RN 110 2e Bestuursrapportage 2024

fb

Inhoudsopgave 1 Inleiding ........................................................................................................................... 1 Doel ......................................................................................................................................................... 1 Leeswijzer .............................................................................................................................................. 1

2 Budgettair beeld en majeure ontwikkelingen ................................................................ 3 3 Afwijkingen beleidsresultaten per programma ............................................................. 8 3.1 Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen ................................................................. 8 3.2 Programma 2: Duurzaam en leefbaar ......................................................................................... 11 3.3 Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk .................................................................. 15 3.4 Programma 4: Bestuur en organisatie ....................................................................................... 18 3.5 Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................................... 19

4 Stand van zaken grote projecten...................................................................................20 5 Voortgang en planning Crisis en herstelnota ...............................................................36 6 Grondexploitaties ...........................................................................................................38 7 Budgettaire neutrale afwijkingen ..................................................................................40 8 Afwijkingen op kredieten ...............................................................................................46 8.1 Nieuwe kredieten .......................................................................................................................... 46 8.2 Afwijkingen op kredieten ............................................................................................................. 46 8.3 Af te sluiten kredieten .................................................................................................................. 49

9 Financieel-technische wijzigingen ................................................................................50 10 Reserves en Voorzieningen ..........................................................................................51 Bijlage 1: Totaaloverzicht met effecten op begrotingssaldo ...........................................53 Bijlage 2: Reserves en Voorzieningen ..............................................................................54 Bijlage 3: Overzicht met door te schuiven / naar voren te halen kredieten ....................55 Bijlage 4: Afkortingen en Acroniemen ..............................................................................56

1 Inleiding In deze 2e bestuursrapportage (Berap) 2024 informeren wij u over de voortgang van de uitvoering van de begroting 2024. We melden de afwijkingen ten opzichte van de beleidsresultaten en budgetten zoals die in de (bijgestelde) begroting 2024 zijn opgenomen. Melden we niets dan loopt de uitvoering volgens planning. In dit hoofdstuk melden we daarnaast ook majeure ontwikkelingen, risico’s en/of knelpunten die we (nog) niet kunnen kwantificeren maar die een belangrijke impact (kunnen) hebben op de uitvoering van de gemeentelijke begroting. Tenslotte leggen we financiële begrotingswijzigingen aan u voor en geven wij een prognose van het resultaat over 2024. Deze Berap is gebaseerd op de bij ons bekende informatie per 1 september 2024 met een blik vooruit richting de jaarrekening 2024.

Doel De Berap heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de afwijkingen die we constateren vergeleken met de begroting en dient als (bij)sturingsinstrument.

Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk presenteren we in hoofdstuk 2 een financieel overzicht met de afwijkingen die een effect hebben op het budgettair beeld van de begroting. Het uitgangspunt hierbij is het budgettair kader en financiële ontwikkelingen dat uw raad vaststelde in de begroting 2024. We beschrijven ook de majeure ontwikkelingen, risico’s en/of knelpunten voor onze gemeente, als deze aanwezig zijn. In hoofdstuk 3 staat eerst de oorspronkelijke tekst uit de begroting en de cursief gedrukte tekst is de afwijking. We melden eventuele afwijkingen die er zijn op de beleidsresultaten uit de begroting 2024. De presentatie hiervan volgt de programma indeling van de begroting. Wanneer we geen melding maken, loopt de uitvoering volgens planning. In hoofdstuk 4 geven we een stand van zaken op de voortgang van de grote projecten. Dit doen we per project volgens de R-GOTICK methodiek. RGOTICK staat voor Risico's, Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie en Kwaliteit. In de hoofdstukken 5 tot en met 10 presenteren we financiële overzichten met daarin budgettaire aanpassingen van de begroting: • Hoofdstuk 5: Voortgang en planning van de Crisis- en herstelnota 2021-2024. • Hoofdstuk 6: Grondexploitaties: Een herziening van de verwachte opbrengsten en uitgaven op de grondexploitaties voor het boekjaar 2024.

• Hoofdstuk 7: Financiële afwijkingen die een budgettair neutraal effect hebben op het budgettair beeld van de begroting. Dit kunnen meer- of minderkosten zijn die gepaard gaan met een neutrale wijziging aan de opbrengstenkant door opbrengsten derden, inzet reserves of het anders inzetten van begrotingsbudgetten. De kosten leggen daardoor geen claim op de vrije financiële ruimte van de gemeente. Ze hebben echter wel een effect op het begrotingssaldo omdat ze leiden tot een aanpassing van de lasten en/of baten. • Hoofdstuk 8: Afwijkingen op de kredieten en/of de vorming van nieuwe kredieten. In het laatste geval gaat het om investeringen die wij bij de begroting nog niet voorzagen maar in 2024 wel tot onvermijdelijke kosten leiden en daardoor niet kunnen wachten tot volgende voorjaarsnota. • Hoofdstuk 9: Financieel-technische afwijkingen die ook budgettair neutraal zijn maar geen effect hebben op het begrotingssaldo omdat het verschuivingen zijn tussen programma’s. • Hoofdstuk 10: Reserves. Hierin geven we aan welke reserves kunnen vrijvallen, welke doorgeschoven moeten worden naar 2024 en of er nieuwe reserves ingesteld moeten worden.

1

• • •

In bijlage 1 laten we via een totaaloverzicht zien welk effect de verschillende wijzigingen uit de Berap hebben op het totaal van de begroting. In bijlage 2 laten we het verloop van de reserves en voorzieningen voor 2024 zien. In bijlage 3 monitoren we de investeringskredieten. Welke kredieten schuiven we door en welke halen we naar voren.

2

2 Budgettair beeld en majeure ontwikkelingen We startten het begrotingsjaar voor de 2e Berap met een sluitende begroting van baten en lasten. In onderstaande tabel leest u dit saldo van € 0 af in de eerste regel. In de tweede regel staat het budget voor onvoorzien incidenteel. De post onvoorzien had voor de 2e Berap een saldo van € 175.000. Bij de 2e Berap wordt hier voor € 50.000 een beroep op gedaan i.v.m. een stormschade als onvoorziene kosten. Daarna tonen we de (financiële) afwijkingen uit deze 2e Berap met een effect op het resultaat. Hierbij maken we onderscheid in afwijkingen die betrekking hebben op het sociaal domein en alle overige beleidsvelden. Het positief resultaat van de budgettaire afwijkingen in het sociaal domein ad € 5,5 miljoen wordt toegevoegd aan de reserve sociaal domein. Het negatief resultaat ad € 5,2 miljoen wordt onttrokken aan de reserve sociaal domein. Met huidige prognoses is de stand van de reserve sociaal domein toereikend om deze afwijkingen af te dekken. De financiële afwijkingen op de overige beleidsvelden leiden tot een voordelig resultaat van € 3,1 miljoen. Bij de 1e Berap 2024 werd het verwachte tekort van € 1,9 miljoen gedekt uit de algemene reserve. Deze onttrekking is niet meer nodig. We brengen deze in mindering op het positieve resultaat van de 2e Berap 2024.

Dan resteert nog een positief bedrag van € 1,2 miljoen die we toevoegen aan de algemene reserve. De afwijkingen zijn incidenteel. De eventuele structurele effecten van de afwijkingen zijn, voor zover toen bekend, in de integrale afweging van de Programmabegroting 2025 meegenomen. Structurele effecten van na de datum van opstellen begroting zullen (indien nodig) meegenomen worden in de 1e berap van 2025. De tabel leest u als volgt: • De bedragen met een – betekenen dat een taak meer geld kost of minder baten oplevert dan begroot. In de laatste kolom geven we dat weer met de N van nadeel; • De positieve bedragen betekenen minder lasten of meer baten voor de begroting. In de laatste kolom geven we dat weer met de V van voordeel. Een uitgebreide toelichting op de afzonderlijke afwijkingen leest u onder de tabel.

3

(bedragen x 1.000 / - is meer lasten/minder baten en V=Vo o rdeel/N=Nadeel)

Budgettair beeld Begroting 2024

0

Volgnr. Post onvoorzien - begroting 2024 (inclusief 1e Berap 2024) 1

Verhoging budget groen in verband met stormschade Post onvoorzien - 2e berap 2024

Volgnr. Progr.

Omschrijving

2

1

3

1

Toevoeging verwacht resultaat Beschermd Wonen 2024 aan reserve Sociaal Domein Tekorten jeugd

4

1

2-4

1

Overheveling centrummiddelen opvang 2022 naar reserve Beschermd Wonen Toevoeging en onttrekking egalisatiereserve Sociaal Domein

2e Berap 2024 - Muaties sociaal domein

175 -50 125

0

Lasten

Baten

V/N

5.500

0

V

-4.000

0

N

-1.225

0

N

-5.500

5.225

-5.225

5.225

Lasten

Baten

V/N

Onderhoudskosten onderwijsgebouwen

-315

0

N

1

Terugbetaling huur Stichting QLIQ Primair Onderwijs

-145

0

N

7

3

Tekort op kermisexploitatie

-100

-75

N

8

3

Tekort op marktexploitatie

-75

-135

N

9

4

Advieskosten juridische zaken

-250

0

N

10

4

Afscheid burgemeester

-75

0

N

11

5

Hogere OZB-opbrengsten 2024

0

400

V

12

5

Extra stijging loonkosten

-2.429

0

N

13

5

Dotatie voorziening acuut herstel Brug Kasteeltraverse

-1.250

0

N

14

5

Verkoop 't Cour inclusief 47 appartementsrechten

-1.570

2.050

V

15

5

Spreekgestoelte

-18

0

N

16

5

Personeelslasten management en directie

-100

0

N

17

5

Voordelig resultaat gemeentefonds 2024

6.101

0

V

18

5

Onderuitputting kapitaallastenbudget

1.049

0

V

19

5

Verrekening met de Algemene reserve

-1.205

-1.858

-382

382

Volgnr. Progr.

Omschrijving

5

1

6

Resultaat 2e Berap 2024 - reguliere ontwikkelingen Budgettair beeld Begroting 2024 na wijzigingen

0

1. Verhoging budget groen in verband met stormschade Stormschade is een onvoorziene post. Dit jaar is het enorm nat geweest, de bomen stonden vol in blad en er zijn diverse stormen geweest. Deze kosten hebben wij niet kunnen voorzien en zijn niet geraamd in de exploitatie. De najaarsstormen komen mogelijk nog met de bijbehorende calamiteiten en kosten welke wij ook niet kunnen voorzien. Vooralsnog verwachten wij 50k onvoorziene kosten welke gedekt worden uit de post Onvoorzien. 2. Toevoeging verwacht resultaat Beschermd Wonen 2024 aan reserve Sociaal Domein We verwachten voor 2024 een overschot te realiseren op Beschermd Wonen. Dit overschot wordt zoals gebruikelijk toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein. 3. Tekorten jeugd In 2024 verwachten we een extra tekort op de uitgaven voor specialistische jeugdhulp. In 2024 wordt het budget opgehoogd ten laste van de reserve Sociaal Domein. Het tekort wordt veroorzaakt door een toename van het aantal jeugdigen dat een beroep doet op een of meerdere voorzieningen binnen jeugdzorg. Daarnaast zien we een toename van de inzet van zwaardere zorgproducten, waardoor de kosten per jeugdige stijgen. Beide ontwikkelingen zijn in de rest van Nederland ook zichtbaar. 4

4. Overheveling centrummiddelen opvang 2022 naar reserve Beschermd Wonen Als centrumgemeente is Helmond verantwoordelijk voor de vrouwenopvang, de maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Helmond ontvangt middelen voor de uitvoering van deze regionale taken. Bestuurlijk is de verwachting gewekt dat resterende middelen in de afrekening over 2022 waren opgenomen. Het college stelt voor om de resterende middelen alsnog over te hevelen vanuit de reserve sociaal domein naar de reserve beschermd wonen. 5. Onderhoudskosten onderwijsgebouwen Vergoeding van de onderhoudskosten van onderwijsgebouwen valt wettelijk onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Hiervoor was voorheen geen financiële voorziening beschikbaar. Daarom is voor de onderhoudskosten die door de scholen gedeclareerd zijn een budget van € 315.000 nodig. Voorheen werd dit uit het integraal huisvestigingsplan (IHP) gedekt. In de begroting 2025 is het voorstel aan de gemeenteraad om vanaf 2025 structureel € 250.000 per jaar te reserveren om de onderhoudskosten van onderwijshuisvesting in de toekomst te dekken. 6. Terugbetaling huur Stichting QLIQ Primair Onderwijs Als gevolg van een gebrek aan lesruimte in het schoolgebouw Mondomijn heeft Stichting QLIQ Primair Onderwijs sinds 2018 tot medio 2024 een gedeelte van Hulshoeve 4 gehuurd.

De gemeente moet zorgdragen voor onderwijshuisvesting indien er onvoldoende huisvestingscapaciteit is. De school heeft hierover gesproken met de gemeente. We betalen de door de school betaalde huur van € 145.000 terug. 7. Tekort op kermisexploitatie De uitgaven voor de kermissen stijgen al een aantal jaren. Dit heeft diverse oorzaken: - prijsstijgingen voor inhuur, energievoorziening en tijdelijke installaties; - hogere kosten als gevolg van aanscherping van de veiligheidsmaatregelen (extra beveiliging, evenementenzorg, verkeersmaatregelen); - extra kosten voor het terrein waar de exploitanten hun woonwagens stallen (salonwagenterrein). Daarnaast ontvangen we minder pachtinkomsten vanwege het teruglopend aantal attracties op de kermis. Dit aantal loopt terug omdat attracties vanwege de veiligheid verder uit elkaar moeten staan, en door de toename van het aantal horecaterrassen. 8. Tekort op marktexploitatie De inkomsten van de warenmarkten dalen. Het aantal marktkooplieden is gedaald, terwijl de kosten stijgen. Met name de uitgaven voor de elektriciteitsvoorziening zijn fors gestegen zonder dat dit direct kan worden doorberekend aan de afnemers. Daarnaast waren er vanwege de veiligheid aanpassingen nodig aan de verouderde elektriciteitskasten in het centrum.

Ook hebben we in 2024 een aantal eindafrekeningen over voorgaande jaren ontvangen van de energieleverancier, waarbij we een aanzienlijk bedrag moesten nabetalen. 9. Advieskosten juridische zaken In 2024 zijn er advieskosten waar in de begroting geen rekening mee is gehouden. In deze Berap wordt voorgesteld de kostenraming op te nemen en deze kosten te dekken uit het voorlopige resultaat.

5

10. Afscheid burgemeester We vragen aan de raad een budget van € 75.000 voor het afscheid van onze burgemeester. Hiervoor zijn geen reguliere budgetten beschikbaar. 11. Hogere OZB-opbrengsten 2024 De hogere opbrengst komt vooral door een hogere waardestijging dan ingeschat. Bij de woningen is uitgegaan van een waardestijging van 3%, die is in werkelijkheid ruim 4%. Dit levert een extra opbrengst op van € 150.000. Bij de niet-woningen gaat het om een stijging van ruim 3,5%, tegen een raming van 1%. Dit levert uiteindelijk ongeveer € 250.000 extra opbrengst op. In totaal € 400.000. 12. Extra stijging loonkosten In december 2023 is de nieuwe CAO Gemeenten 2024-2025 vastgesteld. De financiële effecten waren nog niet volledig in beeld bij de begroting 2024. Na analyse is gebleken dat we te maken hebben met een totaal tekort van 3% op de begroting voor personeelslasten. Dit tekort kan als volgt worden uitgesplitst: 1. CAO-gevolgen (5,1% stijging): De nieuwe Cao-afspraken leiden tot hogere personeelskosten dan waar in de begroting (3%) rekening mee is gehouden. Dit verklaart het grootste deel van het tekort. 2. Correctie loonkostenberekening (0,9% stijging): Voor de bepaling van de loonkostenberekening is uitgegaan van de basis loonkosten voorafgaand aan Cao-vaststelling. Deze hadden betrekking op de berekening van premies, wat resulteerde in een onderschatting van de loonkosten.

Dat wordt met deze correctie hersteld. 13. Dotatie voorziening acuut herstel Brug Kasteel - Traverse Voorziening voor groot onderhoud aan de brug Kasteel - Traverse in verband met acuut herstel. De aangegeven lasten zijn gebaseerd op de nu bekende noodzakelijke herstelwerkzaamheden. Op basis van al uitgevoerde aanvullende inspecties zijn nog aanvullende noodzakelijke kosten te verwachten. Deze worden in de volgende projectfase (midden 2025) in beeld gebracht en zullen naar verwachting in de 1e berap 2025 terugkomen. 14. Verkoop 't Cour inclusief 47 appartementsrechten Nadat eerder de koopovereenkomst Zuid-Koninginnewal 2-4 getekend is, worden in 2024 't Cour en 47 appartementsrechten (uitsluitend gebruik van parkeerplaats) definitief verkocht. 15. Spreekgestoelte raadszaal (motie raad) Op 23 mei 2024 is door de raad een motie aangenomen over het goed instelbaar maken van de spreekgestoeltes in de raadzaal in zowel hoogte als laagte (rolstoeltoegankelijk). De kosten voor de realisatie van twee nieuwe in hoogte en laagte instelbaar en rolstoeltoegankelijke spreekgestoeltes worden begroot op € 17.500. 16. Personeelslasten management en directie In 2024 verwachten we een eenmalige overschrijding van maximaal € 100.000 op de personeelslasten van management en directie.

Dit heeft te maken met extra inhuurlasten als gevolg van het vertrek van een directeur en van het vertrek van de vaste gemeentesecretaris. Wij voorzien dat deze posities in het eerste kwartaal van 2025 ingevuld zullen zijn, en dat de inhuurlasten voor 2025 beperkt en binnen begroting zullen blijven.

6

17. Voordelig resultaat gemeentefonds 2024 Wij stellen voor om het voordelig resultaat 2024 op het gemeentefondsbudget toe te voegen aan de algemene middelen van de begroting. In totaal gaat het om circa € 6,1 miljoen. Dit bedrag is het positieve effect van de gewijzigde gemeentefondsuitkering in de meicirculaire 2024 voor € 3,7 miljoen en septembercirculaire 2024 voor € 2,4 miljoen. 18. Onderuitputting kapitaallastenbudget In 2024 zijn de kapitaallasten lager dan begroot, waardoor een onderuitputting ontstaat op het budget van de kapitaallasten. De lagere kapitaallasten worden veroorzaakt doordat een aantal investeringen later zijn gestart of later gereed zijn gekomen dan oorspronkelijk was gepland. Daardoor verschuift het startjaar van de eerste afschrijving naar het volgende jaar. In deze Berap zetten we de ruimte die ontstaat in om tegenvallende kosten op te vangen. In de 1e Berap 2024 is hiervoor al € 1,25 miljoen vrijgevallen. 19. Storting resultaat 2e Berap in de algemene reserve In de 1e Berap 2024 leidden de financiële afwijkingen op de beleidsvelden tot een negatief resultaat van € 1,9 miljoen. Deze is toen afgedekt door een onttrekking aan de algemene reserve. In de voorliggende 2e Berap 2024 hebben we een voordelig resultaat van € 3,1 miljoen. Daarmee is de eerdere onttrekking van € 1,9 miljoen aan de algemene reserve niet meer nodig.

Wij stellen daarom voor om deze af te ramen en het restantvoordeel van € 1,2 miljoen te storten in de algemene reserve.

7

3 Afwijkingen beleidsresultaten per programma 3.1 Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Zorg en welzijn Een passend aanbod van wonen en zorg gericht op doorstroming Om diverse doelgroepen die zorg ontvangen beter te bedienen werken we samen met de woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties op basis van de visie op wonen, welzijn en zorg een afwegingskader wonen en zorg uit. Door de inzet van een verhuiscoach of seniorenmakelaar stimuleren we doorstroming. We richten ons hierbij eerst op de sociale huurmarkt en onderzoeken of uitbreiding naar de particuliere huur- en koopmarkt mogelijk is. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Inmiddels is een start gemaakt met het opstellen van een afwegingskader wonen en zorg in afstemming met het Bestuurlijk Overleg Wonen, Welzijn en Zorg. Het stimuleren van doorstroming op de woningmarkt wordt vooruitgeschoven. In 2025 stellen we hiervoor een plan van aanpak op. Huis van het Recht Dit betreft een fysiek loket waar mensen terecht kunnen met problemen die betrekking hebben op juridisch én sociaal terrein. In de raadsinformatiebrief 46 van 4 april 2023 is de stand van zaken weergegeven van de uitvoering van de motie over het Huis van het Recht.

De mogelijkheden worden nu onderzocht om te komen tot Justitie in de wijk in de vorm van wijkrechtspraak. Dat gebeurt door aansluiting te zoeken met het project Preventie met Gezag (PmG). De koppeling van Justitie in de wijk met Preventie met Gezag is al aanwezig bij projecten in de gemeenten Eindhoven en Tilburg. Helmond wil lering trekken uit die projecten. In Helmond wordt bezien of de onderwerpen schoolverzuim en schuldenproblematiek zich lenen voor nadere uitwerking, omdat dit in Helmond belangrijke risicofactoren zijn. Op dit moment wordt de vernieuwde aanpak schoolverzuim binnen PmG verder vormgegeven. De rechtbank is hierin een partner en onderzocht wordt welke rol de rechtbank, maar ook het openbaar ministerie en de raad voor de kinderbescherming hierin kunnen spelen om de samenwerking met onze justitiële partners preventiever in te zetten.

Werk en inkomen Inzet participatie voor inwoners met grote afstand tot de arbeidsmarkt In 2023 is een regionale pilot gestart voor inwoners met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt. Doel is het ontwikkelen van een integrale aanpak gericht op het laten meedoen van inwoners in de maatschappij, juist als werk (nog) niet haalbaar is. In 2024 wordt de pilot geëvalueerd. Voor de uitvoering van deze pilot zijn vanuit het positief resultaat 2021 van Senzer middelen beschikbaar gesteld. De uitkomsten worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van de reguliere dienstverlening van Senzer. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De regionale pilot voor inwoners met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt heeft een ander tijdspad dan in de begroting stond aangegeven. Deze is in 2024 gestart en loopt door tot eind 2025.

8

Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs Voorkomen voortijdig schoolverlaters en thuiszitters In 2024 continueren we de ‘aanpak Mazl’ waarmee we ziekteverzuim signaleren en voorkomen samen met de scholen, GGD en leerplicht. We werken met partners verder aan een gezamenlijke aanpak, om langdurig verzuim en thuiszitten terug te dringen. Ook de voorziening Walhallab Helmond zetten we voort in 2024. Hiermee wordt voorkomen dat jongeren vroegtijdig stoppen met school, geen startkwalificatie behalen en verkeerde opleidingskeuzes maken en zij tussen wal en schip raken. In 2024 stellen we een nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2025-2029 op, alsook een nieuw vierjarig RMC-beleidskader (doorstroompunt). Daarnaast actualiseren we in 2024 de verordening leerlingenvervoer volgens de nieuwe VNGmodelverordening. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De voorziening Walhallab (een leer- en werkplaats voor kwetsbare jongeren) is in een andere vorm doorgezet en heeft dit jaar een doorstart gekregen onder de nieuwe stichting Uniq. Verder is het opstellen van een nieuw regionaal programma voor voortijdig schoolverlaten en een nieuw vier jarig beleidskader voor het doorstroompunt doorgeschoven naar 2025. Medio 2025 treedt naar verwachting de wet 'Van school naar duurzaam werk' in werking.

De beide beleidsplannen zijn een uitwerking hiervan en zullen gelijk oplopen met de nieuwe wet. Visie op nieuwkomersonderwijs Het nieuwkomersonderwijs in de regio Helmond staat onder druk als gevolg van de toenemende stroom aan nieuwkomers. De huidige voorzieningen bereiken met regelmaat de grens van hun capaciteit. Toenemende instroom van nieuwkomers en de veranderende doelgroepen maken dat we opnieuw de vraag willen stellen hoe, en in welk samenwerkingsverband, we de eerste opvang van nieuwkomers in het onderwijs het beste kunnen organiseren. In 2024 leveren we een visie op nieuwkomersonderwijs op dat richting geeft voor de ontwikkeling van het nieuwkomersonderwijs in de komende jaren. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De behandeling in de raad van de visie op nieuwkomersonderwijs is voorzien voor het eerste kwartaal van 2025. Oplevering integraal huisvestingsplan onderwijs In 2024 leveren we een herijkt integraal huisvestingsplan onderwijs 2026-2040 op. Met dit plan hebben we inzicht in de maatregelen die de komende jaren tot 2040 moeten worden getroffen om te komen tot toekomstbestendige schoolgebouwen, die het onderwijsproces optimaal faciliteren.

We stellen de toekomstige behoefte aan voorzieningen in de onderwijshuisvesting op basis van leerlingenprognoses voor de komende 20 jaar vast en geven inzicht in de financiële consequenties op de korte, middellange en lange termijn van de te treffen huisvestingsmaatregelen. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De voorbereidingen voor een nieuw integraal huisvestingsplan zijn gestart. De besluitvorming is nu voorzien voor de eerste helft van 2026. De planning is opgeschoven omdat afronding van de laatste nieuwbouwprojecten uit het lopende integraal huisvestingsplan van 2017 nu prioriteit heeft. Bovendien vraagt de nieuwe planvorming om een zorgvuldig traject samen met schoolbesturen.

9

Inclusie Uitvoering Antidiscriminatie-agenda Helmond Vaststellen en uitvoeren van een gezamenlijke aanpak met inwoners en partners in de stad om de emancipatie te bevorderen en de positie te versterken van groepen inwoners die discriminatie ervaren. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Er ligt een plan van aanpak om te komen tot een Antidiscriminatie-agenda. Hiertoe worden in 2024 een 3-tal gesprekstafels georganiseerd met doelgroepen die - op basis van onderzoek - een verhoogd risico hebben om gediscrimineerd te worden. Aan de hand van de opbrengsten uit de drie gesprekken zullen we een 'totaaloverzicht inclusie’ maken en deze vormen tot een inclusie agenda. De uitvoering hiervan vindt plaats in 2025. Realisatie nieuwe opvanglocaties Op basis van het Regioplan streven we naar de realisatie van een nieuwe tijdelijke AMV-locatie in onze stad. Daarnaast onderzoeken we een tijdelijke grotere opvanglocatie voor asielzoekers. Op dit moment is een opvanglocatie voor ongeveer 50 AMV-ers aanwezig op de Torenstraat. Aan een tweede locatie voor deze doelgroep wordt gewerkt. Streven opening eerste helft 2025. De zoektocht naar een grotere locatie loopt ook nog, dit is echter een complexe opgave waarvan de uitkomst nog onzeker is.

Huisvesten statushouders Elke gemeente krijgt halfjaarlijks een taakstelling voor het huisvesten van statushouders. Statushouders huisvesten we op grond van de regionale huisvestingsverordening met urgentie in sociale huurwoningen van de woningcorporaties. Ook kijken we in onze gemeente naar nieuwe kansen voor Nidos woningen/woonvormen (Nidos is de voogdijinstelling voor AMV’ers) waar AMV-statushouders onder begeleiding kunnen wonen. De actuele taakstelling is lopende het jaar nog niet volledig ingevuld. Per 1 september 2024 wordt nog voor 96 statushouders huisvesting gezocht. De verwachting is dat we dit jaar nog een Kinderwoongroep starten voor 12 minderjarige statushouders. Ook zullen nog een nader te bepalen aantal reguliere statushouders worden gehuisvest.

Gezondheid Ruimte om te leven De afgelopen twee jaar is de beweging Ruimte om te leven opgestart. Inmiddels zijn vele partners uit de stad aangesloten. In 2024 richten we ons meer op het betrekken van het bedrijfsleven en wat zij kunnen doen richting hun werknemers waar het gaat om geldzorgen, vitaliteit en basisvaardigheden. Er zal meer toegespitst worden op de verschillende bloedgroepen: zorg, maatschappelijk veld, ondernemers. De beweging Ruimte om te Leven is in 2024 opgegaan in Brainport voor Elkaar. Brainport voor Elkaar verbindt als vereniging maatschappelijke partners, gemeenten, bedrijven en kennispartners op de regionale sociale agenda die zich richt op meedoen en verkleinen van de tweedeling. Dit is een kans om het bedrijfsleven meer te betrekken, iets wat binnen Ruimte om te Leven een lastige opgave bleek.

10

Sport Het thema Sport kent geen afwijkingen.

3.2 Programma 2: Duurzaam en leefbaar Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. grondbedrijf) De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De Omgevingswet is de grootste stelselwijziging ooit in het fysieke domein. Van tevoren was al duidelijk dat niet alle doelen van de wet vóór 1-1-2024 gerealiseerd konden worden. Daarom is er landelijk een onderscheid gemaakt tussen acties die nodig waren vóór inwerkingtreding en acties die daarná opgepakt moeten worden om uiteindelijk alle doelen van de wet te kunnen realiseren. Voor een aantal van deze acties zijn in de wet zelf termijnen opgenomen. In raadsinformatiebrief 2024-60 hebben we hierover al het een en ander toegelicht. De aankomende jaren hebben we daarom nog middelen nodig om de overige acties op te pakken. Deze middelen kunnen (deels) gedekt kunnen worden uit de middelen van het programma Omgevingswet. We zullen daarom bij de besluitvorming over de jaarrekening 2024 een voorstel doen om de resterende middelen van het programma via een resultaatsbestemming over te hevelen naar 2025. De hoogte van het bedrag zal bij de jaarrekening onderbouwd worden. Omgevingsplan Het vaststellen van de eerste wijzigingen van het omgevingsplan, waaronder voor het gebied 't Hout en de regels van de 'bruidsschat'.

Het omgevingsplan vervangt de huidige bestemmingsplannen, lokale verordeningen en gedecentraliseerde Rijksregels in het fysieke domein. We moeten uiterlijk in 2032 een gebiedsdekkend omgevingsplan hebben. We groeien daar via een transitiepad de aankomende jaren stapsgewijs naartoe. Uitgesteld en aanpak gewijzigd. We hebben de bruidsschat in beheer genomen. Het opstellen van een omgevingsplan voor ’t Hout blijkt te complex om als eerste inhoudelijke wijziging door te voeren. We concentreren ons nu op een kleiner gebied binnen ’t Hout (De Bergen) met een beperkter aantal functies: wonen, verkeer/verblijf, groen en water. De verwachting is dat we deze eerste inhoudelijke wijziging van het omgevingsplan in het vierde kwartaal gereed hebben en ter vaststelling kunnen aanbieden. Implementatie/ uitwerking van nieuwe wet- en regelgeving In 2024 implementeren we nieuwe wet- en regelgeving zoals de Wet Regie op de Volkshuisvesting, en wet Goed Verhuurderschap (lokale regelgeving voor verhuurders en/of specifiek arbeidsmigranten). De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Dat heeft er mee te maken dat de Wet Regie op de Volkshuisvesting nog niet van kracht is. De Wet Goed Verhuurderschap is wel van kracht en geïmplementeerd in de gemeente Helmond.

Wat gemeenten vanuit deze Wet in ieder geval moeten hebben, is geïmplementeerd. Er is in Helmond namelijk een meldpunt voor meldingen: Meldpunt Wet goed verhuurderschap | Gemeente Helmond. Verder hebben we er in 2024 voor gekozen geen ‘aanvullende modules’ via lokale regelgeving/verordeningen vanuit de Wet Goed Verhuurderschap in te stellen op basis van een afweging van kosten en baten. Zie Raadsinformatiebrief (notubiz.nl).

11

Huisvesting arbeidsmigranten In 2024 realiseren we de locatie Varenschut voor de huisvesting van arbeidsmigranten. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In Q3 2024 is de aanvraag omgevingsvergunning door de ontwikkelaar ingediend, deze procedure loopt nu. Er is een uitloop in de tijd in verband met extra aanvullende onderzoeken in de ruimtelijke procedure. In 2025 gaat het project de uitvoering in en zullen we het flexotel buitenlandse werknemers realiseren. Onderzoek naar woonfonds We onderzoeken en werken de mogelijkheid van een woonfonds uit. Het doel van woonfonds is om gewenste woningbouwontwikkelingen aan te jagen, juist in een tijd waar de bouw het moeilijker lijkt te krijgen. De vraag naar woningen blijft in onze regio immers onverkort groot. Begin 2024 ontwikkelen we hiervoor een plan. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Er is een onderzoek uitgevoerd naar het oprichten van een woningbouwfonds (woonfonds is in de Begroting 2025 hernoemd naar woningbouwfonds). Het doel van dit woningbouwfonds is om de woningbouw vlot te trekken en knelpunten weg te nemen die de productie in de weg staan. In de programmabegroting 2025-2028 is hiervoor een voorstel gedaan.

De beleidsregel woningbouwfonds zal worden uitgewerkt Afwegingskader wonen en zorg In 2024 houden we ons bezig met het opstellen, uitwerken en vaststellen van een afwegingskader wonen en zorg. We verkennen nieuwe ontwikkelingen zoals de mogelijkheden voor premantelzorgeenheden en het aanstellen van verhuiscoaches. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Er is een begin gemaakt met het afwegingskader wonen en zorg, maar dit is nog niet vastgesteld in 2024. Grondbedrijf Het grondbedrijf faciliteert ontwikkelingen door de beleidsdoelstellingen mee te nemen in het grondbeleid. In het hoofdstuk Grondexploitaties is dit verder toegelicht.

Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken) Ontwikkelingen centrum We werken verder aan de plannen voor Centrum Noord, waar de eerste resultaten van een nieuw Helmond al heel zichtbaar zijn. Er staat nog veel meer te gebeuren met de oplevering van Oranjekade en de start en verdere doorontwikkeling van projecten als Ons Oostende, Piet Blomplein, Marktkwartier en De Waart. Het bestemmingsplan voor de Zuidrand van de Waart is onherroepelijk. De Bie (Bestemmingsplan in exploitatie) voor het Piet Blomplein is in procedure. Ons Oostende heeft vertraging opgelopen en binnen de planologische kaders wordt gezocht naar een oplossing.

Veiligheid Het thema Veiligheid kent geen afwijkingen.

12

Klimaat & energie / gezonde leefomgeving Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond We leveren de landschapsvisie Groen & Gezond Helmond met daarbij een meerjarenuitvoeringsprogramma op. In dit meerjarenuitvoeringsprogramma zijn projecten opgenomen die een bijdrage leveren aan een groenere en (be)leefbare stad. Zoals realisatie van ecologische verbindingszones en realisatie van nieuwe recreatieve routes. We werken met onze partners in meerdere gebieden aan het opstellen van integrale gebiedsvisies en uitvoeringsprogramma’s. Dit doen we voor Landschapspark Kloostereind, buitengebied van Stiphout (Goorloop en omgeving landgoed Croy), het Groot Goor en ’t Gulden Land (De Bundertjes). Door het verder uitwerken van deze integrale gebiedsontwikkelingen realiseren we verschillende doelen waaronder nieuwe natuur, nieuwe recreatieve routes, nieuwe economische dragers in het buitengebied en vergroten we de beleving van het landschap. -

Landschapspark Kloostereind; Visie op beekdal van de Goorloop (betreft Groot Goor, middenzone Goorloop en noordelijk deel Goorloop - buitengebied Stiphout en omgeving landgoed Croy) - Rondgang 't Gulden Land De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Begin 2025 zal de natuur- en landschapsvisie inclusief meerjaren uitvoeringsprogramma ter besluitvorming worden voorgelegd. Regionale Energie Strategie Met alle gemeenten binnen de MRE wordt uitvoering gegeven aan het S&UP (samenwerking, - en uitvoeringsprogramma) als uitwerking van de RES. Ook wordt verder gewerkt aan de RES 2.0, hierin wordt het vervolg en de uitwerking van de RES 1.0 verder vormgegeven. Er is nog geen besluit genomen over afronding van de RES 2.0. Er wordt eind 2024 een besluit genomen over de termijnen rondom de RES 2.0. Energiearmoede Met de woningbouwcorporaties, LEV groep en maatschappelijk partners werken we aan het plan energiearmoede. Hieronder vallen projecten als de Kierenjagers, afspraken met de corporaties en aanpak woningeigenaren. Deze laatste betreft 800 woningen waar fysieke aanpassingen aan de woning worden gemaakt en de eigenaren worden ontzorgd. Zie ook hoofdstuk Werk en Inkomen. De uitvoering loopt en is organisatorisch op orde.

De uitvoering van fysieke maatregelen is deels vertraagd door de ontwikkelingen rondom Soorten Management Plan (bescherming vleermuizen). Isoleren van woningen dient aan deze voorwaarden te voldoen. De bijbehorende kaders laten op zich wachten en/of zijn vanuit het Rijk en Provincie tegenstrijdig. Eind 2024 kunnen we (deels) aan de slag. Ook speelt het draagvlak bij inwoners rondom duurzame maatregelen in relatie tot de tegenstrijdige communicatie en regels (denk aan saldering voor zonnepanelen) een rol. Uitvoering warmtetransitie We werken aan de uitvoering van onze warmtetransitie plannen en ontwikkelen een visie ten aanzien van de nieuwe warmtewet inclusief de benodigde rol die wij hierin als gemeente nemen.

13

De eerste onderzoeken en uitwerkingen passen binnen de update van de transitievisie warmte die eind 2023 is opgesteld en eerste helft 2024 is gedeeld met gemeenteraad. We zien dat ook hier de uitvoering achterloopt. Dit mede door uitstel rondom de nieuwe Warmtewet. Rolneming opwek duurzame energie We nemen een actievere rol in de ontwikkeling van de duurzame opwek van energie (warmte en elektra) en zorgen hierbij dat we de uitdagingen rondom netwerkschaarste meenemen. Dit omdat de opwek van duurzame elektriciteit voor eigen gebruik en het ontlasten van het elektranetwerk door duurzame warmte in plaats van elektrificatie communicerende vaten zijn. We werken op basis van het besluit van de gemeenteraad van 2 juli 2024 aan het vraagstuk/ onderzoek naar de keuzes qua rolneming in het kader van de eventuele ontwikkeling van een warmtenet in het centrum. We bereiden ons voor op het vraagstuk rondom netcongestie, maar zien door het uitblijven van juiste informatie dat we hier sterk afhankelijk zijn van netbeheerders en het Rijk. Inzet op besparen We zetten met alle partners en stakeholders in op een gezamenlijke besparing, door middel van isoleren, het circulair maken van ketens en een benodigde gedragstransitie. Dit mede vanuit de klimaatmissie en voor Helmond via Heel Helmond Duurzaam waar we de benodigde versnelling zoeken.

We zien dat we hierin nog veel stappen te zetten hebben, hierbij speelt naast draadkracht en draagkracht van inwoners ook de beperkte uitvoeringsmogelijkheden (handen) en materiaalschaarste een rol.

Mobiliteit Verkeersveiligheid De verkeersonveiligheid neemt toe en het bestrijden daarvan vraagt om een nieuwe aanpak. Hiervoor stellen we een verkeersveiligheidsplan op waarin we aangeven hoe we de verkeersonveiligheid een halt toe roepen. In 2024 en daarna wordt in die wijken waar dat nu nog niet het geval een maximumsnelheid van 30 km/uur ingevoerd. Afwijking: het Verkeersveiligheidsplan wordt in het 4e kwartaal van 2024 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd.

Beheer en onderhoud Pilot Maisdijk In 2024 is een pilotproject opgestart voor het bevorderen van circulariteit in asfaltdeklagen. Bij dit pilotproject zijn verschillende landelijke en regionale partners aangesloten. De resultaten van deze pilot worden gebruikt voor het opstellen van landelijke standaardeisen voor duurzame asfaltmengsels voor deklagen. Als locatie is gekozen voor de ring BZOB (Maisdijk – Rijstdijk – Korendijk). Dit project is het eerste pilotproject van in totaal 3 landelijke pilotprojecten. Om deze pilot te kunnen laten slagen, zijn de weersomstandigheden van cruciaal belang. Wegens het opstellen van de juiste pilotkaders is de start van uitvoering vertraagd naar eind september. Vanwege de grote kans op slechte weersomstandigheden is in overleg met onze partners besloten om de uitvoering van dit pilotproject door te schuiven naar 2e kwartaal volgend jaar. Er is een uitvoeringsovereenkomst gesloten met de uitvoerende partij. Dit bedraagt € 840.000 aan exploitatiekosten wegen. Bij de jaarverantwoording 2024 zullen we de gemeenteraad vragen om dit bedrag over te hevelen naar 2025.

14

3.3 Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk Topsectoren / stedelijke werkmilieus Food Tech Brainport (FTB) Uitvoeren agenda doorontwikkeling FTB samen met o.a. de provincie, de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) en Brainport Development. Deze agenda bevat o.a. de volgende onderdelen: •

• •

•

•

Community building: het versterken van de samenwerking tussen de huidige kernbedrijven van FTB en nieuwe partijen (foodbedrijven, (food)machinebouwers als kennis- en onderwijsinstellingen). Het ophalen van innovatievraagstukken en het creëren van innovatieclusters oftewel ecosystemen (inclusief kennis- en onderwijsinstellingen) rondom die vraagstukken. Uitbouwen van (toegang tot) techfaciliteiten: De marktvraag moet leiden tot aanvullende Techfaciliteiten, die gebruikt kunnen worden als hybride leeromgeving, voor starters en andere geïnteresseerde bedrijven. Een communicatieplan wordt opgezet en uitgevoerd. Dit bevat o.a. een campagne om FTB aan een breder publiek te presenteren. De communicatiecampagne werkt ondersteunend bij het ophalen van innovatievraagstukken bij het bedrijfsleven. Parkontwikkeling en uitbouwen van (toegang tot) generieke faciliteiten: Het park / de campus moet als een (inter)nationale magneet gaan fungeren voor startende ondernemers en voor nieuwe (startup)vestigingen en scale-ups van andere bedrijven in de foodsector. Het moet een plek worden voor kennisvalorisatie en open innovatie. Volgens dat concept kunnen partijen sneller innovaties realiseren, kwaliteit van onderzoek verhogen en kosten delen door de vaak kostbare faciliteiten gezamenlijk te gebruiken.

Het aantrekken van bedrijven met hoog innovatiepotentieel (startups, spin-offs, scale-ups, MKB en grote organisaties) is een activiteit voor zowel FTB als Gemeente Helmond.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In de opiniecommissie van 19 december 2023 is de voortgang van de doorontwikkeling van Food Tech Brainport besproken met uw raad. Er is toen afgesproken dat uw raad de visie op de doorontwikkeling eerst vaststelt alvorens gestart kan worden met de uitvoering van de visie. Op 10 september 2024 heeft uw raad de visie vastgesteld en kennisgenomen van het plan van aanpak voor de komende jaren. Dat plan wijkt op een aantal onderdelen af van de hierboven genoemde onderdelen. FTB werkt aan een subsidieaanvraag die gebaseerd is op de vastgestelde visie en het plan van aanpak. Automotive Campus Gezamenlijk met mede campuseigenaren Provincie Noord-Brabant en Bouwbedrijf Van de Ven wordt in 2024 uitgewerkt hoe partijen samen vormgeven aan de campus. We werken de constructie van de bv en mogelijke werkmaatschappijen uit en maken afspraken over de governance van de samenwerking. De inbreng van eigendommen en de zeggenschap van de verschillende aandeelhouders worden daarvoor uitgewerkt. Inzet is om eind 2024 de nieuwe structuur gereed te hebben. Daarnaast zetten we inhoudelijk in op het verder ontwikkelen van het innovatie-ecosysteem op de Automotive Campus, o.a.

met het onderzoeken van een Smart Mobility Innovatie Centrum en deelname aan gezamenlijke innovatieprojecten op regionaal, nationaal en Europees niveau.

15

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De samenwerking over de nieuwe structuur op de Automotive Campus verloopt goed. Wel is voor de uitwerking van de structuur meer tijd benodigd dan in de begroting voorzien. We verwachten medio 2025 besluitvorming over het aangaan van de samenwerking met Provincie NoordBrabant en Bouwbedrijf Van de Ven aan u voor te leggen.

Onderwijs / arbeidsmarkt Een (ontschotte) en integrale dienstverlening aan werkenden, werkzoekenden en werkgevers Het Regionaal Werkcentrum (RWC) biedt een gezamenlijke toegang voor werkenden, werkzoekenden en werkgevers met een arbeidsgerelateerde ondersteuningsvraag. Bestaande dienstverlening vanuit huidige loketten (het Werkgeversservicepunt, BOOST, het Leerwerkloket en het Regionaal Mobiliteitsteam) onder andere gericht op ‘leven lang ontwikkelen’ krijgt hierbinnen een plek. Vooruitlopend op de landelijke ontwikkelingen en vanuit onze regionale ambitie opent arbeidsmarktregio Helmond-De Peel begin 2024 een basis voor een RWC. In de loop van 2024 ontwikkelen we het RWC door op basis van de eerste ervaringen/ inzichten en de landelijke ontwikkelingen. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Medio juli 2024 is het Werkcentrum (oude naam: RWC) Helmond - De Peel informeel van start gegaan. Eind september 2024 volgde de formele opening. Sluitende aanpak Jeugd en Werk In 2024 ligt er in arbeidsmarktregio Helmond-De Peel een sluitende aanpak Jeugd en Werk. Deze aanpak richt zich op alle jongeren die de overstap van school naar werk of van school naar een vervolgopleiding niet zelfstandig kunnen maken. Hiermee willen we jeugdwerkloosheid bestrijden en gelijke kansen bevorderen.

Verder bekostigen we in 2024 -via onder meer ESF-middelen- projecten waarmee kwetsbare groepen jongeren op de arbeidsmarkt worden begeleid. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In 2024 zijn we gestart met de herijking van de aanpak. Deze herijkte aanpak willen we echter optimaal laten aansluiten op de invoering van nieuwe wetgeving, namelijk de wet ‘van school naar duurzaam werk’ en de wet ‘verbetering aansluiting beroepsonderwijs-arbeidsmarkt’ die beide ingaan medio 2025. Beide wetten bieden daarbij richting voor onze aanpak. Strategische Agenda Brainport (onderdeel Talent) Samen met de triple helix partners in de Brainport Agenda en het Rijk geven we uitvoering aan het onderdeel Talent van de Strategische Agenda Brainport. Dit onderdeel is gericht op de arbeidsmarktopgave van de Brainportregio rondom Tech en IT en de vertaling daarvan naar benodigde maatregelen om de brede welvaart van de Brainportregio mogelijk te maken. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. We geven nog steeds uitvoering aan de Strategische Agenda Brainport (onderdeel Talent). Daarnaast zijn in 2024 de Brainportregio en het Rijk gezamenlijk -specifiek voor de semiconsector - het project Beethoven gestart.

Dit project richt zich specifiek op talent in de semiconsector waarvoor de maatregelen uit de strategische agenda nog steeds leidend zijn.

16

Bedrijventerreinen / circulaire economie Ontwikkeling Varenschut-Noord en regionaal bedrijventerrein Voor Varenschut-Noord worden in 2024 de benodigde onderzoeken afgerond. Voor het regionaal bedrijventerrein zijn we in de afrondende fase van een locatiekeuze voor de ontwikkeling van regionaal bedrijventerrein. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene we in de begroting hebben afgesproken. Voor Varenschut-Noord wordt de initiatieffase afgerond en het project gaat verder in haar definitiefase. In die fase vallen ook nog (vervolg of verdiepende) onderzoeken. Deze waren voorzien te vallen in de GREX, maar op 15 oktober 2024 is uw raad gevraagd een extra voorbereidingskrediet te openen voor deze onderzoeken. Hoofdreden hiervoor is de wijziging van het moment van openen van een GREX zoals u als raad ook is toegelicht. Visie 'bedrijventerreinen Helmond’ We werken aan een visie 'bedrijventerreinen Helmond' waarmee bedrijventerreinen toekomstbestendig worden gehouden of worden gemaakt door herstructurering. Onderdeel van de visie is ook het toewijzingsbeleid, in samenwerking met het bedrijfsleven. In samenwerking met Stichting Bedrijventerreinen Helmond werken we ook gezamenlijk aan acties op de korte termijn.

In samenwerking met onze stakeholders in de stad, zoals Stichting Bedrijventerreinen Helmond en Smart Synergy Helmond, werken we aan een meer duurzame en meer circulaire economie. Dat uit zich in projecten als de waterrotonde, de warmterotondes en de grondstoffenrotonde. Voor die laatste wordt onderzocht of ook het centrum hierop aan kan haken. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking in die zien dat de voormalige projecten binnen Smart Synergy Helmond zijn opgenomen in het provinciale programma Grote Oogst. Ze lopen volgens planning, maar voor de warmterotondes zijn particulier trekkers gevonden.

Cultuur en recreatie Cacaofabriek en Speelhuis Medio 2023 is besloten tot de separate verzelfstandiging van het Speelhuis, concernvorming met de Cacaofabriek is vooralsnog niet aan de orde. De komende periode wordt een sociaal plan afgesloten voor de gemeentemedewerkers, komen er afspraken voor de horeca in Het Speelhuis en worden alle overige afspraken gemaakt met een verzelfstandigd Speelhuis (te denken valt aan een huurovereenkomst, afspraken over onderhoud (MJOP) en subsidieverplichtingen voor 2024 en verder. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Inmiddels heeft uw gemeenteraad op 10 september 2024 besloten om het besluit tot verzelfstandiging van theater Het Speelhuis te herzien. Annatheater Het onderzoek naar het toekomstperspectief van het Annatheater bevindt zich in een afrondende fase. We willen in de loop van oktober een standpunt innemen over de gepresenteerde scenario's. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Het college heeft hierin nog geen besluit genomen, omdat ze enerzijds de realisatie van de Cultuurvisie af wilde wachten en anderzijds omdat het Annatheater zelf een standpunt in diende te nemen over haar gewenste toekomstperspectief (zoals de eigendomssituatie).

We verwachten in Q4 een standpunt in te kunnen nemen. 17

Kunsthal Het is onze ambitie om de Kunsthal verder te openen en te verbinden met haar omgeving. Zo kunnen méér mensen en meer verschíllende doelgroepen makkelijker gebruik maken van deze culturele voorziening. In de eerste helft van 2024 wordt een keuze gemaakt, op basis van voorlopig ontwerp, businessplan en beschikbare middelen, of het doorontwikkelen van de Kunsthal haalbaar is. Groot onderhoud en verduurzaming van het pand hebben prioriteit. De besluitvorming door de gemeenteraad over het inhoudelijk en bouwkundig doorontwikkelen van de Kunsthal is verschoven naar begin 2025. Reden is dat in Q4 van 2024 duidelijk wordt of de voorlopige toekenning van de Regiodeal aan de Kunsthal definitief wordt. Groot onderhoud en verduurzaming vinden in ieder geval plaats in 2025.

3.4 Programma 4: Bestuur en organisatie Andere Overheid Het thema Andere Overheid kent geen afwijkingen.

Strategische positionering / lobby (incl. regionale samenwerking en citymarketing) Samenwerking met Nederlandse New Towns De Nederlandse New Town-alliantie (in eerste instantie vijf voormalige groeisteden) zijn sinds eind 2022 een officieel Leernetwerk met het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) gestart. Vanwege het groeistadverleden is Helmond in het voorjaar van 2023 informeel en in het najaar van 2023 formeel aangesloten bij deze (lobby) alliantie. De New Towns alliantie voert een lobby voor hernieuwde aandacht van het Kabinet en (financiële) steun voor de voormalige ‘New Towns’ met een Nationaal Programma, gericht op het keren van de neergaande trend en het bijdragen aan de bredere maatschappelijke uitdagingen op het gebied van leefbaarheid, duurzaamheid en woningnood. In het najaar 2023 startte een nieuw New Town-onderzoek (met commitment van het Rijk) met als doel dat de resultaten daarvan de aandacht van het Kabinet trekken. Het onderzoek is in het voorjaar van 2024 gereed. Ook Helmond levert aan dit onderzoek een (financiële) bijdrage. De uitvoering van deze doelstelling kent een afwijking. Het onderzoek naar de opgaven van de New Towns is later opgeleverd en zal onder aandacht van het Kabinet worden gebracht.

Participatiebeleid Het thema Participatiebeleid kent geen afwijkingen.

Wijkgericht werken Implementatie wijkgericht werken als onderdeel van de organisatieontwikkeling Om de ambities rond wijkgericht werken te realiseren dienen bestuurlijk en ambtelijk duidelijke rollen en (sturings)lijnen belegd te zijn zowel richting inwoners, (keten)partners als de interne organisatie. Waarbij zoveel mogelijk aangesloten wordt op wat er al is. Wijkgericht werken als werkwijze is daarom een van de ontwikkellijnen binnen de organisatieontwikkeling (zie 4.4.6). In 2023 vond besluitvorming over het externe advies voor wijkgericht werken plaats. In 2024 gaan we aan de slag om het besluit te implementeren. Eventuele gevolgen voor de begroting worden verwerkt in de bestuursrapportages in 2024.

18

Planning kent een afwijking. De implementatie van het besluit schuift door naar 2025. Eventuele gevolgen voor de begroting komen terug in voorstellen voor de bestuursrapportages 2025 en de begroting 2026.

Dienstverlening Het thema Dienstverlening kent geen afwijkingen.

Digitale Stad Beleidskader ethiek en digitalisering In 2024 wordt het beleidskader ethiek en digitalisering vastgesteld. Daarnaast zetten we een sensoren- en algoritme-register op. De uitvoering van deze doelstelling kent een afwijking. De stukken voor behandeling zijn gereed maar kunnen vanwege de overvolle raadsagenda (nog) niet worden geagendeerd. Mogelijk schuift de behandeling door naar volgend jaar. Impact van EU wet- en regelgeving Ook in Europa is er heel veel aandacht voor de impact die de inzet van digitale technologieën heeft op onze samenleving. De impact is beschreven in de uitgangspunten van ‘De Digital Decade’. In 2024 zal een herijking van het programmaplan Digitale stad mede in het licht van deze ontwikkelingen worden afgerond. Daarmee wordt maximaal aansluiting gezocht bij de taakstelling voortkomend uit de Digital Decade, de organisatieontwikkeling en de evaluatie van de impact van het programmaplan Digitale Stad over de afgelopen 4 jaar. De uitvoering van deze doelstelling kent een afwijking. De herijking van het programma digitale stad is al wel gestart maar wordt momenteel vertraagd door de verdere invulling van de organisatieontwikkeling. De keuze voor de wijze waarop opgavemanagement vorm gaat krijgen en waarmee de impact op de huidige strategische programma's duidelijk wordt, is naar achteren geschoven in de tijd. Daardoor is deze ambitie vertraagd.

Personeel en Organisatie Het thema Personeel en Organisatie kent geen afwijkingen.

3.5 Algemene dekkingsmiddelen Voor dit programma verwachten we geen afwijkingen.

19

4 Stand van zaken grote projecten Inleiding In dit hoofdstuk geven we een stand van zaken voortgang van de grote projecten. Dit doen we per project volgens de R-GOTICK methodiek. R-GOTICK staat voor Risico's, Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie en Kwaliteit. Om de voortgang van de risico’s te kunnen volgen is ook de duiding van het risico bij de 1e Berap 2024 weergegeven. Legenda R-GOTICK • Risico’s: o Groen = risico’s met lage kans en impact; o Oranje = risico’s met gemiddelde kans en impact; o Rood = risico’s met hoge kans en impact. • Geld: o Groen = binnen budget; o Oranje = (verwachte) overschrijding kleiner dan 5%; o Rood = (verwachte) overschrijding groter dan 5%. Na goedkeuring nieuw budget kan kleurcode veranderen. • Organisatie: Beschikbare capaciteit en samenwerking. • Tijd: Op schema (einddatum en voortgang diverse fases), realistische planning aanwezig. • Informatie: Aanwezigheid van documentatie. • Communicatie: Beschikbaarheid communicatieplan en wordt het gevolgd. • Kwaliteit: Eisen realisatie, onder andere afstemming beheer. De kleuren van de beheersaspecten zijn gebaseerd op de realisatie t.o.v. de laatst vastgestelde kaders. Toekomstige rapportages Dit hoofdstuk heeft eenzelfde opbouw en informatieniveau als in voorgaande Beraps. Op 24 september jl. is een vernieuwde voortgangsrapportage majeure projecten besproken met het audit comité.

De vernieuwde rapportage is positief ontvangen. Met ingang van de 1e Berap 2025 ontvangt u de stand van zaken van de majeure projecten via deze vernieuwde rapportage als afzonderlijke bijlage.

20

Brainport Smart District (BSD) Op 2 juli jl. heeft uw raad conform raadsbesluit RV-057 besloten om het project BSD formeel te stoppen en heeft u het college gevraagd om een nieuwe koers voor de gebiedsontwikkeling uit te werken voor een duurzame, circulaire en klimaat adaptieve wijk, genaamd ‘Nieuw Brandevoort’ binnen de kaders genoemd in RV-057. Op het oorspronkelijke project BSD heeft in dit kader dan ook geen toetsing meer plaats gevonden. Over het project ‘Nieuw Brandevoort” en bijhorende toetsing zullen wij u in 1e Berap 2025 informeren. Project informatie Project scope

Realisatie De wijk van de Toekomst

Bestuurlijk opdrachtgever

Arno Bonte

Startdatum project

01-01-2018

Einddatum project

n.v.t.

Projectbudget totaal

GREX en €200.000 subsidie voor 2024

Bereikt • N.v.t. Voortgang • N.v.t. Vervolgstappen • N.v.t. Projectbeheersing – R-GOTICK 2e berap 2024

Toelichting

Risico’s

n.v.t.

•

Conform raadsbesluit RV-057 van 2 juli jl. heeft op het oorspronkelijke project BSD geen toetsing meer plaats gevonden. Over het project ‘Nieuw Brandevoort” en bijhorende toetsing zullen wij u in 1e berap 2025 informeren.

Geld

n.v.t.

•

Idem

Organisatie

n.v.t.

•

Idem

Tijd

n.v.t.

•

Idem

Informatie

n.v.t.

•

Idem

Communicatie

n.v.t.

•

Idem

Kwaliteit

n.v.t.

•

Idem

Beheersaspect

1e berap 2024

21

Huis voor de Stad Project informatie Project scope

Realisatie Huis voor de Stad (HvdS)

Bestuurlijk opdrachtgever

Harrie van Dijk

Startdatum project

01-01-2018

Einddatum project

30-04-2024

Projectbudget totaal

€ 44.726.000 (externe kosten & investeringen)

Bereikt • Op 8 april is het HvdS volledig in gebruik genomen. • Deloitte heeft het onderzoek naar het aanbestedings- en inkoopproces afgerond (RIB 106 d.d. 11 juli 2024). Voortgang • De afronding en realisatie van het Huis voor de Stad. • Gewerkt wordt aan een ontwerp voor een extra uitgang in de raadzaal in afstemming met uw raad. Vervolgstappen • Overdracht van het project naar de beheersorganisatie en het verlenen van decharge aan de projectleider door de opdrachtgever vindt dit najaar plaats. • Momenteel wordt een plan van aanpak opgesteld voor de komende jaren om de ambities van het HvdS te benutten. Projectbeheersing – R-GOTICK

2e berap 2024

Toelichting

n.v.t. gereed

•

Het project Huis voor de Stad is afgerond binnen de gestelde kaders. Een interne evaluatie leidt tot een aantal leer- en verbeterpunten voor toekomstige majeure projecten.

Geld

•

Het project Huis voor de Stad wordt binnen de bijgestelde (bij raadsbesluit 11 juli 2023) financiële kaders gerealiseerd.

Organisatie

•

De wisseling van projectleiding bij zowel het gemeentelijk als bij het externe Total Engineering (TE) -projectteam was een punt van aandacht.

Tijd

•

Het Huis voor de Stad is binnen de bijgestelde (bij raadsbesluit 11 juli 2023) planning opgeleverd.

Beheersaspect

Risico’s

1e berap 2024

22

Informatie

•

Alle formele besluitvormingsdocumenten zijn openbaar en beschikbaar via een aparte website. Onderliggende projectdocumentatie is beschikbaar op Teams.

Communicatie

•

Communicatie (zowel intern als extern) is volgens planning ingevuld.

Kwaliteit

•

De kwaliteit van de bouw is opgeleverd conform bestekken. Het HvdS voldoet daarmee aan de eisen van Toekomstgericht Werken als gedefinieerd bij aanvang van het project.

23

Jan van Brabant Project informatie Project scope

Realisatie nieuwbouw Jan van Brabant (JvB) aan de Cacaokade (2027)

Bestuurlijk opdrachtgever

Thomas Tuerlings

Startdatum project

13-04-2021

Einddatum project

31-12-2027

Projectbudget totaal

€ 28.291.000