Bijlage bij raadsvoorstel 7.1 Raad 4 juli na laatste mutatie accountant

De gedeputeerde heeft namens de Zuid-Hollandse gemeenten hierover in 2021 een brief naar de minister gestuurd. Ook is namens de regiogemeenten hierover een brief naar de VNG gestuurd.

Verklaringen van geen bezwaar

De Noorden 1 – garage (uitgebreide Wabo, toepassing lijst van categorieën waarvoor geen verklaring van geen bezwaar nodig is), is verleend en onherroepelijk; Dorpsstraat 62,62A en 62B – transformatie horecapand (de Landbouw) naar 3 woningen is verleend en onherroepelijk.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

24

Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000 2 - Ruimtelijke ordening, economie en wonen

Primitieve begroting

Begroting t/m wijz. raad december

Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Cultureel erfgoed Milieubeheer Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal

Lasten 205 389 7.536 82 16 852 280 17.357 1.113 27.830

Baten -109 -7.536 -54 -23 -17.275 -685 -25.682

Saldo 96 389 28 16 852 257 82 428 2.148

Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december Kadernota Resultaatbestemming jaarrekening 2020 Winternota Diversen Saldo begrotingswijzigingen

674 105 281 17.683 18.743

-256

418 105 -428 2.488 2.583

-709 -15.195 -16.160

Lasten 301 293 20.418 93 10 1.405 413 22.183 1.457 46.573

Baten -132 -17.930 -49 -231 -48 -22.081 -1.371 -41.842

Saldo 169 293 2.488 44 10 1.174 365 102 86 4.731

Werkelijk Lasten 253 212 20.331 87 4 1.178 435 10.231 1.391 34.122

Baten -134 -17.653 -45 -200 -50 -10.664 -1.694 -30.440

Resultaat Saldo 119 212 2.678 42 4 978 385 -433 -303 3.682

Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Beheer overige gebouwen en gronden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Cultureel erfgoed Milieubeheer Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal

Begroot 301 293 20.418 93 10 1.405 413 22.183 1.457 46.573

Werkelijk 253 212 20.331 87 4 1.178 435 10.231 1.391 34.122

Saldo -48 -81 -87 -6 -6 -227 22 -11.952 -66 -12.451

Baten Beheer overige gebouwen en gronden Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Milieubeheer Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal

Begroot -132 -17.930 -49 -231 -48 -22.081 -1.371 -41.842

Werkelijk -134 -17.653 -45 -200 -50 -10.664 -1.694 -30.440

Saldo -2 277 4 31 -2 11.417 -323 11.402

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

25

Saldo W-B -50 -81 190 -2 -6 -196 20 -535 -389 -1.049

Wat heeft het gekost? Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Lasten Economische ontwikkeling In het Actieplan Lokale Economie 2019-2022 is de oprichting van een ondernemersfonds in Hendrik-Ido-Ambacht opgenomen. Omdat de raad op 4 oktober 2021 heeft besloten om tot oprichting van een ondernemersfonds over te gaan, kan een start worden gemaakt met het opzetten en de implementatie van het fonds. Bij de Winternota 2021 is besloten om hiervoor het restantbudget mee te nemen naar 2022. Dit restantbudget bedraagt € 40.000 en loopt via het taakveld mutaties reserves (programma 4). Fysieke bedrijfsinfrastructuur Het saldo wordt veroorzaakt door verschillen tussen geraamde en werkelijke uitgaven en inkomsten binnen de projecten Ambachtsezoom en Waterbusplein. Bij de behandeling van de grex Bedrijvenpark Ambachtsezoom en grex Genieterrein-Waterbusplein worden de verschillen verder gedetailleerd toegelicht. Bedrijvenpark Ambachtsezoom Onderstaande tabel geeft het verschil tussen de begroting, zoals opgenomen in de grondexploitatie 2021, en de realisatie voor het jaar 2021 weer. Vervolgens worden de afwijkingen toegelicht. Tabel 1 Begroting en realisatie 2021

Verschillen jaarschijf nominaal excl. BTW

Begroting 2021

Realisatie 2021

Verschil t.o.v. begroting

Investeringen Plankosten en VTU Verwervingen Sloop Milieukosten Bouw- en woonrijp maken Tijdelijk beheer Overige Financieringslasten Totaal investeringen

401.416

418.291

-16.875

6.651 11.002 4.051.201 15.000 199.460 149.604 4.834.334

9.766 3.126.764 181 89.669 107.223 3.751.894

6.651 1.236 924.437 14.819 109.791 42.381 1.082.439

Opbrengsten Bedrijventerreinen Voorzieningen Overige Totaal opbrengsten

12.639.024 600.865 127.974 13.367.863

11.096.360 103.008 11.199.368

1.542.664 600.865 24.966 2.168.495

Plankosten en VTU De plankosten zijn iets hoger uitgevallen dan geraamd. Met name de kosten voor stedenbouw zijn hoger uitgevallen doordat de begeleiding van de kopers om bijvoorbeeld de duurzaamheidsdoelstellingen te halen, erg arbeidsintensief is. Ook de kosten van Voorbereiding, Toezicht en Uitvoering (VTU) op de civieltechnische werken zijn hoger uitgevallen dan geraamd. Het werk blijkt zeer complex te zijn, waardoor er substantieel meer uren aan besteed zijn. De kosten voor advies van derden zijn lager uitgevallen dan geraamd. Sloopkosten De sloopkosten zijn afgerond. Het restantbudget kan daarmee komen te vervallen.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

26

Milieukosten De saneringswerkzaamheden zijn afgerond. De kosten zijn iets lager uitgevallen dan geraamd. Bouw- en woonrijp maken In totaal zijn de kosten voor civieltechnische werkzaamheden in 2021 ca. € 925.000,- lager uitgevallen dan geraamd. De werkzaamheden van het bouw- en woonrijp maken werden verwacht voor het grootste deel in 2021 afgerond te zijn. De uitvoer vordert gestaag maar loopt iets achter op de planning. In 2021 is er ca. € 540.000,- minder uitgegeven dan geraamd. Een deel van de werkzaamheden zal in 2022 afgerond worden (€ 310.000,-). Het restant (€ 230.000,-) maakte onderdeel uit van de post onvoorzien op de opdracht voor bouw- en woonrijp maken. Het lijkt erop dat deze post niet nodig is en kan vervallen. Er was voor 2021 ca. € 360.000,- geraamd voor het verwijderen, verplaatsen en aanleggen van nutsvoorzieningen. De werkzaamheden zijn voor het grootste deel gereed en goedkoper uitgevallen dan geraamd (€ 80.000,- in 2021). Verder werd verwacht dat er in 2021 gestart zou worden met het verplaatsen van het monument (€ 40.000,-), de inrichting van het plangebied (€ 130.000,-) en de aanleg van openbare verlichting (€ 135.000,-). Deze werkzaamheden worden vanaf 2022 uitgevoerd. Tijdelijk beheer Het budget voor beheer en onderhoud is gelijkmatig over de looptijd van de grondexploitatie verdeeld.

Hierdoor kunnen er verschillen ontstaan tussen de raming en realisatie per jaarschijf. Het betreft een verschuiving van kosten. Overige kosten Dit betreffen voornamelijk kosten zoals marketing, communicatie en verkoopkosten die gelijkmatig over de jaren verdeeld zijn. In 2021 is er minder uitgegeven aan deze onderdelen. Daarnaast zijn de kosten voor het toetsen van de plannen van de kopers aan de duurzaamheidsdoelstellingen onderdeel van dit budget. Dit gebeurt voorafgaand aan of in de periode na de grondoverdracht. Doordat het afgelopen jaar veel kavelkopers hun plannen hebben uitgewerkt is er ca. € 25.000,- meer aan uitgegeven dan vooraf geraamd. Verder zijn de kosten voor de opstart van parkmanagement hier opgenomen. De verwachting was dat met name de opstartkosten in 2021 gemaakt zouden worden. Dit is slechts voor een deel van de werkzaamheden gebeurd, waardoor de kosten in 2021 € 124.000,- lager zijn uitgevallen dan geraamd. Alle bovengenoemde mutaties zijn verschuivingen van kosten in de tijd. Financieringslasten De werkelijke omslagrente voor de grondexploitaties is met 0,43% lager uitgevallen dan verwacht (0,6%). Bedrijventerreinen De grondopbrengsten worden gerealiseerd op het moment dat een kavel bij de notaris overgedragen wordt.

Om tot dat moment te komen worden er diverse verkoopgesprekken gevoerd, worden de (kandidaat-)kopers begeleid om de duurzaamheidsdoelstellingen te halen en moet de omgevingsvergunning zijn verleend. Dit vergt enige tijd en maakt het soms lastig om het moment van grondoverdracht nauwkeurig in te schatten. Een aantal van de in 2021 verwachte kaveloverdrachten waren vrijwel zeker, voor andere was dit minder zeker. Er zijn veel serieuze kandidaten die graag een kavel zouden afnemen, maar in het proces naar de grondverkoopovereenkomst, wanneer ook de kosten duidelijk worden, haken diverse partijen toch nog af. Andere kandidaten melden zich bij de gemeente en willen snel de grond afnemen. Voor 2021 werden 17 kaveloverdrachten verwacht (62.617 m²). In totaal hebben er 10 kaveloverdrachten plaatsgevonden (51.504 m²). Dit betreft veelal een verschuiving van opbrengsten in de tijd. Voorzieningen De grondoverdracht voor het brandstofverkooppunt is doorgeschoven naar 2022.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

27

Overige Naast de grondprijs betalen kopers bij de notaris ook een opslag per vierkante meter voor de opstart van parkmanagement. Doordat er minder kavels overgedragen zijn, blijven ook de bijdragen voor parkmanagement iets achter. Genieterrein-Waterbusplein Onderstaande tabel geeft het verschil tussen de begroting, zoals opgenomen in de grondexploitatie 2021, en de realisatie voor het jaar 2021 weer. Vervolgens worden de afwijkingen toegelicht. Tabel 1 Begroting en realisatie 2021

nominaal excl. BTW Investeringen Rente en exploitatielasten Plankosten Verwervingen Sloop Milieukosten BRM/WRM Tijdelijk beheer Overige Financieringslasten Totaal investeringen Opbrengsten Bedrijventerreinen Kantoren Winkels en horeca Voorzieningen Bijdragen Totaal opbrengsten

Begroting Prognose jaarschijf

Gerealiseerd jaarschijf

Verschil t.o.v. begroting

222.311 2.751.757

501.783 2.802.901

279.472 51.144

240.720 966.803 5.000

240.720 840.611 3.919

-126.192 -1.081

2.870 4.189.461

4.389.934

-2.870 -200.473

2.471.507

1.887.544

-583.963

570.000 3.041.507

397.449 2.284.993

-172.551 756.514

Plankosten en VTU In 2021 is ca. € 280.000,- meer uitgegeven aan plankosten en VTU dan geraamd. Voorafgaand aan het vaststellen van de grondexploitatie heeft de gemeenteraad in 2018 een voorbereidingskrediet van € 358.736,- beschikbaar gesteld, dat met name was bedoeld voor de plankosten die gemaakt moesten woorden voor de ontwikkeling van het Waterbusplein. Eind 2020 is gestart met het opstellen van de grondexploitatie en is het krediet als boekwaarde opgenomen. Tot het moment van vaststellen van de grondexploitatie door de gemeenteraad op 1 maart 2021 zijn er echter nog werkzaamheden uitgevoerd en ten laste van het krediet gebracht, waardoor de plankosten met ca. € 95.000,- zijn overschreden. Deze kosten zijn in 2021 ten laste van de grex gebracht. Bij de nadere uitwerking en uitvoering van het project bleek dat de ramingen van een aantal civieltechnische elementen (zoals verlichting en de inrichting van het openbare gebied) niet het gewenste hoogwaardige karakter hadden. Er moesten extra kosten gemaakt worden om de plannen aan te passen. De kosten voor de begeleiding van een civieltechnisch bureau zijn hierdoor ca. € 40.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. De kosten om het verlichtingsplan aan te passen zijn € 25.000,- hoger uitgevallen. Ook heeft het overleg dat nodig is om met alle betrokken partijen afstemming en overeenstemming te krijgen meer tijd in beslag genomen.

Met name de kosten voor stedenbouwkundige begeleiding zijn hierdoor hoger uitgevallen (ca. € 75.000,-). Daarnaast heeft de plotselinge overdracht van het project aan een nieuwe projectleider meer personele inzet gevraagd, met hogere kosten tot gevolg. Verwervingen Op 30 juni 2021 is de samenwerking tussen gemeente en ROM-D, voor wat betreft project Waterbusplein-Genieterrein, beëindigd. De gemeente heeft de ontwikkeling overgenomen en is de

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

28

ROM-D hiervoor een vergoeding verschuldigd. Bij het opstellen van de grondexploitatie in 2021 was de vergoeding nog niet definitief vastgesteld. Het op dat moment actuele bedrag is toen in de raming opgenomen. Mede doordat de overnamegesprekken langer duurden dan verwacht, is de vergoeding ca. € 51.000,- hoger uitgevallen. Bouw- en woonrijp maken In 2021 is ca. € 126.000,- minder uitgegeven aan bouw- en woonrijp maken dan geraamd. De werkzaamheden om het Waterbusplein bouwrijp te maken en de tijdelijke parkeerplaatsen te verwijderen zijn afgerond en ca. € 100.000,- voordeliger uitgevallen. De in 2021 gemaakte kosten voor de realisatie van de keerwand zijn ca. € 30.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Deze kosten zullen in 2022 alsnog gemaakt worden. Tijdelijk beheer Het budget voor beheer en onderhoud is gelijkmatig over de looptijd van de grondexploitatie verdeeld. Hierdoor kunnen er verschillen ontstaan tussen de raming en realisatie per jaarschijf. Het betreft een verschuiving van kosten. Financieringslasten De boekwaarde van de grondexploitatie op 1 januari van het boekjaar bepaalt de rentelasten die aan de grondexploitatie doorbelast worden. Omdat de grondexploitatie pas in de loop van het jaar door de gemeenteraad is geopend, zijn er geen rentelasten doorbelast. Bedrijventerreinen De inkomsten uit de kavelverkoop zijn in 2021 ca.

€ 585.000,- lager uitgevallen dan geraamd. In 2021 zijn de gronden van de kavels op het Waterbusplein overgedragen. De uiteindelijke inkomsten zijn ca. € 86.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. Daarnaast was ook de overdracht van kavel 3 (langs de Teunis Stooplaan) verwacht. Deze overdracht heeft nog niet plaatsgevonden. De opbrengsten zijn doorgeschoven naar 2022. Bijdragen In 2021 werden de bijdragen Erfgoed Oevers (€ 70.000,-) en de bijdrage van de ROM-D vanuit project Veerweg e.o. (€ 500.000,-) verwacht. Deze worden echter op een later moment ontvangen. Daar staat tegenover dat een deel van de bijdrage vanuit de Regiodeal in 2021 is ontvangen terwijl deze voor 2022 gepland stond. Milieubeheer In de decembercirculaire 2019 heeft de gemeente € 237.098 ontvangen voor de uitvoering van het klimaatakkoord voor de periode 2019 tot en met 2021. Bij de Winternota 2020 is besloten het restantbudget 2020 van € 208.598 via de algemene reserve (resultaatbepaling) over te hevelen naar 2021. Vanwege prioriteit RES en TVW schuiven plannen door. Daardoor resteert op dit budget € 93.000. Bij de Winternota 2021 is besloten om maximaal € 60.000 mee te nemen naar 2022 en dit loopt via het taakveld mutaties reserves (programma 4). Voor de uitvoering van het lokaal actieplan duurzaamheid zijn de plannen doorgeschoven vanwege prioriteit RES en TVW.

Gelabelde/gebudgetteerde acties zoals opgenomen in het actieplan blijven gehandhaafd en krijgen vervolg in 2022. Bij de Winternota 2021 is besloten om het restantbudget mee te nemen naar 2022. Dit restantbudget bedraagt € 9.084 en loop via het taakveld mutaties reserves (programma 4). Voor de regeling reductie energiegebruik woningen (RREW) is in 2021 van het Rijk een specifieke uitkering ontvangen van € 210.700. Specifieke uitkeringen worden voor hetzelfde bedrag begoot onder zowel de baten als de lasten. Per saldo is dit neutraal. De werkelijke uitgaven in 2021 zijn € 153.920. Het verschil van € 56.780 is per 31 december op de balans verantwoord onder de van het Rijk ontvangen voorschotten en kan worden besteed in 2022.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

29

Tot slot zijn in 2021 aan dit taakveld € 39.000 minder salarislasten toegerekend dan begroot. Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Grondexploitatie De Volgerlanden Elk jaar wordt de grondexploitatie integraal herzien en vervolgens vastgesteld. De grondexploitatie 2021 dient als uitgangspunt voor de verantwoording. In deze toelichting worden de werkelijke uitgaven en inkomsten afgezet tegen de ramingen zoals opgenomen in de grondexploitatie. Tabel Realisatie 2021

Boekwaarde

Begroting

1-1-2021

2021

Werkelijk in 2021

Verschil

Boekwaarde

31-12-2021

UITGAVEN Plankosten en VTU

59.956.744

1.762.312

1.680.842

81.470

61.637.586

Verwervingen

92.467.643

400.902

132.039

268.863

92.599.682

Sloop

3.600.651

0

902

-902

3.601.553

Milieukosten

6.744.886

195.824

515.255

-319.431

7.260.141

Bouwrijp maken

30.237.008

2.888.955

3.570.873

-681.918

33.807.881

Woonrijp maken

29.098.120

3.050.490

1.884.830

1.165.660

30.982.950

Groen/water

4.533.887

286.745

97.359

189.387

4.631.246

Openbare verlichting en brandkranen

2.197.872

192.815

131.030

61.785

2.328.902

Hoofdplanstructuur

27.802.349

0

0

0

27.802.349

Excessieve bovenwijks

11.709.601

0

0

0

11.709.601

Tijdelijk beheer en onderhoud

677.889

203.834

108.871

94.963

786.760

Infocentrum

670.734

0

0

0

670.734

1.965.354

0

0

0

1.965.354

719.679

0

0

0

719.679

1.113.316

0

0

0

1.113.316

Verkoopkosten

347.680

0

4.680

-4.680

352.359

Regionalisering

126.986

0

0

0

126.986

Overige goederen en diensten

1.993.587

125.000

228.954

-103.954

2.222.541

Financieringslasten

49.520.983

450.680

446.984

3.696

49.967.967

Totaal UITGAVEN

325.484.969

9.557.557

8.802.618

754.938

334.287.587

INKOMSTEN

Totaal

Totaal

Woningbouw

198.438.874

7.854.699

2.914.195

4.940.503

201.353.069

8.371.815

0

0

0

8.371.815

Stortingen in reserve bovenwijks Stortingen in reserve kunst Niet verrekenbare BTW

Winkels/Horeca

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

Totaal

30

636.662

0

0

0

636.662

Bijdrage VINEX

6.550.478

0

0

0

6.550.478

Overige subsidies en bijdragen

41.727.986

14.118.693

6.430.906

7.687.788

48.158.891

Overige opbrengsten

4.841.481

54.509

-323.571

378.080

4.517.910

Bijdrage marktpartijen

10.263.246

28.204

348.420

-320.216

10.611.666

Renteopbrengsten

1.259.121

0

0

0

1.259.121

Totaal INKOMSTEN

272.089.662

22.056.106

9.369.950

12.686.155

281.459.612

Saldo nominaal

53.395.307

-12.498.549

-567.332

-11.931.217

52.827.975

Bijzondere bebouwing

Boekwaarde Per 1 januari 2021 had de grondexploitatie De Volgerlanden een boekwaarde van € 53.395.307,-. Voor 2021 stond er € 9,6 miljoen aan uitgaven en € 22,1 miljoen aan inkomsten geraamd. In werkelijkheid is er in 2021 € 8,8 miljoen aan uitgaven en € 9,4 miljoen aan inkomsten gerealiseerd. De boekwaarde neemt hierdoor met € 0,6 miljoen af tot € 52.827.975,-.

Planontwikkelingskosten en VTU (voorbereiding, toezicht en uitvoering) De gerealiseerde plankosten zijn € 80.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Om de budgetten voor stedenbouw, landmeten en bestekken en VTU te bepalen, is een inschatting van de benodigde werkzaamheden/producten gemaakt. Vervolgens zijn de budgetten verdeeld over verschillende jaren. Het uitgangspunt hierbij is dat het grootste deel van de budgetten in de eerste paar jaar benodigd is, waarna de jaarbudgetten jaarlijks afnemen. In 2021 is het verbruik van de budgetten voor stedenbouw (€ 18.000,-), landmeten (€ 67.000,-) en bestekken en VTU (€ 115.000,-) lager uitgevallen dan geraamd. Dit betreft echter een verschuiving van kosten in de tijd.

De werkelijke personeelskosten zijn in 2021 hoger uitgevallen zijn dan geraamd. Het afgelopen jaar was er veel bouwbedrijvigheid in De Laantjes. Verschillende bouwers waren gelijktijdig op een relatief klein stuk plangebied aan het werk. Om de werkzaamheden goed uit te kunnen voeren zijn deze nauwkeurig op elkaar afgestemd. Diverse woningbouwprojecten hebben echter vertraging opgelopen en ook aannemers van civieltechnische werkzaamheden hebben te maken gehad met leveringsproblemen. Dit heeft ertoe geleid dat het openbaar gebied niet volgens planning gerealiseerd kon worden, wat weer tot veel klachten van bewoners geleid heeft. Zowel de coördinatie van de werkzaamheden als de klachtenafhandeling hebben extra inzet van de opzichter gevraagd (€ 45.000,-). De communicatieadviseur heeft zich het afgelopen jaar veel bezig gehouden met bewonerscommunicatie naar aanleiding van verschillende klachten over werkzaamheden en buitenruimte, waardoor extra inzet benodigd was (€ 22.000,-). Ook de inzet van vast personeel (€ 23.000,-) en projectleiding en –secretariaat via iPM (€ 42.000,-) zijn hoger uitgevallen dan geraamd. Daar staat tegenover dat de inzet van de tekenaars ca. € 22.000,- lager is uitgevallen.

Grondverwerving Om de fietsverbinding tussen De Laantjes en de Vrouwgelenweg te kunnen realiseren is een deel van het perceel aan de Vrouwgelenweg 108 verworven. Daarnaast is een ander deel van het perceel

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

31

verworven om de nog in verkoop te brengen kavel 19 in De Laantjes beter verkoopbaar te maken. Tegenover de kosten (ca. € 130.000,-) staan nog te realiseren extra opbrengsten. Verder stond voor 2021 de laatste betaling van de in 2018 verworven gronden in De Laantjes en De Straatjes gepland (ca. € 400.000,-). Deze betaling is doorgeschoven naar 2022.

Milieukosten De gerealiseerde milieukosten zijn ca. € 320.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. Dit komt voornamelijk doordat de kosten voor het afvoeren van grond eerder zijn gemaakt dan gepland en hoger zijn uitgevallen dan geraamd. De ramingen voor de nog te maken afvoerkosten is hier op aangepast.

Bouwrijp maken De kosten voor bouwrijp maken zijn ca. € 680.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat een deel van de afrekening van de werkzaamheden in De Straatjes eerder dan gepland heeft plaatsgevonden (ca. € 600.000,-). De werkzaamheden stonden voor 2021 gepland maar de afrekening was pas in 2022 opgenomen. De kosten zijn ook iets hoger uitgevallen dan gepland doordat er een tijdelijke parkeerplaats voor het bouwverkeer gerealiseerd moest worden (ca. € 50.000,-). Verder is een deel van de kosten voor het voorbelasten van De Erfjes en De Hofjes eerder gemaakt dan geraamd (ca. € 160.000,-) en is een deel van de werkzaamheden rond de Dorpsweide nog niet in rekening gebracht (ca. € 110.000,-).

Woonrijp maken De kosten voor woonrijp maken zijn ca. € 1.165.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Voor een groot deel wordt dit veroorzaakt doordat de werkzaamheden in De Laantjes vertraging hebben opgelopen. Uitgangspunt is dat het openbaar gebied (voor een groot deel) gereed is wanneer de woningen in een gebied opgeleverd worden. Door vertragingen in de woningbouw en leveringsproblemen bij de aannemers die het openbaar gebied aanleggen, is dit niet overal gelukt. De verwachting is dat het grootste deel van De Laantjes in het eerste kwartaal van 2022 woonrijp is. Verder zijn er verschillende werkzaamheden nog niet (volledig) uitgevoerd. Dit geldt bijvoorbeeld voor Onder de Linden, waar de aansluitingen op de Vrouwgelenweg nog niet volledig afgerond zijn. Ook het openbaar gebied in Watervogels is nog niet volledig woonrijp. Dit zal na afronding van de bouwwerkzaamheden op kavel 4 van Het Eiland gebeuren. Daarnaast moeten de werkzaamheden aan de ontsluitingsweg langs de Dorpsweide nog uitgevoerd worden.

Groenvoorziening De kosten voor de aanleg van groen en speelvoorzieningen zijn ca. € 190.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Dit komt doordat er verschillende werkzaamheden nog niet afgerond zijn. Groenaanleg gebeurt in het plantseizoen (november tot en met april), waardoor diverse verstrekte opdrachten per 31 december nog niet (volledig) uitgevoerd waren. Dit geldt bijvoorbeeld voor de aanplant in de Dorpsweide. Verder moeten de speelvoorzieningen op Het Eiland nog afgerond en de bootcamplocatie in de Dorpsweide nog aangelegd worden.

Openbare verlichting en brandkranen De gerealiseerde kosten voor de aanleg van openbare verlichting en brandkranen zijn lager uitgevallen dan geraamd. Op enkele lichtmasten in project Stekelbaars na is alle openbare

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

32

verlichting in De Volgerlanden-West aangelegd. De kosten zijn ca. € 20.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Verder zijn er in 2021 werkzaamheden in De Straatjes en de Dorpsweide uitgevoerd die nog niet afgerond en in rekening gebracht zijn. Dit zal in 2022 gebeuren.

Tijdelijk beheer en onderhoud De beheerkosten worden geraamd op basis van een percentage van de kosten van de nog uit te voeren civieltechnische werkzaamheden. Vervolgens worden deze kosten evenredig over de resterende looptijd verspreid. De kosten voor beheer en onderhoud zijn in 2021 lager uitgevallen dan geraamd. Dit betreft een verschuiving van kosten.

Verkoopkosten Verkoopkosten worden geraamd onder 'Plankosten en VTU'. Een deel van de gemaakte verkoopkosten is in 2021 echter op verkoopkosten geboekt.

Overige goederen en diensten De uitgaven aan Overige goederen en diensten zijn ca. € 104.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. Er zijn diverse schadevergoedingen uitbetaald (ca. € 55.000,-), onder andere doordat het plaatsen van een keerwand heeft geleid tot verzakking van een nabijgelegen perceel en werkzaamheden op Het Eiland hebben geleid tot wateroverlast waardoor een tuin deels opnieuw aangelegd moest worden. Verder zijn er kosten gemaakt om de randen van het plangebied op de bestaande bebouwing goed aan te laten sluiten. Er heeft een gedeeltelijke grondruil aan de Vrouwgelenweg plaatsgevonden (ca. € 14.000,-) en er is een erfdienstbaarheid gevestigd voor een ontsluiting aan de oostkant van De Erfjes (€ 35.000,-).

Financieringslasten De financieringslasten zijn lager uitgevallen dan geraamd doordat de werkelijk omslagrente lager is uitgevallen.

Grondverkopen woningbouw De in 2021 gerealiseerde opbrengsten uit woningbouw zijn lager uitgevallen dan geraamd, voornamelijk doordat niet alle gronden in De Straatjes tijdig bouwrijp waren. Een deel van de grondoverdrachten is hierdoor doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2022.

Overige subsidies en bijdragen Net als de opbrengsten uit woningbouw heeft vertraging in het bouwrijp maken van de gronden in De Straatjes ertoe geleid dat een deel van de exploitatiebijdragen zijn doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2022.

Overige opbrengsten De Overige opbrengsten zijn ca. € 380.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Bij gescheiden kostenverhaal vragen de kopers van projectmatige woningen zelf een omgevingsvergunning voor hun woning aan en zijn hier leges voor verschuldigd. De leges worden voldaan wanneer de hypotheek

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

33

van de kopers bij de notaris getransporteerd wordt. Vergunningverlening en Handhaving belast de leges door aan de grondexploitatie, waarna deze vervolgens bij de aanvragers in rekening gebracht kunnen worden. Doordat de gronden in De Straatjes niet allemaal overgedragen konden worden, is een deel van de leges nog niet ontvangen. Deze worden in het eerste kwartaal van 2022 verwacht.

Bijdrage marktpartijen Bij het aangaan van de samenwerkingsovereenkomst in 1999 is met de bouwclaimhouders afgesproken dat er per woning een bijdrage in het destijds geraamde tekort van de ontwikkeling van De Volgerlanden gedaan zou worden. In 2021 is deze bijdrage voor 50 woningen voldaan. Deze opbrengsten stonden voor 2022 gepland. Wonen en bouwen De toegerekende salarislasten zijn € 93.000 lager dan begroot doordat er minder uren aan dit taakveld zijn besteed. Baten Fysieke bedrijfsinfrastructuur Zie toelichting onder de lasten. Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Zie toelichting onder lasten Wonen en bouwen De omvang en complexiteit van de aanvragen, van voornamelijk De Volgerlanden en Ambachtsezoom, hebben er toe geleid dat we ondanks de bijraming bij de Winternota zo'n € 300.000 over de raming heen gaan.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

34

Uitgaven 2021 Programma Uitgaven

95-02 U

Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Materieel Mutaties onderhandenwerk Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Eindtotaal

Totaal 3.826 15.627 13.189 647 306 528 34.122

Ruimtelijke ordening, economie en wonen

306; 1% 647; 2%

528; 1% 3.826; 11%

13.189; 39% Apparaatskosten Materieel Mutaties onderhandenwerk Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen 15.627; 46%

Inkomsten 2021 Programma Inkomsten

Ruimtelijke ordening, economie en wonen

95-02 I

Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Lokale heffingen Materieel Mutaties onderhandenwerk Overige inkomsten Rente & Afschrijving Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Eindtotaal

175; 1% ‐9; 0%

‐25; 0%

397; 1%

1.740; 6% 27; 0%

Totaal -9 1.740 27 5.462 22.673 -25 175 397 30.440

5.462; 18%

Apparaatskosten Lokale heffingen Materieel Mutaties onderhandenwerk Overige inkomsten Rente & Afschrijving Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten 22.673; 74%

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

35

Programma 3 Buitenruimte De groene openbare ruimte vervult een centrale rol in Hendrik-Ido-Ambacht. Het groen heeft een positieve invloed op de gezondheid en het welbevinden van onze inwoners. Wij vinden het belangrijk dat ons dorp schoon, veilig en aantrekkelijk is om in te verblijven. Inwoners, bedrijven en gemeente leveren daaraan elk een bijdrage. Duurzaamheid is daarbij een belangrijk principe. Of het nu gaat om de inrichting en onderhoud van ons groen, afvalscheiding of mobiliteit. We zoeken steeds naar de optimale balans tussen mens, economie en milieu.

Vertalingen coalitieprogramma naar collegewerkprogramma - Actieplan zwerfafval In 2019 stelde het college het Zwerfafval-uitvoeringsplan 2019-2023 vast. Hierin zijn de volgende acties benoemd:  Gescheiden afvalbakken in de buitenruimte;  De landelijke opschoondag;  De afvalvrije school. In 2021 hebben we ingezet op het voorkomen van zwerfafval door gerichte campagnes op scholen via Koos de Vuilnisman. Dit gaat hand in hand met onze inzet om meerdere scholen afvalvrij te maken. Verder hebben we het scheiden van afval in de buitenruimte uitgebreid naar alle winkelcentra en bij belangrijke locaties zoals het zwembad en het waterbusplein. Op de laatste locatie moeten de bakkenb nog geplaatst worden. In maart en in september deden we mee aan de Landelijke Opschoondag en de World Clean Upday. Via ons prikkeruitgiftepunt hebben we tot op heden bijna 1.000 prikkers uitgedeeld aan onze bewoners. - Grondstoffenbeleidsplan Binnen de kaders van het coalitieakkoord hebben we een voorstel uitgewerkt om het recycletarief per 1 januari 2024 in te voeren, waarbij we inwoners met een financiële prikkel stimuleren om beter afval te scheiden. Hierbij zijn we uitgegaan van het optimaliseren van het huidige systeem. In het voortraject zijn verschillende scenario's onderzocht en beoordeeld op de effecten op service, milieu en kosten.

Op grond van deze beoordeling hebben we een voorkeursscenario geselecteerd dat besproken is met de gemeenteraad. Vervolgens hebben we een implementatievoorstel uitgewerkt. De raad heeft op 7 februari 2022 het besluit genomen om het recycle-tarief in te voeren vanaf 1 januari 2024. Door invoering van het recycle-tarief vermindert de hoeveelheid restafval fors, dalen de kosten en realiseren we een eerlijkere verdeling van de kosten. - Speel- en groengebieden inrichten Na het opstellen van het uitvoeringsplan voor de renovaties van de 14 speelplekken is de aanbesteding in 2021 voorbereid. De gunning zal plaatsvinden in 2022. Alle 14 speelplekken worden in 2022 gerenoveerd.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

36

Grote beleidstrajecten niet voortvloeiend uit het Coalitieprogramma - Beleidsplan Openbare Verlichting In 2021 zijn we gestart met de uitvoer van het beleidsplan Openbare Verlichting en zijn circa 1.800 armaturen vervangen voor duurzame LED-verlichting. In 2022 wordt naar het juiste slimme systeem gekeken die op de armaturen in de hoofdstructuur worden geplaatst. - Gemeentelijk rioleringsplan Vanuit het Gemeentelijk Rioleringsplan hebben wij de volgende acties in 2021 uitgevoerd: - Rioolprojecten Kruiswiel: fase 3 uitgevoerd en fase 4 voorbereid. - Rioolinspecties uitgevoerd, schades hersteld en onderhoud gepleegd aan pompen en gemalen. - Gewerkt aan onze opgave op het gebied van klimaat, concreet is de groene daken actie uitgevoerd. - Stedelijk waterbeheer Wat hebben we in 2021 gedaan? In 2021 is gestart met de voorbereiding van het baggerwerk, naast het gewone onderhoud. Verder is aan de Wilhelminasingel beschoeiing vervangen. Beleidskader In het nieuwe Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) is de koppeling met waterbeheer opgenomen. Op het gebied van waterbeheer hebben wij het Baggerplan en het Beheer- en onderhoudsplan oeverbeschermingen. Het feitelijke baggerwerk voert zowel onze gemeente als het waterschap Hollandse Delta uit, afhankelijk van de onderhoudsverplichting van de watergangen.

Daarnaast bestaat de verplichting om deze wateren periodiek vrij te maken van los vuil en waterplanten.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

37

Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000

Primitieve begroting

3 - Buitenruimte Taakveld Verkeer en vervoer Openbaar vervoer Openbaar groen Riolering Afval Begraafplaatsen en crematoria RO - vastgoedregistratie Totaal Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december Kadernota Resultaatbestemming jaarrekening 2020 Winternota Diversen Saldo begrotingswijzigingen

Begroting t/m wijz. raad december

Lasten 3.841 143 2.708 2.044 4.415 608 189 13.948

Baten -243 -2.452 -4.117 -641 -7.453

Saldo 3.598 143 2.708 -408 298 -33 189 6.495

95 115 -357 45 -102

78

173 115 -420 45 -87

-63 15

Lasten 3.636 143 2.806 2.052 4.451 569 189 13.846

Baten -236 -2.452 -4.172 -578 -7.438

Saldo 3.400 143 2.806 -400 279 -9 189 6.408

Werkelijk Lasten 3.721 40 2.335 2.133 4.262 572 143 13.206

Baten -246 -1 -2.393 -4.244 -677 -7.561

Resultaat Saldo 3.475 40 2.334 -260 18 -105 143 5.645

Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Verkeer en vervoer Openbaar vervoer Openbaar groen Riolering Afval Begraafplaatsen en crematoria RO - vastgoedregistratie Totaal

Begroot 3.636 143 2.806 2.052 4.451 569 189 13.846

Werkelijk 3.721 40 2.335 2.133 4.262 572 143 13.206

Saldo 85 -103 -471 81 -189 3 -46 -640

Baten Verkeer en vervoer Openbaar vervoer Riolering Afval Begraafplaatsen en crematoria Totaal

Begroot -236 -2.452 -4.172 -578 -7.438

Werkelijk -246 -2.393 -4.244 -677 -7.561

Saldo -10 59 -72 -99 -123

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

38

Saldo W-B 75 -103 -472 140 -261 -96 -46 -763

Wat heeft het gekost? Programma 3 Buitenruimte Lasten Verkeer en vervoer Door langere levertijden konden bestelde materialen van de civiele kunstwerken niet geleverd worden in 2021 waardoor we een voordeel van € 42.000k hadden. Deze kosten schuiven door naar 2022. Voor openbare verlichting hebben we onvoorziene kosten gehad met betrekking tot veiligheid/overlast. Hiervoor hebben we extra verlichting moeten huren. In totaal een nadeel voor beheer en onderhoud lichtobjecten van € 37.000. Door personele capaciteitsproblemen hebben we op klein onderhoud wegen € 27.000 minder kosten gemaakt. Er zijn € 25.000 meer kosten gemaakt bij voorbereiding en uitvoeren van verkeersmaatregelen. Dit heeft vooral te maken met een herinrichtingsonderzoek bij de Laan van Welhorst. Door personele capaciteitsproblemen hebben we op kleine verkeerstechnische aanpassingen € 20.000 minder kosten gemaakt. Bij de Winternota is een bedrag van € 325.000 van groot onderhoud wegen naar de reserve wegen geboekt in verband met projecten die doorschuiven naar 2022. Dit bedrag is € 14.000 te hoog ingeschat bij de Winternota wat nu leidt tot een nadeel. Door de lage rente hebben we een rentevoordeel op het taakveld van circa € 53.000. Er zijn meer uren dan begroot op het taakveld geboekt. Dit nadeel bedraagt € 150.000.

Openbaar vervoer We hebben € 19.000 minder onderhoudskosten gehad aan het onderhoud van de abri's en de ponton van de Waterbus. Er zijn minder uren dan begroot op het taakveld geboekt. Dit voordeel bedraagt € 23.000. Daarnaast is een voordeel van € 60.000 op bureau Drechtsteden tov begroot, deze kosten zijn echter op een ander taakveld geboekt. Openbaar groen Op onderhoud groen is een voordeel van € 324.000. Dit is hoger dan het voordeel € 150.000 wat is aangegeven bij de Winternota. Dit heeft vier oorzaken: 

Voorbereiding door Terraspect konden wij niet onder de opdracht toezicht en directie uitvoeren, waardoor de voorbereiding later is opgestart dan gepland. Daarnaast heeft de voorbereiding meer tijd gekost.



Uitvoering van de werkzaamheden vindt altijd in de winterperiode plaats, door weersinvloeden (veel regen) zijn werkzaamheden opgeschoven naar 2022.



Voorbereidingen kosten meer tijd door meer integrale aanpak en actualisatie van data.



Door corona, ziekte en daarmee samenhangende capaciteitsproblemen lopen werkzaamheden met name in de uitvoering vertraging op.

Bij baggeren schuift de opgave van 2021 door naar 2022. Dit levert op dit taakveld in 2021 een voordeel op € 45.000. Bij het schoonhouden van de watergangen is een voordeel van € 52.000. De winterschouw is afgekeurd door toezichthouder bestek. Dit houdt in dat de aannemer werk moet herstellen. Daarna wordt de factuur betaald. Dit wordt pas in 2022 opgelost. Er zijn minder uren dan begroot op het taakveld geboekt. Dit voordeel bedraagt € 39.000.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

39

Riolering Het verschil tussen begrote en werkelijke lasten wordt veroorzaakt door: 1. We hebben minder kosten gemaakt voor de rioolaansluitingen omdat we minder rioolaansluitingen hebben gerealiseerd. Hier staan minder inkomsten van rioolaansluitingen tegenover. 2. Door lagere extra comptabele overheadkosten dan begroot is het verschil tussen de totale kosten en inkomsten groter geworden. Dit houdt in dat de storting in de voorziening ook hoger is geworden dan begroot. Afval We hebben € 236.000 minder lasten voor uitvoering afval. Door corona zagen we in 2020 een sterke toename van huishoudelijk afval. In de begroting 2021 was rekening gehouden dat deze trend zich zou voortzetten, dit heeft zich in de praktijk niet of slechts deels voorgedaan. We hebben € 11.000 meer kosten gemaakt voor zwerfvuilpreventie. We hebben € 41.000 meer personele lasten gehad op afval. Dit heeft te maken met de uren besteed aan het recycletarief plan. Baten Riolering We hebben minder rioolaansluitingen gerealiseerd dan begroot. Hier staan minder inkomsten van rioolaansluitingen tegenover. Afval Het voordeel op het taakveld afval wordt voornamelijk veroorzaakt door een extra verkregen subsidie voor het tegengaan van zwerfvuil. Begraafplaatsen De inkomsten voor onderhoud graven zijn in 2021 hoger dan begroot.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

40

Uitgaven 2021 Programma Uitgaven

95-03 U

Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen Eindtotaal

Totaal 1.394 9.146 1.327 99 437 803 13.206

Buitenruimte

99; 1%

437; 3%

803; 6% 1.394; 11%

1.327; 10%

Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen

9.146; 69%

Inkomsten 2021 Programma Inkomsten

95-03 I

Realisatie. HI-Ambacht Lokale heffingen Overige inkomsten Subsidies en overdrachten Eindtotaal

Totaal 6.971 425 163 7.559

Buitenruimte

425; 6%

163; 2%

Lokale heffingen Overige inkomsten Subsidies en overdrachten

6.971; 92%

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

41

Programma 4 Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen De Ambachtse samenleving vormen we samen met onze inwoners, verenigingen en bedrijven. Met elkaar werken we aan de toekomst van onze gemeente. Dat gaat niet vanzelf: we moeten ervoor zorgen dat onze gemeente veilig is, we een solide en financieel beleid kunnen voeren en op een goede, effectieve manier samenwerken in de regio. Daarbij zijn wij verantwoordelijk voor allerlei wettelijke taken die ons zijn opgelegd. Als transparant en daadkrachtig gemeentebestuur voeren wij deze taken met onze ervaring en kennis uit. Vertalingen coalitieprogramma naar collegewerkprogramma - Beleidsplan Integrale Veiligheid Het meerjarig beleidsplan Integrale Veiligheid 2018-2021 is op enkele thema's na volledig afgerond. Het niet volledig afronden heeft te maken met de corona-crisis waardoor onze partners tijdelijk hun prioriteiten hebben moeten verschuiven. De niet afgeronde punten nemen we mee in het nieuwe beleidsplan 2022- 2025 en daarmee bewaken we de uitvoering. - Dienstverleningsconcept Corona heeft ook dit jaar invloed gehad op de organisatie van de dienstverlening. Het hele jaar is aan de balies op afspraak gewerkt zodat drukte in de Publiekshal werd vermeden.

Het gebruik van de digitale kanaal is gestimuleerd, maar voor inwoners die hier moeite mee hebben, blijft het altijd mogelijk om naar de balie te komen of telefonische contact te hebben. Door de versoepelingen in de zomer zijn de aanvragen voor reisdocumenten dit jaar t.o.v. vorig jaar weer wat toegenomen. De verwachting was dat het kanaal telefonie zou gaan afnemen, doordat het digitale kanaal toeneemt. Met name door corona is het gebruik van telefonie net als vorig jaar toegenomen. Door de krapte op de arbeidsmarkt heeft dit tot spanning op de servicenorm van het tijdig opnemen geleid. Dit heeft echter nauwelijks geleid tot lagere waardering van de klanttevredenheid. Voor de Tweede Kamer verkiezingen waren er veel extra maatregelen, die soms nog op het laatste moment vanuit het Rijk werden aangekondigd. De extra inspanningen die geleverd zijn door Dienstverlening Drechtsteden hebben hun vruchten afgeworpen. Ook dit jaar zijn de verkiezingen weer vlot en goed verlopen. Ook buiten openingstijden kan tegenwoordig voor een aantal producten gechat worden met onze chatbot Gem. Gem wordt steeds slimmer en ook steeds vaker gebruikt. Eind dit jaar is de pilot voor de newsroom opgestart. De newsroom bestaat uit medewerkers van dienstverlening en communicatie. Gezamenlijk verzamelen zij informatie en trends uit met name de sociale media kanalen om hierop adequaat te kunnen reageren.

- Participatienota De participatienota is in januari 2021 in de raad vastgesteld. We hebben hiermee een beleidskader dat ons een basis geeft om op een heldere manier met participatie om te gaan en om het proces steeds uniform te doorlopen. Participatie heeft in verschillende projecten en dossiers een belangrijke plek gekregen. Voorbeelden hiervan zijn het nieuwe skatepark, speelplekken, het mobiliteitsplan, het preventieplan en de omgevingsvisie. In het kader van de Omgevingswet zijn

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

42

voorbereidingen getroffen voor het vaststellen van een participatieplicht en een participatieleidraad voor initiatiefnemers. - Visie op regionale samenwerking en Nota verbonden partijen In 2021 is hard gewerkt aan de transities in de Drechtsteden. De samenwerking in de Drechtsteden in het sociaal domein wordt vanaf 1 januari 2022 voortgezet in een klassieke gemeenschappelijke regeling. Het Drechtstedenbestuur en de Drechtraad komen daarmee te vervallen. Eind 2021 heeft de raad het wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke Regeling vastgesteld waarmee de GR Drechtsteden wordt omgevormd tot de GR Sociaal. De samenwerking in het bedrijfsvoeringdomein vindt vanaf 1 januari 2022 plaats via een servicegemeente-constructie, waarbij Dordrecht de servicegemeente vormt. Eind 2021 is het college een overeenkomst aangegaan met de gemeente Dordrecht waarmee de bedrijfsvoeringstaken zijn opgedragen aan de servicegemeente Dordrecht. De Visie op regionale samenwerking en de Nota verbonden partijen zijn niet geactualiseerd omdat in 2021 de ontwikkelingen in de regio nog niet geheel uitgekristalliseerd waren. Grote beleidstrajecten niet voortvloeiend uit het coalitieprogramma - Informatieveiligheid Informatiebeveiliging wordt steeds belangrijker. De ransomware aanval op Hof van Twente heeft ons getoond hoe belangrijk het is om de beveiliging op orde te hebben en te houden.

Er is actief lering getrokken uit dit voorbeeld en er zijn aanvullende maatregelen genomen om ons zo goed als mogelijk te beschermen. Dit jaar is de ENSIA zelfevaluatie gerapporteerd over het jaar 2021. In de ENSIA zelfevaluatie rapporteren wij over de stand van informatiebeveiliging en basisregistraties op verschillende vakgebieden zoals burgerzaken, sociale dienst en belastingdienst. Deze gegevens worden aangeleverd bij de toezichthoudende instanties. De ENSIA bevat ook een algemeen deel waarop een zelfevaluatie wordt uitgevoerd op gebieden zoals organisatie, facilitaire zaken, inkoop, privacy, enz. Het resultaat van de ENSIA over 2020 is over het algemeen positief. We scoren goed op vrijwel alle onderdelen. Waar nodig zijn verbeterpunten gedefinieerd, die in de loop van het jaar opgepakt zijn.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

43

Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000 4 - Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

Primitieve begroting

Begroting t/m wijz. raad december

Taakveld Bestuur Burgerzaken Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Totaal

Lasten 2.454 1.139 6.004 -376 49 193 12 13 718 111 63 2.025 443 12.848

Baten -460 -24 -183 -3.941 -1.617 -698 -39.707 -940 -20 -47.590

Saldo 2.454 679 5.980 -559 -3.892 -1.424 -686 -39.694 718 -829 63 2.025 423 -34.742

Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december Kadernota Resultaatbestemming jaarrekening 2020 Winternota Diversen Saldo begrotingswijzigingen

658 1.054 18.262 -520 19.454

-2.695 -1.522 -18.580 -2.667 -25.464

-2.037 -468 -318 -3.187 -6.010

Lasten 2.369 1.056 5.580 -336 49 193 12 1.115 1.589 17.996 2.023 656 32.302

Baten -313 -86 -174 -4.091 -1.744 -698 -43.042 -1.212 -21.475 -219 -73.054

Saldo 2.369 743 5.494 -510 -4.042 -1.551 -686 -41.927 377 -3.479 2.023 437 -40.752

Werkelijk Lasten 2.308 1.108 5.877 105 104 216 13 2.014 20 11.227 3.254 2.114 638 28.998

Baten -337 -104 -207 -4.095 -1.770 -729 -43.220 -1.837 -13.324 -6 -95 -65.724

Resultaat Saldo 2.308 771 5.773 -102 -3.991 -1.554 -716 -43.220 177 20 -2.097 3.254 2.108 543 -36.726

Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Bestuur Burgerzaken Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Totaal

Begroot 2.369 1.056 5.580 -336 49 193 12 1.115 1.589 17.996 2.023 656 32.302

Werkelijk 2.308 1.108 5.877 105 104 216 13 2.014 20 11.227 3.254 2.114 638 28.998

Saldo -61 52 297 441 55 23 1 -1.115 425 20 -6.769 3.254 91 -18 -3.304

Baten Bestuur Burgerzaken Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Totaal

Begroot -313 -86 -174 -4.091 -1.744 -698 -43.042 -1.212 -21.475 -219 -73.054

Werkelijk -337 -104 -207 -4.095 -1.770 -729 -43.220 -1.837 -13.324 -6 -95 -65.724

Saldo -24 -18 -33 -4 -26 -31 -178 -625 8.151 -6 124 7.330

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

44

Saldo W-B -61 28 279 408 51 -3 -30 -1.293 -200 20 1.382 3.254 85 106 4.026

Wat heeft het gekost Lasten Bestuur Door corona heeft B&W minder representatie bijeenkomsten gehad. Bij de Winternota is besloten dit overgebleven bedrag mee te nemen naar 2022.De bijdrage aan de VNG is lager dan geraamd. Burgerzaken Bij de Kadernota is de bijdrage aan Dienstverlening Drechtsteden afgeraamd. De gekregen cijfers waren op oude gegevens gebaseerd, per saldo (inkomsten en uitgaven) hebben we bij de jaarrekening een tekort van € 28.000. Overhead Er zijn minder uren toegerekend aan taakvelden dan begroot. Dit komt door veel vacatures. Inhuur wordt rechtstreeks op het taakveld geboekt. Bij de jaarrekening van de GRD bleek er een nadeel op de GBD/ OCD te zijn. Een deel van dit tekort is op dit taakveld geboekt. Overige baten en lasten Het restant van de stelpost Toekomstige Onvoorziene ontwikkelingen van € 90.000 valt vrij. De post onvoorzien is niet gebruikt, dus deze valt ook vrij. Er zijn minder salariskosten voormalig personeel geboekt. Treasury Door de lage rente is er een groot rentevoordeel voor de kapitaallasten van onze investeringen. Hierdoor is er een lagere doorbelasting naar de taakvelden. OZB woningen Vooral de WOZ-bezwaarschriften, ingediend via particuliere WOZ-bureaus legden ook afgelopen jaar weer een zware druk op proces- en personeelskosten bij de GBD. De kosten zijn hierdoor hoger uitgevallen.

Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds De resterende ontvangen gelden van het Rijk voor COVID-19 en de extra jeugdmiddelen zijn hier als uitgaven opgenomen als een stelpost. Dit bedrag staat tegenover het tekort van de 2e burap van de serviceorganisatie jeugd. Overige baten en lasten Er is geen beroep gedaan op de post onvoorzien. Op de stelpost toekomstige onvoorziene ontwikkelingen is nog een saldo van € 90.000. De kosten van een voormalig wethouder stonden hier geraamd, maar worden rechtstreeks via de voorziening geboekt. Mutaties reserves

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

45

Op dit taakveld vinden alle mutaties op de reserves plaats. Alle vermeerderingen en verminderingen staan gespecificeerd in deel III jaarrekening. Crisisbeheersing en brandweer Het nadeel wordt grotendeels veroorzaakt door nieuwe regelingen voor de FLO. Daarnaast is er een nadeel op de bijdrage aan de VRZHZ.

Baten Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Na berekening van de decembercirculaire geeft de algemene uitkering een voordeel van € 180.000. Mutaties reserves Op dit taakveld vinden alle mutaties op de reserves plaats. Alle vermeerderingen en verminderingen staan gespecificeerd in deel III jaarrekening.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

46

Uitgaven 2021 Programma Uitgaven

Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

95-04 U

Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Begrotings- of exploitatie saldo Materieel Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen Eindtotaal

Totaal 3.981

1.894; 6%

1.103 250 14.481 110 2.013 5.166 1.894 28.998

3.981; 14% ; 0%

5.166; 18%

1.103; 4% 250; 1% Apparaatskosten Begrotings‐ of exploitatie saldo Materieel Rente & Afschrijving Reserve mutaties

2.013; 7%

Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten

110; 0%

Verbonden Partijen Voorzieningen

14.481; 50%

Inkomsten 2021 Programma Inkomsten

Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

95-04 I

Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Dividenden Lokale heffingen Overige inkomsten Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen Voorzieningen Eindtotaal

61; 0% 68; 140;0%0%

6.950; 11%

1.816; 3%

Totaal 61 140 6.950 1.816 67 13.324 43.299 68 65.725

67; 0%

13.324; 20%

Apparaatskosten Dividenden Lokale heffingen Overige inkomsten Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen

43.299; 66%

Jaarstukken 2021

Voorzieningen

Hendrik-Ido-Ambacht

47

Uitgaven 2021 Programma Uitgaven

Meerdere Programma's

(Meerdere items) U

Realisatie. HI-Ambacht Totaal Apparaatskosten Begrotings- of exploitatie saldo Materieel Mutaties onderhandenwerk Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen Eindtotaal

3.307; 3%

10.527 28.020 13.189 3.442 14.481 110 8.207 30.718 3.307 112.002

10.527; 9% ; 0%

30.718; 28% Apparaatskosten 28.020; 25%

Begrotings‐ of exploitatie saldo Materieel Mutaties onderhandenwerk Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten

8.207; 7%

Verbonden Partijen Voorzieningen

110; 0%

13.189; 12% 14.481; 13%

3.442; 3%

Inkomsten 2021 Programma Inkomsten

Meerdere Programma's

(Meerdere items) I

Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Dividenden Lokale heffingen Materieel Mutaties onderhandenwerk Overige inkomsten Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Voorzieningen Eindtotaal

612; 0%

68; 0% 140; 0%

58; 0%

Totaal 58 140 15.661 27 5.462 26.490 42 13.324 50.117 612 68 112.002

15.661; 14%

27; 0%

5.462; 5% Apparaatskosten Dividenden

50.117; 45%

Lokale heffingen Materieel Mutaties onderhandenwerk Overige inkomsten Rente & Afschrijving 26.490; 24%

Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Voorzieningen

42; 0% 13.324; 12%

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

48

II - Paragrafen

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

49

Inleiding Om de financiële positie van de gemeente te kunnen beoordelen, moeten we ook de risico’s in kaart brengen. Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Hendrik-IdoAmbacht en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële risico’s op te kunnen vangen. De weerstandsratio is de weerstandscapaciteit gedeeld door de omvang van de risico’s. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit algemene reserves en onbenutte belastingcapaciteit. Bestemmingsreserves en voorzieningen zijn in feite niet vrij beschikbaar en tellen niet mee voor de weerstandscapaciteit. In de Nota Reserves en Voorzieningen 2011 is het beleid voor het gewenste weerstandsvermogen vastgesteld. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit richt zich op de gemeentelijke heffingen: de OZB, de afvalstoffenheffing, het rioolrecht en de overige rechten. Er is sprake van onbenutte belastingcapaciteit wanneer het gemeentelijke OZB-tarief lager is dan het normtarief dat geldt voor artikel 12-gemeenten en/of wanneer de ander genoemde tarieven niet kostendekkend zijn. Voor een toelichting op de kostendekking verwijzen we naar de paragraaf Lokale Heffingen. Weerstandscapaciteit (x 1.000)

31-12-2020

31-12-2021

Per inwoner

Algemene reserves

32.307

24.529

785

Incidenteel beschikbaar

32.307

24.529

785

25

25

1

1.007

1.081

35

0

0

0

Opbrengst volgens art. 12 norm

7.769

8.238

264

Opbrengst volgens tarief HIA

5.425

5.865

188

Vrije ruimte

2.343

3.454

111

Marktgelden

47

59

2

Begraafplaatsen

0

0

0

Wabo

99

-237

-8

Burgerzaken

792

789

25

overige leges

85

76

2

Totaal vrije ruimte belastingen

4.372

4.143

133

Totaal weerstandsvermogen

36.704

28.697

918

Beschikbaar voor "Onvoorzien"

Onbenutte belastingcapaciteit Afvalstoffenheffing Riolering OZB

(Incidenteel + Structureel)

N.B. In het eerste kwartaal van 2020 hebben wij onze aandelen Eneco verkocht voor ruim 18 miljoen. Dit heeft een positieve invloed gehad op onze reserve positie.

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

50

Risicobeleid De doelstellingen voor risicomanagement zijn:  tijdig inzicht krijgen in de risico’s en het beheersen van deze risico’s  het beperken van de gevolgen van risico’s;  het risicobewust maken, ter voorkoming van risico’s of het beperken van de gevolgschade;  de beoordeling van het weerstandsvermogen in het kader van de BBV. Definitie: In dit kader gaat het om financiële risico’s, dat wil zeggen: gebeurtenissen die onze vermogenspositie positief of negatief beïnvloeden. Het risico wordt daarbij nader geconcretiseerd met de formule “kans x impact”. Risico´s met een structureel karakter hebben structurele maatregelen nodig, zoals het afsluiten van verzekeringen, het treffen van voorzieningen, het bijsturen van de administratieve organisatie, het aanpassen van beleid en de begroting etc. Tegenvallers met een structureel karakter kunnen we incidenteel opvangen met het weerstandsvermogen, maar moeten vervolgens van structurele maatregelen worden voorzien. Exploitatierisico´s die samenhangen met een recessie worden daarom (incidenteel) gerekend tot de risico´s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen: het risico op lagere rijksbijdragen, bijstandsverlening, bouwleges etc., maar moeten structureel worden aangepakt. Het bepalen van de risico’s is altijd een momentopname en moet daarom regelmatig worden herijkt (liefst binnen de P&C cyclus).

Bij de inventarisatie van de risico’s in deze paragraaf betreft het de actuele risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen. Dit zijn risico’s:  die niet op een andere manier zijn te ondervangen;  die een financieel nadelig gevolg kunnen hebben;  die relevant zijn (lees: risico van materieel belang);  die met redelijke zekerheid zich gaan voordoen en  niet direct beïnvloedbaar zijn. Voor de inventarisatie van de risico’s gelden de volgende criteria:  In het kader van het weerstandsvermogen zijn in principe alleen de financiële risico’s van toepassing waarvoor vooralsnog geen of onvoldoende beheersmaatregelen aanwezig zijn.  Voor invulling van het begrip ‘risico van materiële betekenis’ is gekozen voor een norm van 0,5% van de totale uitgaven van de gemeente, t.w. € 0,3 mln. Dus richten we ons op risico’s die een financiële impact kunnen hebben van € 0,3 miljoen of meer. Door clustering van een aantal kleinere risico’s binnen een programma, kan eventueel een al te strikt gebruik van deze minimum norm worden ondervangen.  Voor de beschouwing van de risico’s wordt een tijdshorizon gehanteerd van 4 jaar. De risicoberekening Per risico wordt op hoofdlijnen toegelicht wat het risico inhoudt. Vervolgens maken we op basis van de beschikbare informatie een inschatting over de omvang van het risico en de mate van zekerheid dat het risico zich voordoet.

De mate van zekerheid duiden we als volgt: zeer laag (10%), laag (30%), gemiddeld (50%) en hoog (80%). Daarnaast wordt bekeken of het risico structurele of incidentele gevolgen heeft. Risico verbonden partijen Wij zijn eigenaar van een aantal verbonden partijen. Daardoor lopen wij ook indirecte risico's. Voor onze grote verbonden partijen maken we een inschatting welk risico wij als eigenaar in onze eigen risicoparagraaf moeten opnemen. Dit zijn:

Jaarstukken 2021

Hendrik-Ido-Ambacht

51



De GRD: onze bijdrage is circa 18,1 miljoen (5,5%), waarvan 7,1 miljoen doeluitkering inkomensvoorziening (BUIG) en TOZO.  De OZHZ: onze bijdrage is circa 7 ton (2,1%).  De VRZHZ: onze bijdrage is circa 2,0 mln (5,4%).  De Dienst Gezondheid & Jeugd: onze bijdrage is zo’n 2,0 mln en SOJ 8,3 mln (6%).  Drechtwerk: onze (verlies) bijdrage is circa 2 ton (4% van de inwonerbijdragen). In de begrotingen van deze partijen zijn de risico's niet altijd in cijfers uitgedrukt en zeker niet opgeteld tot een gewogen gemiddelde. Inhoudelijk hebben veel risico’s een relatie met rijksmaatregelen en/of decentralisaties, m.n. op het gebied van sociale zekerheid. Extra aandacht gaat daarbij uit naar de (prognose van de) tekorten op de inkomensvoorziening bij de GRD/SDD en de verwachte tekorten bij de Serviceorganisatie van de DG&J. Ons risico schatten wij in als maximaal 10% van onze bijdragen. Specifieke risico's We moeten extra rekening houden met de (grote) tekorten die verwacht worden bij de SDD en de Serviceorganisatie van de DG&J. Met beide organisaties is afgesproken dat ze flink moeten bijsturen om de groeiende kosten in de hand te houden. Het gaat daarbij om grote bedragen. Op regionaal nivo zijn daarvoor speciale projectgroepen voor ingesteld. Daarnaast is er de (ook landelijke) lobby van gemeenten voor méér middelen van het Rijk.

Voor dit onderdeel nemen we een extra risicopost van 10% op van de bijdragen SDD excl. BUIG/TOZO (7,6 mln) en SOJ (8,3 mln), bovenop de al eerder meegetelde 10 procent van onze totale bijdrage. De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 had een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidde tot ongekende omstandigheden. Dit raakte veel beleidsterreinen van onze organisatie, maar met name ook het sociale domein. De omvang van dit risico valt lastig in te schatten. Vooralsnog lijkt het er op dat het Rijk haar belofte na is gekomen om de extra kosten te vergoeden aan gemeenten. Bij de verkoop van de aandelen in Eneco Groep N.V. (hierna Eneco) in 2020 is de koper gevrijwaard van de claim van de oud-aandeelhouders van REMU N.V. (hierna REMU). Samenvattend stelt REMU dat Eneco door het juridisch verzet tegen de Splitsingswet verhinderd heeft dat Eneco vóór 31 december 2010 geprivatiseerd is en dat REMU daardoor een contractueel afgesproken privatiseringsvergoeding niet ontvangen heeft. Eneco betoogt op hoofdlijnen dat Eneco, inclusief REMU, niet vóór 31 december 2010 verkocht is en dat de aandeelhouders daartoe ook geen plan hadden. De hoogte van claim bedraagt nominaal EUR 133 miljoen. De totale claim bedraagt het nominale bedrag vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf 1 juli 2009.’ Ons aandeel in Eneco bedraagt slechts 0,45%.

De kans wordt als minimaal ingeschat. Conclusie verbonden partijen Alles tezamen resulteert een cumulatief bedrag van ongeveer € 2,4 miljoen algemeen en € 1,6 miljoen specifiek (i/s) met een hoge kans van optreden (80%) vanwege Corona. Beheersmaatregel: het actief bewaken in de ambtelijk en bestuurlijke overlegvormen. Risico Grondexploitaties Voor de grondbedrijf complexen geldt dat het niet alleen om negatieve, maar ook om positieve risico’s gaat. De begrote eindwaarde kan door marktrisico's immers zowel nadeliger als voordeliger uitvallen dan de prognose. Daarnaast zijn er verschillende mogelijkheden tot bijsturing, bijvoorbeeld in tempo, programmering etc. Ook eventuele subsidies kunnen een positief risico met zich meebrengen. Jaarlijks leggen we de risico’s van de lopende grondexploitaties ter kennisname voor aan de raad in de geactualiseerde GREX’en. Als we een verlies voorzien, wordt een