RN 069 1e Bestuursrapportage (Berap) 2024
Tekst van het document
Inhoudsopgave 1
Inleiding ...................................................................................................................................................... 1
1.1 1.2
Doel van de Berap ................................................................................................................................... 1 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 1
2
Budgettair beeld ........................................................................................................................................ 2
3
Afwijkingen beleidsresultaten per programma ...................................................................................... 7
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen .............................................................................. 7 Programma 2: Duurzaam en leefbaar ..................................................................................................... 8 Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk ................................................................................. 9 Programma 4: Bestuur en organisatie...................................................................................................10 Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................10
4
Stand van zaken grote projecten ...........................................................................................................11
5
Voortgang en planning Crisis- en Herstelnota .....................................................................................31
6
Stelpost extra inflatie ..............................................................................................................................33
7
Budgettaire neutrale afwijkingen ...........................................................................................................34
8
Afwijkingen op kredieten ........................................................................................................................39
8.1
Nieuwe kredieten ...................................................................................................................................39
9
Financieel-technische begrotingswijzigingen ......................................................................................40
Bijlage 1: Totaaloverzicht met effecten op begrotingssaldo .....................................................................41 Bijlage 2: Afkortingen en Acroniemen .........................................................................................................42
1
Inleiding
In deze 1e bestuursrapportage (Berap) 2024 informeren wij u over de afwijkingen van de begroting 2024. Dit kunnen zowel afwijkingen zijn op de vastgestelde beleidsresultaten als op de budgetten. De reguliere afwijkingen van de Berap zijn incidenteel. De afwijkingen die structurele effecten hebben worden in de integrale afweging van de programmabegroting 2025 meegenomen. In de Berap leggen we daarnaast begrotingswijzigingen aan u voor en geven wij een prognose van het resultaat over 2024. Deze Berap is gebaseerd op de bij ons bekende informatie per 1 mei 2024.
1.1
Doel van de Berap
De Berap heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de afwijkingen die we constateren vergeleken met de begroting en dient als (bij)sturingsinstrument.
1.2
Leeswijzer
Na dit inleidende hoofdstuk presenteren we in hoofdstuk 2 een financieel overzicht met de afwijkingen die een effect hebben op de begroting. Het uitgangspunt hierbij is het budgettair beeld dat uw raad vaststelde in de begroting 2024 (pagina 17). In hoofdstuk 3 melden we eventuele afwijkingen die er zijn op de beleidsresultaten uit de begroting 2024. De presentatie hiervan volgt de programma-indeling van de begroting. Wanneer we geen vermelding opnemen, loopt de uitvoering volgens planning. In hoofdstuk 4 geven we een stand van zaken van de voortgang van de grote projecten. Dit doen we per project volgens de R-GOTICK methodiek: Risico's, Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie en Kwaliteit. In de hoofdstukken 5 tot en met 9 presenteren we financiële overzichten met daarin budgettaire aanpassingen die leiden tot begrotingswijzigingen: • Hoofdstuk 5: Voortgang en planning van de Crisis- en herstelnota 2021-2024; • Hoofdstuk 6: Inzet stelpost voor extra inflatie; • Hoofdstuk 7: Financiële afwijkingen die een budgettair neutraal effect hebben op het budgettair beeld van de begroting. Dit kunnen meer- of minderkosten zijn die gepaard gaan met een neutrale wijziging aan de opbrengstenkant door opbrengsten derden, inzet reserves of het anders inzetten van begrotingsbudgetten. De kosten leggen daardoor geen claim op de vrije financiële ruimte van de gemeente.
Ze hebben echter wel een effect op het begrotingssaldo omdat ze leiden tot een aanpassing van de lasten en/of baten; • Hoofdstuk 8: Afwijkingen op de kredieten en/of de vorming van nieuwe kredieten. In het laatste geval gaat het om investeringen die wij bij de begroting nog niet voorzagen maar in 2024 wel tot onvermijdelijke kosten leiden en daardoor niet kunnen wachten tot de voorjaarsnota. • Hoofdstuk 9: Financieel-technische afwijkingen die ook budgettair neutraal zijn maar geen effect hebben op het begrotingssaldo omdat het verschuivingen zijn tussen programma’s. In bijlage 1 laten we via een totaaloverzicht zien welk effect de verschillende budgettaire aanpassingen uit de Berap hebben op het totaal van de baten en lasten van de begroting.
1
2
Budgettair beeld
We startten het begrotingsjaar met een sluitende begroting van baten en lasten. In onderstaande tabel leest u dit saldo van € 0 af in de eerste regel. In de tweede regel staat het budget voor onvoorzien incidenteel. Hiervan heeft uw raad eerder dit jaar besloten € 75.000 in te zetten voor de wervingsprocedure van een nieuwe burgemeester. Hierdoor is voor deze post nog € 175.000 beschikbaar in 2024. Daarna tonen we de (financiële) afwijkingen uit deze 1e Berap met een effect op het resultaat. Hierbij maken we onderscheid in afwijkingen die betrekking hebben op het sociaal domein en alle overige beleidsvelden. Het resultaat van de budgettaire afwijkingen in het sociaal domein is € 7,5 miljoen negatief. We stellen voor dit bedrag te onttrekken aan de reserve sociaal domein. Met huidige prognoses is de stand van de reserve sociaal domein toereikend om de negatieve afwijkingen af te dekken. De financiële afwijkingen op de overige beleidsvelden leiden tot een nadelig resultaat van € 3,1 miljoen. Dit kunnen we gedeeltelijk opvangen met de ruimte uit het kapitaallastenbudget. We stellen voor het restant af te dekken door een onttrekking te doen aan de Algemene Reserve. De afwijkingen zijn incidenteel. De structurele effecten van de afwijkingen worden in de integrale afweging van de Programmabegroting 2025 meegenomen.
De tabel leest u als volgt: • De bedragen met een – betekenen dat een taak meer geld kost of minder baten oplevert dan begroot. In de laatste kolom geven we dat weer met de N van nadeel; • de positieve bedragen betekenen minder lasten of meer baten voor de begroting. In de laatste kolom geven we dat weer met de V van voordeel. Een uitgebreide toelichting op de afzonderlijke afwijkingen leest u onder de tabel. (bedragen x €1.000)
Budgettair beeld Begroting 2024
0
Post onvoorzien - begroting 2024
250
Wervingsprocedure nieuwe burgemeester
-75
Post onvoorzien - 1e berap 2024
175
Volgnr.
Progr.
Omschrijving
Lasten
1
1
Energietoeslag, witgoedregeling
-1.649
2
1
3
1
Eigen bijdrage WMO Hulp bij Huishouden verlagen Ophoging budget rolstoelen en vervoersvoorzieningen
4
1
Tekorten jeugd 2024
5 6
1 1
7 1-7 8
Baten
V/N N
-700
N
-500
N
-4.000
N
Effect aanpassing tarieven jeugdbescherming en -reclassering (JBJR) Brainport voor elkaar
-300 -200
N
1
Dekking AVE
-146
1
Onttrekking egalisatiereserve sociaal domein
N N 7.495
1e Berap 2024 - saldo wijzigingen lasten-baten sociaal domein 2 Verkenning mogelijkheden kostenverhaal gebiedsontwikkeling
-6.795 -50
V
6.795 N
9
2
Beheer onderhoud wegen
-212
N
10
2
Openbaar groen
-550
N
11
3
Slavernijverleden
-50
N
12
3
Samenwerking regionaal bedrijventerrein
-220
N
13
4
Juridische kosten
-75
N
14
4
Inzet Decentrale Security & Privacy Officer afdeling Dienstverlening
-46
N
15
4
Implementeren en organiseren van het participatiebeleid
-220
N
16
5
Kosten bezwaren en beroepen WOZ-waardebepaling
-200
N
17
5
Extra benodigde middelen voor twee onderzoeken van concerncontrol
-80
N
18
5
Opstarten implementatietraject vervanging Belastingsysteem (VRIS)
-200
N
19
5
Verbeteringen Financieel systeem (ERP7)
-70
N
20
5
Licentiekosten (basis op orde krijgen en houden)
-700
N
21
5
Personele inzet (basis op orde krijgen, houden)
-400
N
22
5
Scenario onderzoek extra nooduitgang raadzaal Huis voor de Stad
-35
N
23
5
Onderuitputting kapitaallastenbudget
24
5
Onttrekking algemene reserve
1.250
V 1.858
Resultaat 1e Berap 2024 - overige beleidsvelden
-1.858
Budgettair beeld Begroting 2024 na wijzigingen
0
2
1.858
V
Toelichting op de inhoud van de tabel 1. Energietoeslag, witgoedregeling In 2024 maken we kosten voor de energietoeslag en witgoedregeling. Deze kosten onttrekken we aan de reserve sociaal domein. Bij de 2e Berap 2023 zijn de middelen uit de reserve Koopkracht hiervoor aan de reserve Sociaal Domein toegevoegd. 2. Eigen bijdrage Wmo Hulp bij Huishouden verlagen De hoogte van de eigen bijdrage is nog gebaseerd op de oude inkomensafhankelijke eigen bijdrageregeling in plaats van op het huidige abonnementstarief. Op basis hiervan worden de baten verlaagd. Er ligt vanuit de landelijke politiek een intentie om opnieuw een inkomensafhankelijke regeling in te voeren. Het is nog niet duidelijk op welk moment deze wijziging in werking zal treden. 3. Ophoging budget rolstoelen en vervoersvoorzieningen Het huidige budget voor rolstoelen en vervoersvoorzieningen is niet toereikend, door de gestegen kosten en de toegenomen vraag naar duurdere rolstoelvoorzieningen binnen de Wmo. 4. Tekorten jeugd 2024 In 2024 verwachten we, in lijn met de landelijke trend, een tekort op de uitgaven voor specialistische jeugdhulp. Momenteel wordt er in een taskforce sociaal domein gewerkt aan maatregelen om de toename van deze en kosten sociaal domein breed voor de toekomst te kunnen beperken 5.
Effect aanpassing tarieven jeugdbescherming en -reclassering De landelijke tarieven voor jeugdbescherming en - reclassering (JBJR) zijn met ingang van 2024 structureel verhoogd. Aanleiding hiervoor is noodzaak voor werkdrukverlaging bij de gecertificeerde instellingen (GI's) die JBJR leveren. 6. Brainport voor elkaar Uw raad is via Raadsinformatiebrief 56 (2024) geïnformeerd over stopzetting van het project Ruimte om te Leven en de start van Brainport voor Elkaar. Brainport voor Elkaar verbindt als vereniging maatschappelijke partners, gemeenten, bedrijven en kennispartners op de regionale sociale agenda met 4 pijlers: a. Baanbrekend: sociale innovatie in Brainport b. Bestaanszeker: iedereen een zeker bestaan in Brainport c. Basisvaardig: vaardigheden die meedoen mogelijk maken d. Bij elkaar: prettig samenleven in Brainport. We zien dit als een kans om het bedrijfsleven meer te betrekken op thema's als geldzorgen, vitaliteit en basisvaardigheden. Om dit van de grond te trekken is een onvoorziene uitgave nodig. 7. Dekking uitvoering Aanpak Voorkomen Escalatie Om uitvoering te kunnen geven aan de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE), wordt de formatie tijdelijk uitgebreid met twee AVE-ambassadeurs. De dekking voor deze formatie vindt plaats vanuit de reserve Sociaal Domein. 8.
Verkenning mogelijkheden kostenverhaal gebiedsontwikkeling Om de ruimtelijke ambities waar te kunnen maken, moeten we ook kijken naar de manier waarop we kosten willen en kunnen verhalen op initiatiefnemers onder het nieuwe regime van de Omgevingswet. Het gaat daarbij vooral om kosten die we mogen verhalen (kosten die we moeten verhalen zijn wettelijk vastgelegd, hierin hebben we geen beleidsvrijheid). Om inzicht te krijgen in de mogelijkheden en consequenties van het kostenverhaal, willen we samen met een externe deskundige een aantal scenario’s doorrekenen. De kosten hiervoor worden nu geraamd op ca. € 3
50.000. Hiervoor is geen budget gereserveerd in de begroting 2024. 9. Beheer onderhoud wegen Voor het voorkomen van achterstallig onderhoud zijn in de begroting van 2024 al incidenteel extra onderhoudsmiddelen voor wegonderhoud toegevoegd voor een aantal locaties. In aanvulling hierop zijn voor een tweetal locaties (Warandelaan en de kruising Heeklaan/Kanaaldijk Zuidwest) extra middelen nodig. Deze zijn in korte tijd ernstig verslechterd, en moeten nog in 2024 worden aangepakt. 10. Openbaar groen De benodigde verhoging van de exploitatiekosten komt voort uit een kostenstijging van de lopende onderhoudscontracten voor het beheer van groenvoorzieningen. Het gaat hier om onderhoud aan stedelijk groen, bomen en natuur. De aanbesteding van de onderhoudscontracten dateert uit eind 2021. De hogere kosten zijn aan ons doorberekend binnen de afspraken van de onderhoudscontracten op basis van de CBS-index/GWW (Grond, Weg en Waterbouw). De kostenstijging in de periode van eind 2021 tot eind 2023 is ongeveer 15%. Dit wordt met name veroorzaakt door de stijging op loon- en brandstofkosten. 11. Slavernijverleden Op 6 juli 2023 heeft uw raad een motie aangenomen om een (wetenschappelijk) onderzoek uit te laten voeren naar de exacte rol die de gemeente Helmond heeft gespeeld in de slavernijgeschiedenis van Nederland. We verwachten dat de kosten voor dit onderzoek maximaal € 75.000 bedragen.
In de 2e berap 2023 is € 25.000 toegekend om te starten met het onderzoek. Daarbij is aangegeven dat het overige deel, € 50.000, wordt verwerkt in de 1e berap 2024. 12. Samenwerking regionaal bedrijventerrein De gemeente heeft de ambitie een regionaal bedrijventerrein op te zetten. Hiervoor is het een samenwerking aangegaan met 5 peelgemeenten. Iedere deelnemende gemeente legt een bedrag in ter financiering van de voorbereiding en eerste stappen in dit traject: € 220.000. Dit bedrag was abusievelijk niet in de begroting opgenomen. 13. Juridische kosten De gemeente heeft te maken met onvoorziene extra juridische kosten. Het gaat enerzijds om externe juridische bijstand waarvoor specifieke expertise nodig is. Anderzijds om juridische begeleiding bij complexe zaken. 14. Inzet Decentrale Security & Privacy Officer afdeling Dienstverlening Op grond van de strategische visie op cybersecurity en privacy is er een verhoogde aandacht voor de security en privacyaspecten. Juist bij de afdeling Dienstverlening, waar alle persoonsgegevens worden verwerkt in de burgerlijke stand en de BRP (Basisregistratie Personen), heeft dit de hoogste prioriteit en is hiervoor extra aandacht nodig. De bestaande capaciteit voorziet onvoldoende in het oppakken van dit soort van taken. Deze capaciteit is vooral gericht op onze primaire taken: het bieden van directe dienstverlening aan onze inwoners.
Om de dienstverlening veilig(er) en binnen de afgesproken termijnen te kunnen blijven bieden is extra capaciteit (0,78 fte) voor nog eens 7 maanden in 2024 noodzakelijk. De totale kosten hiervoor bedragen ongeveer € 46.000. Eventuele structurele effecten nemen we mee in de afweging van de programmabegroting 2025-2028. 15. Implementeren en organiseren van het participatiebeleid Het beleidskader participatie is na eerdere behandeling in het najaar van 2023 door de raad vastgesteld in januari 2024. De realisatie van het beleidskader loopt door alle lagen van de 4
ambtelijke organisatie en vraagt een stevige organisatie daarvan. In aanloop naar vaststelling van het beleidskader en bij de eerste realisatiestappen heeft een tijdelijke kwartiermaker daar invulling aan gegeven. De verdere realisatie van de professionele 'Helmondse’ aanpak van participatie vraagt een invulling van de participatie organisatie. Dit willen we in 2024 nog een tijdelijke extra impuls geven. Daarvoor is dit jaar € 220.000 benodigd. In de voorbereiding van de begroting 2025 zullen wij een voorstel doen voor de permanente inbedding van de realisatie van het beleid in de organisatie. 16. Kosten bezwaren en beroepen WOZ-waardebepaling De afgelopen jaren zijn de kosten van afhandeling WOZ-bezwaren door de actievere rol van de Nocure-no-pay-bureaus sterk toegenomen. In december 2023 is een wetswijziging aangenomen waardoor de bedragen voor kostenvergoedingen in de bezwaarfase zijn teruggebracht tot ongeveer een kwart. Dit heeft geleid tot aanzienlijk minder bezwaren. Tot nu toe in 2024 ongeveer 1.000 tegen 2.600 bezwaren in 2023. Wel zijn er door de NCNP-bureaus in 2024 veel meer beroepszaken ingediend (ongeveer 5 maal zoveel). Dit zal op de kosten voor 2024 weer een verhogend effect hebben. De kostenvergoedingen in de beroepsfase zijn namelijk wel op een hoog niveau gebleven (driemaal hoger dan het bedrag van de oude kostenvergoeding in de bezwaarfase.
Voor 2024 moet rekening worden gehouden met € 200.000 aanvullend budget voor de afhandeling van WOZbezwaren en beroepen, wat wel een flinke daling is vergeleken met 2023. 17. Extra benodigde middelen voor twee onderzoeken van Concerncontrol Voor 2024 verwachten we 1) extra kosten als gevolg van het onderzoek dat Deloitte uitvoert naar het inkoopproces (€ 30.000) en 2) extra kosten voor ondersteuning van de unit Concerncontrol om het proces te begeleiden om te kunnen groeien naar een zogenaamd In Control Statement (€ 50.000). Totaal is er sprake van € 80.000 extra kosten. 18. Opstarten implementatietraject vervanging Belastingsysteem (VRiS) Het huidige belastingsysteem (VRIS) voldoet functioneel gezien niet (meer) aan de eisen die de gemeente Helmond stelt aan een dergelijk software-pakket. Het huidige pakket heeft veel problemen met het verwerken van de aantallen mutaties die horen bij een stad van de grootte van Helmond. Zeker gezien de groei-ambitie van de gemeente Helmond wordt dat probleem alleen maar groter. Daarnaast worden ook de noodzakelijke functies die het systeem zou moeten hebben niet of onvoldoende ondersteund. Met de huidige softwareleverancier hebben we een contract dat loopt t/m het belastingjaar 2026.
Dat betekent dat we nog in de loop van 2024 (2e halfjaar 2024) moeten gaan starten met het zoeken en selecteren van een vervangend systeem, om dit tijdig voor belastingjaar 2027 te kunnen implementeren. 19. Verbeteringen Financieel systeem (ERP7) Momenteel wordt het financieel systeem (ERP7) niet voldoende efficiënt en doelmatig gebruikt. Er is externe ondersteuning nodig om te werken aan een verbetering van de inrichting van het systeem en het beter benutten van de functionele mogelijkheden hiervan. Ook gaan we in verschillende functionele opleidingsblokken (inkoop, verkoop, vaste activa en grootboek) aan de slag met het verhogen van het kennisniveau van de medewerkers die met het systeem werken. We worden hierbij ondersteund door een gespecialiseerde dienstverlener die zowel voor de inrichting van het systeem, als voor het verzorgen van de opleidingen, ervaren ERP7-consultants levert. Deze gaan samen met onze specialisten hiermee aan de slag. 20. Licentiekosten (basis op orde krijgen en houden) Onze medewerkers hebben een digitale werkomgeving beschikbaar. Voor de benodigde programmatuur betalen we licentiekosten. Met het project werkplekautomatisering hebben we in beeld gebracht wat de benodigde licenties zijn om onze doelstellingen te realiseren. Daarnaast 5
nemen we in 2024 een aantal nieuwe systemen in beheer. De structurele kosten hiervoor zijn tot nu toe met incidenteel geld gedekt. Vanaf 2025 zitten deze structureel in de begroting. Voor 2024 is er nog geen structurele dekking voor deze extra kosten. 21. Personele inzet (basis op orde krijgen en houden) Ten tijde van de centralisatie van beheer in 2022 was onvoldoende inzichtelijk voor welke processen en applicaties wel of géén beheer was georganiseerd. Nu blijkt dat veel applicaties géén beheerders hebben en omvangrijker worden door toename van het aantal gebruikers dat een groeiende stad moet bedienen. Tegelijk vervangen we oude applicaties voor nieuwe en als gevolg van veranderingen ontstaan door digitalisering, veranderende wetgeving en cyberdreiging komen er nog meer nieuwe applicaties bij. Al deze veranderingen willen we ook nog eens doordacht doen, om onze informatievoorziening niet ingewikkelder te maken dan nodig. Dit gaat niet meer met de bestaande formatie. 22. Scenario onderzoek extra nooduitgang raadszaal Vanuit oogpunt van veiligheid is een aanpassing van het Huis voor de Stad gevraagd. Ten aanzien van de mogelijkheden van het realiseren van een extra nooduitgang wordt onderzoek gedaan. De kosten voor dit scenario-onderzoek inclusief de uitwerking hiervan in een ontwerp en een bouwkundig plan bedragen ongeveer € 35.000. 23.
Onderuitputting Kapitaallastenbudget In 2024 verwachten we dat de kapitaallasten lager zijn dan begroot, waardoor een onderuitputting ontstaat op het budget van de kapitaallasten. De lagere kapitaallasten worden veroorzaakt doordat een aantal investeringen later gereed zijn gekomen dan oorspronkelijk was gepland. Daardoor verschuift het startjaar van de eerste afschrijving naar het volgende jaar. In deze Berap zetten we de geschatte ruimte die ontstaat in, om tegenvallende kosten gedeeltelijk op te vangen. In de 2e Berap 2024 volgt een definitieve berekening van de onderuitputting van het kapitaallastenbudget. 24. Resultaat 1e Berap 2024 komt ten laste van de algemene reserve We verwachten dat de ontwikkelingen op de overige beleidsvelden onze gemeente € 3,1 miljoen extra kosten ten opzichte van de eerder vastgestelde begroting 2024. Een deel daarvan (€ 1,25 miljoen) dekken we uit de onderuitputting van het kapitaallastenbudget. Daarnaast konden we in het verleden extra kosten in een lopend begrotingsjaar vaak uit het gemeentefonds dekken omdat we daar de ruimte hadden. In 2024 hebben we deze ruimte niet, omdat deze ruimte geheel is ingezet voor de indexeringen. Daarom stellen we voor om een bedrag van € 1,9 miljoen te onttrekken aan de algemene reserve om de extra kosten te kunnen betalen.
6
3 3.1
Afwijkingen beleidsresultaten per programma Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen
Werk en inkomen Inzet participatie voor inwoners met grote afstand tot de arbeidsmarkt De regionale pilot voor inwoners met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt heeft een ander tijdspad dan in de begroting stond aangegeven. Het is in 2024 gestart en loopt door tot eind 2025. Uitvoering regeling energiezuinig witgoed voor lage inkomens Voorstel witgoedregeling is vertraagd en zal in het tweede kwartaal van 2024 worden voorgelegd aan de raad, waarna aanbesteding voor de uitvoering van de regeling plaatsvindt. Doelstelling is de regeling vanaf medio september 2024 open te stellen voor inwoners met een inkomensverklaring.
Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs Voorkomen voortijdig schoolverlaters en thuiszitters Uw raad is via RIB29 op de hoogte gesteld van het faillissement en sluiting van Stichting WALHALLAb Nederland en daarmee de sluiting van de vestiging in Helmond. Samen met het onderwijs en betrokken lokale partners uit het bedrijfsleven wordt momenteel bekeken of een soortgelijke voorziening in Helmond opgebouwd kan worden. Regioprogramma voortijdig schoolverlaten Een nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten zal pas in 2025 opgeleverd worden. De kaders voor dit regioprogramma worden nog door het Rijk geformuleerd na het vaststellen van de Wet 'van school naar duurzaam werk'.
7
3.2
Programma 2: Duurzaam en leefbaar
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. grondbedrijf) Omgevingsplan Uitgesteld en aanpak gewijzigd. Het opstellen van een omgevingsplan voor ’t Hout blijkt te omvangrijk en complex om als eerste inhoudelijke wijziging door te voeren. We concentreren ons nu op een kleiner gebied binnen ’t Hout met een beperkter aantal functies: De Bergen. We stellen hiervoor een omgevingsplan op voor de daar aanwezige functies wonen, verkeer/verblijf, groen en water. De verwachting is dat we deze eerste inhoudelijke wijziging van het omgevingsplan in het vierde kwartaal gereed hebben en ter vaststelling kunnen aanbieden. Er is een raadsklankbordgroep ingesteld om hierin mee te kijken en mee te denken. Vervolgens stellen we voor het hele gebied ’t Hout een omgevingsplan op. Om voor heel Helmond uiterlijk in 2031 een dekkend omgevingsplan gereed te hebben, wordt een transitieplan opgesteld.
Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken) Ontwikkelingen centrum Het project Ons Oostende heeft vertraging opgelopen. De ontwikkelaars zijn het plan opnieuw aan het doorrekenen.
Mobiliteit Verkeersveiligheid Vertraagd: het Verkeersveiligheidsplan wordt in het 3e kwartaal van 2024 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd.
8
3.3
Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk
Topsectoren / stedelijke werkmilieus Food Tech Brainport (FTB) De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Het uitvoeren van de agenda kan pas gaan plaatsvinden nadat de raad de visie op de doorontwikkeling heeft vastgesteld.
Onderwijs / arbeidsmarkt Een (ontschotte) en integrale dienstverlening aan werkenden, werkzoekenden en werkgevers Werkcentrum Helmond – de Peel zal eerder van start gaan dan beoogd. De betrokken multi helix partners van de arbeidsmarktregio hebben op 25 januari 2024 een businessplan vastgesteld dat daarbij als basis dient. De verwachting is dat het Werkcentrum Helmond – de Peel medio 2024 van start gaat vanuit een eerste operationele basis, waarna doorontwikkeling plaatsvindt. Ontwikkeling Varenschut-Noord en regionaal bedrijventerrein Voor Varenschut-Noord zijn veel onderzoeken afgerond, met als doel net na de zomer de grondexploitatie te kunnen openen. Het motorcrossterrein dat zich in het plangebied bevindt is ook nodig om een goed functionerend en financieel haalbaar bedrijventerrein te kunnen ontwikkelen. De raad heeft onlangs besloten om Varenschut-Noord te ontwikkelen zonder inpassing van het motorcrossterrein. In nauw overleg met de motorcrossclub zoeken we naar alternatieve locaties.
Cultuur en recreatie Annatheater Door het onderzoeksbureau BMC zijn drie scenario's gepresenteerd. Met het bestuur en de eigenaren van het Annatheater zijn we in gesprek over de mogelijkheden. Dit proces kost meer tijd dan gedacht, omdat het enerzijds voor partijen een ingewikkeld proces is en anderzijds ook gaat om eigendomsverhoudingen. In de loop van 2024 wordt duidelijkheid verwacht. Kunsthal Voorlopig ontwerp en businessplan voor de Kunsthal zijn gereed. Besluitvorming is verschoven tot na de zomer van 2024, omdat er dan meer bekend is over mogelijke aanvullende externe financiering, o.a. de Regiodeal.
9
3.4
Programma 4: Bestuur en organisatie
Strategische positionering / lobby (incl. regionale samenwerking en citymarketing) Samenwerking met Nederlandse New Towns De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Het onderzoek is pas na de zomer van 2024 gereed.
3.5
Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen
Voor dit programma verwachten we geen afwijkingen voor de vastgestelde beleidsresultaten.
10
4
Stand van zaken grote projecten
Inleiding In dit hoofdstuk geven we een stand van zaken voortgang van de grote projecten. Dit doen we per project volgens de R-GOTICK methodiek. R-GOTICK staat voor Risico's, Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie en Kwaliteit. Om de voortgang van de risico’s te kunnen volgen is ook de duiding van het risico bij de 2e Berap 2023 weergegeven. Legenda R-GOTICK • Risico’s: o Groen = risico’s met lage kans en impact; o Oranje = risico’s met gemiddelde kans en impact; o Rood = risico’s met hoge kans en impact. • Geld: o Groen = binnen budget; o Oranje = (verwachte) overschrijding kleiner dan 5%; o Rood = (verwachte) overschrijding groter dan 5%. Na goedkeuring nieuw budget kan kleurcode veranderen. • Organisatie: Beschikbare capaciteit en samenwerking. • Tijd: Op schema (einddatum en voortgang diverse fases), realistische planning aanwezig. • Informatie: Aanwezigheid van documentatie. • Communicatie: Beschikbaarheid communicatieplan en wordt het gevolgd. • Kwaliteit: Eisen realisatie, onder andere afstemming beheer. De kleuren van de beheersaspecten zijn gebaseerd op de realisatie t.o.v. de laatst vastgestelde kaders. Toekomstige rapportages Dit hoofdstuk heeft eenzelfde opbouw en informatieniveau als in voorgaande Beraps.
Eerder heeft uw raad bij de 2e Berap 2023 verzocht om een nadere (rode) risicoduiding van de grote projecten en zijn er raadsvragen gesteld over budgetoverschrijdingen van grote projecten. Momenteel zijn wij het format van deze rapportage aan het herzien. Het voornemen is om in september 2024 via het audit comité een nieuw format voor deze rapportage te bespreken. Waarover wij uw raad in het najaar 2024 nader informeren.
11
Brainport Smart District (BSD) Conform collegebesluit van 3-10-2023 wordt een nieuwe koers voor het ontwikkelgebied BSD verder uitgewerkt. De toetsing in deze rapportage is tot stand gekomen op basis van de kaders van het oorspronkelijke BSDconcept. Een toetsing op basis van de nieuwe koers kan pas plaatsvinden na besluitvorming over de nieuwe koers. Wel geeft deze rapportage een doorkijk in het proces naar besluitvorming over een nieuwe koers. Project informatie Project scope
Realisatie De wijk van de Toekomst
Bestuurlijk opdrachtgever
Arno Bonte
Startdatum project
01-01-2018
Einddatum project
31-12-2041
Projectbudget totaal
GREX en €200.000 subsidie voor 2024
Bereikt ‘Nieuwe koers’: • Diverse informatie- en participatiebijeenkomsten met belanghebbenden. • Keuzemogelijkheden (‘draaiknoppen’) ‘nieuwe koers BSD’ toegelicht en voorkeuren in opiniecommissie opgehaald. Voortgang • Afronden woonrijp maken (sub)wijk tijdelijke mHome woningen en parkeer-hub (groenaanplant en bestrating). • Bouwrijp maken 40Kavellab. • Concept-allonge bij de HoA met aanvullende afspraken voortvloeiend uit de koerswijziging is opgesteld en ligt binnenkort ter besluitvorming aan het college voor. • Onderzoek naar rechten en plichten van de Stichting BSD t.b.v. een eventuele overname van haar verantwoordelijkheden door de gemeente. ‘Nieuwe koers’: • Voorleggen nieuwe koers BSD ter besluitvorming aan de raad op 2 juli. • Onderzoek woonwensen inwoners gemeente Helmond. • Met ontwikkelende partijen in gesprek over benutting toegezegde Nationaal Groeifonds-middelen in wijk met nieuw concept. Vervolgstappen • Start realisatie 40 Kavellab door zelfbouwpioniers. ‘Nieuwe koers’: • Besluitvorming invulling nieuwe koers ontwikkelgebied BSD, inclusief een besluit over het niet laten vaststellen van het bestemmingsplan en exploitatieplan BSD en het intrekken van eerder vastgestelde documenten.
12
Conform collegebesluit van 3-10-2023 wordt een nieuwe koers voor het ontwikkelgebied BSD verder uitgewerkt. De toetsing in deze rapportage is tot stand gekomen op basis van de kaders van het oorspronkelijke BSDconcept. Een toetsing op basis van de nieuwe koers kan pas plaatsvinden na besluitvorming over de nieuwe koers. Wel geeft deze rapportage een doorkijk in het proces naar besluitvorming over een nieuwe koers. Projectbeheersing – R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
2e berap 2023
1e berap 2024
Toelichting •
•
Geld
•
•
•
Organisatie
•
Het college heeft in oktober 2023 besloten tot het uitwerken van een nieuwe koers voor het ontwikkelgebied BSD. Vooral op basis van het grote financiële risico (tegenvallende innovatiegelden en een verwacht veel groter tekort op de gemeentelijke grondexploitatie) is ingezet op een koerswijziging voor BSD. De prognose is dat met deze nieuwe koers de huidige risico’s worden gemitigeerd, er meer grip komt en de beheersaspecten Risico’s, Geld, Tijd en Kwaliteit een herstel laten zien. De risicoanalyse wordt na de besluitvorming over de nieuwe koers aangepast met de risico’s en beheersmaatregelen geïdentificeerd bij de uitwerking van de nieuwe koers. Voor een goede risicobeheersing zijn bij de besluitvorming een heldere opdracht en duidelijke kaders vereist. Begin 2023 heeft het Nationaal Groei Fonds €7.100.000 aan middelen toegezegd aan de stichting BSD. Het is nu op hoofdlijnen inzichtelijk hoe en op welke onderdelen deze middelen ingezet mogen worden alsook de voorwaarden voor de toekenning van fase 2 (vanaf 2026). De stichting is verzocht door het consortium om uiterlijk in Q2 een aangepast plan te delen voor de invulling van de partners en daarmee voldoende invulling te geven aan het ‘living lab’ karakter van het consortium. De doorrekening van het ontwerpbestemmingsplan 2023 en de inrichting van de wijk tonen een extra tekort van € 32.000.000.
Dit extra tekort zou een negatieve druk op de gemeentelijke financiën hebben gegeven. Bij het uitwerken van de nieuwe koers is de huidige grondexploitatie (‘GREX beperken tot huidige € 35.000.000 als verliesvoorziening’) als financieel kader meegegeven. De HoA en allonges hebben mogelijk invloed op de business case van de HoA-partner. Als onderdeel van de nieuwe koers is met de HoA partner de richting van een allonge uitgewerkt, passend bij een nieuwe koers. Deze concept-allonge wordt binnenkort ter goedkeuring aan het college voorgelegd. Tijdens de uitwerking van de nieuwe koers voor het ontwikkelgebied BSD, functioneert de stichting BSD op een waakstand. Afhankelijk van besluitvorming over een nieuwe koers wordt een beslissing genomen over de stichting en op welke wijze partijen in de regio kunnen blijven meedenken over innovaties. In dit kader is een onderzoek opgestart, waarbij de rechten en plichten van de stichting in kaart gebracht worden.
13
Conform collegebesluit van 3-10-2023 wordt een nieuwe koers voor het ontwikkelgebied BSD verder uitgewerkt. De toetsing in deze rapportage is tot stand gekomen op basis van de kaders van het oorspronkelijke BSDconcept. Een toetsing op basis van de nieuwe koers kan pas plaatsvinden na besluitvorming over de nieuwe koers. Wel geeft deze rapportage een doorkijk in het proces naar besluitvorming over een nieuwe koers. Projectbeheersing – R-GOTICK
Beheersaspect
2e berap 2023
1e berap 2024
Toelichting
Tijd
•
Bij de verdere uitwerking van een nieuwe koers voor BSD in de komende periode hoort ook een nieuwe planning. In hoofdlijnen is deze opgezet.
Informatie
•
Over de moeizame informatievoorziening door stichting BSD, is verzocht deze inzichtelijk en beschikbaar te maken voor de gemeente. Zeker met de wisseling van projectleider en de huidige fase van het project is het essentieel dat de projectadministratie op orde is. Dit verdient continue aandacht.
•
Communicatie
•
•
Kwaliteit
•
• •
De communicatie met alle stakeholders over een nieuwe koers heeft de afgelopen periode op diverse momenten plaatsgevonden, volgens de opgezette communicatiestrategie hiervoor, onder andere via informatieen participatiebijeenkomsten. In juni krijgen de stakeholders via een bijeenkomst een update over het ontwerpproces. In november, januari en april is de nieuwe koers in de commissievergaderingen van de raad toegelicht en besproken. Begin februari is de raad (via een raadsinformatiebrief) geïnformeerd over het vervolgproces van de besluitvorming over de nieuwe koers. Met het uitblijven van voldoende financiële middelen zal het voorgestelde innovatieniveau niet kunnen worden gerealiseerd. Echter, ook bij een nieuwe koers zal de wijk kwalitatief hoogwaardig worden en conform beleidsdoelstellingen van de gemeente zijn. Bij de verdere uitwerking van de nieuwe koers voor ontwikkelgebied BSD wordt onderzocht welke innovaties wel mogelijk zijn binnen de meegegeven financiële kaders. I.v.m. de verdere uitwerking van een nieuwe koers is de bestemmingsplanprocedure uit 2023 ‘on hold’ gezet.
14
Glasvezel Project Glasvezel als “project” is inmiddels afgerond. Helmond is nagenoeg geheel verglaasd. Dit project is bij Glasvezel Helmond BV in de beheerfase beland. Verbonden partij Glasvezel Helmond BV De gemeente Helmond neemt deel in Glasvezel Helmond BV. Uw raad is over de laatste ontwikkelingen geïnformeerd over Glasvezel Helmond BV. Ook in de toekomst houden wij u op de hoogte van de ontwikkelingen rondom Glasvezel en de BV in het bijzonder. Over het algemeen belang en de risico's daarvan blijft u geïnformeerd via de verplichte paragraaf Verbonden Partijen in onze begroting en jaarrekening. Gemeente Helmond heeft aandelen (financiële vaste activa) in de BV. Over mogelijke ontwikkelingen wordt u via de reguliere P&C-cyclus geïnformeerd.
15
Huis voor de Stad Project informatie Project scope
Realisatie Huis voor de Stad (HvdS)
Bestuurlijk opdrachtgever
Harrie van Dijk
Startdatum project
01-01-2018
Einddatum project
30-04-2024
Projectbudget totaal
€ 44.726.000 (externe kosten & investeringen)
Bereikt • Het Huis voor de Stad (HvdS) is op 28 maart 2024 opgeleverd. • Op 8 april is het HvdS in gebruik genomen, zowel door de ambtenaren als door de bezoekers (onze inwoners). • Na het faillissement van een leverancier is het los meubilair besteld bij en inmiddels geleverd door andere partijen, binnen het beschikbare budget. Voortgang • De laatste werkzaamheden in het Huis voor de Stad worden afgerond. • Dossieropbouw voor evaluatie (leereffect) en analyses, een interne evaluatie vindt nu plaats. • Onze accountant doet momenteel onderzoek naar het aanbestedings- en inkoopproces (n.a.v. de aanbesteding van het los meubilair). Vervolgstappen • Het opstellen van de aan uw gemeenteraad toegezegde evaluatie van het project, met daarin opgenomen verbeter- en leerpunten voor toekomstige majeure projecten. • Het project wordt overdragen aan de lijnorganisatie (exploitatiefase). Projectbeheersing – R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
2e berap 2023
1e berap 2024
Toelichting •
• Geld
•
•
Ook nu na oplevering blijft het project Toekomstgericht Werken cruciaal voor het juiste gebruik van het HvdS. In het oorspronkelijke raadsbesluit (2020) is het ontwerp van het HvdS nadrukkelijk gekoppeld aan een nieuwe manier van werken. De leverancier van het losse meubilair is failliet, momenteel vindt onderzoek plaats naar het interne proces. Als gevolg van het faillissement van de leverancier van het los meubilair, is bij de curator een claim neergelegd, die daarover een uitspraak zal doen. In de jaarrekening 2023 is deze claim als dubieuze debiteur, en wordt daarmee niet ten laste van het krediet HvdS gebracht. De kosten voor de nieuwe aankoop van het niet geleverde meubilair blijven binnen de oorspronkelijke opdracht voor los meubilair. Na de zomer 2024 verwachten we de (financiële) eindbalans van dit project HvdS op te maken. 16
Organisatie
• •
Het laatste jaar is de projectorganisatie verstevigd. De rolverdeling tussen projectleiderschap gemeente versus TEprojectteam blijft onderdeel van de evaluatie. Collega's worden direct betrokken, zo’n 35 (interne) ambassadeurs zijn opgeleid om alle medewerkers goed te laten landen in het HvdS.
Tijd
•
De planningsopgave is gerealiseerd. De oplevering heeft in maart 2024 plaatsgevonden. Op 8 april 2024 is het HvdS feestelijk geopend en in gebruik genomen door de medewerkers van de gemeente Helmond. Vanaf 9 april is het HvdS ook geopend voor alle burgers van de gemeente en heeft de 1e raadsvergadering plaatsgevonden.
Informatie
•
Alle formele besluitvormingsdocumenten zijn openbaar en beschikbaar via een aparte website. Onderliggende projectdocumentatie is beschikbaar op Teams.
Communicatie
•
Communicatie (zowel intern als extern) wordt volgens planning ingevuld. De gemeenteraad wil nader geïnformeerd worden over de ontwikkelingen binnen het project via een evaluatie na het gereedkomen van het project. Zodat hier lering uit getrokken wordt voor andere grote projecten, hiervoor zijn inmiddels interne afspraken gepland.
Kwaliteit
•
De kwaliteit van de bouw opgeleverd conform bestekken. Het HvdS voldoet daarmee aan de eisen van Toekomstgericht Werken. Het niveau van dienstverlening is ongewijzigd t.o.v. de eerdere situatie. Om er qua dienstverlening écht een HvdS van te maken zijn nog kansen onbenut. Nu het HvdS ingebruikname genomen is, wordt aan de hand van een evaluatie een plan van aanpak gesteld om het ontwikkelpotentieel ten volste te benutten.
•
17
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs IHP Fase 1 / MFA Rijpelberg Eerder bent u via deze paragraaf geïnformeerd over het “project” Integraal huisvestingsplan Onderwijs (IHPfase 1). Dit is echter geen project, het zijn noodzakelijke investeringen in scholen gebaseerd op de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Helmond. De in het IHP-fase 1 opgenomen scholen, die ver- dan wel herbouwd worden, zijn wel projecten. Van deze projecten is in ieder geval MFA Rijpelberg een groot project. Daarom rapporteren we vanaf deze Berap over het project MFA Rijpelberg. Mogelijk worden naar de toekomst nog meerdere scholen als “groot” project aangemerkt. Over de algemene risico’s en financiële consequenties over het integraal huisvestingsplan Onderwijs, fase 1 wordt u nader in 2024 nader geïnformeerd. Jan van Brabant Naast de scholen die zijn opgenomen in het IHP-fase 1, is ook de nieuwbouw van het Jan van Brabant college een groot project. Dit project was eerder al onderdeel van de stand van zaken IHP-fase 1. Vanaf deze Berap wordt het Jan van Brabant als afzonderlijk opgenomen in deze paragraaf.
18
Jan van Brabant Project informatie Project scope
Realisatie van Jan van Brabant (JvB) aan de Cacaokade (2027)
Bestuurlijk opdrachtgever
Cathalijne Dortmans
Start datum project
13-04-2021
Eind datum project
31-12-2027
Projectbudget totaal
€ 19.200.000 + € 9.091.000 (ophoging)
Bereikt • Bij het vaststellen van de begroting 2024 heeft uw raad extra middelen beschikbaar gesteld voor het JvB. • Toekenning voorziening onderwijshuisvesting aan bestuur JvB d.d. 25 februari 2024. • Per 1 maart 2024 is een nieuwe interne projectleider gestart. Voortgang • Inregelen afsprakenkader (doordecentralisatie (DDC) van middelen). • Nota van uitgangspunten opstellen, juni 2024. • Bestuur JvB selecteert architect / bouwmanagement, mei 2024. Vervolgstappen • Planontwikkeling en (definitief) ontwerp voor het JvB en omliggende openbare ruimte. • Openbaar gebied / buitenruimte / parkeren inregelen. • Infrastructuur rondom Cacaofabriek ontwikkelen in samenhang met Houtsdonk en Stationskwartier.
Projectbeheersing – R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
n.v.t.
1e berap 2024
Toelichting •
•
Geld
• •
Belangrijkste risico’s (voor de huidige projectfase) zijn benoemd. Inzoomen op de risico’s en het borgen in een integrale risicoanalyse voor de volgende fases (ontwerp – nazorg) moet nog plaatsvinden. Vanwege het feit dat het bouwen van een school (JvB) in een binnenstedelijk gebied zeer complex is en tijdige aansluiting Enexis bij oplevering onzeker is, zal de planning en het proces veel zorgvuldigheid, flexibiliteit en doorzettingskracht vergen. Ook zijn we daarbij deels afhankelijk van externe factoren (energie). Bij de begroting 2024 is het in 2021 vastgestelde budget JvB integraal afgewogen en opgehoogd door de gemeenteraad. De ontwikkelingskansen en bijbehorende opbrengsten van de huidige JvB locatie Molenstraat zijn onbekend.
19
Organisatie
•
Het schoolbestuur JvB heeft beperkte ervaring met nieuwbouwprojecten. Zij heeft een extern adviesbureau ingehuurd om hen daarin te begeleiden.
Tijd
•
Planning op hoofdlijnen voor de realisatie van de nieuwbouw voor JvB is aanwezig. De oplevering, voorzien in de zomer 2027 loopt risico in verband met de netcongestie.
Informatie
•
Voor het JvB is de Teams omgeving ingericht, waar de documentatie centraal wordt opgeslagen.
Communicatie
•
Een communicatieplan wordt opgesteld waarin de verschillende belanghebbenden in kaart worden gebracht en de momenten en manier waarop deze worden geïnformeerd over de voortgang van het project. Er gaat specifiek aandacht uit naar het informeren van omwonenden (zowel inwoners als ondernemers), over zowel de periode tijdens bouw als de effecten daarvan. Betrekken raad, belanghebbenden en achterban JvB is van belang voor de snelheid van het proces.
• • Kwaliteit
•
Onderwijskundige visie JvB en bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan van de locatie(s) zijn leidend. Deze kunnen tegenstrijdig zijn, maar op te lossen met zorgvuldige afstemming tussen bouwheer en stedenbouwkundige van de gemeente.
20
MFA Rijpelberg Project informatie Project scope
Realisatie MFA Rijpelberg
Bestuurlijk opdrachtgever
Cathalijne Dortmans
Start datum project
23-04-2019
Eind datum project
31-12-2028
Projectbudget totaal
€ 9.000.000 (IHP-onderwijs) € 2.750.000 (Crisis-Herstelnota) € 8.750.000 (kansrijk begr.'24)
Bereikt • Locatieonderzoek heeft plaatsgevonden. • Programma van eisen is opgesteld. • Via de begroting 2024 is € 8.750.000 als kansrijke investering 2025-2027 beschikbaar. Voortgang • Businesscase wordt nader uitgewerkt incl. de definitieve locatiekeuze, u wordt hierover nader geïnformeerd. • Communicatiestrategie wordt momenteel uitgewerkt in afstemming met de partners. Vervolgstappen • Voor een go/no go afweging wordt de businesscase bij de begroting 2025 voorgelegd aan de gemeenteraad. • Bij een go wordt de aanbesteding van de architect uitgezet.
Projectbeheersing – R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
n.v.t.
1e berap 2024
Toelichting
•
•
Geld
•
•
Belangrijkste risico is de huidige definitiefase, het opstellen van een sluitende businesscase. Dit vergt afstemming met toekomstige gebruikers, zoals kinderopvang en andere maatschappelijke organisaties. De beschikbare middelen zijn ontoereikend. De financiële consequenties worden voorgelegd en integraal afgewogen bij de begroting 2025. Het beschikbare budget (integraal huisvestingsplan (IHP) fase 1) voor onderwijs Rijpelberg is door de exponentiële kostenstijging van de afgelopen jaren en door nieuwe beleidsinzichten ontoereikend. Hiertoe wordt een voorstel voorbereid dat aan uw raad zal worden voorgelegd. In de begroting 2024 is voor de jaren 2025-2027 € 8.750.000 als kansrijke investering voor MFA Rijpelberg opgenomen. 21
Organisatie
•
Voor dit project heeft de projectleider, zowel een intern als extern projectteam geformeerd. Daarbij zijn alle partners, zoals de LEV groep, schoolbesturen, GGD, sociaal team Helmond en kinderopvang vertegenwoordigd.
Tijd
•
Planning op hoofdlijnen voor de realisatie van de nieuwbouw voor MFA Rijpelberg is aanwezig. Oplevering is voorzien in 2028. De locatiekeuze wordt in het voorjaar 2024 via een raadsinformatiebrief bekend gemaakt (collegevergadering 21 mei 2024). De ontwikkelingen rondom netcongestie zijn vooralsnog geen kritiek aandachtspunt.
• Informatie
•
Voor MFA Rijpelberg is een Teams omgeving ingericht, waar de documentatie centraal wordt opgeslagen.
Communicatie
•
Een communicatieplan wordt opgesteld waarin de verschillende belanghebbenden in kaart worden gebracht en de momenten en manier waarop deze worden geïnformeerd over de voortgang van het project. Voor nu gericht op de bekendmaking van de locatiekeuze. Bij het ontwerpen van het gebouw wordt een participatief ontwerpproces doorlopen o.l.v. de architect.
• Kwaliteit
•
Door de kindgerelateerde functies te combineren met ondersteunings- en ontmoetingsfuncties voor alle wijkbewoners, kan er een voorziening ontstaan die de wijk een sociaal-maatschappelijke impuls geeft en de participatie en ontmoeting in de wijk verbetert. Als partners in de MFA samenwerken en gezamenlijk activiteiten ontwikkelen, ontstaat er een passender en inclusiever aanbod op het gebied van ontmoeting en cultuur.
22
Campus De Braak
Project informatie Project scope
Campus De Braak (eerste fase)
Bestuurlijk opdrachtgever
Harrie van Dijk
Startdatum project
01-01-2017
Einddatum project
30-06-2025
Projectbudget totaal
€ 49.500.000* *Dit is inclusief bijdragen OMO en subsidies
Bereikt • Meervoudig onderhandse aanbesteding woonrijp maken Buitenruimte NOW afgerond. • Jaarafrekening 2023 met OMO gereed en nieuw maandelijkse voorschot vastgesteld. • Voorzieningen ASM en Slimme Campus vastgesteld en opgenomen in ontwerp. • Opiniecommissie 19 maart 2024 bijgepraat. Voortgang • Oplevering MFA voor bouwvak 2024 en aanleg groot deel Buitenruimte in april 2024 gestart. • Voorbereiding nog te realiseren onderdelen Buitenruimte gestart (o.m. stadionveld, groen). • Continue onderhandelingen met aannemers MFA. • Definitief maken huur- en campusovereenkomsten met alle partners MFA is vertraagd. • Besluitvorming subsidie aanvraag zonnepanelen MFA is vertraagd. • Voorbereiden inrichting accountmanagement Campus De Braak. • Actualiseren en borgen van de exploitatiebegroting binnen de gemeente. • Definitief maken servicekosten hoofdgebruikers MFA en eigenaarslasten MFA. • Voorbereiden besluitvorming college subsidiëring Jibb+ voor Campus De Braak. • Voorbereiden besluitvorming college splitsing MFA en levering appartementsrecht aan OMO. • Uitwerken en implementeren gezonde campus. • Uitwerken (financiële) voorwaarden en huurcontract sporthal OMO. • Uitwerken scenario’s organisatie VvE en parkmanagement. • Afsluiten verzekeringen VvE MFA De Braak (Gemeente en OMO). Vervolgstappen • Uitwerken nieuw huurstelsel incl. tarieven en reserveringssysteem sportvelden campus.
• Doorontwikkelen campusgedachte met partners. Projectbeheersing R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
2e berap 2023
1e berap 2024
Toelichting •
De belangrijkste risico’s zijn: het niet tijdig overeenstemming bereiken met de partners over de overeenkomsten (dus geen sleuteloverdracht begin september), het niet tijdig kunnen leveren van de gewenste kwaliteit door de (project)organisatie, parkmanagement wordt niet gedragen door alle partners door verschil van inzicht en tot slot de uitvoeringsperiode om de Buitenruimte aan te leggen is kritisch door de vele 23
afhankelijkheden en benodigde afstemming. Voor de risico’s zijn beheersmaatregelen geformuleerd en uitgezet. Geld
•
• • •
• • •
• •
Organisatie
• •
• •
Tijd
• •
De aanbesteding voor het woonrijp maken van de Buitenruimte NOW is afgerond en past binnen het deelbudget. Ook de nog te realiseren onderdelen (o.m. hoofdveld, groen) passen binnen de deelbudgetten (in afwachting van uitkomsten van aanbestedingen). De conceptexploitatiebegroting moet worden geactualiseerd en geborgd binnen de Gemeente. De hoogte van de servicekosten is berekend en vereist instemming van de partners (is punt van discussie); visie partners begin klein, schaal op als nodig. Er wordt actief gestuurd op het beperken en voorkomen van meerkosten, door het bewaken van wijzigingen van partners en door scherp te blijven op afspraken met de aannemers. De post meer- en minderwerken staat momenteel op € 365.000 meerkosten en is te verrekenen met de post onvoorzien van € 950.000 voor de MFA. Verhuur van sporthal OMO aan verenigingen tegen maatschappelijk tarief is volgens OMO niet kostendekkend. Gemeente is hierover in gesprek met OMO. Er is nog geen overeenstemming met OMO over de inzet van € 100.000 in natura in parkmanagement. Rapportages op projectniveau kunnen wel, maar niet 1-op-1, uit het nieuwe financiële ERP-systeem worden gegenereerd. Dit bemoeilijkt de financiële projectbewaking. Financiële dashboards zijn nog steeds niet gereed en kunnen niet door financiën zelf worden gevuld.
De actualisatie van het krediet is afgerond en wordt periodiek bewaakt (begroting versus realisatie). Verlenen eenmalige subsidie € 23.950 aan Jibb+ voor de operationele invulling van (sport)parkmanagement op Campus De Braak. Blijvende aandacht voor de vereiste samenwerking tussen de partners. Het niet tijdig kunnen leveren van gewenste kwaliteit door werkdruk en extra onvoorzien werk bij projectleiders is een structureel aandachtspunt. Daarbij zijn 2 projectleden beperkt inzetbaar. Invulling hiervan vergt aandacht. Daarnaast is het in deze fase van het project cruciaal dat alle betrokken partijen (extern en intern) zich committeren aan het volledig en tijdig leveren van de overeengekomen kwalitatieve deelproducten. Het goed borgen in de exploitatiefase van alle gemaakte afspraken van Campus De Braak in de gemeentelijke lijnorganisatie is noodzakelijk en heeft tijdig aandacht nodig. Door de behoefte aan specifieke expertise en inzetbaarheid van projectleider parkmanagement is een specialist ingehuurd om het project te adviseren over de organisatie en activiteiten van Parkmanagement en VvE. De verwachting is dat de MFA voor de bouwvak 2024 wordt opgeleverd en de volledige ingebruikname van de MFA eind 2024 is.
In 2024 en 2025 wordt de rest van de Buitenruimte aangelegd, maar vanwege de vertraagde aanbesteding woonrijp maken Buitenruimte NOW en onvoldoende afstemming met MFA (m.n. raakvlakken oplevering MFA) komt de planning Buitenruimte onder druk te staan (aanleg april-december 2024). 24
•
•
•
De totale planning Campus De Braak is afhankelijk van de integrale planning MFA waarbij specifieke aandacht is voor de uitvoeringsperiode van de Buitenruimte en sloop van het huidige stadion. Tijdige instemming van partners op de overeenkomsten nodig, voordat sleuteloverdracht kan plaatsvinden en de inrichting kan starten. De partners committeren zich niet aan de integrale planning, maar houden hun eigen planning aan. Benodigde input komt later of niet. Er is een voorstel uitgewerkt om de campusgedachte (opdracht raad) door te ontwikkelen samen met de partners. Voor partners heeft dit nu niet de eerste prioriteit.
Informatie
•
In maart is de gemeenteraad (opiniecommissie) bijgepraat over de stand van zaken van Fase1, in het bijzonder over de maatschappelijke ambities en het proces om te komen tot goede afspraken over de exploitatie tussen de gemeente en de partners.
Communicatie
•
Communicatieactiviteiten zoals nieuwsbrieven, fotomateriaal en bouwjournaals lopen. Het CampusCafé wordt goed bezocht door bewoners en andere stakeholders. Er is een werkgroep opgezet om de opening van de MFA (voorzien januari 2025) voor te bereiden.
• • Kwaliteit
• •
De bewegwijzering Campus De Braak wordt nu verder uitgewerkt voor MFA en de Buitenruimte. Het is cruciaal in deze projectfase om te bewaken dat alle aspecten van de Buitenruimte volledig in het vizier zijn en alles geborgd is in exploitatiebegroting.
25
Zwembad De Braak Project informatie Project scope
Realisatie nieuw zwembad
Bestuurlijk opdrachtgever
Harrie van Dijk
Start datum project
2016
Eind datum project
31-10-2023
Projectbudget totaal
€13.725.000 + € 762.000 (ophoging)
Bereikt • De bouw is opgeleverd en het zwembad is officieel geopend op 15 december 2023. • De exploitatie door Optisport is gestart per 1 december 2023. • Op 11 april 2024 heeft de raad ingestemd het de ophoging van het krediet als gevolg van de onderhandelingen met bouwer OLCO. Voortgang • De exploitatiefase is ingegaan, tegelijkertijd loopt de nazorgfase nog 2 jaar. Het energieverbruik de eerste maanden is lager dan verwacht. • De vaststellingsovereenkomst met OLCO ligt voor bij ons college. Vervolgstappen • Het project Zwembad wordt momenteel intern geëvalueerd. • Het project wordt overdragen aan de lijnorganisatie (exploitatiefase).
Project beheersing R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
2e berap 2023
1e berap 2024
Toelichting •
•
Geld
•
Met contractpartij OLCO is overeenstemming over de hoogte van de bouwkostenstijging. Dit heeft geleid tot een aanvullende kredietaanvraag, die door de gemeenteraad op 11 april 2024 is vastgesteld. Bij de aanbesteding van de exploitatie is vastgelegd dat de gemeente voor 2 jaar (2024 en 2025) garant staat voor de energielasten. Dit leidt mogelijk tot hogere exploitatielasten voor de gemeente, echter het energieverbruik van de eerste maanden is aanmerkelijk lager van verwacht. De realisatie van het zwembad wordt uitgevoerd door OLCO o.b.v. een vast bedrag. Door de huidige economische en mondiale ontwikkelingen heeft de gemeente als opdrachtgever extra bijgedragen, binnen de door uw raad extra toegekend krediet.
26
Organisatie
• •
De beschikbare capaciteit binnen het projectteam is voldoende. Nu het project is afgerond, dient het overgedragen te worden naar de lijnorganisatie. Aan de projectleider dient decharge verleend te worden.
Tijd
•
Het project is opgeleverd in het najaar 2023, OLCO heeft het zwembad enkele maanden later opgeleverd dan gepland.
Informatie
•
Detailinformatie is bij individuele projectmedewerkers beschikbaar. Een centrale opslag van alle projectinformatie en documenten was niet direct voorhanden, als gevolg van de wisseling van projectleiders de laatste jaren. De informatie is centraal opgeslagen in Teams/DJUMA.
Communicatie
•
Loopt voldoende, inhoudelijk zijn partijen intern en extern geïnformeerd.
Kwaliteit
•
Contractpartij OLCO heeft bij de aanbesteding een kwalitatief zeer hoogstaand ontwerp ingediend en conform gerealiseerd.
27
Doorontwikkeling Automotive Campus Project informatie Project scope
Doorontwikkeling Automotive Campus
Bestuurlijk opdrachtgever
Martijn de Kort
Start datum project
27-10-2022
Eind datum project
01-01-2025
Projectbudget totaal
Reserve Automotive (€ 1.500.000) en GREX
Bereikt • Gezamenlijk met Provincie en Van de Ven is de beoogde samenwerkingsstructuur en governance bepaald, onder voorbehoud van de goedkeuring door college (en provincie). • Plan van aanpak voor de vervolgfase is gereed. • Werkgroep opgericht die zich buigt over het energievraagstuk op de campus in relatie tot de problematiek netcongestie. • Onderzoek afgerond naar kansen smartgrid als oplossing voor netcongestie. Voortgang • Gezamenlijke uitwerking PPS (constructie van de BV, aandelenverhouding en zeggenschap, financiële uitgangspunten). • Definiëren oplossingsrichtingen netcongestie. Vervolgstappen • Vertaling naar juridische documenten. • Besluitvormingsproces gemeenteraad. • Implementatie nieuwe structuur. Project beheersing R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
2e berap 2023
1e berap 2024
Toelichting
•
•
Er zijn verschillende vraagstukken die de benodigde doorontwikkeling van de campus belemmeren. Het gaat dan primair om de realisatie van een nieuwe campusstructuur/entiteit en het niet beschikbaar zijn van nieuwe grootverbruikers-stroomaansluitingen (netcongestie). Voor deze risico’s zijn en worden beheersmaatregelen gedefinieerd en uitgezet. Insteek is om deze vraagstukken parallel aan elkaar aan te pakken. Daarnaast behoeven de onderwerpen ‘doorlooptijd bouwrijp maken’ en ‘Externe Veiligheid’ in de komende periode bijzondere aandacht. Verder is het belangrijk dat er de juiste aandacht wordt gegeven aan het onderzoeken van de mogelijke juridische beperkingen (Didam, staatssteun en aanbestedingsregels) en er duidelijkheid komt over de financiële consequenties van de toekomstige campusconstructie.
28
Geld
• •
• •
Organisatie
•
•
•
Beschikbare incidentele middelen voor de doorontwikkeling van de Campus zijn per 1-1-2024 € 709.007 (reserve A.C.). Nu het privatiseringsscenario niet meer aan de orde is, zullen in de toekomstige structuur structurele middelen nodig zijn voor investering in de campus (faciliteiten, infrastructuur, testlocaties). Financiële consequenties van de nieuwe constructie (PPS) worden duidelijk wanneer de toekomststructuur en bijbehorende begroting helder wordt. De ambitie is dit voor de begroting 2025 duidelijk te hebben. Vooralsnog zijn in de begroting 2024 de huidige uitgaven voor de campus (ongeveer € 600.000 per jaar, subsidie aan SAC is hier onderdeel van) langjarig doorgetrokken tot en met 2027 De wijze van afwikkeling van de GREX en de financiële consequenties daarvan zijn nog onbekend. Toekomstige rol en financiering van de campusorganisatie (huidige Stichting Automotive Campus (SAC)) zijn onbekend. Mogelijk zal deze onderdeel worden van de nieuwe campusentiteit. Zolang hier geen duidelijkheid over is zal de stichting subsidiemiddelen nodig hebben. De huidige subsidie is toegekend tot eind 2024. Benodigde capaciteit om met volle snelheid voortgang te boeken is niet altijd per direct voorhanden en moet worden afgewogen ten opzichte van andere (belangrijke) gemeentelijke dossiers. Deze processen vragen vaak meer tijd dan gewenst vanuit de benodigde ontwikkeling.
Daarnaast moet op onderdelen externe expertise worden ingeschakeld. Door mogelijke tegengestelde belangen kan er een stroeve samenwerking tussen de partners ontstaan. Het is zaak de onderhandelingsfase zo soepel mogelijk te laten verlopen, en zowel college (en gemeenteraad) goed in positie te houden. Het is belangrijk dat ‘community building’ voldoende aandacht krijgt. Dit is primair een taak van de SAC.