Document · PDF

Bijlage bij nr. 9 CEO Rapportage 2022 Zuid-Holland-Zuid Jeugdhulp

raadsvergadering openbaar 6 oktober 2025, gemeente Hendrik-Ido-AmbachtBij agendapunt: Lijst van ingekomen stukken en eventuele mededelingen9.319 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Cliëntervaringsonderzoek

Jeugd Zuid-Holland Zuid 2022

Mei 2023

Inhoudsopgave 1.

Inleiding....................................................................................................................................................................................................................................................................3 1.1 Aanleiding..........................................................................................................................................................................................................................................................3 1.2 Omdat ervaring telt............................................................................................................................................................................................................................3 1.3 Onderzoek in het kort......................................................................................................................................................................................................................4 1.4 Leeswijzer..........................................................................................................................................................................................................................................................6

Toegankelijkheid van jeugdhulp...........................................................................................................................................................................................8 2.1 Toeleiding............................................................................................................................................................................................................................................................8 2.2 Het zoeken en vinden van hulp........................................................................................................................................................................................9 2.3 Wachten op hulp................................................................................................................................................................................................................................ 10

Kwaliteit van de hulp....................................................................................................................................................................................................................... 11 3.1 Omgang door hulpverleners............................................................................................................................................................................................ 11 3.2 Deskundigheid van hulpverleners........................................................................................................................................................................... 13 3.3 Samenwerking tussen hulpverleners................................................................................................................................................................ 14

Effect van de hulp................................................................................................................................................................................................................................ 15 4.1 De invloed van de jeugdhulp............................................................................................................................................................................................ 15 4.2 De mate waarin de jeugdhulp heeft geholpen.................................................................................................................................... 16

Conclusies en aanbevelingen............................................................................................................................................................................................. 19 5.1 Conclusies..................................................................................................................................................................................................................................................... 19 5.2 Aanbevelingen....................................................................................................................................................................................................................................... 19

Bijlage 1: Methode Omdat Ervaring Telt............................................................................................................................................................................ 21 Toepassingsgebied...................................................................................................................................................................................................................................... 21 Methode...................................................................................................................................................................................................................................................................... 22 Stap 1: Het ontwerpen en instellen van het instrument......................................................................................................... 23 Stap 2: Strategie voor het ophalen van verhalen................................................................................................................................ 23 Stap 3: Patronen in de verhalen ontdekken en collectieve zingeving................................................................. 24 Stap 4: Interventies die sturen op gewenste uitkomsten en monitoring hiervan...........................

24 Mogelijkheden en beperkingen................................................................................................................................................................................................ 24 Bijlage 2: Overzicht opbrengsten.................................................................................................................................................................................................. 26

-2-

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Inleiding 1.1 Aanleiding De Serviceorganisatie Jeugd ZHZ (SOJ) verricht taken in het kader van de Jeugdwet voor 10 gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid. Het laten uitvoeren van het wettelijk verplichte cliëntervaringsonderzoek (CEO) is een van de taken die de SOJ jaarlijks uitvoert. SOJ heeft jb Lorenz gevraagd het CEO Jeugd 2022 uit te voeren. De SOJ wil op basis van het onderzoek, de conclusies en de aanbevelingen kunnen bijsturen waar dat nodig is. Naast het uitvoeren van het CEO is de real-time data door jb Lorenz verwerkt in een inzichtelijke monitor die beschikbaar is voor de SOJ. Dit is het rapport over de ervaringen van cliënten en ouders/verzorgers met jeugdhulp voor de regio Zuid-Holland Zuid. Voor het eerst wordt het cliëntervaringsonderzoek in Zuid-Holland Zuid uitgevoerd door jongeren en hun ouders/verzorgers hun ervaringen te laten vertellen en door mensen zelf te laten aangeven, aan die hand van een vragenlijst, wat dat voor hen betekent. Onderliggend rapport gaat over de ervaringen van jongeren en ouders/verzorgers met jeugdhulp in de regio Zuid-Holland Zuid in 2022.

1.2 Omdat ervaring telt Het ophalen van ervaringen is een vorm van zogenaamd pre-hypothese-onderzoek: we bedenken dus niet vooraf wat ‘goede’ jeugdhulp is om daarna te meten of de geboden hulp daaraan voldoet. Een dergelijke aanpak doet geen recht aan de complexiteit van de vraagstukken en maakt het bovendien lastig om nieuwe ontwikkelingen en zwakke signalen te ontdekken. Bij het interpreteren van de resultaten van verhalend onderzoek zoals in het onderliggende cliëntervaringsonderzoek, is het belangrijk om steeds in het achterhoofd te houden dat het hier gaat om het ophalen van de ervaringen met jeugdhulp vanuit het perspectief van jongeren en ouders/ verzorgers. Dat cliëntperspectief is per definitie niet neutraal. Verwachtingen en persoonlijke voorkeuren spelen een belangrijke rol. Als een inwoner een ervaring duidt als ‘positief’ of ‘negatief’ is dat geen objectief oordeel over de kwaliteit van de geboden hulp, maar een oordeel over hoe die hulp is ervaren. Dat neemt niet weg dat het hier om serieuze en waardevolle signalen gaat. Juist bij vormen van professionele dienstverlening in de persoonlijke levenssfeer zoals jeugdhulp is de uiteindelijke ervaring bij de ontvanger en de mate van tevredenheid over de jeugdhulp een belangrijk onderdeel van het resultaat.

Van zowel positieve als negatieve ervaringen kan daarom veel worden geleerd over wat er goed gaat en wat er beter kan. *Note, In bijlage 1 vindt u een uitgebreide uitleg over de methode ‘Omdat ervaring telt’.

-3-

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

1.3 Onderzoek in het kort De vraag die centraal staat in het onderzoek is:

“Denk eens aan de jeugdhulp die je krijgt of kreeg, wat was belangrijk voor je en vertel je ervaring hierover” Deze vraag levert een unieke ervaring op met jeugdhulp in Zuid-Holland Zuid die door ouders/ verzorgers of jongeren zelf is opgeschreven. Door de vragenlijst door te lopen, kan iedereen zelf aangeven wat hun ervaring voor hen betekent en er op reflecteren. Iedereen bepaalt zelf de waarde en belangrijkheid van (elementen in) hun ervaring. Het onderzoek is uitgezet via de aanbieders van jeugdhulp in de regio, social media, brieven vanuit

Het onderzoek is uitgezet viaendedoor aanbieders van jeugdhulp in gemeenten. de regio, social brievenaan vanuit de de Service Organisatie Jeugd extra inzet van een aantal Denkmedia, bij dit laatste Service OrganisaYe Jeugd en door extra inzet van een aantal gemeenten. Denk bij dit laatste aan het het actief verspreiden van de flyers onder jongerenwerkers, de adviesraad en het gericht aansturen acYef verspreiden van de ﬂyers jongerenwerkers, adviesraad en het gericht aansturen van van het wijkteam. Mensen mogenonder meerdere, verschillende,de ervaringen delen, omdat elke ervaring het wijkteam. Mensen mogen meerdere, verschillende, ervaringen delen, omdat elke ervaring waarde heeft. Er hebben 109 ouders gereageerd en 17 jongeren. Deze vertellers hebben de moeite waarde heeS. Er hebben 109 ouders gereageerd en 17 jongeren. Deze vertellers hebben de moeite genomen om hun ervaring te delen. Van 104 van hen mogen we hun ervaring -onherkenbaar- delen genomen om hun 1ervaring te delen. Van 104 van hen mogen we hun ervaring -onherkenbaar- delen in deze rapportage . Dat is een bijzonder mooi aantal mensen dat de moeite heeft genomen om hun in deze rapportage1. Dat is een bijzonder mooi aantal mensen dat de moeite heeS genomen om hun ervaring(en) te anderen wilwil helpen. ervaring(en) tedelen delenenenhiermee hiermee anderen helpen.

Algemene gegevens Algemene gegevens Hieronder volgen algemene gegevens over de inwoners die de vragenlijst hebben ingevuld. Hieronder volgen algemene gegevens over de inwoners die de vragenlijst hebben ingevuld.

De ervaringen ervaringen zijn jongeren overwegend als als positief bestempeld, namelijk 63 om De zijndoor doordedeouders oudersenen jongeren overwegend posiYef bestempeld, namelijk 63 om 42. Zie ﬁguur 1. 42. figuur 1.

Figuur 1

In de meeste ervaringen gaat het over kinderen van 5 t/m 12 jaar oud (52%) en 13 t/m 15 jaar oud (27%). Zie ﬁguur 2. In de meeste ervaringen gaat het over kinderen van 5 t/m 12 jaar oud (52%) en 13 t/m 15 jaar oud (27%). Zie figuur 2.

1 De ervaringen die we delen in de rapportage zijn citaten, er is niets aan veranderd. In een enkel geval is de naam van een hulpverlener verwijderd.

-4-

Figuur 1

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 regio Zuid In de meeste ervaringen gaat het over kinderen van 5 t/m 12 jaar oud (52%) enIn 13det/m 15 Zuid-Holland jaar oud (27%). Zie ﬁguur 2.

Figuur22 Figuur

De ervaringen gingen vooral over Ambulante hulp (34%) en Toeleiding (18%). Zie ﬁguur 3. De ervaringen gingen vooral over Ambulante hulp (34%) en Toeleiding (18%). Zie figuur 3.

De ervaringen die we delen in de rapportage zijn citaten, er is niets aan veranderd. In een enkel geval is de naam van een hulpverlener verwijderd. 1

Figuur Figuur33 Figuur 3

We zien een ongebalanceerde vertegenwoordiging van gemeenten waar jongeren en We zien een van gemeenten jongeren en ouders/ We een ongebalanceerde ongebalanceerde van gemeenten waar jongeren envan een aantal ouders/verzorgers wonen. Ditvertegenwoordiging isvertegenwoordiging deels te verklaren door de extrawaar gemeentelijke inzet ouders/verzorgers wonen. Dit is deels te verklaren door de extra gemeentelijke inzet van een aantal verzorgers wonen. Dit is deels gemeenten om ervaringen opteteverklaren halen. door de extra gemeentelijke inzet van en aantal gemeenten om ervaringen ervaringenop optetehalen. halen. gemeenten om

Figuur 4

Figuur 4 Figuur 4

Tot slot, hebben de vertellers aangegeven dat -hun 5 - ervaringen recent zijn, ongeveer de helS speelde Tot2022 slot,en hebben vertellers aangegeven dat hun ervaringen recent zijn, ongeveer de helS speelde in 27% inde2021. Zie ﬁguur 5. in 2022 en 27% in 2021. Zie ﬁguur 5.

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Tot slot, hebben de vertellers aangegeven dat hun ervaringen recent zijn, ongeveer de helft speelde in 2022 en 27% in 2021. Zie figuur 5.

Figuur Figuur55

Dit algemene beeld, samen met de clustering van antwoorden die heeS opgetreden bij verschillende Figuur 5 Dit algemene samen met de moest clustering van antwoorden heeft opgetreden bijrepresentaYef verschillende vragen waarbijbeeld, een sYp geplaatst worden is een sterkedieindicator dat dit een Dit algemene beeld, samen met de clustering antwoorden die heeS opgetreden bij verschillende vragen waarbij een stip geplaatst moest wordenvan is een sterke indicator dat dit een representatief onderzoek is onder de gebruikers van jeugdhulp. vragen waarbij een sYp geplaatst moest worden is een sterke indicator dat dit een representaYef onderzoek is onder de gebruikers van jeugdhulp. 1.4 Leeswijzer onderzoek is onder de gebruikers van jeugdhulp. Vanaf 2021 hebben gemeenten meer ruimte gekregen om het cliënt ervaringsonderzoek (CEO) vorm 1.4 Leeswijzer 1.4geven. Leeswijzer te Het CEO Jeugd gaat in ieder geval over drie onderwerpen: toegankelijkheid van Vanaf 2021 hebben gemeenten meer gekregen omom het cliënt ervaringsonderzoek (CEO) Vanaf 2021 hebben gemeenten meerruimte ruimte gekregen het cliënt ervaringsonderzoek (CEO) voorzieningen (hoofdstuk 2), kwaliteit van ondersteuning (hoofdstuk 3) én ervaren eﬀect van devorm vorm te geven. Het CEO Jeugd gaat in ieder geval over drie onderwerpen: toegankelijkheid van te geven.

Het CEO Jeugd gaat in ieder geval over drie onderwerpen: toegankelijkheid van ondersteuning op de zelfredzaamheid en parYcipaYe (hoofdstuk 4). Zie ﬁguur 6. voorzieningen (hoofdstuk ondersteuning (hoofdstuk 3) én effect van de voorzieningen (hoofdstuk2), 2),kwaliteit kwaliteitvan van ondersteuning (hoofdstuk 3)ervaren én ervaren eﬀect van de ondersteuning opde dezelfredzaamheid zelfredzaamheidenenparticipatie parYcipaYe (hoofdstuk 4). Zie ﬁguur ondersteuning op (hoofdstuk 4). Zie figuur 6. 6.

Figuur 6

De bevindingen op deze drie onderwerpen zijn in aparte hoofdstukken geplaatst. Daarna volgt Figuur 6 Figuur 6 5 met conclusies en aanbevelingen. In de bijlagen vindt u een overzicht van de resultaten hoofdstuk De bevindingen opvoor dezehet drierapport onderwerpen zijnen in een aparte hoofdstukken geplaatst. volgt die opgehaald zijn over 2022 uitgebreide beschrijving vanDaarna de gebruikte hoofdstuk 5 met conclusies en aanbevelingen. In de bijlagen vindt u een overzicht van de methode. De bevindingen op deze drie onderwerpen zijn in aparte hoofdstukken geplaatst. Daarna volgtresultaten die opgehaald zijn voor heten rapport over 2022Inen uitgebreide beschrijving van van de deresultaten gebruikte hoofdstuk 5 met conclusies aanbevelingen. de een bijlagen u een Dit onderzoek levert geen objecYeve beoordeling op, maarvindt geeS wel overzicht een goed beeld waarom methode. die opgehaald voor rapport overze2022 en eenvinden. uitgebreide beschrijving van de gebruikte mensen vindenzijn wat ze het vinden en wat belangrijk Er zijn twee vragenlijsten gebruikt waarbij methode. Dit onderzoek levert geenisobjecYeve beoordeling op, maar geeS een goed beeld waarom alleen invuller anders aangesproken, bijvoorbeeld ‘jij’ bij de wel vragenlijst jongeren of ‘je mensen vinden wat ze vindenvoor en wat ze belangrijk vinden.

Er zijn twee vragenlijsten gebruikt waarbij (klein)kind’ bij de vragenlijst ouders/verzorgers. Dit komt in de graﬁeken niet alYjd even expliciet alleenvoren. de invuller aangesproken, bijvoorbeeld ‘jij’ bij vragenlijst of ‘je naar Tenzijanders andersisaangegeven, geeS een akeelding dede resultaten vanjongeren beide vragenlijsten (klein)kind’ bij de vragenlijst voor ouders/verzorgers. Dit komt in de graﬁeken niet alYjd even expliciet weer. naar voren. Tenzij anders aangegeven, geeS een akeelding de resultaten van beide vragenlijsten -6weer. 6

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Dit onderzoek levert geen objectieve beoordeling op, maar geeft wel een goed beeld waarom mensen vinden wat ze vinden en wat ze belangrijk vinden. Er zijn twee vragenlijsten gebruikt waarbij alleen de invuller anders is aangesproken, bijvoorbeeld ‘jij’ bij de vragenlijst jongeren of ‘je (klein) kind’ bij de vragenlijst voor ouders/verzorgers. Dit komt in de grafieken niet altijd even expliciet naar voren. Tenzij anders aangegeven, geeft een afbeelding de resultaten van beide vragenlijsten weer.

-7-

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Toegankelijkheid van jeugdhulp Met toegankelijkheid van jeugdhulp, of toeleiding, wordt het traject bedoeld vanaf het moment dat inwoners beseffen dat ze een hulpvraag te hebben tot het moment dat ze daadwerkelijk hulp ontvangen. In dit hoofdstuk wordt gekeken naar toeleiding en ervaringen die gaan over het zoeken en vinden van hulp en het wachten op hulp. 2. Toegankelijkheid van jeugdhulp

Met toegankelijkheid van jeugdhulp, of toeleiding, wordt het traject bedoeld vanaf het moment dat inwoners beseﬀen eenhulp hulpvraag hebben momentdit datwordt ze daadwerkelijk Het ontvangen vandat de ze juiste speelt te ook mee intot dehet ervaringen, toegelicht inhulp het ontvangen. In dit hoofdstuk wordt gekeken naar toeleiding en ervaringen die gaan over het zoeken en hoofdstuk over kwaliteit. vinden van hulp en het wachten op hulp.

Toeleiding Het2.1 ontvangen van de juiste hulp speelt ook mee in de ervaringen, dit wordt toegelicht in het hoofdstuk over kwaliteit. In totaal gaan 29 van de beschreven ervaringen over toeleiding. Hiervan wordt in 40% aangegeven

dat het wijkteam een rol speelt. Dat is een groter aandeel dan in het totaal overzicht. Dat is volgens 2.1 Toeleiding verwachting, rol die het ervaringen wijkteam speelt bij toeleiding. In totaal gaanvanwege 29 van dedebeschreven over toeleiding. Hiervan wordt in 40% aangegeven dat het wijkteam een rol speelt. Dat is een groter aandeel dan in het totaal overzicht. Dat is volgens verwachYng, de rolisdie wijkteam bij toeleiding. Wat opvalt bijvanwege de toeleiding, dathet meer dan despeelt helft van de 29 ervaringen aangeeft dat het zoeken en vinden hulp (heel erg)ismoeilijk ging. Ziedefiguur Opdeéén zijn dezeaangeeS ervaringen Wat opvaltvan bij de toeleiding, dat meer dan helS 7. van 29 na ervaringen datals hetnegatief zoeken bestempeld door de(heel vertellers. en vinden van hulp erg) moeilijk ging. Zie Figuur 7. Op één na zijn deze ervaringen als negaYef bestempeld door de vertellers.

“Onze ervaring is dat het een zoektocht was en soms nog steeds is om de juiste

“Onzehulp ervaring is dat het een zoektocht was en soms nog steeds is om de juiste hulp te krijgen voor onze dochter ondanks dat wij al jaren geleden wisten wat zij

nodig Wijdochter lopen aan tegen bureaucra@e, lange geleden wachAjden en hetwat zienzij vanodig had. te krijgen voorhad. onze ondanks dat wij al jaren wisten

ons kind als casus. Het duurt lang, voordat er ruimte is voor erkenning voor ons kind en de zorg die wij als ouders dragen. Dit zorgt voor frustra@e, onmacht en Het duurt lang, voordat er ruimte is voor meererkenning stress.” voor ons kind en de zorg die wij als

Wij lopen aan tegen bureaucratie, lange wachttijden en het zien van ons kind als casus. ouders dragen. Dit zorgt voor frustratie, onmacht en meer stress.”

Figuur Figuur77

De 11 respondenten die aangeven dat het zoeken en vinden hulp (heel erg) makkelijk ging, bestempelen bijna allemaal hun ervaring als posiYef.

-8-

“Posi@ef vond ik het door vragen en visueel maken van onze problemen/ hulp

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

De 11 respondenten die aangeven dat het zoeken en vinden hulp (heel erg) makkelijk ging, bestempelen bijna allemaal hun ervaring als positief.

“Positief vond ik het door vragen en visueel maken van onze problemen/ hulp vraag”

Dat geeft aan dat het moeilijk of makkelijk kunnen vinden van jeugdhulp een belangrijke indicator is voor de uiteindelijke positieve of negatieve ervaring met jeugdhulp.

2.2 Het zoeken en vinden van hulp De ouders/verzorgers die aangeven dat hun ervaring over het zoeken en vinden van hulp gaat (33), geven aan dat de rol van henzelf in de ervaring groter is dan die van hun kind of anderen. Dat is zichtbaar in de clustering van stippen linksonder in de linker driehoek van figuur 8. Er is bij de vertellers behoefte aan meer balans.

2.2 Het zoeken en vinden van hulp De ouders/verzorgers die aangeven hun ervaring overmet het psychische zoeken en vinden van hulphebben gaat (33), “Bij de begeleiding van onzedat dochter (15 jaar) problemen we geven aan dat de rol van henzelf in de ervaring groter is dan die van hun kind of anderen. Dat is alles zelf moeten doen.linksonder Het sociaal boodvan nauwelijks ondersteuning. zichtbaar in de clustering van sYppen in dewijkteam linker driehoek ﬁguur 8. Er is bij de vertellers behoeSe aan balans. ... meer Wij zijn redelijk assertieve ouders en kunnen die initiatieven nemen “Bij de begeleiding van onze dochter (15 jaar) psychische problemen maar hoe moet datmet met ouders die niet zohebben assertief zijn!” we alles zelf moeten doen. Het sociaal wijkteam bood nauwelijks ondersteuning. ... Wij zijn redelijk asser@eve ouders en kunnen die ini@a@even nemen maar hoe moet dat met ouders die niet zo asser@ef zijn!” De vertellers geven aan dat zij liever zouden zien dat hun eigen rol kleiner is en meer in balans De vertellers aankind daten zij anderen. liever zouden dat hunineigen rol kleiner is enstippen meer inin het midden tussen henzelfgeven en hun Dat iszien zichtbaar de concentratie van balans tussen henzelf en hun kind en anderen. Dat is zichtbaar in de concentraYe van bij de rechter driehoek in figuur 8. sYppen in het midden bij de rechter driehoek in Figuur 8.

Figuur 88 Figuur

“Ook ben ik bij dat ik dit alles zelf heb kunnen betalen voor mijn kind. Maar veel ouders zullen dit niet kunnen. Hoe triest is dat voor de kinderen! En, de gemeente gaat niet eens in gesprek hier over.”

2.3 Wachten op hulp Van alle beschreven ervaringen gaan er 25 over -het 9 -wachten op hulp. Deze zijn vooral negaYef (18). Wat vooral opvalt, is dat ruim de helS van die 25 (56%) aangeeS dat ze (op het moment van het delen van de ervaring) nog steeds op hulp wachten. Daarnaast heeS 17% langer dan zes maanden op

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

2.3 Wachten op hulp Van alle beschreven ervaringen gaan er 25 over het wachten op hulp. Deze zijn vooral negatief (18). Wat vooral opvalt, is dat ruim de helft van die 25 (56%) aangeeft dat ze (op het moment van het delen van de ervaring) nog steeds op hulp wachten. Daarnaast heeft 17% langer dan zes maanden op hulp moeten wachten.

“ik als moeder ben totaal uitgeput, heb een depressie en een burnout en voel me niet serieus meer genomen door jullie. Er is nooit een reden aangegeven waarom dat het zo lang moet duren en er is ook nooit tussendoor even contact gezocht terwijl de situatie heel zorgelijk is.”

Van de respondenten die nog steeds wachten, speelde de ervaring voor tweederde in 2022. Daarnaast zijn er vier ervaringen in 2021 en één in 2020. Deze inwoners wachten al tussen de één en drie jaar op jeugdhulp. In de ervaringen valt op dat de belangrijkste factoren hierin wachtlijsten (door beperkte uitstroom mogelijkheden) en gebrek aan goed contact zijn.

“Ben van het kastje naar de muur gestuurd , kwam bij *** terecht en alles duurde ellelang. Niemand pakt door. Vanaf april vorig jaar en in december kon hij naar *** voor traject van 12 weken, maar helaas na 8 weken bleek het te hoog gegrepen voor hun. Wederom thuis. In middels bijna mei ruim een jaar verder, nu bericht gekregen per 15 mei naar ***.” Ook geven deze vertellers aan dat ze een grotere rol van anderen willen zien. Dit sluit weer aan bij de ervaringen waaruit blijkt dat het (gebrek aan) communicatie een belangrijke factor is.

“Wij zochten hulp voor ons zoontje. Na een procedure die, als je de zomer-vakantie eraf trekt, 7 maanden geduurd heeft, kunnen we eindelijk starten met behandelen middels PGB. Ik vond de procedure heel erg stroperig!! Veel verschillende mensen en instanties bij betrokken. En veel formulieren en stappen die gezet moeten worden om het voor elkaar te krijgen. Ik ben gelukkig een hoog opgeleide, autochtone vrouw. Als dat niet zo was, was de kans denk ik heel erg groot geweest dat ik ófwel was afgehaakt ergens in de procedure, dan wel was vastgelopen. Mijn ervaring is dat het vriendelijke mensen zijn maar veel te veel bureaucratie.” - 10 -

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Kwaliteit van de hulp

3. Kwaliteit van de hulp

In dit hoofdstuk gaat het over hoe ouders en jongeren de hulp hebben ervaren. We kijken naar het

In dit hoofdstuk gaat het over hoe ouders en jongeren de hulp hebben ervaren. We kijken naar het krijgen van van de de juiste er er met de de vertellers is omgegaan doordoor hulpverleners, krijgen juiste hulp, hulp,maar maarook ooknaar naarhoe hoe met vertellers is omgegaan hulpverleners, hoe deskundig deskundig de hulpverleners goed hebben samengewerkt. hoe de hulpverleners hulpverlenerswaren warenenenofofdede hulpverleners goed hebben samengewerkt. In het algemeen zien we dat de hulp die kinderen hebben gekregen ongeveer gelijk verdeeld is

In het algemeen zien we dat de hulp die kinderen hebben gekregen ongeveer gelijk verdeeld is tussen tussen de inzet van maatwerk en het gebruiken van een reeds bestaande methode (beide ongeveer de inzet van maatwerk en het gebruiken van een reeds bestaande methode (beide ongeveer 33%). 33%). Zie figuur 9. Zie ﬁguur 9.

Figuur Figuur9 9

Veel van de gedeelde ervaringen (87) gaan over het krijgen van de juiste hulp. In deze ervaringen zijn Veel van de gedeelde gaan over van beeld de juiste In deze ervaringen zijn weinig afwijkingen teervaringen vinden ten(87) opzichte van het het krijgen algemene alshulp. het gaat over onder andere weinig afwijkingen te vinden ten opzichte van het algemene als het over onder andere leeSijd van de jongeren, gemeente, gebruikte methode enbeeld hoe lang degaat jeugdhulp duurde. leeftijd van de jongeren, gemeente, gebruikte methode en hoe lang de jeugdhulp duurde.

3.1 Omgang door hulpverleners

Bij de 43 ervaringen over hoe hulpverleners met de vertellers zijn omgegaan, zijn ongeveer evenveel 3.1 Omgang door hulpverleners negaYeve als posiYeve ervaringen. Inzoomend op beide kanten, zien we de volgende opvallende Bij de 43 ervaringen over hoe hulpverleners met de vertellers zijn omgegaan, zijn ongeveer evenveel punten. negatieve als positieve ervaringen. Inzoomend op beide kanten, zien we de volgende opvallende

Bij de 15 negaYeve ervaringen zien we dat de duur van de hulp als minder ‘precies goed’ is ervaren punten. (voornamelijk te lang). De duur van de hulp was in bijna de helS van de gevallen langer dan drie jaar. Zie ﬁguur 10. Bij de 15 negatieve ervaringen zien we dat de duur van de hulp als minder ‘precies goed’ is ervaren

(voornamelijk te lang). De duur van de hulp was in bijna de helft van de gevallen langer dan drie jaar. Zie figuur 10.

- 11 -

Bij de 15 negaYeve ervaringen zien we dat de duur van de hulp als minder ‘precies goed’ is ervaren 2022 Inlanger de regio Zuid-Holland (voornamelijk te lang). De duur van de hulpCliëntervaringsonderzoek was in bijna de helS vanJeugd de gevallen dan drie jaar. Zuid Zie ﬁguur 10.

Figuur 10

Opvallend bij deze negatieve ervaringen is de soort hulpverlening. Veel vaker dan in het totaalbeeld (namelijk 19% versus 6%) gaat het over Jeugdbescherming (uitvoering van een besluit van de rechter, 10 Opvallend bij deze negaYeve ervaringen is de soort hulpverlening. Veel vaker dan in het totaalbeeld bijvoorbeeld onder toezichtstelling of voogdij). Ook zijn er vaker bestaande methodes toegepast (namelijk 19% versus 6%) gaat het over Jeugdbescherming (uitvoering van een besluit van de rechter, (53% versus 33%). bijvoorbeeld onder toezichtstelling of voogdij). Ook zijn er vaker bestaande methodes toegepast (53% versus 33%). Bij de 19 positieve ervaringen zien we dat het voornamelijk over Ambulante jeugdhulp gaat (58%)

Bij 19 posiYeve ervaringen weDe datduur het van voornamelijk overinAmbulante jeugdhulpalsgaat (58%) en ende er vaker maatwerk is ingezetzien (63%). de hulp wordt bijna alle rvaringen precies er vaker maatwerk is ingezet De ervaringen duur van de hulp wordt bijna alle als precies goed ervaren. Het aandeel van(63%). positieve waarbij de hulpinlanger dan ervaringen drie jaar heeft goed ervaren. Het aandeel van posiYeve ervaringen waarbij de hulp langer dan drie jaar heeS geduurd, is maar 15%. Zie figuur 11. geduurd, is maar 15%. Zie ﬁguur 11.

Figuur Figuur1111

De bepalende factor achter dit verschil is het soort jeugdhulp. Als de ervaring over Jeugdbescherming De bepalende factor achter dit verschil is het soort jeugdhulp. Alsdedeervaringen ervaring over gaat (11 ervaringen) dan heeS de jeugdhulp in driekwart van langer dan drie jaar geduurd. De beschreven ervaringen geven ook aan dat voornamelijk ouders niet gehoord voelen Jeugdbescherming gaat (11 ervaringen) dan heeft de jeugdhulp in driekwart vanzich de ervaringen en zich soms zelfs niet menselijk behandeld voelen. langer dan drie jaar geduurd. De beschreven ervaringen geven ook aan dat voornamelijk ouders zich niet gehoord voelen en zich soms zelfs niet menselijk behandeld voelen.

“Soms wordt ik van binnen boos als afspraken niet worden nagekomen, er niet volledig eerlijk gecommuniceerd wordt (over een jeugdbeschermer bijvoorbeeld) of als men mij niet begrijpt.”

“De beschikkingen staan vol met leugens en onwaarheden. Je kind wordt tegen je opgezet. Na 3 en half jaar krijgt mijn dochter nog steeds niet de hulp die zij nodig heeV. Je word nergens bij betrokken als ouder. De rest van het gezin is overal de dupe van. Van mijn eens zo hechte gezin is niets over dankzij heb.”

3.2 Deskundigheid van hulpverleners - 12 -

Bij ervaringen die gaan over de deskundigheid van hulpverleners (40 ervaringen) valt op dat er bij deze ervaringen vaker dan normaal maatwerk is ingezet (52%). Zie ﬁguur 12.

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

“Soms wordt ik van binnen boos als afspraken niet worden nagekomen, er niet volledig eerlijk gecommuniceerd wordt (over een jeugdbeschermer bijvoorbeeld) of als men mij niet begrijpt.” “De beschikkingen staan vol met leugens en onwaarheden. Je kind wordt tegen je opgezet. Na 3 en half jaar krijgt mijn dochter nog steeds niet de hulp die zij nodig heeft. Je word nergens bij betrokken als ouder. De rest van het gezin is overal de dupe van. Van mijn eens zo hechte gezin is niets over dankzij hen.”

3.2 Deskundigheid van hulpverleners Bij ervaringen die gaan over de deskundigheid van hulpverleners (40 ervaringen) valt op dat er bij deze ervaringen vaker dan normaal maatwerk is ingezet (52%). Zie figuur 12.

Figuur 12

Samen met het gegeven dat deze ervaringen grotendeels als posiYef worden bestempeld, de hulp voornamelijk heeS geholpen en de invloed groot, is toont aan dat er een sterke posiYeve Samen met het gegeven dat deze ervaringen grotendeels alshet positief worden bestempeld, de samenhang zit tussen een grote ervaren deskundigheid en het inze\en van de juiste hulp. hulp voornamelijk heeft geholpen en de invloed groot, is toont het aan dat er een sterke positieve samenhang zit “De tussen een grote ervaren deskundigheid het inzetten de juistekennis. hulp. maatschappelijk werkster die haar en begeleid heeV van voldoende

Daarnaast is ze nog eens heel erg preAg in de omgang en voel ik me op mijn gemak om dingen met haar te delen. Ik merk ook dat haar interesse in onze casus verder gaat dan 'the calldie of haar duty' begeleid Ze is een preAg, vriendelijk,kennis. benaderbaar “De maatschappelijk werkster heeft voldoende Daarnaast is persoon waar ik graag mee spar. Ik leer veel van haar. Soms denk ik dat ze in ons ze nog eens heel erg prettig in de omgang en voel ik me op mijn gemak om dingen met leven is gekomen om niet alleen mijn kind op weg te helpen maar ook mij. Ze haar te delen. Ik merk ook dat haar interesse in onze casus verder gaat dan ‘the call of verdient een dikke pluim.”

duty’ Ze is een prettig, vriendelijk, benaderbaar persoon waar ik graag mee spar.

3.3 Samenwerking tussen hulpverleners

Ik leer veel haar. Soms denk ikgezien dat zedieingaan ons leven is samenwerking gekomen om niet alleen mijn We hebben geenvan opvallende ervaringen over de tussen hulpverleners (18 ervaringen). Wel wordtkind sYlgestaan wisselingen van hulpverleners binnen organisaYes. op wegbij tede helpen maar ook mij. Ze verdient een dikke pluim.” “We hebben in 2021 als steun gezin gewerkt voor een pleegkindje. Dit meisje liet gedragsstoornissen zien in het pleeggezin waar zij verbleef. Bij ons deed ze het redelijk goed. Ondanks dat zij en haar zus en zusje een voogd hadden, hebben wij nooit enig contact gehad met jeugdzorg. De ene na de andere voogd kwam voorbij hoorde wij-van 13 -het pleeggezin.”

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

3.3 Samenwerking tussen hulpverleners We hebben geen opvallende ervaringen gezien die gaan over de samenwerking tussen hulpverleners (18 ervaringen). Wel wordt stilgestaan bij de wisselingen van hulpverleners binnen organisaties.

“We hebben in 2021 als steun gezin gewerkt voor een pleegkindje. Dit meisje liet gedragsstoornissen zien in het pleeggezin waar zij verbleef. Bij ons deed ze het redelijk goed. Ondanks dat zij en haar zus en zusje een voogd hadden, hebben wij nooit enig contact gehad met jeugdzorg. De ene na de andere voogd kwam voorbij hoorde wij van het pleeggezin.”

- 14 -

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Effect van de hulp Het doel van het bieden van jeugdhulp is het oplossen van een hulpvraag of het verbeteren van de

4. Eﬀect van de hulp

situatie. In ditvan hoofdstuk wordt gekeken naar wat de jeugdhulp heeft opgeleverd, welke impact de 4. doel Eﬀect de hulp Het van het bieden van jeugdhulp is het oplossen van een hulpvraag of het verbeteren van de jeugdhulp heeft gehad hoejeugdhulp lang de jeugdhulp heeft geduurd. Het doelInvan biedenenwordt van is hetwat oplossen van eenheeS hulpvraag of hetwelke verbeteren situaYe. dithet hoofdstuk gekeken naar de jeugdhulp opgeleverd, impactvan de de situaYe. In dit hoofdstuk wordt gekeken naar wat de jeugdhulp heeS opgeleverd, welke impact de jeugdhulp heeS gehad en hoe lang de jeugdhulp heeS geduurd. jeugdhulp heeS gehad enreacties hoe langgaat de jeugdhulp geduurd. In van de de 16%van vande deheeS ervaringen overwat watdede hulp heeft opgeleverd, In het het totaalbeeld totaalbeeld van reacYes gaat 16% ervaringen over hulp heeS opgeleverd, heeft de hulp overwegend overwegend vaakgoed goed geholpen en was invloed overwegend groot. 40% van In hetde totaalbeeld van de reacYes gaat 16% vanen de ervaringen over wat de hulp heeS opgeleverd, heeS hulp vaak geholpen was dedeinvloed overwegend groot. In In 40% van dede

heeS de hulp overwegend vaak goed geholpen was de invloed groot. Indan 40% de duurde de hulp korter dan 24% tussen 11en jaar langer ervaringen korter dan een eenjaar, jaar,in inen 24% tussen en33overwegend jaaren eninin27% 27% langer dan3 van 3jaar. jaar. ervaringen duurde de hulp korter dan een jaar, in 24% tussen 1 en 3 jaar en in 27% langer dan 3 jaar. Zie ﬁguur Zie figuur 13. 13. Zie ﬁguur 13.

Figuur 13

FiguurDe 13 invloed van de jeugdhulp 4.1

De4.1 invloed vaninvloed de jeugdhulp, los van deze ervaring posiYef of negaYef is, is vooral groot tot erg De van deofjeugdhulp 4.1 De invloed van de jeugdhulp groot. Zie ﬁguur 14. Er zijn echter ook gevallen waar de invloed of erg klein is of eenvooral beetje in hettot erg De De invloed invloed van van de de jeugdhulp, jeugdhulp,los los van van of of deze deze ervaring ervaring positief posiYef of negatief negaYef is, is, is is vooral groot groot tot erg midden. groot. groot. Zie Zie figuur ﬁguur 14. 14. Er Er zijn zijn echter echter ook ook gevallen gevallen waar waar de de invloed invloed erg erg klein klein isis of of een een beetje beetjeininhet het midden. midden.

Figuur 14

Wanneer er op beide kanten van het spectrum wordt ingezoomd, valt op dat ouders/verzorgers die Figuur 14 Figuur 14 aangeven dat de invloed (heel erg) klein is, minder goed weten of de gekregen jeugdhulp maatwerk of bestaande hulp is. Dat geeSvan 48%het aan terwijl dat in het totaalbeeldvalt ongeveer is. Zie ﬁguur 15.die Wanneer er op beide kanten spectrum wordt ingezoomd, op dat 33% ouders/verzorgers aangeven dat de invloed (heel erg) klein is, minder goed weten of de gekregen jeugdhulp maatwerk - 15 of bestaande hulp is. Dat geeS 48% aan terwijl dat in het totaalbeeld ongeveer 33% is. Zie ﬁguur 15.

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Wanneer er op beide kanten van het spectrum wordt ingezoomd, valt op dat ouders/verzorgers die aangeven dat de invloed (heel erg) klein is, minder goed weten of de gekregen jeugdhulp maatwerk of bestaande hulp is. Dat geeft 48% aan terwijl dat in het totaalbeeld ongeveer 33% is. Zie figuur 15.

Figuur 15

Figuur 15 Figuur 15 Daarentegen zien we bij de ervaringen waarbij de invloed van de hulp als (heel erg) groot wordt ervaren, dat 16% vanbijdedeouders niet weet ofde deinvloed ontvangen jeugdhulp maatwerk of een bestaande Daarentegen zien we ervaringen waarbij van de hulp als (heel erg) groot wordt Daarentegen zien we bij de ervaringen waarbij de invloed van de hulp als (heel erg) groot wordt methode is.16% Zie ﬁguur 16. ervaren, niet weet of de ontvangen jeugdhulp maatwerk of een ervaren,dat dat 16%van vandedeouders ouders niet weet of de ontvangen jeugdhulp maatwerk ofbestaande een bestaande methode methodeis. is.Zie Ziefiguur ﬁguur16. 16.

Figuur 16 Figuur 16 Hieruit zou geconcludeerd kunnen worden dat de betrokkenheid van ouders laag is in de gevallen dat Figuur 16

ze niet weten wat voor hulp er ingezet is, maar daar zijn geen aanwijzingen voor in de beschreven Hieruit zou geconcludeerd kunnen worden dat de betrokkenheid van ouders laag is in de gevallen dat ervaringen. Wel staat in de ervaringen dat erde vaak nog geen (juiste) hulp laag gestart Dat wordt Hieruit geconcludeerd kunnen worden betrokkenheid ouders is inis. gevallen ze niet zou weten wat voor hulp er ingezet is,dat maar daar zijn geen van aanwijzingen voor indede beschreven ondersteund doordat bij 43% nog steeds wordt gewacht op hulp. dat ze niet weten wat voor er ingezet is,er maar geen aanwijzingen voor is. in de ervaringen. Wel staat in dehulp ervaringen dat vaakdaar nogzijn geen (juiste) hulp gestart Dat wordt ondersteund doordat 43% nog wordtgeholpen gewacht opnog hulp. beschreven ervaringen. Wel staat in steeds de ervaringen dat er vaak geen (juiste) hulp gestart is. Dat 4.2 De mate waarinbij de jeugdhulp heeD wordt doordat bij is 43% nog steedsinwordt hulp. Van deondersteund 93 ervaringen waarin aangegeven welkegewacht mate deopjeugdhulp heeS geholpen, geven 49

4.2 De mate waarin de jeugdhulp heeD geholpen

vertellers aan dat de hulp goed heeS geholpen (groter dan 60) tegenover 28 niet of nauwelijks Van de 93 ervaringen waarin is aangegeven in welke mate de jeugdhulp heeS geholpen, geven 49 geholpen (kleiner danwaarin 40). Binnende diejeugdhulp 28 ervaringen zijn er 13geholpen die hebben aangegeven dat de hulp 4.2 De mate heeft vertellers aan dat de hulp goed heeS geholpen (groter dan 60) tegenover 28 niet of nauwelijks helemaal heeS geholpen. Zie ﬁguur 17. Er is een duidelijk verschil tussen deze ervaringen. Van de 93 niet ervaringen is aangegeven in welke mate heeft geholpen, geven geholpen (kleiner danwaarin 40). Binnen die 28 ervaringen zijnde erjeugdhulp 13 die hebben aangegeven dat de hulp 49 vertellers dat geholpen. de hulp goed geholpen dan 60) verschil tegenover 28 iet of nauwelijks helemaal nietaan heeS Zieheeft ﬁguur 17. Er is(groter een duidelijk tussen deze ervaringen. geholpen (kleiner dan 40). Binnen die 28 ervaringen zijn er 13 die hebben aangegeven dat de hulp helemaal niet heeft geholpen. Zie figuur 17. Er is een duidelijk verschil tussen deze ervaringen.

- 16 -

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Figuur 17 Figuur 17

Daar waar de jeugdhulp in de ervaringen niet of nauwelijks heeS geholpen, is de ervaren

Daar de jeugdhulp in dedeervaringen niet of nauwelijks heeft geholpen, is de ervaren duur duur waar niet goed en worden ervaringen overwegend bestempeld als negaYef (24 van de niet goed en worden de jeugdhulp ervaringen wel overwegend bestempeld alsduur negatief (24 Daar waarals de 28). Daar waar de heeS geholpen was de goed envan zijndede28). ervaringen jeugdhulp wel heeft geholpen was49). de duur goed en zijn de ervaringen als positief bestempeld (43 posiYef (43 van de Figuur 17 bestempeld van de 49).

ervaringinisde zeervaringen posi@ef. Ik merk aan mijn dochter dat ze vooruitgang boekt Daar waar“Onze de jeugdhulp niet of nauwelijks heeS geholpen, is de ervaren en dat het leuk De betrokkenheid de ouders is ook zeer posi@ef. duur niet goed en ze worden devindt. ervaringen overwegendrich@ng bestempeld als negaYef (24 van de We krijgen al@jd netjes een update na iedere sessie die heeV plaatsgevonden.” 28). Daar waar de jeugdhulp wel heeS geholpen was de duur goed en zijn de ervaringen als “Onze ervaring is zeer positief. Ik merk aan mijn dochter dat ze vooruitgang boekt en posiYef bestempeld (43 van de 49). Het valt op dat er bij de 49 vertellers bijna geen aandeel van ervaringen met zwaardere dat ze het leuk vindt. De betrokkenheid richting de ouders is ook zeer positief. We krijgen jeugdhulpvormen (jeugdbescherming, jeugdhulp metmijn verblijf, wonen jeugdhulp) isboekt (6%) en bij de “Onze ervaring is zeer posi@ef. Ik merk aan dochter datmet ze vooruitgang netjes een update na iedere sessie die heeft plaatsgevonden. ” Zie 28 wel (25%). Het ze gaat om bijna alleDe gevallen waarbij het jeugdbescherming betrof (8 van de 11). en dat hetaltijd leuk vindt. betrokkenheid rich@ng de ouders is ook zeer posi@ef. ﬁguur 18. We krijgen al@jd netjes een update na iedere sessie die heeV plaatsgevonden.”

Het bijna geen aandeel vanvan ervaringen met met zwaardere Het valt valt op opdat datererbijbijdede4949vertellers vertellers bijna geen aandeel ervaringen zwaardere

jeugdhulpvormen jeugdhulp metmet verblijf, wonen met jeugdhulp) is (6%)isen(6%) bij de jeugdhulpvormen(jeugdbescherming, (jeugdbescherming, jeugdhulp verblijf, wonen met jeugdhulp) en bij de

28 wel (25%). (25%).Het Hetgaat gaatom ombijna bijna alle gevallen waarbij jeugdbescherming betrof van deZie 11). Zie alle gevallen waarbij het het jeugdbescherming betrof (8 van(8de 11). ﬁguur 18. 18. figuur

Figuur 18

“Na een uithuisplaatsing vanwege mishandeling door vader en verblijf van 2 jaar in de vrouwenopvang heeV onze dochter en klein kinderen nu een huis in ***. Daar heeV het vervolgens nog een jaar geduurd voordat er hulp aan de kinderen is gerealiseerd. Zolang de vader procedures voert houden instan@es de hulp af. Figuur 18 Figuur 18 Terwijl juist deze kinderen hard hulp nodig hebben. Uiteindelijk heeV zij nieuwe “Na een uithuisplaatsing mishandeling door vader en verblijf jaar gezinsvoogden gekregen vanwege die een standpunt in durfden te nemen en wasvan er 2meer in de vrouwenopvang heeV onze dochter en klein kinderen nu een huis in ***. Daar heeV het vervolgens nog een jaar geduurd voordat er hulp aan de kinderen is gerealiseerd. Zolang de vader procedures voert houden instan@es de hulp af. Terwijl juist deze kinderen hard hulp nodig hebben. Uiteindelijk heeV zij nieuwe - 17 gezinsvoogden gekregen die een standpunt in durfden te nemen en was er meer

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

“Na een uithuisplaatsing vanwege mishandeling door vader en verblijf van 2 jaar in de vrouwenopvang heeft onze dochter en klein kinderen nu een huis in ***. Daar heeft het vervolgens nog een jaar geduurd voordat er hulp aan de kinderen is gerealiseerd. Zolang de vader procedures voert houden instanties de hulp af. Terwijl juist deze kinderen hard hulp nodig hebben. Uiteindelijk heeft zij nieuwe gezinsvoogden gekregen die een standpunt in durfden te nemen en was er meer mogelijk. Maar ook toen duurde het nog een tijd voordat er gestart kon worden. Eind 2019 uit huis geplaatst en voorjaar 2022 pas hulp. We zijn blij met de hulp die er nu is maar het is schrijnend om te horen dat inmiddels de meeste schade door de de niet ingezette hulp is opgelopen.

mogelijk. Maar ook toen duurde het nog een @jd voordat er gestart kon worden. extra Eind 2019 uit huis geplaatst en voorjaar 2022 pasHierdoor hulp. Weiszijn blij lange met dehulp hulpnodig. die ” er nu is maar het is schrijnend om te horen dat inmiddels de meeste schade door de de niet ingezece hulp is opgelopen. Hierdoor is extra lange hulp nodig.”

Een bijzondere constatering doen we bij de ervaringen waar de jeugdhulp goed heeft geholpen.

Een bijzondere constatering doen we bij de ervaringen waar de jeugdhulp goed heeS geholpen. De rol van het kind mag van de vertellers duidelijk kleiner. Dat zien we in een verschuiving van de puntenwolk naar het midden van de driehoek. Zie figuur 19. Toch gaat het hier om overwegend puntenwolk naar het midden van de driehoek. Zie ﬁguur 19. Toch gaat het hier om overwegend positieve ervaringen, startte bij 70% de hulp binnen zes maanden en was de duur van de hulp posiYeve ervaringen, star\e bij 70% de hulp binnen zes maanden en was de duur van de hulp precies precies goed. De verschuiving gaat van alleen bijna alleen eenvoor rol voor het kind de ouders/gezin, maar goed. De verschuiving gaat van bijna een rol het kind naarnaar de ouders/gezin, maar de de ervaringen geveniet nieteenduidig eenduidigaan aanwaarom waarom ze ze die die beweging ervaringen geven beweging zouden zoudenwillen. willen. De rol van het kind mag van de vertellers duidelijk kleiner. Dat zien we in een verschuiving van de

Figuur 19 Figuur 19

“Voor onze beide kinderen krijgen wij hulp/ondersteuning. Iets waar wij heel blij mee zijn dat dit mogelijk is. Ook zijn wij heel tevreden over de manier waarop dit “Voor onzegaat, beidenkinderen krijgen hulp/ondersteuning. Ietsblijwaar wij heelisblij voelen wij ons alswij ouders begrepen. Waar wij van worden datmee we zijn @ps en handvaten waar we ookover echt de ietsmanier mee kunnen. De dit gesprekken dat dit mogelijk is. Ook zijnkrijgen wij heel tevreden waarop gaat, en die voelen wij hebben zijn ﬁjn, en het geeV ons ook een bepaalde rust dat wij niet de enige wij ons als ouders begrepen. Waar wij van worden is dat we tips en handvaten zijnblij hierin.”

krijgen waar we ook echt iets mee kunnen. De gesprekken die wij hebben zijn fijn, en het geeft ons ook een bepaalde rust dat wij niet de enige zijn hierin.”

- 18 -

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Conclusies en aanbevelingen 5.1 Conclusies Vanuit de verhalen en de analyse hebben we conclusies gedestilleerd die aanknopingspunten bieden voor het identificeren van knelpunten of juist punten die goed gaan. 1. De fasen van instroom – doorstroom – uitstroom laten zwakke patronen zien. Daarmee bedoelen we dat er in iedere fase stagnatie dreigt op te treden en wachttijden (te) lang zijn, waardoor problematiek verergert. Dit hangt samen met de bureaucratie die ervaren wordt door ouders. 2. Levensgebeurtenissen als echtscheidingen van ouders kunnen grote impact hebben op kinderen en jeugdigen. Ouders ervaren dat er (te) lang gewacht wordt om jeugdhulp in te zetten totdat er duidelijkheid is over de situatie van ouders (scheiding uitgesproken). Daardoor worden problemen van kinderen en jeugdigen complexer en duurt de jeugdhulp uiteindelijk langer. 3. We zien in de ervaringen dat mensen zich niet altijd gehoord voelen of serieus genomen. Dat komt onder andere terug in kritiek op de dossiervorming. Ze zien hun verhaal niet terug of ze herkennen zich er niet in. 4. Kinderen wonen in hun (pleeg)gezin en brengen een groot deel van hun tijd door op school. Problemen die op school beginnen, werken sterk door in het (pleeg)gezin.

Tegelijkertijd zien we dat school een heel belangrijke bijdrage kan leveren aan het versterken van veerkracht en het versnellen van het oplossen van problemen. 5. De onderzoekers zien zwakke signalen dat (pleeg)ouders ervaren dat het verloop onder voogden hoog is en betrokkenheid laag, waardoor veel terecht komt op de schouders van (pleeg)ouders. 6. Korte lijnen, duidelijkheid over welke hulp waar is te krijgen en continuïteit van hulpverleners tijdens een traject, alsmede de klik die ouders en kinderen ervaren met hun hulpverlener zijn kritische succesfactoren waardoor ouders en kinderen heel tevreden zijn over de geboden hulp en de effecten daarvan vergroot worden.

5.2 Aanbevelingen We realiseren ons dat, net als in heel Nederland, de wachtlijsten voor de jeugdhulp in Zuid-Holland Zuid voor veel frustratie en ergernis zorgen. Los daarvan is op basis van dit cliëntervaringsonderzoek de allerbelangrijkste aanbeveling: heb aandacht voor de communicatie voor alle facetten in het hele traject van jeugdhulp richting alle partijen. Communicatie wordt als frustratie benoemd in de negatief beleefde ervaringen én als compliment in de positief beleefde ervaringen. Belangrijk dus om in te zetten op communicatie als verbetering en als borging voor dat wat goed gaat.

- 19 -

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

1. Communicatie tijdens toegankelijkheid. Bij de toeleiding en wachten op hulp is het onze aanbeveling om ouders en jongeren telkens op de hoogte te houden van de processtappen, wie de regie heeft, hoe lang de stappen duren, et cetera. Nu ervaren inwoners deze periode als een radiostilte. In hun beleving gebeurt er niets. Terwijl zij wel elke dag geconfronteerd worden met de hulpvraag van hun kind. 2. Onze tweede aanbeveling gaat ook over de communicatie richting ouders en jongeren. Hoe ziet de hele keten eruit? Dus specifieke communicatie op de overgangen instroom – doorstroom – uitstroom. In de ervaringen van inwoners zorgen deze overgangen voor frustratie. 3. Zorg voor soepele overgang en samenwerking tussen partijen. Het is niet realistisch om te denken dat het hele traject van aanvraag tot uitstroom door één partij wordt uitgevoerd. Er zullen altijd overgangen zijn. Het is wel realistisch om ervoor te zorgen dat de partijen weten hoe de hele keten eruit ziet, wat de taken en verantwoordelijkheden van andere partijen zijn en wat hun eigen plek daarin is. Als er een overgang aankomt, wie heeft wanneer welke rol? Hoe kan dit zo worden vormgegeven dat de jeugdige en de ouders daar zo min mogelijk ‘last’ van hebben? 4. Tot slot bevelen wij aan om in te zetten op het samenspel met ouders en kinderen. Maak hierbij gebruik van de positieve ervaringen die er zeker ook zijn.

Deze leren ons namelijk dat positieve ervaringen vertellen over een gedeelde, gezamenlijke, verantwoordelijkheid voor het proces en de hulp.

- 20 -

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Bijlage 1: Methode Omdat Ervaring Telt Omdat Ervaring Telt is een narratieve onderzoeksmethode die gebruik maakt van de tool SenseMaker van Cognitive Edge. SenseMaker is ontwikkeld door David John Snowden en is een patroonmanagementmethode om ideeën, denkwijzen, ervaringen en gedrag in kaart te brengen, trends te signaleren en problemen te monitoren2. Tevens geeft SenseMaker richting aan mogelijke oplossingsrichtingen en meet het effect van (continue) aanpassingen. Het voordeel van deze methode is dat het wezenlijk verschilt van andere op verhalen gebaseerd onderzoek en van reguliere ervaringsonderzoeken. Doordat er levenservaringen worden opgehaald en geen veldobservaties of interviews worden gehouden, is er geen vermenging van de waarden van onderzoeker en respondent. En waar reguliere ervaringsonderzoeken niet verder komen dan getalsmatige resultaten, genereert deze methode ook oplossingsrichtingen. Deze methode is een vorm van overgedragen kwalitatief onderzoek, omdat de verantwoordelijkheid voor de interpretatie van verhalen niet bij de onderzoeker ligt, maar is overgedragen aan de respondenten/ vertegenwoordigers. Daarmee is het een democratisch instrument. Zo vormen de resultaten een betekenisvol raamwerk dat gebaseerd is op onderzoek van patronen, onderliggende relaties, normen en dynamiek binnen een sociaal systeem.

Toepassingsgebied Sociale systemen (hetzij op het werk, hetzij in de maatschappij) zijn doorgaans complexe of chaotische omgevingen omdat de bijbehorende kenmerken en hoe ze op elkaar inwerken vaak onzeker en onduidelijk zijn. Dit wordt veroorzaakt doordat complexe systemen interacteren met de omgeving. Hierbij geldt dat het nooit de som van de onderdelen betreft maar altijd het product van de interactie. In een dergelijke omgeving stelde Snowden daarom voor om interactie binnen het systeem te onderzoeken door middel van ‘sondering’. Als gevolg van dit onderzoek ontdekten managers patronen die voortkomen uit het systeem en die door middel van het aanmoedigen en ontmoedigen van gedrag – reageerden (patroonbeheer). Zie Figuur 20.

Van de Merwe et al., 2019, Making Sense of Complexity: Using Sensemaker as a Research Tool https://www.researchgate. net/publication/332805098_Making_Sense_of_Complexity_Using_SenseMaker_as_a_Research_Tool

- 21 -

ers patronen die voortkomen uit het systeem en die door middel van het aanmoedigen e Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland edigen van gedrag – reageerden (patroonbeheer). Zie Fout! Verwijzingsbron nietZuid gevond

Figuur 20

Methode Methode

van de methode gaat 4 stappen(zie (zie Figuur 21),21), waarvan stap 2, 3stap en 4 2, ook3als Het inze\en Het vaninzetten de methode gaat in 4 instappen Figuur waarvan en 4 ook als een een continue proces kunneningezet. worden ingezet. Het gaat inrichting vanvan de tool, verhalen conYnue proces kunnen worden Het gaat omom (1)(1)inrichYng de (2) tool, (2) verhalen verzamelen en vastleggen, (3) verkennende patroonanalyse en collectieve betekenisgeving van de verzamelen en vastleggen, (3) verkennende patroonanalyse en collecYeve betekenisgeving van de betekenis achter de patronen, en (4) interventies gebaseerd op het inzicht dat is verkregen welke betekenis achter de patronen, en (4) intervenYes gebaseerd op het inzicht dat is verkregen welke sturen op de gewenste uitkomsten. sturen et opal., de gewenste uitkomsten. Merwe 2019, Making Sense of Complexity: Using Sensemaker as a Research Tool

www.researchgate.net/publicaMon/332805098_Making_Sense_of_Complexity_Using_SenseMake arch_Tool

Figuur 21

Stap 1: Het ontwerpen en instellen van het instrument - 22 -en wat er uit de analyse komt. Deze eerste stap is De opgestelde vragen bepalen de te volgen aanpak van cruciaal belang, omdat het succes van de methode apangt van de combinaYe van ontwerp en

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Stap 1: Het ontwerpen en instellen van het instrument De opgestelde vragen bepalen de te volgen aanpak en wat er uit de analyse komt. Deze eerste stap is van cruciaal belang, omdat het succes van de methode afhangt van de combinatie van ontwerp en voldoende verhalen. Het doel van het onderzoek is richtinggevend bij het construeren van de resultaten. Voor de toegankelijkheid voor laaggeletterden, slechtzienden of mensen met een beperking, is het ook mogelijk audioverhalen op te nemen, zodat men deze kan afspelen en gebruiken in het zingevingskader. Het zingevingskader vraagt respondenten om een microverhaal, gevolgd door vragen ter verduidelijking, waardoor deelnemers zelf betekenis geven aan hun verhaal. De verduidelijkingsvragen maken gebruik van een aantal applicaties/filters namelijk: driehoeken, schuifbalk, meerkeuzevragen en ‘stenen’ die nuances in de ervaringen weergeven (zie Figuur 3). Het nodigt mensen uit om hun eigen oordeel te maken en stimuleert langzaam denken en zorgvuldige zingeving.

Stap 2: Strategie voor het ophalen van verhalen Als het instrument klaar is voor livegang, kunnen gegevens worden vastgelegd op papier, online op het web of via de SenseMaker Collector-app. Vertegenwoordigers van de beoogde doelgroepen kunnen anderen werven voor deelname aan het onderzoek. Ook wordt veelvuldig gebruik gemaakt van sociale media. En we gaan op pad! We trekken naar de plekken waar mensen samenkomen, werken of recreëren. Om doorlopende gegevensverzameling mogelijk te maken, kunnen reguliere rapporten vervangen worden door micro-verhalen of dagelijkse dagboeken. Ook kunnen er nieuwe klankbordgroepen worden ingericht bestaande uit klanten of werknemers, die kunnen worden geactiveerd als dat nodig is. Door het bijhouden van dagelijkse dagboeken, kunnen er cliëntreizen tot stand gebracht worden.

Figuur 22

Stap 3: Patronen in de verhalen ontdekken en collec<eve zingeving De antwoorden door de respondenten van de driehoeken-, schuikalk- en stenen-vragen levert numerieke gegevens op die staYsYsch kunnen worden geanalyseerd en gevisualiseerd. De resultaten van meerkeuzevragen worden gebruikt om de gegevens te ﬁlteren en verder te onderzoeken. De verscheidenheid aan patronen die uit de analyse naar voren komt, is te danken aan het vermogen om alle labels in het raamwerk met elkaar te verbinden, maar ook de thema’s uit de verhalen achter deze - 23 patronen met elkaar te verbinden. Dit is omdat de microverhalen worden gekoppeld met alle numerieke gegevens die zijn afgeleid van het proces van het zelf betekenisgeven.

Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2022 In de regio Zuid-Holland Zuid

Stap 3: Patronen in de verhalen ontdekken en collectieve zingeving De antwoorden door de respondenten van de driehoeken-, schuifbalk- en stenen-vragen levert numerieke gegevens op die statistisch kunnen worden geanalyseerd en gevisualiseerd. De resultaten van meerkeuzevragen worden gebruikt om de gegevens te filteren en verder te onderzoeken. De verscheidenheid aan patronen die uit de analyse naar voren komt, is te danken aan het vermogen om alle labels in het raamwerk met elkaar te verbinden, maar ook de thema’s uit de verhalen achter deze patronen met elkaar te verbinden. Dit is omdat de microverhalen worden gekoppeld met alle numerieke gegevens die zijn afgeleid van het proces van het zelf betekenisgeven. Collectieve zingeving houdt in dat de informatie wordt teruggegeven aan een breder publiek om duiding/reflecties te vragen over wat de patronen laten zien en waarop ze zijn gebaseerd. Het doel van collectieve zingeving is om, door middel van gesprekken, te proberen de denkpatronen te ontdekken en te begrijpen die geleid hebben tot het gedrag dat in de patronen zichtbaar is gemaakt. Als respondenten aan het onderzoek toestemming hebben gegeven om hun verhaal te delen, kunnen deze verhalen worden gebruikt ter illustratie van zingeving.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15785564/1