RN 077 2e Bestuursrapportage 2025 (2e Berap) 2025
Tekst van het document
20
Bedragen x € 1.000
Programma 2 - Duurzaam en leefbaar Voor- en nadelen Invoering GOW30 - Hoofdstraat In de Mobiliteitsvisie Helmond zijn enkele wegen opgenomen die mogelijk in aanmerking komen om afgewaardeerd te worden naar een Gebiedsontsluitingsweg met een maximum snelheid van 30 km/u (GOW30). De Hoofdstraat is een van de wegen die afgewaardeerd kan worden naar een Gebiedsontsluitingsweg 30km/u zone (GOW30). Normaliter proberen we mee te liften met grootschalig onderhoud. Dit is hier de komende 10 jaar niet aan de orde. Tussentijds willen we de verkeersveiligheid, vooruitlopend op groot onderhoud verbeteren en heeft ook de wijkraad aandacht hiervoor gevraagd. Het minimale maatregelenpakket dat nodig is om de snelheid terug te brengen naar 30 km/u wordt geraamd op € 280.000 en wordt gedekt uit de reserve Mobiliteit en Verkeersveiligheid. Uitvoering van de maatregelen zal in 2026 plaatsvinden. Overhevelen exploitatiebudget naar reserve In de meicirculaire 2024 zijn er structurele middelen toegewezen ten behoeve van bodembescherming. Dit bedrag is vanaf 2025 toegevoegd aan de exploitatiemiddelen van bodembescherming, dit blijkt echter niet juist te zijn. Deze middelen dienen toegevoegd te worden aan de reserve ISV.
Technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma's) Correctie inzet ambtelijke uren Automotive Verrekening wijzigingen meicirculaire 2025 met programma’s conform RIB meicirculaire 108-2025. Overhevelen subsidiebudget stichting BSD Overhevelen evenementenbudget Subsidieplafond 2025 Totaal Nadelig saldo
21
Voordeel
Nadeel I/S
280
280 I
289
289 I
110 0 528 0 66 3.657
110 383 528 171 0 3.683 26
I I I I I
3.3
Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk
Automotive Campus De gesprekken over een nieuwe toekomstbestendige campusstructuur (zie onder meer Raadsinformatiebrief 62 d.d. 14 mei 2024) lopen naar verwachting in 2025 door. Deze gesprekken vragen tijd, als gevolg van een hoge mate van complexiteit en verschillende belangen. In 2025 leggen we de uitkomst van deze gesprekken voor aan de gemeenteraad, zodat deze kan besluiten of zij wil deelnemen in het nieuwe construct. Ook vanuit de Provincie Noord-Brabant en Bouwbedrijf Van de Ven zal een dergelijk proces doorlopen worden.
Topsectoren / stedelijke werkmilieus Food Tech Brainport (FTB) Het plan van aanpak met betrekking tot de doorontwikkeling van FTB wordt uitgevoerd. Het is een meerjarig plan voor de periode tot en met 2026. Onderdelen zijn bijvoorbeeld het creëren van een community gevoel op het Food Tech Park, het versterken van de herkenbaarheid en de zichtbaarheid en de acquisitie van nieuwe organisaties FTB staat aan de lat voor de uitvoering van het plan van aanpak, maar zij doen dat in nauwe samenwerking met ons en andere belangrijke stakeholders, zoals bijvoorbeeld de provincie Noord-Brabant, de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM), Brainport Development en het bedrijfsleven.
Na oprichting van de nieuwe campusstructuur is de Automotive Campus in staat om zich verder te ontwikkelen. Met de Automotive Campus draagt Helmond ook economisch een belangrijk deel bij in de economische en maatschappelijke ontwikkeling van de Brainportregio. Inzet is het nieuwe construct in 2025 op te richten, zodat deze in 2026 volledig operationeel is.
Als gemeente hebben we enerzijds een faciliterende rol (subsidieverlening) en anderzijds op onderdelen een meer inhoudelijke rol, bijvoorbeeld als het gaat om het aantrekken van nieuwe bedrijven en het ontwikkelen van het Food Tech Park. Voorwaarde voor de uitvoering van het plan van aanpak is dat er door ons en de provincie Noord-Brabant afspraken worden gemaakt met FTB over de aanpassing van de governance van FTB. Dit zal zijn beslag krijgen in het 1e kwartaal van 2025.
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Er vinden tussen Publiek Private Samenwerking (PPS)-partijen (Gemeente Helmond, Provincie Noord-Brabant, Bouwbedrijf Van de Ven) intensieve gesprekken plaats over de beoogde nieuwe governance voor de Automotive Campus. Inzet is de uitkomst hiervan zo snel als mogelijk voor besluitvorming richting de gemeenteraad te brengen, zo mogelijk nog in 2025. De oprichting van de beoogde entiteiten zal in ieder geval niet meer in 2025 plaatsvinden.
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. FTB werkt aan de uitvoering van het plan van aanpak, maar het maken van afspraken met ons en de provincie Noord-Brabant over de aanpassing van de governance, heeft vertraging opgelopen. De verwachting is dat in Q4 van dit jaar duidelijk wordt op welke manier de governance kan worden aangepast en wat dat betekent voor de afspraken die FTB in het verleden heeft gemaakt met de provincie Noord-Brabant en de gemeente Helmond m.b.t. subsidies.
Onderwijs / arbeidsmarkt Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur Om de regionale dienstverlening aan werkgevers en inwoners op het gebied van werk te verbeteren, wordt landelijk ingezet op een hervorming van de regionale arbeidsmarktinfrastructuur. Onderdeel hiervan is het opzetten van een Werkcentrum per arbeidsmarktregio als gezamenlijke toegang voor werkenden, werkzoekenden en werkgevers met een 22
arbeidsgerelateerde ondersteuningsvraag. Wetgeving is voorzien met ingang van 1 januari 2026. In de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel lopen we op deze ontwikkeling vooruit en zijn we medio 2024 al gestart vanuit een eerste operationele basis.
Sluitende aanpak jeugdwerkloosheid In 2025 komen we samen met onze regionale partners tot een sluitende aanpak jeugdwerkloosheid en stellen deze vast. Deze aanpak richt zich op het verminderen van regionale jeugdwerkloosheid en het bevorderen van gelijke kansen. De aanpak richt zich daarmee vooral op kwetsbare jongeren die moeite hebben om zelfstandig de weg naar vervolgonderwijs of werk te vinden. Een belangrijk kader hiervoor is de wet van school naar duurzaam werk die naar verwachting in januari 2026 van kracht wordt. Scholen, doorstroompunten en gemeenten krijgen met deze wet meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk en bij het behoud van werk bij (dreigende) werkloosheid. Ook sluiten we met onze aanpak aan op de wet verbetering aansluiting beroepsonderwijs-arbeidsmarkt (beoogde ingangsdatum medio 2025).
In 2025 ontwikkelen we de dienstverlening en samenwerking binnen het Werkcentrum verder door en implementeren we de landelijke kaders. Speciale aandacht hebben we daarbij voor de integratie van de werkgeversdienstverlening (o.a. WSP) in het Werkcentrum, de aansluiting op Work in NL en de in 2025 op te stellen sluitende aanpak jeugdwerkloosheid. Een ander onderdeel van de landelijke hervorming arbeidsmarktinfrastructuur is het uniformeren van de regionale governance van de arbeidsmarktregio’s. Hiervoor vormen we de huidige regionale samenwerkingsstructuur om tot een ‘Regionaal Beraad’, conform de landelijke kaders. Hierbij hebben we specifiek aandacht voor de rol van de centrumgemeente en leggen we afspraken met onze partners vast.
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In de begroting is opgenomen dat we in 2025 tot een afzonderlijke sluitende aanpak jeugdwerkloosheid zouden komen. Inmiddels is duidelijk dat we deze aanpak breder invullen, in aansluiting op de (implementatie van de) Wet ‘Van school naar duurzaam werk’. Daarmee richten we ons niet alleen op jeugdwerkloosheid, maar op duurzame participatie van álle jongeren in onderwijs en werk. De aanpak van jeugdwerkloosheid valt hierdoor samen met het regionale programma Van School Naar Duurzaam Werk ("Naar de Juiste Plek"). Dit wordt naar verwachting op 1 januari 2026 van kracht. Hierdoor schuift de uitvoering op naar 2026.
Tot slot wordt landelijk ingezet op een meerjarenbeleidsagenda per arbeidsmarktregio. In 2025 bekijken we in onze regio hoe het huidige regionale arbeidsmarktplan hieraan voldoet of dat bijstelling nodig is. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In de begroting was opgenomen dat we in 2025 binnen het Werkcentrum een sluitende aanpak jeugdwerkloosheid zouden opstellen. Inmiddels is duidelijk dat we deze aanpak breder invullen, in aansluiting op de (implementatie van de) Wet ‘Van school naar duurzaam werk’. Daarmee richten we ons niet alleen op jeugdwerkloosheid, maar op duurzame participatie van álle jongeren in onderwijs en werk. Daarnaast is de datum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel voor de hervorming arbeidsmarkt gewijzigd van 1 januari 2026 naar 1 juli 2026.
Pijler talent Brainportregio Samen met de triple helix partners in de Brainportregio geven we vanuit de Strategische Agenda Rijk-Brainport en de uitwerking van de afspraken in het project Beethoven (onderdeel talent) uitvoering aan de arbeidsmarktopgave van de Brainportregio rondom Tech en IT. Vanuit Project Beethoven (maart 2024) investeren Rijk, provincie en de MRE 23
regio tot 2030 2,51 miljard euro in publieke voorzieningen in Brainport Eindhoven en omgeving waarvan € 450 miljoen tot en met 2030 en daarna structureel € 80 miljoen per jaar voor een landelijk talentplan. In de plannen staan vijf maatregelen centraal, die elk bijdragen aan de talentopgave van de regio; het vergroten van de participatiegraad, verhogen van de instroom in techniekopleidingen, het behouden van talent voor de technieksector, vergroten van de productiviteitsgroei en het aantrekken en behouden van internationaal talent. Het onderwijs heeft daarbij een regierol rondom de techniekopleidingen en de focus van de arbeidsmarktregio’s is vooral gericht op het beter en meer inzetten van onen onderbenut arbeidspotentieel. Leven lang ontwikkelen komt in elk van de maatregelen als belangrijk uitgangspunt terug. In 2024 zijn de regionale plannen in gezamenlijk met alle partners opgesteld en zijn afspraken met het Rijk gemaakt over de financiële bijdrage. Vanaf 2025 en verder geven we samen met alle partners concreet uitvoering aan de plannen.
tot toetreden. Deze GR zal de ontwikkeling van het Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost gaan doen. Op ruimtelijk vlak werken we in 2025 toe naar de benodigde wijziging van het omgevingsplan van de grondgebied-gemeenten Helmond en Someren en naar een grondexploitatie. In 2025 vinden hiervoor onderzoeken plaats onder andere op het gebied van flora en fauna, archeologie, stikstof en verkeer en vervoer. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Bij raadsbesluit van 9 september 2025 is het convenant verlegd waardoor er langer tijd is om de GR op te richten. Eveneens is in deze raadsvergadering de gemeenteraad gevraagd in te stemmen met de concept GR en de kaders voor uitwerking. Eind 2025 zouden alle raden een besluit met toestemming tot deelname aan de GR kunnen nemen. De daadwerkelijke oprichting van de GR kan dan in Q1 of Q2 van 2026 plaatsvinden.
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De fase van planvorming en de te maken (financiële) afspraken met het Rijk vragen meer tijd dan verwacht. Eind 2025 verwachten we op kleine schaal in de uitvoering te kunnen beginnen om vanaf 2026 op te schalen om de doelstellingen de komende jaren te behalen.
Kansen en oplossingen netcongestie Netcongestie zet een rem op de doorontwikkeling en verduurzaming van onze werklocaties. SBH heeft in 2024 geïnventariseerd welke bedrijven last hebben van netcongestie. Dat aantal is nog relatief beperkt. Sommige bedrijven kunnen hun stroomprobleem individueel oplossen, bijvoorbeeld met een batterij. Een andere oplossing is dat bedrijven gaan samenwerken op energiegebied. Op de Automotive Campus gebeurt dat al. Daar is een smart-grid in werking. De gemeente en SBH zijn in 2024 een project gestart om te verkennen of er ook op andere werklocaties belangstelling is voor energiesamenwerking. Er was voldoende belangstelling om de concrete mogelijkheden te gaan onderzoeken. Dat onderzoek leidt hopelijk in 2025 tot uitvoering. In sommige gevallen zullen bedrijven echter moeten wachten tot netbeheerder Enexis de mogelijkheid biedt om een zogenaamd ‘groepscontract’ af te sluiten. De verwachting is dat in de toekomst steeds meer bedrijven geconfronteerd worden met netcongestie.
Bedrijventerreinen / circulaire economie Samenwerking regionaal bedrijventerrein De gemeente heeft de ambitie om in gezamenlijkheid met de Peelgemeenten het Regionaal Bedrijventerrein Brainport Oost te ontwikkelen. Hiervoor is afgesproken dat iedere Peelgemeente een bedrag inlegt voor de financiering van de voorbereiding en de eerste stappen in dit traject. Het aandeel per gemeente is in totaal € 320.000, verdeeld over 4 jaar. In 2025 bedraagt ons aandeel nog éénmalig € 100.000. Het in 2024 gesloten convenant loopt af in 2025 en zal worden opgevolgd door een Gemeenschappelijke Regeling (GR) waar meerdere overheden 24
Daarom willen we in 2025 en 2026 ook vervolgtrajecten met nieuwe groepen bedrijven faciliteren. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Zie hiervoor de toelichting in hoofdstuk 3.2, onderdeel Toekomstbestendige bedrijventerreinen.
Cultuur en recreatie Het thema Cultuur en recreatie kent geen afwijkingen.
25
3.3.1
Financiële ontwikkelingen
In onderstaande tabel worden de financiële wijzigingen voor programma 3 weergegeven. Deze bestaan uit voor- en nadelen, budgettair neutrale wijzigingen (er is dekking voor de extra lasten) en technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma’s en doen niets af aan de gestelde doelen). Bedragen x € 1.000
Programma 3 - Economisch vitaal en aantrekkelijk Voor- en nadelen Actualisatie kapitaallasten t.b.v. berap 2025 De kapitaallasten en de dekkingsreserves in de programma’s worden aan de hand van de jaarrekening 2024 in lijn met de werkelijkheid gebracht. Dit heeft ook geleid tot een voordeel in het kapitaallastenplafond (zie ook het budgettair beeld). Hogere lasten en Inkomstenderving kermissen De uitgaven voor de organisatie van de kermissen zijn de laatste jaren gestegen door prijsstijgingen voor inhuur, energievoorzieningen en tijdelijke installaties. Daarnaast zijn de veiligheidsmaatregelen aangescherpt. Dit leidt tot aanmerkelijk meer uitgaven voor beveiliging, brandpreventie, evenementenzorg, verkeersmaatregelen en verblijf kermisexploitanten. De strengere veiligheidseisen leiden er ook toe dat er minder attracties op de kermissen staan, omdat er meer ruimte tussen de attracties nodig is. Hierdoor zijn er minder inkomsten uit de verpachting van de standplaatsen. Hogere lasten en inkomstenderving markten De uitgaven voor de organisatie van de warenmarkten zijn de laatste jaren gestegen door onder andere extra wegafzettingen. Deze zijn nodig vanwege de verkeersveiligheid. Daarnaast zijn de uitgaven voor elektriciteitsvoorzieningen de laatste jaren fors gestegen, zonder dat dit direct kan worden doorberekend aan de afnemers.
De inkomsten van de warenmarkten zijn de laatste jaren gedaald, omdat een aantal kooplieden gestopt is en er onvoldoende nieuwe aanmelders zijn. Subsidieverlening Innovatiehuis de Peel 2025 In de Samenwerkingsovereenkomst Innovatiehuis is opgenomen dat de gemeente Helmond het gehele subsidiebedrag van €780.000 uitkeert en vanuit de gemeenten Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Laarbeek en Someren elk €130.000 ontvangt. SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) Vanaf 1 januari 2023 hebben gemeenten de verantwoordelijkheid voor de realisatie of instandhouding van de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) binnen en door de bibliotheek. De gemeente ontvangt daarvoor jaarlijks een specifieke uitkering op grond van de Regeling specifieke uitwerking Informatiepunten Digitale Overheid. Voor Helmond bedraagt deze uitkering in 2025 € 94.385.
26
Voordeel
Nadeel I/S
246
0 I
0
155 I
0
165 I
650
650 I
94
94 I
Bedragen x € 1.000
Programma 3 - Economisch vitaal en aantrekkelijk Voor- en nadelen Reserve I-deel ten gunste van reserve arbeidsmarktmiddelen Per 1 januari treedt de wet Van School naar Duurzaam Werk in werking. Conform deze wet worden regionaal maatregelen uitgevoerd om jongeren duurzaam naar werk te begeleiden. De afgelopen jaren heeft het Rijk hiervoor middelen beschikbaar gesteld aan de regio. Bij de jaarafsluiting 2024 zijn de beschikbare middelen echter niet toegevoegd aan de reserve regionale arbeidsmarktmiddelen, terwijl zij oorspronkelijk een regionale bestemming hebben. Voor de uitvoering van maatregelen tegen jeugdwerkloosheid en ter ondersteuning van regionale initiatieven zijn deze middelen noodzakelijk. Vanuit de regio is reeds een beroep op deze middelen gedaan. Onttrekking reserve regionale arbeidsmarktmiddelen Er wordt een onttrekking gedaan uit de reserve Onderwijs en Arbeidsmarkt. De Arbeidsmarktregio Helmond-De Peel is een onderdeel van de internationale economische topregio Brainport maar tegelijkertijd een uniek eigen profiel. De samenwerking tussen partners verhoogt kansen voor inwoners en werkgevers op het gebied van arbeidsmarkt -en onderwijsvraagstukken anno nu. Om inzet te kunnen verrichten gedurende het jaar wordt voorgesteld om een gedeelte uit de reserve hiervoor te onttrekken.
De arbeidsmarktregio Helmond-De Peel werkt op basis van zes ambities uit het Regionale arbeidsmarktplan 2023 – 2027. Dit plan is vastgesteld door alle bestuurders van de kerngroep van de samenwerkende partners van arbeidsmarktregio Helmond-De Peel. Technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma's) Verrekening wijzigingen meicirculaire 2025 met programma’s conform RIB meicirculaire 108-2025. Correctie inzet ambtelijke uren Automotive Begroten budget salariskosten SROI Overhevelen evenementenbudget Totaal Nadelig saldo
27
Voordeel
Nadeel I/S
650
650 I
350
350 I
0 142 0 171 2.303
1.541 0 180 0 3.785 1.482
I I I I
3.4
Programma 4: Bestuur en organisatie
behoeftes van inwoners, ondernemers en bezoekers. De Newsroom maakt de organisatie communicatiever en draagt zo bij aan vertrouwen in de overheid.
Andere Overheid Doorontwikkeling Andere Overheid Uit diverse onderzoeken is gebleken dat er twee belangrijke uitgangspunten zijn om Andere Overheid verder vorm te geven: stel de leefwereld centraal en investeer in (de kwaliteit van) de uitvoeringspraktijk. Immers, daar komt de inwoner en de ondernemer de overheid tegen, daar wordt de vertrouwensrelatie werkelijkheid.
De Newsroom is opgenomen in het programma van eisen voor het Huis voor de Stad, maar kon nog niet gerealiseerd worden voor de opening. We nemen dit onderwerp mee in de voorstellen voor de integrale doorontwikkeling van het Huis voor de Stad, dat eind 2024 gereed zal zijn. Op dat moment wordt gekeken welke middelen nodig zijn voor de gewenste impuls.
De rijksoverheid ontwikkelt hiervoor samen met uitvoeringsinstanties, gemeenten en provincies een aanpak (Werk aan Uitvoering). De gemeente Helmond neemt deel aan de kennis- en ervaringsplatformen die voortvloeien uit deze aanpak. We maken in 2025 de concrete vertaalslag voor het thema Andere Overheid naar de Helmondse praktijk en zullen daar de raad bij betrekken. Voor 2025 worden er nog geen middelen opgenomen in de begroting.
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Het voorstel voor de Newsroom is uiteindelijk niet meegenomen in de doorontwikkeling van het Huis voor de Stad. Op dit moment heeft de verdere ontwikkeling van een Newsroom geen prioriteit.
Participatiebeleid
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De vertaalslag van het thema Andere Overheid naar de Helmondse praktijk is gemaakt met de visie op dienstverlening en de onderlegger Kompas Dienstverlening zonder Poespas, dat op 9 september 2025 voor definitieve vaststelling is aangeboden aan de gemeenteraad. Verdere concretisering vindt plaats in het veranderplan Dienstverlening zonder Poespas en de daaropvolgende uitvoeringsplannen.
In 2025 richten we ons op de doorontwikkeling daarvan door vanuit het management gericht te gaan sturen op participatie en de medewerkers verder te leren participatief te werken en hun werk participatief te organiseren en invulling te geven. Daarnaast starten we met het opstellen van een participatieverordening, zoals de wet Decentrale overheid (4 juni 2024 aangenomen door de 1e kamer) ons voorschrijft. In de verordening dient het beleidskader participatie vertaald te worden naar duidelijke afspraken die gelden voor inwonersparticipatie en overheidsparticipatie.
Newsroom in het Huis voor de Stad De Newsroom is een fysieke plek in het Huis voor de Stad. Met het inrichten van de Newsroom vergroten we het omgevingsbewustzijn en bestuurlijke sensitiviteit van de organisatie. In de Newsroom maken we omgevingsanalyses voor een snelle en accurate reactie op maatschappelijke gebeurtenissen en kunnen we actief inspelen op
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In 2025 is besloten om participatie binnen onze organisatie decentraal te beleggen. Daarmee is de verantwoordelijkheid verspreid in de organisatie. 28
Het vastgestelde beleidskader participatie vormt de basis hiervoor. We werken actief aan het opstellen van een participatieverordening, zoals voorgeschreven door de wet “Decentrale overheid”. Deze verordening is verplicht vanaf 1 januari 2027 en vertaalt het beleidskader naar concrete afspraken voor inwonersparticipatie en burgerinitiatieven.
Bij het wijkgericht werken willen we de samenwerking met onze maatschappelijke partners, zoals politie, woningcorporaties, welzijnswerk, etc., versterken. We werken dit uit in een voorstel waarin de interne en externe samenwerking beschreven staat. Na vaststelling door het college gaat dit naar de gemeenteraad.
Wijkgericht werken Dienstverlening
We willen het wijkgericht werken (operationeel, korte/middellange termijn) versterken. In de wijken raken we de leefwereld van de inwoners en kunnen we met ons handelen het vertrouwen versterken.
Om tegemoet te komen aan de verwachtingen van inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven en de veranderende samenleving, is het wenselijk en noodzakelijk om een sterke digitale, inclusieve en innovatieve kwaliteitsimpuls te geven aan de producten en diensten, de processen, de organisatie en de medewerkers.
Daarmee draagt wijkgericht werken bij aan de doelen van Andere Overheid. We doen dit langs meerdere sporen: - Inzet op kennis, houding en gedrag bij medewerkers. - Organisatie rondom wijkgericht werken versterken, waaronder versterking van de rol van de wijkadviseurs, het werken met vaste aanspreekpunten, verbreding van de VIP’s aanpak - Bestuurlijke invulling, waaronder eenduidige aanpak wijkwethouderschap en rapportages naar de raad. - Betrekken partners: via het opstellen en uitvoeren van wijkagenda's.
Omnichannel Dienstverlening We verlenen in Helmond langs verschillende kanalen (telefonie post, fysiek, digitaal etc.) diensten aan onze inwoners, ondernemers, instanties en verenigingen. Kenmerkend is dat de inwoner niet altijd een naadloze klantreis kan worden aangeboden doordat de kanalen ‘los’ en gefragmenteerd naast elkaar bestaan. In 2025 worden de volgende stappen gezet in Omnichannel Dienstverlening:
Om concrete vragen en meldingen van inwoners, onder andere over het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, snel en adequaat op te kunnen volgen is extra inzet nodig. Hiervoor wordt 2 fte capaciteit beschikbaar gesteld voor wijkopzichters. Wij willen daarmee de bezuinigingen van 2015-2016 op dit onderdeel herstellen. In aanvang voor een periode van twee jaar, waarna een evaluatie ten aanzien van de resultaten plaats vindt.
Kanaal- en proces overstijgende dienstverlening • Voor de processen klachten, meldingen en andere signalen van (on)genoegen wordt de dienstverlening, in de eerste lijn in het bijzonder, verder verbeterd en verstevigd middels de ViP-aanpak (ViP staat voor Vriendelijk Intelligent en Persoonlijk***). Conform planning. Digitale/post dienstverlening • Vanaf 1 januari 2025 is het voor inwoners en ondernemers mogelijk voor alle producten en diensten een digitale aanvraag te
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. 29
doen (Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer). Het implementatietraject uit 2024 heeft primair de focus om te voldoen aan deze nieuwe wetgeving. In 2025 start het vervolgtraject om de digitale aanvraagmogelijkheid te verbeteren vanuit de klantbeleving. Prioritering vindt plaats op basis van de vraag (aantallen). De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De WMEBV is uitgesteld tot 1 januari 2026. •
•
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Deze procesverbetering worden in het najaar 2025 opgestart, na vaststelling van de gedeelde visie op dienstverlening, en geïmplementeerd in het voorjaar 2026. •
Er vindt onderzoek plaatst hoe de website aan te passen, om zo de digitale dienstverlening aan inwoners te verbeteren, met name op aspecten als overzichtelijkheid, gebruikersgemak en de zoekfunctie. Prioritering vindt plaats op basis van de vraag (aantallen) Conform planning.
De telefonische bereikbaar van de interne organisatie is verbeterd. In 2024 is er beleid rond de telefonische bereikbaarheid vastgesteld en zijn er met de afdelingen afspraken gemaakt om de directe bereikbaarheid voor de inwoners en ondernemers te verbeteren. In 2025 wordt er nog pro-actiever regie gevoerd om het direct doorverbinden percentage te verbeteren naar 10%. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In de eerste helft van 2025 is de interne telefonische bereikbaarheid licht gestegen. In het najaar 2025, na vaststelling van de gedeelde visie op dienstverlening, intensiveren we de uitvoering om de beoogde doelstelling in het voorjaar 2026 realiseren.
In 2024 is een pilot gestart bij team Burgerzaken om de uitgaande post aan te bieden via MijnOverheid. Bij een succesvolle pilot wordt, vanaf 2025, deze mogelijkheid verder gefaseerd uitgerold in de organisatie. Bijvangst voor de organisatie is dat alle uitgaande post (fysiek en digitaal) wordt geregistreerd en er bewijslast van verzending van fysieke post mogelijk is voor bijvoorbeeld bezwaarzaken. Conform planning.
Gastvrijheid Huis voor de Stad • Op 9 april 2024 is het Huis voor de stad geopend met het vernieuwde gastvrijheidsconcept, zoals de ontvangst van de fysieke bezoekers door de medewerker gastontvangst. Eind 2024 vindt er een evaluatie plaats over gastvrijheid. De verbeterpunten uit deze evaluatie worden in 2025 verder uitgewerkt en waar mogelijk verbeterd. Conform planning.
Telefonische dienstverlening • Voor de top 3 van telefonische inwonersvragen heeft een procesverbetering vanuit de klantreis plaatsgevonden. Voor deze producten/diensten is de informatie op de verschillende dienstverleningskanalen verbeterd.
30
Digitale Stad Inclusiviteit en toegankelijk maken van digitale mogelijkheden • We zetten verder in op de doorontwikkeling van het gebruik van het netwerk van Glasvezel Helmond ten dienste van de realisatie en borging van onze opgaves in de stad. Binnen de samenwerking met de Brabantring wordt ingezet op de realisatie en operationalisering van het zogenaamde opstappunt in het Huis voor de stad. • We zetten in op de verdere realisatie en het gebruik van een betrouwbare, veilige en verantwoorde basis voor dataopslag en – uitwisseling, Daarbij zetten we verder in op de inzet van digitale innovaties (o.a. Digital Twins), om op basis hiervan betere inzichten te krijgen in de processen om te komen tot de voorbereiding, realisatie en borging van de gewenste stedelijke opgaves (o.a. Schaalsprong). Het is daarbij ondersteunend voor het nemen van adequate, breed (publiek en politiek) gedragen en goed te communiceren beslissingen. • We werken intensief samen met andere overheden, kennisinstellingen en de markt om nieuwe kennis, innovaties en oplossingen op het gebied van data en digitalisering naar onze stad te halen en daarmee de kansen van digitalisering voor de Helmondse samenleving, op een inclusieve en verantwoorde manier optimaal te benutten. We zetten in op de structurele uitvoering van een 2-jaarlijks bijgesteld Actieplan Digitale Inclusie.
De focus is daarbij dat onze inwoners: In een groeiende digitale samenleving kunnen blijven beschikken over de benodigde begeleiding, vaardigheden, apparatuur en infrastructuur. Weten wat de gevolgen zijn van de groeiende digitale samenleving en voldoende kennis en vaardigheden hebben of kunnen ontwikkelen, zodat de groeiende
digitale mogelijkheden, de kwaliteit van leven voor hen moet kunnen verbeteren. Actief willen en durven meedoen in onze groeiende digitale samenleving.
We blijven digitaal bewustzijn en vaardigheden stimuleren in balans met publieke waarden. Dit om de risico's op het gebied van informatiebeveiliging en privacy te verkleinen tot een acceptabel niveau. We dragen uit dat het beleid en de thema's privacy en informatiebeveiliging de kwaliteit van onze dienstverlening verbetert. We organiseren daarvoor o.a. de Week van Digitaal Bewustzijn samen met onze convenantpartners (in 2024 hebben we 22 partners, groeiend in 2025 naar minimaal 25). De Ethische Commissie, opgericht als onderdeel van het Brainport Smart District-project, vertegenwoordigt een waardevolle positieve uitkomst van BSD. We streven naar een solide voortzetting, in samenwerking met de gemeente Eindhoven en eventuele andere B5-gemeenten. Deze samenwerking zal worden bekrachtigd in een convenant, en we zullen te zijner tijd bij u terugkomen voor de definitieve goedkeuring van de nieuwe opzet van de commissie. De doorontwikkeling van de optimalisatie van het gebruik van het netwerk van Glasvezel Helmond BV, ten dienste van de realisatie en borging van de opgaven in onze stad, is in volle gang. Met betrekking tot de Brabantring BV wordt naar huidige verwachting de realisatie van het zogenaamde opstappunt in het Huis voor de Stad, in 2025 verder geconcretiseerd. Het intensiever gebruik van betrouwbare, veilige en verantwoorde data en andere digitale innovaties (o.a.
Digital Twins), bij de voorbereiding, realisatie en borging van onze stedelijke opgaven (o.a. Schaalsprong) is volop in ontwikkeling. We maken daarbij werk met werk door deze 31
ontwikkelingen actief te koppelen aan concrete taken en projecten die sowieso op de planning staan.
Over de uitkomsten van de jaarlijks uitgevoerde informatiebeveiligings- en privacy verantwoording wordt de raad ook in 2025 met een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Dit geeft inzicht in hoeverre de organisatie kwalitatief in staat is om te anticiperen op de digitalisering en eisen vanuit wet- en regelgeving. Daarnaast worden er, met een nog te selecteren externe partij diverse bewustwordingsactiviteiten opgepakt. Informatiebeveiliging en privacy heeft continu aandacht nodig. Dit krijgt een vervolg in 2026.
Digitale inclusie blijft een belangrijke focus vanuit het programma Digitale Stad. De structurele inbedding in onze organisatie en de daaruit voortvloeiende werkprocessen en ontwikkelingen wordt in 2025 verder afgerond. De vaststelling door de raad van het afwegingskader ethiek en digitalisering, heeft geleid tot de realisatie van een regisseursfunctie die hier specifiek en onafhankelijk aandacht aan zal gaan besteden vanaf eind 2025. Periodiek zal hierover dan over gerapporteerd worden. We werken daarbij actief samen met de Ethische commissie, die eind 2025 ook structureel geborgd zal worden in de beoogde provinciale samenwerkingsvariant.
De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Het strategisch beleidskader voor informatiebeveiliging moet nog in 2025 worden vastgesteld. Verder conform planning.
Strategische positionering / lobby (incl. regionale samenwerking en citymarketing) Het thema Strategische positionering / lobby (incl. regionale samenwerking en citymarketing) kent geen afwijkingen.
Personeel en Organisatie Informatiebeveiliging en privacy De basis voor 2025 is het nog in 2024 vast te stellen vernieuwde strategisch beleidskader voor informatiebeveiliging en privacy. Daarnaast is in 2024 een nieuw bewustwordingsplan vastgesteld. Privacy en informatiebeveiliging zijn belangrijke kwaliteitsaspecten van de dienstverlening van de organisatie. Daarnaast moeten we blijvend en aantoonbaar voldoen aan steeds meer wet- en regelgeving rondom informatiebeveiliging en privacy. Zodat we ook wat deze aspecten betreft een veilige en betrouwbare organisatie worden en blijven.
32
3.4.1
Financiële ontwikkelingen
In onderstaande tabel worden de financiële wijzigingen voor programma 4 weergegeven. Deze bestaan uit voor- en nadelen, budgettair neutrale wijzigingen (er is dekking voor de extra lasten) en technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma’s en doen niets af aan de gestelde doelen). Bedragen x € 1.000
Programma 4 - Bestuur en organisatie Voor- en nadelen Vervroegde Tweede Kamerverkiezing 2025 De vervroegde Tweede Kamerverkiezing vindt plaats op 29 oktober 2025. De geschatte kosten voor de organisatie van deze tussentijdse verkiezingen bedragen circa € 330.000. Hiervan kan circa € 204.000 opgevangen worden vanuit het verkiezingsbudget 2025 en € 8.000 uit de egalisatiereserve verkiezingen. In de septembercirculaire 2025, die ondertussen verschenen is, zijn middelen beschikbaar gesteld voor de organisatie van de verkiezingen. Bij de verwerking van de circulaire verrekenen we de ontvangen middelen met het verkiezingsbudget en het begrotingsresultaat. Technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma's) Totaal Nadelig saldo
33
Voordeel
Nadeel I/S
8
126
8
126 118
I
3.5
Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen
Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen kent geen afwijkingen.
34
3.5.1
Financiële ontwikkelingen
In onderstaande tabel worden de financiële wijzigingen voor programma 5 weergegeven. Deze bestaan uit voor- en nadelen, budgettair neutrale wijzigingen (er is dekking voor de extra lasten) en technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma’s en doen niets af aan de gestelde doelen). Bedragen x € 1.000
Programma 5 - Algemene dekkingsmiddelen Voor- en nadelen Actualisatie kapitaallasten t.b.v. berap 2025 De kapitaallasten en de dekkingsreserves in de programma’s worden aan de hand van de jaarrekening 2024 in lijn met de werkelijkheid gebracht. Dit heeft ook geleid tot een voordeel in het kapitaallastenplafond (zie ook het budgettair beeld). Overschrijding personele kosten B&O Bij afdeling Bestuur & Organisatie is er sprake van verwachte overschrijding in de personele kosten in 2025. De overschrijding is vooral toe te schrijven aan meer inhuur van adviseurs en bestuurssecretaresses. Schadebudget administratief goed zetten De inkomsten schades worden rechtsstreeks met de afdeling verrekend die de schade moet herstellen. Daarom salderen we deze inkomsten met het schadebudget zodat het aansluit bij de realisatie. Glasvezel Als gevolg van besluitvorming passen we per medio 2025 de geprognotiseerde reserve mutatie aan. Opvolging PFAS-vervuiling gemeente Helmond Zie toelichting bij Programma 2 - Financiële ontwikkelingen Gevolgen meicirculaire 2025 - IU Participatie De integratie-uitkering Participatie bestond tot deze circulaire uit de onderdelen Wsw en beschut werk. In deze circulaire is daar bijgekomen de bijdrage sociale infrastructuur. Het onderdeel Wsw wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2025.
Daarnaast wordt er in 2025 incidenteel extra geld toegevoegd i.v.m. het afschaffen van het lage-inkomensvoordeel. Dit komt bovenop de compensatie in de septembercirculaire 2024. De toevoeging heeft te maken met vertraagde wetgeving rondom dit onderwerp. Het onderdeel beschut werk wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2025. De middelen voor sociale infrastructuur zijn bedoeld voor werkplekken voor mensen die niet vallen onder beschut werk, maar wel zijn aangewezen op de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven voor hun ontwikkeling richting regulier werk of voor een tijdelijk vangnet.
35
Voordeel
Nadeel I/S
0
2.288 I
0
200 I
30
30 I
190
190 I
50
0 I
1.044
1.044 I
Bedragen x € 1.000
Programma 5 - Algemene dekkingsmiddelen Voor- en nadelen Gevolgen meicirculaire 2025 - IU beschermd wonen De omvang van de integratie-uitkering Beschermd wonen wijzigt structureel als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2025. Het gaat om een plus van ruim € 1,0 miljoen. Inzet ruimte gemeentefonds In raadsinformatiebrief 108-2025 informeerden we u over de gevolgen van de meicirculaire 2025 voor onze begroting. In 2025 kregen we er € 2,3 miljoen bij als vrij, besteedbare gelden. Deze zetten we in deze 2e Berap in als dekking voor de tegenvallers. Daarnaast hadden we uit eerdere jaren nog een bedrag van € 1,3 miljoen staan voor eventuele knelpunten in de begroting 2025. Deze zetten we ook nu in.
Voordeel
Nadeel I/S
1.030
1.030 I
3.574
0 I
3.463
0 I
0
100 I
8.091
8.091 I
7.892
0 I
0
142 I
Totaal
180 25.544
0 I 13.116
Positief saldo
12.429
Onderuitputting kapitaallastenbudget In 2025 zijn de kapitaallasten lager dan begroot, waardoor een onderuitputting ontstaat op het budget kapitaallasten. De lagere kapitallasten worden veroorzaakt doordat een aantal investeringen later zijn gestart of later gereed zijn gekomen dan oorspronkelijk was gepland. Daardoor verschuift het startjaar van de eerste afschrijving naar het volgende jaar. In deze Berap zetten we de ruimte die ontstaat in om tegenvallende kosten op te vangen. Project ruimte voor Cultureel ondernemerschap Speelhuis en Museum Toevoeging personele kosten vereist tbv inhuur projectleider project ruimte voor cultureel ondernemerschap Speelhuis en museum. Gevolgen Meicirculaire 2025 (excl. IU's SD) De wijzigingen in de meicirculaire 2025 leiden tot een hogere uitkering vergeleken met de decembercirculaire 2024. In totaal krijgen we er in 2025 ruim € 8,1 miljoen bij. Hierover informeerden we uw raad via RIB 2025-108. In deze wijziging verwerken de budgettaire gevolgen voor de begroting 2025. De taakgebonden wijzigingen en de wijzigingen voor de decentralisatie-uitkeringen verrekenen we, conform ons beleid, met de betreffende taakvelden (lees: begrotingsbudgetten). Technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma's) Verrekening wijzigingen meicirculaire 2025 met programma’s conform RIB meicirculaire 108-2025.
Correctie inzet ambtelijke uren Automotive Begroten budget salariskosten SROI
36
4. Risico's en bijsturingsmogelijkheden 4.1
Stand post onvoorzien Bedragen x € 1.000
Volgnr. 1
Post onvoorzien - begroting 2025 (inclusief 1e Berap 2025) Opvolging PFAS-vervuiling gemeente Helmond
250 -50
Post onvoorzien - 2e berap 2025
200
0
Zie toelichting bij Programma 2 – 3.2.1. Financiële ontwikkelingen.
4.2
Voortgang bezuinigingen
Status sociaal domein Voor het sociaal domein zijn bij de begroting 2025 voor € 3,28 miljoen aan ombuigingsmaatregelen voorgesteld. De jeugdconsulenten zijn zojuist gestart en vooralsnog loopt dit conform planning. Van de € 3,28 miljoen aan ombuigingsmaatregelen wordt €1 miljoen gedekt uit de reserve Sociaal Domein. Dit wordt bij de jaarrekening 2025 verwerkt. De overige maatregelen worden maandelijks gemonitord en op basis van de inzichten op dit moment, met alle onzekerheden die binnen het sociaal domein spelen, loopt dit volgens planning en gaat de besparing in 2025 gerealiseerd worden.
4.3
Risico’s & ontwikkelingen
Faillissement Groupcard De gemeente Helmond leidt schade door het faillissement van Groupcard. De gemeente had een relatie met hen voor de uitvoering van de Witgoedregeling en het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). U bent hierover geïnformeerd in RIB 124 en RIB 133 en in de antwoorden op Raadsvragen 79, Raadsvragen 81 en Raadsvragen 85. Wij hebben onze vordering in dit faillissement verwerkt in onze administratie. Daarmee zorgen wij er ook rechtstreeks voor dat het NIP nog kan beschikken over het oorspronkelijk voor deze regeling beschikbare bedrag. Hiermee worden inwoners en ondernemers niet direct de dupe van dit faillissement. Dit is niet van toepassing voor de Witgoedregeling, omdat deze in een afrondende fase was en er geen openstaande tegoedbonnen en declaraties van leveranciers meer zijn. Het totaalbedrag dat de gemeente heeft gevorderd bij de curatoren bedraagt € 923.460. Onderhoud gemeentelijke gebouwen In de begroting 2025 is een budget opgenomen van in totaal circa € 4,3 miljoen voor onderhoud gemeentelijke gebouwen. Er bestaat een reële kans, dat we dit jaar meer uitgeven dan het beschikbare budget van € 4,3 miljoen. Mocht dat het geval zijn, dan worden de meerkosten gedekt vanuit een onttrekking aan de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen. 37
Voorbereidingskrediet Jan van Brabant Dit nieuwbouwproject is “on hold” gezet. Op 27 mei 2024 is een voorbereidingskrediet ad € 750.000 beschikbaar gesteld aan de Onderwijsgroep Oost Brabant (OGOB) voor de nieuwbouw van het Jan van Brabantcollege. De beschikking is op 26 maart 2025 ingetrokken en het niet of onrechtmatig uitgegeven voorbereidingskrediet wordt teruggevorderd. De OGOB heeft op 4 juli 2025 een verantwoording gestuurd met de gemaakte kosten. De kosten van de OGOB en de door de gemeente gemaakte kosten worden financieel afgewikkeld zodra meer duidelijkheid is over het project nieuwbouw. Grondexploitaties Grondverkopen Jaarlijks doen we bij de jaarrekening een uitgebreide herziening van de verwachte opbrengsten en uitgaven op de grondexploitaties. Dan wordt ook de beste schatting gedaan van de afzonderlijke jaarschijven. Het is moeilijk om in te schatten wanneer welke uitgaven precies gaan plaatsvinden en wanneer opbrengsten gerealiseerd gaan worden. Grondexploitaties zijn van vele factoren afhankelijk die deels niet beïnvloedbaar zijn. Dit kan ertoe leiden dat de feitelijke realisatie van geraamde kosten en opbrengsten niet in een bepaald begrotingsjaar tot stand komen maar eerder of later.
Overigens heeft het later of eerder uitgeven of binnenhalen van opbrengsten geen grote effecten op het verwacht eindresultaat van de grondexploitaties omdat de rentefactor waarmee gerekend moet worden nog steeds laag is op de grondexploitatie (1,0%). Bij de jaarrekening 2024 zijn de grondopbrengsten in 2025 ingeschat op € 19,6 miljoen. De laatste stand van zaken is dat naar verwachting deze opbrengst niet volledig gehaald kan worden en een aantal verwachte grondverkopen (o.a. Ruusbroeclaan, laatste kavel op BZOB, Restexploitaties, Rietbeemd en Spiro Churchilllaan) mogelijk moeten doorschuiven naar 2026. We verwachten ergens tussen de € 9 miljoen en € 12 miljoen uit te komen maar er zijn nog kansen dat dit toch nog hoger kan worden. Daarvoor zijn we echter afhankelijk van derden. Afsluiten grondexploitaties. Bij de jaarrekening 2024 was de verwachting dat we 4 grondexploitaties kunnen gaan afsluiten in 2025. De grondexploitaties Houtse Akkers 1 en Houtse Akkers 2 en Boemerang worden afgesloten bij de jaarrekening 2025. Of ook de grondexploitatie Spiro Churchilllaan kan worden afgesloten is afhankelijk van het wel of niet doorgaan van de verkoop van de laatste kavel. Als deze verkoop niet doorgaat in 2025 zal bij de jaarrekening 2025 de verwachte einddatum van deze grondexploitatie naar eind 2026 gezet worden.
38
5.
Kredieten
5.1
Status investeringsprogramma 2025
Bij het vaststellen van de begroting 2025 is voor dit begrotingsjaar een investeringsvolume vrijgegeven van € 51,5 miljoen. Hiervan is voor € 22,8 miljoen aan kredieten vrijgegeven / in uitvoering genomen op basis van een door het college goedgekeurd projectplan. Voor een verdiepingsslag op investeringsniveau wordt verwezen naar bijlage 3. Bedragen x € 1.000
2025 51.460 -22.785 -650 -1.164 26.861
Investeringsplanning 2025 Af: Vrijgegeven kredieten 2025 op basis van collegebesluiten Af: Vervallen kredieten Doorgeschoven bij herijking investeringsplanning en prioritering projecten Nog beschikbare investeringsruimte / niet in uitvoering genomen
2026 e.v.
1.164
Strategische grondaankoop regisserende en strategische verwervingen In de nota grondbeleid 2024 is opgenomen dat we vanaf de begroting 2025 elk jaar 2 budgetten opnemen in het investeringsprogramma voor verwervingen: Regisserende verwervingen Dit zijn verwervingen op gebieden waarvoor de gemeenteraad al een visie of plan heeft vastgesteld, maar waarvoor het nog te vroeg is om al een grondexploitatie te kunnen vaststellen. Er is een jaarlijks budget van € 5 miljoen beschikbaar voor regisserende verwervingen. Op de beoogde grondexploitatie Varenschut Noord is inmiddels gestart met de verwervingen. Er moeten voor deze grondexploitatie 9 percelen worden aangekocht. Er is inmiddels 1 perceel aangekocht en voor 5 percelen wordt de koopovereenkomst opgesteld. Op de overige 3 percelen zijn de onderhandelingen nog gaande. Verder zijn op dit moment geen andere regisserende verwervingen te verwachten in 2025. De verwervingen voor het Regionaal Bedrijventerrein zijn separaat aan de raad voorgelegd. Daarbij is geen gebruik gemaakt van het budget voor regisserende verwervingen omdat dit geen gemeentelijke grondexploitatie wordt maar onderdeel van een gemeenschappelijke regeling. Het budget van € 5 miljoen is ruim voldoende voor de verwervingen op Varenschut Noord.
Strategische verwervingen Deze verwervingen vinden plaats op andere gebieden in de stad, dus de gebieden waarvoor geen grondexploitatie is vastgesteld en waarvoor ook nog geen plan of visie is vastgesteld door de raad. In 2025 is nog geen gebruik gemaakt van dit budget.
39
5.2
Uitputting openstaande investeringskredieten
Onderstaand beeld geeft inzicht in de status van de lopende kredieten. Dit betreffen kredieten welke in voorgaande jaren zijn gevoteerd. Voor een verdiepingsslag op de openstaande kredieten wordt verwezen naar bijlage 1. De af te sluiten kredieten bij de 2e berap ( hfst. 5.6) en bij de jaarrekening 2025 (bijlage 2) zijn hier al uit gehaald. Bedragen x € 1.000
Bruto investeringsplanning
2025
Gevoteerde investeringen Investeringsplanning bruto - stand per Jaarverantwoording 2024 279.752 Bij: IVP 2025 - vrijgegeven door college 23.949 Bij: Raadsbesluiten na begroting 2025 (inclusief meerjarig vastgesteld) 67.144 Openstaande investeringskredieten 370.845 Af: Af te sluiten kredieten 2e berap 2025 -17.911 Af: Af te sluiten kredieten jaarrekening 2025 -144.699 Openstaande investeringskredieten 2025 en verder 208.235 De meerjarig vastgestelde investeringen worden in zijn geheel meegenomen als openstaand investeringskrediet.
40
5.3
Nieuwe kredieten
De volgende investeringen worden aanvullend op het investeringsprogramma zoals vastgesteld in de begroting aangevraagd. Voor deze investeringen geldt in bepaalde gevallen dat zij al gedekt zijn binnen de begroting of dat er inkomsten tegenover staan. Wanneer er extra kapitaallasten mee gemoeid zijn welke een effect hebben op de meerjarenbegroting, zijn deze inzichtelijk gemaakt. Over voorbereidingskredieten vooruitlopend op een toekomstige grondexploitatie wordt niet afgeschreven en volgen er geen afschrijvingslasten. Met het vaststellen van de Berap worden deze kredieten geautoriseerd. Bedragen x € 1.000
2.
2.
2.
Baten
Lasten
Progr. Omschrijving investering
Invoering GOW30 - Hoofdstraat In de Mobiliteitsvisie Helmond zijn enkele wegen opgenomen die mogelijk in aanmerking komen om afgewaardeerd te worden naar een Gebiedsontsluiting met een maximum snelheid van 30 km/u (GOW30). De Hoofdstraat is een van de wegen die afgewaardeerd kan worden naar een Gebiedsontsluitingsweg 30 km/u zone (GOW30). Normaliter proberen we mee te liften met grootschalig onderhoud. Dit is hier de komende 10 jaar niet aan de orde. Tussentijds willen we de verkeersveiligheid, vooruitlopend op groot onderhoud verbeteren en heeft ook de wijkraad aandacht hiervoor gevraagd. Het minimale maatregelenpakket dat nodig is om de snelheid terug te brengen naar 30 km/u wordt geraamd op € 280.000. Uitvoering van de maatregelen zal in 2026 plaatsvinden. Tijdelijk Voorbereidingskrediet Vlisco Op 12 juni 2025 hebben Vlisco BV, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Helmond een intentieovereenkomst gesloten voor een gezamenlijke verkenning van de herontwikkeling van een deel van het Vliscoterrein. Doel is een toekomstbestendige, schone fabriek voor Vlisco te combineren met een stedelijke gebiedsontwikkeling met wonen en werken. Hiermee kan een belangrijke bijdrage worden geleverd aan de Omgevingsvisie Helmond 2040 en de ambities van de schaalsprong. Voor de uitvoering van deze verkenningsfase is een Plan van Aanpak opgesteld.
Met het gevraagde tijdelijke voorbereidingskrediet kan dit plan worden uitgevoerd en wordt invulling gegeven aan de afspraken uit de intentieovereenkomst. Het doel is een nieuwe grondexploitatie te openen voor deze gebiedsontwikkeling. Alsdan kunnen de kosten die op het tijdelijk voorbereidingskrediet zijn geboekt worden ingebracht in de grondexploitatie en kan het tijdelijk voorbereidingskrediet op € 0 worden afgesloten. Voorbereidingskrediet Wijkaccommodatie Stiphout-Warande (dekking reserve stedelijke vernieuwingen) Deze investering is bedoeld ter dekking van de kosten voor ambtelijk inzet en een in te schakelen bureau om een onderzoek uit te voeren naar de behoefte in de wijk. Dit n.a.v. de motie gebiedsvisie Stiphout 2022-2035. Voor deze kosten wordt de reserve Leefbaarheidsmaatregelen ingezet. In de motie is als dekking de reserve Stedelijke Investering aangegeven. Gelet op het feit dat in de programmabegroting 2026 de reserves Stedelijke Investeringen en Leefbaarheidsmaatregelen zijn samengevoegd, hebben we hier vooruitlopend ook rekening mee gehouden.
41
Effect kapitaallasten 2026
280
12
700
-
100
-
5.4
Afwijkingen op kredieten
Van de volgende investeringen wordt voorgesteld de kredieten te verhogen/verlagen om verschillende redenen. Hierover wordt in de tabel een toelichting gegeven. Het structurele effect op de exploitatie in de vorm van kapitaallasten wordt per krediet weergegeven op basis van de mutatie. Bedragen x € 1.000
Progr.
Gevoteerd Omschrijving investering
Lasten
Mutaties
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Effect Baten
Kapitaallasten 2026
Afwijking investering 1.
Vervanging sportvelden 2025 Door een andere keuze in onder andere dug-outs valt het bedrag voor het vervangen bij MULO honk- en softbal lager uit.
2.
1.425
2.925
-
-1.425
3.117
225
-100
125
-4
450
100
550
4
17
17
-
Openbaar groen 2025 Natuurnetwerk Brabant B5-bod Op de investering van Natuurnetwerk B5-bod is rekening gehouden met € 500.000 aan subsidiebijdragen van het Groen Ontwikkelfonds Brabant (GOB). Met de voorliggende subsidiebeschikkingen van in totaal € 900.000 stijgt de subsidiebijdrage met € 400.000. Tegenover deze extra bijdrage staan ook kosten.
2.
1.500
Vervanging natuur en recreatie 2025
Zie toelichting Vervanging natuur en recreatie 2025 2.
-15
4.542
Van dit krediet dient € 100.000 aan begrote lasten te worden verlaagd en te worden toegevoegd aan Openbaar Groen 2025. Dit in verband met de opschoning van het krediet natuur. 2.
190
Bereikbaarheidsagenda De co-financiering voor de subsidie Bereikbaarheidsakkoord ten gunste van Rehabilitatie Kasteel-Traverse
2.
-140
Kasteel-Traverse Subsidieaanvragen in het kader van Bereikbaarheidsakkoord-middelen voor de Kasteel-Traverse zijn goedgekeurd.
2.
330
2.750
500
400
400
3.150
900
-
Stationskwartier - Voorbereidingskrediet Het voorbereidingskrediet voor de gebiedsontwikkeling Stationskwartier is inmiddels volledig benut. In de uitvoering zijn daarbij ook extra voorbereidingskosten gemaakt, die binnen het lopende krediet niet meer konden worden opgevangen. Dit betreft onderzoekskosten, plankosten en de behandeling van nieuwe initiatieven. Onder andere betreft dit het handelingsperspectief van het Station, de subsidieaanvraag van de regiodeal en de afstemming met partners.De vervolgstappen in de planuitwerking zijn noodzakelijk om de door uw raad vastgestelde visie voor het Stationskwartier verder te realiseren. Om deze ontwikkeling voort te kunnen zetten en de gemaakte voorbereidingskosten zorgvuldig te kunnen afwikkelen, wordt voorgesteld een aanvullend voorbereidingskrediet van € 500.000 beschikbaar te stellen.
1.762
42
500
2.262
30
Bedragen x € 1.000
Progr.
Gevoteerd Omschrijving investering
Lasten
Mutaties
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Effect Baten
Kapitaallasten 2026
Afwijking investering 2.
t Gulden Land en landschapspark Kloostereind 2023 Het project ’t Gulden Land is een project dat in nauwe samenwerking met Waterschap Aa & Maas en de gemeente Laarbeek is gerealiseerd. Vooraf is voor de verschillende deeltrajecten een verdeelsleutel voor de kosten afgesproken. Het deelproject ‘Gulden Aa, beekherstel’ bijvoorbeeld is getrokken door de gemeente Helmond en (op de brug na) volledig bekostigd door het waterschap. Wij als gemeente Helmond hebben de facturen betaald. Deze zijn in twee fasen door het waterschap vergoed. Voor een ander deelproject, ‘De Rondgang’, is de verdeling Helmond / Laarbeek 50 / 50. Ook dit project hebben wij voor het grootste deel getrokken. De facturen zijn daarom voor het grootste deel door de gemeente Helmond betaald. De gemeente Laarbeek betaalt 50% van de kosten.
3.
470
1.500
960
490
-
-
-863
637
-52
50
150
3
Fysiek archief gemeentewerf Gedurende de aanpassing van de fysieke archiefruimte voor papieren archiefstukken lopen we tegen problemen aan. Om te kunnen voldoen aan de eisen van de archiefwet zijn aanvullende constructiemaatregelen nodig. Deze aanvullende maatregelen kosten € 50.000.
AD
490
Impuls vitalisering bedrijventerreinen Door de actuele planning is gebleken dat niet het volledig begrote budget nodig te zijn. Daarom wordt voorgesteld om het budget naar beneden bij te stellen. De nog verwachte kosten bedragen € 550.000. Dit naast de al gemaakte kosten van € 87.000.
AD
490
100
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2025 We hebben vanuit de Subsidieregeling duurzaam gemeentelijk vastgoed subsidie toegekend gekregen voor het energieadvies en/of het uitvoeren van de maatregel(en) voor verduurzaming van het gebouw aan de Paulus Potterlaan 8D (gymzaal), Groningerhof 4 (verzamelgebouw) en Tarbotstraat 16-18 (verzamelgebouw). Met deze subsidie van in totaal € 949.581 en de (hogere) lasten van in totaal € 949.581 was in het investeringsprogramma 2025 nog géén rekening gehouden. De cofinanciering komt ten laste van de investering verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2025.
3.441
431
950
950
4.391
1.381
-
500
320
150
96
650
416
-
17.570
1.268
1.537
1.936
19.107
3.204
-35
Naar voren halen investering 2.
Houtsdonktracé en infrastructuur Houtsdonk De totale investering voor het Houtsdonktrace bedraagt in totaal 21,8 miljoen vanaf 2027 en verder. Deze kosten worden voor 2/3 gedekt vanuit het Rijk. In 2025 zien we een tekort van € 150.000. Het plan rond Houtsdonk is in twee delen gesplitst. Op die manier kunnen we snel aan de slag met het eerste deel (Houtsdonk). Voor het tweede deel, Houtse Beemden, is meer tijd nodig. Onder andere door uitdagingen rond fasering en het verplaatsen van bedrijven (in relatie tot netcongestie en de beschikbaarheid van bedrijventerreinen). Door deze uitdagingen is het openen van grex voor Houtse Beemden uitgesteld. De kosten kunnen dus nog niet op de grex verwerkt worden, en dus is er een tekort ontstaan op het voorbereidingskrediet. Deze kosten zullen in de toekomstige grex overgaan. Resultaat kredieten
43
5.5
Reeds genomen besluiten
Voor de volgende kredieten is door uw raad reeds een besluit genomen na de peildatum van de 1e Berap 2025. Omdat we u een volledig beeld willen geven van de genomen besluiten na de 1e Berap 2025 maken we deze in de voorliggende Berap inzichtelijk en maken daarbij het effect op de kapitaallasten inzichtelijk. Over grondaankopen en voorbereidingskredieten vooruitlopend op een toekomstige grondexploitatie wordt niet afgeschreven. Bedragen x € 1.000
Progr.
Gevoteerd Omschrijving investering
Lasten
Mutaties
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Effect Baten
Kapitaallasten 2026 e.v.
Nieuwe investering 2.
Woning Kanaaldijk Z.O. ten behoeve van Regionaal bedrijventerrein (RBT) Brainport-Oost Middels afzonderlijk raadsbesluit RV 042 d.d. 1 juli 2025 is tot het beschikbaar stellen van een krediet van € 1.100.000. En daarmee in te stemmen met In te stemmen met de verwerving van percelen gelegen in het plangebied van het Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost (RBT) aan de Kanaaldijk Z.O. 20 voor € 1.100.000.
2.
34
312
312
-
120
120
-
Voorbereidingskrediet Grondexploitatie (GREX) Generaal Snijdersstraat 51 Middels afzonderlijk raadsbesluit RV 038 d.d. 1 juli 2025 is tot het beschikbaar stellen van een tijdelijk voorbereidingskrediet van € 120.000, vooruitlopend op de beoogde toekomstige grondexploitatie voor de Generaal Snijdersstraat 51, onderdeel van de Woonzorgzone / Wijkhart Helmond oost.
3.
788
Grondaankoop Kanaaldijk Z.O. ten behoeve van Regionaal bedrijventerrein Brainport-Oost Zie toelichting investering Woning Kanaaldijk Z.O. Op grondaankopen wordt niet afgeschreven.
2.
788
Renovatie-uitbreiding Kunsthal In het IVP 2025 is € 2.640.000 voor jaarschijf 2025 opgenomen en de overige jaren kansrijk. Middels een afzonderlijk raadsbesluit RV 015 d.d. 20 mei 2025 is tot de meerjarige investering besloten.
44
2.640
1.901
6.160
1.600
8.800
3.501
7
5.6
Af te sluiten kredieten
Ter voorbereiding op de 2e berap 2025 en de begroting 2026 zijn investeringsprojecten die al langer openstonden opgeschoond en daar waar mogelijk afgesloten. Een deel van deze kredieten wordt afgesloten bij de jaarrekening 2025, zie bijlage 2. Voor de volgende investeringskredieten wordt voorgesteld om deze af te sluiten. Het structurele effect op de exploitatie in de vorm van kapitaallasten wordt per krediet weergegeven op basis van het niet uitgegeven krediet (restant krediet). Bedragen x € 1.000
Progr. Investering 2.
2.
Voorbereiding vergroenen van de stad 2023 De voorbereiding voor het in beeld brengen van de hittestress locaties voor dat jaar zijn afgerond.
Vervanging Natuur en recreatie 2025* Een deel van het budget op deze investering wordt overgeheveld naar openbaar groen 2025 (zie afwijkingen investeringen). Hiermee kan deze investering worden afgesloten.
2.
Opr 2016 Dorpsstraat deel 1 Project is afgerond
2.
Opr 2016 Aarle-Ritelseweg Herstel rwa Project is afgerond
2.
Restant krediet Lasten Baten
Effect Kapitaallasten 2026
1.420
1.412
8
-
250
249
1
-
Vervanging verkeerregelinstallaties (VRI's) 2023 Projecten binnen het krediet zijn nagenoeg afgerond. Eventuele doorloop van projecten worden opgevangen binnen het krediet VRI 2025. Lastentechnisch wordt dit krediet afgesloten met een positief saldo van € 196.000 echter doordat geraamde baten op dit krediet eerder op een ander reeds afgesloten krediet verantwoord zijn, kunnen de geraamde baten op dit krediet niet gerealissserd worden te weten € 185.000. Per saldo wordt dit krediet dus afgelsoten met een saldo van € 11.000.
2.
Realisatie Lasten Baten
INV Vervanging verkeerregelinstallaties (VRI's) 2024 Projecten binnen het krediet zijn afgerond
2.
Gevoteerd Lasten Baten
1.740
237
125
1.544
52
16
196
185
-
109
5
156
156
156
156
-
2.055
2.055
2.055
2.055
-
1.210
1.210
2.107
2.107
OPR 2015 Duizeldonksestra-Breedijk Project is afgerond. De meerkosten ad € 897.000 dan begroot kunnen worden gedekt middels de onttrekking uit de voorziening riolering. Middels instemming van deze berap, wordt budgetneutrale overschrijding op baten en lasten geaccordeerd.
45
-897
-897
-
Progr. Investering 2.
Restant krediet Lasten Baten
Effect Kapitaallasten 2026
2.169
2.139
100
100
453
36
4.105
4.185
30
1
Kasteel Traverse 2023 voorbereidingskrediet Het voorbereidingskrediet wordt ingebracht in het uitvoeringskrediet "Kasteel Traverse".
2.
Realisatie Lasten Baten
POW Wegen 2020 POW wegen bestaat uit meerdere investeringen.Dit deel van de investering kan worden afgesloten, omdat het is afgerond. De verwachte projecten worden gecontinueerd in de daaropvolgende POW projecten.