RN 077 2e Bestuursrapportage 2025 (2e Berap) 2025

ns

Inhoud 1.

Inleiding .......................................................................................... 1

1.1

Doel ................................................................................................ 1

1.2

Leeswijzer ....................................................................................... 1

2.

Budgettair beeld en financiële ontwikkelingen ............................... 2

2.1

Budgettair beeld ............................................................................. 2

3.

Afwijkingen beleidsresultaten per programma ............................... 3

3.1

Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen ..................... 3

3.1.1

Financiële ontwikkelingen............................................................... 9

3.2

Programma 2: Duurzaam en leefbaar .......................................... 11

3.2.1

Financiële ontwikkelingen............................................................. 19

3.3

Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk ...................... 22

3.3.1

Financiële ontwikkelingen............................................................. 26

3.4

Programma 4: Bestuur en organisatie .......................................... 28

3.4.1

Financiële ontwikkelingen............................................................. 33

3.5

Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen................................ 34

3.5.1

Financiële ontwikkelingen............................................................. 35

4.

Risico's en bijsturingsmogelijkheden ............................................ 37

4.1

Stand post onvoorzien .................................................................. 37

4.2

Voortgang bezuinigingen .............................................................. 37

4.3

Risico’s & ontwikkelingen ............................................................. 37

5.

Kredieten ...................................................................................... 39

5.1

Status investeringsprogramma 2025 ............................................ 39

5.2

Uitputting openstaande investeringskredieten .............................. 40

5.3

Nieuwe kredieten........................................................................... 41

5.4

Afwijkingen op kredieten ............................................................... 42

5.5

Reeds genomen besluiten ............................................................ 44

5.6

Af te sluiten kredieten .................................................................... 45

6.

Reserves en voorzieningen ........................................................... 48

6.1

Mutaties op reserves en voorzieningen ........................................ 48

6.2

Af te sluiten reserves ..................................................................... 48

6.3

Aan te houden reserves ................................................................ 51

Bijlage 1: Overzicht openstaande kredieten............................................... 52 Bijlage 2: Overzicht af te sluiten kredieten bij de jaarrekening 2025 ......... 54 Bijlage 3: Voortgang uitvoering IVP 2025 .................................................. 55 Bijlage 4: Begrotingswijzigingen ................................................................. 57 Bijlage 5: Acroniemen en afkortingen ........................................................ 60

1. Inleiding

In hoofdstuk 3 melden we eventuele afwijkingen die er zijn op de beleidsresultaten uit de bijgestelde begroting 2025 na de 1e Berap 2025. De presentatie hiervan volgt de programma indeling van de begroting. Wanneer we geen vermelding opnemen, loopt de uitvoering conform planning. Hierbij geven we aan het einde van ieder programma de financiële afwijkingen.

In deze 2e bestuursrapportage (Berap) 2025 informeren wij u over de afwijkingen van de (bijgestelde) begroting 2025. Dit kunnen zowel afwijkingen zijn op de vastgestelde beleidsresultaten als op de budgetten. De reguliere afwijkingen in de Berap zijn incidenteel. De afwijkingen die structurele effecten hebben op het begrotingssaldo, worden in de integrale afweging van de programmabegroting 2026 meegenomen. In deze 2e Berap leggen we daarnaast begrotingswijzigingen voor aan u en gegeven wij een prognose van het resultaat over 2025. De 2e Berap is gebaseerd op de bij ons bekende informatie per 1 september 2025.

1.1

Vervolgens gaan we in hoofdstuk 4 in op de risico’s en eventuele bijsturingsmogelijkheden. In de hoofdstukken 5 en 6 presenteren wij de volgende financiële overzichten: • Hoofdstuk 5: Afwijkingen op de kredieten en/of de vorming van nieuwe kredieten. In het laatste geval gaat het om investeringen die wij bij de begroting niet voorzagen, maar in 2025 wel tot onvermijdelijke kosten leiden. • Hoofdstuk 6: Dotaties en onttrekkingen aan de reserves en voorzieningen.

Doel

De Berap heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de afwijkingen die we constateren vergeleken met de (bijgestelde) begroting en dient als (bij)sturingsinstrument.

1.2

Leeswijzer

Na dit inleidende hoofdstuk presenteren we in hoofdstuk 2 een financieel overzicht met afwijkingen die een effect hebben op de begroting. Het uitgangspunt hierbij is het budgettair beeld van de bijgestelde begroting 2025 (inclusief 1e Berap 2025 en raadsbesluiten). In deze Berap nemen we alleen afwijkingen op voor 2025. Geen meerjarige afwijkingen. Deze hebben we opgenomen in de begroting 2026 of nemen we mee in de 1e Berap 2026.

De volgende bijlages zijn opgenomen in deze Berap. • Bijlage 1: Overzicht openstaande kredieten • Bijlage 2: Overzicht af te sluiten kredieten bij de jaarrekening • Bijlage 3: Voortgang uitvoering Investeringsprogramma (IVP) 2025 • Bijlage 4: Begrotingswijzigingen 2e Berap 2025 • Bijlage 5: Afkortingen en Acroniemen

1

2. Budgettair beeld en financiële ontwikkelingen We starten de 2e Berap 2025 met een positief saldo van € 2,971 miljoen. Dit is het verwachte rekeningresultaat 2025. Het definitieve rekeningresultaat is pas bij de vaststelling van de jaarverantwoording 2025 bekend.

2.1

Budgettair beeld

Het budgettair beeld geeft in de eerste kolom de primitieve begroting weer, inclusief tussentijds genomen raadsbesluiten, op programmaniveau. De voorgestelde wijzigingen uit de voorliggende 2e Berap worden in de tweede kolom weergegeven (€ 7,33 miljoen positief) en tot slot de stand van de begroting inclusief 2e Berap waarmee een nieuw positief begrotingssaldo ontstaat van € 10,3 miljoen. De voorgestelde wijzigingen op programmaniveau worden telkens in tabelvorm weergegeven ná de toelichting in het betreffende programma. Bedragen x € 1.000

Programma

Begroting 2025 na wijzigingen

Mutaties 2e Begroting incl. berap berap

Lasten 1

Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

272.002

9.971

281.973

2

Duurzaam en Leefbaar

104.166

607

104.773

3

Economisch vitaal en aantrekkelijk

27.472

3.077

30.549

4

Bestuur en organisatie

15.545

126

15.671

5

Algemene dekkingsmiddelen

Totaal lasten

63.570

-2.707

60.863

482.755

11.074

493.829

6.498

97.842

Baten 1

Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

91.344

2

Duurzaam en Leefbaar

69.295

580

69.875

3

Economisch vitaal en aantrekkelijk

6.902

1.595

8.497

4

Bestuur en organisatie

3.129

8

3.137

5

Algemene dekkingsmiddelen

315.056

9.723

324.779

485.726

18.404

504.130

2.971

7.330

10.301

Totaal baten Saldo begroting

2

3. Afwijkingen beleidsresultaten per programma

en zetten deze uit. Het opstellen van een uitvoeringsprogramma wordt hiermee doorgeschoven naar 2026.

3.1

Time-out & Verblijfsvoorziening In 2024 werkten we samen met onze partners een businesscase voor de Time-out & Verblijfsvoorziening uit. In 2025 vindt in lijn daarmee de oplevering plaats van een ondernemingsplan, bouwontwerp en veiligheidsen beheerplan. Een klankbordgroep bestaande uit belanghebbenden is ingesteld en blijft aanspreekpunt en adviesorgaan voor de verdere planontwikkeling. De feitelijke realisatie is beoogd voor het eerste kwartaal van 2026.

Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

Zorg en welzijn Een passend aanbod van wonen en zorg gericht op doorstroming Om diverse doelgroepen die zorg ontvangen – zoals bijvoorbeeld kwetsbare ouderen, inwoners met een psychische kwetsbaarheid en daken thuislozen – beter te bedienen werken we samen met de woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties op basis van de visie op wonen, welzijn en zorg, een afwegingskader wonen en zorg uit.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Zoals we u in de 1e Berap meldden was het uitgangspunt om een voorziening te realiseren voor een combinatie van twee doelgroepen en binnen de bestaande financiële mogelijkheden van Maatschappelijke Opvang en Beschermd wonen. Bij de uitwerking van de businesscase is met de partners en het Zorgkantoor geconstateerd dat een combinatie van deze doelgroepen risico's op conflicten, overlast en onveiligheid met zich meebrengt. Het blijkt bovendien niet mogelijk om binnen de financiële kaders te blijven. Op dit moment onderzoeken we de mogelijkheden en we keren daarna terug naar uw raad voor besluitvorming, waarbij het ons streven is om voor het einde van dit jaar een voorstel voor te leggen.

In 2025 werkt een kwartiermaker in opdracht van de partners uit het Bestuurlijk Overleg Wonen, Welzijn en Zorg de visie op wonen, welzijn en zorg uit in een uitvoeringsprogramma op tactisch en operationeel niveau. Een breed afwegingskader voor programmering van woonzorgvoorzieningen maakt onderdeel uit van dit uitvoeringsprogramma. Ook onderzoeken we op welke manier we onze inwoners kunnen en willen ondersteunen bij de doorstroming op de woningmarkt. In 2025 moet het uitvoeringsprogramma gereed zijn en willen we een plan van aanpak ten aanzien van het stimuleren van doorstroming op de woningmarkt gereed hebben. Beide acties zullen een vervolg krijgen in 2026.

Monitoring en evaluatie opdracht Sociale Teams Helmond Binnen de overeenkomst zijn prestatieafspraken en Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) afgesproken op de uitvoering, het bereik, de tijdigheid en tevredenheid met de hulp, en op de samenwerking met partners. Jaarlijks verantwoordt STH zich hiervoor. We hebben voor een periode van maximaal acht jaar een contract gesloten met Stichting Sociale Teams Helmond.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Dit najaar wordt in opdracht van de Metropool Regio Eindhoven (MRE) een regionale woonzorganalyse opgeleverd. Aan de hand van dit rapport maken we de opdracht voor een kwartiermaker om te komen tot een uitvoeringsprogramma van onze visie op wonen, welzijn en zorg concreter

3

In 2024 wordt het besluit voor de verlenging van de overeenkomst per 1 januari 2026 genomen op basis van een evaluatie. Bij verlenging van de overeenkomst wordt de opdracht van STH nader aangescherpt. Uw raad wordt hierover eind van dit jaar geïnformeerd.

veranderingen en uitdagingen in de zorg en maatschappij waar we op willen inspelen. Onze ambitie blijft om kwalitatieve, passende zorg te bieden, die we samen met onze inwoners organiseren. We contracteren de beste partners die, samen met andere partijen, de ondersteuning kunnen verbeteren. Dit betekent zorg die meer op maat is voor de cliënt, en zorg die beter samenwerkt met andere partijen in de wijk. We willen van elkaar leren, informatie uitwisselen en zo verbeteren. De aanbesteding is eind 2024 afgerond en wordt in 2025 geïmplementeerd.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Op basis van een evaluatie werd in 2024 besloten de overeenkomst te verlengen met ingang van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2027. Uit de evaluatie bleek dat autonome ontwikkelingen de uitvoering van de opdracht door STH steeds verder onder druk zetten. Daarom is bij verlenging afgesproken om de resultaatafspraken en de (financiële) randvoorwaarden beter in balans te brengen. In 2025 werd op basis van de herzieningsclausule een aantal maatregelen genomen om STH weer in staat te stellen hun opdracht goed uit te voeren. Deze maatregelen omvatten: Innovaties die de transformatie inhoudelijk en financieel versnellen (businesscases); Een structurele ophoging van de lumpsum van STH; Overige maatregelen om de schaarse capaciteit voor brede basisondersteuning te optimaliseren.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In 2025 vond de aanbesteding Huishoudelijke Ondersteuning, Beschermd wonen en Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) begeleiding groep (dagbesteding) plaats. Daarbij baseren we ons eveneens op de eerder vastgestelde inkoopstrategie. Deze trajecten liepen conform. De ervaringen in de aanbesteding Huishoudelijke Ondersteuning zijn onder meer vastgelegd in een evaluatie. Deze nemen we mee in de aanbesteding Wmo begeleiding individueel, die we starten in 2025 en afronden in 2027.

Werk en inkomen

Naast de reguliere rapportages door STH ontwikkelen we in 2025 samen met STH de monitoring en evaluatie van bovenstaande maatregelen.

Participatiewet in Balans De herziening van de Participatiewet bestaat uit drie sporen. Het eerste spoor bestaat uit een twintigtal maatregelen op de korte termijn waarmee er onder andere meer ruimte is voor maatwerk en werken vanuit vertrouwen. Het tweede spoor betreft de fundamentele herziening van het stelsel op de lange termijn en het derde spoor gaat over het versterken van de vakkundigheid van de uitvoerende professionals. Het wetsvoorstel voor spoor 1 ligt momenteel bij de Tweede Kamer en de ingangsdatum is vooralsnog gepland voor 1 januari 2025. Dit is echter afhankelijk van de

Inkoop Wmo 2025 Vanaf 2025 lopen de huidige Wmo-overeenkomsten af voor onder meer Wmo begeleiding, Huishoudelijke Ondersteuning en beschermd wonen. In 2024 zijn we gestart met een nieuwe inkoopperiode voor deze voorzieningen. De uitgangspunten uit ons ambitieakkoord en de Kadernota Sociaal domein zijn in dit traject richtinggevend geweest. Daarnaast zijn er

4

voortgang van de besluitvorming. Samen met Senzer treffen we voorbereidingen voor de invoering van deze wet en de implementatie van de wijzigingen. Hiervoor moeten in 2025 verordeningen en beleidsregels worden aangepast, zowel voor de algemene bijstand als voor de bijzondere bijstand.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De HEA wordt samen met de partners herijkt voor de periode 2025 - 2030. De overkoepelende doelen uit de HEA blijven in stand, maar er wordt een concretiseringsslag gemaakt op de acties.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is op 22 april jl. door de Tweede Kamer aangenomen en ligt nu ter behandeling voor bij de Eerste Kamer. De beoogde inwerkingtreding voor een deel van de maatregelen is 1 januari 2026 en voor een ander deel 1 januari 2027. Samen met Senzer treffen we voorbereidingen voor de invoering van de maatregelen. De verordeningen en beleidsregels zullen hiervoor deels in 2025 en deels in 2026 worden aangepast.

Tegengaan voortijdig schoolverlaten en thuiszitters Medio 2025 wordt naar verwachting de wet ‘Van school naar duurzaam werk’ van kracht. Deze wet beoogt een doorlopende aanpak van school naar werk voor jongeren tot 27 jaar. Met als doel het tegengaan van voortijdig schoolverlaten en bewerkstellingen dat jongeren onderwijs volgen en/of werken. Deze nieuwe wet is de basis voor het regionaal programma 'Van school naar duurzaam werk 2025-2029’ dat we in 2025 onder regie van (contact)gemeente Eindhoven opstellen, samen met partners op het terrein van onderwijs en werk. In samenhang hiermee wordt eveneens onder regie van de (regio)gemeente Eindhoven in 2025 een nieuw regionaal beleidskader voor het Doorstroompunt ontwikkeld voor de periode 2025-2029.

Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs Verdere uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda 2020-2030 (HEA) In 2025 geven we verder uitvoering aan de Helmondse Educatieve Agenda 2020-2030 (HEA). Samen met kinderopvang, onderwijs en maatschappelijke partners zetten we in op de volgende drie pijlers: 1. Het verbeteren van de samenwerking tussen onderwijs, opvang en gemeentelijke toegang; 2. Het creëren van een ononderbroken leerlijn voor kinderen; 3. Het ondersteunen bij de taalontwikkeling van (anderstalige) kinderen en hun ouders.

Lokaal starten we in 2025 met een versterkte aanpak van schoolverzuim op drie scholen, als onderdeel van het programma Preventie met Gezag. Deze aanpak voorziet in intensieve samenwerking met justitiële partners als Halt, de rechtbank en jeugdreclassering. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De wet ‘Van school naar duurzaam werk’ is aangenomen door de 1e Kamer op 9 juli 2025. De wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, naar verwachting Q1 2026. Het Regionaal programma 2026-2029 wordt op dit moment uitgewerkt evenals de aanpak Doorstroompunt 2026-2029.

We versterken in 2025 de deskundigheidsbevordering in onderwijs en kinderopvang voor de omgang met anderstalige kinderen en hun ouders (pijler 3).

5

Impact gedreven jeugdpreventie in de wijk In 2024 startten we met de uitvoering van het Meerjarenprogramma Jeugd 2024-2028 'Kansrijk, Gezond en Veilig opgroeien in Helmond' en bereidden de aanpak op wijkniveau voor (Wijkprogrammering). In 2025 beginnen we in de Binnenstad, Helmond-West en Helmond-Oost (de drie Preventie met Gezag-wijken). We vormen in iedere wijk coalities van bewoners, vrijwilligers, uitvoerende professionals en beleidsmakers. Zij bepalen welke risico, beschermende of versterkende factoren in hun wijk belangrijk zijn en welke aanpak het beste past om deze factoren effectief te beïnvloeden. Zij maken afspraken over de uitvoering en monitoren vervolgens de voortgang. In 2026 en verder continueren we deze aanpak en breiden deze uit naar de andere wijken.

deze doelgroep. De gemeentelijke bijdrage omvat vooral het voorzien in adequate/voldoende huisvesting voor dit onderwijs. Daarnaast werkt de gemeente aan de realisatie van een grotere opvanglocatie voor reguliere asielzoekers, voor een termijn van 10-15 jaar. Hier verwachten we in 2025 alleen een tussenresultaat (bijvoorbeeld locatiekeuze). De opvang zelf gebeurt door het COA. De gemeente levert alleen personele inzet voor de organisatie van de huisvesting, eventueel onderwijs en inburgering. De gemeente heeft een wettelijke en maatschappelijke taak in het huisvesten van de diverse groepen nieuwkomers, waaronder asielzoekers, Oekraïners en arbeidsmigranten. Het maken van beleid voor (de huisvesting van) deze groepen, het (met partners) daadwerkelijk organiseren van deze huisvesting en het zorgen voor onderwijs, begeleiding en inburgering is op dit moment nog niet structureel belegd in de organisatie.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Dit heeft (nog) niet geleid tot een projectmatige aanpak. In 2024 zijn we wel begonnen met het programma Preventie met Gezag (PmG) in de focusgebieden Binnenstad, Helmond-West en Helmond-Oost. Binnen PmG voeren we het impact gedreven jeugdpreventie in de wijk uit.

Daarvoor is in 2024 een apart team gevormd, dat op dit moment nog uit incidentele middelen gefinancierd moet worden. Na 2025 zullen de kosten hiervan worden ingebed in de reguliere formatie. Het team bestaat in ieder geval uit een programmamanager, twee projectleiders, een programmaondersteuner en een beleidsmedewerker.

Inclusie Asiel en Migratie Helmond heeft een totale (indicatieve) taakstelling op het gebied van asielzoekers van 462. Hiervan zijn momenteel 50 plaatsen gerealiseerd (voor minderjarige asielzoekers). Hier ligt nog een forse opgave en we werken nauw samen met het COA om binnen Helmond een passende tweede opvanglocatie te realiseren.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In juni 2025 heeft het college het besluit genomen om een tweede Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV)-opvanglocatie aan te wijzen aan de Smalstraat. Hiermee voldoen we aan de doelstelling / taakstelling om 100 opvangplekken voor minderjarige asielzoekers te realiseren. Mits de vergunning wordt verleend, zal de opvang openen in de tweede helft van 2026. Ook zal er te zijner tijd voldoende / adequate huisvesting zijn voor het nieuwkomersonderwijs.

Concrete output is de oplevering van een voorziening in samenwerking met het COA waar minderjarige asielzoekers (AMV-ers) voor korte maar liefst ook voor langere periode kunnen worden opgevangen. Ook doen we er alles aan om te zorgen voor voldoende capaciteit in het onderwijs voor 6

Een tussenresultaat (bijvoorbeeld locatiekeuze) voor realisatie van een grotere opvanglocatie voor reguliere asielzoekers zal in 2025 niet meer haalbaar zijn.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De samenwerkingsactiviteiten zijn gestopt per 1 januari 2025, vanaf die datum betalen we niet meer aan de Buitenjan. Het stoppen van de regionale samenwerking binnen de Buitenjan betekent dat Helmond per 1 januari 2025 zelf verantwoordelijk wordt voor het onderwijs voor de kinderen, begeleiding naar werk en inburgering voor de gekoppelde statushouders. Dit is als volgt opgepakt: • Onderwijs: Kinderen die in de Buitenjan verblijven en aan Helmond gekoppeld zijn, gaan daar naar school. COA zorgt voor het leerlingenvervoer (en betaalt de kosten hiervoor). Dit is niet veranderd en wordt zo voortgezet. • Werk: Wanneer statushouders dit willen kunnen ze via UnitedWork begeleid worden naar werk. De AMR Helmond - de Peel start dit jaar, als onderdeel van de pilot startbanen met een programma gericht op werk voor statushouders die aan een gemeente binnen onze AMR gekoppeld zijn. Dit wordt betaald vanuit middelen uit de pilot. • Inburgering: inburgering voor volwassen statushouders hadden we als gemeente Helmond eerder al zelf al vanuit Veldhoven geregeld. Men kan vanuit Veldhoven starten met inburgeren in Helmond. Daar is per 1 januari 2025 niets aan veranderd.

In 2025 is het team officieel geformeerd, bestaande uit: een programmamanager, een projectleider, een programmaondersteuner en twee beleidsmedewerkers. Opvang statushouders in Buitenjan Veldhoven Voor de opvang van statushouders die in de regio worden gehuisvest is in de gemeente Veldhoven een tussenvoorziening gecreëerd. Hier worden vanaf 1 februari 2022 ongeveer 150 statushouders tijdelijk opgevangen, totdat zij een zelfstandige woning krijgen toegewezen in hun gekoppelde gemeente in Zuidoost-Brabant. Dit verlicht de druk op de landelijke asielzoekerscentra waar de statushouders veelal vandaan komen maar eigenlijk niet meer thuishoren. Vanuit De Buitenjan worden statushouders begeleid naar werk en kunnen zij starten met inburgeren in de gemeente waaraan ze gekoppeld zijn. Alle 21 gemeenten in de regio leveren een financiële bijdrage aan deze voorziening. In 2025 blijft ook gemeente Helmond deelnemen aan de regionale opvangvoorziening voor statushouders in Veldhoven. De (verlengde) overeenkomst hiervoor loopt tot 1 augustus 2026. Daarnaast wordt een klein aantal statushouders rechtstreeks gehuisvest binnen Helmond zelf.

Gezondheid Brainport voor Elkaar De beweging Ruimte om te Leven is in 2024 opgegaan in Brainport voor Elkaar. Brainport voor Elkaar verbindt - als vereniging - maatschappelijke partners, gemeenten, bedrijven en kennispartners op de regionale sociale agenda die zich richt op meedoen en verkleinen van de tweedeling. Met Brainport voor Elkaar zien we kansen om het bedrijfsleven meer te betrekken.

Op 24 juni 2024 heeft ons college besloten tot deelname aan de regionale opvang van statushouders op de aangegeven locatie in Veldhoven. De kosten daarvan zijn € 64.000 in 2025 en € 47.000 in 2026. Wij bekostigen dit uit de reserve nieuwkomers.

7

In 2025 investeren we in de ontwikkeling van de sociale agenda door toe te treden tot Brainport voor Elkaar via een structurele bijdrage en actieve deelname op ambtelijk en bestuurlijk niveau aan de agendavorming.

Hockeyclub Helmond. We hebben besloten om eerst de herontwikkeling van de sportaccommodaties voor RKSV Mierlo-Hout en Hockeyclub Helmond uit te werken en deze kaders als basis te gebruiken voor de actualisatie van het sportbeleid gericht op sportaccommodaties.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In 2025 hebben we via een tijdelijke programmamanager vanuit de gemeente Helmond binnen het programmabureau van Brainport voor Elkaar onderzoek uitgevoerd naar de wijze van betrokkenheid van Helmond bij deze regionale beweging. Deze tijdelijke inzet resulteert in input voor de evaluatie van lidmaatschap en ambtelijke inzet in Brainport voor Elkaar na 2026.

Sport- en Beleefcampus De Braak De voortgang ten aanzien van de Sport- en Beleefcampus De Braak komt aan de orde in de bijlage ‘Voortgangsrapportage majeure projecten’.

Sport Actualisatie sport- en beweegnota gericht op sportaccommodaties In de eerste helft van 2025 wordt de sport- en beweegnota op het onderdeel sportaccommodaties geactualiseerd. De mogelijkheden tot deprivatisering en onder welke voorwaarden dit zou kunnen plaatsvinden, worden uitgewerkt. Op basis van dit beleidskader wordt er een inventarisatie uitgevoerd naar nieuwbouw/verbouwbehoefte van de al uitgevoerde quickscan en deze wordt vertaald naar een meerjareninvesteringsprogramma sport. Bij de voorjaarsnota 2025 wordt het beleidskader voorgelegd aan de raad en de consequenties worden betrokken bij de opstelling van de begroting 2026 en het IVP. In het programma worden ook de ontwikkelingen in het kader van de schaalsprong opgenomen. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In de gemeentelijke begroting 2025 heeft de raad besloten om € 6,0 miljoen te reserveren binnen het investeringsprogramma voor de nieuwbouw van de sportaccommodatie van RKSV Mierlo-Hout en 8

3.1.1 Financiële ontwikkelingen In onderstaande tabel worden de financiële wijzigingen voor programma 1 weergegeven. Deze bestaan uit voor- en nadelen, budgettair neutrale wijzigingen (er is dekking voor de extra lasten) en technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma’s en doen niets af aan de gestelde doelen). Bedragen x € 1.000

Programma 1 - Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Voor- en nadelen Actualisatie kapitaallasten t.b.v. berap 2025 De kapitaallasten en de dekkingsreserves in de programma’s worden aan de hand van de jaarrekening 2024 in lijn met de werkelijkheid gebracht. Dit heeft ook geleid tot een voordeel in het kapitaallastenplafond (zie ook het budgettair beeld). Hogere uitgaven leerlingenvervoer Mede gezien de gestegen kosten voor vervoer zijn de kosten voor leerlingenvervoer hoger dan begroot. Deze kosten worden gedekt door de egalisatiereserve Sociaal Domein. Ramen kosten en opbrengsten witgoedregeling 2025 De witgoedregeling is gestart in 2024 en liep door tot 1 juli 2025. In bijgevoegde begrotingswijziging is de raming van de kosten en opbrengsten over 2025 opgenomen. Verantwoording van de werkelijk kosten wordt aan het einde van het jaar verantwoordt via de SPUK regeling aanpak energie armoede. Raming kosten en opbrensten SPUK Integraal Zorgakkoord (IZA) voor 2025 Vooruitlopend op het einde van het jaar, worden de kosten voor de SPUK IZA 2025 geraamd Correctie Budget Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) Het budget RMC aanlaten sluiten bij de bijdrage van Eindhoven Uitkering resulaat 2024 vanuit de GR Senzer Het Algemeen Bestuur van de GR Senzer heeft besloten het positieve resultaat van de GR Senzer over 2024 uit te keren aan de deelnemende gemeenten.

Deze uitkering heeft inmiddels plaatsgevonden. Er wordt een ontvangst begroot van € 2,1 miljoen waarvan € 1,4 miljoen naar het rekeningresultaat gaat en het restant € 736.000 ten gunste van de reserve Sociaal Domein. Verkoop Nijendaldreef 5 In 2025 is het perceel met het daarop staande pand aan de Nijendaldreef 5 verkocht. Tegenover de éénmalige verkoopopbrengst staan de éénmalige kosten als gevolg van het afboeken van de nog resterende boekwaarde.

9

Voordeel

Nadeel I/S

4.090

3.087 I

300

300 I

1.740

1.740 I

1.962

1.962 I

42

42 I

2.137

737 I

250

91 I

Bedragen x € 1.000

Programma 1 - Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Voor- en nadelen Raming kosten en opbrensten SPUK GALA voor 2025 Vooruitlopend op het einde van het jaar, worden de kosten voor de SPUK GALA 2025 geraamd Extra aanvraag in verband met meer bedden De eerste raming van de lasten voor Opvang Ontheemden Oekraine voor 2025 was afgerond € 7 miljoen. In verband met meer bedden worden de lasten hoger geraamd Verwacht resultaat 2025 Beschermd Wonen In 2025 wordt een positief resultaat verwacht op de budgetten van Beschermd Wonen. Vooruitlopend hierop, wordt € 500.000 toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein. Kosten verbouwing Gasthuisstraat 79 ivm ISK Onderwijs Op 19 augustus heeft het college besloten om akkoord te gaan met bouwkundige aanpassingen bij het Jan van Brabantcollege, gasthuisstraat. Vanaf deze locatie wordt met ingang van het najaar 2025 onderwijs gegeven aan nieuwkomers (ISK onderwijs). De kosten voor de verbouwing worden gedekt uit de reserve Nieuwkomers. Technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma's) Verrekening wijzigingen meicirculaire 2025 met programma’s conform RIB meicirculaire 108-2025. Subsidieplafond 2025 Totaal Nadelig saldo

10

Voordeel

Nadeel I/S

1.904

1.904 I

1.000

1.000 I

500

500 I

250

250 I

0 0 14.175

5.968 I 66 I 17.647 3.473

3.2

Programma 2: Duurzaam en leefbaar

opstellen van het omgevingsplan voor de wijken Brouwhuis, Rijpelberg en Dierdonk. Besluitvorming hierover vindt plaats in 2026.

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. grondbedrijf) Oprichting Reserve Woningbouwfonds We willen tot 2028 een extra stimulans aan de woningmarkt geven om de realisatie van het betaalbare segment (sociale huur, middenhuur en betaalbare koop) te ondersteunen. Voor ondersteuning van de sociale huur heeft de gemeente al een bestaande reserve/subsidieregeling. De Reserve Woningbouwfonds vormt hierop een aanvulling.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In het najaar 2025 brengen we het omgevingsplan voor het gebied De Bergen ter besluitvorming naar de raad. Daarnaast starten we in 2025 met het opstellen van het omgevingsplan voor de wijk ’t Hout. Besluitvorming hierover vindt naar verwachting op z'n vroegst eind 2026 plaats.

De Reserve Woningbouwfonds is bedoeld om projecten beter haalbaar te maken, bijvoorbeeld door investeringen in de randvoorwaarden rondom woningbouw, zoals ontsluiting en voorzieningen rondom een gebouw. En ook voor de inzet van capaciteit binnen de ontwikkelketen van de gemeente, om hiermee de woningbouw te continueren of te versnellen. Dit alles onder voorwaarde dat er geen sprake is van staatssteun. Van 20252028 wordt jaarlijks € 2,5 miljoen uit de algemene reserve toegevoegd aan deze nieuwe reserve (in totaal € 10,0 miljoen). We gaan op korte termijn een beleidskader uitwerken voor de inzet van deze middelen.

Grondbedrijf Het Grondbedrijf faciliteert ontwikkelingen door de beleidsdoelstellingen mee te nemen in het grondbeleid. In de paragraaf 5.7. Grondbeleid van de programmabegroting is dit verder toegelicht.

Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken) Sociale activiteiten - ontwikkelingen WOP Rijpelberg Er wordt in 2025 gewerkt aan het op te stellen Wijkontwikkelingsplan Rijpelberg. Deze wordt naar verwachting in 2025 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Door het analyseren van data en cijfers, het organiseren van wijkbijeenkomsten en het voeren van gesprekken met inwoners en partners is duidelijk dat er in Rijpelberg extra aandacht zou moeten komen voor de thema's: meedoen, ontmoeting, gezondheid en zorg.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In plaats van een beleidskader wordt aangesloten bij regionale Beethovensubsidies. De raad heeft hiertoe op 9 september 2025 besloten. Omgevingsplan Het omgevingsplan vervangt de huidige bestemmingsplannen, lokale verordeningen en gedecentraliseerde Rijksregels in het fysieke domein. We moeten uiterlijk begin 2032 een gebiedsdekkend omgevingsplan hebben. We groeien daar via een transitiepad de aankomende jaren stapsgewijs naartoe. In 2025 brengen we het omgevingsplan voor 't Hout ter besluitvorming naar de raad. Daarnaast starten we in 2025 met het

Door het doorlopen participatietraject bestaat momentum om alvast aan de slag te gaan met deze thema's. Daarom wordt in 2025 gestart met sociale activiteiten voor het creëren en stimuleren van sociale cohesie, ontmoeting, gezondheid en het tegengaan van eenzaamheid. Er zal met de diverse betrokken partners en bewoners gekeken worden waar de behoeftes liggen in de wijk en daar zal op ingespeeld worden. Dit zal een vervolg krijgen in 2026 en de komende jaren. 11

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In 2025 wordt gewerkt aan het wijkontwikkelingsplan Rijpelberg. Naar verwachting wordt deze begin 2026 aan de raad ter vaststelling voorgelegd. Op basis van data-analyse, wijkbijeenkomsten en gesprekken met bewoners en maatschappelijke partners zijn de bouwstenen geformuleerd waarop projecten en maatschappelijke interventies zijn gebaseerd. Nog vóór de officiële vaststelling is al gestart met diverse initiatieven, waaronder de ontwikkeling van het MFA, bouwprojecten aan de Baroniehof en op de voormalige locatie van tennisclub ’t Lobke. Daarnaast vinden er straatgesprekken plaats en worden gesprekken gevoerd aan en achter de voordeur.

de Stadse Aa weer (deels ondergronds) stromend vanaf de Kasteeltuin tot het Gulden Land. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Het 25 Septemberpark is opgeleverd. De studie naar de Stadse Aa heeft vertraging opgelopen. Ontwikkeling Stationskwartier In het Stationskwartier wordt verder gewerkt aan het EHAD-terrein. Ook hier blijft netcongestie een belangrijk aandachtspunt. De bouw van het politiebureau start. De herinrichting van het Parc Bruxelles wordt opgepakt, met daarmee ook de verbetering van de route tussen treinstation en centrum.

Ontwikkelingen centrum Het noordelijk deel van het centrum ontwikkelt zich in volle vaart en dat is buiten goed te zien. In de Waart zijn de 100 appartementen van de Zuidrand in aanbouw en wordt de openbare ruimte opnieuw ingericht. In het najaar van 2024 wordt een raadsbesluit voorgelegd met betrekking tot het Piet Blomplein. Indien de raad positief besluit, vindt in het vervolgtraject een aanbesteding plaats om tot een nieuwe parkeergarage te komen Ook wordt er een start gemaakt met het verkeersluw maken van de Kanaaldijk NW tussen de Kasteelbrug en de Havenbrug.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Voor de vergroening van het Stationskwartier, waaronder de herinrichting van Parc Bruxelles valt, is een subsidieaanvraag gedaan in het kader van de Regiodeal. Suytkade Op Suytkade wordt gebouwd aan de laatste waterburchten en de woningen aan de Kanaalboulevard. De nieuwbouw van het Jan van Brabant college wordt verder ontwikkeld.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De plannen voor de Kanaaldijk N.W. zijn ondergebracht in een bredere verkeersstudie naar de ontsluiting van de stad en het centrum. Deze zal niet in 2025 worden uitgevoerd.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De definitieve nieuwbouwlocatie van het Jan van Brabant college wordt nader onderzocht. Afhankelijk daarvan kan ook worden bepaald wat er met de locatie nabij de Cacaofabriek kan gaan gebeuren. Zie ook Voorbereidingskrediet Jan van Brabant

Vergroening centrum De plannen voor het gedeelte van de Stadse Aa dat in het centrum ligt worden verder uitgewerkt. Met het afronden van het 25 Septemberpark is 12

Wijkontwikkelingsplannen Er wordt in 2025 uitvoering gegeven aan de al vastgestelde Wijkontwikkelingsplannen voor Helmond-Oost en Helmond-Noord. Dit zal een vervolg krijgen in 2026 en de komende jaren. Daarnaast wordt gewerkt aan het op te stellen Wijkontwikkelingsplan voor Rijpelberg. Naar verwachting wordt het Wijkontwikkelingsplan Rijpelberg in 2025 voorgelegd aan de raad ter besluitvorming.

De plannen voor Houtsdonk zijn inmiddels geknipt in Houtsdonk (nabij de Hebomaflats) en Houtse Beemden (de bedrijvenzone langs de Kanaaldijk Z.W.). Dit om een snellere start te kunnen maken met de woningbouw in Houtsdonk, zonder daarbij afhankelijk te zijn van de definitieve tracébepaling van het Houtsdonktrace en de verplaatsing van bedrijven, wat meer tijd en uitwerking vergt.

Veiligheid De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In 2025 is gewerkt aan de vastgestelde wijkontwikkelingsplannen voor Helmond Oost, Helmond Noord en Leonardusbuurt. Dit krijgt een vervolg in 2026 en daaropvolgende jaren. Het wijkontwikkelingsplan Rijpelberg wordt begin 2026 aan de raad aangeboden. De wijkontwikkelingsplannen voor de Binnenstad Oost, Helmond West en Annawijk worden afgesloten. In deze wijken heeft een fysieke en maatschappelijke opwaardering plaatsgevonden. Hiermee is het doel om deze wijken te revitaliseren bereikt.

Het thema Veiligheid kent geen afwijkingen.

Houtsdonk Het Ruimtelijke Ontwikkel Plan (ROP) wordt verder uitgewerkt. Er wordt gewerkt aan de plannen voor drie deelgebieden, te weten fase 1 (nabij de bestaande buurt Houtsdonk), aan het Houtsdonktracé en de locatie op de hoek van de Kanaaldijk/Heeklaan. Voor de gebiedsontwikkeling Houtsdonk is voorkeursrecht gevestigd. Dit is noodzakelijk om bedrijfsverplaatsingen mogelijk te maken. Ook hiervoor blijft netcongestie een belangrijk aandachtspunt om de gebiedsontwikkeling Houtsdonk tot een succes te maken.

In 2025 werken we samen met partners en inwoners aan de benodigde uitvoeringsplannen voor de transitie naar duurzame energie. Hiervoor wordt € 60.000 per jaar uitgetrokken. In 2025 betreft dit het Centrum, Rijpelberg en Brouwhuis, Nieuw-Brandevoort en Helmond-Noord. Deze plannen zullen nog tot 2030 in uitvoering en onderzoek zijn. De ontwikkelingen in 2025 zijn een eerste stap met een vervolg in 2026 en verder.

Klimaat & energie / gezonde leefomgeving Wijkuitvoeringsplannen transitievisie Warmte De Gemeenteraad heeft de transitievisie Warmte vastgesteld en kennisgenomen van de update in 2023. We werken ook in 2025 aan de onderzoeken en eerste uitvoering in de genoemde prioritaire wijken. Hiervan is participatie met de wijk een belangrijk onderdeel, we doen dit op basis van ons nieuwe participatie beleid. Onderdeel van deze aanpak is tevens te leren en wijkgericht werken verder te ontwikkelen.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Het inhoudelijke doel blijft het voorbereiden van inwoners op (het realiseren van) een aardgasvrije woning. De focus ligt op dit moment op het ondersteunen van inwoner-initiatieven 'van onderop' met kennis en

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken.

13

eventueel financiële middelen. De ervaringen die we hiermee opdoen, zullen de aankomende jaren vertaald worden naar een meer planmatige aanpak in wijkuitvoeringsplannen. De verwachting is, dat het beschikbare budget voor 2025 niet volledig gebruikt zal worden.

stad, zoals realisatie van ecologische verbindingszones en realisatie van nieuwe recreatieve routes. In 2025 leveren we de volgende onderdelen op: 1. Natuur- en landschapsvisie inclusief meerjaars uitvoeringsprogramma 2. Inrichtingsvisie Landschapspark Kloostereind en starten met realisatie van het uitvoeringsprogramma. 3. Integrale visie voor beekdal van de Goorloop inclusief drie inrichtingsplannen voor drie deelgebieden: a. Het versterken van natuurgebied Groot Goor (Hydrologisch herstel van Groot Goor, beekherstel Goorloop en uitbreiding natuurnetwerk Brabant) aan de zuidkant. b. Het versterken van het middengebied, herstel van het beekdallandschap in het Goorlooppark tevens ook EVZ (ecologische verbindingszone). c. Het versterken van het beekdallandschap rondom Goorloop Noord, Stiphoutse Loop en realisatie van de EVZ Schevelingse Loop aan de noordkant van Stiphout en landgoed Croy.

Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 Met de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 werken we aan uiteenlopende projecten om onze stad klimaat-adaptief te maken; 2025 is het laatste jaar van de huidige uitvoeringsagenda. Het gaat van het ondersteunen van initiatieven in de stad zoals geveltuintjes of groene daken, tot het regelen van cofinanciering voor klimaat-adaptieve maatregelen bij infrastructurele werken. In 2025 bereiden we samen met onze partners in de stad een nieuwe uitvoeringsagenda 2026-2030 voor die nog concreter toewerkt naar onze doelstelling om in 2050 als stad klimaatbestendig te zijn. De uitvoeringsagenda 2026-2030 wordt in 2025 aan de raad ter vaststelling voorgelegd. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De uitvoeringsagenda wordt niet aan de raad ter vaststelling aangeboden, omdat dit binnen de bestuursbevoegdheid van het college valt. Het aanbieden van de uitvoeringsagenda aan het College ter vaststelling loopt conform planning.

Het betreffen hier integrale gebiedsontwikkelingen welke meerjarig doorlopen. Onderdelen 1 en 2 lopen conform planning. De uitvoering van de doelstelling opgenomen onder 3 kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Wij hebben u voor de zomervakantie middels Raadsinformatiebrief (RIB) geïnformeerd over de vaststelling van de Visie Beekdalontwikkeling Goorloop. Wij gaan de visie nu uitwerken naar twee inrichtingsplannen voor zuidelijk en noordelijk deel van het beekdal. Verbeteringen en

Natuur- en Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond In 2025 leggen we de Natuur- en Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond inclusief een meerjarig uitvoeringsprogramma Groen & Gezond Helmond ter vaststelling voor. In dit meerjarenprogramma zijn projecten opgenomen die een bijdrage leveren aan een groenere en (be)leefbare

14

aanpassingen aan het reeds gerealiseerde Goorlooppark worden meegenomen binnen de uitwerking van deze twee inrichtingsplannen.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Wij hebben u in het voorjaar via een RIB geïnformeerd dat het besluit over het verkrijgen van het missielabel rond de zomervakantie zou komen. Inmiddels heeft de Europese Commissie aangegeven dat dit oktober zal worden. Wij gaan ondertussen door met het activeren van het netwerk. Hiervoor hebben we in mei een transitielab georganiseerd, dat goed is bezocht. Dit najaar gaan we met enkele stakeholders bekijken hoe we projecten verder kunnen brengen naar de uitvoeringsfase.

Regionale Energie Strategie (RES) Er wordt in 2025 met de 21 gemeenten van de MRE-uitwerking gegeven aan het Samenwerkings- & uitvoeringsprogramma (S&UP) RES. Ook wordt er een besluit genomen over de indiening van een RES 2.0. Dit gebeurt in samenwerking tussen MRE, provincie en waterschappen. Samen werken we ook aan het vraagstuk rondom netcongestie. Zowel het S&UP als de RES zijn in 2025 niet afgerond maar lopen in uitvoering in elk geval tot 2030.

Energiearmoede Om kwetsbare inwoners met een laag inkomen te ondersteunen in de energietransitie zetten we in op bewustwording en maatregelen om de energielast structureel te verlagen. Dit doen we door middel van het inzetten van kierenjagers (voor huur- en koopwoningen) en door het verduurzamen van particuliere koopwoningen. In 2025 worden alle potentiële woningen in kwetsbare wijken bezocht waar energiearmoede voorkomt. Een kierenjager kijkt of er hulp nodig is bij het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen. Voor het traject voor verduurzamen koopwoningen is voor de periode 2024-2026 budget voor 800 woningen.

De regionale aanpak van netcongestie loopt conform planning. De uitvoering van de doelstelling met betrekking tot de RES 2.0 kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Voor de Regionale Energiestrategie (RES) (1.0) heeft uw raad in juni een voortgangsrapportage ontvangen vanuit het MRE, waarin is aangegeven dat het oorspronkelijke bod voor 2 TW duurzame opwek voor 2030 om diverse redenen niet gehaald zal worden. Over het opstarten van de RES 2.0 wordt in 2025 geen besluit meer genomen. Het MRE zal dit in 2026 gaan oppakken. Klimaatcontract Afgelopen september is opnieuw het Klimaatcontract ingediend. In april 2025 wordt bekend of we het missielabel krijgen. Waar het traject van het contract in 2025 eindigt, is het proces met de stad een doorlopend proces. We blijven projecten van stakeholders monitoren en begeleiden stakeholders met het opzetten van nieuwe projecten. We organiseren bijeenkomsten voor bedrijven, inwoners en maatschappelijke organisaties.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De regelingen die we inzetten zijn conform wat we in de begroting hebben aangegeven (Kierenjagers en ontzorging inwoners voor het nemen van verduurzamingsmaatregelen). In de begroting wordt beschreven dat we in 2025 alle woningen in deze doelgroep (800 woningen) gaan bezoeken, dit is echter niet het geval. We hebben begin 2025 een pilot afgerond, waarbij we inwoners van 50 woningen een intensief begeleidingstraject hebben aangeboden waarbij de woning kon worden verduurzaamd op kosten van 15

de gemeente. Hieraan hebben uiteindelijk 8 eigenaren meegedaan. Deze aanpak is geëvalueerd en we gaan met de ervaringen dit najaar een nieuwe aanpak uitwerken. Deze zal naar verwachting begin 2026 van start gaan. Hierbij zullen we gefaseerd deze doelgroep begeleiden in de verduurzaming van hun woning. Dit traject gaat meerdere jaren duren.

met de gemeenteraad gedeeld en er een besluit genomen rondom de eventuele rolneming van gemeente binnen warmtetrajecten. Dit specifiek voor het Centrum. Aansluitend wordt een algemeen plan voor de gehele gemeente verder uitgewerkt. Dat zal lopen tot zeker 2026. Een en ander is mede afhankelijk van besluitvorming rondom de warmtewet vanuit het Rijk en de keuzes die Provincie Noord-Brabant zal maken inzake een provinciaal warmte bedrijf. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in het onderzoek en vervolg.

Uitvoering warmtetransitie In 2025 geven we uitwerking aan de prioritaire wijken, uit de ge-update transitievisie november 2023. Ook wordt de participatie met de wijken opgepakt. De eerste onderzoeken worden in 2025 afgerond (zie ook onderzoek warmte en rolneming) en gesprekken met inwoners worden gevoerd. Uitvoering en vervolg loopt tot 2030.

Warmtebedrijf In 2024 startten we met het onderzoek naar een mogelijk publiek warmtenet in Helmond (centrum) en willen dat hiermee in 2025 duidelijk wordt welke mogelijkheden er bestaan voor de mogelijke oprichting van een publiek warmtebedrijf in Helmond. Een dergelijk warmtebedrijf zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de doelen van de door de gemeenteraad in 2021 en 2023 vastgestelde Transitievisie Warmte.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De aanpak van de warmtetransitie heeft (deels) gewacht op de parlementaire behandeling van de Wet collectieve Warmte (WcW) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Inmiddels zijn de contouren van de aanpak en de rol van de lokale overheden in hoofdlijnen duidelijk. De verwachte inwerkingtreding van beide wetten is voorzien per 1 januari of 1 juli 2026. Voor de participatie in de wijken verwijzen wij naar de tekst bij de wijkuitvoeringsplannen transitievisie warmte. Voor de onderzoeken warmte en rolneming verwijzen wij naar de tekst bij de rolneming duurzame opwek energie.

Zon In 2024 startte de uitvoering van het plan van aanpak voor zon-op-dak. Dit plan bevat zowel informatie over de opschaling van zon-op-dak op woningen, als bij bedrijven, onderwijsvastgoed en maatschappelijk vastgoed. Aangezien veel van deze daken niet van ons zijn, hebben we hierin een faciliterende en ondersteunende rol. Ons eigen vastgoed wordt verduurzaamd volgens de vastgestelde routekaart. Naar verwachting is eind 2024 het beleid Zon vastgesteld. Dit beleid is afhankelijk van de besluitvorming van de landschapsvisie, aangezien hierin inpassingsvoorwaarden zijn opgenomen. Na vaststelling van beide documenten kunnen vanaf 2025 initiatiefnemers een initiatief starten (op basis van het participatie beleid) en aansluitend een vergunning indienen voor de ontwikkeling van zon-op-land op particuliere grond. In 2025 en volgende jaren geven we verder invulling aan het plan van aanpak zon-op-

Rolneming opwek duurzame energie Op 2 juli 2024 heeft gemeenteraad ingestemd met een onderzoek naar de verschillende opties voor rolneming in de verduurzaming van warmte. Welke rol neemt de gemeente zelf, en welke laat het aan marktpartijen of andere overheden. Dit onderzoek loopt tot in elk geval het 2e kwartaal van 2025. Voor de zomer van 2025 worden de resultaten van het onderzoek 16

dak en kan er ook zon-op-veld worden ontwikkeld. De output is mede afhankelijk van oplossingen rond netcongestie en initiatieven van derden. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken.

nieuwe situatie er uit zal zien, meerdere scenario’s zijn mogelijk, zoals dat de gemeente eigenaar / exploitant van het warmtenet wordt, maar ook dat de gemeente helemaal geen rol heeft. We wachten daarom vooralsnog de nieuwe warmtewet af, maar willen wel gereed zijn als de tijd rijp is. Het streven is nog steeds dat de warmterotondes private projecten worden, maar als dit niet van de grond komt, nemen we wel publiek de rol om dit te ondersteunen en aan te jagen.

Warmtebedrijf Het onderzoek naar de mogelijke rolneming van de gemeente in een publiek warmtebedrijf is afgerond. De resultaten zijn in september gepresenteerd aan de opiniecommissie. Zon De geactualiseerde beleidsregels voor de realisatie van zonnevelden zijn in juli vastgesteld, tegelijkertijd met de Natuur en landschapsvisie Groen en Gezond Helmond. We zijn nog niet gestart met het beleid voor zon-op-dak. Dit heeft te maken met het landelijke beleid (o.a. afschaffing salderingsregeling) en de toenemende invoercongestie op het elektriciteitsnetwerk. Hierdoor is het op dit moment niet opportuun om een gemeentebrede aanpak te formuleren. Individuele bewoners kunnen wel altijd terecht bij het Energiehuis Slim Wonen voor informatie op maat voor hun eigen situatie. Voor het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) is het provinciale energieloket beschikbaar. Toekomstbestendige bedrijventerreinen • In 2025 willen we over gaan tot de realisatiefase voor de warmterotondes op BZOB, Groot Schooten en Hoogeind. Het initiatief ligt bij de particuliere trekkers. De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De WcW is uitgesteld, waardoor het maken van langjarige afspraken moeilijk is. Op dit moment weten we niet precies hoe de 17

•

Voor de waterrotonde op BZOB geldt dat onze inzet is deze in 2025 fysiek te realiseren. Hiertoe gaan we een SOK aan met exploitant Hydrobusiness over de gemeentelijke financiële bijdrage aan het project, alsmede de voorwaarden van verhuur van de voor het project beoogde kavel. Afronding van het project kan enkel in 2025 als de aanvraag voor een stroomvoorziening dan ook al wordt gehonoreerd. Dit deelproject loopt volgens planning

•

Voor de grondstoffenrotonde hebben we een kavel gevonden welke bij wijze van pilot verhuurd kan worden gedurende 2025. In de loop van dat jaar zullen we -afhankelijk van de uitkomsten van de pilot- op zoek moeten naar een definitieve locatie voor de grondstoffenrotonde. Dit deelproject loopt volgens planning

•

Het Smart Grids project kent vooralsnog 1 fase: de ontwikkelfase. Op dit moment (tot en met 2024) wordt de ontwikkeling voorzien. Vanaf medio-eind 2024 wordt gestart met pilots, die in 2025 verder gaan. Afhankelijk van de uitkomsten wordt het project vanaf 2025 naar een volgende fase getild

Mobiliteit

Dit project is hetzelfde als het project om bedrijven te stimuleren om op energiegebied samen te werken in energiehubs. Zie de toelichting die hieronder staat. •

Verkeersluwe Kanaaldijk Het verkeersluw maken van de Kanaaldijk in Helmond is eerder al verwerkt in plannen en budgetten. Maar dit blijkt niet haalbaar zonder ook aandacht te besteden aan de effecten die dit heeft op omliggende straten, en dan vooral de Julianalaan. In de begroting 2025 nemen wij de voorbereidingskosten op, en in 2026 reserveren wij investeringsruimte voor maatregelen op het gebied van infrastructuur en inrichting van de openbare ruimte.

Het project om bedrijven te stimuleren om op energiegebied samen te werken in energiehubs loopt. De interesse bij bedrijven is gepeild. Als volgende stap wordt technisch uitgezocht wat kansrijke clusters voor samenwerking zijn. Als de bedrijven positief zijn over de uitkomst, start vanaf eind 2024 de uitvoering. Dat loopt door in 2025. Als het een succes is, herhalen we het traject met een volgende lichting bedrijven.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Naar aanleiding van de eerdere resultaten voor het autoluw maken van de Kanaaldijk N.W., laat het college namelijk eerst een studie uitvoeren naar de centrum brede verkeersstructuur.

De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Het project om bedrijven te stimuleren om samen te werken op Energiegebied en in smart-grid heeft geen kansrijk startcluster van 3-5 bedrijven opgeleverd. Dit komt onder andere omdat de geïnteresseerde bedrijven niet op dezelfde lus van het elektriciteitsnet zaten. Daarom is ervoor gekozen om te focussen op BZOB. Van de grootste energieverbruikers op BZOB zijn de behoeftes bekend. Stichting Bedrijventerreinen Helmond (SBH) benadert nu ook de omliggende bedrijven die zich nog niet gemeld hebben. Het doel daarvan is om een duidelijk beeld te krijgen van de energiebehoefte en de samenwerkingsmogelijkheden van alle bedrijven op BZOB.

Beheer en onderhoud Het thema Beheer en onderhoud kent geen afwijkingen.

Zie ook hoofdstuk 4.3.3. Bedrijventerreinen / circulaire economie.

18

3.2.1

Financiële ontwikkelingen

In onderstaande tabel worden de financiële wijzigingen voor programma 2 weergegeven. Deze bestaan uit voor- en nadelen, budgettair neutrale wijzigingen (er is dekking voor de extra lasten) en technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma’s en doen niets af aan de gestelde doelen). Bedragen x € 1.000

Programma 2 - Duurzaam en leefbaar Voor- en nadelen Actualisatie kapitaallasten t.b.v. berap 2025 De kapitaallasten en de dekkingsreserves in de programma’s worden aan de hand van de jaarrekening 2024 in lijn met de werkelijkheid gebracht. Dit heeft ook geleid tot een voordeel in het kapitaallastenplafond (zie ook het budgettair beeld). Opvolging PFAS-vervuiling gemeente Helmond De gemeente heeft Chemours in 2023 al aansprakelijk gesteld. De hiermee gemoeide stukken zijn eerder met uw raad gedeeld. Om deze aansprakelijkstelling verder uit te werken en te bezien welke acties in dit kader benodigd zijn, heeft de gemeente besloten een advocaat in te schakelen om haar in dit traject van advies en verdere rechtsbijstand te voorzien. De hiermee in 2025 gemoeide kosten zijn nog niet afzonderlijk meegenomen in de Spuk-aanvraag die eerder voor 2025 is gedaan en zijn om deze reden als onvoorziene kosten in de 2e berap meegenomen. De kosten zijn gebaseerd op een raming door de advocaat en met name bedoeld voor de volgende werkzaamheden: het voeren van correspondentie, het bestuderen van wet- en regelgeving, het maken van een analyse van de schadepositie van de gemeente, het opstellen van brieven, alsmede het voeren van gesprekken/onderhandelingen.

Verkoop (bloot eigendom) Brandevoortse Dreef 103 In 2025 is het bloot eigendom van de ondergrond van het brandstofverkooppunt aan de Brandevoortse Dreef 103 verkocht. Tegenover de éénmalige verkoopopbrengst staan de éénmalige kosten als gevolg van het afboeken van de nog resterende boekwaarde. Vervanging installaties parkeergarage De Veste In de 1e Berap 2025 is in hoofdstuk 4 risico's en bijsturingsmogelijkheden onder paragraaf 4.1 risico's gemeld, dat binnen de Vereniging van Eigenaren (VvE) Parkeerkelder Herenlaan (De Veste blok 9) onvoldoende gespaard is voor de vervanging van installaties (o.a. brandmeld, CO2 detectie en ventilatoren). Dit betekent, dat alle eigenaren, waaronder ook de gemeente Helmond (85% eigenaar), een extra financiële bijdrage moeten doen in 2025 om de installaties te kunnen vervangen. De extra financiële bijdrage voor de gemeente Helmond bedraagt € 220.000. De structurele effecten (ophoging van de VvE bijdrage) brengen we nog in beeld en daarover zullen we u later informeren.

19

Voordeel

Nadeel I/S

1.233

193 I

0

50 I

746

561 I

0

220 I

Bedragen x € 1.000

Programma 2 - Duurzaam en leefbaar Voor- en nadelen Inkomstenderving leges Omgevingswet De geprognotiseerde opbrengst van de leges Omgevingswet in 2025 (€ 3,4 miljoen) wordt naar verwachting niet gehaald. We verwachten een inkomstenderving van circa € 900.000 in 2025. Hiervan kan een bedrag van € 242.000 gedekt worden vanuit de reserve bouwleges en Omgevingswet. Per saldo is het nadeel € 658.000.

Voordeel

Nadeel I/S

0

658 I

100

100 I

De legesinkomsten in 2025 blijven naar verwachting achter bij de begroting. Dit heeft zowel externe als interne oorzaken. Landelijk zien we een afname van bouwactiviteiten door hogere bouwkosten (als gevolg van gestegen rentes, inflatie en een tekort aan personeel). Ook de invoering van de Omgevingswet beïnvloedt het proces, omdat sommige aanvragen extra toetsing en afstemming vereisen wat kan leiden tot vertraging bij de instroom van vergunningaanvragen. Daarnaast speelt mee dat wij door de schaarste aan expertise en de krappe arbeidsmarkt niet alle initiatieven tegelijk kunnen oppakken. Het college heeft begin 2025 daarom besloten om woningbouwprojecten te prioriteren. Veel van deze projecten bevinden zich nog in de ontwikkelfase, waardoor niet alle leges in de tweede helft van 2025 zullen binnenkomen. Voor enkele lopende projecten verwachten we nog wel aanvragen, maar de totale opbrengst blijft naar verwachting onder de begroting. Verder is dit jaar minder vaak een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (afwijking van het omgevingsplan) aangevraagd dan verwacht en zijn ontwikkelingen op bedrijventerreinen tijdelijk stilgelegd door netcongestie. Zoals ook in de begroting 2026 opgenomen is een onderzoek uitgezet om de onderbouwing van de legestarieven te herzien en waar mogelijk efficiënter te maken. De uitkomsten van deze opdracht zijn gereed in het tweede kwartaal 2026.

Voorbereidingskrediet Wijkaccommodatie Stiphout-Warande Deze investering is bedoeld ter dekking van de kosten voor ambtelijk inzet en een in te schakelen bureau om een onderzoek uit te voeren naar de behoefte in de wijk. Dit n.a.v. de motie gebiedsvisie Stiphout 2022-2035. Voor deze kosten wordt de reserve Leefbaarheidsmaatregelen ingezet. In de motie is als dekking de reserve Stedelijke Investering aangegeven. Gelet op het feit dat in de programmabegroting 2026 de reserves Stedelijke Investeringen en Leefbaarheidsmaatregelen zijn samengevoegd, hebben we hier vooruitlopend ook rekening mee gehouden.