Bijlage bij raadsvoorstel 7.2 Kadernota 2022 definitief

Kadernota 2022

Inhoud 1. Inleiding .............................................................................................................. 3 2. Vooruitblik programma's .......................................................................................... 5 Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie .................................................................... 5 Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen .................................................. 6 Programma 3 Buitenruimte ....................................................................................... 7 Programma 4 Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen .......................................... 8 3. Financiële uitgangspunten en mutaties ...................................................................... 10 4. Intensiveringen en Meerjarig Investerings Programma .................................................... 15 5. Voorjaarsnota Programma's .................................................................................... 15 Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie .................................................................. 15 Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen ................................................ 20 Programma 3 Buitenruimte .....................................................................................

23 Programma 4 Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen ........................................ 24 6. Risico’s ............................................................................................................. 26 7. Weerstandsvermogen en reserves ............................................................................. 26 8. Voorstel ............................................................................................................ 27 BIJLAGE Reserves en voorzieningen ............................................................................ 28

Hendrik-Ido-Ambacht

2

Kadernota 2022

1. Inleiding Status en context Wij bieden u hierbij een kadernota aan met in alle jaren een tekort. De belangrijkste reden hiervoor is dat we te maken hebben met een flinke toename van de uitgaven in het sociale domein. Daar staan op dit moment te weinig middelen vanuit het Rijk tegenover. De afgelopen jaren konden wij de stijgende uitgaven nog grotendeels opvangen, maar dat lukt nu niet meer. Zonder extra rijksmiddelen is het meerjarig sluitend krijgen van deze Kadernota een lastige opgave. Wij gaan er overigens wel vanuit dat er extra middelen zullen komen, maar de omvang en het tijdstip zijn zeer onzeker. Gezien het demissionaire karakter van het kabinet, zou het kunnen zijn dat die duidelijkheid er bij de vaststelling van onze begroting in november 2021 nog steeds niet is. In deze Kadernota hebben we er voor gekozen om de stijging van de uitgaven van de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) deels in de risicoparagraaf op te nemen. We hebben tevens de keuze gemaakt om vast te houden aan de afgesproken forse ombuigingen bij de Service Organisatie Jeugd (SOJ). Het gaat dan om scenario 1 uit de begroting van de SOJ wat wij in deze kadernota hebben verwerkt. Veel van de ambities uit het coalitieprogramma zijn inmiddels gerealiseerd.

De stijging van kosten in het Sociaal Domein gecombineerd met te weinig rijksmiddelen zorgt er nu voor dat een aantal gewenste en noodzakelijke ontwikkelingen nog niet ingevuld kunnen worden. Deze ontwikkelingen zijn op basis van de huidige financiële situatie geparkeerd tot aan de nieuwe collegeperiode en/of het moment dat rijksmiddelen beschikbaar komen. Deze financieel noodzakelijke keuze betekent dat het een uitdaging gaat worden om nieuwe opgaven van voldoende financiële middelen en/of capaciteit (inzet van mensen) te voorzien. Gezien de onzekerheden rondom mogelijke extra rijksmiddelen in het sociaal domein stellen wij voor om via deze Kadernota vooral de ‘richting’ vast te stellen en in het traject van de opstelling van de begroting 2022-2025 toe te werken naar een meer definitief perspectief (onder voorbehoud van nieuwe informatie vanuit het kabinet). Indien bij de opstelling van de begroting nog onvoldoende zicht is op voldoende rijksmiddelen, zullen we naar technische mogelijkheden zoeken om de begroting 'sluitend' te maken in afwachting van voldoende compensatie door het Rijk. Leeswijzer De Kadernota 2022 is de start van de Planning & Control-cyclus 2022. Deze nota is het kader voor de opstelling van de meerjarenbegroting 2022-2025. De nota begint met een schets van de ontwikkelingen die we in 2021 - en daar waar mogelijk ook verder - op ons af zien komen.

Vervolgens geven we u een beeld van de financiële kaders die we willen hanteren en de actuele, financiële stand van zaken met daarin de mee- en tegenvallers. Dit leidt tot ons financieel perspectief voor deze planperiode. Gezien de huidige zeer onzekere periode rapporteren we dit jaar in het kort inhoudelijk over het lopende boekjaar, behoudens de hoofdlijnen en dilemma’s in dit voorwoord. Corona Door het landelijke vaccinatieprogramma is in Nederland het einde van de Coronapandemie in zicht. Langzaam maar zeker worden de landelijk genomen maatregelen versoepeld. Welke gevolgen de Coronapandemie gaat hebben, in het bijzonder voor de inwoners en bedrijven van de Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is op dit moment nog lastig in te schatten. Wij zullen uw raad nog voor de zomer informeren over de stand van zaken via een raadsinformatiebrief.

Hendrik-Ido-Ambacht

3

Kadernota 2022

Nieuwe taken voor de gemeente Op diverse onderwerpen komen nieuwe taken naar de gemeenten toe of zijn inmiddels al nieuwe taken naar ons toe gekomen. Dit is het gevolg van lopende transities in de Drechtsteden, gewijzigde wet- en regelgeving en ontwikkelingen in het beleid van de Rijksoverheid. In de Drechtsteden wordt gewerkt aan de transities in het sociaal domein en in het bedrijfsvoeringsdomein. De transitie in het sociaal domein heeft tot gevolg dat er nieuwe taken bij ons als gemeente bij komen. Te denken valt aan het opstellen van verordeningen en in sommige gevallen het bepalen van nadere regels, of de organisatie en uitvoering van maatwerk-onderdelen. Als het gaat om de jeugdhulp, wordt de solidariteit verder afgebouwd. In het kader van gewijzigde wet- en regelgeving geldt dat de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening taken toekent aan gemeenten op het gebied van vroegsignalering. Ook de Omgevingswet is een nieuwe wet waarbij de gemeente een belangrijke rol krijgt die nieuwe taken met zich meebrengt. De uitvoering van deze wet ligt in hoofdzaak in handen van de gemeente. Tot slot vraagt ook de uitvoering van het Klimaatakkoord veel van de gemeenten. Het besef van urgentie is er. Op regionaal niveau werken we aan de Regionale Energiestrategie en de Transitievisie Warmte. Ook hier ligt de uitvoering grotendeels bij de gemeenten.

Dit vraagt lokale inzet, kennis en extra capaciteit en daarvoor zijn middelen vanuit het rijk noodzakelijk. Al deze nieuwe taken hebben gevolgen voor wat er van de ambtelijke organisatie wordt gevraagd. Dit geldt zowel voor de resterende collegeperiode, maar zeker ook voor de nieuwe collegeperiode. Gezien de budgettaire krapte zoals toegelicht in de inleiding moeten keuzes gemaakt worden wat wel en wat niet kan worden opgepakt. Financiën U bent al jaren een financieel gedegen beleid van ons gewend. Dat is en zal de komende – zeer onzekere - tijd niet anders zijn. Daarom komen we in deze Kadernota ook nog niet met bezuinigingsscenario's uw kant op. Extra rijksmiddelen zullen er in onze optiek moeten komen. Als de hoogte van die middelen bekend is, dan is ook bekend hoe we er daadwerkelijk meerjarig voor staan en of er dan nog aanvullende maatregelen nodig zijn. Door ons financieel gedegen beleid van de afgelopen jaren zijn onze reserves gelukkig nog voldoende robuust om incidentele tegenvallers op te kunnen vangen. Ook is onze schuldenpositie door de verkoop van aandelen Eneco verbeterd. De stijging van de kosten in het sociaal domein en tekort schietende middelen vanuit het Rijk is een opgave waar vrijwel alle gemeenten mee worstelen. Om de uitgaven in het sociaal domein voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht waar mogelijk te beperken vindt regionale sturing plaats.

Daarnaast hebben we onze lokale aanpak via het preventieplan.

Hendrik-Ido-Ambacht

4

Kadernota 2022

2. Vooruitblik programma's Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie In het sociaal domein wordt de transitie naar meer lokale regie steeds beter zichtbaar en concreter. De Hoofdlijnennotitie voor een nieuwe samenwerking in het sociaal domein Drechtsteden (Wmo, Participatiewet) is vastgesteld met daarin ook mogelijkheden voor lokaal maatwerk. Wij vinden het belangrijk dat de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) dicht tegen en op de locatie van het sociaal wijkteam wordt georganiseerd. Verder wordt uitvoering gegeven aan het preventieplan en vindt er een doorontwikkeling van het sociaal wijkteam en jeugdteam plaats naar één 0 – 100 team. Ook op jeugdhulp wordt de beweging naar voren ingezet met als doel om passende ondersteuning te bieden. Deze transitie biedt mogelijkheden om beleid te ontwikkelen passend bij onze gemeente. We kunnen beter vanuit een integrale blik naar de samenleving kijken en ontwikkelingen op verschillende domeinen met elkaar verbinden. Zo staan we dichterbij de inwoners, lokale partners en het maatschappelijk middenveld, zoals we ons tot doel hebben gesteld in ons preventieplan. Op basis van de eerste ervaringen met de uitvoering van het preventieplan, bouwen we hier in 2022 verder op voort. Deze transitie stelt ons ook voor uitdagingen, zowel inhoudelijk als financieel.

Het vraagt om goed opdrachtgeverschap vanuit de gemeente richting initiatieven en partners. De effecten van de coronacrisis vergroten het belang hiervan. Er is steeds meer aandacht voor het bevorderen van fysieke en mentale gezondheid door een gezonde leefstijl. De inzet op mentale weerbaarheid voor groepen die door de coronacrisis kwetsbaar zijn geworden, betekent mogelijk een uitbreiding van doelgroepen voor de interventies van de GGD en/of een verzwaring of uitbreiding van de inzet bij bestaande doelgroepen. Een ander verwacht effect van de coronacrisis is dat het aantal inwoners met betalingsachterstanden en schulden toeneemt doordat de effecten van de coronacrisis op de financiële situatie van huishoudens steeds zichtbaarder worden. Op basis van de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) zijn gemeenten per 2021 verplicht om met vroegsignalering van betalingsachterstanden aan de slag te gaan. Dit betekent extra inzet vanuit de gemeente en het sociaal wijkteam (namens de gemeente), waar een belangrijk deel van uitvoering van de Wgs in 2021 wordt belegd. In het preventieplan is voorgesorteerd op deze ontwikkeling. Als het gaat om jeugdhulp wordt de solidariteit in vier jaar volledig afgebouwd. Voor 2022 is de afbouw van de solidariteit 80 procent. Vanaf 2023 is 100 procent afgebouwd.

Dit betekent dat gemeenten alleen nog betalen voor de in hun gemeente gemaakte kosten. Dit vraagt om sturing op de toegang en de aanbieders voor de komende jaren. De nieuwe regionale inkoopstrategie in 2022 en de lokale definiëring van wat jeugdhulp is dragen hier aan bij. Omdat de individuele gemeenten meer willen sturen op inhoud en kostenbeheersing en omdat de Stichting Jeugdteams ZHZ (SJT) zeer dicht op de lokale jeugdigen zit heeft AEF geadviseerd om gemeenten individueel rechtstreeks opdrachtgever te laten zijn van de SJT. Met de SJT wordt net als in de andere gemeenten een lokaal contract gesloten voor ons jeugdteam. Voor de inwoners blijft de dienstverlening gelijk. In 2022 wordt het nieuwe objectief verdeelmodel voor de bekostiging van Beschermd Wonen van kracht, met een ingroeipad van 10 jaar. Op basis van de samenwerkingsafspraken vindt nog solidaire bekostiging plaats tot en met 2024 en verwachten we dat de financiële effecten van het nieuwe verdeel-model vooralsnog beperkt zijn. We willen de instroom van Beschermd Wonen en Opvang beperken en de uitstroom bevorderen. Op basis van de hiervoor opgestelde regionale Hendrik-Ido-Ambacht

5

Kadernota 2022

Huisvestingsagenda Kwetsbare Groepen gaan we in 2022 kijken, hoe we binnen bestaande lokale kaders een bijdrage kunnen leveren aan de behoefte aan nieuwe woon/zorg-producten zoals zelfstandig wonen met begeleiding en ondersteuning. De nieuwe Wet inburgering brengt nieuwe taken en verantwoordelijkheden met zich mee voor gemeenten. Voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht geldt dat deze nieuwe taken grotendeels worden belegd bij de SDD. Deze nieuwe taken worden meegenomen in de nieuwe regeling met de SDD per 11-2022. De lokale maatschappelijke begeleiding van statushouders blijft lokaal, het sociaal wijkteam is hier coördinerend in.

Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Omgevingswet De Eerste Kamer heeft ingestemd met de invoeringswet Omgevingswet. Hiermee is, na een paar vertragingen in de besluitvorming, een belangrijke stap genomen om de nieuwe wet in te voeren. Het is nog niet zeker of de nieuwe wet ook inderdaad in werking treedt op 1 januari 2022, waarschijnlijk wordt dit toch (iets) later. Hierover moet nog een definitief besluit worden genomen. Samen met de raad, inwoners, maatschappelijke organisaties en partners, wordt verder gewerkt aan de omgevingsvisie. De verwachting is dat de raad de omgevingsvisie aan het einde van het jaar krijgt aangeboden. Eind 2021 gaan we ook aan de slag met de voorbereidingen voor het omgevingsplan; een ander belangrijk nieuw instrument onder de Omgevingswet. Verder zetten we stappen met de aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet en worden medewerkers opgeleid om straks goed te kunnen werken met de nieuwe instrumenten van de Omgevingswet. Voor de voorbereidingen op deze wet wordt sinds een aantal jaar duidelijk meer capaciteit van de organisatie gevraagd. Deze extra inzet blijft de komende periode nodig, niet alleen tot de invoeringsdatum van de wet maar zeker ook voor de periode erna wanneer de bestaande bestemmingsplannen en regels overgezet moeten worden in het omgevingsplan.

Energie Zowel de Regionale Energiestrategie (RES) als de Transitievisie Warmte (TVW) worden de komende periode behandeld in de raad. Bij de TVW is energiebesparing het uitgangspunt. We gaan aan de slag met een doelgroepenaanpak voor energiebesparing voor bedrijven, woningen en maatschappelijk vastgoed. Na vaststelling van de RES zullen de plannen in lokaal beleid moeten worden vastgelegd. Pas daarna kan door initiatiefnemers een vergunning worden aangevraagd voor een passend project. Projecten Het zwembad en de Willem de Zwijgerschool zijn gereed. Daarmee zijn twee grote projecten uit de structuurvisie gerealiseerd. Inmiddels zien we dat op meerdere locaties gebouwd wordt of gaat worden. De komende periode staat dan ook in het teken van het realiseren van een flink aantal plannen uit de structuurvisie. Op de plek van de oude Margrietschool (onderdeel Centrumgebied) is een appartementengebouw in aanbouw. Op bedrijvenpark Ambachtsezoom worden naar verwachting vanaf medio 2021 de eerste bedrijfspanden gerealiseerd. Op het Waterbusplein wordt gestart met de realisatie van de twee gebouwen die daar moeten komen. De planning is dat dit, inclusief de hoogwaardige inrichting van het plein, eind 2022 gereed is. Het perceel Veersedijk 301 aan de Noordoevers wordt gesaneerd voor de toekomstige ontwikkeling van woningbouw.

Ook voor het Centrumgebied en de 'locatie Stolk' aan de Noordoevers worden flinke stappen gezet en concrete woningbouwplannen ontwikkeld. Afhankelijk van de snelheid waarmee het overleg en de procedures kunnen worden afgerond, kan in 2022 gestart worden met de bouw.

Hendrik-Ido-Ambacht

6

Kadernota 2022

In overleg met de betrokken schoolbesturen wordt gewerkt aan de vernieuwing van basisscholen zoals aangegeven in het IHP. Afhankelijk van de snelheid waarmee de plannen tot stand komen en de procedures (met inbegrip van participatie) doorlopen kunnen worden, kunnen in 2022 de eerste bouwactiviteiten starten. Over de ontwikkeling van Zuidwende-Zuid wordt overleg gevoerd met aanbieders van eerste lijns zorgvoorzieningen. 2021 en 2022 staan naar verwachting in het teken van planontwikkeling, participatie en het volgen van de benodigde procedures. Economie De coronacrisis heeft een impact op de economie. Dit geldt ook voor de Ambachtse ondernemers: de continuïteit van hun bedrijf, het geheel of gedeeltelijk wegvallen van inkomen en de zorg voor personeel met klachten zorgt voor een enorme druk. Toch zien we een enorme veerkracht en doorzettingsvermogen bij onze ondernemers en maken ze gebruik van de steunmaatregelen waar nodig die de Rijksoverheid ze biedt. Er is dagelijks contact met ondernemers en samen met hen kijken weer volop vooruit, proberen we plannen en afspraken te maken voor een goed vestigingsklimaat. We blijven uitvoering geven aan het Actieplan Lokale Economie samen met de VAO en Detailhandelsraad.

Programma 3 Buitenruimte Groen De openbare ruimte en met name het groen is het visitekaartje van Ambacht. Bewoners verwachten veel van het openbare gebied en het groen. In het coalitieakkoord staan daarnaast belangrijke ambities benoemd zoals duurzaam groen, klimaatadaptatie en het planten van 500 nieuwe bomen. Om achterstanden in het renoveren van het openbaar groen weg te werken, is in 2020 incidenteel geld door de raad beschikbaar gesteld. Na het wegwerken van de achterstanden, is voor het op niveau houden van het groen vanaf 2025 jaarlijks een budget nodig van €265.000. Er is voor 2021 en 2022 incidenteel geld beschikbaar gesteld voor onderhoud aan en planten van bomen en voor renovatie van plantvakken. In de Kadernota 2023 moeten we de afweging maken om hiervoor structurele dekking te vinden op basis van een op te stellen beheerplan / beeldkwaliteitsplan. Afval De raad heeft in 2019 het grondstoffenbeleidsplan vastgesteld. In dat plan constateerden we dat we in Hendrik-Ido-Ambacht nog erg ver verwijderd zijn van de landelijke doelstellingen om in 2020 100 kg en in 2025 30 kg restafval per inwoner per jaar te halen. In het beleidsplan zijn maatregelen beschreven om stap voor stap toe te werken naar betere resultaten. We hebben de effecten van de in 2020 uitgevoerde maatregelen geëvalueerd.

We constateren dat, zoals voorzien, aanvullende maatregelen nodig zijn om de hoeveelheid restafval terug te dringen. In 2021 wordt een voorstel uitgewerkt om, binnen de kaders van het coalitieakkoord, het huidige systeem van ondergrondse containers te optimaliseren en geschikt te maken om de niet-vervuiler te belonen en de vervuiler te laten betalen. Wanneer de raad hierover in 2021 een besluit neemt, zal de implementatie van het besluit in 2022 worden gestart. We verwachten dat hiermee een grote stap kan worden gezet in het verminderen van restafval en we hierdoor een mooie bijdrage leveren aan het verder verduurzamen van onze gemeente. De inkomsten uit de afvalstoffenheffing zijn niet voldoende om de kosten voor het afvoeren en verwerken van het huishoudelijk afval te dekken. In de begroting 2021 hebben we opgenomen de rijks afvalstoffenbelasting in 3 jaar in 3 stappen te compenseren. Dit betekent dat we voornemens zijn om bovenop de prijsindex ook in 2022 een deel van de kosten op te nemen in onze afvalstoffenheffing (circa €1 per woning per maand).

Hendrik-Ido-Ambacht

7

Kadernota 2022

Mobiliteit en verkeersveiligheid We werken aan het opstellen van een Mobiliteitsplan 2021 -2030. De planning is om dit eind 2021 ter besluitvorming aan de raad aan te bieden. Onderdeel van het Mobiliteitsplan is een uitvoeringsplan met maatregelen en investeringen om de ambities waar te kunnen maken. De financiële consequenties zullen we meenemen in de kadernota 2023. Vanuit de raad is aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid op de Laan van Welhorst ter hoogte van Hoog Ambacht. We werken aan een voorstel om de verkeersveiligheid te verbeteren. We zullen dit jaar een voorstel aan de raad voorleggen waarin de financiële aspecten zijn uitgewerkt. Reclame In 2019 is bij motie besloten om het beëindigen van reclame in de buitenruimte af te wegen in het totaal van de financiële positie. We hebben de contracten pro forma opgezegd om deze beëindiging te zijner tijd mogelijk te kunnen maken. De huidige aframing heeft betrekking op beëindiging van een van de contracten vanwege betalingsproblemen in deze Corona tijd. Fietsenstalling In de raad van juli 2020 is een motie over de realisatie van een bewaakte fietsenstalling bij de Schoof aangenomen waarbij het college werd verzocht na te gaan of mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt kunnen worden ingezet bij de bewaking, de raad in oktober hierover te informeren en in de begroting 2022 middelen te realiseren hiervoor.

Na een overleg met de Winkeliersvereniging van de Schoof (WV) over de bewaakte fietsenstalling is gebleken dat de WV geen bewaakte fietsenstalling nodig/wenselijkacht. Reden daarvoor is dat een bewaakte fietsenstalling ten koste van een groot aantal parkeerplaatsen gaat. Verder zijn de afgelopen twee jaar gemiddeld "slechts" 15 aangiftes gedaan van gestolen fietsen bij de Schoof. De WV ziet meer in een kwaliteitsimpuls van het gebied in en rond de Schoof door de bestaande fietsenrekken te overkappen. De WV wil zelf zorgen voor een gastvrouw/gastheer als service voor het winkelend publiek in De Schoof. Deze persoon kan tevens een oogje in het zeil houden bij de fietsenstallingen. Hiernaast is camerabewaking gericht op de fietsenstallingen een wens. De oplossing voor de fietsenstalling vraagt maatwerk en nauwe samenwerking met de WV. In de begroting worden de financiële middelen voor deze maatwerkoplossing zoals afgesproken, gereserveerd. De maatwerkoplossing is nog niet definitief. Gezien de Coronapandemie gaan andere onderwerpen voor de WV logischerwijs op dit moment voor. Zodra duidelijk is wat de definitieve oplossing wordt zal de raad uiteraard worden geïnformeerd.

Programma 4 Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Dienstverlening Het meerjarenplan geeft richting aan de ontwikkelingen die de komende tijd worden opgepakt. De komende periode wordt ingezet op het gebruikersgemak van de verschillende e-diensten en de chatbot wordt verder doorontwikkeld. Bij telefonie is de klantwaardering significant hoger als het antwoord in één keer gegeven wordt. Om meer vragen door de telefonistes te kunnen beantwoorden, wordt de kennisbank die bij telefonie gebruikt wordt uitgebreid en verbeterd. Regelmatig wordt er gebeld en vragen gesteld die wij niet kunnen beantwoorden en waarvoor andere organisaties aan de lat staan. Veelal betreft dit het sociaal domein. Met deze organisaties worden afspraken gemaakt, zodat dit soort vragen op een 'warme' manier doorgestuurd worden. We zijn van start gegaan met de newsroom, waar berichten uit de sociale media nauw gemonitord en geanalyseerd worden. We volgen deze nieuwe dienstverlening goed om te zien tot welke nieuwe inzichten dit leidt. Er is een groep klanten die moeite heeft met de digitalisering. Om deze groep goed te kunnen helpen, wordt de rol van de receptie nader bekeken. Er wordt onderzocht op welke wijze de dienstverlening aan de receptie verbeterd en indien nodig uitgebreid kan worden. Hendrik-Ido-Ambacht

8

Kadernota 2022

Veiligheid In het coalitieprogramma is afgesproken dat er voldoende middelen voor met name de handhavingscapaciteit beschikbaar moet zijn. Bij het kadernota proces 2020 is hierin voorzien door het budget voor handhaving met € 30.000 structureel te verhogen. Voor wat betreft de tweede helft 2020 en eerste helft 2021 zijn er voor handhaving extra gelden beschikbaar gekomen ten gevolge van de corona-crisis. Toch zien we ontwikkelingen waarbij mogelijk het opgehoogde budget ontoereikend zal blijken te zijn. We zien een aantal wettelijke taken onze kant opkomen. Het digitaal opkoopregister is inmiddels geïntroduceerd en ook de camerahandhaving op de Sophiapromenade is actief. Voor wat betreft nieuwe wetgeving komt de tabakswet nog richting de gemeenten. Daarnaast zien we een stijging van het aantal meldingen, maar ook nieuwe ontwikkelingen in de gemeente vragen extra inzet van handhaving, bijvoorbeeld de handhaving van het ingestelde vrachtautoverbod op de Kerkstraat. Daarnaast stellen we steeds vaker vast dat de politie – met wie we een uitstekende samenwerking hebben – zich vanwege her prioritering van de inzet van haar capaciteit (welke ook onder druk staat) zich terugtrekt uit de handhaving in de publieke ruimte. Zij focust zich hooguit nog op de excessen. Die handhaving schuift dan als vanzelf door naar de gemeente. Een ontwikkeling die we vaker zullen gaan zien.

Regio Er gebeurt veel in de regio Drechtsteden. Begin 2021 hebben alle raden een principe besluit genomen over twee transities. De samenwerking in het sociaal domein zal vanaf 1 januari 2022 worden voortgezet in een klassieke gemeenschappelijke regeling. Het Drechtstedenbestuur en de Drechtraad komen daarmee te vervallen. De lokale raden komen meer in positie en er is meer ruimte voor lokale regie. De samenwerking in het bedrijfsvoeringsdomein zal vanaf 1 januari 2022 plaatsvinden via een servicegemeente-constructie, waarbij Dordrecht de servicegemeente vormt. De komende periode – tot aan 2022 – staat in het teken van het verder uitwerken van deze twee transities. Het is een totaalpakket waarmee we de samenwerking in de toekomst willen vorm geven. Voor beide transities geldt dat het tijdpad naar 1 januari 2022 zeer ambitieus en de opgave zeer complex is. Specifiek voor de transitie naar een servicegemeente geldt dat er nog veel open einden, oduidelijkheden en financiële onzekerheden zijn. Een belangrijke voorwaarde bij deze transitie voor ons is dat hier de komende periode meer duidelijkheid over komt. Voor de transitie in het sociaal domein kijken we vooral naar behoud van het goede, het verbeteren van de uitvoering en een goede aansluiting op onze eigen beleidsinitiatieven, zoals het preventieplan.

De nieuwe samenwerking moet in hoofdzaak dichter bij de inwoners van de Drechtsteden komen te staan. Algemene Uitkering Met betrekking tot de Algemene Uitkering zijn er drie verschillende ontwikkelingen: • Een al lang lopende discussie op landelijk niveau over de totale omvang van het gemeentefonds. Gemeenten vinden dat ze onvoldoende middelen ontvangen in relatie tot de opgaven die we op ons genomen hebben gekregen zoals in het sociale domein en bijvoorbeeld de warmtetransitie. Onafhankelijke rapporten, bevestigen dat ook. •

Een nieuwe verdeling van de middelen uit het gemeentefonds. In eerste instantie stond een uitgebreide herijking van het gemeentefonds gepland voor 2021. Onlangs is besloten de invoering van een nieuw verdeelsystematiek uit te stellen tot 2023 en ondertussen nader onderzoek te doen. Wél is inmiddels duidelijk geworden dat de herverdeeleffecten erg groot kunnen zijn, en dat er verschuiving van middelen zal plaatsvinden van kleine naar grote gemeenten, en van "oost naar west". Begin 2021 zijn de allereerste berekeningen bekend geworden, die geven grote herverdeeleffecten te zien. Voor onze gemeente zou het echter een voordelige herverdeling zijn. Dit heeft geleid tot nadere onderzoeksvragen, o.a. van het ROB. Daarnaast staat de VNG op het standpunt dat er geen herijking kan plaatsvinden zonder de totale omvang van het gemeentefonds te vergroten.

Hendrik-Ido-Ambacht

9

Kadernota 2022

•

Ook vindt een discussie plaats tussen Rijk en VNG over het ‘vastklikken’ van het accres van het gemeentefonds in deze Corona tijd voor 2021 en 2022. Dit heeft o.a. te maken met het feit dat de extra uitgaven door het Rijk vanwege Corona niet meetellen in de ‘trap op systematiek’ en de VNG wil voorkomen dat de gemeenten worden gekort vanwege mogelijk lagere uitgaven op niet-Corona activiteiten nu of ombuigingen na afloop van de crisis.

3. Financiële uitgangspunten en mutaties Woningen/inwoners per 1 jan.

2021

2022

2023

inwoners

31.249

31.955

32.388

2024

2025 33.716

32.746 woonruimten

12.373

12.651

12.853 13.380 12.995

Parameters

2021

2022

lonen en sociale lasten

2,6%

1,3%

overige kosten (prijs)

1,8%

1,5%

Omslagrente

0,5%

0,5%

subsidies

2,2%

1,4%

huren en leges

2,2%

1,4%

O.Z.B.

2,2%

1,4%

Afvalstoffenheffing

2,2%

1,4%

Rioolheffing

2,2%

1,4%

precario

0,0%

nvt

kapitaallasten

2023

2024

2025

annuïtair annuïtair constante prijzen

algemene uitkering

Uitgangspunten en Basis Als basis is de primitieve begroting 2021 gebruikt, zoals die in november 2020 is vastgesteld. In de parameters wordt uitgegaan van de prognoses uit de septembercirculaire 2020 jaarschijf 2022 van de algemene uitkering. Voor de indexatie van de lokale heffingen wordt gerekend met een combinatie van die 2 indexen. Omdat de omslagrente tegenwoordig volgens de BBV niet meer mag afwijken dan 0,5% van de werkelijk berekende rente, wordt de omslagrente verder verlaagd (ook voor 2021). Bij het opstellen Hendrik-Ido-Ambacht

10

Kadernota 2022

van de nieuwe begroting 2022 zal het definitieve percentage worden bepaald (in de jaarrekening 2020 is die bijgesteld naar 0,38 procent). Overigens schrijft onze gemeente alle activa annuïtair af. Bij een aanpassing van de renteomslag wordt wel de rente, maar niet de afschrijving van de bestaande activa aangepast, zodat dit als gevolg heeft dat we voor bestaande activa met een licht progressieve afschrijving te maken krijgen.

Let op: - = voordeel (duizendtallen) Resultaat begroting 2021

2021

2022

2023

2024

2025

-63

-363

8

23

-286

-531

-469

-420

-321

-652

pm

pm

pm

Actualisaties Algemene uitkering Herijking algemene uitkering Winternota structureel

81 134

81 134

81 134

81 134

81 134

Weglekeffect riolering verlaging rente

62

62

62

62

62

actualisatie areaal

-4

-21

1

-92

309

-80

-19

Pensioenpremie bouwleges

actualisatie stelpost IHP Shell

-80

Centrum

-120

Mollen Voorjaarsnota

-150

47

47

47

47

INV: Skatepark

3

3

3

3

INV: Hijsinstallatie Cascade

4

4

4

4

INV: Jaagpad

6

6

6

6

-211

-253

-312

-295

-86

17

17

17

17

17

16

32

16

144

276

-85

-85

-85

Dienstverlening Drechtsteden

-144 -24

-276 -3

-15

-100

-62

Beschermd wonen

-100

-150

-150

-150

-150

Begroting 2021 SDD

150

Begroting 2022 SDD

679

805

994

1.308

verlaging stelpost TOO SDD deel

-228

-355

-488

-488

Totaal actualisaties

47

-100

-80

Verbonden partijen/ regio

OZHZ Omgevingswet - regelanalist Innovatief vervoer over water (regio) SCD - ICT verandert Algemene reserve

GRD

21

Drechtwerk - Begroting 2022

14 -34

-20

-27

-35

-25

SOJ 2e burap 2020

468

552

619

625

625

Hendrik-Ido-Ambacht

11

Kadernota 2022

verlaging stelpost TOO SOJ deel

-248

-264

-269

verlaging stelpost TOO Corona deel

-200

-100

-50

Totaal verbonden partijen/ regio

80

516

506

300

-150

-150

150

150

-272

-272

506

868

Organisatie Reserve organisatie ontwikkeling Traineeprogramma Adviseur P&C rechtmatigheid (0,8)

18

70

70

70

70

0,5 fte Databeheerder Gisib

10

40

40

40

40

1 fte Omgevingsplannen

21

86

86

64

349

196

196

174

110

reclame buitenruimte

38

38

38

38

38

Bestemmingsplannen

50

Algemene reserve grondbedrijf

-50

Centrumgebied/ Margrietschool

53

Dekking AR grondbedrijf

-53

Totaal diversen

38

38

38

38

38

Saldo generaal totaal

193

134

436

446

644

Totaal organisatie

Diversen INV: nieuwe mollen Volgerlanden

Toelichtingen De mutaties in de voorgaande tabel zijn ingedeeld naar: - Actualisaties: de actualisatie van diverse budgetten - Verbonden partijen/ regio: mutaties als gevolg van besluiten die zijn genomen in de Drechtraad of Algemeen Bestuur van GR'en en daarmee voor ons niet meer beïnvloedbaar zijn - Organisatie: gevolgen nieuwe taken - Diversen: diverse aanpassingen Actualisaties: - De raming van de algemene uitkering is aangepast aan de september- en decembercirculaire 2020, maartcirculaire 2021 (corona) en de allernieuwste inwoner- en woningaantallen. - De actualisatie van de structurele gevolgen van de Winternota 2020. - De aanpassing van de nieuwe pensioenpremies per 1 januari 2021. - Door de verlaging van de omslagrente is er een zogenoemd weglekeffect bij riolering. - Naar aanleiding van de nieuwe woningaantallen zijn posten met betrekking tot de areaaluitbreiding geactualiseerd. - Een actualisatie in de planning voor de stelpost IHP - Verlenging ramingen voor de verhuur van het Shell station - De eerste vervangingsinvestering voor de "bovenkant" (vulmond ed) zal pas in 2023 gebeuren, zodat een tijdelijk voordeel aan kapitaallasten ontstaat. Hendrik-Ido-Ambacht

12

Kadernota 2022

-

Diversen kleine mutaties

-

De kapitaallasten van de extra investering van het skatepark naar aanleiding van het amendement bij de Winternota 2020, de verwerking van de extra € 40.000 voor het skatepark. De kapitaallasten van de investering van de hijsinstallatie Cascade zoals in de raad van 12 april 2021 is besloten. De kapitaallasten van de investering van de brug bij het Jaagpad.

-

Verbonden partijen/ regio: Vanuit de verbonden partijen hebben we inmiddels de conceptbegrotingen 2022 ontvangen, die wij in deze Kadernota hebben verwerkt. De belangrijkste mutaties zijn: DG&J / Service Organisatie Jeugd Bij de concept begroting 2022 van de DG&J/SOJ zijn ook 3 scenario's aangeboden. SOJ Begroting 2022

prognose 2e Burap 2020

BG 2021

BG 2022

BG 2023

BG 2024

BG 2025

Lasten scenario 1: begroting volgt meerjaren begroting inclusief besparingen

125.258 122.402

104.968

100.198

100.192

100.192

Lasten scenario 2: jaar 2021=2020, daarna 14,7 mln besparingen

125.258 122.402

110.955

105.955

101.255

101.255

Lasten scenario 3: jaren 2021 ‐ 2025 = lasten 2020

125.258 122.402

115.955

115.955

115.955

115.955

jeugdteams

‐13.758 ‐13.758

excl jeugdteams

111.500 108.644

In deze Kadernota zijn wij uitgegaan van scenario 1, rekening houdend met de indexatie 2022 houdt dat in dat t.o.v. de begroting 2021 nog 10 miljoen moet worden omgebogen. De werkelijke uitgaven 2021 laten momenteel een geprognotiseerd nadeel zien t.o.v. de begroting. Dit betekent een fors risico. Ons aandeel bedraagt circa 6,5%. Sociale Dienst Drechtsteden Door een steeds groter beroep op de sociale voorzieningen vertoonde de primitieve meerjarenbegroting 2022-2025 van de SDD een flinke groei. Net als vorig jaar heeft de GRD besloten tot meerdere "scenario's", dat wil zeggen dat ze op statistische gronden hebben gekozen tot een raming met een bandbreedte van plus of min 2% cumulatief. In onze Kadernota hebben we ons aandeel in de groene lijn (= -2% cumulatief) opgenomen.

Hendrik-Ido-Ambacht

13

Kadernota 2022

MeerjarenramingSDD 340,0 330,0 320,0 310,0 300,0 290,0 280,0 270,0 2021 basisaannames

2022

2023 scenario ‐ 2%

2024

2025

scenario + 2%

Als gevolg van de omvang van de SDD is die bandbreedte best fors. Als we er vanuit gaan dat de inkomensondersteuning wordt gedekt uit BUIG gelden, blijft er regionaal in 2025 volgens de groene lijn nog 158 miljoen over, 8% bandbreedte betekent dan 13 miljoen. Ons aandeel is circa 6%.

Organisatie - Voor de verlenging van het traineeprogramma wordt een reserve gevormd in 2021 zodat dit tijdelijk kan worden voorgezet en gedekt in 2022 en 2023. - Vanaf 2021 is het college zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverklaring i.p.v. de accountant, waardoor extra werk van de organisatie op ons afkomt. - Voor het bewaken en verbeteren van de kwaliteit, van de beheersystemen en de basisregistratie, het doorvoeren van mutaties binnen de beheersystemen naar aanleiding van veranderingen buiten en het afstemmen van de beheerinformatie vanuit het beheer van de openbare ruimte is een databeheerder (0,5 fte) nodig. - Er is tijdelijk extra capaciteit nodig voor het omzetten van het 'omgevingsplan van rechtswege' naar een 'omgevingsplan nieuwe stijl'.

Diversen: - In 2019 is bij motie besloten om het beëindigen van reclame in de buitenruimte af te wegen in het totaal van de financiële positie. We hebben in 2021 de contracten opgezegd. - Opstellen van bestemmingsplan Noordoevers en Citadelterrein. - De kosten van de bestemmingsplannen wordt gedekt uit de algemene reserve grondbedrijf. - Voor aanvullend onderzoeken en het dichttimmeren van de voormalige Willem de Zwijgerschool (€ 33.000). Voor het project Margrietschool worden bij de oplevering nog kosten gemaakt worden voor de aansluiting op het openbaar gebied (€ 20.000). - Dekking van de kosten voormalig Willem de Zwijgerschool en de project Margrietschool uit de algemene reserve grondbedrijf.

Hendrik-Ido-Ambacht

14

Kadernota 2022

4. Intensiveringen en Meerjarig Investerings Programma Op dit moment staan veel projecten op stapel. Via de rapportage grote projecten (parallel aan Kadernota en Winternota) wordt uw raad op de hoogte gehouden van onder andere de Grex'en Volgerlanden en Ambachtsezoom, en onderwijshuisvesting. Tegelijkertijd wordt uw raad geïnformeerd over de verschillende CAI projecten. Met deze Kadernota wordt u verzocht kredieten beschikbaar te stellen voor:  Skatepark (motie raad december 2020) € 40.000  Brug over het Jaagpad € 180.000  Nieuwe mollen (ondergrondse afvalcontainers) De Volgerlanden € 100.000 Skatepark Bij de Winternota 2020 is het amendement aangenomen voor een extra investering van € 40.000 voor het Skatepark, hetgeen hierbij wordt verwerkt. Jaagpad In het kader van onze zorgplicht hebben wij alle bruggen geïnspecteerd op staat van onderhoud en veiligheid. Uit de inspectie is naar voren gekomen dat de brug aan Het Jaagpad op korte termijn vervangen moet worden omdat anders de veiligheid niet meer kan worden gegarandeerd. De vervangingskosten voor de brug worden geraamd op € 180.000. Nieuwe mollen Volgerlanden In de wijk De Volgerlanden worden bij de oplevering van de woningen voor de inzameling van het huishoudelijk afval ondergrondse afvalcontainers geplaatst. Hiervoor is in 2021 een krediet van € 100.000 nodig.

5. Voorjaarsnota Programma's Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie Vertalingen coalitieprogramma naar collegewerkprogramma Aanpak sociaal isolement In samenwerking met Hi5 Ambacht hebben we de digitale brievenbus ingevoerd om kinderen uit te nodigen ideeën in te zenden. Ook zijn we gestart met de uitwerking van dit onderwerp langs twee sporen: 1. het voeren van gesprekken met maatschappelijke partners over de realisatie van huiskamers van de wijk en 2. het bedenken van een opzet voor gesprekstafels met jongeren en jongerenorganisaties en ouderen en ouderenorganisaties over het bevorderen van betekenisvolle contacten. Doorontwikkeling Hi5Ambacht De voorbereidingen van een inhoudelijke en organisatorische visie op de doorontwikkeling van Hi5Ambacht zijn vertraagd vanwege andere, noodzakelijke werkzaamheden die verband houden met de coronacrisis. In het voorjaar zijn enkele oriënterende gesprekken gevoerd over de doorontwikkeling van Hi5, met name over de aansluiting van de visie op het preventieplan en de doorontwikkeling van het Jeugdteam en Sociale Wijkteam. Gezondheidsbeleid Voor de uitvoering van het lokale gezondheidsbeleid zijn voor 2021 diverse activiteiten afgesproken met de GGD. Vanwege corona is een aantal van die activiteiten beperkt of aangepast uitgevoerd. Hieronder geven we per thema aan wat is uitgevoerd.

Hendrik-Ido-Ambacht

15

Kadernota 2022

Mentale weerbaarheid: Bij het programma Gezonde school, wordt in het directeurenoverleg gekeken welke interventies wenselijk zijn om de mentale weerbaarheid voor de basisschooljeugd te bevorderen. Bij het overleg over het lokaal Sportakkoord worden de gezondheidsthema's meegenomen. Voor het bevorderen van de mentale weerbaarheid van ouderen heeft overleg plaats gevonden met de Blije Borgh en het Sociaal Wijkteam om te beoordelen welke interventies nodig zijn. Gedacht kan worden aan laagdrempelige cursussen, informatie en gezamenlijke activiteiten gericht op weerbaarheid, maar ook deskundigheidsbevordering van de professionals die met ouderen werken. Deskundigheidsbevordering rondom social media is in voorbereiding voor een grote groep jeugdpartners (jongerenwerk, jeugdteam, SMW, politie etc.) Er is een alternatief voor de Gezonden fitheidsdag in voorbereiding. Gezond gewicht: Het filmpje voor het programma Gezonde school gaat ook in op voeding. Bij de overleggen over het Sportakkoord is de Gezonde Sportkantine een onderwerp. Er is onderzoek gaande naar de mogelijkheden om sportverenigingen een eerste stap te laten zetten richting gezonde sportkantine op de thema's voeding, alcohol en/of roken.

Alcohol: Er is een inventarisatie gedaan naar de behoefte aan uitbreiding van het aanbod met puberbrein en verleidingen in de pubertijd tijdens ouderavonden voor groep 7/8 van het basisonderwijs. Alcohol is ook onderwerp bij overleggen rond het Sportakkoord en Gezonde school. Roken: Er wordt meegedacht bij de sportieve Dorpsweide in De Volgerlanden over Rookvrij. Het thema roken wordt meegenomen bij het Sportakkoord en Gezonde school.

Integraal huisvestingsplan scholen In samenspraak met de schoolbesturen is het uitvoeringsprogramma voor het Integraal Huisvestingsplan opgesteld. De gemeenteraad heeft het uitvoeringsprogramma in februari vastgesteld. Daarnaast bereiden we juridische eigendomsoverdracht voor van het scholencluster aan de Druivengaarde. Dit gebouw dragen we over aan de schoolbesturen. Voorafgaande aan de overdracht vindt een technische schouw van het gebouw plaats. Kunstgrasvelden Begin 2021 is gestart met de voorbereidingen voor de renovatie van twee velden. Het natuurgrasveld B (IFC) is inmiddels gerenoveerd. De voorbereidingen voor de renovatie van het kunstgrasveld 2 (ASWH) zijn getroffen. Met de verenigingen is afgesproken dat het streven is dat het kunstgrasveld voor het begin van het voetbalseizoen bespeelbaar is. Lobby vrijstelling sollicitatieplicht Als gemeente zetten we ons in om bepaalde groepen vrijstelling te bieden van de sollicitatieplicht. In het PFO Sociaal van 2 februari 2021 is een memo besproken waarin is toegelicht hoe de SDD in de praktijk de sollicitatieplicht (uit de Participatiewet) toepast, specifiek met betrekking tot de doelgroep alleenstaande ouders en mantelzorgers. Op basis van de bestaande wet- en regelgeving is het heel moeilijk inwoners met een bijstandsuitkering ontheffing te verlenen.

Wel kan een gemeente, wanneer er sprake is van dringende redenen, besluiten tot een (tijdelijke) ontheffing van de arbeidsplicht. De uitvoeringspraktijk wijst echter uit dat het vanuit rechtmatigheid niet eenvoudig is om mantelzorg als dringende reden op te geven voor ontheffing. Tegelijkertijd zoekt de SDD te allen tijde naar maatwerkoplossingen. Zo kan de SDD differentiëren waar het gaat om de vorm, inhoud en omvang van de arbeidsverplichtingen. Dit maakt het mogelijk om flexibel om te gaan met de combinatie van arbeid en zorg, zonder tot ontheffing over te gaan. We blijven als gemeente aandacht vragen voor de menselijke maat.

Hendrik-Ido-Ambacht

16

Kadernota 2022

Multifunctionele ontmoetingsplaats Cascade In februari hebben we het plan van aanpak vastgesteld voor het project Revitalisering Cascade en is er een projectorganisatie ingericht. In april vond de eerste Stuurgroepvergadering plaats om de kaders en de planning voor de komende maanden vast te stellen. Muziekonderwijs Via Hi5Ambacht nemen we deel aan de Rijksregeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) 1&2. Het doel van deze regeling is het cultuuronderwijs, waaronder muziekonderwijs, op basisscholen te bevorderen. Alle basisscholen nemen deel aan deze regeling. Ook de Ambachtse Muziekschool is betrokken bij de uitvoering van het programma. In april hebben we een nieuwe aanvraag ingediend voor deelname aan het vervolg, CMK 3. Preventieplan Sociaal Domein De gemeenteraad heeft in december 2020 het preventieplan sociaal domein en het plan van aanpak/implementatieplan voor 2021 vastgesteld. Een ambtelijk projectteam is vervolgens gestart met het uitvoeren van de acties uit het implementatieplan. In de eerste maanden van 2021 lag de focus op de volgende acties: - het realiseren van een digitale sociale kaart (app): technisch gezien is de app inmiddels klaar. De lancering van deze activiteiten-app voor gebruik door inwoners gebeurt op een later, passend moment i.v.m. de coronamaatregelen.

- het opzetten van een stimuleringsbudget: deze is inmiddels gerealiseerd en in het eerste kwartaal zijn 6 vernieuwende initiatieven door maatschappelijke partners ingediend; - inwoners met schulden proactief benaderen: in samenwerking met de SDD is de eerste maanden van 2021 gewerkt aan het uitrollen van het uitvoeringsproces in het kader van de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening 2021. In het tweede kwartaal gaan we (SDD en het sociaal wijkteam van de gemeente) inwoners met betalingsachterstanden actief benaderen voor een gesprek om van de geldzorgen af te komen. - waakvlamfunctionaris: we willen risicovol verward gedrag bij kwetsbare inwoners vroegtijdig signaleren via de inzet van een zogenaamde 'waakvlamfunctie'. Met diverse partijen voeren we gesprekken om dit zo goed mogelijk in te vullen. - onafhankelijke cliëntondersteuner 18-/18+: in het eerste kwartaal 2021 zijn de voorbereidingen gestart om halverwege dit jaar een cliëntondersteuner te laten starten voor jongeren die met jeugdhulp te maken hebben en bijna 18 worden. - betekenisvolle contacten: In het eerste kwartaal van 2021 hebben we met diverse partners gesprekken gevoerd om de haalbaarheid van Huiskamers van de Wijk te verkennen. Afhankelijk van de haalbaarheid van de huiskamers willen we in het derde kwartaal van 2021 twee 'Huiskamers van de wijk' openen.

- opzetten gesprekstafels: in het eerste kwartaal zijn de voorbereidingen getroffen voor het starten van de gesprekstafels die we in het kader van het preventieplan willen gaan gebruiken om signalen op te halen in de samenleving. In verband met de coronacrisis hebben deze gesprekstafels nog niet plaatsgevonden. Op korte termijn gaan we daar echter mee starten. deelname aan Geldfit: eind 2020 is de gemeente aangesloten op het landelijke initiatief 'Geldfit', een landelijke website waar inwoners met geldzorgen informatie krijgen die aansluit bij hun financiële situatie. - realisatie Parentshouse: begin 2021 zijn de voorbereidingen voor de time-outvoorziening bij echtscheiding (het Parentshouse) zo goed als afgerond. Er is inmiddels een Parentshouse operationeel. Na de zomer wordt de raad bijgepraat over de uitvoering van het preventieplan sociaal domein. Sociale Kaart Om het aanbod aan activiteiten op het gebied van zorg & welzijn, bewegen, vrije tijd en vrijwilligerswerk overzichtelijk aan te bieden aan inwoners en maatschappelijke partners, is een lokale sociale kaart-app ontwikkeld. De app is inmiddels technisch gezien klaar en wordt op de Zomerparkdag gelanceerd. Omdat de app zich met name richt op activiteiten, vonden we een eerder lancering tijdens de lockdown niet passend. Vanaf de Zomerparkdag zullen we breed gaan communiceren richting onze inwoners over deze app.

Met maatschappelijke partners zijn momenteel volop bezig de app te vullen met content. Er volgt in de 2e helft van 2021 ook een fysieke sociale kaart. Hendrik-Ido-Ambacht

17

Kadernota 2022

Versterken Sociaal Wijkteam In het eerste kwartaal zijn we gestart met een ambtelijke en bestuurlijke oriëntatie op de doorontwikkeling van het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam naar een 0-100 team. Deze oriëntatie heeft geleid tot een voorstel voor een bestuursopdracht. Visie op beschermd wonen en beschermd thuis In de afgelopen periode is gewerkt aan het opstellen van de Regionale Huisvestingsagenda Kwetsbare Groepen. In de Regionale Huisvestingsagenda Kwetsbare Groepen is een inventarisatie opgenomen van nieuwe woon-/zorgproducten die regionaal en lokaal nodig zijn voor de ontwikkeling van Beschermd Wonen en Opvang naar Beschermd Thuis. Samen met corporaties en zorgaanbieders gaan we kijken we op lokaal niveau, hoe we binnen de lokale kaders invulling kunnen geven aan de behoefte aan woonzorgproducten en sociale huurwoningen die nodig zijn voor de doorontwikkeling van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. In april 2021 is de raad geïnformeerd over de Regionale Huisvestingsagenda en de ontwikkelingen binnen Beschermd Wonen en Opvang. Vrijwilligersbeleid Eind 2020 zijn gesprekken gestart met Stichting Jong Zwijndrecht. Dit is een jongerenvrijwilligersnetwerk dat actief is in de Zwijndrechtse Waard en zich richt op hulp aan en ondersteuning van kwetsbare inwoners.

In het coalitieprogramma is vrijwilligerswerk door jongeren als specifiek aandachtspunt van ons vrijwilligersbeleid benoemd. Begin 2021 heeft het college besloten subsidie te verlenen aan Stichting Jong Zwijndrecht, waardoor concreet invulling wordt gegeven aan dit onderdeel uit het coalitieprogramma. De subsidie is ten dele bekostigd via het programma ’Perspectief voor de Jeugd’ van het ministerie.

Grote beleidstrajecten niet voortvloeiend uit het Coalitieprogramma Brede adviesraad Sociaal Domein We hebben met de beleidsadviesraad Jeugd/Wmo gesproken over de doorontwikkeling naar een beleidsadviesraad Sociaal Domein. De adviesraad heeft dit in beraad genomen en is aan het kijken welke expertise nodig is om ook over andere onderwerpen in het Sociaal Domein te kunnen adviseren. Inmiddels hebben we het Beleidskader Onderwijsachterstandenbeleid voor advies aan de beleidsadviesraad voorgelegd. Lokaal plan Meerjarenperspectief Jeugdhulp De afgelopen vier maanden zijn de eerder opgestarte projecten volgens plan voortgezet. Dit betreft de pilots Buurtgezinnen en Toekomstsperspectiefplan, autiteam IFC, trainingen in groepsverband (zoals Rots & Water), Homestart+ (uitbreiding naar doelgroep 7-12 jaar) en de activiteiten 12+ bij Hi5Ambacht. Kinderen voor Kinderen is afgerond met een digitale ideeënbus bij Hi5Ambacht. De bijeenkomsten van de oudergroepen (pleegouders en autisme, moedermorgens in de kerk) hebben in verminderde vorm plaatsgevonden door corona. De pilot Maatjesproject is opgestart in samenwerking met het jongerenwerk en Hi5Ambacht. De projecten worden verder voortgezet in 2021. Daarbij wordt gewerkt aan een vervolg van kinderen voor kinderen met betrekking tot kinderparticipatie en is een pilot GoOV in ontwikkeling.

Hierin wordt onderzocht of kan worden aan aangesloten bij ontwikkelingen rondom leerlingenvervoer en vervoer vanuit de Jeugdwet. De meeste projecten/pilots uit de Lokale Impuls eindigen in december 2021. Aan de hand van de tussentijdse evaluaties en opbrengsten, onderzoeken we of eventuele voortzetting gewenst is en hoe dit eruit zal zien. Maatschappelijke begeleiding statushouders De uitvoering van de lokale aanpak is weer langzaam opgestart. Dat geldt ook voor de pilot 'Ontzorging', die onze gemeente als penvoerder uitvoert samen met de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) en Vluchtelingenwerk voor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Vrijwel alle activiteiten, ook de reguliere begeleiding van statushouders, vinden nog in aangepaste vorm plaats. Hendrik-Ido-Ambacht

18

Kadernota 2022

In de afgelopen maanden is in regionaal verband gewerkt aan de voorbereidingen van de nieuwe Wet Inburgering en de inkoopstrategie voor inburgeringstrajecten: de B1-route voor taalonderwijs, de Z-route voor bevordering zelfredzaamheid en de onderwijsroute voor middelbaar/hoger opgeleiden. Nota Mantelzorgbeleid Naast het verlenen van de reguliere subsidie voor mantelzorgondersteuning aan MEE-Vivenz en de reguliere subsidies voor de respijtzorgvoorzieningen bij Syndion en De Blije Borgh, lag de eerste maanden van dit jaar de focus op de volgende acties: • Huishoudelijke hulp voor mantelzorgers: in 2020 zijn we in samenwerking met De Blije Borgh gestart met het bieden van huishoudelijke ondersteuning aan mantelzorgers. Vanwege de coronacrisis is de pilot stilgelegd. Zodra de situatie het toelaat, starten we de voorziening in 2021 weer op. Hierover staan we in contact met De Blije Borgh. • Extra ontlasten van zwaar belaste mantelzorgers via aanvullende ondersteuning door een mantelzorgmakelaar: in december 2020 is de mantelzorgmakelaar gestart met haar werkzaamheden. Deze dienstverlening voor mantelzorgers komt rechtstreeks voort uit de mantelzorgnota 2019-2022. Met de mantelzorgmakelaar en MEE-Vivenz stemmen we periodiek af hoe dit loopt.

• Advies over regelingen en vergoedingen: in het mantelzorgbeleid staat dat we mantelzorgers de mogelijkheid willen geven om een laagdrempelige manier informatie en advies te krijgen over regelingen, (landelijke) vergoedingen en/of voorzieningen. Hierover zijn afspraken gemaakt met Bureau Sociaal Raadslieden (BSR). Op 4 maart organiseerde BSR in dat kader de webinar "welke vergoedingen bestaan er voor mantelzorgers?". Overdracht participatieplekken In het eerste kwartaal van 2021 heeft een regionale ambtelijke werkgroep een voorstel tot het overdragen van de participatieplekken uitgewerkt. Het voorstel is om de participatieplekken van regionaal (SDD) naar lokaal niveau (meervoudig lokaal) te brengen. Dit voorstel en de bijbehorende notitie worden voor de zomer voorgelegd aan de portefeuillehouders sociaal domein om te inventariseren hoe verschillende gemeenten denken over dit voorstel. Vervolgens wordt het voorstel besproken in het regionale Pfo Sociaal. De planning is dat ieder college hierover een besluit neemt, waarna een besluit van het DSB volgt. De uitkomst hiervan is medebepalend voor wat de nieuwe taken worden van de GR SDD vanaf 1-1-2022. Personen met verward gedrag Ten behoeve van onze lokale aanpak van verward gedrag is de inzet van een waakvlamfunctionaris in het preventieplan Sociaal Domein opgenomen.

Deze persoon voert signalerend huisbezoek uit bij inwoners die tekenen van verward gedrag vertonen. In het eerste kwartaal van 2021 heeft een verkenning over de invulling van de waakvlamfunctie plaatsgevonden met de corporaties, zorgaanbieders en sociaal wijkteam. Hieruit is naar voren gekomen dat invulling van de waakvlamfunctie het meeste rendement oplevert in de combinatie van een professional (wijk GGDer of GGZ-ondersteuner) en ervaringsdeskundigen. Werk en inkomen(-sondersteuning) De maatregelen voor het beheersen van de coronacrisis grijpen diep in de samenleving in en daarmee ook in de activiteiten van de Sociale Dienst Drechtsteden. De dienst heeft ook in 2021 een forse inspanning gepleegd om de 'Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers' (TOZO) snel beschikbaar te laten zijn. Met deze regeling kunnen kleine zelfstandigen worden ondersteund in de kosten van levensonderhoud, op het niveau van bijstand. In 2020 blijkt dat inwoners uit de Drechtsteden als gevolg van Corona een groter beroep gedaan op directe inkomensondersteuning in de vorm van algemene bijstand (op 31/12/2020 6413 dossiers) en de TOZO, maar minder op de schuldhulpverlening en de minimavoorzieningen. De verwachting is dat dit beeld in de loop van 2022 zal veranderen omdat bedrijven en inwoners hun reserves opgebruikt hebben.

Dit proces zal versnellen op het moment dat de rijksoverheid de steunpakken gaat afbouwen of stoppen. Het aantal mensen dat een beroep doet op bestaanszekerheidsvoorzieningen neemt naar verwachting toe in 2022.

Hendrik-Ido-Ambacht

19

Kadernota 2022

WMO Beleidsplan In de afgelopen periode hebben we samen met de SDD verkend hoe de SDD kan aansluiten op het lokale preventieplan sociaal domein en op welke manier de samenwerking met het Sociaal Wijkteam en het Jeugdteam versterkt kan worden. Deze verkenning vond vooralsnog op ambtelijk niveau plaats. Wij hebben daarbij aangegeven dat we het belangrijk vinden om de Wmoconsulenten dichter bij het Jeugdteam en het Sociaal Wijkteam te huisvesten. Ook hebben we gekeken hoe we rondom Wmo-maatwerk- en algemene voorzieningen in de toekomst nog beter kunnen samenwerken.

Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Vertalingen coalitieprogramma naar collegewerkprogramma Actieplan lokale economie De samenwerkende partners – de gemeente, de Vereniging Ambachtse Ondernemers en de Detailhandelsraad – geven dit jaar weer voortvarend uitvoering aan het Actieplan Lokale Economie. In 2021 is begonnen aan: - verder onderzoek naar invoering van een ondernemersfonds. - onderwijsroute voor basisschool kinderen groep 8 vormgeving en concreet maken - de relatie met OZHZ voor het oppakken van duurzaamheidsthema's is gevormd en de thema worden nu bepaald en uitgezet - fysieke bedrijfsbezoeken met inachtneming de maatregelen. - doorlopende communicatie naar ondernemers We maken dit jaar een inhaalslag van de projecten en acties die in 2020 vertraagd zijn. Bomenbeleidsplan Bij de vaststelling van het bomenbeleidsplan is toegezegd om het beleid te evalueren. In de zomer van 2020 is de evaluatie van het bomenbeleidsplan door middel van een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad aangeboden. Detailhandelsvisie Door de coronacrisis komt de detailhandel nog meer onder druk te staan. Waar supermarkten omzetstijging ervaren, ziet de overige detailhandel een daling. De grootste prioriteit is het behoud van de winkels in de centra. De gemeente stelt zich flexibel op voor initiatieven binnen de bestaande structuur.

Regelmatig zijn in gesprek geweest met de detailhandelsraad om de uitwerking van de detailhandelsvisie te bespreken. Duurzame gemeentelijke gebouwen We maken duurzame keuzes in het beheer en onderhoud van gemeentelijke gebouwen. In 2020 hebben we een deel van het dak van de centrale hal van het gemeentehuis voorzien van Sedum.. We hebben het machinekamergebouw van het zwembad is voorzien van gevelbeplanting in de vorm van Hedera. In 2020 zijn we gestart met het inventariseren van welke maatregelen mogelijk en nodig zijn om te voldoen aan de landelijke doelstellingen om de CO2 uitstoot in 2030 te halveren en in 2050 de gemeentelijke gebouwen energie-neutraal te maken. Na afronding van de inventarisatie zullen we plannen en voorstellen uitwerken die we vervolgens ter besluitvorming aan de raad aanbieden. Gebiedsvisie centrumgebied Na de definitieve gunning (in november 2020) zijn met Blauwhoed, de partij aan wie de ontwikkeling van het Centrumgebied gegund is, gesprekken gevoerd naar aanleiding van de wensen en bedenkingen van de raad. Dit heeft geleid tot een koop- en ontwikkelovereenkomst die op 4 maart 2021 is ondertekend. Vanwege vandalisme(gevaar) is besloten de oude Willem de Zwijger school eerder dan gepland te slopen. Sloop heeft in maart/april plaatsgevonden.

Hendrik-Ido-Ambacht

20

Kadernota 2022

Lokaal actieplan duurzaamheid Afgelopen 4 maanden is er met name gewerkt aan de wettelijke verplichtingen zoals het opstellen van de RES en TVW. Daardoor is er minder tijd beschikbaar voor duurzaamheid algemeen. • EAW subsidie (Extern Advies Warmtetransitie) aangevraagd en toegekend. Deze wordt ingezet voor de inhuur van Overmorgen voor het opstellen van de Transitievisie Warmte. • Voor het opstellen van TVW en RES is ondersteuning ingehuurd. Voor beide trajecten zijn de participatieronden nu afgerond en zijn de conceptversies opgeleverd. • RRE: Het subsidiebedrag van de RRE is op. In totaal is €319.000,- door inwoners gebruikt in de vorm van vouchers voor energiebesparende maatregelen. • RREW: De subsidieaanvraag voor de RREW van €210.767,- is toegekend. Dit is het vervolg van de RRE waarbij ook huurwoningen worden meegenomen. • Zakelijk energieloket: op 11 februari is het digitale zakelijke energieloket gelanceerd. • Duurzaam netwerk: Het nieuwe duurzame logo is geïntroduceerd in de duurzame nieuwsbrief. • VvE’s: De pilot met VvE De Ambachtsheer ligt stil. VvE De Ambachtsheer heeft inmiddels een dakinspectie gehad. Zij lopen echter tegen een organisatorisch punt aan. Zij hebben zeggenschap over 1/3 deel van het dak. De hoofd VvE moet dus eerst in actie komen. • Schooldakrevolutie: Met de school de Tweestroom wordt gesproken over het investeren in zonnepanelen.

Er wordt samen met OZHZ gesprekken gevoerd met het bestuur en OZHZ bekijkt mogelijkheden voor subsidies. • Sportverenigingen: In samenwerking met OZHZ en BOR zijn we aan de slag met energiebesparing en- opwekking bij sportverenigingen op het Schildmanpark. • Klimaatadaptatie: er wordt gewerkt aan het opstellen van een klimaatstrategie en een uitvoeringsagenda waarin beleid en ambities worden opgesteld. Er zal budget worden aangevraagd voor de Impulsregeling die het Rijk beschikbaar stelt. • Luchtkwaliteit: Het Uitvoeringsplan bij het Schone Lucht Akkoord is afgerond en vastgesteld door het college op 16 februari. De opgenomen maatregelen zullen nader worden uitgewerkt. • Verduurzamen gemeentelijk vastgoed: er ligt een adviesrapport voor het opnemen van duurzaamheidsmaatregelen in de MJOP's van ons gemeentelijk vastgoed. • Biodiversiteit: Vanuit het flexibele budget uit het actieplan is er op initiatief van een inwoner een speciaal soort boom geplant. Deze keizersboom is niet alleen mooi, maar heeft ook veel voordelen voor de leefomgeving. Lokaal uitvoeringsprogramma wonen Op een aantal belangrijke thema’s is dit jaar vooruitgang geboekt. De uitvoering van de woonvisie, meer betaalbare woonruimte creëren, de overlegcyclus met de corporaties verbeteren, en beter aanhaken bij de regionale werkgroep wonen binnen de regio Drechtsteden.