'verslag - Raad (07.11.2024)'

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HELMOND d.d. 7 november 2023

1.

Heropening en mededelingen De voorzitter: Dames en heren. Ik heropen de vergadering. Dat wil zeggen, vorige week dinsdag hebben wij raadsvergadering gehad waarin wij een aantal punten nog niet hadden afgehandeld en dat heb ik verdaagd naar vandaag om half één. Dus ik heropen de vergadering, dus ook bij het stemmen, mogelijk stemmen, mevrouw Janssen hadden we toen gekozen als nummer. Dan beginnen we daarmee. Maar ik wil met uw goedvinden dat op deze wijze even heropenen, zodat ik dadelijk formeel de begrotingsbehandeling kan openen. Dus ik heropen de vergadering en wij zijn gebleven bij agendapunt 4A.

4.

Wijziging gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Dat is de wijziging gemeenschappelijke regeling en dan 4 A, B, C en D, dat zijn allemaal gemeenschappelijke regelingen en ik heb begrepen dat er een amendement voor alle vier ingediend zou willen gaan worden door de VVD. Dus ik zou allereerst het woord, met uw goedvinden, om te kijken of we deze vier onderwerpen gewoon tegelijkertijd kunnen behandelen. En dan zou ik aan de voorkant de heer De Greef van de VVD het woord willen geven omdat hij voornemens is een amendement voor alle vier in te dienen. Kunt u daarmee instemmen? Oké. De heer De Greef, aan u het woord. De heer De Greef: Dank voorzitter. Ik zal het kort houden, want ik zei inderdaad, het zijn wel vier amendementen moet ik zeggen, maar ze zijn gelijkluidend. Dus dat even, tenminste de delen die afwijken heb ik geel gemarkeerd en u moet degene van de veiligheidsregio dan als voorbeeld nemen. Op dit moment worden al onze GR-en gewijzigd. De WGR, de Wet Gemeenschappelijke Regelingen is vorig jaar gewijzigd om ons als raad meer in positie te brengen. En dat is ook waar deze amendementen op zien, om te kijken dat wij als raad zelf ook het initiatief kunnen nemen tot bijvoorbeeld het indienen van zienswijzen en tot bijvoorbeeld het indienen van burgerparticipatie. Gelet op de tijd, ik kan daar heel erg over uitweiden, zal ik dat niet doen.

Als u vragen heeft, stel ze gerust. Maar ik heb de meesten ook al gesproken van tevoren. Dus dan wil ik ze gewoon indienen. De voorzitter: Ja, u mag wel even de intentie en u mag ook het dictum, want ik ga … Dat is overigens dadelijk voor alle begrotingsbehandelingen, alle amendementen en moties mag u zelf het dictum. Dat ga ik niet allemaal voor u doen meer. Dus ik dacht, het kan nu wel. Dus ik begin er eigenlijk bij de heer De Greef mee. De heer De Greef: Dan ben ik toch tien minuten verder, want het dictum is een heel amendement. De voorzitter: Wie moet dat dan lezen? De heer De Greef: Ik wil het wel voorlezen hoor. De voorzitter: Nee, maar ik zou dan de intentie. De heer De Greef: De intentie is bij alle vier om een bepaling op te nemen dat besluiten waarvan wij als raad vinden of waarvan het bestuur van een GR vindt dat die aan zienswijzen moeten onderworpen dat dat kan, los van dat er een opsomming is van bepaalde documenten waar een zienswijze sowieso verplicht is. Dat is

eigenlijk de eerste. En de tweede gaat over inspraak. Inspraak van onze ingezetenen, onze inwoners, en inspraak van belanghebbenden bij de gemeenschappelijke regelingen. De wet zegt dat je daar afspraken over moet maken. Nou, in sommige GR-en stond onverhoopt dat daar geen inspraak kan volgen en we hebben dat geprobeerd te verduidelijken door te zeggen: die inspraak loopt gewoon op de normale manier via de gemeenteraden, zodat mensen altijd kunnen inspreken. En daar zit een uitzondering bij dat wanneer wij het willen of wanneer het bestuur het wil, men een eigen lijn van inspraak kan volgen. Dat zijn ze in het kort. De voorzitter: Oké, dank u wel. Het is een versterking van uw positie als raad naar de GR-en. Dat is misschien de kortste samenvatting. Het zijn vier amendementen, want ze zijn dus bij de verschillende onderdelen worden ze ingediend. Zijn er vragen aan de heer De Greef hierover? Nee? Oké, dank u wel. Dan maken ze onderdeel uit van de beraadslagingen en zijn ze daarmee ingediend. Ik kijk even naar de zijde van de gemeenteraad. Is er nog iemand die het woord zou willen voeren over de vier GR-en? Dus u mag ze alle vier willekeurig ook vertellen. Mevrouw Koolen en de heer Tuerlings. Mevrouw Koolen-Van der Zee: Dank u wel voorzitter. Ja, de laatste vergadering was een beetje onduidelijk over het MRE en de raadstafel 21.

Wij volgen wat dat betreft ook een beetje de lijn van de VVD en de amendementen ter versterking van onze positie. En ja, wij kunnen in ieder geval instemmen met deze vier bespreekstukken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb een hele tijd terug een heel boeiend gesprek gehad met de heer De Greef over de positie van de raden in de gemeenschappelijke regelingen. En wij kunnen ons ook helemaal vinden in deze lijn. Het is goed dat wij als raad hier een wat sterkere positie in krijgen, zeker omdat het met name bij de MRE gaat om koersbepaling die de gemeente echt wel heel sterk raakt, zeker met betrekking tot de schaalsprong. De voorzitter: Oké, dank u wel. Zijn er nog anderen die op zowel A, B, C en D zouden willen inspreken? Zo niet, als u het ook goed vindt zal ook vanuit het college door de heer wethouder De Kort gereageerd worden op het amendement en uw inbreng. De heer De Kort, aan u het woord. De heer De Kort: Ja voorzitter, laat ik dan ook heel kort daarin zijn. Het college is dankbaar aan de heer De Greef dat hij dat deze amendementen heeft ingediend. Wij hechten ook, de heer Tuerlings bevestigt het ook nog eens, de democratische legitimiteit en positie van uw raad. Dus wij kunnen op al deze amendementen positief adviseren. De voorzitter: Oké, dank u wel.

Dan kijk ik even aan de zijde van de gemeenteraad om daar nog op te reageren. Zo niet, dan mag ik ze in stemming brengen. Is er behoefte aan een stemverklaring nog? Zo niet, dan ga ik eerst alle vier de amendementen in stemming brengen en daarna de vier gemeenschappelijke regelingen. Allereerst is het amendement behorende bij het raadsvoorstel 89 met betrekking tot de veiligheidsregio. Wie is voor dit amendement? Wie is tegen? Dat is unaniem aangenomen. Dan het amendement voor de GGD. Wie is voor dit amendement? Wie is tegen? Unaniem aangenomen. Dan het amendement omtrent de Metropoolregio Eindhoven. Wie is voor dit amendement? Wie is tegen? Dan is het unaniem aangenomen. En dan het amendement rondom de ODZOB. Wie is voor dit amendement? Wie is tegen? Dan is dit ook unaniem aangenomen. Nou, als dat een voorbode is voor deze vergadering, dan zijn we zo aan de borrel. Oké, dan ga ik naar de agendapunten.

a.

GR Veiligheidsdienst Brabant Zuidoost (VRBZO)

De voorzitter: Allereerst 4A. Dat gaat over de wijziging gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant Zuidoost, raadsvoorstel 89. Wie is voor? Wie is tegen? Ook unaniem aangenomen. b.

GR Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD)

De voorzitter: Dan gaan we naar 4B. Dat gaat over de wijziging gemeenschappelijke regeling GGD Brabant Zuidoost, raadsvoorstel 87. Wie is voor? Wie is tegen? Ook unaniem aangenomen. c.

GR Metropoolregio Eindhoven (MRE)

De voorzitter: Dan gaan we naar 4C, dat gaat over raadsvoorstel MRE. Wie is voor? Wie is tegen? Dan is het unaniem aangenomen. d.

GR Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB)

De voorzitter: Dan D, wijziging gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuidoost Brabant. Wie is voor? Wie is tegen? Ook unaniem aangenomen. 5.

Koersnota geluid De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 5. Dat gaat over de Koersnota Geluid Helmond 2023, raadsvoorstel 84. Ik dacht de fractie van Forum voor Democratie en de VVD, de VVD had het voorbehoud laten vervallen. Ik kijk even naar de fractie van Forum. Ja, de heer Heller. Zijn er nog anderen die het woord rondom dit agendapunt? De heer Terzioglu en de heer Guldenaar. Anders nog? Nee? De heer Heller. De heer Heller: Dank u wel, voorzitter. Beste Helmonders, Forum voor Democratie heeft kennisgenomen van de Koersnota Geluid van de gemeente Helmond 2023. We hebben een voorbehoud gemaakt om de wethouder de gelegenheid te geven om de in de adviescommissie gedane suggesties mee te nemen in deze nota en dus meer concreetheid te krijgen, maar helaas zien we daar niets relevants van terug. Als ik naar het voorstel kijk, constateer ik nog steeds dat van ons wordt gevraagd om in te stemmen met een bepaalde koers, zonder dat aan de voorkant de naar onze mening noodzakelijke duidelijkheid wordt geschetst. Naast de veelvuldige opsomming van regels en voornemens, zonder hypotheses en scenario's die meer houvast zouden bieden, is de overweging om al dan niet mee te gaan voor ons natuurlijk lastig. Dit omdat deze nota het begin is van een reeks van plannen en maatregelen die al in de nabije toekomst consequenties zullen en zeker gaan krijgen voor alle Helmonders.

Forum voor Democratie is uit het oogpunt van transparantie en integriteit van het bestuur van mening dat de Helmonders en dus ook deze raad mogen weten waarover precies een oordeel wordt gevraagd. Immers, natuurlijk vindt ook Forum voor Democratie dat geluidsoverlast waar mogelijk en naar alle redelijkheid tot een minimum moet worden beperkt. Maar dan moet ook wel het doel van de nota duidelijk zijn en dan moet er geen dubbele bodem in zitten. In de adviescommissie van 10 oktober jongstleden hebben we daar al opmerkingen over gemaakt. Zo staat er bijvoorbeeld op bladzijde 4 een grafiek, overgenomen uit de Brabantse Omgevingskern van de GGD, waaruit blijkt dat de twee grootste veroorzakers van geluidsoverlast zouden zijn: brommers, scooters en buren. Verderop in de nota wordt weer handig een link gelegd met de Mobiliteitsvisie en wordt er weer gesproken over de dominantie van de auto. Er wordt verwezen naar gezondheidskundige richtlijnen van de WHO en richtlijnen van de Europese Unie opdat we toch wel zeker in de gaten hebben dat onze gezondheid in deze voorop moet staan. Op bladzijde 9 onder 3.2 wordt letterlijk gesteld, ik citeer: ‘het wegverkeer is in Helmond veruit de belangrijkste bron van geluidsoverlast. We

leggen daarom de focus op het terugdringen van geluidshinder door wegverkeer op de gemeentelijke wegen.’ Einde citaat. Dit terwijl twee andere oorzaken, namelijk het gedrag van een bepaalde groep bromfietsers en scooterbestuurders, waar we allemaal beelden bij hebben vanwege hun overlastgevende gedrag en roekeloos rijgedrag, daar ruim bovenuit steekt. En dan natuurlijk op de tweede plaats, zoals al genoemd, onze buren. Forum voor Democratie betreurt het dat ook deze nota via een u-bochtconstructie wordt gebruikt om het de automobilisten in Helmond wat lastiger te maken. En ja, ook dit is een motief uit een hoger gelegen politieke agenda. Ons lijkt dat de focus moet liggen op verandering van gedrag, kijkend naar de twee grootste geluidsoverlastveroorzakers, zoals door de GGD genoemd is, in plaats van weer met een grote vinger te wijzen naar onze automobilisten. Daarom raden wij de raad aan om niet in te stemmen met deze nota. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, de heer Heller. Dan geef ik het woord aan de heer Terzioglu. De heer Terzioglu: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, een gezond woon- en leefklimaat is uitermate belangrijk. Geluidsoverlast is één van de meest vervelende vormen van overlast. Hoewel de beleving ervan per persoon verschilt, doen we er als gemeente goed aan deze vorm van overlast, maar ook andere vormen van overlast zoveel mogelijk te beperken.

Het is goed te lezen dat het college naar de geluidsbelastingsnorm van de Wereldgezondheidsorganisatie wil toewerken. De Koersnota Geluid ligt daarmee in lijn met de motie Terugdringen geluidsbelasting die op 28 september 2021 door de raad is aangenomen. Wij zien de verdere uitwerking van de voorliggende Koersnota in actieplannen met vertrouwen en belangstelling tegemoet. De SP kan dan ook instemmen met raadsvoorstel acht. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Guldenaar van Mì Hellemonders. De heer Guldenaar: Dank u wel, voorzitter. Alleen heel kort, hoor. Wat ik mis in de Koersnota Geluid is hoe te handelen als iets verkeerd gaat. Ik ben daar in de commissievergadering ook al over begonnen. Als er een vergunning is verleend of een bestemmingsplan is goedgekeurd en er komen klachten van inwoners, wat zijn dan de vervolgstappen van de inwoners en gemeenten? Het antwoord mag niet in ieder geval zijn, en dat heb ik al eerder een keer gehoord, dat de inwoners dit hadden kunnen weten als ze bladzijden drie en vier, infopagina gemeente hadden gelezen in de loop. De handhaving, dat snap ik dat je daar naartoe stapt. Maar een loket, een ambtenaar, of kun je je naar een extra onderzoek van de medewerker Omgevingsgeluid richten? De gemeente draait op voor de extra isolerende maatregelen.

Het antwoord mag ook niet zijn: dit had je kunnen weten als je in het centrum gaat wonen of een huis aanvaardt in het Stationskwartier, waar treinen rijden. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de zijde van de gemeenteraad of er nog iemand wil inspreken. Zo niet, dan zou ik wethouder Bonte willen vragen om te reageren. Wethouder Bonte. De heer Bonte: Dank, ook aan de bijdragen hier. Het is volgens mij een sluitstuk van ook de uitgebreide discussie die we in de commissie hebben gevoerd. Uitkomst van de commissievergadering was dat er breed draagvlak in de commissie aanwezig was voor de koers die wordt voorgesteld in de Koersnota. Dus hoe gaan we geluidsoverlast als ook bron van gezondheidsschade, hoe gaan we die effectief aanpakken? In de commissie zijn ook een aantal waardevolle suggesties gedaan die wij ook meenemen in het Actieplan Geluid, wat in het voorjaar ook met u besproken wordt. En dat is ook het moment waarop we op de concrete maatregelen, ook op de suggestie die de heer Guldenaar heeft gedaan, met elkaar verder van gedachten wisselen. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk eventjes aan de zijde van de gemeenteraad. De heer Boetzkes.

De heer Boetzkes: Ja voorzitter, misschien heel kort. Ik denk dat we in de commissievergadering hier heel goed met elkaar over gesproken hebben. Ik vond wel dat daar juist duidelijk was dat het hoe eigenlijk onvoldoende was uitgewerkt, maar dat duidelijk door de wethouder is toegezegd dat we daarin meegenomen worden. En dat maakt in ieder geval voor ons ook dat wij in kunnen stemmen met deze Koersnota. Dus het wat, het terugdringen van geluidshinder, is in ieder geval duidelijk besproken en daarover hebben we volgens mij ook unanieme overeenstemming dat dat gaat gebeuren. De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting. Anderen nog? Nee. Dan kan er gestemd worden over dit raadsvoorstel. Ja. Kan er gestemd worden met handopsteken? Wie is voor dit raadsvoorstel? Wie is tegen? Dan is het … Tegen is Forum voor Democratie. Daarmee is het voorstel aangenomen. 6.

Sluiting De voorzitter: Ik sluit deze raadsvergadering en ik zal om één uur de begrotingsvergadering openen. Dank u wel.

Aanvang raadsvergadering Programmabegroting 2024 1. Opening en mededelingen De voorzitter: Dames en heren, ik verzoek u plaats te nemen. Het is één uur. Neemt u uw plaatsen in. Nog niet helemaal. Oké. Ik open de raadsvergadering. Ik heet u allen van harte welkom, de mensen op de publieke tribune, medewerkers die ook mee zitten te luisteren op andere plekken om ons te ondersteunen met elkaar, maar ook de kijkers thuis van harte welkom en u als raad ook van harte welkom. Voordat we willen beginnen zou ik willen vragen om even een moment van overdenking. Dank u wel. 2.

Aanwijzen van een lid als bedoeld in artikel 19 van het Reglement van Orde van de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad Helmond 2018. De voorzitter: Dan trek ik een kaartje voor het geval er vandaag gestemd gaat worden. Dat correspondeert met nummer 32, nummer 32. De heer Tuerlings, een keertje weer iemand anders. Dan is er een bericht van verhindering gekomen van de heer Peters en de heer De Mare. Mevrouw Brouwers en de heer Van de Brug zouden later komen en de rest is allemaal aanwezig zie ik. Ja, prima.

3.

Vaststellen agenda De voorzitter: Dan komen we bij het vaststellen van de agenda. Kunt u zich vinden in de agenda die voorligt? Ja. Dan zou ik graag met uw toestemming willen starten met een mededeling. Ik doe dat graag van het spreekgestoelte. Lieve mensen. Bijna twaalf jaar geleden zat ik in de trein van Den Haag naar Eindhoven. Ik was lid van de Tweede Kamer. Het kabinet was onverwacht gevallen. Ik stond in mijn gedachten op een kruispunt. Zou ik doorgaan als Kamerlid of volgde ik mijn hart en greep ik de kans om burgemeester te worden van mijn geboortestad? De knop ging om. Helmond en ik lijken op elkaar. Dat schreef ik in mijn sollicitatiebrief aan hare Majesteit de koningin. Recht voor zijn raap, schouders eronder, samen rooien we het wel. Dames en heren, er is geen dag geweest dat ik spijt heb gehad van de overstap die ik destijds maakte van de landelijke politiek naar het lokale bestuur. Over een jaar, om precies te zijn op 1 november 2024, eindigt mijn tweede ambtstermijn. Ik heb besloten om dat moment te stoppen als uw burgemeester. Het doet me meer dan ik dacht. In twee ambtsperiodes heb ik Helmond zien ontwikkelen van wat zoekende stad naar een

zelfverzekerde stad. Een stad waar bouwkranen de skyline domineren. Een stad van economische voorspoed. Een belangrijke speler in Brainport en een bruggenbouwer naar de Peel. Wat een energie zit er in deze stad. Maar het is ook een stad die nog lang niet af is. We groeien om de draagkracht groter te maken en de welvaart breder. En daar is nog een weg in te gaan. De voorspoed komt nog niet iedereen ten goede. We zijn de stad met meerdere gezichten en er is nog genoeg te doen. Er staat een stevig college, een daadkrachtige raad en een gemotiveerde organisatie. Een goed moment voor mij om een ander pad in te slaan. Ik vind het tijd worden om mijn blik te verruimen, nieuwe uitdagingen aan te gaan en daarbij ook net iets meer tijd te creëren voor mijn eigen privéleven. Ik ben straks twaalf jaar voorzitter geweest van uw gemeenteraad. Vele uren brachten wij samen door in deze raadzaal. In dit hart van onze democratie, hier wordt onze stad bestuurt. Ik hoop dat het nieuwe huis voor de stad nog een extra boost gaat geven. Een plek waar eigenlijk alles samenkomt, ambtenaren en inwoners van onze stad. Dames en heren, het voelt als een natuurlijk moment. Een nieuw stadskantoor, een nieuwe raadszaal, een nieuwe burgemeester. En tegen diegene die misschien op dit moment ergens in een trein zit en denkt: hé, het Helmonds burgemeestersambt komt vacant.

Tegen diegene wil ik zeggen: wat een voorrecht is het om hier burgemeester te mogen zijn van deze markante stad. Het boegbeeld van de 95.000 inwoners die trots zijn op hun stad. Maar ik ben nog niet weg. We gaan nog vele bakens met elkaar verzetten. Ik kijk uit, zoals altijd, naar onze samenwerking in de komende twaalf maanden, te beginnen met vandaag, met de begroting voor de komende vier jaar. Voor mij persoonlijk is dit de twaalfde keer en zoals u nu weet ook mijn laatste keer. Aan de slag en ik heb er zin in. Dank u wel. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Voorzitter, met uw goedvinden vraag ik even tien minuten schorsing om iedereen dit even te laten verwerken. De voorzitter: Ik schors de vergadering. Dames en heren, ik zou graag de vergadering willen heropenen. Mevrouw Spierings, die had de schorsing aangevraagd. De regel is dat u nu het woord krijgt. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Nou ja, bij deze dan. Ik geef het woord weer terug aan u. De voorzitter: Dank u wel. Ik ben weer van de emotie bekomen. Het is toch altijd heel bijzonder omdat je je voorneemt dat ik dit goed heb voorbereid. Ik wist precies wat ik wilde gaan zeggen. Dat er dan toch die emotie en dat betekent, en dat heb ik ook gezegd, ik hou van de stad en ik hou van mijn vak en ik heb altijd mezelf kunnen zijn en dat is, ja kwam misschien wel alles even tegelijk naar boven.

Dus excuus als het te veel emotie was, maar dit kwam recht uit mijn hart. 4.

Programmabegroting 2024 De voorzitter: Oké, we gaan aan de slag. We hebben de hele middag en avond nog, dus we gaan de Programmabegroting 2024 behandelen, raadsvoorstel 81. Ik zeg gewoon, degenen die willen spreken, graag via het spreekgestoelte. De moties en amendementen had ik al gezegd, graag zelf even het dictum lezen, dan gaat dat misschien iets sneller en dan is dat wat helderder. En ik zou als eerste willen vragen de heer Tuerlings van GroenLinks. Tien minuten de tijd. De heer Tuerlings, GroenLinks. De heer Tuerlings: Ja, dank u wel voorzitter. Ik sta hier wel een beetje anders dan dat ik vanochtend bedacht had. Het komt toch ook binnen natuurlijk. Maar ik zal kijken of het mij met wat minder traantjes lukt. Ik hoop het wel. Voorzitter, over vijftien dagen mogen we naar de stembus. Ik hoop dat Helmond een hoge opkomst laat zien, want het zijn niet zomaar verkiezingen. Het zijn verkiezingen die over het fundament van onze samenleving gaan. Een ideeënstrijd tussen een sociale, eerlijke maatschappij, of een maatschappij waarin waar je ouders vandaan komen, bepaalt hoe groot je mag dromen. Een ideeënstrijd tussen oog om oog, tand

om tand, of respect voor elk levend wezen. Een ideeënstrijd tussen het grootkapitaal, waar men dagelijks een gemiddeld jaarsalaris binnenharkt, en de gewone burger, waarvoor een gemiddeld jaarsalaris steeds vaker niet eens meer genoeg is om nog boven de armoedegrens uit te komen. En dat juist deze verkiezingen zo essentieel zijn, is niet zo vreemd. De afgelopen jaren zijn nationaal en internationaal en nu ook lokaal, maatschappelijk gezien uitzonderlijk turbulent. Met Corona, de inval van Rusland in Oekraïne, de inflatie, de energiecrisis, de stikstofcrisis, droogte en wateroverlast, de schendingen van internationaal recht in het Midden-Oosten, en zo kan ik nog een tijdje doorgaan. We kennen in de geschiedenis maar weinig periodes waarin maatschappelijke ontwikkelingen ons zo direct en zo hevig raken. Ver van ons bed? Ik breng het nog een stukje dichterbij. Ook in Helmond kampen we met armoede, kansenongelijkheid, tweedeling, discriminatie, wachtlijsten in de zorg, lerarentekort, polarisatie, depressie, en eenzaamheid. Ook in Helmond moeten honderden inwoners kiezen tussen een warm huis of een warme maaltijd. Ook in Helmond overwegen inwoners de tandarts of het ziekenhuis over te slaan uit angst voor de rekening of een deurwaarder. Meer dan ooit hebben we een sterke samenleving nodig. Daarbij hoort een overheid die samenwerkt met en voor de inwoners.

Een overheid die je helpt, die achter je staat en er voor je is als je het even niet meer alleen kunt. Een overheid die niet denkt in naadloze klantreizen maar in het faciliteren van inwonerbehoeftes. Een overheid die vertrouwen heeft en geeft. Voorzitter, over vijftien dagen mogen we naar de stembus om te kiezen voor partijen die maatschappelijke problemen heel normaal vinden of voor partijen die maatschappelijke problemen wel aanpakken. Problemen aanpakken doen we in Helmond in ieder geval wel, ondanks een organisatie die flink onder druk staat, zowel in capaciteit als in financiën. Met het Ambitieakkoord hebben we een koers geformuleerd. Te midden van alle onzekerheden moeten we op koers zien te blijven en dat vraagt om realisme. We kunnen veel ambitie hebben, maar in een wereld die zo hard verandert als op dit moment, zullen we kritisch moeten kijken naar wat we willen, naar wat we kunnen en naar wat noodzakelijk is. Vanuit die kritische blik en de van GroenLinks bekende uitgangspunten, ga ik nu dieper in op de huidige begroting. We streven naar een inclusieve stad waar iedereen zich veilig voelt, gezond is en zich geen zorgen hoeft te maken over de keuze tussen een warm huis of een warme maaltijd. Onze Timeout voorziening en de recent aangekondigde opvang voor daklozen dragen hieraan bij. Daar is GroenLinks blij mee. Dit is de overheid die we nodig hebben.

Die er voor je is als je het even niet meer alleen kunt. Ook de introductie van de Helmondpas is hier een mooi voorbeeld van. Liefst, voorzitter, zouden we natuurlijk zien dat dit soort maatregelen helemaal niet nodig zijn. Maar zolang dat niet het geval is, hoort de overheid voor je klaar te staan. Dit vangnet is voor nu noodzakelijk, maar inzet op het voorkomen van behoefte aan een vangnet is ook van belang. Gelukkig zien we dit ook weer terug in de plannen van volgend jaar. Met een Stadsplan Basisvaardigheden, het programma Preventie met Gezag, de aanpak Ruimte om te Leven, Brainport voor elkaar, en het structureel mogelijk maken van aanpak van gezondheidsverschillen tussen de wijken. In dit licht zouden wij ook graag financiële consequenties willen zien voor de uitbreiding Aanpak Kansrijk. Hiervoor hebben wij een motie, die zal ik aan het eind even voorlezen. De Participatiewet had ook een preventief instrument moeten zijn, maar is hierin haar doel flink voorbijgeschoten. Gelukkig treedt een herziene Participatiewet waarschijnlijk in 2025 in. Dat betekent dat we nog een heel jaar hebben om te werken aan uitvoering van onze motie Meedoen door werk en andere vormen van maatwerk en werken vanuit vertrouwen. Wij gaan ervan uit dat hier komend jaar concrete resultaten op worden geboekt.

Regulier onderwijs is natuurlijk minstens zo belangrijk als het gaat om verkleinen van maatschappelijke tweedeling. Wij zien de inzet op de Helmondse educatieve agenda ook zeker als een positief voornemen. Tegelijk zijn we blij dat er voor het Jan van Brabant zicht is op een nieuwe voorziening en kijken uit naar het moment dat deze in gebruik wordt genomen. In een eerlijke en sociale stad is er ook voldoende woonruimte beschikbaar. Dit vraagt om versnelling van onze woningbouw en een kwaliteitsimpuls voor enkele kwetsbare wijken. GroenLinks ondersteunt de inzet hierop van harte. Overal in onze stad, de burgemeester noemt het zojuist ook al, zien we ontwikkelingen, en we hebben er nog een hoop in het vooruitzicht. Hoe staat het met het

voornemen om een actievere grondpolitiek en meer regie in projectontwikkeling te voeren? Dat is een concrete vraag aan het college. Voorzitter, klimaat kan natuurlijk niet ontbreken in het betoog van GroenLinks. We vinden het mooi dat de gemeente een actievere rol gaat nemen in de opwek van duurzame energie. Kunnen we met die actievere rol ook meer sturen op de aanpak van energiearmoede? Inzet op klimaatmaatregelen is hoe dan ook broodnodig, want met uitstelmaatregelen wordt onze hypotheek op de toekomst alleen maar groter. We kunnen als gemeente klimaatverandering niet stoppen, maar het ontslaat ons niet van onze verantwoordelijkheid om iets te doen. Met het Klimaatcontract nemen we die verantwoordelijkheid. Tegelijk denken wij dat met de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond pas een deel van de opgave te pakken is. Hittestress, wateroverlast en biodiversiteit verdienen in de komende jaren meer aandacht en zorg dan we nu bevroeden. Een andere ontwikkeling waar wij ons zorgen over maken, is het regionale bedrijventerrein bij Lungendonk. GroenLinks-collega Van Sas stelde hierover al vragen. We onderschrijven de noodzaak en behoefte aan ruimte voor bedrijvigheid in onze regio, maar wij willen geen tweede BZOB met weinig arbeidsplaatsen of met overlastgevende bedrijven. Daarvoor is de ruimte in onze regio te schaars en onze kwaliteit van leven te kostbaar.

In dat licht valt voor ons ook de bereikbaarheidsdiscussie. Ruimte is schaars, kwaliteit van leven is kostbaar. Tegelijk ligt er een enorme regionale uitdaging. Krijgen wij als raad op korte termijn nog iets te zien over de regionale bekostigingssystematiek en het bredere speelveld? Over speelvelden gesproken voorzitter, met zo'n mooie Sport- en Beleefcampus aan de oostkant van Helmond mogen we trots zijn. Mooi ook om te zien dat de Sporten Beweegnota nog steeds de tweetrapsraket van visie en uitvoering volgt. Deze methode zouden we op gebied van onze Cultuurvisie ook graag zien. De Cultuurvisie is immers langjarig en loopt tot 2040. Daarbij past een goed plan van aanpak waarbij de afzonderlijke uitvoeringselementen met hun financiering aan de raad worden voorgelegd. Natuurlijk begrijpen wij dat culturele instellingen behoefte hebben aan meerjarige financiële zekerheid. Dat hoeft elkaar in onze ogen niet te bijten. In die zin is het opvallend te noemen dat we bij het Annatheater al een onderzoek hebben afgerond, maar nog geen standpunt hebben ingenomen, terwijl bij het Home Computer Museum net een onderzoek is gestart, maar al wel structurele middelen zijn opgenomen in de begroting. Dat wil niet zeggen dat wij niet achter de middelen voor het Home Computer Museum staan, maar wel dat we hopen dat ook de toekomst van het Annatheater gewaarborgd wordt.

Voorzitter, cultuur zit volgens GroenLinks niet in stenen, maar in beleving. Ik herhaal hiermee dat, gelet op de financiële positie van de gemeente en het gering te noemen aantal bezoekers, een fysieke uitbreiding van onze Kunsthal voor GroenLinks laag op de prioriteitenlijst staat, met of zonder cofinanciering vanuit de Regiodeal. Voorzitter, ik ga alweer richting afronding. Een hele reeks aan mooie plannen staat opgenomen in deze begroting. Dat is hartstikke top, maar ik grijp terug op wat ik eerder in mijn betoog al noemde. Meer dan ooit hebben we een sterke samenleving nodig. Daarbij hoort een overheid die je helpt, die achter je staat, en er voor je is als je het even niet meer alleen kunt. Dat doen we in Helmond en we moeten ernaar blijven streven dat elke Helmonder dat ook zo ervaart. De voorzitter: Dank u wel, de heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Zal ik mijn motie nog even? Het dictum van de motie. Wij vragen het college van burgemeester en wethouders de uitrol van het project Kansrijk niet alleen in woord, maar ook in financiële middelen uit te drukken. De benodigde middelen te zoeken binnen het programma Meedoen, Rondkomen en Vooruitkomen. En de Raad hier met een raadsinformatiebrief over te informeren. Deze is ondertekend door GroenLinks, CDA, SP, DENK, PvdA en Mì Hellemonders.

De voorzitter: Dank u wel. Als ik hem mag ontvangen? Dank u wel. Is voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. U bent gekomen aan het einde van uw termijn. Ik kijk even aan de zijde van de gemeenteraad of er nog vragen zijn. Ja, de heer Rieter. De heer Rieter: Ja, dank u wel voorzitter. Een korte vraag. In de bijdrage heeft de heer Tuerlings het ook over klimaat. Was natuurlijk wel te verwachten. Als we horen en ook zien in de begroting, dan zien we dat het college al aangeeft dat de komende tientallen jaren er 800 miljoen nodig zal moeten zijn voor klimaatverandering, maar ook voor de schaalvergroting en dergelijke. Hoe denkt u, ook met het oog op de toekomst, hoe we dat gaan bolwerken? De voorzitter: De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Ja, dank u wel voorzitter. 800 miljoen is natuurlijk een joekel van een bedrag. Daar kijken we niet zomaar met zijn allen overheen. Onze begroting bedraagt iets meer dan 400 miljoen, geloof ik. Dat betekent dat we daar niet de komende twee jaar mee klaar zijn. Die schaalsprong is er eentje van een hele lange adem, tot aan 2040 en ook daarna werkt hij nog enorm lang door. Het is voor de regio ontzettend belangrijk dat we die schaalsprong goed laten landen, want met die schaalsprong kunnen we ook een hele belangrijke kwaliteitssprong realiseren.

Als we die schaalsprong niet goed laten landen, dan wordt de sociaal maatschappelijke tweedeling alleen maar groter. En hoe we dat gaan bekostigen? Dat zal de komende jaren, de komende tientallen jaren zal dat duidelijk moeten worden. Ik denk dat we een bedrag van 800 miljoen structureel stapje bij stapje zullen moeten regelen en daar staan we als gemeente echt niet alleen voor aan de lat. Daar ziet GroenLinks in ieder geval ook de verantwoordelijkheid van alle ondernemers, bedrijven, instellingen en andere instituten in de stad die daar mede verantwoordelijk voor zijn. En ook als regio zullen we daar zeker gezamenlijk voor aan de lat moeten staan, want anders gaat het ons niet lukken om die schaalsprong goed te laten landen. En klimaatverandering is zo'n zelfde maatschappelijk probleem. De voorzitter: De heer Rieter. De heer Rieter: ja, heel kort hoor. Ik hoor de heer Tuerlings zeggen dat we er gezamenlijk voor aan de lat staan. U heeft gezien ook, redelijk recent, dat ook in andere projecten die gezamenlijkheid soms ook ineens weg kan zijn. In ieder geval mijn vraag: u geeft dus ook aan: de komende jaren gaat dat duidelijk worden. We hebben ook gezien in de begroting dat ook de komende jaren, vanaf 2026, dat ook het ravijnjaar en dat we ook echt grote problemen hebben hoe we dat gaan bolwerken.

Gekoppeld aan uw oproep om in ieder geval veel geld aan de doelstelling uit te geven, maken wij ons heel veel zorgen. Dus dat is het punt wat wij wel even wilden maken. De voorzitter: Nog een andere vraag? De heer Tuerlings: Mag ik daarop reageren voorzitter? De voorzitter: Ja hoor. De heer Tuerlings: Want de heer Rieter noemde projecten die niet doorgaan omdat gezamenlijkheid in één keer wegvalt. Op welk project doelt u zo snel?

De heer Rieter: Nou, een project is natuurlijk BSD. Dat is natuurlijk een project waar natuurlijk vele miljoenen ook nodig waren en daar is ook gerekend op gezamenlijkheid. Dus dat even als voorbeeld. Maar mijn vraag was natuurlijk breder dan alleen BSD. De voorzitter: De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Ja, het is natuurlijk heel belangrijk dat we in die gezamenlijkheid blijven zitten. Er zullen ongetwijfeld in de toekomst ook projecten komen die vanwege tegenvallers minder rooskleurig gaan zijn dan we op dit moment hopen. Er zullen projecten zijn die niet door zullen gaan omdat plannen niet meer haalbaar zijn vanwege maatschappelijke ontwikkeling, maar dat is iets van alledag denk ik. Ja, het is heel belangrijk dat we die middelen wel als gezamenlijk, collectief als regio dat we dit allemaal voor elkaar gaan krijgen. En ja, ik snap uw zorg en het zal de komende tientallen jaren zeker een punt van aandacht blijven en daar hebt u gelijk in. De voorzitter: Zo voldoende? De heer Rieter: Zeker. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel, de heer Tuerlings voor uw bijdrage. Dan zou ik willen vragen of de Manders zijn bijdrage wil starten namens de VVD. De heer Manders, aan u het woord. Ook tien minuten. De heer Manders: Dank u wel voorzitter. Allereerst wil de VVD starten met welverdiende complimenten aan de ambtenaren.

Onvermoeibaar hebben ze zich ingezet om een begroting die bestond uit dertien beleidsprogramma 's terug te brengen naar vier beleidsprogramma’s. Ik hoop dat die complimenten worden overgebracht. Dat was geen sinecure wat ze daar hebben gepresteerd. Ondanks die vier beleidsprogramma's is het document helaas niet dunner geworden en er waren ook best nog wat technische vragen. Maar goed. Politieke reflectie begint meestal na 100 dagen. Op dit moment zitten we bij dag 523 van dit college, heb ik de computer laten uitrekenen. Het was een bruisende periode vol met ambities tot nu toe. Het zijn er zoveel dat wij wel eens denken: dreigen we daar niet in te verdrinken? Het is voor onze fractie teleurstellend dat het college deze 523 dagen vooral besteed heeft aan het produceren van visies, heel veel visies. Mobiliteitsvisie tot Erfgoedvisie, van fysiek Stationskwartier tot Cultuurvisie en nog vele andere plannen. Interessante plannen, zeker, maar we moeten ons wel afvragen: hoe toekomstbestendig zijn al deze plannen? Want zoals we allemaal weten, een aantal van die plannen rusten op een minieme meerderheid hier in de raad en toekomstbestendigheid houdt ook in dat er een brede steun moet zijn in het maatschappelijk veld, bij de bevolking, het bedrijfsleven en de regio.

En een succesvolle schaalsprong kan alleen maar plaatsvinden, en ik bespeur dat ook een beetje in de woorden van mijnheer Tuerlings, als we dat doen met een brede basis en met samenwerking. Het ontbreekt ook bij een aantal van die visies aan financiële onderbouwing en financiën zijn wel heel belangrijk de komende jaren. Vandaar dat wij zeggen: sommige visies lijken meer op visioenen dan op realistische plannen. Neem bijvoorbeeld, net hadden we het er al over, de plannen rond BSD. Ondanks de beperkte 7,5 miljoen van het Rijk bleef de wethouder een tijd lang, bijna een jaar, volhouden dat de droomwijk haalbaar bleek. Intussen hebben we andere geluiden gehoord. Het creëren van al deze visies heeft ook zoveel tijd in beslag genomen en zoveel energie gevraagd van de ambtenaren dat het uitvoeren van de basistaken van onze gemeente wordt of werd belemmerd. Helmond stuit dagelijks op de grenzen van wat haalbaar is. Waarom zouden we onze beperkte middelen blijven inzetten in het investeren van nog meer plannen? Wij als fractie zouden zeggen: uitvoeren, uitvoeren, uitvoeren. Het zijn van een transparante en toegankelijke overheid die zich achter de burgers schaart, daarvoor is het ook belangrijk dat die basistaken worden verricht. En daarom hebben wij ook wat betreft die transparantie een aantal moties die we gaan

indienen. Motie Wijkrapportages, Burgerparticipatie, Verbeter dienstverlening en een online Transparantieplatform dat ik straks zal indienen. In de communicatie van het college staat één term centraal: duurzaamheid. Ik heb de Dikke van Dale eens opengeslagen en gekeken wat daar bij de beschrijving staat. Als een ontwikkeling die voldoet aan de behoefte van het heden, zonder die van toekomstige generaties in gevaar te brengen. Volgens deze definitie schiet volgens ons de huidige begroting tekort. We zien een patroon van overschrijdingen en plannen zonder altijd financiële onderbouwing. Bovendien dreigen we de volgende colleges op te zadelen met een begrotingstekort. Zeker omdat het kabinet, zoals recentelijk vorige week nog bevestigt, vasthoudt aan een bezuiniging van 3 miljard euro op de gemeentes in 2026. Als deze trend wordt doorgezet door het nieuwe kabinet, dan is de vraag terecht: hoe verder met deze begroting? Het college erkent gelukkig wel deze uitdagingen voor de komende jaren. Daarom hadden we nu ook verwacht bij deze begroting dat ze proactief een aantal stappen in kaart zouden brengen om te kijken naar welke bezuinigingen zijn mogelijk de komende jaren, want daar ontkomen we niet aan. We kunnen ons namelijk niet veroorloven om te handelen volgens een, ja na ons komt zondvloed mentaliteit. Op dit moment sluipen er ook veel extra ongemerkte kosten in de begroting.

Ik wijs bijvoorbeeld op de witgoedregeling. Volgens mij hadden we in 10 november 2022 afgesproken dat er een onderzoek kwam over die regeling. Nou, ik heb geen onderzoek gezien en nu staat die regeling wel al in de begroting. Waarom niet? Is mijn vraag aan het college. Het college stelt dat er concrete plannen moeten zijn voordat er financiële middelen worden toegewezen aan nieuwe ambities, maar bij het doorlezen van de begroting zien we weinig concrete plannen, hoewel er wel heel veel geld gereserveerd wordt in fondsen. Hoe valt dit met elkaar te rijmen? We zijn sceptisch over het idee van een aparte reserve voor grote projecten. We hebben al een algemene reserve die met toestemming van de raad gewoon gebruikt kan worden als middelen noodzakelijk zijn. Onze fractie maakt zich ook zorgen over de constante aanspraken uit die pot algemene reserve. We zullen deze middelen in de toekomst wellicht hard nodig hebben om de mogelijke tekorten in het sociaal domein te kunnen financieren. De verwachte overschotten in ’24 ‘25 van respectievelijk bijna 12 en 14,5 miljoen zouden volgens ons eerst gebruikt moeten worden om de verwachte tekorten van ‘26 en ‘27 te dekken en daarna zou de rest in de pot algemene reserve moeten komen. Een voorzichtiger financieel beleid is volgens ons nu op zijn plaats.

Iedereen ziet het aankomen dat we de komende jaren het als Nederland veel minder ruim gaan krijgen. Waarom is hier niet voor gekozen? We zien dat er structurele fondsen zijn toegewezen aan de Automotive en de Foodcampus. De basis van deze bedragen is een beetje onduidelijk. Logisch zou het zijn om eerst de toekomstplannen te bespreken en daarna de bedragen te noemen die daarbij horen. Bovendien lezen we dat bij de Automotive Campus in ‘26 en ‘27 structurele financiering uit de Automotive reserve moet komen. Hoe structureel is dat en waarom pas in ’26? Het college blijft de gemeentelijke belastingen onnodig verhogen om haar plannen te financieren. Dat betekent een versterking van de inflatie. Maar die Helmondse belastingverhogingen komen ook nog eens weer hoger uit dan bij de ons omringende gemeentes. Men gaat namelijk uit van hogere indexcijfers. Dit treft vooral de Helmondse middeninkomens die steeds zwaarder worden belast. Voor sommigen is meer werken financieel niet meer lonend. In extreme gevallen, u kent het voorbeeld misschien wel, blijft ervan elke honderd euro extra inkomsten acht euro over en dat geldt dan in de berekeningen voor een alleenstaande ouder met kinderen in een huurwoning. Het is als je het ons vraagt de wereld op zijn kop.

Verliezen we als politiek de effecten van ons beleid niet met de realiteit van alledag? Nog een voorbeeld, ditmaal uit de cultuursector. We willen de grote evenementen naar onze stad halen. We willen investeren in een Helmond wat openstaat voor al die burgers en nu hebben we het allergrootste evenement, namelijk het volksculturele carnaval hier in Helmond, daar hebben we problemen. De carnavalsopdracht dreigt, als we de insprekers goed hebben gehoord, te verschrompelen en er is ook geen geschikte bouwhal. Vandaar ook dat er een hele hoop fracties hier in de raad, de hele oppositie en ook D66 heeft de steun uitgesproken, een motie hierover zal indienen en volgens mij wordt die motie, of dat weet ik wel zeker, door Helder Helmond ingediend straks in hun betoog. Wat betreft het cultuurbeleid, viel ons opmerkelijke afwezigheid op in de

begroting. De Cacaofabriek. De Cacaofabriek staat namelijk voor een nieuwe uitdaging die dringend aandacht vereist. In mei informeerde het college ons met RIB 73 over het pauzeren van de geplande concernvorming. Een besluit dat ongetwijfeld een schok moet hebben betekend bij het bestuur. Wij vragen ons af of het bestuur schriftelijk gereageerd heeft. Als dat gebeurd is, zouden we graag inzage hebben in die reactie. Verder vragen we ons af welke extra subsidiebedragen er voor die Cacaofabriek in de begroting zijn opgenomen? Boven op de reguliere begroting natuurlijk, want de realiteit is dat de Cacaofabriek geconfronteerd wordt met kostenstijgingen door het mislukken van het fusieproces. Daarnaast hebben ze gegarandeerd bepaalde synergievoordelen ingecalculeerd die nu wegvallen omdat die fusie niet doorgaat. Deze aspecten zijn dus niet duidelijk voor ons en ook niet in de begroting terug te vinden en graag daar straks antwoord op. Samenvattend, afrondend. Voorzitter, terwijl we de inspanningen van het college en de ambtenaren die geleverd zijn bij het opstellen van de begroting waarderen, blijven we kritisch. Ik noem even vijf punten uit mijn betoog. We zijn kritisch over de haalbaarheid en de duurzaamheid van de voorgestelde plannen. Er is een overvloed aan visies, maar een gebrek aan concrete stappen en financiële onderbouwing. Een voorbeeld wat we een Stiphout zien.

Prachtig traject met de mensen. De voorzitter: U komt tot een afronding? De heer Manders: Ja, nog drie hele korte puntjes. De voorzitter: Ja, want u herhaalt wat u al gezegd heeft. De heer Manders. Ja. Inspraakprocedure. Wij komen daar ook samen met Helder Helmond met een motie om dat te bevestigen. Financiële lasten, voorzichtig financieel beleid. Nummer drie, proactieve stappen verwachten we met betrekking tot het in kaart brengen van potentiële bezuinigingen. Bezorgdheid over de verhoging van de belastingen. En tot slot, en dan haak ik ook een klein beetje aan op wat mijnheer Tuerlings al eerder zei, wij hopen dat er minder idealistisch en meer realistisch beleid komt. En daarmee wil ik mijn verhaal afsluiten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Manders. Ik kijk ook aan de zijde van de gemeenteraad. Ja, de heer Tuerlings en de heer Van de Werff. De heer Tuerlings. En de heer Van den Bogaard. De heer Tuerlings: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb een paar opmerkingen, vragen, puntjes, dus ik hoop dat de heer Manders een pen bij zich heeft zodat we niet, kijk. De heer Manders: VVD-pen, mijnheer Tuerlings. De heer Tuerlings: Voorzitter, de heer Manders spreekt over een discrepantie tussen visie en uitvoering, dat visie nu een aantal keer een zeer minieme meerderheid heeft in de raad.

Dat bevreemdt mij toch wel een beetje, want die visies zijn allemaal voortborduurselen op eerdere visies die met een zeer brede meerderheid in de raad aangenomen zijn, vaak unaniem. Dus het is wel bijzonder om dan te zien dat … De voorzitter: Wilt u kort en concreet even de interrupties doen? De heer Tuerlings: Ja. Het is bijzonder om te zien dat de VVD daar nu een punt van maakt. Het ravijnjaar, volgens mij heeft de VNG een uitgesproken advies om niet in de begroting te compenseren. Dus ik zou sterk willen pleiten om ook dat verschil van 2024 en ‘25 niet door te vertalen naar 2026, want daarmee maken we het voor onszelf alleen maar moeilijker de komende jaren. En ik hoor de heer Manders spreken over

basistaken en belemmeringen. Kan de heer Manders duidelijk maken welke basistaken en welke belemmeringen hij daarmee bedoelt? En dan heb ik er zelf nog eentje. In de ogen van GroenLinks valt een carnavalsbouwhal niet onder de basis staken van een gemeente, zeker niet als je kijkt naar de financiële zorgen die de heer Manders uitspreekt over de begroting. Tot zover. De voorzitter: Het zijn er zoveel, ik laat u eerst even deze vier beantwoorden. De heer Manders: Eén, twee, drie, vier. Ja, ik heb ze genoteerd, dus ik hoop dat dat beter gaat dan bij bepaalde andere collega's. Wat betreft de visie. Natuurlijk, wij steunen visies en we hebben ook regelmatig over visies gesproken dat we bijvoorbeeld 80 procent van een visie kunnen ondersteunen. De vraag is altijd: wanneer ga je geen steun geven en wel steun? Nou, bij de VVD maakt natuurlijk de financiële onderbouwing altijd een belangrijk component uit. Als binnen die visies de financiën goed geregeld zijn, en dan zeg ik bewust niet dat telkens financiering gezocht moet worden bij belastingverhogingen, want dat vinden wij eigenlijk niet de juiste manier om elke keer maar weer die belastingen te verhogen, zeker niet omdat de middeninkomens daar enorm onder lijden en de inflatie wordt aangewakkerd. Wat betreft het ravijnjaar geef ik gedeeltelijk natuurlijk gelijk.

We moeten daarmee opletten, we moeten duidelijk maken, maar de signalen vanuit de landelijke overheid zijn steeds duidelijker. En ja, de uitslag van de verkiezingen zal natuurlijk een grote rol spelen. Daar zullen wij anders over denken, als ik u betoog hoor, dat die bezuinigingen er gewoon aankomen. Ik denk dat wij met zijn allen zien, als we heel realistisch zijn, dat het geld dat op onze rug groeide met nul procent rente, dat is echt voorbij en dat we moeten gaan bezuinigen. En de overheid vindt dan heel snel het potje van ja, die gemeentes moeten maar meer gaan samenwerken, schaalvergroten, daar kunnen we geld halen. Dus daarom stellen wij ook voor om die reservepot aan te vullen, waardoor we in ieder geval die reserves hebben. En ik gaf net al aan, vooral in het sociaal domein hebben we die volgens ons straks heel en heel hard nodig, want op moment dat het wat minder gaat met de economie is vooral het sociaal domein stijgt natuurlijk die kosten enorm. Dit is een vangnet wat we hebben, juist ook om die schok in de economie op te vangen, maar daar zouden we graag die reservepot voor gebruiken en nu dus voorzichtiger financieel beleid. Maar dat we het zichtbaar moeten maken, daar ben ik het met u eens. Derde vraag, dat was de basis. De heer Tuerlings: Voorzitter, mag ik een vervolgvraag op de tweede? De voorzitter: Ja.

De heer Tuerlings: Dan bent u het dus hartgrondig met GroenLinks eens dat we meer in moeten zetten op preventie van dat vangnet. De heer Manders: Preventie daar is niets op tegen. Natuurlijk moet preventie plaatsvinden omdat je, daar zullen we het over eens zijn. Ik werk in het onderwijs. Kinderen die in het onderwijs goede basis meekrijgen, leveren straks als ze wat ouder zijn minder problemen op. Dus daar zult u ons altijd vinden in preventieve maatregelen. Altijd wel financieel goed gedekt. Bij de volgende basis staken. Er is natuurlijk nu een onderzoek bezig. De gemeente, volgens ons, moet eerst terug naar waar is die gemeente voor? Om de burger te dienen. Wij zijn er niet voor onszelf, wij moeten die burger dienen en dat zijn de basistaken van de gemeente. En u noemt net die bouwhal, dat dat geen basistaak is. Ik kom daar direct op terug. Want cultuur, het voorzien van cultuur, de innerlijke mens. Cultuur is meer dan stenen, zei u zelf. Ja, dat hoort ook bij die bij die basistaken, maar de basistaken hoort ook die transparantie. Het feit dat de burgers kunnen zien wat we met geld doen. Want het is niet ons geld. Het is geld van die belastingbetalers en we geven dat soms wel heel makkelijk weg.

De voorzitter: De heer Manders? Zou u ook een beetje punctueel. Ja de vierde vraag, maar ook wat punctueel ook de interrupties. Er komen na u nog veel insprekers. Ja? Dus probeer kort en bondig. De heer Manders: Dank u wel voor de tip, mevrouw de voorzitter. Mag ik de vierde vraag nog beantwoorden over de hal? De voorzitter: Ja natuurlijk. Zeker. De heer Manders: Ja, kijk. Cultuur kost geld en ik noemde al dat carnaval, dat is volkscultuur. We hadden het ook in het verkiezingsprogramma staan. Daar genieten ontzettend veel Helmonders van. Meer dan van heel veel, veel duurdere culturele uitingen die we ook subsidiëren. Aan de andere kant zou ik ook mee kunnen denken dat we in die hele ontwikkeling van zo’n bouwhal, dat we ook sponsoren vragen om mee te denken. Dat is geen ongebruikelijk iets. Het gaat mij er alleen om dat waarom we wel cultuur van een bepaalde elite sponseren, daar gaat veel geld in. Ik hoorde u straks zeggen: ja, daar komen niet altijd genoeg bezoekers. En daar een evenement hebben waar tienduizenden bezoekers komen en dat mag geen geld kosten, dat moet de hele bevolking zelf doen. Ik zie dat niet in, ik vind die Volkscultuur net zo belangrijk als die elitaire cultuur. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik eerst, nee want ik had daar nog iemand die … Ja, de heer Van de Werff en dan de heer Van den Bogaard. En daarna de rest.

De heer Van de Werff. De heer Van de Werff: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Manders, dank u wel voor het noemen van RIB 73 met betrekking tot de Cacaofabriek, want diezelfde vraag hadden wij ook. Maar hoe denkt de VVD over de hotspot hashtag 5700? Een tijdelijke plek die wel expliciet wordt genoemd en geld krijgt. De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Ja, ik ga wat dat betreft niet moeilijk doen als het college denkt dat die hotspot aan bepaalde behoeftes voldoet. Het is natuurlijk wel zo, dat hele cultuur potje, we kunnen het maar één keer uitgeven. En het is altijd bij uitgaven, we moeten keuzes maken. En als je kiest verlies je, dus als je het aan de ene geeft, kun je het niet aan de andere geven. Op zich zou de VVD er voorstander van zijn als cultuurgeld gaat naar een zo breed mogelijke groep Helmonders en niet naar een hele kleine groep Helmonders. Over het algemeen wat elitairdere cultuur, die persoon die daar komt, ik wil niet te veel generaliseren, heeft over het algemeen wel het budget om een tientje extra te betalen. Terwijl cultuur voor de grote groep Helmonders, daar zou ik eerder van zeggen: geef daar het geld aan uit. Ja. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Oké, dank u wel. De heer Van de Bogaard. De heer Van den Bogaard: Ja, dank u wel voorzitter.

De heer Manders gaf in zijn betoog aan dat er sprake is beperkte ambtelijke capaciteiten en dat we daar voorzichtig mee moeten zijn. Dat ben ik helemaal eens met de heer Manders, alleen vraag ik me af: hoe is dit rijmen met al die moties die nu ingediend worden door de VVD? Met welke capaciteit moeten we dat dan uitvoeren? Heeft u ook, bent u nagegaan hoeveel dat kost qua uitvoeringscapaciteit? De heer Manders: Dank u wel voorzitter. Kijk, waar het op aankomt is: als wij stoppen met allerlei visies en gaan uitvoeren, dan hebben we tijd, energie en ambtenaren om de bevolking te dienen. Want dat is onze taak. En dat was de achterliggende gedachte van het betoog. Dus ik dank u voor uw steun, want dat is in feite als u

zegt: dat is belangrijk, dan moeten we dus eigenlijk eens gaan uitvoeren en even stoppen met heel veel honderden, duizenden uren stoppen in het schrijven van nieuwe plannen. Voer eerst eens uit wat we hebben en dan zijn we al zes, zeven jaar verder voordat die allemaal zijn uitgevoerd. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Van den Bogaard nog. De heer Van den Bogaard: Even reageren. Ja. U heeft het inderdaad over de visies. Wat ons betreft is een visie een startpunt van beleid en daarna volgt de uitwerking, inclusief financiën. Die komen daarna. Dus bent u dan van mening dat we maar zonder visie van start moeten gaan, is dat dan wat u pleit? De heer Manders: Nee, er liggen zoveel visies dat als we de visies die er nu liggen allemaal gaan uitvoeren, dat we volgens mij twee colleges nodig hebben. Daarnaast merken we elk jaar, en ook dit jaar weer bij de begroting, dat er heel veel plannen niet uitgevoerd zijn en dat geld niet uitgegeven wordt en dat komt terug. Dus we zitten gewoon met een, ja een stuwmeer aan plannen die we niet uit kunnen voeren. Dus alsjeblieft, stop met visies en ga uitvoeren, uitvoeren, uitvoeren. De voorzitter: Oké. Ik zag de heer Van de Werff. Nee Boetzkes, de heer Boetzkes. Dus zometeen krijgt u het woord. De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Ja voorzitter, ik heb een ander punt.

Als mevrouw Wijnands door wil gaan op dit punt, is het misschien … De voorzitter: Wilt u op dit punt doorgaan? Hoe lang het college moet blijven zitten of? Twee periodes of zes periodes? Mevrouw Wijnands. Jawel. Plannen om meerdere colleges. Mevrouw Wijnands: Nee, ik hoor de heer Manders in al zijn emotie prachtige bijdragen zeggen van er zijn al zoveel plannen, we gaan uitvoeren. En nu heb ik hier een motie voor me: Inventarisatie te starten naar innovatieve maatregelen over handhaven van asociaal gedrag in het verkeer. Kom op, mijnheer Manders, dat is weer een plan wat we moeten gaan optuigen. U zegt net: er liggen al zoveel plannen waar we nog mee aan de slag moeten. De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: U schaart nu alle plannen eigenlijk over één kam. Je hebt plannen die we heel kort, snel kunnen uitvoeren. Veel van de moties die hier liggen gaan daarop in. Als een wethouder aangeeft: ja, dit kost zoveel ambtelijke capaciteit, dan zijn we met zijn allen hier in de raad in staat om zo'n motie wel of niet aan te nemen. Is heel iets anders, en u kunt het echt niet vergelijken, met de visies die we hier hebben liggen waarvan de wethouders zeggen: ja, die duren tot 2040. Ik hoop dat die motie niet tot 2040 duurt als die wordt aangenomen voordat hij wordt onderzocht. Dus ik denk dat u appels en peren met elkaar vergelijkt, dat het niet helemaal klopt.

Aan de andere kant geef ik u gelijk dat we in de ‘…’, dat we als raad met zijn allen inderdaad, en dat doen we denk ik soms ook, moties voor de bühne. We hebben het vaak met elkaar erover gehad. Doen we dit nu alleen maar voor de bühne, oproepen aan de landelijke politiek om iets te doen. Een telefoontje naar de fractie in de Tweede Kamer helpt dan ook al. Dus in zekere zin snap ik uw zorgen. De voorzitter: De heer Boetzkes.

De heer Boetzkes: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag nog reageren op uw antwoord op de vraag van de heer Tuerlings, over de basistaken van de gemeente van de bouwhal. Ik ga proberen niet te suggestief te stellen, maar u tipte een heel interessant punt aan wat ook niet in de motie aan de orde komt. En dat is dat u oproept tot bijvoorbeeld sponsering. En over die basistaken, en de link die ik wil leggen in mijn vraag is dan ook: ziet u hier een vergelijking met voetbalverenigingen waarin de faciliteiten ook gefaciliteerd worden door de gemeente, die overigens ook met vele sponsorborden vaak worden voorzien. Maar ook een theater waar we het vandaag al over hebben gehad, waar de gemeente natuurlijk ook in de voorzieningen faciliteert, zodat een vereniging en alles wat zij uitdragen uiteindelijk ook tot uiting kan komen. De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Dank u wel voorzitter. Kijk, dit is nou waar het omgaat. Vruchtbare discussie is precies wat we bedoelen. Co-creatie. Samen met de maatschappij waar we met twee benen instaan. Carnavalsverenigingen, bedrijfsleven, een gemeente, samen bouwen we aan iets waar heel veel Helmonders plezier aan hebben. Dat is het voetballen, carnaval en dat geldt natuurlijk voor heel veel culturele activiteiten ook. Dus ja, als u de motie niet had ingediend, had in onze motie in ieder geval dat soort onderdelen zeker gestaan.

De voorzitter: Oké, dank u wel. U moet uw moties nog even indienen, dan kan ik bekijken of ze onderdeel uitmaken van de beraadslagingen. Dat is de eerste, dat gaat over transparantie. Die maakt onderdeel van beraadslagingen. De participatie, Brandevoortwijk. Wethouders verbeterde dienstverlening. U hebt hard gewerkt. Geen ruimte voor. Nee, u hebt ze allemaal voorgelezen. O, dan gaat u ze nu allemaal zelf … Kijk het is, je kan het dictum voorlezen, maar je kan gewoon van de intentie, je hebt wel de intenties, maar dan moet je hem wel even koppelen, want dan snappen wij het ook meteen. De heer Manders: Ja, dank u wel voorzitter. Ik begrijp dat u langzaamaan afscheid aan het nemen bent. De voorzitter: Dan ga ik uitwerken, dus ik ga langzaam delegeren dat u iets zelfstandig wordt. De heer Manders: Ik kan daarin meeleven, ik doe dat bij leerlingen ook vaak. Ga zelf nu eens uitleggen wat je mij vraagt, maar vaak komen ze dan niet zo heel ver. Maar goed, dan ben ik nog niet overbodig in ieder geval. De voorzitter: Nou, succes dan. De heer Manders: Goed. We hebben een motie Geen ruimte voor asociaal gedrag in het verkeer. Het dictum luidt: verzoekt het college een inventarisatie te starten naar innovatieve maatregelen uit andere steden. Kan vrij snel, denken we, zowel fysiek als in handhaving die in Helmond bruikbaar zijn om overlastgevende weggebruikers tegen te gaan.

De raad uiterlijk in Q2 ‘24 te informeren over de resultaten. Ondertekend door Gelder Helmond, CDA en de VVD Helmond. Dan hebben we een motie Voorstel tot ontwikkeling van een online transparantieplatform, ik struikel bijna over het woord, voor burgerbetrokkenheid. Het dictum luidt om een online platform te ontwikkelen waarop alle gemeentelijke uitgaven en beleidsbeslissingen op een begrijpelijke en toegankelijke manier worden gepresenteerd. Dat is eigenlijk het belangrijkste punt van het dictum. Een beetje aansluitend op wat ze in Amsterdam en Utrecht al hebben, de raad die dan die informatie deelt met de burgers. De andere motie Participatie van bewoners bij afbouw van Brandevoort, om een participatieproces op te zetten waarbij de huidige bewoners van Brandevoort, dus niet alleen de wijkraad, actief wordt betrokken bij de afbouwplannen van Brandevoort twee, het voormalige BSD. Dus de betrokkenheid van die mensen. Ik weet niet of ik de andere punten per se moet voorlezen, maar dat is de

essentie van de motie. Dan hebben we een motie Wijkrapportages door wijkwethouders. Die komen allemaal in die wijken. Ze hebben daar spreekuur. Het dictum van die motie luidt om een halfjaarlijks informatieve communicatiebijeenkomst in te stellen waarin de wijkwethouders de gemeenteraad op de hoogte brengen van wat er allemaal is opgehaald in die wijken. Dan komt ook de gemeenteraad. Vroeger gingen we met de gemeenteraad regelmatig de wijk in, de laatste jaren wat minder en op die manier weten we toch wat er leeft en wat die wethouders hebben opgehaald. Ook weer betrokkenheid burgers politiek verkleinen. Dan hebben we een motie Verbeter de dienstverlening per wijk in Helmond, die ondertekend is door VVD, Forum voor Democratie, CDA, Helder Helmond en D66, en daar luidt het dictum van om alle benodigde contactgegevens voor wijkgericht werken, inclusief wijkwethouders, secretariaat en spreekuren, wijkraad, wijkagenten, wijkboa's, jeugdcoaches en andere relevante functionarissen, als stadsmariniers, wijkregisseurs en dergelijke, integraal en overzichtelijk te vermelden op de website van de gemeente Helmond, waarbij ervoor wordt gezorgd dat deze informatie regelmatig wordt bijgewerkt en gemakkelijk toegankelijk is. En het is voldoende ondertekend. Maakt deel uit van de beraadslagen. De voorzitter: Dank u wel. Dat zeg ik meestal. U bent een gemakkelijke leerschool. Dank u wel.