Voorjaarsnota 2025

Doelmatige bedrijfsvoering Voor een doelmatige bedrijfsvoering is het noodzakelijk dat we effectief en efficiënt opereren, onder andere door een goede interne ondersteuning. Veel gaat goed, maar soms gaan dingen trager dan nodig, zijn er meer kosten mee gemoeid dan nodig of bereiken we niet het gewenste resultaat. We zetten daarom in op competenties en op proces- en systeemverbetering. Denk aan beter prioriteren, efficiënter inkopen en sturen op capaciteit (incl. inhuur). Dit komt ook ten goede aan onze dienstverlening. Een organisatie die de ambities kan dragen De grote ambities voor Helmond dagen de organisatie uit. In de eerste plaats omdat een groei van het aantal inwoners meer inzet vraagt binnen de uitvoerende taken, zoals paspoortverstrekking, vergunningverlening en de afhandeling van vragen, meldingen en klachten. In de tweede plaats omdat een stad in de groei veel inzet vraagt om allerlei ontwikkelingen vorm te geven. Tegelijkertijd zien we de noodzaak om meer programmatisch, meer gebiedsgericht en meer participatief te werken. Dat vraagt een andere manier van denken, plannen en uitvoeren. We zorgen ervoor dat we deze verschillende werkvormen goed met elkaar combineren.

36

De omvang van de ambtelijke organisatie is grosso modo in lijn met gemeenten van vergelijkbare omvang, zeker gezien de verwachte groei van de stad. Voor een gemeente in een groeispurt is de formatie eerder aan de krappe kant, zeker binnen het ruimtelijk domein. Blijvende aandacht voor personeel is essentieel, om nieuw talent te vinden en de talenten die al in huis zijn te boeien en te binden. We blijven daarom investeren in opleidingsprogramma’s en strategisch personeelsbeleid. Huis voor de Stad In april 2024 werd het Huis voor de Stad feestelijk geopend, als thuis voor inwoners en voor medewerkers. Een thuis om trots op te zijn. Door de openheid van het gebouw is de ontmoeting tussen inwoners, andere bezoekers en medewerkers laagdrempeliger geworden. Voor medewerkers biedt het (t)Huis bovendien een prettige en eigentijdse werkomgeving waarin het hybride werken optimaal wordt ondersteund. We blijven meebewegen met tijd.

4.2 Ombuigingen We willen voor 2026 tot een goede begroting komen en waarborgen dat de gemeente Helmond ook in de opvolgende jaren financieel gezond is. Hiervoor is het noodzakelijk om te bezuinigen, hoofdzakelijk door beleid te wijzigen. We hebben het daarom over ‘(beleids)ombuigingen’. Per begrotingsprogramma is aangegeven in welke mate er binnen de beleidsthema’s dient te worden bezuinigd. De richtbedragen zijn afgestemd op de taakstellingen in de Programmabegroting 2025. De financiële opgave voor 2026 en verder zal groter zijn dan die taakstellingen. De financiële ontwikkelingen en het inpassen van noodzakelijke nieuwe zaken zullen namelijk nog hierin geïntegreerd moeten worden. Vooralsnog is voor het bepalen van de omvang van ombuigingen wel uitgegaan van de taakstelling, simpelweg doordat er nog geen volledig beeld is. In het proces van uitwerken van de begroting zal de financiële opgave scherper worden en zal duidelijker worden welke daadwerkelijke omvang van ombuigingen dit vraagt.

4.2.1 Omvang van ombuigingen We moeten in 2026 zo’n € 13,5 miljoen bezuinigen, oplopend naar circa € 18,5 miljoen in 2029. Op een begroting van € 440 tot 450 miljoen (inclusief reserves jaarschijf 2026) lijkt dat mee te vallen, maar een groot deel van de begroting is slechts beperkt beïnvloedbaar. Dit gaat op aan wettelijke taken en verplichtingen. Wat betreft de wettelijke taken kan wel worden gekozen om deze op het niveau van een 8 of een 6 uit te voeren. Om te bezuinigen moeten we echter vooral ook kijken naar het ombuigen van beleid dat beter beïnvloedbaar is. Waar mogelijk zoeken we naar ombuigingen van beleid die besparingen opleveren én meer kwaliteit bieden voor de stad en de inwoners. We zien echter dat er ook ombuigingen nodig zijn die leiden tot versobering of tot vertraging van gewenste ontwikkelingen. We proberen daarbij zoveel mogelijk de thema’s te ontzien die veel meerwaarde leveren op sociaal-cultureel en ecologisch vlak.

In de tabel zijn de richtbedragen opgenomen. Het grote deel van de ombuigingen betreft een verlaging van het budget. Wanneer de baten worden verhoogd wordt dit afzonderlijk aangegeven bij het betreffende thema.

37

Ombuigingen Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Zorg & Welzijn Werk & Inkomen Jeugd, Jeugdzorg & Onderwijs Inclusie Gezondheid Sport Subtotaal

2026

Bedragen x € 1.000 2027 2028 2029

1.800 1.750 3.600 50 150 7.350

2.200 2.290 2.290 2.450 2.950 2.950 4.250 6.300 6.300 50 50 50 150 150 150 9.100 11.740 11.740

Duurzaam & Leefbaar Ruimtelijke ordening & Huisvesting Stedelijke vernieuwing Veiligheid Klimaat, Energie & Leefomgeving* Mobiliteit* Beheer en onderhoud Subtotaal

380 20 420 510 1.330

400 50 420 570 1.440

400 70 420 570 1.460

400 90 420 570 1.480

Economisch vitaal & aantrekkelijk Topsectoren & Stedelijke werkmilieus Onderwijs & Arbeidsmarkt Bedrijventerreinen & Circulaire economie Cultuur & Recreatie – minder lasten Cultuur & Recreatie – meer baten Subtotaal

130 50 660 310 1.150

130 50 660 320 1.160

170 50 660 330 1.210

170 50 660 340 1.220

-

-

-

-

230 80 310

230 80 310

230 80 310

230 80 310

Bestuur & Organisatie Andere overheid Dienstverlening Strategie & Strategische positionering Personeel & Organisatie Totaal ombuigingen ter hoogte van Alg. dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen – minder lasten Algemene dekkingsmiddelen – meer baten Subtotaal Eindtotaal Taakstelling begroting 2025

3.910 3.760 3.760 3.760 150 150 150 150 4.060 3.910 3.910 3.910 14.200 15.920 18.630 18.660 13.507 18.513 18.540 18.540

*Voor de begrotingsthema’s ‘Klimaat, Energie en Leefomgeving’ en ‘Mobiliteit’ zijn geen richtbedragen voor ombuigingen opgenomen. Om deze opgaven goed te kunnen invullen zijn extra middelen nodig. Het feit dat geen aanvullende middelen voor deze onderwerpen zijn gevraagd, is daarmee ook een ombuiging.

38

4.2.2 Strategieën voor het ombuigen Voor het bepalen van richtbedragen voor ombuigingen is een verkenning gedaan naar waar er wel en geen ruimte is om te bezuinigen. Ook is gekeken naar mogelijkheden om beleid zodanig om te buigen dat dit tot bezuinigingen of meer inkomsten leidt. De bedragen zijn richtbedragen. Ze moeten worden gezien als kader om per begrotingsprogramma te komen tot een pakket aan concrete beheersmaatregelen. Dit pakket werkt door in de programmabegroting 2026. Hierna wordt per begrotingsprogramma een richting aangegeven. Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Zoals eerder gesteld zien we de noodzaak om op sociaal-cultureel vlak het been bij te trekken. Er is echter ook noodzaak om op een toekomstbestendige manier een sociaal beleid te voeren. De kosten lopen alsmaar op en de inkomsten dalen. Om in de toekomst de zorg betaalbaar en effectief te laten zijn, moeten we grip krijgen op de uitgaven binnen het sociaal domein. Met name op het vlak van zorg & welzijn en van jeugd, jeugdzorg & onderwijs. De beweging naar de voorkant moet daarvoor zorgen. We bezuinigen in 2026 zo’n € 7,35 mln. binnen dit begrotingsprogramma. Dit bedrag moet richting 2029 oplopen naar zo’n € 11,73 mln. We willen hierbij zo min mogelijk bezuinigen op preventie en de sociale basis, omdat dit op termijn kan leiden tot een groter beroep op specialistische zorg.

In plaats daarvan versterken we de oploskracht van de sociale teams, zodat hulpvragen efficiënt en effectief worden opgepakt binnen de vrij toegankelijke zorg. Dit zorgt voor minder indicaties voor jeugdhulp en ondersteuning in het kader van de Wmo. Op deze manier gebruiken we de financiële situatie als katalysator voor innovatie en het afschalen van zorg. Duurzaam & Leefbaar De inspanningen binnen het begrotingsprogramma ‘Duurzaam & Leefbaar’ leveren voornamelijk meerwaarde op sociaal-cultureel vlak en daarnaast op ecologisch vlak. Binnen beide pijlers heeft Helmond stappen te zetten om tot een meer duurzame groei te komen. Het is al uitdagend om aan de opgaven te werken zonder ophoging van de begroting. We zijn daarom voorzichtig om binnen dit begrotingsprogramma te bezuinigen. Op het vlak van klimaat en leefomgeving is de opgave dermate groot, dat ombuigen geen optie is. De mogelijkheden voor ombuigen liggen binnen andere aandachtsvelden op het vlak van versoberen en temporiseren. We kijken daarvoor ook gebiedsgericht: we laten de gebieden waar focus op ligt zoveel mogelijk buiten beschouwing. De investeringen die we doen om de woningbouwopgave te realiseren blijven intact. De terughoudendheid qua ombuigingen wordt geïllustreerd door het relatief lage richtbedrag voor 2026 van € 1,33 mln. (wat neerkomt op ca. 1,2% van de begroting binnen dit begrotingsprogramma).

Economisch vitaal & aantrekkelijk Dit is een klein begrotingsprogramma, waardoor er in absolute zin weinig op kan worden bezuinigd. Boven zijn er weinig knoppen waaraan kan worden gedraaid. Dat komt bijvoorbeeld door regionale afspraken en door voorwaarden die aan subsidies zijn gesteld. Binnen die context zal wel naar mogelijkheden voor ombuigingen worden gezocht. Dat willen we zo min mogelijk op het gebied van cultuur en recreatie doen, omdat dit bijdraagt op sociaal-cultureel vlak. We zien daar wel mogelijkheden om onze inkomsten te vergroten door het verhogen van de toeristenbelasting en de uitgaven te verlagen door terughoudender te zijn ten aanzien van subsidies. Bestuur & Organisatie We willen dat de bezuinigingen zo min mogelijk effect hebben op de Helmondse inwoners, ondernemers en organisaties. Dat betekent dat er binnen de organisatie ook naar bezuinigingen wordt gezocht. Dit staat enerzijds in contrast met de ambities die we als organisatie hebben en waar vanuit de schaalsprong noodzaak toe is. Anderzijds biedt het ook kansen om op een andere manier naar zaken te kijken en de

39

urgentie om extra focus te leggen op een optimale bedrijfsvoering. De insteek is om strakker en meer integraal te sturen op prioritering en de inzet van capaciteit. Een belangrijk aspect daarbij is het verminderen van de inhuur. We werken ook aan het verbeteren van systemen, zodat processen beter lopen, er minder tijd verloren gaat en knelpunten beter gesignaleerd worden. Tot slot zoeken we naar mogelijkheden om de faciliteiten (zoals vergaderfaciliteiten, vervoer en apparatuur) te versoberen.

4.2.3 Afwegingskader voor ombuigingsmaatregelen In de voorgaande paragrafen zijn al richtbedragen voor te realiseren ombuigingen gegeven. Het college zal binnen dit kader een pakket aan ombuigingsmaatregelen uitwerken, dat in de meerjarenbegroting 2026-2029 zal worden verwerkt. Bij deze uitwerking geldt het volgende afwegingskader als meetlat voor mogelijke ombuigingsmaatregelen: De beleidsombuiging mag niet onverenigbaar zijn met wet- en regelgeving of slechts tot acceptabele juridische risico’s leiden

Juridische risico’s

Maatschappelijke impact

Beginselen van behoorlijk bestuur

De maatschappelijke impact van de beleidsombuiging moet uitlegbaar zijn en mag niet onevenredig groot zijn ten opzichte van het financiële rendement De beleidsombuiging moet verenigbaar zijn met de beginselen van behoorlijk bestuur (zoals het rechtszekerheid- en vertrouwensbeginsel, gelijkheidsbeginsel en evenredigheidsbeginsel)

Privacy en informatieveiligheid

De beleidsombuiging mag geen afbreuk doen aan de privacy van inwoners, ondernemers en organisatie en aan de informatieveiligheid

Ethisch verantwoord

De beleidsombuiging moet overeenstemmen met de waarden en normen waaraan wij onszelf en anderen in redelijkheid gehouden achten

Contractuele verplichtingen

De beleidsombuiging mag geen afbreuk doen aan contractuele verplichtingen, tenzij in samenspraak met de contractpartners tot een bijstelling van de afspraken kan worden gekomen

Organisatorisch realistisch

De bezuiniging moet gestoeld zijn op wat organisatorisch realistisch is

Passend bij het ambitieakkoord In het verlengde van vastgesteld beleid

Als de beleidsombuiging afbreuk doet aan de ambities die in het ambitieakkoord zijn gesteld, dan is dit uitlegbaar en passend bij de gekozen koers De beleidsombuiging moet qua intentie passen binnen vastgesteld beleid; het kan wel een verenging, versobering, conservering of temporisering ervan betreffen

4.3 Mijlpalen in 2026 In lijn met de strategie op hoofdlijnen en per begrotingsprogramma en met de beoogde ombuigingen wil de raad zien dat in 2026 een aantal mijlpalen worden behaald. Deze zijn hierna per begrotingsprogramma op een rij gezet. Ze zijn geformuleerd alsof er wordt teruggekeken op 2026: wat zal er bereikt zijn in 2026.

4.3.1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Beleidsthema Werk & inkomen

In 2026 - Is er een basis voor het invoeren van de herziening van de participatie; - Is het landelijke plan ‘Basisdienstverlening Schuldhulpverlening’ geïntegreerd in onze schuldhulpverlening; - Is de Wetswijziging Proactieve dienstverlening geïmplementeerd;

40

Beleidsthema

Zorg & welzijn

Jeugd & jeugdzorg

Onderwijs

Inclusie Gezondheid Sport

In 2026 - Is er een geactualiseerd gemeentelijk beleidskader arbeidsmigratie, waarmee uitvoering wordt gegeven aan het Regionaal Afsprakenkader de Peel; - Is de Wet Van school naar duurzaam werk geïmplementeerd. - Is een vervolg gegeven aan de ontwikkeling van een voorziening voor inwoners met complexe meervoudige problematiek; - Is een start gemaakt met de aanbesteding van de Wmo-begeleiding voor na 2026; - Is een start gemaakt met het voorbereiden van een vervolg op de Sociale Teams Helmond, vooruitlopend op aflopen van het contract eind 2027. - Is de implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd afgerond voor beter beheersbare en beschikbare jeugdhulp; - Is een eenvoudigere, meer gezinsgerichte aanpak van kind- en gezinsbescherming uitgewerkt, gericht op verbetering, meer transparantie en rechtsbescherming - Is de nieuwe contractering van jeugdbescherming en jeugdreclassering afgerond; - Is er inzicht in de gevolgen voor Helmond van de verwachte stelselwijziging kinderopvang 2027, bijvoorbeeld ten aanzien van de kostprijs en mate waarin met het opvangaanbod kan worden voorzien in de vraag naar opvang. - Is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026 gereed; - Is samen met partners in de stad en regio een visie op inclusief onderwijs uitgewerkt. - Is uitvoering gegeven aan de inclusie- en antidiscriminatie agenda’s.

Nvt (focus op uitvoering reguliere werkzaamheden) - Is een start gemaakt met de realisatie van de sportaccommodaties voor RKSV Mierlo-Hout en Hockeyclub Helmond. - Zijn de plannen gereed waarmee fase 2B van de Braak een impuls krijgt, zowel voor het sportgebied als het woongebied.

4.3.2 Duurzaam & Leefbaar Beleidsthema Ruimtelijke ordening & volkshuisvesting

Stedelijke vernieuwing

In 2026 - Is zachte plancapaciteit omgezet naar harde plancapaciteit, in lijn met het woningbouwprogramma en de geprioriteerde woningbouwprojecten; - Is in samenwerking met woningcorporaties en zorgpartners de visie op Wonen, welzijn en zorg omgezet naar een strategie op dit vlak (o.a. voor de aanpak passend wonen en doorstroming); - Zijn de stedenbouwkundige ontwikkelvisie voor Nieuw Brandevoort en een plan voor fase 1 gereed en is de planologische procedure opgestart; Is er nieuw woonwagenbeleid; - Is duidelijk welke aanvulling op de Helmondse woonvisie nodig is naar aanleiding van de (concept)Wet Regie op Volkshuisvesting; - Is de Nota Ruimtelijke Kwaliteit (de nieuwe welstandsnota) gereed. - Is het wijkontwikkelingsprogramma Rijpelberg in uitvoering genomen; - Zijn de eerste bouwblokken langs de Deurneseweg en bij ‘Oud Moskou’ (Helmond-Oost) gesloopt en de nieuwbouw gestart;

41

Beleidsthema

Veiligheid

Leefomgeving, klimaat en energie

Mobiliteit

8

In 2026 - Is er een plan voor een woonzorgzone ter hoogte van de huidige Praktijkschool en omgeving (Helmond-Oost); - Zijn de laatste woningen/appartementen aan de Heistraat en het Weverspark (Binnenstad-Oost) opgeleverd, waarna de herinrichting van de openbare ruimte van start is gegaan; - Is de renovatie van woningen in de Leonardusbuurt doorgegaan en is de aangrenzende openbare ruimte opnieuw ingericht; - Zijn de woningen op de voormalige PNEM-locatie in aanbouw; - Is de Zuidrand de Waard opgeleverd; - Zijn diverse grote bouwprojecten gestart, zoals de bouw van de parkeergarage aan het Piet Blomplein; - Zijn de Waard en Parc Bruxelles opnieuw ingericht. - Is het gevoel van veiligheid onder inwoners en ondernemers gestegen en ervaren zij minder criminaliteit en overlast, in het bijzonder in de kwetsbare wijken; - Is de barrière tegen ondermijnende criminaliteit verhoogd en inwoners, ondernemers en de gemeente zijn weerbaarder tegen de inmenging van criminelen; - Is er minder criminaliteit en overlast door jongeren; - Is er voor meer risicojongeren een perspectief op een veilige, gezonde en kansrijke toekomst.

- Is het uitvoeringsprogramma van de natuur- en landschapsvisie gereed en in uitvoering genomen; - Zijn er integrale inrichtingsplannen voor delen van het beekdal van de Goorloop (in lijn met het uitvoeringsprogramma ‘Natuur en landschap’) en is er cofinanciering voor verworven bij partijen zoals provincie, Rijk, Europa en partners; - Is er een plan voor de basiskwaliteit van natuur en soorten-management, als leidraad voor het vergroenen van ruimtelijke initiatieven; - Is er een rekentool voor de actualisatie van het groenbeleid, met daaraan gekoppeld beleidsregels voor de klimaatopgave / groennorm; - Zijn historische bomenlanen en landschapsstructuren hersteld en is er een nieuw voedselbos met fruitboomgaard, in lijn met het uitvoeringsprogramma Landschapspark Kloostereind; - Is de omschakeling van aardgas naar duurzame warmtebronnen in gang gezet door een solide basis voor de warmtetransitie te realiseren; - Is er een nieuw centraal en toegankelijk energieloket dat alle doelgroepen ondersteunt bij vragen over verduurzaming van gebouwen; - Is er een warmteprogramma, inclusief bijbehorende Plan MER.

- Is er vanuit de MIRT-agenda financiering verworven bij het Rijk, de provincie en/of de regio voor de implementatie van STOMP-G8 (hieruit volgt een verplichting tot cofinanciering in de periode 2026-2030); - Is de strategie en uitvoeringsagenda op het vlak van mobiliteit gereed, ter uitvoering van de Mobiliteitsvisie; - Zijn diverse snelle, comfortabele, toegankelijke en veilige wandel- en fietsverbindingen gereed, ten behoeve van actieve mobiliteit (stappen en trappen);

STOMP-G staat voor Stappen, Trappen, OV, Mobiliteitsdiensten, Privéauto en Gedrag.

42

Beleidsthema

Beheer en onderhoud

In 2026 - Zijn de wachttijden voor voetgangers en fietsers voor het oversteken van de Kasteeltraverse korter geworden (door onderhoud); - Is de pilot flexibel openbaar vervoer (deeltaxi) omgezet naar provinciale aanbesteding voor flexibel vervoer (Bravoflex); - Zijn een strategie en uitvoeringplan gereed voor de ontwikkeling van de vier treinstations tot hubs; - Is duidelijk welke afwaardering voor de Kanaaldijk mogelijk is en welke mitigerende maatregelen hiervoor nodig zijn. - Is een start gemaakt met het autoluw maken van het centrum; - Is er een verbintenis van circa 50 bedrijven aan de werkgeversaanpak van Brainport Bereikbaar, om duurzamer reizen te stimuleren bij hun werknemers. - Is de hoeveelheid huishoudelijk afval verminderd met gemiddeld 24 kg per inwoner door minder consumptie en betere afvalscheiding; - Wordt meer dan 65% van het restafval hergebruikt of gerecycled; - Is het aantal Grondstoffen Inleverpunten (GRIP) verhoogd naar vier rondes met elk dertig stops; - Zijn met subsidie van de gemeente start-ups en sociale ondernemingen opgestart die innovatieve oplossingen bieden voor afvalbeheer en materiaal-hergebruik; - Is iedere groenvoorziening en speelplaats in de wijken toegankelijk voor mensen van alle leeftijden en capaciteiten.

4.3.3 Economisch vitaal & aantrekkelijk Beleidsthema Stedelijke werkmilieus

Topsectoren

Bedrijventerreinen

Circulaire economie Arbeidsmarkt

In 2026 - Is een uitvoeringsplan gereed voor inrichten van het EHAD-terrein (gelegen binnen het Stationskwartier) met een mix van uiteenlopende voorzieningen voor wonen en werken; - Is er in overleg met vastgoedeigenaren in het centrum een plan gemaakt voor de doorontwikkeling van het centrumgebied. - Is de publiek-private samenwerking Automotive Campus opgericht en heeft deze een start gemaakt; - Is Food Tech Brainport doorontwikkeld, met een grotere rol voor het bedrijfsleven. - Is de visie Bedrijventerreinen gereed; - Zijn er nieuwe wandelpaden, in samenwerking met de Stichting Bedrijventerreinen Helmond; - Zijn het omgevingsplan en de grondexploitatie voor bedrijventerrein Varenschut gereed’; - Is er een gemeenschappelijke regeling voor het Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost. - Is de visie circulaire economie gereed; - Is een start gemaakt met de realisatie van de waterrotonde, de warmterotondes , de grondstoffenrotonde en smart energy hubs. - Is het ‘Work in NL’-punt geborgd binnen de regionale informatievoorziening voor arbeidsmigranten;

43

Beleidsthema

Cultuur & Recreatie

In 2026 - Is het Werkcentrum Helmond-De Peel zowel fysiek als digitaal aanwezig in de gehele arbeidsmarktregio Helmond-De Peel; - Is samen met onderwijsinstellingen, arbeidsmarktregio’s en Brainport Development de Brainport Academy geïmplementeerd in de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel, ten behoeve van een volledig aanbod voor (onbenut) talent voor de semiconductor industrie; - Zijn de opgaven vanuit de landelijke hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur doorgevoerd. - Is de toeristische bewegwijzering gerealiseerd; - Is het ontwerp voor Recreatiegebied Berkendonk gereed voor uitvoering, omdat alle vergunningen zijn verstrekt; - Is de uitvoering van het subsidiekader voor de grote culturele instelling geborgd in ambtelijke en bestuurlijke processen; - Is er duidelijkheid over de koers voor het HomeComputerMuseum en het Anna Theater.

4.3.4 Bestuur & organisatie Beleidsthema Bestuur

Dienstverlening / betrouwbare lokale overheid

In 2026 - Is een overdrachtsnota beschikbaar ter ondersteuning van het opstellen van een politiek akkoord (coalitie- of raadsakkoord) door fracties en het inwerken van een nieuw college; - Zijn vanwege de Wet open overheid (Woo) nieuwe informatiecategorieën openbaar gemaakt, zijn Woo-processen beter geborgd en is de waarmerkingsfunctionaliteit geïmplementeerd, omwille van het verder versterken van transparantie en openbaarheid; - Is de voorjaarsnota het stuk dat als algemene strategie fungeert en mijlpalen bevat voor de eerstvolgende vier jaren, zodanig dat de raad hiermee op een strategisch-bestuurlijk niveau kaderstellend kan zijn.

- Is de dienstverlening aan inwoners en ondernemers met de VIP-aanpak9 toegankelijker, beter bereikbaar, meer betrouwbaar en duidelijker is; - Is er een frontoffice operationeel voor informatie en advies over minimaregelingen, schulddienstverlening, Wmo-voorzieningen en trajectregie voor bijzondere doelgroepen, waarmee we aansluiten op de leefwereld van inwoners; - Is het wijkgericht werken (operationeel, gericht op dienstverlening) ingebed in de gemeentelijke processen, zodanig dat inwoners, ondernemers en organisaties voor dagelijkse vragen en meldingen in hun wijk eenvoudig en laagdrempelig terug kunnen bij vaste aanspreekpunten; - Is de participatieverordening van kracht en in uitvoering, zodat inwonersen overheidsparticipatie volgens duidelijke afspraken plaatsvindt; - Zijn de aanbevelingen van het Rekenkameronderzoek Dienstverlening (2024) structureel in de lijn geborgd;

9

VIP staat voor vriendelijk, intelligent en persoonlijk. Dit is het richtpunt voor processen voor informeren, afhandelen van meldingen en klachten, uitvoeren van transacties en signaleren van (on)genoegen.

44

Beleidsthema

Strategie & Strategische positionering

Organisatie

Personeel

In 2026 - Is de website aangepast, zodat deze overzichtelijk en gebruiksvriendelijk is en een instrument is voor informatiedeling, contact en het gebruik van gemeentelijke producten en diensten; - Is het voor inwoners mogelijk om voor een groot aantal producten en diensten digitale post van de gemeente te ontvangen via MijnOverheid; - Is op het vlak van digital twinning10 de stap gemaakt van experimenteren naar inbedding in de organisatie, zodat dit wordt ingezet bij stedelijke planning en ontwikkeling (incl. het stakeholdermanagement en de participatie hierbij). - Is na de bestuurswissel na de gemeenteraadsverkiezingen de bezetting van besturen en portefeuillehoudersoverleggen in (sub)regionale samenwerkingsverbanden opnieuw adequaat ingevuld; - Is er binnen BrabantStad een meerjarenplan voor de periode 2026-2030 (vastgesteld door de colleges); - Is er binnen de MRE een samenwerkingsakkoord voor de periode 20272030 (vastgesteld door het algemeen bestuur MRE na zienswijzen door de raden); - Zijn er binnen het SGE een samenwerkingsconvenant en -agenda voor de periode 2026-2030 (vastgesteld door de colleges); - Is het programmatisch werken aan complexe, samengestelde opgaven verder ingebed en goed aangesloten op het werken binnen de lijn.

- Zijn de processen en systemen aangepast om te voldoen aan de eisen van de WOO, de Archiefwet en de Europese regelgeving van het programma Digital Decade, op zodanige wijze dat informatie behouden blijft, kosten beheersbaar zijn en de processen klantgericht zijn; - Is het werken onder architectuur in de hele organisatie uitgerold, zodat we wendbaar zijn en snel kunnen inspelen op innovatievraagstukken; - Is de regionale taakuitvoering op het gebied van archivering aangepast aan de nieuwe Archiefwet (met aanpassing van de gemeenschappelijke regeling MRE); - Voldoen de belangrijkste applicaties en processen aantoonbaar en blijvend aan wet- en regelgeving rondom informatiebeveiliging en privacy; - Is een handreiking AI in gebruik om te waarborgen dat alleen AI-systemen worden ingezet waarvan kan worden gegarandeerd dat ze veilig, transparant, ethisch verantwoord en vrij van vooroordelen zijn en door mensen worden gecontroleerd; - Is een tool voor relatiemanagement in de ICT-voorzieningen geïntegreerd. - Is het DIG-beleid11 geïmplementeerd, zodat er continue aandacht is voor bewustzijn, houding en gedrag ten behoeve van een cultuurdiverse organisatie; - Is het percentage interne doorgroei toegenomen, mede als gevolg van opleiding en training.

10

Met digital twinning wordt de leefomgeving driedimensionaal in beeld gebracht om daarin data, rekenmodellen en veranderingen te visualiseren. 11 DIG staat voor diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid).

45

5 Investering 5.1 Uitwerking investeringen 2026 (IVP) en kansrijke investeringen 2027-2029 In de programmabegroting 2026 (hierna: begroting) leggen we uw raad een investeringsprogramma (IVP) 2026 voor. Ook geven we u met de kansrijke investeringen 2027-2029 inzicht in investeringsvoorstellen voor latere jaren. Deze vormen weer het vertrekpunt voor het IVP bij de programmabegroting 2027. Ter voorbereiding op de begroting 2026 en het bijhorende IVP 2026 hebben we in deze voorjaarsnota een eerste inventarisatie van investeringswensen opgenomen. De definitieve voorstellen leggen we aan uw raad voor in de begroting. Investeringsprogramma (IVP) en kansrijke investeringen In de programmabegroting 2025-2028 waren de investeringsvoorstellen vanaf 2026 (met uitzondering van de meerjarig vastgestelde investeringen) als kansrijk opgenomen. Dit betekent dat uw raad de investeringen voor 2025 heeft vastgesteld. De andere jaren zijn kansrijk en komen in latere jaren in het besluitvormingstraject. In de aankomende begroting 2026 vormen de kansrijke investeringen 2026 uit de begroting 2025 het uitgangspunt voor het IVP 2026. De jaarschijven 2027 en 2028 blijven kansrijk. Hier voegen we de kansrijke investeringen 2029 aan toe.

De investeringen 2026 leggen een claim op de structurele, financiële ruimte die we binnen de begroting 2026 beschikbaar hebben voor de structurele kapitaallasten van deze investeringen. Volgens onze bekostigingssystematiek van de investeringen hanteren we een gesloten systeem. Dit houdt in dat we het budget dat beschikbaar komt, wanneer investeringen volledig zijn afgeschreven, inzetten om nieuwe investeringen te bekostigen. Dit voor zover er geen afzonderlijke bekostiging is uit opbrengsten en/of andersoortige dekkingsbronnen zoals bijdragen van derden. Vervangingsinvesteringen en nieuwe investeringen Bij de investeringsvoorstellen maken we onderscheid tussen vervangingsinvesteringen en nieuwe investeringen. De vervangingsinvesteringen vragen vrijwel jaarlijks om een nieuwe investerings(tranche) omdat bestaande kapitaalgoederen aan noodzakelijke vervanging toe zijn. Nieuwe investeringen zijn nieuwe beleidsinitiatieven. In ons investeringsbeleid hebben we vastgelegd dat bij het afwegen van investeringsvoorstellen binnen de financiële ruimte, de vervangingsinvesteringen voorrang krijgen op nieuwe investeringen. Dit is nodig voor het behoud van een bestaand kwaliteitsniveau van voorzieningen. Deze kunnen ingegeven zijn door wettelijke bepalingen of kwaliteitseisen van de gemeente zelf. Hieronder zetten we de voorgenomen investeringen, via twee overzichten, voor u op een rijtje.

De totaaltellingen in de overzichten tonen de bruto-investering. Deze term verwijst naar de totale uitgaven van de investering zonder rekening te houden met de dekking hiervan.

46

Overzicht 1: Voorgenomen vervangingsinvesteringen 2026 en kansrijk 2027-2029 Vervangingsinvesteringen (bedragen x € 1.000)

2026 IVP

Programma 1: Meedoen, Rondkomen, Vooruitkomen Speelvoorzieningen Vervanging sportvelden Totaal programma 1 (bruto-investering) Programma 2: Duurzaam en Leefbaar Wegen regulier Opwaarderen openbare verlichting Vervanging verkeerregelinstallaties (VRI's) Openbaar groen Vervanging bomen Vervanging natuur en recreatie Kasteel Traverse Deurneseweg Rioleringszorg Dekking: rioolrecht Vervanging containers Dekking: afvalstoffenheffing Totaal programma 2 (bruto-investering) Programma Algemene Dekkingsmiddelen Onderhoud en vervanging van de ICT-infrastructuur Totaal programma AD (bruto-investering) Totaal alle programma's

47

2027 2028 2029 Kansrijke investeringen

550 1.195 1.745

450 845 1.295

450 600 1.050

450 600 1.050

3.300 700 1.870 450 450 150 1.250

4.600 700 1.870 450 450 150

3.200 700 800 450 450 150

3.200 700 800 450 450 150

2.255 -2.255 60 -60 10.485

2.100 2.405 -2.405 60 -60 12.785

2.505 -2.505 60 -60 8.315

2.505 -2.505 60 -60 8.315

523 523

1.352 1.352

313 313

313 313

12.753

15.432

9.678

9.678

Overzicht 2: Voorgenomen nieuwe investeringen 2026 en kansrijk 2027-2029 Investeringen nieuw beleid (bedragen x € 1.000)

2026 IVP

Programma 1: Meedoen, Rondkomen, Vooruitkomen Herontwikkeling sportaccommodatie Mierlo-Hout Hockeyclub Helmond Totaal programma 1 (bruto-investering)

2027 2028 2029 Kansrijke investeringen

1.500 1.500 3.000

Programma 2: Duurzaam en Leefbaar Landschapspark Kloostereind - grondaankoop* Landschapspark Kloostereind* Maatregelen mobiliteit Julianalaan Uitvoering Fietsagenda Helmond Wijkinvesteringen - herstructurering en leefbaarheidsvraagstukken Vergroenen van de stad Vergroten aantrekkelijkheid Centrum Wonen Regionale Bereikbaarheidsagenda Uitvoering Natuurontwikkeling in kader van B5-bod Nieuwbouw en infrastructuur in de stad (Houtsdonk) Dekking: Rijksbijdrage Nieuwbouw en infrastructuur in de stad WijkontwikkelingsProgramma (WOP) Rijpelberg Stationskwartier Uitvoering duurzaamheid/klimaatopgave Flankerende maatregelen N279 Totaal programma 2 (bruto-investering)

1.000 1.000 250 2.125 850 900 1.500 350 4.000 75 2.132 -1.386 700 1.500 200 16.582

500 640

300

360

2.000 525 875 1.500

2.100

2.100

1.500

1.500

2.000

6.500

1.250

2.132 -1.386 700 1.500

2.132 -1.386

2.132 -1.386

12.372

Programma 3: Economisch, Vitaal en Aantrekkelijk Kunsthal (corona impuls cultuur) Dekking: krediet Beleidskader Corona Impuls Cultuur Dekking: MRE Regiodeal Dekking: krediet Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2024 Dekking: reserve onderhoud gebouwen (vastgoed) Dekking: krediet vergroten aantrekkelijkheid centrum (Park kosten budget) Projecten cultuur Projecten cultuur: evenemententerrein berkendonk Totaal programma 3 (bruto-investering)

6.160 -1.330 -1.600 -931 -300 -500 100 100 6.360

Programma Algemene Dekkingsmiddelen Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Dekking: Rijksbijdrage en MJOP Totaal programma AD (bruto-investering)

3.441 -431 3.441

3.441 -431 3.441

Totaal alle programma's

29.383

16.338

1.500 2.500 16.532

7.342

16.532

7.342

525 525

*In de begroting 2025 is voor Landschapspark Kloostereind per abuis € 200.000 opgenomen in plaats van € 2.000.000.

Strategische grondaankoop regisserende en strategische verwevingen In de nota grondbeleid 2024 is opgenomen dat we vanaf de begroting 2025 elk jaar 2 budgetten opnemen in het investeringsprogramma voor verwevingen: • Een budget van € 5,0 miljoen voor regisserende verwevingen. Dat zijn verwevingen op gebieden waarvoor de gemeenteraad eerder al een visie of een plan heeft vastgesteld, maar waarvoor het nog te vroeg is om al een grondexploitatie te kunnen vaststellen. • Een budget van € 2,5 miljoen voor strategische verwevingen. Dat zijn verwevingen op alle andere gebieden in de stad, dus de gebieden waarvoor nog geen grondexploitatie is vastgesteld en waarvoor ook nog geen plan of visie is vastgesteld door de raad.

48

Programma 2: Strategische grondaankoop regisserende en strategische verwervingen (bedragen x 1.000) 2026 2027 2028 2029 IVP Kansrijke investeringen 5.000 5.000 5.000 5.000 Strategische grondaankoop regisserende verwervingen 2.500 2.500 2.500 2.500 Strategische grondaankoop strategische verwervingen 7.500 7.500 7.500 7.500 Totaal

Deze budgetten stellen het college van B&W in staat om slagvaardig te handelen. Als in een begrotingsjaar geen verwevingen worden gedaan (of een gedeelte is gebruikt) komt het (restant) budget van dat jaar te vervallen. De budgetten kunnen niet doorgeschoven worden naar volgende jaren. De rente over deze verwervingsbudgetten dekken we uit de reserve grondbedrijf. Meerjarig vastgestelde investeringen Een deel van onze investeringen heeft uw raad via afzonderlijke raadsbesluiten meerjarig vastgesteld. Deze staan weergegeven in onderstaand overzicht. Het totaal beschikbare krediet wijzigt niet ten opzichte van eerdere besluitvorming, tenzij een wijziging is opgenomen in de onderstaande investeringstabel. Dit laatste geldt voor de investering in de Braak – fase 2B waar de jaarschijf 2029 aan is toegevoegd. (bedragen x € 1.000 / - is negatief)

Meerjarig vastgestelde investeringen (bedragen x € 1.000)

tot en met 2024

2025

2026

2027

2028

2029

2.700

Totaal

Programma 1: Meedoen, Rondkomen, Vooruitkomen 32.400

13.800

Investering sportpark de Braak - fase 2B Sport

325

500

600

700

2.500

Programma onderwijshuisvesting 2018-2028

4.820

2.008

6.100

8.154

10.997

32.079

11.715

15.224

26.939

Jan van Brabant (inclusief voorbereiding)

783

6.000

9.800

13.750

Totaal programma 1 (netto-investering)

38.328

22.308

16.500

34.319

2.845

5.555 200

12.000

9.000

21.200

-200

-12.000

-9.000

-21.200

Investering sportpark de Braak (excl. fase 2B Sport)

46.200

MFA Rijpelberg (programma onderwijshuisvesting periode 2018-2028)

7.325

30.333 28.721

2.700

142.876

Programma 2: Duurzaam en Leefbaar Vervanging sluis 9 Aankoop en uitbreiding parkeergarage Elzaspassage/Piet Blomplein Dekking: Opbrengsten parkeerexploitatie Totaal programma 2 (netto-investering)

2.845

5.555

Totaal alle programma's

41.173

27.863

8.400

8.400 16.500

34.319

28.721

2.700

151.276

Zoals aangegeven in RIB 45 van d.d. 25 maart 2025, stellen wij u voor om het taakstellende budget te blijven reserveren voor een nieuwe school voor Jan van Brabant College tot er meer duidelijkheid is over het vervolg. Openstaande investeringen Het lukt vaak niet om investeringsprojecten binnen het (kalender)jaar af te ronden. Door een veelvoud aan omstandigheden kunnen investeringen vertraging oplopen. Daarnaast bleken investeringsvoorstellen bij vaststelling van het IVP in de begroting (nog) niet concreet genoeg om direct na vaststelling tot uitvoering over te gaan. Het resultaat is een opeenstapeling van investeringsprojecten en bijbehorende middelen. Om deze opeenstapeling te verminderen en op de langere termijn te voorkomen, komen investeringskredieten (met ingang van 2025) niet langer direct beschikbaar na vaststelling van de begroting door uw raad. Ons college stelt het krediet beschikbaar nadat een concreet en onderbouwd projectplan is voorgelegd. In de jaarverantwoording 2024 en de 1e Berap 2025 informeren wij u over de openstaande investeringen en de voortgang van de uitvoering van het IVP 2025. Sparen voor toekomstige investeringen De komende jaren verwachten we naast de bovenstaande kansrijke investeringen uit de begroting 2025 ook nog grote investeringsopgaven, waaronder Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP), Nieuw

49

Brandevoort, Stationskwartier en uitgaven op het gebied van duurzaamheid, mobiliteit en schaalsprong. Deze investeringen vragen veel geld. In de begroting 2024 hebben we een nieuwe reserve ingesteld om te sparen voor deze grote investeringsprojecten. De omvang van deze reserve is € 22,6 miljoen. Hierbij is rekening gehouden met de besluiten die tot op heden zijn genomen over onttrekkingen en toevoegingen. Met deze reserve bouwen we een buffer op, waardoor we én sparen én snel kunnen schakelen als dat nodig is. Jaarlijks bekijken we in het begrotingsproces welke incidentele middelen we kunnen toevoegen aan de reserve. Het bestedingsdoel voor deze reserve is: Niet geraamde projecten in het lopende jaar die bijdragen aan de grote opgaven als schaalsprong, verduurzaming en maatschappelijke opgaven; Toekomstige grote projecten die bijdragen aan deze opgaven en waarvoor geen andere dekking beschikbaar is; Projecten waarvoor cofinanciering noodzakelijk is; Tekorten op al aangegane projecten, bijvoorbeeld in het geval van extreme prijsstijgingen.

5.2 Realisatiekracht Om te bepalen in hoeverre de lopende investeringsprojecten en nieuwe wensen uitvoerbaar zijn, worden ze in aanloop naar de begroting 2026 opnieuw beoordeeld, realistisch geraamd en, indien nodig, geïndexeerd. Hierbij leggen we de relatie met het ambitieakkoord en houden we rekening met het realisatievermogen van de organisatie. Wijzigingen in de uitgavenplanning van de investeringen hebben effect op de ruimte in het kapitaallastenplafond. Door investeringen te temporiseren ontstaat in de eerste jaren (incidentele) ruimte in het kapitaallastenplafond. In latere jaren is het beslag op het kapitaallastenplafond juist hoger, waardoor de ruimte om nieuwe investeringen te doen, afneemt.

50

6 Risico's De inventarisatie van de risico’s en daarmee de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit, geschiedt binnen de gemeente Helmond door de specifieke risico’s financieel te kwantificeren en algemene risico’s te benoemen. De specifieke risico’s zijn risico’s die van toepassing zijn op Helmond. Allereerst maken we een inschatting van de kans dat het risico zich voordoet. Hierbij hanteren we de volgende uitgangspunten: • Zeer klein (factor 0,1); • Klein (factor 0,25); • Midden (factor 0,5); • Groot (factor 0,8); • Zeer groot (factor 0,9). Voor een aantal risico’s zijn al beheersmaatregelen genomen. De kwantificering van deze beheersmaatregel brengen we in mindering op het risico. Per saldo ontstaat dan een restrisico. Het totaal aan restrisico’s resulteert dan in de benodigde weerstandscapaciteit. Naast de specifieke risico’s kennen alle gemeenten ook algemene risico's. De verschillende risico’s lichten we in de volgende paragraaf toe.

6.1

Overzicht van risico’s

Specifieke risico's In onderstaand overzicht staan de gekwantificeerde risico’s zoals geïnventariseerd bij de jaarrekening 2024. De benodigde weerstandscapaciteit van onze gemeente komt uit op een totaal van € 119,58 miljoen. Een uitgebreide toelichting op de risico’s leest u terug in de jaarrekening 2024. (Bedragen x € 1.000)

Nr. Risico's 1. Juridische claims Open einderegeling WMO/Jeugd/ 2a. rondkomen

2b. 3a. 3b. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

I/S Kans I 0,3

I

0,5

Participatiewet BUIG I Verstrekte geldleningen I Borgstellingen I Vennootschapsbelasting I Fiscale claims I Cyberrisico's I Calamiteiten I Prijsontwikkeling bouwkosten I Risico's Algemeen Grondbedrijf Totale restrisico Algemeen en Grondbedrijf

0,1 0,1 0,1 0,5 0,1 0,1 0,1 0,7

Grondslag risico's Beheersing Dekking Restrisico PM PM Reserve Sociaal 3.744 Domein 1.872 0 Alg.res Senzer/ Reserve I4.920 deel 492 0 28.424 2.842 54.410 5.441 PM PM PM PM 12.000 1.200 6.000 600 14.000 99.700

9.800 19.883 99.700 119.583

51

6.1.1 Omvang weerstandsvermogen De weerstandscapaciteit is gedefinieerd als: alle middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om risico’s te dekken, zonder dat de begroting en het beleid hiervoor aangepast dienen te worden. De beschikbare weerstandscapaciteit kent zowel een incidentele als een structurele component. (bedragen x € 1.000)

Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen x € 1.000) Algemene reserve vrij aanwendbaar Algemene reserve grondbedrijf Post onvoorzien incidenteel Incidentele weerstandscapaciteit Onbenutte belastingcapaciteit Structurele weerstandscapaciteit

78.762 99.620 250 178.632 1.251 1.251

Totale weerstandscapaciteit

179.883

De incidentele weerstandscapaciteit is € 178,63 miljoen De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit het vrij aanwendbaar deel van de algemene reserve, de algemene reserve grondbedrijf en de post voor onvoorzien. Structurele weerstandscapaciteit is € 1,25 miljoen De structurele weerstandscapaciteit bestaat uit de onbenutte belastingcapaciteit. De gemeente Helmond kan haar belastingen verhogen en haar heffingen kostendekkend maken om financiële tegenvallers op te vangen. De omvang van de onbenutte belastingcapaciteit is de ruimte tussen de feitelijke opbrengst uit het totaal van de onroerendezaakbelasting, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing enerzijds en de opbrengst die de gemeente zou moeten realiseren als zij een beroep zou doen op een aanvullende bijdrage op grond van artikel 12 van de Financiële verhoudingswet (de zogenaamde artikel 12-norm) anderzijds. Volgens die norm mogen de afvalstoffenheffing en de rioolheffing maximaal 100% kostendekkend zijn. In 2024 was de artikel 12-norm voor de OZB-opbrengst 0,1614% van de WOZ-waarde. Het tarief voor woningen in 2024 is 0,1262% van de WOZ-waarde. De tarieven voor de niet-woningen waren 0,2673% (eigendom) en 0,2156% (gebruik) van de WOZ-waarde.

Uit de gehanteerde formule uit de meicirculaire (redelijk peil) volgt, dat de gemeente Helmond een gewogen gemiddelde OZB-tarief van 0,1536% kent en nog een ruimte van € 1,25 miljoen had voor het jaar 2024. De kostendekking van afvalstoffen- en rioolheffing in de gemeente Helmond is net als de totale berekening van de onbenutte belastingcapaciteit in de onderstaande tabel terug te vinden.

Berekening onbenutte belastingcapaciteit (bedragen x € 1.000)

Huidige inkomsten 27.728 12.244 9.008 48.980

Belastingcapaciteit (bedragen x € 1.000) OZB Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal

52

Maximale inkomsten* 28.979 12.244 9.008 50.231

Onbenutte capaciteit 1.251 0 0 1.251

* Dit is de opbrengst aan OZB-belastingen, wanneer de tarieven gelijk zouden zijn aan de artikel 12-norm (0,1614% van de WOZwaarde). Voor Afvalstoffen- en Rioolheffing geldt dat kostendekking wordt bepaald op begrotingsbasis.

Gemeenten zijn in principe vrij om de hoogte van de OZB-tarieven te bepalen. Er is door de Rijksoverheid gekozen om voortaan de verschillen in beeld te brengen via een landelijke benchmark. De totale woonlasten voor Helmond liggen in 2024 met 103,6% iets boven het landelijk gemiddelde op basis van de cijfers van het Coelo (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden).

6.1.2 Ratio’s Het weerstandsvermogen geeft de relatie weer tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (middelen die beschikbaar zijn om risico’s te dekken) en benodigde weerstandscapaciteit (de risico’s die de gemeente loopt) van de gemeente Helmond. Deze relatie wordt uitgedrukt in een ratio weerstandsvermogen. De ratio geeft een goed beeld van de verhouding beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit. Voor de gemeente Helmond bedraagt deze ratio 1,50 namelijk: € 179,88 miljoen € 119,58 miljoen Een ratio lager dan 1,0 duidt op een kwetsbare financiële positie omdat de beschikbare weerstandscapaciteit niet voldoende is om de geïdentificeerde risico’s af te dekken. Het is echter geen wetmatigheid dat bij een ratiowaarde kleiner dan 1,0 of groter dan 2,0 direct geanticipeerd moet worden op maatregelen in de middelensfeer. De kans dat alle geïdentificeerde risico’s zich tegelijkertijd voor doen is namelijk erg klein. De berekende ratio voor Helmond voldoet aan de streefwaarde zoals opgenomen in de financiële verordening (minimaal 1,5).

Financiële positie Gemeenten zijn volgens het BBV verplicht om 5 financiële kengetallen op te nemen in hun begroting en jaarrekening om inzicht te geven in hoe ze er financieel voor staan. Het bestuur wordt hiermee in staat gesteld om beter te sturen op de financiële positie. De kengetallen zijn voorgeschreven maar niet genormeerd. Om uw raad een beeld te geven van de financiële positie presenteren we in onderstaande overzicht de meest actuele kengetallen. De kengetallen over 2024 komen uit de jaarverantwoording 2024. De kengetallen over 2025 en de latere komen uit de meerjarenbegroting 2025-2028. Toekomstige wijzigingen in de financiële positie hebben als gevolg dat de meerjarige kengetallen ook aangepast worden. Op basis van dit beeld is de conclusie dat de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie geen aanleiding geeft tot bijsturing. In de jaarrekening 2024 en meerjarenbegroting 2025 geven we een toelichting op de kengetallen afzonderlijk.

53

Financiële kengetallen

Jaarstukken Begroting Begroting Begroting Begroting 2024

2025

2026

2027

2028

1.a Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor 1.b verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio

34,2%

40,8%

49,4%

46,9%

47,4%

27,9%

40,8%

49,4%

46,9%

47,4%

54,0%

50,8%

46,7%

45,3%

45,7%

3.

Structurele exploitatieruimte

4,4%

0,1%

-2,1%

-0,4%

-0,2%

4.

Grondexploitatie

32,4%

28,3%

29,2%

20,8%

16,8%

5.

Belastingcapaciteit

90,5%

89,4%

89,4%

89,4%

89,4%

De financiële positie kan beoordeeld worden aan de hand van de ratio’s solvabiliteit en netto schuldquote. We hebben normen vastgesteld voor de financiële positie, welke aansluiten bij de gemiddelde ratio’s van gemeenten met een vergelijkbare grootte. De solvabiliteit is minimaal 30% en de netto schuldquote maximaal 75%. Door de financiële positie te visualiseren wordt duidelijk hoe de gemeente Helmond ervoor staat. De groene lijn illustreert onze norm en de kleurvakken sluiten aan op de signaleringsgrenzen van de provincie, waarbij rood slecht is, geel matig en groen goed.

1a. Netto schuldquote 140% 130% 120% 110% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

34,2%

2024

49,4%

46,9%

47,4%

2026

2027

2028

46,7%

45,3%

45,7%

2026

2027

2028

40,8%

2025

2. Solvabiliteitsratio 100,0% 90,0% 80,0% 70,0% 60,0% 50,0%

54,0%

40,0%

50,8%

30,0% 20,0% 10,0% 0,0% 2024

2025

54

Bijlage 1 Afkortingen en acroniemen 10vdJ

Tien voor de Jeugd

B&W

Burgemeester en Wethouders

BBP

Bruto Binnenlands Product

CAO

Collectieve Arbeidsovereenkomst

CBS

Centraal Bureau voor de Statistiek

CEP

Centraal Economisch Plan

Coelo

Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden

CPB

Centraal PlanBureau

CPI

Consumentenprijsindex

DIG

Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid

GGD

Gemeentelijke Gezondheidsdienst

GR

Gemeenschappelijke Regeling

IMOC IHP IVP

Prijs voor overheidsconsumptie netto materieel Integraal Huisvestingsplan onderwijs Investeringsprogramma

LPO

Loon- en prijsontwikkeling

MBO

Middelbaar BeroepsOnderwijs

MIRT

Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport

MJOP

Meerjaren Onderhoudsplanning

MKB

Midden- en Kleinbedrijf

MRE

MetropoolRegio Eindhoven

NAVO

Noord-Atlantische Verdragsorganisatie

NOVI

Nationale Omgevingsvisie

ODZOB

Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant

OZB

Onroerende ZaakBelasting

PPS

Publiek-Private Samenwerking

SGE

Stedelijk Gebied Eindhoven

SPUK

Specifieke Uitkering

STH

Sociale Teams Helmond

STOMP

Stappen, trappen, openbaar vervoer, mobiliteitsmaatregelen en privéauto

STOMP-G VNG

Stappen, trappen, openbaar vervoer, mobiliteitsmaatregelen, privéauto en gedrag Vereniging Nederlandse Gemeenten

VRBZO

VeiligheidsRegio Brabant-Zuidoost

VRI

VerkeersRegelInstallatie

WKR

Werkkostenregeling

Wmo

Wet maatschappelijke ondersteuning

WOO

Wet Open Overheid

WOP

Wijkontwikkelingsplan

WOZ

Waardering Onroerende Zaken

ZZP

Zelfstandige zonder personeel

55

Bijlage 2 Errata Pagina 6

10 16

30

34

Errata Het aandeel 22-jarigen met een startkwalificatie ligt rond de 70%. Dit is incorrect. Boven de tabel op pagina 10 ontbreekt dat de bedragen duizendtallen zijn. In de tabel op pagina 16 staan de beleidsintensiveringen “Ophoging wegen” en “Civieltechnische kunstwerken” foutief onder programma 1. Meedoen, rondkomen, vooruitkomen. Op pagina 30 wordt verwezen naar “pagina 30 Uitbreiden energienetwerk”. Echter dit had pagina 32 moeten zijn. Op pagina 34 kunnen we lezen:” Ondernemerscollectieven, centrummanagement Visit Helmond en Land van de Peel hebben namelijk de hoofdrol” Tussen Centrummanagement en Visit Helmond mist een “,” (komma). Dit zijn namelijk 2 verschillende organisaties.

56

Corrigenda Het percentage ligt rond de 75%. Dit is aangepast in de tekst Boven de tabel op pagina 10 is toegevoegd: “bedragen x 1.000” In de tabel op pagina 16 zijn de beleidsintensiveringen “Ophoging wegen” en “Civieltechnische kunstwerken” opgenomen onder programma 2. Duurzaam & Leefbaar Op pagina 30 wordt verwezen naar “pagina 32 Uitbreiden energienetwerk”. Op pagina 34 is opgenomen: ”Ondernemerscollectieven, Centrummanagement, Visit Helmond en Land van de Peel hebben namelijk de hoofdrol”