Besluitenlijst Raad 15 juni 2023

GEMEENTE HENDRIK-IDO-AMBACHT Notulen van de extra openbare vergadering van de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, gehouden op 15 juni 2023 in het gemeentehuis, aanvangende om 20.00 uur. Voorzitter: de heer J. Heijkoop, waarnemend burgemeester. Aanwezig zijn de leden: de heren ing. P. Boudewijn en O. Doevendans, mevrouw J.E. Dorst-Langerak, de heren F.G.A.M. van den Elsen BC en B.P. van Ginkel, mevrouw M.C.G. Gommans-Dane, de heren M. de Groot en E. van Hartingsveldt, mevrouw drs. W.P. van der Hee-Pasterkamp, de heren E. Karso, drs. K. van der Laan MEd, H.H.F. van der Lei, P. Libregts, A. Mol, M. Nugteren BPM, drs. A. Ouwerkerk, L.P. Platschorre, mr. A. Scheurwater en ir. C.W. Timmers, mevrouw M.N.P. Vogelaar-Korpershoek en de heren drs. D. van den Wollenberg en E. van der Wulp Bhrm. Afwezig is het lid mevrouw mr. K.E.A.M. Verlijsdonk. Tevens aanwezig zijn de wethouders de heren drs. S. van Die, A.J. Flach MSc en drs. R.J. Lafleur en mevrouw J. Oelfke-ten Seldam. Griffier: de heer drs. ing. G.H. Logt CMC. Agenda: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

*

Opening. ......................................................................................................................................................................... 1 Vaststelling van de agenda. .......................................................................................................................................... 1 Spreekrecht inwoners. .................................................................................................................................................. 1 Vragenhalfuurtje raadsleden. ....................................................................................................................................... 1 Voorstel tot opvang van vluchtelingen op een aan het Citadelterrein af te meren schip. ............................... 2 Sluiting. ......................................................................................................................................................................... 38

1. Opening.

***

De voorzitter heet iedereen welkom, opent de vergadering en spreekt het ambtsgebed uit. Het welkom geldt ook degenen die deze vergadering thuis volgen. Bericht van verhindering is ontvangen van mevrouw Verlijsdonk. 2. Vaststelling van de agenda. De agenda wordt conform vastgesteld. 3. Spreekrecht inwoners. Voor gebruikmaking van het spreekrecht inwoners zijn geen aanmeldingen ontvangen. 4. Vragenhalfuurtje raadsleden. Hiervan wordt geen gebruik gemaakt.

Extra vergadering van 15 juni 2023.

2

5. Voorstel tot opvang van vluchtelingen op een aan het Citadelterrein af te meren schip. De voorzitter brengt als samenvatting van dit voorstel naar voren dat het aantal in Nederland op te vangen asielzoekers in de afgelopen jaren sterk is gestegen. De verwachting is dat dit aantal in 2023 en 2024 nog verder zal toenemen. Met betrokkenheid van het rijk en het COA wordt er in de regio's, waaronder de regio waartoe Hendrik-Ido-Ambacht behoort, gezocht naar mogelijkheden om voldoende opvangplekken te realiseren. In het regionale overleg is de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht de vorige week verzocht om per 1 juli aanstaande een schip af te laten meren en zo 200 opvangplekken voor asielzoekers te creëren. Dit schip kan worden afgemeerd aan de kade van het Citadelterrein; de eigenaar daarvan heeft op 31 mei aangegeven hieraan te willen meewerken. Voorgesteld wordt het verzoek te honoreren onder het voorbehoud dat er met het COA deugdelijke afspraken, vast te leggen in een bestuursovereenkomst, zullen kunnen worden gemaakt. De heer Van der Wulp laat weten dat de fractie van de Partij van de Arbeid Hendrik-Ido-Ambacht kennis heeft genomen van dit raadsvoorstel. In het algemeen is zij niet tegen de opvang van vluchtelingen. Zij begrijpt ook de moeilijke taak waarvoor gemeenten in dezen staan, bedenkend dat elke vorm van opvang zijn impact heeft.

Ook zal elke gemeente er een visie op hebben. De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht wil de invoering van de spreidingswet graag vóór zijn door voor een passend quotum op te vangen asielzoekers te zorgen. De motie die in de raadsvergadering van de vorige week werd ingediend, werd met ruime meerderheid van stemmen aangenomen. Daarin werd gezegd dat elke beslissing over het opvangbeleid, dus ook beslissingen tot wijziging daarvan, door de gemeenteraad zou moeten worden genomen. Hier wringt nu de schoen voor de Partij van de Arbeid als het gaat om de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel. De beslissing om die opvang te verlengen werd door het collége genomen en wel vóór de raadsvergadering van de vorige week. Het besluit tot het verplaatsen van de bewoners van de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel en het voor nog korte tijd gaan opknappen van het daarvoor gebruikt wordende gebouw, een wijziging van het beleid inhoudend, werd echter làter in die week genomen. De raad had hierbij vanavond dus moeten worden betrokken, wat had kunnen gebeuren door dit onderwerp in het raadsvoorstel op te nemen. De nieuwe school van De Meander, die aan de locatie van de crisisnoodopvang grenst, moet in 2025 klaar zijn, ook volgens de projectkaart die later deze maand in de commissie RZ – De Volgerlanden aan de orde komt.

Deze locatie kan dus voor nog maar zeer korte tijd voor iets anders beschikbaar komen. Verder zou het gebouw, als het wordt opgeknapt, wederom kunnen worden aangewezen als opvang van een groep asielzoekers, en daarmee zou Hendrik-Ido-Ambacht dan ver uitkomen boven het aantal hier op te vangen asielzoekers dat in de regio is afgesproken. Dat is niet gewenst, gezien de onzekerheden die hierbij altijd een rol spelen. Dat geldt niet in de laatste plaats voor de betrokkenen zelf, mensen die de gemeente op humane wijze wil opvangen. Met het opvangen van maximaal 200 mensen op de aan de Citadelkade af te meren boot voldoet de gemeente aan alle voorwaarden. De vluchtelingen kunnen daar humaan worden opgevangen en ook op overzichtelijke wijze worden begeleid. Sprekers fractie gaat dan ook met dit voorstel akkoord, met dien verstande dat het aantal op de boot op te vangen vluchtelingen maximaal 200 zal bedragen en dat de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel direct zal worden gesloten wanneer degenen die zich daar nu bevinden naar de boot zullen zijn overgeplaatst. Zij verdíenen dit ook, omdat zij al lang niet meer in crisisnoodopvang maar in noodopvang thuishoren. De fractie neemt aan dat de met het COA te sluiten bestuursovereenkomst hierop zal worden aangepast.

In het voorstel mist de fractie het genoemd zijn van een evaluatiemoment; de vorige week werd hierbij gedacht aan 1 januari. Zo'n evaluatiemoment is van belang om als gemeente greep op de gang van zaken te kunnen houden. Mevrouw Gommans-Dane noemt wat dit raadsvoorstel beoogt een ingewikkeld vraagstuk. Men zal altijd klaar moeten staan om medemensen die in moeilijke situaties verkeren te helpen. Daaraan zijn echter wel grenzen, ook wat de verantwoordelijkheid van de gemeente voor haar eigen inwoners betreft. In de raadsvergadering van de vorige week is hierover een motie ingediend en aangenomen,

Extra vergadering van 15 juni 2023.

3

maar eigenlijk was deze gericht op de bestuurlijke verantwoordelijkheid van de raad, niet op inhoudelijke zaken als die waarover het gesprek van vanavond gaat. De fractie van D66 is in principe niet tegen de uitbreiding van de opvang van asielzoekers in Hendrik-Ido-Ambacht. Recent is de raad een voorstel gedaan om voor een beperkte tijd een aantal asielzoekers op te vangen. De woorden 'voor een beperkte tijd' wil de fractie van D66 nu met hoofdletters schrijven. Ondanks de uitgebreide toelichting die in dit voorstel is gegeven, heeft spreeksters fractie een aantal vragen te stellen, met als doel een helder beeld van het geheel te verkrijgen. De eerste vraag is waarom de hier aan te meren boot niet in Dordrecht kan blijven liggen; er bestaat aan de kade aldaar toch nog wel flink wat ruimte. De tweede vraag betreft de vaste groep mensen die een plek op de boot zal vinden. Dat zijn mensen die ook op de in Dordrecht liggende boot woonden. Waar verblijven zij thans en waarom moeten zij nu naar een in een andere gemeente af te meren boot -- dezelfde boot als die in Dordrecht -- worden verplaatst? De derde vraag is of de verhuizing van deze groep mensen echt als een verhuizing wordt gezien en niet als een uitbreiding van de opvangcapaciteit van Hendrik-Ido-Ambacht.

Bij een verhuizing gaat het om een tijdelijke situatie en die telt niet mee bij de bepaling van het aantal vast te huisvesten opgevangen asielzoekers. Ten vierde vraagt de fractie hoe de bedoelde groep naar leeftijden, geslachten en nationaliteiten is samengesteld. Ten vijfde is er de vraag of er, voordat de boot hier zal afmeren en bewoond zal gaan worden, met de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht afspraken worden gemaakt over de hier na te komen gedrags- en leefregels. Aan zulke regels moet men zich ook op de plaats waar de boot nù ligt houden. Daarmee kan het eventueel ontstaan van spanningen tussen de bewoners van de twee boten – er ligt al een boot met Oekraïense vluchtelingen – zo veel mogelijk worden voorkomen. Men kan zeggen dat de verantwoordelijkheid voor de ene boot bij de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht ligt en die voor de andere boot bij het COA, maar de bewoners ervan zullen vèrder komen dan tot het hekwerk nabij de boten. Zij zullen bijvoorbeeld naar winkelcentra willen gaan, waarbij zij ook met elkaar in gesprek zullen kunnen komen. In die gesprekken zullen zij de twee opvangsituaties kunnen vergelijken, waarna zij wellicht met wensen tot verandering zullen komen. De fractie van D66 meent daarom dat de gemeente de heel belangrijke taak heeft om met het COA een aantal leefregels overeen te komen welke het ontstaan van problemen zullen kunnen voorkomen.

Men heeft het nu steeds over 'de verwachte nieuwkomers uit Dordrecht', maar er kan niet worden voorbijgegaan aan de slechte kwaliteit van de huisvesting van asielzoekers in de voormalige sportzaal aan de Weteringsingel. Zullen ook die mensen naar de boot kunnen verhuizen? Zo ja, wordt dat gebouw daarna opgeknapt, of wordt het – liever nog – gesloopt? In Ambacht doen over de komst van de boot met asielzoekers naar deze gemeente al allerlei geruchten de ronde en daarbij is helaas geen sprake van positieve berichtgeving. Het zal dan ook goed zijn dat de gemeente de inwoners zo breed mogelijk en op realistische wijze van de komst van de boot en haar bewoners op de hoogte gaat stellen. De fractie van D66 wenst het college hierbij veel succes. De heer Van den Wollenberg merkt op dat de raad vandaag na de bewogen vergadering van de vorige week maandag alsnog te spreken komt over het voorstel om in Ambacht 200 extra opvangplekken te creëren, waarmee het totaal aantal opgevangen vluchtelingen op 235 komt. De Ambachtse VVD heeft om verschillende redenen ernstige zorgen over het voorstel. De eerste vraag is met welke motivatie dit voorstel nu wordt gedaan. Volgens het college zou de gemeente hiermee gehoor willen geven aan het dringende verzoek van de rijksoverheid om een bijdrage te leveren aan de opvang van vluchtelingen, maar in feite gaat het voorstel daar niet over.

Het gaat over de vraag of Ambacht zich ervoor moet lenen om een opvangprobleem van Dòrdrecht naar hier te verplaatsen. Dordrecht zit in een moeilijk parket, want de opvang van vluchtelingen aan de Marconiweg aldaar was lastig. Zo stelde die gemeente bij de realisering van die opvang op haar website:

Extra vergadering van 15 juni 2023.

4

"Dordrecht verzorgt 170 crisisnoodopvangplaatsen voor de periode van 1 juli 2022 tot 1 oktober 2022. Na 1 oktober 2022 stopt de crisisnoodopvang. Het Rijk neemt daarna de taken weer over." Dat zou dus een opvang gedurende drie maanden zijn. Inmiddels is het juni 2023, bijna een jaar later, en bestaat die crisisnoodopvang nog stééds. Dordrecht heeft deze een aantal keren moeten verlengen omdat het rijk die taak niet had overgenomen en de opgevangen mensen nergens elders heen konden. Tegelijkertijd stelde Dordrecht een opvangboot voor Oekraïense vluchtelingen beschikbaar, iets wat overigens ook Ambacht heeft gedaan. Dordrecht committeerde zich daarbij aan een langdurig contract, maar in maart 2023 bleek het plots mogelijk om die Oekraïense vluchtelingen in een gebóuw in Dordrecht te huisvesten. Dat was prettig voor de Oekraïense vluchtelingen, want zij gingen er qua vestigingsklimaat op vooruit, maar Dordrecht bleef wel gebonden aan de financiële verplichtingen voor de boot. Dit is dus vooral een vervelend probleem voor Dordrecht. Als Ambacht ooit zou worden gevraagd of gedwongen om opvang te realiseren, zou dat in feite alleen met gebruikmaking van een boot mogelijk zijn, zoals dit ook is gebeurd met Oekraïense vluchtelingen toen Ambacht de verantwoordelijkheid voor hun opvang op zich nam.

In dit geval is het in het belang van Dordrecht om van de financiële verplichtingen met betrekking tot het schip aldaar af te komen. Naar eigen zeggen gaat het daarbij om het elders onderbrengen van 'een harmonieuze groep asielzoekers', een groep die overal kan worden geplaatst. Eén en één is twee en zo ontstond er een bestuurlijke deal. Die situatie was al vanaf februari van dit jaar te voorzien. Het is een een-tweetje tussen de gemeentebesturen van Dordrecht en Ambacht, dus een overeenkomst waarvoor het in Ambacht bestaan van een maatschappelijk draagvlak niet werd getoetst. Er was vanuit Ambacht ook niet maatschappelijk de wens geuit dat er met dit voorstel zou worden gekomen, evenmin als deze raad is gevraagd om met dit voorstel een voorschot te nemen op de invoering van de spreidingswet. Plots is er toch dit voorstel en wordt er een appèl gedaan op barmhartigheid en het nemen van verantwoordelijkheid, maar wat levert dat op voor de asielketen? Dat is helemaal niets, want het aantal crisisnoodopvangplaatsen blijft gelijk. Het draagt dus niet bij aan het ontlasten van de asielketen; het is hooguit een verschuiving van de opvang van Dordrecht naar Ambacht.

Het vraagstuk van vanavond is niet of de opvang van vluchtelingen menswaardig of humaan moet zijn – dat dit het geval moet wezen zal iedereen onderschrijven – en ook gaat het niet over de vraag of Ambacht méér asielzoekers wil opvangen. Het feitelijke vraagstuk is of Ambacht het toestaat dat Dordrecht zijn opvangprobleem naar Ambacht overhevelt. In het voorliggende voorstel worden de risico's die onlosmakelijk met asielopvang op deze schaal verbonden zijn, afgewend op de Ambachtse samenleving en op de groep Oekraïense vluchtelingen die is gehuisvest op de boot waarnaast de Dordtse boot zal komen te liggen, en dit alléen om Dordrecht financieel te ontlasten. Dáárover gaat dit voorstel, en de Ambachtse VVD vindt deze insteek en deze gang van zaken zeer betreurenswaardig. Er zijn in Nederland meerdere gemeenten die onder verwijzing naar de komende invoering van de spreidingswet de vlucht naar voren nemen door vrijwillig meer asielzoekers op te vangen. Aan die gemeenten is eerst gevraagd of zij een grotere bijdrage aan de opvang van vluchtelingen wilden leveren. Men kan zich afvragen, ook als gemeente Ambacht, of het wel verstandig is om aan die vraag te voldoen. De spreidingswet is namelijk nog niet vastgesteld.

Zowel de Eerste als de Tweede Kamer moet zich daarover nog buigen, waardoor de wet nog wijzigingen kan ondergaan, en het is niet onrealistisch om daarmee rekening te houden, gezien het commentaar van de Raad van State op deze wet. Deze noemde de wet in de huidige vorm 'onnodig complex', wat 'indringende vragen over de uitvoerbaarheid ervan' zou oproepen. Ook is het mogelijk dat de invoering van deze wet in het geheel niet doorgaat nu de samenstelling van de Eerste Kamer de vorige week drastisch is veranderd. Natuurlijk is het mogelijk dat de spreidingswet er wèl komt, maar in dat geval rijst de vraag hoe groot de behoefte aan opvangplekken op dat moment nog zal zijn. De prognose voor dit jaar is namelijk dat de asielinstroom lijkt te stabiliseren. Daarnaast werkt de EU aan het tot stand brengen van een deal om die instroom te beperken. Het volgend jaar kan de noodzaak van opvang er dus heel anders uitzien. Bovendien zorgt Ambacht al voor de opvang voor 180 Oekraïense vluchtelingen en heeft deze gemeente 35 crisisnoodopvangplaatsen aan de Weteringsingel. Daarmee neemt zij al haar verantwoordelijkheid – het vraagt het nodige van het maatschappelijk draagvlak –, terwijl andere ge-

Extra vergadering van 15 juni 2023.

5

meenten daarin achterblijven. Het is daarom de vraag of Ambacht nu überhaupt nog in beeld komt voor het realiseren van meer opvang. Gesuggereerd wordt dat Ambacht, door in de komende twee jaar een grotere bijdrage aan de opvang te leveren, in de toekomst zal kunnen worden ontzien als gemeenten wederom zal worden verzocht om voor meer opvangplaatsen te zorgen. Dat is echter speculatie; er worden dienaangaande door het COA en het rijk natuurlijk geen garanties gegeven. De enige garantie die dit voorstel biedt, is dat Ambacht in de komende twee jaar een flinke bijdrage aan de opvang van vluchtelingen gaat leveren terwijl het allerminst zeker is wat er in de tóekomst op dit gebied nog aan de orde kan komen. Verder wordt het aantal benodigde opvangplaatsen per gemeente op basis van het inwoneraantal bepaald. Naar evenredigheid zou Ambacht op basis van de aan het voorstel toegevoegde opgave voor Zuid-Holland gevraagd kunnen worden om in totaal 162 opvangplaatsen te realiseren. Het raadsvoorstel beoogt echter 200 opvangplaatsen te realiseren, waarmee het totaal op 235 komt, en dat is 45 % meer dan redelijkerwijs van Ambacht mag worden verwacht. Het is een opgave voor een gemeente met bijna 47.000 inwoners, oftewel een stad als Zutphen. De vraag aan de portefeuillehouder is nu waarom het door Ambacht nemen van verantwoordelijkheid op deze manier wordt geïnterpreteerd.

De opvang van de uit Dordrecht afkomstige vluchtelingen zal gaan plaatsvinden naast de hier al bestaande opvang van Oekraïense vluchtelingen. Die groepen kennen ieder een eigen dynamiek, eigen behoeften en een eigen rechtspositie. Spreker wil ze niet met elkaar vergelijken, maar wel is het duidelijk dat beide groepen een impact op de Ambachtse samenleving hebben. Naar het oordeel van de Ambachtse VVD overstijgt de nu voorgestelde opvang wat er van deze samenleving mag worden verwacht. Zij komt daarom met twee amendementen; dit doet zij overigens niet omdat zij vóór de komst van een asielboot naar Ambacht zou zijn, maar omdat zij wil pogen het voorstel te verbeteren. Het eerste amendement verzoekt het college om de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel direct te sluiten nadat de thans aldaar gehuisveste vluchtelingen conform dit voorstel naar de opvangboot aan het Citadelterrein zullen zijn verhuisd. Er bestaan indringende klachten over de kwaliteit van de opvanglocatie aan de Weteringsingel. Het gebouw zou gerenoveerd moeten worden, maar de locatie zelf is geoormerkt voor het daarop gaan bouwen van een school. Door de opvang op die locatie te sluiten, wordt de maatschappelijke impact verkleind; de opvang wordt dan immers op één locatie geconcentreerd.

Een bijkomend voordeel is dat voor het COA de operationele organisatie eenvoudiger wordt en er geen kosten voor renovatie behoeven te worden gemaakt. Ten tweede denkt de Ambachtse VVD aan het indienen van een amendement om het maximale aantal opvangplaatsen in overeenstemming te brengen met wat voor de Ambachtse schaal passend is, zijnde 162 plaatsen. Op die manier wordt de maatschappelijke impact meer in evenwicht gebracht met de omvang van het dorp, meer dan wanneer het gaat om 235 plaatsen. Voor de Ambachtse VVD is het essentieel dat enerzijds de veiligheid van de Ambachtse inwoners en ondernemers en anderzijds die van de beide populaties vluchtelingen worden gegarandeerd. Volgens Dordrecht zou er bij te de verplaatsen asielzoekers sprake zijn van 'een harmonieuze groep'. Pas toen er vanuit Ambacht vragen kwamen over de incidenten in het Cruijff Court in Dordrecht, waarbij zelfs gedreigd zou zijn met een honkbalknuppel, moest Dordrecht toegeven dat er één incident was geweest. Het betrokken individu was uit de groep verwijderd, waarmee het probleem volgens die gemeente was opgelost. Het feit dat die groep het Cruijff Court vanaf dat moment nog maar zeer beperkt mocht bezoeken en dat al deze bezoeken onder toezicht moesten plaatsvinden, bleef onvermeld.

Er zou sindsdien niets meer zijn voorgevallen, maar wie Google raadpleegt, komt er al snel achter dat er begin dit jaar nog een stevige vechtpartij in de groep heeft plaatsgevonden en dat daarvoor nooddiensten moesten uitrukken. Een gewonde en een aanhouding waren het gevolg. Wie zijn oor in Dordrecht te luisteren legt, hoort al snel dat er méér plaatsvindt, maar dat dit niet wordt gemeld of geen media-aandacht krijgt. Het raadsvoorstel blaakt van ambitie en stelt dat eventuele overlast tot nul zal worden teruggebracht. Dat zijn ambities die de Ambachtse VVD graag hoort. Het is echter het COA dat voor de realisering daarvan verantwoordelijk is, zodat de vraag rijst of die ambitie wel realistisch is. Het COA wordt, gezien de landelijke druk op de asielketen, chronisch overvraagd. Uit ervaringen elders in het land blijkt

Extra vergadering van 15 juni 2023.

6

dat het COA de grootste moeite heeft om de opvang in goede banen te leiden. Ook Ambachtse ondernemers maken zich zorgen over bijvoorbeeld de mate waarin politie of beveiliging in voorkomend geval snel ter plaatse zal kunnen zijn om probleemsituaties op te lossen. De vraag dringt zich nu op wat er gebeurt wanneer het COA de afspraken onvoldoende nakomt. Stel dat inwoners of ondernemers in Ambacht wèl overlast gaan ervaren, of dat er bijvoorbeeld trammelant met de Oekraïense buren ontstaat, of dat de zorg voor hen niet goed is geregeld: wie is dan aan zet? Kan het COA dan gedwongen worden om zijn aanpak direct te intensiveren, of moet de gemeente dan uiteindelijk bijspringen, omdat zij verantwoordelijk is en zich verantwoordelijk voelt voor het leefklimaat in Ambacht? Zal in voorkomend geval de overeenkomst met het COA voortijdig kunnen worden beëindigd als blijkt dat het COA niet levert wat het heeft toegezegd? De situatie in Dordrecht maakt duidelijk dat dit een reëel scenario is.

Is de portefeuillehouder bereid om in het bestuursakkoord op te nemen dat, indien het COA op enig aspect niet of onvoldoende levert, zodat de gemeente zich op enig moment genoodzaakt ziet om bij te springen, de kosten daarvan volledig ten laste zullen komen van het COA en ook dat de gemeente in dat geval eenzijdig kan besluiten de opvang tussentijds te beëindigen? Een ander risico van de centrale rol van het COA is dat de gemeente op een te grote afstand komt te staan, zodat zij niet goed kan zien wat zich aan de Citadelkade afspeelt. Zo bleek eind vorige maand nog dat minderjarige asielzoekers in Oosterhout zich onveilig voelden en zelfs verwaarloosd werden. Van één van de medewerkers aldaar werd geciteerd dat de helft van de incidenten niet werd gerapporteerd. Het COA, dat ook daar verantwoordelijk is voor de uitvoering, liet weten de verhalen te herkennen, maar daarin geen aanleiding te hebben gezien om het gezag in die gemeente, dus de betreffende burgemeester, daarover te informeren. Deze reageerde op dat bericht dan ook verrast en geschokt. Op welke wijze wil de portefeuillehouder garanderen dat de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht op de hoogte zal blijven van de ontwikkelingen op de boot aan de kade en dat zij daarvoor niet afhankelijk zal zijn van het COA, om situaties zoals die in Oosterhout te voorkomen? Een volgende zorg betreft de beëindiging van de opvang.

In beginsel wordt gesproken over een opvangperiode van maximaal twee jaar. Een financieel risico voor de gemeente wordt vermeden doordat het COA rechtstreeks een overeenkomst met de eigenaar van het terrein sluit. Die eigenaar staat positief tegenover het aangaan van een overeenkomst voor een periode van maximaal twee jaar. Het voorstel zegt dat deze overeenkomst jaarlijks stilzwijgend wordt verlengd, dus totdat de eigenaar haar opzegt. Daarmee lijkt de mogelijkheid te ontstaan dat de eigenaar en het COA onderling beslissen dat de opvang ook drie of vier jaar kan duren indien dat financieel aantrekkelijk is. De gemeente is immers geen partij in de overeenkomst. De vraag rijst nu in hoeverre de gemeente invloed heeft op de duur van de opvang. Welke afspraken voorziet de portefeuillehouder daarover in de op te stellen bestuursovereenkomst? Indachtig de motie van de vorige week maandag verneemt de Ambachtse VVD graag wanneer er evaluatiemomenten voorzien zijn en wanneer de raad kan beslissen om de opvang al dan niet voort te zetten. Een andere zorg is hoe de afwikkeling van de opvang er in de praktijk gaat uitzien. De praktijk toont namelijk dat veel gemeenten zich genoodzaakt zien om de gerealiseerde crisisnoodopvang telkens te verlengen omdat er geen concreet plan is dat aangeeft wie de opvang overneemt.

De situatie in Dordrecht, in het begin van dit betoog genoemd, is daarvan slechts een voorbeeld. De vraag rijst op welke wijze de voorgestelde opvang in Ambacht zal worden beëindigd op het moment dat daartoe is beslist. Staat het COA dan garant voor een menswaardig alternatief voor de mensen die op dat moment nog op het schip zijn gehuisvest en op welke termijn worden zij in voorkomend geval verhuisd? In hoeverre zijn toezeggingen van het COA serieus te nemen, gezien de noodgedwongen verlengingen die op dit moment plaatsvinden? Het baart de Ambachtse VVD zorgen dat er nog geen afspraken lijken te zijn over de afwikkeling van de opvang. Deze krijgt daarmee namelijk een open eind, waardoor zij veel langer kan gaan duren dan op dit moment wordt voorzien. Dat doet geen recht aan het beroep dat op de Ambachtse samenleving wordt gedaan. Voorts is het geven van tijdige en volledige informatie aan alle inwoners en ondernemers in Ambacht essentieel. Het voorstel beoogt dit via een persbericht in De Brug en door berichtgeving via social media te doen. Dat betekent dat inwoners met een Nee/Nee-sticker op de brievenbus en mensen

Extra vergadering van 15 juni 2023.

7

zonder social media niet geïnformeerd worden. Gelijktijdig opent de gemeente een email-adres waar inwoners en ondernemers hun vragen en/of zorgen kwijt kunnen, maar ook dat behoeft geen voor alle inwoners van Ambacht werkbare methode te zijn. Derhalve stelt sprekers fractie in haar derde amendement voor om de inwoners door middel van een brief te informeren, een brief waarin opgenomen wordt tot wie zij zich kunnen wenden indien zij vragen of zorgen hebben. Dat schrijven kan ondersteund worden door middel van het verspreiden van een persbericht en via berichtgeving in de social media. Daarnaast zorgt het voorgestelde email-adres weliswaar voor laagdrempeligheid, maar blijft het belangrijk dat de gemeente zowel telefonisch als in de publiekshal bereikbaar is voor vragen of zorgen van inwoners of ondernemers. Deze dienen serieus te worden genomen. Tot slot is voor de Ambachtse VVD het bestaan van maatschappelijk draagvlak van wezenlijk belang om de langdurige asielopvang van forse omvang die nu wordt voorgesteld in overweging te kunnen nemen. Dat betekent dat inwoners en ondernemers zo snel mogelijk zorgvuldig en volledig moeten worden geïnformeerd. Dat behoort vooraf te gebeuren, zodat zij hun zorgen kenbaar kunnen maken en deze ook tijdig kunnen worden geadresseerd.

Als de gemeenteraad van Ambacht zich wil beraden over zijn positie ten aanzien van de opvang, ligt het wat sprekers fractie betreft voor de hand om daarover eerst met elkaar van gedachten te wisselen, wat kan gebeuren door als college te komen met een startnotitie. Op die manier wordt het duidelijk binnen welke contouren iets wel of niet kan. Dat is verstandiger dan met stoom en heet water in te stemmen met een onvoldragen plan. Er is nu voor gekozen om niet zo te werk te gaan, maar om door middel van een bestuurlijk een-tweetje een Dordts probleem naar Ambacht te schuiven. Het was door het ingrijpen van de raad in de vergadering van de vorige week maandag dat bij de Ambachters het al vermoede bestaan van dat plan bekend is geworden. Het bestaan ervan heeft het college pas de vorige week donderdag via een persbericht bevestigd, wetende dat de boot binnen drie weken nadien hier zou moeten afmeren. De Ambachtse VVD hekelt het gegeven dat het proces inzake een lastig onderwerp, zoals de asielopvang, niet in de openbaarheid heeft plaatsgevonden en dat inwoners en ondernemers hierover niet tijdig zijn geïnformeerd, zodat zij eventuele zorgen niet met de gemeente hebben kunnen delen.

Ondertussen vraagt men zich af waarom bij de bevolking het vertrouwen in de politiek zo gering is… De heer Nugteren verklaart dat de fractie van Gemeentebelangen uit humanitair oogpunt de urgentie ziet van het opvangen van mensen die uit onveilige gebieden naar Nederland komen en hier asiel aanvragen. Niemand immers wil een herhaling van de beelden die bij het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel te zien waren, waar mensen geen bed hadden en in de buitenlucht moesten slapen. In dit licht begrijpt de fractie waarom het college met het voorstel is gekomen om met het COA een bestuursovereenkomst aan te gaan welke is gericht op het tot uiterlijk 1 juli 2025 opvangen van maximaal 200 vluchtelingen op een boot die aan de kade langs de Rietbaan komt te liggen. Op pag. 2 van het raadsvoorstel is te lezen: "Wat betreft de invulling van de opvangcapaciteit op het schip heeft het COA op 31 mei aangegeven op dit schip (dat door het COA beheerd zal worden) de groep vluchtelingen te willen huisvesten die per 1 juli a.s. weg moet uit de opvanglocatie in Dordrecht." Kan de portefeuillehouder zeggen hoe groot die groep vluchtelingen is? Het is de bedoeling om de resterende opvangcapaciteit in te vullen met de 30 bewoners van de huidige crisisnoodopvang aan de Weteringsingel.

Kan de portefeuillehouder toezeggen dat daarna het voor deze crisisnoodopvang gebruikt wordend gebouw zal worden gesloten en ook niet meer voor opvang zal worden gebruikt? De fractie denkt hierbij aan het voornemen om op deze locatie een school te gaan bouwen. Op pag. 3 van het voorstel zegt het college: "Het instemmen met de komst van het Dordtse schip (de Bellriva) biedt voor buurgemeente Dordrecht de kans om van een niet meer gebruikt opvangschip en de daarmee samenhangende financiële verplichtingen jegens de verhuurder af te komen."

Extra vergadering van 15 juni 2023.

8

Kan de portefeuillehouder zeggen om welke reden Dordrecht de groep vluchtelingen die per 1 juli uit de opvanglocatie aldaar weg moet niet zelf op het door Dordrecht gehuurde schip gaat huisvesten, maar deze boot mèt die mensen naar Hendrik-Ido-Ambacht verplaatst? Op pag. 3 onder het kopje "Communicatie en participatie" verklaart het college: "We zullen – na besluitvorming in de raad – met de volgende (doel)groepen communiceren: (…) • de ondernemers wier bedrijven in de directe omgeving van het gebied liggen zullen we per brief/email informeren. We zullen dit in nauw overleg doen met de VAO. • onze inwoners informeren we via een persbericht en onze social mediakanalen. Daarnaast stellen we een emailadres open waarlangs inwoners hun vragen en/of zorgen met ons kunnen delen." De in dit voorstel beschreven instrumenten van communicatie en participatie vindt de fractie van Gemeentebelangen prima. De timing van het inzetten van deze instrumenten, namelijk nadat de raad over dit voorstel zal hebben besloten, is naar haar mening echter voor verbetering vatbaar. Bij een belangrijk thema als het opvangen van vluchtelingen die asiel gaan aanvragen, een onderwerp in het kader waarvan de kranten en de sociale media vol staan met zaken die het veiligheidsgevoel van mensen raken, komt het informeren van de inwoners ná het nemen van een raadsbesluit als mosterd na de maaltijd.

Het in de samenleving bestaan van een draagvlak voor de opvang is enorm belangrijk, zowel voor de inwoners, de bedrijven en de maatschappelijke instellingen als voor de vluchtelingen die in Hendrik-Ido-Ambacht onderdak gaan vinden. Het aan de voorzijde betrekken van inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen bij de ontwikkelingen inzake de opvang van vluchtelingen, het aan hen uitleggen van de keuzemogelijkheden en de dilemma’s die er voor de gemeente bestaan en het openstellen van hulplijnen voor vragen en zorgen van inwoners vergroten het begrip en het vertrouwen en voorkomen in ieder geval het ontstaan van beeldvorming op basis van geruchten en speculaties. Er hebben zich in de afgelopen week bepaalde ontwikkelingen met betrekking tot het asielbeleid voorgedaan. Ondanks het feit dat de partij Gemeentebelangen een lokale partij is, kijkt zij wel degelijk ook naar de geopolitieke ontwikkelingen en naar de mogelijke effecten daarvan op de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Zo hebben de migratieministers in het kader van de EU een akkoord over het aanscherpen van het asielbeleid bereikt.

Dat akkoord wordt niet al morgen van kracht, maar heeft wel zijn effect op de opvang van asielzoekers in de toekomst, getuige een citaat uit een nieuwsbericht van NU.NL op 18 juni 2023: "De lidstaten willen dat migranten die amper kans maken op asiel in de toekomst aan de buitengrenzen van de EU worden opgevangen. De grenslanden zullen hiervoor speciale gesloten centra bouwen. Die centra komen dan als het ware in een fictief stukje niemandsland te staan. Dat is net zoals op een vliegveld het geval is: achter de douane. Het is de bedoeling dat deze mensen zo snel mogelijk worden teruggestuurd. Nederland wilde in die centra ook alle minderjarigen uit veilige landen opvangen, want staatssecretaris van asielzaken Eric van der Burg is bang dat deze jongeren worden vooruitgestuurd en dat, als zij dan asiel krijgen, hun familie naar Europa komt." Landelijk wordt de spreidingswet aangehaald, maar het voorstel tot invoering daarvan is nog niet aangenomen, terwijl er ook behoorlijk veel haken en ogen aan zitten. Er is dan ook niet te verwachten dat deze wet op korte termijn van kracht zal worden. De spreidingswet is echter wel de basis waarop de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht gaat voorsorteren om de vluchtelingen die asiel komen aanvragen te kunnen opvangen. Op grond van die wet zal de gemeente een bepaald aantal van die vluchtelingen moeten gaan opvangen.

Kan de portefeuillehouder zeggen hoeveel vluchtelingen dat zullen zijn? Behalve over de absolute aantallen te ontvangen vluchtelingen heeft de fractie van Gemeentebelangen ook vragen omtrent de medische zorg voor maximaal 200 extra in deze gemeente verblijvende mensen. De druk op de huisartsenzorg in Hendrik-Ido-Ambacht is al jarenlang enorm; er zijn nog steeds inwoners die hier geen huisarts kunnen vinden. Kan de portefeuillehouder aangeven wat de komst van maximaal 200 asielzoekers zal betekenen voor de nu al bestaande druk op de diensten van de huisartsen alhier?

Extra vergadering van 15 juni 2023.

9

Ten slotte vraagt sprekers fractie in welke mate de gemeente verantwoordelijkheid draagt voor het tijdverdrijf door deze 200 mensen, bijvoorbeeld in de vorm van deelname aan allerlei activiteiten, zoals die van sportverenigingen. De heer Scheurwater memoreert dat in de raadsvergadering van de vorige week maandag een mede namens de fractie van EVA ingediende motie is aangenomen waarmee werd uitgesproken dat de raad de beslissingsbevoegdheid aangaande de opvang van asielzoekers aan zich wilde houden. De voorzitter heeft toen toegezegd dat het college, wanneer er op dit gebied belangrijke besluiten zouden zijn te nemen, daarover eerst een gesprek met de raad zou aangaan. Van belang is dat het college en de raad de op dit gebied te nemen besluiten gezámenlijk zullen gaan nemen. In het voorliggende voorstel staat dat de bevoegdheid om met het COA te onderhandelen en om daarmee een bestuursovereenkomst te sluiten bij het collége ligt. Spreker denkt nu dat het college dit niet zal doen zonder daarover eerst een gesprek met de raad aan te gaan. De raad moet dan ook medeverantwoordelijkheid gaan dragen.

Inzake dit voorstel is de fractie van EVA van mening dat, indien er wordt besloten om met de komst naar Hendrik-Ido-Ambacht van het schip Bellriva en de daarop onder te brengen vluchtelingen akkoord te gaan, de vluchtelingen die thans in een pand aan de Weteringsingel zijn ondergebracht naar dat schip zullen moeten verhuizen en dat dit pand daarna dient te worden gesloopt. Het zou krom zijn om nog belastinggeld in een renovatie daarvan te steken wanneer het al bekend is dat het na het verstrijken van de bestuursovereenkomst dient te worden geamoveerd ten behoeve van bouw van een school op die locatie. Dat zou geen goede gang van zaken zijn. Bij de opvang van vluchtelingen komt ook het aspect van de leefbaarheid in de gemeente aan bod. Daarvoor is de zorg voor een goede communicatie met de inwoners essentieel, iets wat het college ook in dit voorstel heeft gezegd. Wat de fractie van EVA betreft, wordt de opvang van de asielzoekers geconcentreerd op de naar Ambacht komende boot en blijft het daarbij, daar er in deze gemeente niet nog andere opvangmogelijkheden zijn. Met dit voorstel gaat zij akkoord, maar wel onder de voorwaarde dat het voormalige gymnastieklokaal aan de Weteringsingel waarin nu vluchtelingen zijn gehuisvest zal worden gesloopt nadat de vluchtelingen die zich daar nu nog bevinden naar de boot zullen zijn verhuisd.

De heer Doevendans vangt zijn betoog aan met het noemen van de woorden: veiligheid, leefbaarheid en vrijwilligheid. Dit zijn voor de fractie van Realistisch Ambacht de drie hoofdpunten die de basis voor haar inbreng vormen. De naar haar mening twee belangrijkste zijn de veiligheid en de leefbaarheid. Iedereen kent de tv-beelden van Ter Apel en omstreken. Het is de lokale overheid aldaar niet gelukt om dat dorp veilig te houden. Inwoners durven 's avonds niet meer naar buiten, meisjes en vrouwen worden regelmatig lastiggevallen, asielzoekers verschijnen opeens heel brutaal in tuinen en voor ramen van woningen, zelfs met openbare schennispleging, de aantallen diefstallen, winkeldiefstallen, bedreigingen en inbraken zijn enorm toegenomen en de asielzoekers hebben zelfs een eigen bus gekregen omdat zij in de reguliere bus continu voor overlast zorgden. Het is daar nu zelfs zó erg geworden dat inwoners uit wanhoop maar een burgerwacht hebben gevormd. Zo ver wil het college het hier toch niet laten komen? Doordat het kabinetsbeleid voor een ongebreidelde toestroom van asielzoekers zorgt, zeker omdat in de asielprocedure in dit land de slaagkans 85 % bedraagt tegen in andere landen 45 %, kan Ter Apel het niet meer aan. Daarom wordt er nu een poging gedaan om dit probleem over geheel Nederland uit te spreiden.

De situatie in Ter Apel is overigens niet uniek; er zijn namelijk al veel meer gemeenten met AZC’s die daarvan veel overlast ervaren en de situatie aldaar gewoonweg niet onder controle hebben. Vanavond gaat het over de opvang in deze gemeente van maximaal 200 extra asielzoekers. Dat is immers de capaciteit van de boot die het college aan de Citadelkade wil laten afmeren en wel naast de boot met Oekraïners. Naar de mening van sprekers fractie is dit in feite een klein AZC, dat bovenop komt op het aantal asielzoekers dat hier nu al op een boot is gehuisvest en het aantal asielzoekers in

Extra vergadering van 15 juni 2023.

10

de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel, en dan is er ook nog een boot met arbeidsmigranten iets verderop aan de Noordoevers, maar die telt in dit verband niet mee. De burgemeester deed in een persbericht een beroep op de inwoners om de op te vangen asielzoekers -- hij heeft het trouwens liever over 'vluchtelingen', omdat dat beter kinkt, maar het zijn gewoon asielzoekers – respectvol te behandelen. Als die asielzoekers daadwerkelijk naar Hendrik-Ido-Ambacht komen, wat zal gebeuren wanneer de raad in meerderheid met dit voorstel heeft ingestemd, is dat uiteraard een terechte oproep, waarbij sprekers fractie wel hoopt dat het in de praktijk wederzijds respect zal blijken te zijn. Zij roept de burgemeester er echter toe op te voorkomen dat de mogelijkheid om 200 extra asielzoekers op te vangen wordt geschapen. Mevrouw Gommans-Dane moet even ingaan op alle negatieve woorden van de heer Doevendans over asielzoekers, mensen die in een heel moeilijke situatie zitten. Een aantal jaren geleden bevond zich in 's-Gravendeel een opvang van heel veel asielzoekers. Van tevoren was er tegen de komst van hen ongelooflijk veel geprotesteerd, maar er waren óók protesten te horen toen zij weer vertrokken, omdat men intussen heel positieve ervaringen met hen had opgedaan.

Het positief staan tegenover de komst van asielzoekers behoeft men niet te overdrijven, maar laat men deze mensen wel een kàns geven. Als men reeds nu de kranten vol krijgt met allerlei negatieve berichten over asielzoekers wekt dat in dit dorp onrust. Het kan ertoe leiden dat men straks bij de winkels allemaal beveiligers zal zien staan. Dat is wel leuk voor degenen die daarmee werk hebben, maar het zal misschien helemaal niet nódig zijn. De oorzaak ervan is dan de wijze waarop men over asielzoekers praat. Laat men het dus een beetje neutraal houden en beseffen dat men te maken heeft met mensen in nood. De heer Doevendans heeft gehoord wat mevrouw Gommans zei, maar zijn partij heet Realistisch Ambacht, niet Naïef Ambacht. De fractie heeft de tv-beelden van de situatie in het AZC in Ter Apel en van die in andere AZC’s gezien. Natuurlijk hoopt zij met mevrouw Gommans dat het in HendrikIdo-Ambacht heel goed zal gaan en dat de inwoners, als de asielzoekers weer moeten vertrekken, daar bijna om zullen moeten huilen, maar het gevoelen dat dit inderdaad zal kunnen gebeuren is bij de fractie niet aanwezig. Dat mevrouw Gommans er anders over denkt màg; dat wijst op een verschil van inzicht. Mevrouw Gommans-Dane: "Misschien moet u dan eens goed nadenken over de naam van uw partij en die wat breder trekken. U komt dan een heel eind.

Dat 'Realistisch' veranderen mag altijd." De heer Doevendans: "Dank voor uw aanzet tot het nog groter maken van onze partij." De fractie van Realistisch Ambacht roept de burgemeester ertoe op om te voorkomen dat de mogelijkheid om in deze gemeente 200 extra asielzoekers op te vangen wordt geschapen. De burgemeester is namelijk verantwoordelijk voor de veiligheid van de inwoners van deze gemeente en voor de leefbaarheid in dit dorp. Volgens de fractie kan hij die veiligheid en die leefbaarheid gewoon niet blijven garanderen, zelfs niet als er veel meer handhavingscapaciteit zou komen. Laat men dus niet doen wat er nu is voorgesteld. In hetzelfde persbericht sprak de burgemeester over de komst van 'een harmonieuze groep uit Dordrecht'. Sprekers fractie heeft echter verhalen gehoord die een veel minder harmonieus zijnde groep betreffen. Veel belangrijker is echter nog dat er mensen uit die groep zullen vertrekken, bijvoorbeeld wanneer zij een status hebben gekregen en een woning hebben gevonden, of naar een andere noodopvang moeten gaan. Als dat gebeurt, zullen er voor hen andere asielzoekers in de plaats kunnen komen. De groep naar Hendrik-Ido-Ambacht komende groep asielzoekers mag nù dan wellicht heel harmonieus zijn, er bestaat geen enkele garantie dat zij dat ook zal blijven gedurende de tijd waarin zij op de hier liggende boot zal zijn gehuisvest.

Het derde belangrijke punt is de vrijwilligheid. Het is goed om zich er gezamenlijk bewust van te zijn dat de opvang van maximaal 200 extra asielzoekers een vrijwillige actie van de gemeente is. Dit zou naar de mening van Realistisch Ambacht een actie moeten zijn welke op een heel breed draagvlak bij de inwoners zou kunnen rekenen. Als de fractie echter de reacties in de social media leest – dit is ook

Extra vergadering van 15 juni 2023.

11

van voorgaande woordvoerders vernomen – lijkt dat draagvlak niet aanwezig te zijn. De bevolking is hierover ook niet gepolst. Het is sowieso vreemd dat een college dat zijn mond altijd vol heeft over participatie, ervoor kiest om betreffende een onderwerp dat voor de veiligheid en de leefbaarheid zó belangrijk is geen enkel participatietraject te volgen. Het is dat men nu als gemeenteraad met de motie die in de vorige raadsvergadering is aangenomen in positie is gebracht, want voordien kon de raad zich hiermee niet bezighouden. Neem bijvoorbeeld het besluit tot verlenging van de crisisnoodopvang aan de Weteringsingel: het college heeft daartoe vlak voor de vorige vergadering besloten, zodat de raad daarin geen enkele zeggenschap heeft gehad. De raad is alleen op een bepaalde manier – niet in de openbaarheid – over dat besluit geïnformeerd. In de brief van de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid die als bijlage bij dit voorstel zit, wordt een oproep gedaan aan onder meer colleges, niet aan gemeenteraden. Sprekers fractie neemt dit verzoek dan ook slechts voor kennisgeving aan. Zij wenst de staatssecretaris veel succes bij het oplossen van de opvangproblematiek, maar dat mag natuurlijk niet gebeuren op basis van de dwang- en drangwet die ook wel 'spreidingswet' wordt genoemd.

Na vier kabinetten waarin de VVD op het gebied van asielzoekers en migratie een leidende positie innam, is er helemaal niets voor elkaar gekregen. De fractie heeft er dan ook in het geheel geen vertrouwen in dat dit nu wèl zal gaan lukken. Om dat te bewerkstelligen is er een ander kabinet nodig. Aan het college is een aantal vragen te stellen. De heer De Groot begrijpt niet waarom de heer Doevendans er de landelijke politiek bij heeft gehaald, want daar gaat deze raad helemaal niet over. Spreker heeft een vraag over het draagvlak. De mensen die zich in de social media negatief over asielzoekers uitlaten, zijn altijd dezelfden. Waarop stoelt de heer Doevendans diens stelling dat er in deze gemeente geen draagvlak voor de extra opvang van asielzoekers zou bestaan? Gezien alle publicaties die er nu al in de pers zijn verschenen had spreker verwacht dat er heel veel mensen naar deze raadsvergadering zouden komen om hun woordje over dit voorstel te doen, maar niemand heeft van die mogelijkheid gebruik willen maken. Hij herhaalt dan ook zijn vraag waarop de stelling dat er in deze gemeente geen draagvlak zou bestaan is gestoeld. De heer Doevendans noemt dit een terechte vraag. Hij heeft niet gezegd dat er geen breed draagvlak ìs, maar dat hij dit vermóedt, gezien de reacties in de social media.

Met de heer De Groot is hij het eens dat de raad het wel of niet bestaan van dat draagvlak zou moeten wéten. Dat dit nu niet het geval is, is net het punt. Daarom is het advies: ga met de inwoners een participatietraject in om te achterhalen of er wel of niet een breed draagvlak voor dit voornemen bestaat. De fractie zou dit graag willen weten. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp memoreert dat er in het verleden ook in Hendrik-Ido-Ambacht een opvang heeft bestaan; de heer Doevendans kan zich dat waarschijnlijk nog wel herinneren. De heer Doevendans: "Jazeker!" Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp vervolgt dat die opvang zich bevond op ongeveer de plek waar nu de wijk De Volgerlanden-Oost verrijst. Er is, toen die opvang werd opgeheven, met heel veel weemoed afscheid genomen van de vertrekkende mensen. Voorts heeft er al in 2015 aan de Weteringsingel een crisisopvang bestaan en ook daarmee zijn uitermate goede ervaringen opgedaan. Men kan nu wel allerlei plaatsen noemen waar bij de opvang van asielzoekers problemen zijn ontstaan, maar er zijn minstens evenveel plaatsen te noemen waar die opvang uitstekend verloopt. Het is dus maar net waarnaar men wil kijken. De heer De Groot voegt hieraan toe aan dat er al een asielzoekersboot in Hendrik-Ido-Ambacht ligt en dat hij daarover geen enkel negatief verhaal heeft gehoord.

De mensen op die boot zijn lekker aan het integreren en aan het werk geraakt. Er is over hen niets negatiefs vernomen.

Extra vergadering van 15 juni 2023.

12

De heer Doevendans acht het heel wel mogelijk dat hij in wat hierna nog komt ook die boot zal noemen. Zoals gezegd heeft de fractie het college een aantal vragen te stellen. Meerdere gemeenten in Nederland hebben contractueel vastgelegd dat zij geen 'veiligelanders' zullen ontvangen. Een jaar geleden heeft ook Hubert Bruls, toen nog voorzitter van het Veiligheidsberaad, de 'veiligelanders' genoemd. Hij zei – spreker haalt dit aan opdat men niet zal denken dat hij dit zelf heeft bedacht --: "Realiseer de opvang niet voor mensen van wie we eigenlijk toch al weten dat ze nooit in Nederland een asielstatus zullen krijgen." De fractie van Realistisch Ambacht wil dat, als dit voorstel wordt aangenomen, ook het Ambachtse college dit in het met het COA te sluiten contract vastlegt. De huidige staatssecretaris van Justitie en Veiligheid roept wel dat dit niet meer kan, maar dat is onzin; hij heeft geen enkele wettelijke grond om dit tegen te houden. Is het college dus bereid om een desbetreffende clausule in het contract met het COA te laten opnemen? Zo niet, dan zal de fractie hierover in de tweede termijn een amendement indienen. De opvang van asielzoekers zal tijdelijk zijn, namelijk tot uiterlijk 1 juli 2025. Iedereen weet echter dat dit soort toezeggingen in de praktijk nooit wordt waargemaakt. Dat het lànger zal gaan duren, weet men nu al.

Garandeert het Ambachtse college de raad nu dat de opvang van asielzoekers op de naar hier komende boot inderdaad vóór 1 juli 2025 zal stoppen? Een vraag die ook D66 stelde, is wat de huidige samenstelling van de naar Ambacht komende groep asielzoekers is. Kan het college zeggen hoeveel mannen, vrouwen en kinderen er in die groep zitten en hoevelen van hen zogenoemde 'veiligelanders' zijn? De portefeuillehouder bij dit onderwerp is wethouder Flach. Dat is wat vreemd, want volgens sprekers fractie is de burgemeester verantwoordelijk voor de veiligheid, de openbare orde en ook de opvang van asielzoekers. Bovendien lijkt dit onderwerp haar sowieso een zogenoemde chefsache te zijn. Waarom wordt nu een -- overigens zeer capabele -- wethouder voor dit belangrijke onderwerp verantwoordelijk gemaakt? De heer Van den Wollenberg: "U wilt weten hoe de Dordtse groep asielzoekers is samengesteld.

Het is mij niet geheel duidelijk wat u met die informatie zou willen." De heer Doevendans: "Ik denk dat je, als je die informatie hebt, iets beter kunt schatten wat het eventuele veiligheidsrisico van die groep is." De heer Platschorre: "U stelt het college allerlei vragen over een voorstel dat u wellicht nog gaat amenderen, maar waar u tegen bent." De heer Doevendans: "Dat is ùw conclusie; het moet nog blijken uit de stemming." De heer Platschorre: "Nou, daar begòn u al mee! Gaat u nu terugkrabbelen?" De heer Doevendans: "Nee, het is in principe wat ook de heer Van den Wollenberg zei: je dient een amendement in om een voorstel te verbeteren, of minder slecht te maken, maar dat wil niet zeggen dat je het na aanneming ervan met dat voorstel eens bent." De heer Platschorre: "U bent dan voor dat amendement..." De heer Doevendans: "Uiteraard ben ik voor mijn eigen amendement! Dat spreekt voor zich." De heer Platschorre: "…en tegen het voorstel, en dat noemt u 'realistisch'." De heer Doevendans: "Ja, dat vind ik zeer realistisch. Het past ook perfect in onze statuten en grondwet."

Extra vergadering van 15 juni 2023.

13

De laatste vraag betreft het feit dat de raad vanavond als gevolg van een recent aangenomen motie een besluit over dit voorstel mag nemen. De voorzitter had na aanneming van die motie gezegd dat het college zich over de strekking ervan zou beraden. Een gedeelte ervan is intussen geïmplementeerd door het feit dat de raad het vanavond over dit voorstel heeft. Kan de voorzitter nu alvast zeggen hoe de motie in brede zin voor de rèst een vervolg gaat krijgen? Concluderend stelt spreker vast dat men hier allen als raadsleden zit, dus als volksvertegenwoordigers. Zij dienen de belangen van de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht te behartigen door ervoor te zorgen dat de veiligheid en de leefbaarheid niet in het geding komen. Naar de mening van de fractie van Realistisch Ambacht dient ment de belangen van de inwoners niet als men toestaat dat HendrikIdo-Ambacht een mini-Ter Apel wordt. Zij herhaalt voorts haar suggestie om eventueel een helpende hand naar Dordrecht uit te steken door de extra boot wel naar Ambacht te laten komen, maar alleen als op die boot ook Oekraïners zullen worden gevestigd. Deze groep, die voor de oorlog op de vlucht is, heeft inmiddels duidelijk aangetoond dat zij geen overlast veroorzaakt en bereid is om te werken en te integreren, terwijl een aantal van hen na de oorlog naar Oekraïne zal willen terugkeren.

De fractie denkt dat Ambacht dat wèl aan zou kunnen; ook zouden de leden van de gemeenteraad dit tegenover hun achterban goed kunnen verantwoorden. De heer Van der Wulp vindt dat de heer Doevendans hiermee een directe vorm van discriminatie bedrijft, want vluchtelingen uit andere landen dan Oekraïne zouden hier dan geen plek kunnen vinden. Realistisch Ambacht wil voor een verdringingseffect zorgen door het aantal op te vangen Oekrainers te vergroten en zo het aantal vluchtelingen uit andere landen te verkleinen. De gemeente zou daarmee echter niet voldoen aan de voorwaarden waaraan zij zou wìllen voldoen. Het is kwalijk om te zeggen: 'Wij vinden het wel leuk om vluchtelingen die ons aanstaan op te vangen, dus laat er van hen maar méér naar Ambacht komen; wij sluiten de deuren voor andere vluchtelingen in nood.' Als de fractie van de heer Doevendans zo realistisch is als zij beweert, had spreker het fair gevonden wanneer zij openlijk had gezegd een bepaalde groep vluchtelingen van opvang in Ambacht te willen uitsluiten omdat een andere groep vluchtelingen haar beter aanstaat. Zelf is hij daar tegen. De heer Doevendans noemt het zeker geen uitsluiting. Zijn fractie geeft een voorkeur aan op basis van de ervaringen die elders zijn opgedaan en omdat zij de veiligheid en de leefbaarheid in dit dorp zo belangrijk vindt.

Zij denkt inderdaad dat het gemakkelijker zal lukken om voor die veiligheid en leefbaarheid te zorgen als er Oekraïners op de naar Ambacht komende boot zullen worden gehuisvest. Hij herinnert er aan dat er al Oekraïners op die boot zaten toen deze in Dordrecht lag. Zij zijn op een gegeven moment naar een andere locatie aldaar verhuisd en nu komt er een andere groep asielzoekers voor terug. De fractie van Realistisch Ambacht gaat voor de veiligheid en de leefbaarheid in dit dorp, maar dat betekent niet dat zij mensen uitsluit. Wel zegt zij – en dat kan men 'uitsluiten' noemen – hier geen 'veiligelanders' te willen, omdat dat de groep is die vaak het meest voor overlast en wantoestanden zorgt. Mevrouw Gommans-Dane is van oordeel dat de verklaring die de heer Doevendans nu heeft gegeven heel discriminerend en dus kwalijk is. Er bestaat absoluut niet de garantie dat de ene Oekraïner beter is dan de andere. Wie roept nog wel honderd of tweehonderd Oekraïners naar Ambacht te willen laten komen, weet niet wie daarmee worden binnengehaald. Dat geldt overigens ook als men tweehonderd Nederlanders zou binnenhalen; ook daarvan zou men spijt kunnen krijgen. Laat de heer Doevendans daarom ophouden met discrimineren en er mede voor zorgen dat de asielzoekers hier in een goede omgeving terechtkomen. Hij zal dan zien dat velen van hen zich positief zullen opstellen en zich zullen aanpassen.

Stop dus met alle negativiteit. De heer Doevendans repliceert dat men het gebaar dat zijn fractie heeft gedaan zou kunnen omarmen, want wat zij daarmee zegt is dat zij, om de opvangnood in Nederland wat te lenigen, bereid is om de boot uit Dordrecht wel naar hier te laten komen maar dan met daarop 200 Oekraïners. Dat kan men ook pósitief benaderen, maar kennelijk wil men zijn fractie in een hoekje zetten.

Extra vergadering van 15 juni 2023.

14

De heer Van der Wulp meent dat er nu sprake is van shoppen in de vluchtelingenopvang: 'Doe maar een paar van die en een paar van die anderen', maar men zit hier vanavond toch niet voor niets? Er bestaat toch een probleem bij de opvang van medemensen die op de vlucht zijn? Als het allemaal zo gemakkelijk te regelen was, was deze raadsvergadering vanavond niet nodig geweest. Het ìs nu toch een kwestie van wikken en wegen en het gáát nu toch om de veiligheid en de andere dingen die werden genoemd? Men kan niet zeggen alle onveiligheid te willen voorkomen, ook in de toekomst. Spreker is het met mevrouw Gommans eens dat men ook bij andere groepen mensen soms niet weet wat men aan ze heeft. Zeggen: 'Doe maar wat van die groep en niet van die anderen' getuigt van minachting van deze mensen. De heer Doevendans voert aan – men zal dit straks ook in het amendement van zijn fractie zien – dat het wel degelijk mogelijk is dit te zeggen. De gemeente Rijswijk bijvoorbeeld heeft in de met het COA gesloten bestuursovereenkomst laten opnemen dat het COA geen 'veiligelanders' naar die gemeente zal sturen. Er is niets mis met het maken van zo'n afspraak. Meerdere gemeenten hebben dit al gedaan, dus waarom zou Hendrik-Ido-Ambacht dat niet óók kunnen doen? De heer Van der Wulp: "Dan heeft Rijswijk er geen boodschap aan dat Delft zo met een dubbel probleem is opgezadeld.

Zegt u dan dat dit pech voor Delft is? Hoe moet men het probleem in die regio dàn oplossen?" De heer Doevendans: "Als er een betere rijksoverheid was geweest, had dit gehele probleem al niet bestaan. Wij gaan nu hier op vrijwillige basis proberen een probleem van de rijksoverheid op te lossen; de gemeente is hiertoe niet gedwongen." Mevrouw Gommans-Dane: "U maakt een verwijt aan de rijksoverheid en baseert daarop uw mening, maar die mening is niet altijd de juiste. Wat u allemaal naar buiten brengt, is alleen maar heel negatief en daarvoor willen wij graag waarschuwen. Denk nu eens na en wacht af hoe het zal gaan. Er moet natuurlijk aan een aantal randvoorwaarden worden voldaan, maar die gelden voor iedereen. Als men dit vanuit een positieve grondhouding bekijkt, zal het allemaal nog reuze kunnen meevallen." De heer Doevendans: "Wij gaan het meemaken. Dit voorstel zal een meerderheid halen en wij hopen uiteraard van ganser harte dat het in de periode tot 2027 -- of welk jaar het dan ook zal worden – allemaal heel goed zal gaan. Wij gaan het zien." De voorzitter: "Ja, wij gaan het zien." Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp wil eerst een korte reactie geven op wat de voorgaande spreker heeft gezegd en wel door hem uit te nodigen om eens een bezoek te gaan brengen aan Bergen, de partnergemeente van Hendrik-Ido-Ambacht in Duitsland.

De heer Doevendans: "Doet u er nu een godwinde tussendoor? Niet te geloven!" Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp denkt dat het doekje dat zij nu toont heel veel mensen in deze zaal bekend zal voorkomen. Er staat op: "Vrijheid en internationaliteit", een leuze van de partnergemeente. Men heeft recent een heel mooi weekend in Bergen beleefd, waarbij is gekeken naar de mógelijkheden, mogelijkheden die er wel degelijk zijn. Men kon daar een boekje inzien – zij heeft een exemplaar daarvan bij zich – dat gaat over de mensen van wel 70 nationaliteiten die daar samenleven. Op 14.000 inwoners is dat een knappe prestatie. De diversiteit heeft daar een heel mooi gezicht gekregen. Met zóveel mensen samenleven is heel hard werken; het is openstaan voor elkaar, elkaar het levenslicht gunnen en met elkaar problemen oplossen en zo mogelijk voorkómen. Dit kàn, zelfs heel góed. Bergen vormt daarvan een bewijs. Ook Ambacht heeft in het verleden laten zien dat dit wel degelijk kan. Het uitgangspunt van het CDA in Ambacht met betrekking tot de huidige

Extra vergadering van 15 juni 2023.

15

vluchtelingenopvangcrisis moet dan ook zijn: ieder men is een mens, iemand met recht op een menswaardig bestaan. Dat betekent dat er sprake moet zijn van veiligheid, voldoende voedsel, een dak boven het hoofd en vrijheid van denken. Dat men dit in Ambacht niet voor de gehele wereld kan regelen, is zonneklaar, maar wat men hier wel kan doen, is de eigen welvaart delen met anderen, mensen die met gevaar voor eigen leven uit mensonwaardige omstandigheden zijn gevlucht. Hun kleur en hun geboorteplaats zijn daarbij niet van belang. Men heeft deze mensen een veilige haven te bieden, zodat zij op adem kunnen komen en de asielprocedure kunnen doorlopen. Ook moet men hen, mits zij tot Nederland worden toegelaten, huisvesten, zodat zij als gelijkwaardigen aan deze samenleving kunnen meedoen. De politiek heeft daarin een voorbeeldfunctie; deze kan de polarisatie en daarmee het uiteenvallen van de samenleving stimuleren, òf dit tegengaan door het op een rechtvaardige wijze samenleven als uitgangspunt te nemen. Dat de opvang van asielzoekers niet tot in het oneindige kan doorgaan, is duidelijk. Er zijn praktische grenzen aan. De samenleving kan heel veel mensen opnemen, maar mag daardoor niet ontwricht raken. De zorg voor de veiligheid voor de asielzoekers èn de Ambachters staat voorop. Die zorg voor honderd procent realiseren, zal echter nooit lukken.