RN 106 Bijlage 1 Rapport Strategie Verkeersveiligheid Helmond

Per 1000 inwoners zijn dit er 2,5. • Naar schatting ligt het aandeel betrokkenheid van deze doelgroepen bij ongevallen (zelf dus geen slachtoffer) nog hoger. • Een eventueel aanbod van deelscooters in Helmond vraagt extra aandacht omdat het gebruik van deze vervoerswijze door onervaren gebruikers hierdoor zal toenemen. Deze combinatie van factoren zorgt ervoor dat de jeugdige en onervaren bromfietser en automobilist een risicogroep vormt die extra aandacht behoeft. In de praktijk blijkt dat het vooral gaat om jonge mannen (zij zijn aanzienlijk vaker betrokken bij een ongeval dan jonge vrouwen). We zetten in op proactieve maatregelen zoals: • Voorlichting en trainingen, denk bijvoorbeeld aan het opzoeken van jongeren in de schoolomgeving (met behulp van Totally Traffic en TT-projects). Hierbij is de politie een

per 1000 inwoners in Helmond (2019-2023) Grafiek 6: Letselslachtoffers in personenauto per leeftijdscategorie

belangrijke partner. • Aanhaken bij de lokale werkgeversaanpak8 om deze doelgroep te bereiken. • Het, in afstemming met de politie, inzetten op handhavingsacties op opgevoerde fatbikes,

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

per 1000 inwoners in Helmond (2019-2023) 8 Een vorm van indirecte mobiliteitsbeïnvloeding: werkgevers worden actief ondersteund in het optimaliseren en verduurzamen van hun mobiliteitsbeleid. Daarbij kunnen ze ook sturen op verkeersveilig gedrag van hun (jeugdige)

31

werknemers.

Maar ook de jonge kinderen krijgen extra aandacht. Jong geleerd is oud gedaan. Jonge kinderen fietsen minder dan vroeger en hebben daardoor minder ervaring op de fiets. We zetten daarom in op: • Stimuleren van verkeerseducatie in het basisonderwijs (met het Brabants Verkeersveiligheidslabel, BVL) • Actief stimuleren van meer fietsen naar basisscholen en minder brengen met auto. • Actief stimuleren van deelname aan verkeersexamen fietsen (groep 7 en 8) • Veilige schoolomgevingen en -routes (betreft programmalijn A en C) Recent onderzoek verkeersveiligheid scholen: Op basis van recent onderzoek (2022/ 2023) blijkt dat er bij enkele scholen specifieke knelpunten zijn en bij de meeste scholen overlast is tijdens haal- en brengtijden veroorzaakt door ouders. We houden doorlopend overleg met scholen

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

32

3.3 Programmalijn C: Gedrag van de individuele verkeersdeelnemer Normvervaging is een actueel thema in Nederland en

Proactief en reactief zorgen dat iedereen in Helmond

blijkt ook uit het gedrag dat veel verkeersdeelnemers

zich veilig gedraagt in het verkeer

op de weg laten zien. Denk bijvoorbeeld aan te hard

Samen met onze maatschappelijke partners organiseren

Onze speerpunt in deze programmalijn:

rijden, bumperkleven, verbale en soms zelfs fysieke

we campagnes en educatieprogramma’s, waarbij we

Terugdringen van snelheidsoverschrijdingen

agressie in het verkeer. Normvervaging in onze

ook aanhaken op landelijke, provinciale en regionale

door gemotoriseerd verkeer

maatschappij en ook in het verkeer is zorgwekkend. Dit

initiatieven. We wijzen de verkeersdeelnemers in Helmond

raakt niet alleen specifieke focusgroepen maar juist alle

proactief en preventief op de gevaren van risicovol gedrag

verkeersdeelnemers, ongeacht hun leeftijd of wijze van

en stimuleren beleefd en veilig gedrag. Dit wordt onder-

verkeersdeelname. Immers ruim 90% van alle ongevallen

steund door een goede inrichting van de infrastructuur

komt door menselijke fouten, veelal door ons gedrag.

(Programmalijn A) wat duidelijk maakt wat voor gedrag

Indien dit verslechtert, dan heeft dit ook een relatief grote

van de verkeersdeelnemer wordt verlangd en de inzet van

impact op het aantal ongevallen. Dit raakt niet alleen de

technologische innovaties om het gewenste gedrag af te

verkeersveiligheid, maar zeker ook de kwaliteit van onze

dwingen.

leefomgeving. De derde programmalijn richt zich dan ook op het verbeteren van het verkeersgedrag van alle

Samen met de politie en boa’s zorgen we met handhavings-

individuele verkeersdeelnemers.

acties ook voor een reactieve aanpak van risicovolle gedragingen. En samen met o.a. kennisinstellingen benutten we wetenschappelijk onderzoek om te bepalen wat met gedragsmaatregelen bereikt kan worden.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

33

3.3.2 Thema 7: Snelheid in het verkeer Over het algemeen geldt: is de snelheid hoger, dan leidt dit automatisch tot een grotere kans op ongevallen, met een grotere kans op een ernstige afloop. In Helmond wordt op veel plekken te hard gereden, door zowel onze inwoners als door bezoekers en werkenden (o.a. bestelbussen). Te hard rijden betreft enerzijds het overschrijden van de geldende snelheidslimiet, maar anderzijds ook het op een te hoge snelheid naderen van een kruispunt of door de bocht gaan. Dit geldt voor het gemotoriseerd verkeer op de weg, maar ook voor bijvoorbeeld bromfietsen op het fietspad, elektrische fietsen en andere Light Electric Vehicles. Om de algemene tendens van te hoge snelheden aan te pakken zetten we in op de volgende maatregelen:

3.3.1 Thema 6: Rijden onder invloed

•

Deelname aan het verkeer onder invloed vergroot de kans op een ongeval

•

Aan de hand van gerichte campagnes, educatie en trainingen wijzen we de verkeersdeelnemers op de gevaren van te hoge snelheden en vragen in het bijzonder aandacht voor de kwetsbare verkeersdeelnemer. Ook handhaving is en blijft een belangrijke en noodzakelijke maatregel als

aanzienlijk.

sluitstuk voor de naleving. In samenspraak met de politie sturen we aan op

• Het aandeel overtreders van de wettelijke alcohollimiet in gemeenten tussen

gerichte handhavingsacties.

de 50.000 en 100.000 inwoners is gemiddeld 2% van de gecontroleerden.

•

Naast de maatregelen gericht op het individuele snelheidsgedrag werken we

• Bij 6% van de slachtoffers op de spoedeisende hulp is alcohol betrokken.

toe naar een juiste inrichting van de infrastructuur (Programmalijn A) waardoor

• Specifiek onder jongeren wordt ook lachgas gebruikt.

de verkeersdeelnemer weet welk gedrag van hem/haar wordt verwacht en daar ook naar handelt, ook omdat het lastig is om hogere snelheden te halen door

We pakken ‘verkeersdeelname onder invloed’ aan door:

bijvoorbeeld de aanwezigheid van snelheidsremmers.

• Handhaving • Educatie en voorlichting met focus op (brom- en snor)fietsers en automobilisten. Voor jongeren is qua communicatie en voorlichting een goede afstemming met scholen belangrijk.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

34

Ons speerpunt binnen het thema snelheid in het verkeer

Terugdringen van snelheidsoverschrijdingen door gemotoriseerd verkeer In Helmond zijn er veel snelheidsoverschrijdingen door gemotoriseerd verkeer. De afbeelding hiernaast (grafiek 7) laat zien dat op wegen van elke snelheidslimiet zeker 30% van het gemotoriseerd verkeer de maximum snelheid overschrijdt. Zeker bij conflicten tussen gemotoriseerd verkeer en kwetsbare verkeersdeelnemers weegt de regel ‘is de snelheid hoger, dan leidt dit automatisch tot een grotere kans op ongevallen met een grotere kans op een ernstige afloop’ extra zwaar. Daar maken we ons zorgen over. Ons speerpunt is daarom het verminderen van het aantal snelheidsoverschrijdingen door gemotoriseerd verkeer. Dit doen we door: • In samenwerking met onze verkeersveiligheidspartners educatie- en campagneactiviteiten uit te voeren specifiek gericht op snelheidsoverschrijdingen door gemotoriseerd verkeer. Daarbij ligt de focus op het creëren van bewustzijn over de (mogelijke) gevolgen van te hard rijden en de verkeersdeelnemer ervan te overtuigen dat gedragsverandering nodig is. • In samenspraak met de politie aan te sturen op gerichte handhavingsacties op snelheid. We proberen daarbij handhavingslocaties te bepalen waar het risico als gevolg van snelheidsoverschrijdingen het hoogst is. De mate van interactie met kwetsbare verkeersdeelnemers is in deze afweging een belangrijke indicator.

• Handhaving niet alleen in te zetten als straf in de vorm van een geldboete, maar ook als beloning van goed gedrag (bijvoorbeeld via de snelheidsmeterspaarpot). • Nauw samen te werken met het Openbaar Ministerie om de structurele snelheidsovertreders aan te pakken. • Fysieke maatregelen te treffen die de snelheid remmen (Programmalijn A). • De uitrol van technologische ontwikkelingen (Programmalijn A) te faciliteren (zoals Intelligent Speed Assistance), die bijdragen aan een betere naleving van de geldende maximum snelheid.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

Grafiek 7: Snelheidsoverschrijdingen van gemotoriseerd verkeer naar kilometer weglengte per snelheidslimiet in Helmond (december 2023). Bron: STAR (STAR is een initiatief van de Nationale Politie, het Verbond van Verzekeraars en verkeerskundig ICT-bureau VIA).

35

3.3.3 Thema 8: Afleiding in het verkeer Wanneer een weggebruiker afgeleid is, is het risico op een verkeersongeval groot. Afleiding door navigatie, de mobiele telefoon, advertenties langs de weg of door praten (cognitieve afleiding), muziek luisteren (auditieve afleiding) of eten/drinken (manuele afleiding) en vermoeidheid zorgt voor minder alertheid en daarmee een verhoging van het risico op verkeersongevallen. • Telefoongebruik speelt de afgelopen jaren een steeds prominentere rol in het gedrag in het verkeer. • Uit onderzoek in Helmond9 blijkt dat zowel volwassenen als scholieren hun telefoongebruik in het verkeer nauwelijks als verkeersonveilig ervaren. • Bij 20% van de fietsslachtoffers op de spoedeisende hulp heeft afleiding bijgedragen aan het ontstaan van het ongeval. • Bij automobilisten is dit 14%. We zetten in op het voorkomen van afleiding in het verkeer via de volgende acties: • Zoveel mogelijk aanhaken bij landelijke, provinciale en regionale initiatieven en campagnes rondom dit thema. • Bij de inrichting van de openbare ruimte zorgen we dat afleiding door o.a. advertenties en LED-schermen minimaal is. Hiervoor zoeken we de afstemming met andere beleidsvelden. • Handhavers gaan strenger controleren op afleiding in het verkeer.

9

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

Enquête onder scholieren en volwassenen in Helmond (2022)

36

3.3.4 Thema 9: Verkeersovertreders Verkeersovertredingen hebben een grote impact

We treffen proactief maatregelen om het aantal verkeersovertredingen te verminderen. Voor de aanpak van notoire

op het aantal ongevallen in het verkeer:

verkeersvandalen ligt de verantwoordelijkheid bij de Politie en het Openbaar Ministerie. Zelf leggen we onze focus op de

• een grote groep weggebruikers maakt steeds vaker

grote groep ‘incidentele’ verkeersovertreders.

(kleine) overtredingen, meestal bewust, maar soms ook onbewust. • een klein deel (0,5%) van de verkeersdeelnemers in

• Door middel van campagnes en educatie wijzen we verkeersdeelnemers op de gevaren van verkeersovertredingen. > We sluiten aan op bestaande interventies:

Helmond begaat systematisch verkeersovertredingen (verkeersvandalen). • Deze verkeersvandalen zijn bovengemiddeld vaak betrokken bij verkeersongevallen (6%).

- Lokaal gaan we actief de samenwerking aan op zoek naar nieuwe goede initiatieven die bijdragen aan het tegengaan van verkeersovertredingen. Dit doen we met onze partners, zoals verenigd in het Platform Verkeersveiligheid Helmond, scholen en wijkraden.

- We zoeken de samenwerking op met landelijke, provinciale en regionale initiatieven en campagnes.

> We kijken naar mogelijkheden om zelf interventies te ontwikkelen. Daartoe zoeken en leren we actief van ervaringen Voorbeelden van verkeersovertredingen betreft acties die

om ons heen, binnen en buiten Nederland, zoals een recentelijk voorbeeld “Travel Like You Know Them”

vallen onder de hierboven beschreven thema’s 6, 7 en 8

uit Engeland.

(onder invloed rijden, te hard rijden of bijvoorbeeld een

> De uitvoering van interventies stemmen we af op verkeershandhavingsacties om de boodschap te versterken.

bericht typen op je smartphone tijdens het rijden). Maar

• Omdat alleen campagnes en educatieprogramma’s in de praktijk niet voldoende blijken te zijn zal ook structurele

ook andere overtredingen zoals roodlicht negatie, geen voorrang verlenen, foutief parkeren en meer, kunnen leiden tot verkeersonveilige situaties.

handhaving plaatsvinden met straffen (zoals een geldboete) en belonen (sparen voor een wijkactiviteit). • We faciliteren en passen technologische ontwikkelingen toe om verkeersovertredingen te beperken, en waar ze plaatsvinden de medeweggebruiker tijdig te informeren.

Travel like you know them In deze campagne wordt een momentopname gegeven in de levens van anderen, met als doel mensen te helpen verder te kijken dan het vervoersmiddel en het inzicht te vergroten in hoe anderen de weg zien en gebruiken. De campagne richt zich tot iedereen die gebruik maakt van de weg, met de nadruk op degenen die een grotere verantwoordelijkheid hebben om de risico’s die zij voor anderen kunnen vormen te verminderen. (bron: https://www.gov.uk/government/news/)

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

37

Hoofdstuk 4 Hoe organiseren we dat?

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

38

4.1 Toewerken naar de risicogestuurde aanpak; data op orde

We kiezen ervoor om de goede werkwijze van de afgelopen jaren te behouden en dit stapsgewijs te versterken met de risicogestuurde aanpak. Per ommegaande volledig werken volgens de risicogestuurde aanpak is nu namelijk nog niet mogelijk.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

De werkwijze is landelijk nog niet volledig uitgewerkt (o.a.

risico-indicatoren) en stelt ons in staat om het risico op

het bepalen van uniforme risico-indicatoren) en we hebben

ongevallen in Helmond structureel te laten dalen (met als

als gemeente (zoals veel andere overheden) een grote slag

effect steeds minder verkeersslachtoffers).

te maken in het op orde krijgen van onze data. Wel gaan we proactief aan de slag met deze nieuwe aanpak. We

Data voor digitale infrastructuur

zullen zelf doorlopend evalueren en bij provincie en het

Data op orde omvat meer dan alleen de data die nodig is

rijk de ontwikkelingen volgen of de risicogestuurde aanpak

voor de risico-indicatoren. Het betekent ook dat de digitale

daadwerkelijk de verwachte plus op de bestaande aanpak

infrastructuur op orde is. Denk bijvoorbeeld aan de digitale

verkeersveiligheid oplevert.

snelheden in de navigatie. Deze moet overeenkomen met de bebording op straat. Daarbij wordt ook het

Plan van aanpak

belang van real-time data steeds groter, zodat voertuigen

We maken een plan van aanpak voor de benodigde risico-

geïnformeerd worden over de actuele verkeerssituatie

indicatoren, de benodigde data en het uitvoeren van een

en bijvoorbeeld rechtstreeks naar parkeervoorzieningen

goede nulmeting. Dit biedt ons de basis om toe te werken

geleid kunnen worden om onnodig zoekverkeer te

naar concrete doelen (gekoppeld aan de vastgestelde

voorkomen.

39

4.2 Van visie en adaptieve strategie naar jaarlijkse actieplannen De Mobiliteitsvisie Helmond 2040 zet de stip op de horizon van een stad die flink gaat groeien, waarin we ons anders gaan verplaatsen en de kwaliteit van leven voorop staat. Voorliggend document beschrijft de strategie hoe we verkeersveiligheid als elementaire randvoorwaarde willen laten bijdragen aan de hoge kwaliteit van leven in 2040 en het streven naar NUL-verkeersslachtoffers. Om concreet invulling te geven aan dit beleid stellen we jaarlijks een actieplan verkeersveiligheid op met concrete maatregelen inclusief monitoring en evaluatie. Dit actieplan is de verkeersveiligheidsinvulling van de korte termijnmaatregelen in het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (MUM) van de Mobiliteitsvisie Helmond 2040. Adaptieve aanpak Omdat de risicogestuurde aanpak nog in ontwikkeling is, kunnen we nog geen concrete doelen formuleren op basis van risico-indicatoren. Wel gaan we hiermee aan de slag en kan het resultaat leiden tot nieuwe prioriteiten binnen de drie programmalijnen (hoofdstuk 3). Ook is de gemeente Helmond en de Metropoolregio Eindhoven volop in ontwikkeling, zien we steeds meer en sneller technologische ontwikkelingen elkaar opvolgen, en kan landelijk en provinciaal beleid wijzigen wat relevant is voor Helmond.

Al deze factoren kunnen leiden tot nieuwe inzichten waardoor we onze strategie op onderdelen moeten kunnen aanpassen, zonder de risicogestuurde aanpak en de drie programmeerlijnen los te laten. Dit vraagt om een adaptieve aanpak. Ditzelfde geldt voor de jaarlijkse actieplannen. Ook hier kunnen thema’s en activiteiten van jaar tot jaar wijzigen door monitoring, actualiteiten en/ of bredere ontwikkelingen.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

40

4.3 We doen het samen

Iedereen heeft baat bij een verkeersveilig Helmond. Maar dit bereiken is een complexe uitdaging. Verkeersveiligheid raakt iedereen die zich verplaatst en als onderdeel van de integrale opgave raakt verkeersveiligheid ook veel meer domeinen dan alleen mobiliteit. Iedereen heeft hierin zijn eigen rol en verantwoordelijkheid. En alleen samen kunnen we stappen zetten naar een verkeersveilig Helmond.

Structurele samenwerking met verkeersveiligheidspartners Samen bereik je meer dan alleen. De gemeente Helmond werkt van lokaal tot nationaal en zelfs op internationaal niveau samen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Denk hierbij aan partijen zoals overheden, politie, OM, maatschappelijke en commerciële organisaties, wijkraden, kennis- en onderwijsinstellingen en meer. Het bundelen van krachten tussen deze organisaties geeft meer inzicht in de problematiek en biedt meer kansen om de juiste en meer maatregelen te treffen. Lokaal is het ‘Platform Verkeersveiligheid Helmond (PVVH)’ het belangrijkste samenwerkingsverband van gemeente en partners om de verkeersveiligheid in Helmond te verbeteren, door de verkeersveiligheidsontwikkelingen en -maatregelen onderling af te stemmen. Deelnemers aan het Platform zijn onder andere hulpdiensten, Veilig Verkeer Nederland, Fietsersbond, vertegenwoordiging namens senioren en mensen met een handicap en autorijscholen. Structurele aandacht voor de veiligheid rondom scholen Schoolomgevingen en schoolroutes horen veilig te zijn. We houden doorlopend overleg met scholen om eventuele knelpunten aan te pakken en te monitoren. Hierbij wordt ook handhaving betrokken. Ook gebruiken we deze overleggen om de inhoudelijke aanpak rondom verkeerseducatie af te stemmen.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

41

Integrale aanpak met andere disciplines

Ongevallenprotocol voor dodelijke en ernstige ongevallen

Verkeersveiligheid is een gevolg van de inrichting en beheer van de openbare ruimte, in

In de praktijk is er nog onvoldoende bekend over de oorzaak van ongevallen. Dit terwijl een

combinatie met gedrag en omvang van de verschillende modaliteitsstromen (samen het

compleet beeld wel kan helpen bij het vinden van geschikte interventies. Het is daarom

gebruik). Dit kan zorgen voor een positieve of negatieve spanning tussen verschillende

van belang om het verzamelen van informatie rondom een ongeval goed te organiseren.

ruimtelijke domeinen.

We gaan daartoe een protocol ontwikkelen voor de afhandeling van dodelijke en ernstige ongevallen. Belangrijk hierbij zijn enerzijds de samenwerking met hulpdiensten en het OM

Ook een goede ruimtelijke ordening (belangrijk aandachtspunt in de schaalsprong) zal

in de uitwisseling van informatie en anderzijds de gezamenlijke beoordeling van de politie

leiden tot relatief meer of minder kilometers die we nodig hebben om ons van A naar B te

en verkeerskundige(n) van de locaties waar deze ongevallen zich hebben voorgedaan. We

verplaatsen. Als voorbeeld kan verdichting bijdragen aan de beschikbaarheid van OV en

nemen hierin initiatief maar zijn wel afhankelijk van derden.

deelmobiliteit en vormen van actieve mobiliteit zoals lopen en fietsen stimuleren. Bij de (her)inrichting van de stad zullen de verschillende beleidsdomeinen integraal de

Het faciliteren van initiatieven uit en luisteren naar de maatschappij

effecten van mobiliteit op de leefomgeving (en andersom) in overweging moeten nemen.

In de gemeente Helmond zijn er ook veel (burger)initiatieven vanuit de maatschappij

Elke situatie vraagt om maatwerk. Indien er concessies moeten worden gedaan, wordt

gericht op veilig verkeersgedrag. We zoeken deze initiatieven zoveel mogelijk op, denken

continu een risico-inschatting gegeven en een afweging gemaakt van de impact. Deze

actief mee met de initiatiefnemer, bepalen de kansrijkheid en effectiviteit, en kunnen

concessie mag nooit ten koste gaan van (minimale) verkeersveiligheid. Denk bijvoorbeeld

vervolgens ondersteunen om deze initiatieven in de praktijk uit te rollen.

aan de minimale ‘Duurzaam Veilig richtlijnen’ van het CROW. We zetten verkeersveiligheid binnen de gehele organisatie breed uit als randvoorwaarde bij nieuwe ontwikkelingen.

Ook zijn onze inwoners (evt. via wijkraden) en ondernemers de ogen en oren van de stad. We luisteren naar hun beleving van verkeersveiligheid in de stad en kijken en proberen in afstemming met hen de knelpunten aan te pakken.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

42

4.4 Financiën en capaciteit op orde In de mobiliteitsvisie Helmond 2040 en deze strategie verkeersveiligheid zijn onze visie en de programmalijnen toegelicht. Deze worden vertaald naar concrete activiteiten die jaarlijks in actieplannen en ook in het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (MUM) worden opgenomen. Om deze activiteiten en maatregelen na te streven zijn voldoende budget en capaciteit vereisten.

Financiën

Capaciteit

We benutten bij nieuwe planontwikkeling, herinrichting

Naast geld is ook (personele) capaciteit essentieel.

en onderhoud de kansen om de openbare ruimte meteen

Capaciteit is nodig voor de uitvoering van reguliere

veilig in te richten. Echter zijn daar bovenop extra

werkzaamheden, specifieke projecten, handhaving,

maatregelen nodig. Met name fysieke infrastructurele

monitoring, en om de (integrale) interne en externe

maatregelen vergen flinke investeringen, denk bijvoor-

samenwerking te borgen. Bij de programmering van

beeld aan het (her)inrichten van de GOW30 wegen.

projecten houden we altijd rekening met beschikbare

Maar ook de digitale infrastructuur (hard- en software),

capaciteit van gemeente en partners. Wanneer we

gedragsmaatregelen zoals campagnes, educatie,

zien dat het nodig is om een stap extra te zetten voor

handhaving en het risicogestuurde werken met

verkeersveiligheid gaan extra investeringen altijd gepaard

bijbehorende data-inwinning en monitoring vergen

met het opschalen van de beschikbare capaciteit. Ook

de nodige investeringen.

zullen we het gesprek hierover voeren met externe partners.

We streven naar slim programmeren en werk met werk te maken. Aanvullend benutten we beschikbare externe

Voldoende capaciteit geldt niet alleen voor de gemeente

financiering. Maar om onze ambitie te realiseren moeten

maar ook voor onze verkeersveiligheidspartners zoals de

we ook zelf flink investeren.

politie. We blijven daarover in gesprek.

• De actieplannen zijn leidend voor de middelen die we zullen aanvragen in het kader van de begroting. • We benutten de Rijksbijdrage uit de Impulsregeling van het SPV en de regionale bijdrage van het Multimodaal Mobiliteits Pakket (MMMP) via de provincie optimaal. • We benutten Europese middelen door deel te nemen aan Europese projecten die relevant zijn voor de verkeersveiligheid in Helmond.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

43

Bijlagen Begrippen- & bronnenlijst

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

44

Bijlage | Begrippenlijst ADAS

Advanced Driver Assistance Systems, een geavanceerd

Erftoegangswegen

Erftoegangswegen bieden toegang tot woningen, bedrijven, scholen,

rijhulpsysteem bestaande uit een verzameling elektronische

winkels, enzovoort. Erftoegangswegen liggen in een gebied met

technologieën die bestuurders helpt bij het rijden en parkeren.

de functie ‘verblijven’. Dat betekent dat hier allerlei soorten verkeer met elkaar mengen: voetgangers, fietsers, auto’s, en vrachtauto’s.

Blackspot

Een locatie waar veel ongevallen voorkomen. Gebiedsontsluitings-

CROW

CROW (oorspronkelijk een acroniem voor Centrum voor Regelgeving

wegen

Een gebiedsontsluitingsweg (GOW) is in de Nederlandse wegcategorisering een weg die is bedoeld om landelijk of stedelijk

en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de

gebied te ontsluiten. Op wegvakken stroomt het verkeer en op

Verkeerstechniek) is een Nederlandse stichting die zich opstelt

kruispunten vindt uitwisseling plaats.

als kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, werk en veiligheid. Deelconflict

Heterogeniteit in

De opkomst van nieuwe manieren waarop mensen zich

het verkeer

verplaatsen creëert een nieuw straatbeeld waarbij verschillende

Een deelconflict is een conflict op een kruispunt dat niet door een

soorten verkeer dezelfde infrastructuur gebruiken.

verkeersregelinstallatie wordt gescheiden. Een voorbeeld hiervan is een verkeerslicht waarbij de rechtdoorgaande en de afslaande

Deelmobiliteit

ISA

Intelligent Speed Assistance, een systeem om de bestuurder te

stroom tegelijkertijd groen heeft en daarom de normale

helpen de juiste snelheid voor de wegomgeving aan te houden

voorrangsregels van toepassing zijn.

door hem specifieke en gepaste feedback te geven.

Deelmobiliteit betekent het delen van transportmiddelen tussen

LEV’s

Light electric vehicles, voertuigen kleiner dan de auto. Dat ze licht

gebruikers, dan wel tegelijk of na elkaar. Deelmobiliteit biedt

en elektrisch zijn, betekent dat ze minder vervuilend zijn en minder

gebruikers toegang tot vervoersmiddelen wanneer dat voor de

ruimte innemen dan traditionele vervoersmiddelen.

gebruiker nodig is. Middeneiland Duurzaam Veilig

Duurzaam Veilig is een weginrichtingsprincipe waarmee de

Verkeerseiland dat tegengestelde verkeersstromen scheidt en een overstekende weggebruiker ruimte biedt om te wachten.

verkeersomgeving zo wordt ingericht, zodat het aantal ongevallen geminimaliseerd wordt en de impact beperkt.

Middengeleider

Langwerpig verkeerseiland dat tegengestelde verkeersstromen scheidt.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

45

Mobiliteitstransitie

Relatief minder (privé) autogebruik ten gunste van meer actieve

VRI

mobiliteit (lopen en fietsen), openbaar vervoer en deelmobiliteit.

Een verkeersregelinstallatie is een verzameling van losse elementen die nodig zijn om verkeersstromen te regelen door middel van het geven van optische signalen aan weggebruikers. Veelal met

Modaliteit

Vervoerswijze

Real-time data

Data die beschikbaar komen voor gebruik op het moment dat ze zijn

Smart Mobility

verkeerslichten. V85

De snelheid die door 85% van de automobilisten niet wordt

verzameld, zoals de routebeschrijving met actuele verkeers-

overschreden op een weg met vlot verkeer in normale

informatie die je krijgt op basis van je GPS-locatie.

weersomstandigheden.

Het slim inzetten van zowel innovatieve technieken als slimme mobiliteitsoplossingen en data bij het realiseren van belangrijke beleidsopgaven op het gebied van mobiliteit.

Speed pedelec

Een speed pedelec is een elektrische fiets waarbij de ondersteuning niet, zoals bij andere elektrische fietsen, stopt bij 25 kilometer per uur, maar waarbij je met zelf meetrappen snelheden tot 45 kilometer per uur kan bereiken.

SPV 2030

Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030. Een gezamenlijke visie van het Rijk en wegbeheerders over de aanpak van verkeersveiligheid.

Vergevingsgezinde infrastructuur

Een vergevingsgezinde infrastructuur bestaat uit het systematisch uitvoeren van maatregelen die de kans op falen verkleinen en de effecten van fouten zodanig verzachten, dat er niet direct fatale consequenties optreden.

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

46

Bijlage | Bronnenlijst In deze strategie verkeersveiligheid worden diverse feiten, trends en constateringen beschreven. Deze zijn gebaseerd op de volgende bronnen: •

CBS (2022), Demografische ontwikkelingen

•

CBS (2022), Gebruik van mobiliteit

•

CROW (2022), Smart Mobility Magazine

•

Gemeente Helmond (2022), Onderzoek Verkeersveiligheid scholen

•

Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (2021), publicatie deelauto- en deelfietsmobiliteit in Nederland: ontwikkelingen, effecten en potentie

Strategie Verkeersveiligheid Helmond

•

KennisnetwerkSPV (2022), www.kennisnetwerkspv.nl

•

Metropoolregio Eindhoven (2022), Regionaal verkeersveiligheidsplan

•

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (2021), Rapportage Rijden onder invloed (2006-2019)

•

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (2019), Strategisch Plan Verkeersveiligheid

•

PBL (2022), bevolkingsprognose, Rapportage Verkeersongevallen 2018

•

Provincie Noord-Brabant (2024), Brabants Verkeersveiligheidsplan 2024-2027

•

Royal HaskoningDHV (2022), Risicoanalyse verkeersveiligheid Helmond

•

Royal HaskoningDHV (2022), Enquête verkeersveiligheid Helmond

•

SWOV (2021), Riskant verkeersgedrag, verkeersagressie en veelplegers

•

Verbond en verzekeraars (2024), Rapportage rijhulpsystemen en ongevalskansen

•

VeiligheidNL (2018), Verkeersongevallen in Nederland

•

VeiligheidNL (2021), Verkeersongevallen Noord-Brabant

•

VeiligheidNL (2022), Fietsongevallen en snor-/bromfietsongevallen in Nederland

•

VIA (2023), BLIQ rapportage Helmond

•

VIA (2024), Ongevallenstatistieken

47

Colofon

Contact

‘Strategie Verkeersveiligheid Helmond’

Adres

Stadskantoor, Frans Joseph van Thielpark 1 Postbus 950, 5700 AZ Helmond

is een uitgave van de gemeente Helmond. Telefoon

14 0492 (algemeen)

Inhoud en tekst

Internet

www.helmond.nl

Begeleidingsteam:

E-mail

gemeente@helmond.nl

Jeroen Winkelmolen Esmee van Selst Riccardo Toffolo Marcel Unterberg

Fotografie en visuals Royal HaskoningDHV beeldbank Gemeente Helmond Vormgeving Orange Creative Connectors

september 2024

Logo in FC: Grijs: C=0 / M=17 / Y=34 / K=62 Rood: C=0 / M=100 / Y=100 / K=0 Goud: C=0 / M=10 / Y=100 / K=10