Bijlage 8 bij Raadsvoorstel 9.1 Laan van Welhorst Onderbouwing Voorlopig Ontwerp (VO)

Laan van Welhorst – Hendrik-Ido-Ambacht Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO) •

Laan van Welhorst – Hendrik-Ido-Ambacht Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Colofon Titel: Auteurs: Vrijgave: Projectnr.: Documentnr.: Versie: Datum: Status:

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO) T. Seising S.J.W. Kuijpers 220020 220020_20231122_RAP_001_v4 4.0 22 november 2023 Definitief

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaand schriftelijke toestemming van de auteur. (Artikel 16 Auteurswet 1912). Het is de opdrachtgever toegestaan voor intern gebruik kopieën te maken zonder voorafgaande toestemming van de auteur. © Jens januari 2022

Inhoudsopgave 1.

Inleiding............................................................................................................................................... 3

2.

Projectplan .......................................................................................................................................... 4

2.2.1.

Coalitieprogramma 2022-2026 ......................................................................................................... 4

3.

Doel, scope en beoogd resultaat per onderdeel .................................................................................. 6

4.

Mijlpalen ............................................................................................................................................. 9

5.

Participatie ........................................................................................................................................ 10

6.

Van uitgangspunten naar Schetsontwerp .......................................................................................... 11

6.1.1.

Input op hoofdlijnen........................................................................................................................ 11

6.2.1. 6.2.2. 6.2.3. 6.2.4. 6.2.5. 6.2.6. 6.2.7.

1. Kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst.................................................................................. 12 2. Laad- en losplaats Hoogambacht ................................................................................................ 14 3. Oversteeklocatie Sophiapromenade ........................................................................................... 20 4. Aansluitingen op de aanwezige rotondes ................................................................................... 22 5. Afsluiten van de middenbermen (‘rechts in-rechts uit’-beleid) .................................................. 24 6. Fietsverbinding over de Boterbloem ........................................................................................... 25 7. Laad-lossituatie op de Druivengaarde ......................................................................................... 27

7.

Van Schetsontwerp naar Voorlopig ontwerp ..................................................................................... 31

8.

Vervolgstappen ................................................................................................................................. 34

Bijlage 1: Overzicht participatiemomenten Bijlage 2: Afwegingsmatrix oplossingsrichtingen kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst Bijlage 3: Afwegingsmatrix oplossingsrichtingen laad- en losplaats Hoogambacht (eerste ontwerpronde) Bijlage 4: Afwegingsmatrix oplossingsrichtingen laad- en losplaats Hoogambacht (tweede ontwerpronde) Bijlage 5: Afwegingsmatrix oplossingsrichtingen fietsverbinding Boterbloem Bijlage 6: Afwegingsmatrix oplossingsrichtingen laad- en losplaats Druivengaarde

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

1. Inleiding Naar aanleiding van een quick-scan ‘Verkeersveiligheid op de Laan van Welhorst’ in 2019 is door de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht besloten nader onderzoek te doen naar de knelpunten binnen de huidige inrichting van de gebiedsontsluitingsweg. Met deze knelpuntenanalyse is de aanpak bepaald voor het oplossen van diverse verkeersonveilige situaties op en rondom de Laan van Welhorst. Deze analyse resulteerde in een raadsvoorstel met bijbehorende notitie; ‘Voorstel aanpak Laan van Welhorst’, opgesteld door SOAB in 2021. De maatregelen die in het voorstel worden aangehaald zijn door Jens | Ingenieurs & Adviseurs (verder Jens) onderworpen aan een ‘second opinion’. Zo is bepaald of met de beschreven maatregelen de vastgestelde doelen worden behaald, of de maatregelen ruimtelijk inpasbaar zijn en is een uitgebreid participatietraject doorlopen om de maatregelen voor te leggen áán en af te stemmen mét de betrokken belanghebbenden. Dit alles heeft in eerste instantie geleid tot een lijst aan uitgangspunten, die als basis voor het Schetsontwerp zijn gebruikt. Na de doorlopen vervolgstappen ligt er op dit moment een Voorlopig ontwerp. Deze rapportage omschrijft in hoofdlijnen de vastgestelde doelen, de doorlopen processtappen en participatie en onderbouwt de afwegingen die hebben geleid tot het Voorlopige ontwerp.

1.1.

Leeswijzer

Hoofdstuk 1 omvat de inleiding en deze leeswijzer. Hoofdstuk 2 omvat een korte toelichting op het projectplan. Daarin is aandacht voor de procesaanpak, de gestelde hoofddoelen en toewijzing van de specifieke (probleem)locaties (ofwel onderdelen). Hoofdstuk 3 omvat een beschrijving het hel doel, de scope en het beoogd resultaat per onderdeel. Hoofdstuk 4 omvat een samenvatting van de doorlopen stappen en mijlpalen die tot het uiteindelijke Voorlopige ontwerp hebben geleid. Hoofdstuk 5 omvat een korte toelichting op het participatietraject. Daarin worden de betrokken belanghebbenden, inclusief hun rol, beschreven en zijn alle participatiemomenten opgenomen. Hoofdstuk 6 omvat een inhoudelijke omschrijving van de opgehaalde input, hoe deze input is verwerkt en welke uitgangspunten zijn opgenomen. Daarnaast wordt per onderdeel ingegaan op de doorlopen procedures tot eventuele varianten, afwegingen en een uiteindelijke voorkeursontwerpen die samen het totale Schetsontwerp vormen. Hoofdstuk 7 omvat de verdere detailleringen die tot een Voorlopig ontwerp hebben geleid. Hoofdstuk 8 omvat een korte omschrijving van de vervolgstappen tot aan de uitvoering. In de bijlagen is een overzicht van alle participatiemomenten opgenomen. Daarnaast zijn de gebruikte afwegingen, in de vorm van afwegingsmatrixen, aan dit rapport toegevoegd.

Het uiteindelijke Voorlopige ontwerp en de geraamde kosten op basis van het Voorlopige ontwerp zijn als separate documenten beschikbaar.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 3 van 34

2. Projectplan Ten behoeve van de aanpak van de Laan van Welhorst is in beginsel een projectplan opgesteld. In het projectplan is onder andere aandacht voor de procesaanpak, zijn hoofddoelen gesteld en specifieke probleemlocaties afgekaderd. In dit hoofdstuk worden de drie onderdelen kort behandeld.

2.1.

Procesaanpak

De resultaten uit het onderzoek ‘Voorstel aanpak Laan van Welhorst’ (SOAB – 2021) hebben geleid tot een maatregelenpakket, welke vervolgens zijn gedefinieerd in specifieke (probleem)locaties. Ten behoeve van de verdere afwegingen, om tot een voorkeursontwerp te komen, is vastgehouden aan een procesaanpak die voor elke specifieke (probleem)locatie is doorlopen. De procesaanpak omvat de onderstaande stappen, waarbij het proces om te komen tot het uiteindelijke Voorlopige ontwerp eenzelfde lijn volgt als de totstandkoming van het Schetsontwerp.

Tijdens het doorlopen van de processen zijn de onderstaande onderzoeken en beleidsstukken als leidraad aangehouden. • Voorstel aanpak Laan van Welhorst (SOAB) met kenmerk 25550-LvW, 16 november 2021; • Handboek inrichting openbare ruimte (HIOR) Hendrik-Ido-Ambacht, 8 februari 2022; • Mobiliteitsplan Hendrik-Ido-Ambacht 2021-2030; • Coalitieprogramma 2022-2026 ‘Samen voor Ambacht’.

2.2.

Hoofddoelen

Voorafgaand aan dit project zijn door de gemeente en het college diverse ambities over de Laan van Welhorst uitgesproken. Deze ambities geven aanvullende kaders waarmee rekening is gehouden bij het uitwerken van de maatregelen. Aan de ambities zijn vervolgens hoofddoelen gekoppeld. Voor dit project zijn de volgende hoofddoelen bepaald: 1. Toekomstbestendig ontwerp, waarbij geanticipeerd wordt op de toename van het verkeer (auto en fiets) en ontwikkelingen in de omgeving (waaronder de woningbouwontwikkeling van VolgerlandenOost); 2. Een sterke verbetering van de totale verkeersveiligheid, waar lokale maatregelen ook in het grote geheel een positief effect moeten hebben; 3. De huidige stedenbouwkundige structuur dient zoveel als mogelijk intact te blijven.

2.2.1.

Coalitieprogramma 2022-2026

Daarnaast is in het coalitieprogramma 2022-2026 ‘Samen voor Ambacht’ de Laan van Welhorst specifiek benoemt. Daarin is onderstaande opgenomen: ‘We laten een aanvullend onderzoek doen op de plannen voor de herinrichting van de Laan van Welhorst, waarbij we ons onder andere richten op de verkeersveiligheid. De resultaten van dit onderzoek betrekken we bij de plannen. Daarbij zal in het bijzonder gekeken worden naar de mogelijke effecten op de verkeersveiligheid bij aanpassingen van de voorrangsregels en snelheden van fietsers.’

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 4 van 34

2.3.

Probleemlocaties

Zoals in paragraaf 2.1 is omschreven zijn een zevental specifieke (probleem)locaties naar voren gekomen, waaronder: 1. Kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst; 2. Laad- en losplaats Hoogambacht; 3. Oversteeklocatie Sophiapromenade; 4. Aansluitingen op de aanwezige rotondes; 5. Afsluiten van de middenbermen (‘rechts in-rechts uit’-beleid) ten behoeve van conflictbeperkingen; 6. Fietsverbinding over de Boterbloem; 7. Laad-lossituatie op de Druivengaarde. De bovengenoemde probleemlocaties worden in deze rapportage als separate onderdelen behandeld. Daar waar overlap is, is dit met een korte toelichting aangegeven. De locaties vormen samen het volledige projectplan onder de noemer ‘Herinrichting Laan van Welhorst’. Het totaalplan omvat echter ook aanvullende kleinschalige maatregelen. Deze zijn, ten behoeve van de leesbaarheid van deze rapportage, buiten beschouwing gelaten, maar maken wel onderdeel uit van het complete projectplan.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 5 van 34

3. Doel, scope en beoogd resultaat per onderdeel Voor de, in paragraaf 2.3, omschreven probleemlocaties zijn in het begintraject van het project locatiespecifieke doelen en resultaten vastgelegd. Daarnaast is de scope (de grens) per onderdeel bepaald. In dit hoofdstuk zijn, per onderdeel, het doel, de scope en het beoogde resultaat uitgeschreven. De Laan van Welhorst is een belangrijk onderdeel van het R-net 488 (OV-verbinding), waarover de gemeente afspraken, betreffende de doorstroming van de bus, met de Provincie Zuid-Holland heeft gemaakt. Binnen de onderdelen van dit hoofdstuk zijn deze afspraken verweven. 1. Kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst Doel Te komen tot een verkeersveilige en toekomstbestendige kruispuntinrichting, waar de doorstroming voor alle aanwezige verkeersdeelnemers gegarandeerd is. Scope De huidige beschikbare ruimte geeft de grenzen aan waarbinnen een oplossing gevonden moest worden. Daarbij was het van belang dat de nog af te ronden woningbouwontwikkelingen (waaronder Volgerlanden-Oost), die effect hebben op beide wegen, in de afweging werden meegenomen. Figuur 1: Huidige situatie kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst.

Beoogd resultaat Een inrichting die robuust genoeg is om de toekomstige verkeersontwikkelingen op te vangen en af te handelen. De inrichting moet daarnaast zorgen voor een verkeersveilige oversteeklocatie voor fietsers en voetgangers, waarbij het openbaar vervoer geen vertraging oploopt. 2. Laad- en losplaats Hoogambacht Doel Te komen tot een verkeersveilige inrichting, waarbij achteruitrijdend vrachtverkeer over het fietspad wordt weggenomen, de conflicten tussen vrachtverkeer in combinatie met fietsers en in- en uitrijdende auto’s van en naar de parkeergarage met fietsers worden beperkt en zo de risico’s sterk verminderen. Scope De beschikbare ruimte is zeer beperkt, waarbij binnen een korte lengte de aansluiting van de Perengaarde, de in- en uitrit naar de parkeergarage en de toegang Figuur 2: Huidige situatie laad- en losplaats Hoogambacht. naar de laad-losplaats van twee supermarkten is gelegen. Binnen de beperkte ruimte moet gekeken worden naar een oplossing die zorgt voor een toegankelijkheid van alle functies. Om ruimte te winnen moeten de mogelijkheden tot het opheffen van de busbanen worden overwogen.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 6 van 34

Beoogd resultaat Een inrichting die zorgt voor de bereikbaarheid van alle functies, waarbij de verkeersveiligheid voor alle weggebruikers zo optimaal mogelijk is. Daarbij is het van belang dat het doorgaande verkeer (zowel autoverkeer alsook fietsers en openbaar vervoer) op de Laan van Welhorst zo min mogelijk wordt gehinderd. 3. Oversteeklocatie Sophiapromenade Doel Te komen tot een herkenbare, verkeerveilige oversteeklocatie, waarbij de verbinding tussen het oostelijke deel van de Volgerlanden (voornamelijk wonen) en het westelijke deel aan de Laan van Welhorst (winkelen en overige diensten) wordt versterkt. Daarbij is het van belang de verschillende verkeersstromen (auto, fiets en voet) zoveel mogelijk te scheiden om conflicten te beperken. Scope De meest gangbare fiets- en looproutes Figuur 3: Huidige situatie oversteek Sophiapromenade. binnen dit gebied moeten worden gerespecteerd. Het is tevens van belang dat de aanwezige functies en diensten in het Westen optimaal bereikbaar zijn voor bewoners uit het oostelijke gebied aan de Laan van Welhorst. Beoogd resultaat Een inrichting die past bij een robuuste oversteeksituatie voor fietsers en voetgangers, vergelijkbaar met een verblijfsgebied. Tevens rekening houdend met een optimale doorstroming, maar met een beperking van hoge gereden snelheden. 4.

Aansluitingen op de aanwezige rotondes Doel Te komen tot een vereenvoudigde verkeerssituatie die zorgt voor verkeersveiligere oversteeksituaties voor fietsers en voetgangers. Daarnaast moet de voorrangssituatie voor autoverkeer in combinatie met bussen eenduidig zijn. Scope Binnen de bestaande inrichting een optimalisatie doorvoeren. Het aanpakken van dit knelpunt maakt tevens onderdeel uit van het ‘Mobiliteitsplan 2021-2030’ van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Figuur 4: Huidige situatie aansluiting rotonde Rietlaan. Beoogd resultaat Een inrichting die zorgt voor een verkeerssituatie waar fietsers en voetgangers op een veilige manier kunnen oversteken en autoverkeer de bus niet hindert.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 7 van 34

5. Afsluiten van de middenbermen (‘rechts in-rechts uit’-beleid) Doel Te komen tot een beperking van de aanwezige flankongevallen. Daarbij mag de bereikbaarheid van de diverse doelbestemmingen niet onder druk komen staan. Scope De maatregel van het dichtzetten van de middenbermen zorgt voor een andere stroom van het verkeer. Deze maatregel kan niet als losstaand onderdeel worden gezien en is afhankelijk van de overige maatregelen op de Laan van Welhorst, waardoor binnen beperkte afstand een keermogelijkheid (zoals een rotonde) wordt gegarandeerd. Hierdoor is de scope locatieoverstijgend. Figuur 5: Huidige situatie kruispunt Amandelgaarde/Baars-Laan van Welhorst. Beoogd resultaat Een inrichting die ervoor zorgt dat de kans op flankongevallen sterk afneemt, maar ook de mogelijkheid biedt aan al het verkeer om, zonder teveel weerstand, de plaats van bestemming te bereiken.

6. Fietsverbinding over de Boterbloem Doel Te komen tot een fietsverbinding waarbij de missende schakel tussen de reeds aanwezige fietspaden ten Noorden en Zuiden van de Boterbloem op een verkeersveilige wijze wordt verbonden. Scope Binnen de huidige ruimte tot een oplossing te komen. Om ruimte te winnen moeten de mogelijkheden tot het opheffen van de busbanen worden overwogen. Beoogd resultaat Samen met de direct aanwonenden te komen tot een inrichting die past bij het dagelijkse gebruik van de bewoners, maar ook aansluit bij een comfortabele fietsverbinding. Daarbij staat de verkeersveiligheid bovenaan.

Figuur 6: Huidige situatie Boterbloem.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 8 van 34

7. Laad-lossituatie op de Druivengaarde Doel Te komen tot een verkeersveilige inrichting, waarbij achteruitrijdend vrachtverkeer over het fietspad wordt weggenomen en de conflicten tussen vrachtverkeer in combinatie met fietsers en voetgangers worden beperkt en zo de risico’s sterk verminderen. Scope De beschikbare ruimte is zeer beperkt. Binnen deze ruimte moet gekeken worden naar een oplossing die zorgt voor een acceptabele situatie, waar tevens aandacht is voor het noodzakelijke bevoorraden van de diverse ondernemingen.

Figuur 7: Huidige situatie Druivengaarde.

Beoogd resultaat Een inrichting die zowel aansluit bij de behoeften van een verkeerveilige omgeving nabij de scholen en overige diensten, maar ook voorziet in de bereikbaarheid en mogelijkheden tot het laden en lossen voor de aanwezige ondernemingen.

4. Mijlpalen Om te komen tot het Voorlopig ontwerp zijn, sinds de start van het ontwerptraject in april 2022, vele stappen gezet. Hieronder volgt een chronologische lijst van doorlopen stappen en behaalde de mijlpalen. • April 2022 > Start van de werkzaamheden; • April/mei 2022 > Uitvoering second opinion en aanvullende onderzoeken tot de haalbaarheid van de omschreven maatregelen in het voorstel van SOAB (2021); • Mei 2022 > Eerste vrije inloopbijeenkomst ten behoeve van input voor het Schetsontwerp; • Juni 2022 – mei 2023 > Traject Schetsontwerp*1. Binnen deze werkzaamheden zitten diverse afstemmingsoverleggen met de betrokken partijen (zie ‘Participatie’). De aftrap van deze werkzaamheden was het overleg met Qbuzz en de Provincie Zuid-Holland over het nut en de noodzaak van de busbanen; • Januari 2023 > Voorleggen Schetsontwerp aan College. Akkoord voor vervolgstappen op basis van het Schetsontwerp; • Februari 2023 > Informatieve bijeenkomst met gemeenteraad. Presentatie van het schetsontwerp en landschappelijke inpassing. De gemeenteraad heeft aandachtspunten voor het VO meegegeven; • Mei 2023 > Goedkeuring Provincie Zuid-Holland op het Schetsontwerp; • Juni 2023 > Tweede vrije inloopbijeenkomst ten behoeve van input voor het Voorlopig ontwerp; • Juli 2023 – Oktober 2023 > Traject Voorlopig ontwerp.

Binnen deze werkzaamheden zitten diverse afstemmingsoverleggen met de betrokken partijen (zie ‘Participatie’); • Start 2024 > Verwachte besluitvorming door de Raad. ___________________________________________________________________________________________ *1) Om te komen tot inpasbare oplossingsrichtingen is de betrokkenheid van de Provincie Zuid-Holland van nadrukkelijk belang. In verband met de noodzakelijke (gedeeltelijke) opheffing van de busbanen heeft de Provincie intern meerdere (beleidsthema-overstijgende) afstemmomenten gehad. Aangezien een akkoord vanuit de verschillende disciplines nodig was heeft het traject, om te komen tot een eerste Schetsontwerp, meer tijd gekost dan vooraf is voorzien. Echter heeft dit geleid tot eenduidige besluitvorming vanuit de Provincie, wat het verloop en concretisering van de vervolgstappen aanzienlijk heeft bevorderd.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 9 van 34

5. Participatie Een belangrijk onderdeel van het ontwerptraject is de participatie. Het betrekken van alle belanghebbenden is noodzakelijk om te komen tot een breed gedragen projectplan, waarvan eenieder de waarde van de te nemen maatregelen ziet. Ten behoeve van de participatie is een zogenoemd ‘Participatieplan’ opgesteld. Hierin is omschreven welke werkzaamheden moeten zorgen voor een maximale betrokkenheid van de diverse belanghebbenden en welke informatiekanalen daarvoor worden ingezet. Het belangrijkste informatiekanaal is de projectwebsite: onzeopenbareruimte.nl/laan-van-welhorst

5.1.

Betrokken belanghebbenden

De volgende partijen zijn als belanghebbenden, met ieder een eigen rol, betrokken bij de totstandkoming van het Voorlopig ontwerp: • Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht – Opdrachtgever, adviserend en beslissend; • Provincie Zuid-Holland – Adviserend en beslissend (met name omtrent de busbanen); • Gemeente Zwijndrecht – Adviserend en beslissend (bij gemeenteoverstijgende maatregelen/effecten); • Jens | Ingenieurs & Adviseurs – Opdrachtnemer onderzoeken, ontwerptraject en omgevingsmanagement; • KuiperCompagnons – Adviserend en meedenkend op het gebied van stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing; • SOAB – Adviserend (‘Voorstel aanpak Laan van Welhorst’ (2021)); • Veiligheidsraad (hulpdiensten en handhaving) – Adviserend en meedenkend; • Qbuzz (concessiehouder openbaar vervoer) – Adviserend en meedenkend; • De Fietsersbond – Adviserend en meedenkend; • Gehandicapten adviesraad – Adviserend en meedenkend; • Bestuur van de ondernemersvereniging – Adviserend en meedenkend; • Ondernemers/overige diensten aan de Laan van Welhorst, Druivengaarde en/of Sophiapromenade – Adviserend en meedenkend; • Bewoners/omwonenden/gebruikers van de Laan van Welhorst (ong. 3.500 adressen) – Adviserend en meedenkend; • Werkgroepen bestaande uit bewoners/omwonenden/gebruikers van de Laan van Welhorst – Adviserend en meedenkend.

Onderstaande werkgroepen zijn in het proces betrokken: o Werkgroep kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst; o Gecombineerde werkgroep Hoogambacht en Druivengaarde; o Werkgroep Boterbloem.

5.2.

Participatiemomenten

Het overzicht van alle participatiemomenten is in bijlage 1 te vinden.

5.3.

Overige afstemming

Buiten de genoemde participatiemomenten om heeft er vierwekelijks overleg met de gemeente Hendrik-IdoAmbacht plaatsgevonden. Ten tijde van deze overleggen zijn onder andere de planning, uit te voeren werkzaamheden, participatie en informatieverstrekking besproken. Daarnaast hebben regelmatig afstemmingsoverleggen plaatsgevonden met de diverse vakspecialisten binnen de gemeente. Deze momenten vallen buiten de afstemmingsmomenten met betrekking tot de participatie.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 10 van 34

6. Van uitgangspunten naar Schetsontwerp Uit de participatiemomenten is veel input gekomen. Samen met de uitkomsten uit de (eerdere) onderzoeken en de input vanuit de vakspecialisten vanuit de gemeente zijn uitgangspunten vastgelegd. Deze uitgangspunten zijn de basis voor het ontwerptraject naar een Schetsontwerp. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de input vanuit de belanghebbenden. Vervolgens worden, per onderdeel, de uitgangspunten, varianten en afwegingen, die leiden tot een voorkeursontwerp, doorlopen.

6.1.

KES-lijst

De input uit de diverse participatiemomenten is in een KES-lijst samengevoegd. KES is een afkorting voor ‘Klant Eisen Specificatie’ en plaatst alle eisen, wensen en ideeën van álle partijen in één overzicht. Aan de hand van de KES-lijst is het mogelijk tegenstrijdige belangen beter inzichtelijk te maken. Dit maakt het eenvoudiger om alle belangen op een correcte wijze tegen elkaar af te wegen en zodanig de juiste keuzes te maken.

6.1.1. Input op hoofdlijnen Aangezien de input in de KES-lijst meer dan 200 eisen, wensen en ideeën omvat zijn per onderdeel enkel de hoofdlijnen in deze rapportage verwerkt. De input heeft tot enkele aanvullende uitgangspunten geleid. De hoofdlijnen van de input zijn hieronder per onderdeel samengevat. Algemeen Algemene punten die zijn genoemd gaan over de gevoelsmatige hoge snelheden, gevoelens van onveiligheid op de voetgangers- en fietsoversteken, inrichtingselementen (zoals de breedtes van de fietspaden, zichtbeperkende objecten et cetera) en de verkeersdruk. Daarnaast zijn er per locatie specifieke aandachtspunten. 1. Kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst Dit kruispunt wordt gezien als een druk en verkeersonveilig punt. Men ziet graag een oplossing die zorgt voor een betere afwikkeling van het verkeer, waarbij ook de oversteeksituaties worden verbeterd. Daarbij hebben de direct aanwonenden aangegeven dat verkeer op een korte afstand van de balkons ongewenst is. 2. Laad- en losplaats Hoogambacht Vanuit de belanghebbenden is deze situatie als zeer verkeersonveilig en ongewenst aangemerkt. Men ziet een oplossing in het wegnemen van achteruitrijdende vrachtwagens. Daarnaast verzoekt men om een verkeerssituatie die, met name tijdens het brengen en halen van schoolkinderen, de verkeersdruk verminderd/beter af kan handelen.

Daarnaast is het verfraaien/vergroenen van de locatie een wens. 3. Oversteeklocatie Sophiapromenade Over deze locatie is met name de gebrekkige verbinding tussen Oost <> West genoemd. De oversteeksituatie laat te wensen over en is gevoelsmatig verkeersonveilig. Daarnaast is de situatie op de nabijgelegen brug gemeld; daar waar fietsers en voetgangers gebruikmaken van dezelfde brug. Men ziet graag een versterking en verbetering van de verbinding tussen Oost <> West en een oplossing voor de verkeersonveilige situaties. 4. Aansluitingen op de aanwezige rotondes De verkeerssituatie wordt als onduidelijk en daardoor verkeersonveilig gezien. Men meldt dat de voorrangssituatie tussen autoverkeer en bussen niet altijd duidelijk is en de aandacht wegneemt op eventuele overstekende fietsers en voetgangers. Men verzoekt om een vereenvoudigde verkeerssituatie. 5. Afsluiten van de middenbermen (‘rechts in-rechts uit’-beleid) De aansluitingen van woonstraten op de Laan van Welhorst worden als onveilig gezien. Het gaat dan met name om het grote aantal conflicten, voornamelijk tussen autoverkeer en autoverkeer/fietsers bij het in-/uitrijden van de woonstraten. Men verzoekt een verkeerssituatie waarbij de conflictpunten verminderen, maar waarbij de bereikbaarheid gegarandeerd blijft.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 11 van 34

6. Fietsverbinding over de Boterbloem In het geval van de Boterbloem melden de belanghebbenden voornamelijk de situatie tussen auto’s die de aanliggende schuine opritten op- en afrijden in combinatie met het aanwezige fietsverkeer. Men verzoekt om vrijliggende fietsvoorzieningen om de conflicten met autoverkeer te beperken en zo een volwaardige fietsverbinding te creëren. 7. Laad-lossituatie op de Druivengaarde Op de Druivengaarde is de input voornamelijk gericht op de verkeersonveilige situaties die ontstaan bij achteruitrijdend vrachtverkeer (ten behoeve de afvaldiensten en het laden en lossen bij diverse ondernemingen). Met name de situatie tijdens het brengen en halen van schoolkinderen naar/van de nabijgelegen scholen vraagt, volgens de belanghebbenden, om snelle aanpassingen.

6.2.

Uitgangspunten en afwegingen per onderdeel

Om per onderdeel tot een voorkeursontwerp te komen zijn in de meeste gevallen meerdere varianten doorlopen. De varianten zijn allen uitgewerkt op basis van de vastgestelde uitgangspunten. Daar waar meerdere varianten als optie zijn uitgewerkt zijn deze tegen elkaar, maar ook tegen de huidige situatie, afgewogen. Deze afweging leidt vervolgens tot de voorkeursvariant; het ontwerp dat in een verder detailniveau is uitgewerkt.

In het geval van de laad- en losplaats Hoogambacht zijn twee ontwerprondes uitgevoerd. Dit houdt in dat in de eerste ronde diverse varianten tegen het licht zijn gehouden. Daar is middels een afweging een voorkeursvariant uit gekomen. In de tweede ontwerpronde zijn, op basis van de input op de eerdere voorkeursvariant, wederom enkele alternatieven uitgewerkt. Ook hiervoor heeft een afweging plaatsgevonden, met uiteindelijk een gedetailleerd voorkeursontwerp tot gevolg.

6.2.1. 1. Kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst Uitgangspunten A. De inrichtingsvariant moet minimaal de, uit berekeningen gevormde intensiteiten voor planjaar 2040, op een verkeersveilige manier kunnen verwerken; B. De Provincie eist een comfortabele verkeerssituatie, waarbij geen vertragingen in het openbaar vervoer optreden door de in te zetten inrichtingsvariant; C. De oplossing moet passen binnen de beschikbare openbare ruimte, waarbij keuzes moeten worden gemaakt met betrekking tot het gebruik.

Figuur 8: Inrichtingsvoorstel SOAB (2021).

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 12 van 34

Uit het eerdere onderzoek van SOAB (2021) blijkt een rotonde een passende oplossing. Echter is deze oplossingsrichting niet verder onderbouwd met een doorrekening van de toekomstige intensiteiten en ruimtelijke inpassing. Een verdere verdiepingsslag is nodig gebleken. Varianten en afwegingen Ten behoeve van de kruispuntoplossing zijn diverse varianten tegen het licht gehouden. Daarbij is een selectie gemaakt van meest kansrijke varianten op basis van onderstaande criteria: • Doorstroming/afwikkeling van al het verkeer; • Verkeersveiligheid, op basis van conflictkansen, snelheid et cetera; • Inpasbaarheid van de oplossingsrichting binnen het huidige profiel; • Eenduidigheid van de inrichting, ofwel de herkenbaarheid voor de weggebruiker; • Kosten voor zowel de realisatie alsook onderhoud; • Effecten van de inrichting op de omgeving, ofwel de invloed op groen, water en gebouwen; • Toekomstbestendigheid van de oplossingsrichting, met name geënt op de verkeersafwikkeling in relatie met de nog af te ronden woningbouwontwikkelingen (waaronder Volgerlanden-Oost. Daaruit blijken de meest kansrijke varianten een enkelstrooksrotonde, meerstrooksrotonde en verkeersregelinstallatie (VRI). Deze varianten zijn onderling, maar ook tegen de huidige situatie, afgewogen. Deze afweging is in bijlage 2 te vinden. Uit de afweging blijkt de enkelstrooksrotonde het best passend.

In vergelijking met de overige varianten biedt de enkelstrooksrotonde een comfortabele afwikkeling van het verkeer, is voldoende toekomstbestendig om de groeiende verkeersintensiteiten op te kunnen vangen en zorgt voor een verkeerssituatie waarbij de oversteeksituaties voor fietsers en voetgangers sterk verbeteren. Daarnaast past de enkelstrooksrotonde in het beeld van de Laan van Welhorst, waar reeds meerdere rotondes zijn gesitueerd. Voorkeursontwerp De standaardafmetingen van de enkelstrookrotonde blijken niet te passen binnen de huidige openbare ruimte. Daarom zijn, in overleg met de Provincie Zuid-Holland, enkele aanpassingen aan de vormgeving van de rotonde doorgevoerd. In samenwerking met de overige maatregelen op de Laan van Welhorst is op deze manier de rotonde passend gemaakt in de beschikbare openbare ruimte, waarbij ook de doorstroming van het openbaar vervoer is gegarandeerd. Tevens is enige ruimte op de Appelgaarde ingenomen voor de uitbuiging van het doorgaande fietspad. Dit alles heeft geleid tot het voorkeursontwerp, afgebeeld in figuur 9.

Figuur 9: Voorkeursontwerp kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 13 van 34

Kanttekeningen Door de beperkte ruimte zijn concessies gedaan aan de voetpaden en voetgangersoversteken. Langs de Jacobuslaan loopt een belangrijke stedenbouwkundige lijn, waarvan het behoud als harde eis is opgenomen. Langs deze lijn zijn het voetpad en de voetgangersoversteek gelegd. Daardoor is binnen het huidige profiel geen ruimte om ook aan de noordzijde van de rotonde een voetgangersverbinding aan te leggen. Dit houdt in dat voetgangers vanuit de Baars twee keer moeten oversteken om bij de Appelgaarde te komen. Daarnaast vervallen aan de Appelgaarde drie parkeervakken door de noodzakelijke vormgeving van de rotonde.

6.2.2. 2. Laad- en losplaats Hoogambacht Uitgangspunten A. Maximaal scheiden van langzaam verkeer en vrachtverkeer; B. Achteruitrijden door vrachtwagens over het fietspad in de richting van de laad-/losterminal wegnemen; C. Duidelijke en verkeersveilige in-/uitrit van de parkeergarage in combinatie met langzaam verkeer; D. In stand houden van een comfortabele fietsroute tussen Noord en Zuid.

Figuur 10: Inrichtingsvoorstel SOAB (2021).

Ten behoeve van deze locatie zijn meerdere onderzoeken uitgevoerd aan de hand van het voorstel uit het rapport van SOAB. In het voorstel schrijft men dat de combinatie van vrachtwagens en fietsers verkeersonveilig is en compleet moet worden weggenomen. Fietspad aan de oostzijde Men schrijft voor om het gehele fietspad aan de oostzijde van de Laan van Welhorst te leggen, met alle bijkomende maatregelen die daarvoor noodzakelijk zijn. Eén van de nodige maatregelen is het opheffen van de volledige busbanen langs de Laan van Welhorst. Om dit mogelijk te maken is de medewerking van de Provincie Zuid-Holland, op het gebied van de concessieverlening voor het openbaar vervoer, nodig. Een verdere verdiepingsslag, in nauwe samenwerking met de Provincie Zuid-Holland, is nodig gebleken. De Provincie Zuid-Holland heeft aan het begin van het ontwerptraject aangegeven geen medewerking te verlenen aan het volledig opheffen van de busbanen. Deze beslissing heeft ertoe geleid dat het volledig verplaatsen van het fietspad naar de oostzijde geen optie is.

Het gedeeltelijk verplaatsen van het fietspad naar de oostzijde blijkt geen gewenste maatregel, gezien het feit dat fietsers dan minimaal twee keer extra de Laan van Welhorst over moeten steken, de fietsroute als toekomstige ‘Metropolitane fietsverbinding’ (zie figuur 11) is aangemerkt (waarvoor Figuur 11: Toekomstige 'Metropolitane fietsverbinding’. inrichtingseisen zijn en waar met een gedeeltelijke omlegging niet in wordt voorzien) en de huidige inrichting van het overige fietsnetwerk hier niet op is ingericht (zie figuur 12).

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 14 van 34

Figuur 12: Huidig fietsnetwerk omgeving Laan van Welhorst.

Tevens is er de noodzaak van een looproute aan de westzijde van de Laan van Welhorst, gezien de bereikbaarheid van de aanwezige ondernemingen. Deze voetverbinding biedt fietsers, bij het omleggen van het fietspad naar de oostzijde, een mogelijkheid gebruik te maken van een alternatieve route zonder oversteekbewegingen. Hierdoor ontstaat ongewenst gedrag dat met fysieke maatregelen is te beperken, maar niet te voorkomen. Voor het expeditieverkeer kan deze onverwachte situatie júist tot de nodige risico’s leiden. Varianten en afwegingen Er is dan ook gezocht naar andere varianten, waarbij het fietspad aan de westelijke zijde gehandhaafd blijft, maar maximaal wordt ingezet om te komen tot een veilige en acceptabele verkeerssituatie. Eerste ontwerpronde Tijdens de verkenning naar varianten heeft de Provincie Zuid-Holland aangegeven wél mee te willen werken aan het gedeeltelijk opheffen van de busbanen ter hoogte van Hoogambacht. Zij erkennen de lokale problematiek en sturen op een verkeersveilige situatie. Dit heeft ervoor gezorgd dat in de zoektocht naar alternatieve varianten meer ruimte is ontstaan om tot passende maatregelen te komen.

De varianten die als eerst zijn onderzocht zijn: • Een parallelweg langs de gevel, waarbij laden en lossen op de parallelweg plaatsvindt (zie figuur 13); • Een uitbuiging van het fietspad, waardoor meer ruimte ontstaat voor vrachtwagens, waardoor achteruitrijden over het fietspad niet nodig is (zie figuur 14); • Een parallelweg langs de Laan van Welhorst, waarbij men enkel met de goederen het fietspad hoeft over te steken (zie figuur 15). Bij alle drie de varianten is uitgegaan van een situatie waarbij verkeer van en naar de parkeergarage via de Perengaarde wordt afgewikkeld.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 15 van 34

Figuur 13: Variant met parallelle laad-/losplaats aan gevel.

Figuur 14: Variant met uitbuigend fietspad en grotere manoeuvreerruimte voor vrachtwagens.

Figuur 15: Variant met parallelle Laad-/losplaats aan Laan van Welhorst.

Echter blijken de varianten, waarbij het nodig is buiten de laad-losterminal te laden/lossen, niet haalbaar. Er zijn contractuele afspraken gemaakt tussen de eigenaren van de panden en de ondernemers dat er in de terminal geladen/gelost moet worden in verband met eventuele geluidsoverlast voor de omgeving. Daarnaast is de afwikkeling van het verkeer van en naar de parkeergarage via de Perengaarde in het verleden reeds zo geweest en diverse keren aangepast. Dit in verband met de krappe toegang naar de parkeergarage; met veel schades tot gevolg. De variant met de uitbuiging van het fietspad is dan ook als uitgangspunt aangehouden. Daarbij is aangetoond dat conflicten tussen vrachtwagens en fietsers verkeersveilig plaats kunnen vinden, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, waaronder: • Zoveel mogelijk haaks kruisen met het langzaam verkeer; • Zoveel mogelijk scheiden van de verschillende weggebruikers ter beperking van conflictpunten; • Voorkomen van het kruisen van achteruitrijdende vrachtwagens met overig verkeer.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 16 van 34

Aanvullend is gebleken dat er, ten behoeve van de in- en uitrit van de parkeergarage, opstel- en manoeuvreerruimte moet zijn om eventuele wachtende voertuigen (op kruisend auto-/fietsverkeer) een plek te bieden. Dit alles heeft geleid tot een aanvullende voorkeursvariant (zie figuur 16). Deze variant omvat de uitbuiging uit een eerdere variant, waardoor meer ruimte voor vrachtverkeer ontstaat om te manoeuvreren. Daarvoor hoeft het fietspad alleen vooruitrijdend gepasseerd te worden. Om ruimte te besparen is gekozen zowel de inrit voor het vrachtverkeer naar het laaddock alsook de inrit van de parkeergarage te combineren. Gezien het relatieve lage aantal vrachtwagens is dit een mogelijkheid om het aantal inritten te beperken. Hierdoor ontstaat een rustiger wegbeeld.

Figuur 16: Voorkeursvariant eerste ontwerpronde.

Ter volledigheid zijn de eerdere drie varianten en de aanvullende voorkeursvariant onderling, maar ook tegen de huidige situatie, afgewogen. Tijdens het uitvoeren van de afweging was reeds bekend dat de opties met de parallelle laad-/losplaats, gezien de contractuele verplichtingen, niet haalbaar zijn. Hierdoor is ook de aanvullende voorkeursvariant in de afweging meegenomen. Deze afweging is in bijlage 3 te vinden. Tweede ontwerpronde Op basis van de eerste ontwerpronde is een verdere optimalisatie van het ontwerp, met het uitbuigende fietspad en een gecombineerde inrit, uitgewerkt. Dit is in nauwe samenwerking met de betrokken ondernemers uitgevoerd. Daarbij zijn varianten afgewogen waarbij de inritten voor de parkeergarage en de vrachtwagens naar het laaddock zijn samengevoegd. Echter blijken deze, gezien de complexiteit van die situaties, niet bij te dragen aan een verbeterde verkeerssituatie. Zodoende zijn wederom aanvullende varianten uitgewerkt. Daarin is de uitbuiging van het fietspad nog steeds als basis opgenomen, maar is aanvullend gekeken naar de diverse in- en uitritten, het gebruik daarvan en het vereenvoudigen van de complexe verkeerssituatie. Dit heeft geleid tot twee aanvullende varianten. A. Separate in- en uitrit ten behoeve van de parkeergarage en gecombineerde in-/uitrit ten behoeve van de laad-/losplaats (zie figuur 17); B.

Separate in- en uitrit ten behoeve van de parkeergarage en separate in-en uitrit ten behoeve van de laad-/losplaats (zie figuur 18). Deze twee aanvullende varianten zijn onderling, maar ook tegen de huidige situatie én de eerdere voorkeursvariant, afgewogen. Deze afweging is in bijlage 4 te vinden.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 17 van 34

Figuur 17: Alternatieve variant A op basis van voorkeursvariant eerste ontwerpronde.

Figuur 18: Alternatieve variant B op basis van voorkeursvariant eerste ontwerpronde.

Uit de afweging, tussen de voorkeursvariant en de twee aanvullende varianten A en B, komt variant B als meest oplossingsgerichte variant naar voren. Dit komt met name door het wegnemen van het conflictpunt tussen autoverkeer naar/van de parkeergarage en inrijdend vrachtverkeer (zoals in de voorkeursvariant en de aanvullende variant A wel aanwezig is). Voorkeursontwerp Uit de verdere optimalisatie is een voorkeursontwerp ontstaan (zie figuur 19). Het is daarvoor noodzakelijk, op dit gedeelte van de Laan van Welhorst, de busbanen op te heffen. Hierdoor ontstaat ruimte om het gehele profiel van de weg op te schuiven, waardoor aanvullende ruimte ontstaat voor het laten manoeuvreren van vrachtwagen op een separaat terrein. Om op dat terrein te komen zullen vrachtwagens vooruitrijdend het fietspad passeren, waarbij de cabine nagenoeg haaks op het fietspad staat. Na het bereiken van het separate terrein kan men achteruitrijdend de laad-losterminal inrijden. Na het laden/lossen zal men wederom vooruitrijdend en met de cabine nagenoeg haaks op het fietspad, het fietspad kruisen en zo op de Laan van Welhorst terecht komen. De in- en uitrit van de parkeergarage zijn duidelijk van elkaar én het terrein voor de vrachtwagens gescheiden. Daarnaast zijn de toe- en afleidende wegen in dezelfde hoek als de parkeergarage gelegd. Dit maakt het in- en uitrijden van de parkeergarage eenvoudiger.

Om bij het uitrijden van de parkeergarage de snelheid van het verkeer, voor het kruisen van het fietspad, te beperken is een hoge drempel ingetekend. Dit geeft daarnaast de automobilist de tijd om te wennen aan het veranderende omgevingslicht (verschil tussen het lichtniveau in en buiten de parkeergarage). Door het opschuiven van het profiel van de Laan van Welhorst ontstaat meer opstelruimte voor het inrijden van de parkeergarage. Ook bij het uitrijden houdt dit in dat er meer opstelruimte is en er zo meer voertuigen opgesteld kunnen worden. Dit komt de doorstroming, al dan niet beperkt, ten goede.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 18 van 34

Voor de voetgangers is een indicatieve looproute vormgegeven. Deze is herkenbaar door de afwijkende bestrating en kleur (grijze kleur in figuur 19). Deze voorziening heeft geen officiële status, maar geldt als geleiding voor de voetgangers. Met het ontwerp wordt daarnaast een kwalitatieve impuls aan het gebied gegeven. Op deze manier wordt het gebied een plaats waar, naast de verkeerskundige verbeteringen, ook de beleving van de gebruikers een boost krijgt. Dit is een sterke wens vanuit diverse ondernemers en sluit aan bij een toekomstgerichte inrichting. Het voorkeursontwerp is voor de Provincie Zuid-Holland aanleiding geweest om akkoord te gaan met het gedeeltelijk opheffen van de busbaan tussen de Jacobuslaan en Sophialaan. Een noodzakelijk besluit om te komen tot een verbetering van de huidige verkeerssituatie. De Provincie Zuid-Holland heeft specifiek het grote belang van vrije busbanen benoemd. Men hecht hier veel waarde aan, maar is, gelet op de verkeersveiligheidsproblemen rond Hoogambacht, in deze specifieke situatie bereid een beperkte ingreep op de businfrastructuur toe te laten. Dit besluit is door de Gedeputeerde genomen, met de nadrukkelijk de opmerking dat dit een uitzonderlijke maatregel voor een uitzonderlijke situatie is. Een specialist vanuit de concessiehouder Qbuzz is betrokken bij de uitwerking van de maatregelen en vindt deze aanvaardbaar.

Figuur 19: Voorkeursontwerp laad- en losplaats Hoogambacht.

Kanttekeningen Het voorkeursontwerp biedt in grote mate een verbetering van de huidige situatie, waarbij met name een sterke optimalisatie heeft plaatsgevonden en er door het verschuiven van het wegprofiel meer ruimte is voor passende maatregelen. Wel zullen er conflicten tussen vrachtwagens/auto’s en fietsen blijven plaatsvinden. Daarbij is het risico, van onoverzichtelijke situaties, door de maatregelen, ter voorkoming van achteruitrijdend vrachtverkeer en een duidelijke splitsing van de diverse in- en uitritten, echter sterk afgenomen en zullen eventuele gevolgen (onder normale omstandigheden) beperkt blijven. Daarnaast zal tijdens het brengen en halen van schoolkinderen, in combinatie met de ochtendspits, een hoge verkeersdruk blijven. Dit betekent tevens dat ter hoogte van het kruispunt met de Perengaarde en de inrit naar de parkeergarage kortstondige opstoppingen kunnen ontstaan. Bij de parkeergarage is daarom gekozen voor een korte opstelstrook (twee tot drie auto’s). Door het gedeeltelijk verleggen van het profiel van de Laan van Welhorst op het kruispunt met de Perengaarde ontstaat ook daar meer opstelruimte. Echter is de aanvullende opstelruimte onvoldoende om de volledige verkeersdruk op te kunnen vangen.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 19 van 34

6.2.3. 3. Oversteeklocatie Sophiapromenade Uitgangspunten A. Zorgdragen voor een sterkere langzaam-verkeer-verbinding tussen het Oosten en Westen; B. Een duidelijk zichtbare en verkeersveilige oversteeksituatie voor fietsers en voetgangers; C. Beperken van de snelheid van het gemotoriseerd verkeer op dit weggedeelte; D. Een veiligere verkeerssituatie (halteplaats), waarbij overstekende voetgangers niet worden afgedekt door halterende bussen.

Figuur 20: Inrichtingsvoorstel SOAB (2021).

Uit het eerdere onderzoek van SOAB (2021) is de oversteeklocatie van de Sophiapromenade nagenoeg gelijk aan de huidige situatie. Er is enkel rekening gehouden met de inpassing van het fietspad aan de oostzijde van de Laan van Welhorst. Echter is deze oplossingsrichting niet getoetst aan de haalbaarheid. Een verdere verdiepingsslag is nodig gebleken. Varianten en afwegingen Aangezien de Provincie Zuid-Holland heeft aangegeven geen medewerking te verlenen aan het volledig opheffen van de busbanen blijkt de oplossingsrichting van SOAB niet haalbaar. Voor de oversteeklocatie van de Sophiapromenade zijn dan ook enkele varianten uitgewerkt. Deze zijn met name tot stand gekomen door de fiets- en voetgangersbewegingen binnen het gebied en de noodzakelijk verplaatsing van de oostelijke halteplaats. Dat heeft geresulteerd in de onderstaande varianten: • Een gecombineerde fiets- en voetgangersbrug, maar met separate oversteken (vergelijkbaar met de huidige situatie); • Twee separate bruggen, waarbij de fietsers de noordelijke brug en voetgangers de zuidelijke brug gebruiken. In het verlengde daarvan liggen de oversteken (figuur 21).

Figuur 21: Variant met twee separate bruggen.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 20 van 34

Uit een verdere stedenbouwkundige toets blijkt de variant waarbij de fietsers de noordelijke brug en voetgangers de zuidelijke brug gebruiken niet past bij het daadwerkelijke gebruik. Zodoende is dan ook een alternatief uitgewerkt waarbij nog steeds sprake is van twee separate bruggen. Echter zijn deze omgedraaid, waardoor de fietsers de zuidelijke brug en voetgangers de noordelijke brug gebruiken. Daarbij zijn in het verlengde daarvan de oversteken gelegen. Op deze wijze sluit de variant aan bij de looplijnen van voetgangers (voor de gevels van de diverse panden/winkels), zorgt deze voor minder oversteekbewegingen over de fietspaden naar de bushaltes en heeft deze een remmend effect, door de knik in het fietspad, voor fietsers die over willen steken (uit de voorrang). Voorkeursontwerp Het voorkeursontwerp is uiteindelijk aangevuld met maatregelen die de fiets- en voetgangersoversteken extra accentueren (plateau met afwijkende kleur), het verkeer op een natuurlijke wijze remmen (door visueel te versmallen) en weggebruikers de algehele inrichting als verblijfsgebied te laten ervaren (brede oversteken, bussen die in de noordelijke rijrichting op de weg halteren en wegasverspringingen). Door het verplaatsen van de oostelijke halteplaats tot ná de voetgangersoversteekplaats is de situatie, waarbij bussen overstekende voetgangers afdekken, weggenomen.

Doordat de bus op de rijbaan halteert, heeft de bus na het wegrijden al het autoverkeer achter zich en is de doorstroming gegarandeerd (zie figuur 22). Met het ontwerp wordt daarnaast een kwalitatieve impuls aan het gebied gegeven. Op deze manier wordt het gebied een plaats waar, naast verkeerskundige verbeteringen, de beleving van gebruikers ook een boost krijgt.

Figuur 22: Voorkeursontwerp oversteeklocatie Sophiapromenade.

Kanttekeningen Door de voorgestelde inrichting ontstaat een sterke verbinding tussen Oost <> West, waarbij de aanvullende maatregelen moeten zorgen voor een verkeersveilige oversteeksituatie. Toch dient er rekening mee te worden gehouden dat de toekomstige inrichting niet alle verkeersonveilige situaties wegneemt. Op de Laan van Welhorst ligt een belangrijke busverbinding. Daarnaast geldt de weg als route voor de diverse hulpdiensten. Daardoor dienen maatregelen te voldoen aan specifieke eisen, waardoor het remmend effect (door bijvoorbeeld het ingepaste plateau (drempel)) beperkt zal zijn. Echter kan gesteld worden dat alle inrichtingselementen in de totaliteit een bijdrage leveren aan de verbetering van de situatie voor alle weggebruikers.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 21 van 34

6.2.4. 4. Aansluitingen op de aanwezige rotondes Uitgangspunten A. Verminderen van de oversteeklengtes voor fietsers en voetgangers; B. Verduidelijken en vereenvoudigen van de voorrangssituatie voor bussen op gemotoriseerd verkeer in combinatie met de oversteken voor fietsers en voetgangers. In het eerdere onderzoek van SOAB (2021) wordt dit onderwerp niet aangesneden. Uit het overleg met Qbuzz en de Provincie Zuid-Holland, de eerste participatieronde en aanvullende onderzoeken blijkt deze problematiek echter duidelijk aanwezig. Varianten en afwegingen Ten behoeve van deze maatregel zijn een drietal varianten besproken. Het gaat dan om een variant waarbij de busbaan en de rijbaan voor overig verkeer separaat op de rotonde aansluiten (zie figuur 23) een variant waarbij de busbaan invoegt op de rijbaan van het overige verkeer (zie figuur 24) en een variant waarbij het overige autoverkeer invoegt op de busbaan.

Figuur 23: Separate aansluitingen.

Figuur 24: Bus naar rijbaan overige verkeer.

In samenspraak met de Provincie Zuid-Holland is bepaald dat het openbaar vervoer te allen tijde voorrang moet hebben op het overige verkeer. Dit in verband met het reiscomfort, reistijden en de doorstroming voor de bussen. Zodoende is vastgelegd dat de variant waarbij het overige verkeer op de busbaan invoegt als voorkeursvariant wordt uitgewerkt. De Provincie Zuid-Holland heeft voorbeelden gegeven van vergelijkbare situaties waar de voorrangsverdeling goed werkt.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 22 van 34

Voorkeursontwerp Om de oversteeklengtes voor fietsers en voetgangers te verminderen, het overzicht te verbeteren en een duidelijke voorrangssituatie tussen autoverkeer en bussen te creëren is bepaald dat de aansluitingen op de rotondes worden teruggebracht naar één rijstrook per richting. Om de doorstroming voor het openbaar vervoer optimaal te houden zal het autoverkeer vóór de rotonde op de busbaan invoegen. Vanaf daar gaat de busbaan over in een reguliere rijstrook. Na het passeren van de rotonde zullen de bussen weer gebruikmaken van een separate busbaan. Enkel het wegvak tussen de Jacobuslaan en de oversteek van de Sophiapromenade wijkt hier af (door het opheffen van de busbaan). Een visualisatie van het voorkeursontwerp van één van de aansluitingen is te zien in figuur 25.

Figuur 25: Voorkeursontwerp aansluitingen rotondes.

Kanttekeningen Het invoegen van overig gemotoriseerd verkeer op de busbaan heeft ter hoogte van de rotondes enkel voordelen. Echter zal het continu verspringen van de rijbanen zorgen voor beperkte negatieve effecten op de doorstroming van het overige verkeer. Dit effect treedt enkel op bij aanwezigheid van een bus op de busbaan; daar waar het overige verkeer de bus voorrang moet verlenen en invoegt op de busbaan.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 23 van 34

6.2.5. 5. Afsluiten van de middenbermen (‘rechts in-rechts uit’-beleid) Uitgangspunten A. Maximaal beperken van conflicten tussen kruisend verkeer (in verband met grote aanwezigheid van flankongevallen); B. Mogelijkheid voor verkeer om binnen acceptabele afstanden te kunnen ‘keren’. In het eerdere onderzoek van SOAB (2021) wordt dit onderwerp niet aangesneden. Uit de eerste participatieronde en ongevallenanalyse blijkt deze problematiek echter duidelijk aanwezig. Varianten en afwegingen Ten behoeve van deze maatregel zijn enkel varianten uitgewerkt mét of zónder de mogelijkheid voor fietsers om over te steken. De noodzaak van een fietsoversteek is bepaald op basis van de verbinding tussen de oostelijke en westelijke (woon)gebieden en/of de aanwezigheid van een fietsroute. Voorkeursontwerp De maatregelen ten behoeve van het afsluiten van de middenbermen zijn niet enkel gericht op de specifieke locatie, maar zijn locatieoverstijgend. In het volledige ontwerp van de Laan van Welhorst zijn álle noodzakelijke maatregelen ingetekend. In figuur 26 is enkel de afsluiting van de middenberm tussen de Baars en de Amandelgaarde, met fietsoversteek, gevisualiseerd.

Figuur 26: Voorkeursontwerp afsluiting middenberm, met fietsoversteek.

Kanttekeningen Door de maatregel verminderd de bereikbaarheid voor het autoverkeer. Autoverkeer moet in enkele gevallen omrijden tot één van de keermogelijkheden; in het geval van de Laan van Welhorst zijn dit de rotondes. Door de aanleg van een rotonde op het kruispunt Jacobuslaan-Laan van Welhorst ontstaat ook daar een keermogelijkheid. De omrijdtijden en -afstanden voor het autoverkeer zijn eerder reeds doorgerekend en blijken acceptabel. Daarnaast is het beperken van de conflictpunten, en het hiermee verbeteren van de verkeersveiligheid, in dit geval van bovenliggend belang.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 24 van 34

6.2.6. 6. Fietsverbinding over de Boterbloem Uitgangspunten A. Toename van het fietscomfort (veiligheid, doorstroming en herkenbaarheid) van de route over de Boterbloem; B. Maximaal beperken van de conflicten tussen fietsers en gemotoriseerd verkeer; met name door de schuine inritten aan de straat. In het eerdere onderzoek van SOAB (2021) wordt dit onderwerp niet aangesneden. Uit het overleg met de gemeente, de eerste participatieronde en aanvullende onderzoeken blijkt deze problematiek echter duidelijk aanwezig. Varianten en afwegingen Voor de fietsverbinding op de Boterbloem zijn een drietal varianten uitgewerkt: • Een fietsstraat (zie figuur 27); • Een vrijliggend fietspad (waarbij een gedeelte van de busbaan komt te vervallen) (zie figuur 28); • Een gedeeltelijk vrijliggend fietspad (waarbij een gedeelte van de busbaan komt te vervallen) (zie figuur 29).

Figuur 27: De Boterbloem als fietsstraat.

Figuur 28: Een vrijliggend fietspad parallel aan de Boterbloem.

Figuur 29: Een gedeeltelijk vrijliggend fietspad met aansluiting op de Boterbloem.

De varianten zijn onderling, maar ook tegen de huidige situatie, afgewogen. Deze afweging is in bijlage 5 te vinden.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 25 van 34

Uit de afweging blijkt het vrijliggend fietspad op nagenoeg alle punten positief te scoren. Zo verbeterd de algehele verkeersveiligheid en worden conflicten met overig verkeer sterk beperkt. Echter blijkt voor een (gedeeltelijk) vrijliggend fietspad overeenstemming met de Provincie Zuid-Holland noodzakelijk. Om te komen tot een vrijliggend fietspad is ruimte nodig. Dit kan door het gedeeltelijke opheffen van de aanwezige busbaan nabij de Boterbloem. De Provincie heeft aangegeven op deze locatie geen noodzaak tot het opheffen van de busbaan te zien. Hierdoor zijn de varianten met een (gedeeltelijk) vrijliggend fietspad afgevallen. De fietsstraat blijkt een volwaardig alternatief en is uiteindelijk als enige variant aan de direct aanwonenden voorgelegd. Voorkeursontwerp In samenspraak met de direct aanwonenden is bepaald dat een fietsstraat geen noemenswaardige verbetering van de huidige situatie oplevert. Daarom is besloten een optimalisatie van de huidige situatie door te voeren die gericht is op het verbeteren van de aanwezige knelpunten.

Dat houdt in dat de volgende maatregelen worden toegepast: • Verbreden van het huidige trottoir om het in-/uitrijden van de schuine inritten overzichtelijker te maken; • Aanleggen van een rabatstrook met afwijkend verband/afwijkende kleur om fietsers nog verder van het trottoir af te houden en zo maximale ruimte te creëren voor het in-/uitrijden van de schuine inritten; • Doorzetten van de rijbaan tot voorbij de inritten van Boterbloem huisnummers 1 en 4 om zo een duidelijkere verkeerssituatie voor fietsers en autoverkeer te behalen; • Handhaven van de huidige voorrangsregeling op de Boterbloem en Akkerviool. De optimalisatie van de huidige situatie is uitgewerkt in een voorkeursontwerp. In figuur 30 is hiervan een uitsnede te zien.

Figuur 30: Voorkeursontwerp fietsverbinding over de Boterbloem.

Kanttekeningen Een belangrijk aandachtspunt blijft het ontbreken van een volwaardige fietsverbinding tussen het zuidelijke en noordelijke deel van de Boterbloem. Hierdoor blijven huidige knelpunten, zoals conflictsituaties tussen fietsers en overig verkeer en niet op fietsers gerichte voorrangssituaties, bestaan. Hierdoor is het fietscomfort niet optimaal. Echter zullen de aanvullende maatregelen zorgen voor een, al dan niet, beperkte verbetering van de verkeerssituatie.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 26 van 34

6.2.7. 7. Laad-lossituatie op de Druivengaarde Uitgangspunten A. Maximaal scheiden van langzaam verkeer (fietsers en voetgangers) en vrachtverkeer; B. Achteruitrijden door vrachtwagens in de straat wegnemen; C. Verkeer nabij de toegang van de scholen beperken; D. Zorgdragen voor een laad-en loslocatie nabij de diverse ondernemingen aan de Druivengaarde en Sophiapromenade.

Figuur 31: Oplossingsvoorstel SOAB (2021).

Uit het eerdere onderzoek van SOAB (2021) blijkt een aparte laad-/losplaats aan de Perengaarde een passende oplossing. Echter is voor deze oplossingsrichting geen onderzoek gedaan naar eventuele gevolgen voor de omgeving en heeft er geen afstemming met ondernemers plaatsgevonden. Een verdere verdiepingsslag naar aanvullende varianten is nodig gebleken.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 27 van 34

Varianten en afwegingen Op het voorstel van SOAB zijn vier aanvullende varianten uitgewerkt, waaronder: • SOAB+ (zie figuur 32), een verder uitgewerkte variant van het voorstel van SOAB, waarbij vrachtverkeer een separate laad-losplaats op de Perengaarde heeft. Vrachtverkeer zal in tegenstelling tot het voorstel van SOAB via de Bramengaarde, Moerbeigaarde, Druivengaarde en Perengaarde door de wijk moeten rijden (omgekeerd). Hierdoor wordt achteruitrijden grotendeels voorkomen (met uitzondering van de afvaldienst); • Optimalisatie van de huidige situatie (zie figuur 33), waarbinnen het voor vrachtverkeer onmogelijk wordt gemaakt om voorbij de voetgangersoversteek nabij de school te rijden. Hierdoor zijn geen conflicten meer aanwezig op de voetgangersoversteek, maar blokkeert een eventuele vrachtwagen wel de doorgang en nabijgelegen parkeervoorzieningen; • Instellen van een fietsstraat (zie figuur 34), waarbij fietsers op de rijbaan komen en het huidige vrijliggende fietspad vervalt. Hierdoor ontstaat ruimte voor een separate laad-/losvoorziening op de Druivengaarde. Fietsers moeten echter wel de weg delen met (parkerende) auto’s; • Een keerlus voor vrachtverkeer op het plein voor de sporthal (zie figuur 35), waarbij vrachtverkeer vooruitrijdend een lus kan maken. Hierdoor is de toegankelijkheid voor bevoorrading gegarandeerd en is achteruitrijden niet nodig.

Het houdt wel in dat er vrachtverkeer in een voetgangersgebied zal zijn.

Figuur 32: Variant SOAB+, met laad-/losplaats aan de Perengaarde.

Figuur 33: Variant met optimalisatie van de huidige situatie.

Laan van Welhorst – Onderbouwing voorlopig ontwerp (VO)

Pagina 28 van 34

Figuur 34: Variant met fietsstraat en separate laad-/losvoorziening.

Figuur 35: Variant met keerlus (handschets).

Deze varianten zijn onderling, maar ook tegen de huidige situatie, afgewogen. Deze afweging is in bijlage 6 te vinden. De varianten van de optimalisatie en de fietsstraat zijn afgevallen door de noodzaak dat vrachtverkeer nog steeds achteruit moet rijden in een gebied waar fietsers, voetgangers en parkerende auto’s manoeuvreren. Deze combinatie is zeer risicovol en kent zware gevolgen bij een eventueel ongeval. De SOAB+-variant kent een sterke vermindering van het aantal achteruitrijdende vrachtwagens (enkel die van de afvaldienst). Toch is ook deze variant afgevallen door met name de ligging van de laad-/losplaats (te ver van de ondernemingen) en de noodzaak om door de hele wijk te rijden; daar waar reeds enkele onoverzichtelijke situaties bestaan (onder andere de fietsoversteek op het kruispunt Bramengaarde-Moerbeigaarde) en overlast voor omwonenden ontstaat. De keerlus biedt in dit geval de best passende oplossing. Met de keerlus wordt de noodzaak tot achteruitrijdend vrachtverkeer voorkomen en is het mogelijk, nabij de ondernemingen, een laad-/losplaats in te richten. De keerlus maakt het daarnaast onnodig om het vrachtverkeer via een andere route, door omliggende woonstraten, af te wikkelen. Na het laden/lossen kan men via de Perengaarde weer terug naar de Laan van Welhorst. Hierdoor blijft de overlast voor omwonenden onveranderd.