RN 067 Jaarverantwoording 2022 (definitief)

86

3.11 3.11.1

Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming Wat hebben we bereikt?

Ambities: • We zorgen voor een veilige, prettige, gezonde en duurzame openbare ruimte, die aansluit bij de behoeften van inwoners en bedrijven. • We zorgen voor een goed ingerichte en verzorgde openbare ruimte. Dit komt het welbevinden van onze inwoners ten goede. • Verduurzaming, vergroening en aanpassingen om de gevolgen van klimaatveranderingen te verminderen (klimaatadaptatie) zijn daarbij de belangrijkste ambitie voor de komende jaren en is nodig op alle fronten; groen is geen keuze maar de norm. • Het inzetten op een kindvriendelijke stad gaat ook via een kindvriendelijke openbare ruimte, waarin kinderen onbekommerd en veilig kunnen spelen en opgroeien. Om dit te bereiken hebben we: • In onze projecten en bestekken de thema's duurzaamheid, bevorderen van een kindvriendelijke stad, het vergroten van biodiversiteit, klimaatadaptatie en circulariteit (hergebruik van grondstoffen in de fysieke ruimte) steeds nadrukkelijker ingebed. • Een start gemaakt (in Helmond-Oost) met de hoogwaardige vervanging van het groen in wijken die dit het hardst nodig hebben (besteding van de ‘1 miljoen voor groen’ gelden) • Uitvoering gegeven aan de beheer- en onderhoudsmaatregelen. • Verder gewerkt aan de ontwikkeling van het Gulden Land, de Stads Aa en de Groene Punt. • Besloten extra te investeren in het vergroenen van onze stad.

• Een voorlopig ontwerp opgesteld voor een grote opknapbeurt van Wijkpark Brouwhuis. • In 2022 heeft het Nationaal Congres Beheer Openbare Ruimte (NCBOR) in Helmond plaatsgevonden. Dit heeft ons geholpen op gebied van kennis over verduurzaming van de openbare ruimte. • In regionaal verband (MRE) verder samengewerkt aan het beheer/ behoud en de inrichting van Gulbergen als groene long tussen Eindhoven en Helmond. Begin 2022 heeft MRE een breed (burger)participatieproces georganiseerd dat is afgesloten met een participatieverslag. • Deelgenomen aan de ontwikkeling van een gebiedsgerichte agenda voor een langdurige programmatische aanpak en investeringsagenda om de complexe problematiek in het landelijk gebied van Oost-Brabant en Noord- en Midden-Limburg (NOVI gebied de Peel) integraal aan te pakken.

3.11.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaten verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen: Metropoolregio Eindhoven - Gulbergen Begin 2021 heeft de Metropoolregio Eindhoven (MRE), samen met de grondgebied -gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen c.a., een aantal ontwikkelrichtingen van het gebied Gulbergen in kaart gebracht. Hierover heeft begin 2022 een breed (burger)participatieproces plaatsgevonden dat is afgesloten met een participatieverslag. Het MRE heeft de opdracht gegeven om, met het participatieverslag als uitgangspunt, te komen met ontwikkelrichting die budgettair neutraal kan plaatsvinden.

87

Metropoolregio Eindhoven – Transitie Landelijk Gebied De regio Zuidoost-Brabant is vanuit het portefeuilleoverleg Transitie Landelijk Gebied vertegenwoordigd in de governance van het NOVI gebied de Peel. Vanuit dit overleg is gewerkt aan afstemming met de provinciale uitwerking van het Nationaal programma Landelijk Gebied. Er is gestart met het proces om tot een Regionale investeringsagenda te komen. Om de verbinding stad-land te versterken is een essay geschreven als gezamenlijke basis voor een aanpak van het verduurzamen van de regionale voedselkringloop. Het gedachtengoed uit het essay is door de provincie verwerkt in de Uitvoeringsagenda Landbouw & Voedsel Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Impuls openbare ruimte en vergroening Sociaal Economische Status wijken (SES-gelden) De staat van de openbare ruimte heeft veel effect op de leefbaarheid in wijken en daarmee op het woonplezier dat mensen ervaren. Daarbij zien we vaak een negatieve opeenstapeling van risico’s. Daar waar de openbare ruimte niet op orde is, ontstaat vaker overlast en zijn ook de criminaliteitscijfers hoger. We verhogen het niveau van de openbare ruimte in de wijken met een lagere sociaaleconomische status (SES) extra. Dit komt de leefbaarheid in deze wijken sterk ten goede.

In 2021 is al het openbaar groen technisch gekeurd, waardoor een duidelijk beeld is waar we directe verbetering kunnen doorvoeren. In 2022 worden plantvakken die aan vervanging toe zijn opnieuw ingericht met beplanting die bijdraagt aan zowel de beleving als de biodiversiteit. Behaald: We zijn in Helmond-Oost begonnen met de aanplant van nieuw hoogwaardig groen. Met de overige SES-wijken wordt in 2023 begonnen. Meer informatie hierover is te vinden in raadsinformatiebrief 038. Integraal beheerkader en beheerplannen wegen en stedelijk groen (asset sheets). Wij werken aan professioneel en planmatig beheer. Komende periode brengen we hiervoor de basis verder op orde. De volgende acties worden hiervoor uitgezet: 1. Uitvoeren inspecties In 2022 zijn inspecties uitgevoerd voor de asset wegen en de asset stedelijk groen. Op basis van die inspectieresultaten actualiseren we de (meerjaren)planningen en stellen we het uitvoeringsprogramma voor 2022 op. Een belangrijk uitgangspunt is hierbij ‘Beheren met meerwaarde’. We gaan in de openbare ruimte aan de slag waar dit het hardste nodig is, combineren werkzaamheden waar mogelijk en nemen opgaven zoals klimaatadaptatie, vergroening en circulariteit hierin mee. 2. Opstellen assetsheets 2021 Gezien de omvang van de assets is gekozen om het opstellen van de assetsheets (beheerplannen) te verspreiden over twee jaar.

Deze worden in 2022 afgerond en vastgesteld. 3. Implementatie assetmanagement Komende periode gaan we verder met het invoeren van assetmanagement binnen het beheer van de openbare ruimte. Hiervoor werken we de assetsheets verder uit (o.b.v. de uitgevoerde inspectie wegen en groen) en verwerken we de opgaven hieruit naar de (meerjaren)planning 2022 en verder. Behaald. De uitvoering van inspecties (1e punt) en implementatie van beheerplannen (3e punt) zijn een continu proces. De inspecties zijn verricht en vormen de basis voor het actualiseren van de meerjarenplanningen. Voor het opstellen van beheerplannen (2 e punt) is de

88

ondersteuning door een extern adviesbureau gezocht. De aanbestedingsprocedure heeft vertraging opgelopen. 4. Integraal en wijkgericht meerjarenprogramma Komende periode maken we een start met het integraal en wijkgericht meerjarenprogramma. Er vindt in- en extern integrale afstemming van plannen en projecten om de komen tot een afgewogen, wijkgerichte integrale meerjarenplanning. Vertraagd: De meerjarenplanningen voor investeringen van het stedelijk groen en wegen zijn opgesteld. Dit is de basis voor het integraal en wijkgericht meerjarenprogramma. Door ondercapaciteit en nieuwe ontwikkelingen is deze vertraagd. 5. Inzicht huidige beleving en tevredenheid inwoners We gaan gerichte onderzoek doen naar behoeftes en wensen van bewoners in bepaalde gebieden (centrum of woonwijken), van bepaalde doelgroepen (ouderen/ jongeren) of voor assets (groen/ verharding etc.). De resultaten hiervan betrekken wij bij de integrale programmering en planvorming. Behaald: Participatie maakt onderdeel uit van de reguliere werkzaamheden, en daarnaast hebben we in de SES-wijken aparte bijeenkomsten georganiseerd om de behoeftes en wensen van de bewoners op te halen. Natuur in en om de stad In 2021 is een start gemaakt met de uitwerking van het B5-bod voor de Groene Punt. In 2022 wordt hier een vervolg aan gegeven.

Voor het Gulden Land is het project de Rondgang gestart in 2021 en dit zal doorlopen in 2022. De Rondgang zorgt voor een goede ontsluiting van dit gebied voor de bezoeker. Het project de Stads Aa zorgt ervoor dat de Groene Punt en de Bundertjes verbonden worden. Door deze projecten wordt de relatie steeds meer gelegd tussen (binnen) stad en omliggende landschap. Stads Aa - Behaald: We hebben een intentieovereenkomst afgesloten met het Waterschap Aa en Maas over de realisatie van de Stads Aa. Gezamenlijk is ook een plan van aanpak opgesteld. In Suytkade is weer een deel van de Aa gerealiseerd. Dit project draagt bij aan het klimaatadaptief inrichten van centrum en omgeving. Groene Punt - Loopt volgens planning: Er is extra grond aangekocht. Onder andere op deze gronden is 27 hectare natuur gerealiseerd. Als onderdeel van deze gebiedsontwikkeling is ook de fiets en wandel infrastructuur in dit gebied verbeterd. In 2023 volgen de laatste werkzaamheden in het kader van dit project. ’t Gulden Land; Vertraagd: in het kader van het B5-bod zijn er geen mogelijkheden percelen aan te kopen en in te richten. Voor de Rondgang worden plannen nu verder uitgewerkt. Extra investeren in het vergroenen van de stad In 2022 is besloten extra te investeren in het vergroenen van onze stad. Hiervoor hebben we uitgangspunten geformuleerd.

Doel is om meer bomen te plaatsen in het bebouwde deel van de stad om zo koelteplekken te maken. Op deze plekken hebben bomen de meeste toegevoegde waarde. De realisatie volgt komende jaren. Wijkpark Brouwhuis 89

Nieuw: Dit wijkpark is toe aan een grote opknapbeurt. Middels een uitgebreide participatie hebben we toegewerkt naar een breed gedragen voorlopig ontwerp. In dit ontwerp zijn de uitgangspunten van een veilig, groen, klimaatadaptief en speelrijk park stevig verankerd. Realisatie van dit project start in 2023. Ontwikkelvisie Gulbergen In regionaal verband (MRE) werken we aan het beheer/ behoud en de inrichting van Gulbergen als groene long tussen Eindhoven en Helmond, een aantrekkelijk toeristisch en recreatief gebied met een sterke groene geleding en duurzame uitstraling, met aandacht voor het hoge ijkpunt van de stortplaats in de regio en passend binnen de Brainport-ambitie van de regio. In december 2020 heeft MRE de erfpachtovereenkomst ontbonden en heeft de MRE als eigenaar (namens de 21 gemeenten) de exploitatie van het landgoed Gulbergen overgenomen. MRE is ook initiatiefnemer en regisseur in het proces dat moet leiden tot overdracht van het landgoed. Samen met de grondgebied gemeenten Nuenen en Geldrop-Mierlo wordt gewerkt aan het nieuwe toekomstperspectief van deze ontwikkeling. Hiervoor zullen alle stakeholders in het gebied op gepaste wijze en momenten worden betrokken. Helmond heeft als buurgemeente ook belang bij een zorgvuldig proces. Met die inzet participeert Helmond in de adviescommissie Gulbergen. Loopt volgens planning. Zie beleidsresultaten verbonden partijen.

3.11.3

Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2022 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting op afwijking hoofdproduct HP 210 Wegen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 340.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 3.000 en door hogere baten van € 337.000.

90

De hogere baten worden met name veroorzaakt door de extra ontvangen degeneratievergoedingen ter grootte van € 222.000 en door ontvangen leges voor verhardingen en aanleg uitwegen ad € 148.000. Toelichting op afwijking hoofdproduct 230 Parkeervoorzieningen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 450.000 en wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door lagere baten. Deze lagere baten zijn onder andere nog het gevolg van de corona maatregelen, zoals deze in de eerste maanden van het jaar nog van kracht waren. Daarnaast worden deze veroorzaakt door een korte periode een lagere inzet van het scanvoertuig in verband met ziekteverzuim. Tenslotte hebben ook andere ontwikkelingen een rol gespeeld, zoals de sluiting van de City parkeergarage en een aantal parkeerterreinen. Mogelijk dat meer gebruikers/betalingen Gepast Parkeren ook een effect hebben gehad op de parkeerinkomsten. Houders van Gepast Parkeren genieten in de parkeergarages van drie kortingsmogelijkheden; 25% op het normale tarief, van maandag t/m donderdag het 2 e uur gratis en na winkelsluitingstijd maximaal 1 uur betaald parkeren. Op straat betalen ze alleen de werkelijke parkeertijd. Toelichting op afwijking hoofdproduct 270 Binnenhaven en waterwegen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 204.000.

Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt onder andere veroorzaakt door lagere lasten van € 211.000 en door lagere baten van € 7.000. De lagere lasten zijn veroorzaakt door een samenwerkingsverband met Waterschap Aa en Maas, dat op hun verzoek ‘on hold’ is gezet. Daarnaast is het baggerwerk bij onze sloten niet kunnen uitvoeren door weersomstandigheden en door gebrek aan capaciteit bij de aannemers. Ook is in 2022 de stichting ‘IJsbreken’ opgeheven, waardoor wij een bedrag terug hebben ontvangen. Tenslotte was het niet haalbaar om de zwaluwwand op Berkendonk op tijd recht te zetten, deze is nu tijdelijk gestabiliseerd. Dit alles heeft op het onderdeel duikers, sloten en waterlopen geleid tot een voordeel van ongeveer € 150.000. Daarnaast was er ook voor het brugdek aan de Churchilllaan een bedrag gereserveerd van ongeveer € 60.000, maar bij nadere inspectie bleek dat de werkzaamheden in 2022 nog niet uitgevoerd hoefden te worden.

91

3.12 3.12.1

Programma 12: Milieu Wat hebben we bereikt?

Ambities: • Verduurzaming is op alle fronten nodig om de grote opgaven van energietransitie, klimaatadaptatie, gezondheid en een gezonde en veilige leefomgeving op te kunnen oppakken. Wij leggen het fundament en de richting vast voor een klimaatneutraal Helmond in 2035-2045. • Samenwerking met partners in de stad en in de regio stellen we voorop om het verschil te kunnen maken. Om dit te bereiken hebben we: • Plannen uitgewerkt waarmee we de energietransitie voor lage inkomens een kans kunnen geven. Dit mede in relatie tot de energietoeslag die we aan onze inwoners hebben toegekend. De kierenjagers (die kleine voorzieningen aanbrengen in woningen) zijn inmiddels gestart. Er zijn energietassen uitgedeeld en de pilot voor het aanpassen van de eerste 50 woningen staat in de stijgers. • In regionaal verband (Zuidoost Brabant) de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 en Samenwerkings- en Uitvoeringsprogramma (S&UP) vastgesteld. • In regionaal verband heeft de ODZOB de bestuursopdracht Omgevingswet verder uitgevoerd. • Een aantal grote projecten voor verduurzaming vormgegeven, zoals een water rotonde, een warmte rotonde en een grondstoffen rotonde. Bedrijven wisselen via deze rotondes overschotten uit. • De uitwerking van de transitievisie warmte vastgesteld. Ook hebben we een evaluatie uitgevoerd van de visie zonnevelden en zonnedaken.

We hebben bij de energietransitie niet enkel oog voor de technische facetten, maar we leggen de link met wijkontwikkeling, sociale tweedeling (energiearmoede), mobiliteit en klimaatadaptatie. Juist de integrale blik op wijkontwikkeling is belangrijk. • Samen met Eindhoven zijn we onderdeel geworden van de Missie Call Europa, gericht op het realiseren van 100 klimaat neutrale en slimme steden in 2030. Ons plan richt zich op drie sporen: het verbreden en versterken van onze huidige inzet (middels innovatie en doorbraken, als we doorgaan op de huidige weg kunnen we het doel niet behalen); op intensivering van de samenwerking met onze partners en de stad; en op het vergroten van maatschappelijk draagvlak. • TenneT opdracht gegeven om de 150 kV hoogspanningslijnen in Brandevoort onder de grond te brengen (verkabelen). Ook is het project ‘Meten is Weten’ gestart. In dat project worden in een periode van 3-5 jaar onafhankelijke meetgegevens verzameld over de grootte van de magneetveldzone. • Met Enexis en TenneT gesprekken opgestart, gericht op het oplossen van de netwerkschaarste. U bent hierover geïnformeerd met raadsinformatiebrief 096. • Naar aanleiding van vastgestelde PFAS-verontreiniging als bevoegd gezag Wet bodembescherming, in 2021 diverse maatregelen voorbereid en de uitvoering in 2022 ter hand genomen, zoals de aanpak van de verontreiniging in moestuinen.

• De luchtkwaliteit met 4 luchtkwaliteitsmeters gemonitord. Er is afstemming met andere gemeenten op welke manier het luchtkwaliteitsbeleid verankerd dient te worden in Omgevingsbeleid om te borgen dat inwoners zo min overlast en gezondheidsproblemen (aan de luchtwegen) ervaren. • Stappen gezet om een houtstookarme wijk (Brainport Smart District) te realiseren. Het is op dit moment niet mogelijk om een houtstookvrije wijk juridisch af te dwingen, daarom hebben

92

• •

•

3.12.2

we ingezet op voorlichting en communicatie aan (nieuwe) inwoners, projectontwikkelaars en andere initiatiefnemers. Ook bij meldingen van overlast in heel Helmond gaan we persoonlijk het gesprek aan met inwoners om ze te informeren over de juiste manier van stoken. Dat gaat met name om het gebruik van goed droog hout en niet stoken bij bepaalde weersomstandigheden. Deelgenomen aan het mediationtraject om tot een algehele oplossing te komen voor de geuroverlast rond Den Ouden. Onze zorgen over de heropening van vliegbasis de Peel en de cumulatie van geluid met Eindhoven Airport onder de aandacht gebracht bij de minister van Volkshuisvesting. Helmond is tegen de plannen van Defensie om de vliegbasis De Peel te heropenen en verzet zich daartegen. We trekken als 13 gemeenten gezamenlijk op om te voorkomen dat deze basis wordt heropend. De Omgevingsdienst heeft in opdracht van ons het geluid gemeten tijdens testvluchten met F35 vliegtuigen. Voorbereiding getroffen om Diftar in te voeren in de hoogbouw.

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaten verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen: Metropoolregio Eindhoven De 21 gemeenteraden, Gedeputeerde Staten en de Algemene Besturen van de twee waterschappen hebben eind 2021 de Regionale Energiestrategie (RES)1.0 vastgesteld. Deze is daarna aangeboden aan het Rijk. In lijn met een advies vanuit het Nationaal Programma RES (NP RES) wordt voortaan onderscheid gemaakt tussen een RES Voortgangsdocument en een RES Herijking. Vooralsnog wordt gefocust op de voortgang in de uitvoering. Er is een Samenwerkings- en Uitvoeringsprogramma (S&UP) RES MRE vastgesteld. In het S&UP is beschreven welke projecten de komende periode worden opgepakt. De raadsleden in de regio zijn hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief vanuit MRE. Het S&UP is een ‘levend’ document, dat periodiek wordt geactualiseerd. Met de netbeheerders is afstemming gezocht over de meest wenselijke volgorde voor de benodigde investeringen in het elektriciteitsnetwerk vanwege de ‘netwerkschaarste’ op het elektriciteitsnet. Vanuit de netbeheerders wordt verder gewerkt aan ‘congestie-management’: het verdelen van de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet. Brabantbreed vindt over dit thema bestuurlijk overleg plaats op verschillende niveaus.

In juni zijn door de MRE twee digitale vragenuurtjes georganiseerd voor inwoners en raadsleden over de uitvoering van de RES. Ook het thema netwerkschaarste kwam hier volop aan bod. Deze zijn verder gedeeld via nieuwsbrieven en social media. Omgevingsdienst Zuidoost Brabant Werkprogramma milieu (jaaruitvoeringsprogramma) De wettelijke milieutaken zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) zijn volgens het Werkprogramma milieu 2022 uitgevoerd door de ODZOB. Voorbereiding en implementatie Omgevingswet Uitvoering van de bestuursopdracht Omgevingswet vindt plaats met een jaarprogramma. Het programma Omgevingswet 2022 is grotendeels volgens plan uitgevoerd. Dat betekent dat de meeste projecten in 2022 zijn afgerond. Het verloop van het programma werd ook bepaald door vertragingen buiten de invloedssfeer van de ODZOB, zoals de bekendmaking van een nieuwe invoeringsdatum van

93

de wet (1 januari 2024 in plaats van 1 januari 2023). Met als gevolg dat aan enkele onderwerpen een vervolg wordt gegeven in 2023. Reiniging Blink In 2021 is het onderzoek opgeleverd over de toekomstige, noodzakelijke ontwikkeling van Blink. In 2022 is het vervolgonderzoek uitgevoerd, dit onderzoek gaf nog onvoldoende inzicht in de juridische en organisatorische consequenties van de komende samenwerking binnen Blink. In 2022 is het strategisch traject opgestart en afronding vindt plaats in 2023. Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Intensivering Energietransitie In de gemeenteraad is een motie aangenomen om te onderzoeken op welke manier gemeente Helmond de energietransitie voor lage inkomens vorm kan geven. In 2022 gaan we dan ook aan de slag met de aanpak energiearmoede (beleidsintensivering). Regionaal is de definitieve Regionale Energiestrategie (RES) inclusief planMER (Milieueffectrapportage) aan alle gemeenteraden in de Metropoolregio voorgelegd. We werken in de RES nauw samen met onze Peelgemeenten. In Helmond zijn eind 2021 alle inwoners over de warmteplannen per wijk geïnformeerd, en is de transitievisie warmte vastgesteld. Voor het warmtenet is de principekeuze voor verduurzaming en niet biomassa gemaakt. De visie zonnevelden en zonnedaken is geëvalueerd. We werken in 2022 aan de verdere uitwerking van deze resultaten.

De benodigde transitie voor energie en circulaire economie vraagt ook om een verandering binnen onze eigen organisatie. We verankeren deze doelstellingen in bijvoorbeeld de uitwerking van het Huis voor de Stad en BSD. Het Huis voor de Stad is niet enkel een fysiek voorbeeld, maar geeft ook qua organisatie en gebruik de weg naar benodigde transitie weer. Maar ook meer reguliere trajecten zoals inkoop worden door maatschappelijk verantwoord inkopen klaargemaakt voor de toekomst. Hierbij worden in 2022 wederom een aantal prioritaire projecten benoemd. De totale energietransitie en het komen tot een klimaatneutraal Helmond kost in totaliteit veel meer dan nu begroot. Niet enkel in financiële middelen maar ook als het gaat om capaciteit. Naast de bestaande lijnen in het programma Duurzame & Gezonde Stad willen we onze inzet opschalen en versnellen, via deelname aan een Europese oproep voor het indienen van voorstellen waaraan 100 steden mogen meedoen. We doen dit samen met Eindhoven. De oproep richt zich op drie sporen: het verbreden en versterken van onze huidige inzet; op intensivering van de multiple helix aanpak; en het vergroten van maatschappelijk draagvlak. Zeker voor dit laatste aspect is het post-coronatijdperk een belangrijk moment. Een succesvolle indiening in het kader van de EU-oproep geeft toegang tot additionele financiële middelen.

Daarnaast heeft intensivering van de aanpak ook positieve economische effecten, met name voor de bouw- en installatiebranche. Verloopt volgens planning: Naar aanleiding van de motie ‘Energietransitie als hefboom over energiearmoede’ is het plan van aanpak goedgekeurd waarmee we de energietransitie voor lage inkomens een kans kunnen geven. In 2022 hebben dit plan met alle partners in de stad uitgewerkt en zijn de eerste stappen ten aanzien van dit traject gezet. Dit mede in relatie tot de energietoeslag die we aan onze inwoners hebben toegekend. De uitgangspunten van dit traject zijn in relatie tot de ontwikkelingen rondom de energieprijzen en materiaalkosten continu aandachtspunt van dit traject. Ook de communicatie met beoogde doelgroep wordt in overleg met ervaringsdeskundige vormgegeven. De kierenjagers (die

94

kleine voorzieningen aanbrengen in woningen) zijn gestart. Er zijn energietassen uitgedeeld en de pilot voor het aanpassen van de eerste 50 woningen voorbereid. Regionaal is de definitieve Regionale Energiestrategie (RES) inclusief planMER (Milieueffectrapportage) en het Samenwerkings- en Uitvoeringsprogramma (S&UP) vastgesteld. We werken in de RES nauw samen met onze Peelgemeenten. Inmiddels zijn in Helmond alle inwoners over de warmteplannen per wijk geïnformeerd, en hebben we de transitievisie warmte vastgesteld. Voor het warmtenet is de principekeuze voor verduurzaming met aquathermie gemaakt. Ook zijn de benodigde eerste transitie plannen voor het Centrum opgesteld en lopen de onderzoeken naar de kansen voor het benutten van warmte uit de Rioolwater Zuivering Installatie (RWZI), met gemeente Laarbeek. De eerste onderzoeksfase en resultaten zijn al met de wijk gedeeld. De visie zonnevelden en zonnedaken is geëvalueerd en deze resultaten zijn gedeeld. We hebben in 2022 gewerkt aan de verdere uitwerking van deze resultaten. Dit voornamelijk ten aanzien van onze rolinvulling, de beoogde participatie en dus ons nieuwe participatie beleid, en de relatie met de omgevingsvisie. De benodigde transitie voor energie en circulaire economie vraagt ook om een verandering binnen onze eigen organisatie.

We verankeren deze doelstellingen in bijvoorbeeld de uitwerking van het Huis voor de Stad en BSD. Het Huis voor de Stad is niet enkel een fysiek voorbeeld, maar geeft ook qua organisatie en gebruik de weg naar benodigde transitie weer. Maar ook bereiden we ons als gemeente voor om maatschappelijk verantwoord in te kopen. Eerste kwartaal 2022 zijn we met Eindhoven onderdeel geworden van de Missie Call Europa gericht op het realiseren van 100 klimaat neutrale en slimme steden in 2030. Dat is goed nieuws omdat we zien dat de totale energietransitie en het komen tot een klimaatneutraal Helmond in totaliteit veel meer kost dan nu begroot en wij als gemeente kunnen opbrengen. Niet enkel in financiële middelen maar ook als het gaat om capaciteit. Naast de bestaande lijnen in het programma Duurzame & Gezonde Stad willen we onze inzet opschalen en versnellen, via deelname aan een Europese Call. Ons plan richt zich op drie sporen: het verbreden en versterken van onze huidige inzet (middels innovatie en doorbraken, als we doorgaan op de huidige weg kunnen we het doel niet behalen); op intensivering van de samenwerking met onze partners en de stad; en het vergroten van maatschappelijk draagvlak. Zeker voor dit laatste aspect is het post-coronatijdperk een belangrijk moment.

Een succesvolle indiening in het kader van de EU-oproep geeft naar alle waarschijnlijkheid toegang tot additionele financiële middelen. Daarnaast heeft intensivering van de aanpak ook positieve economische effecten, met name voor de bouw- en installatiebranche. De voorbereidingen voor een traject met de stad en al onze partners en inwoners is in 2022 voorbereid en zal in 2023 vorm krijgen. Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie We gaan verder uitvoering geven aan de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie. Er zijn 5 projecten opgestart met NL Greenlabel om kennis op te doen in de organisatie over de klimaat adaptieve werkwijze. In de Peelgemeenten wordt samengewerkt vanuit een Regionale Uitvoeringsagenda, mede om de rijksbijdrage (1/3 impulsfinanciering voor projecten) voor de Uitvoeringsagenda binnen te halen. Verloopt volgens planning: De Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 ‘Vergroenen met gezond verstand’’ is de basis. We hebben gekozen om in te zetten op bewustwording van de interne organisatie en onze inwoners. Ten aanzien van de bewustwording bij inwoners zetten we in op laagdrempelige bewonersacties zoals Operatie Steenbreek 2x per jaar en de regentonnensubsidie. 95

Daarnaast hebben we sinds 2022 een klimaatburgemeester. Ten aanzien van de interne organisatie zetten we in op de uitgangspunten klimaatadaptief ontwerpen en inrichten, zoals in de ambitie 2040 en diverse structuur- en gebiedsvisies. De klimaattafel en de Rekentool hebben vertraging opgelopen in de uitrol. Hiermee gaan we in 2023 verder. Daarnaast is een start gemaakt met interne trainingen rondom duurzaamheid en klimaatadaptatie in het bijzonder. Verduurzaming bedrijventerreinen Samen met Stichting Bedrijventerreinen Helmond, Centrummanagement en Wijkmanagement stimuleren en ondersteunen we duurzaam en circulair ondernemen. Een voorbeeld is de doorontwikkeling van het instrument InduSym, waarmee aanbieders en afnemers van reststromen met elkaar in contact komen. De uitvoeringsagenda Visie Duurzaam Ondernemen en het Plan van Aanpak Circulaire Economie zijn geactualiseerd, waarbij we veel meer de samenhang met Energietransitie aanhalen. Daarin is meer focus aangebracht op ondernemersgedreven voorbeeldprojecten. Daarnaast zijn we samen met diverse grote gemeenten in Brabant en Limburg betrokken bij een kennistraject van de Fontys over Circulaire Bedrijventerreinen. Specifiek kijken we daar hoe het concept van de circulaire economie verder te operationaliseren is op bedrijventerreinen.

Daarnaast zijn we begin 2021, in nauwe samenwerking met Stichting Bedrijventerreinen Helmond, gestart met het brede duurzaamheidsproject ‘Smart Synergy Helmond’ voor de jaren 2021-2023. De verschillende deelprojecten richten zich op voorbeeldprojecten op het gebied van energietransitie en circulair ondernemen. Verloopt volgens planning: Samen met Stichting Bedrijventerreinen Helmond, Centrummanagement en Wijkmanagement stimuleren en ondersteunen we duurzaam en circulair ondernemen. We werken daarin samen met de Provincie, het Waterschap en Brabant Water. Met deze samenwerking geven we vorm aan duurzaamheidsproject ‘Smart Synergy Helmond’ voor de jaren 2021-2023. De verschillende deelprojecten richten zich op voorbeeldprojecten op het gebied van energietransitie en circulair ondernemen. Waarin we 3 rotondes (water, energie en grondstoffen) voor en met de bedrijven vormgeven. Ook maken we onderdeel uit van het traject Groote Oogst met de Provincie Noord Brabant. Een voorbeeld is de doorontwikkeling van het instrument InduSym, waarmee aanbieders en afnemers van reststromen met elkaar in contact komen. De uitvoeringsagenda Visie Duurzaam Ondernemen en het Plan van Aanpak Circulaire Economie hebben we geactualiseerd, waarbij we veel meer de samenhang met Energietransitie aanhalen. Daarin is meer focus aangebracht op ondernemersgedreven voorbeeldprojecten.

Daarnaast zijn we samen met diverse grote gemeenten in Brabant en Limburg betrokken bij een kennistraject van de Fontys over Circulaire Bedrijventerreinen. Specifiek kijken we daar hoe het concept van de circulaire economie verder te operationaliseren is op bedrijventerreinen. De laatste projecten worden vanaf 2023 verder opgepakt met als doel in een fase te komen waarin ze naar uitvoering kunnen. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed We zijn volop bezig met het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Naast eerstegraads maatregelen zoals zonnepanelen, LED-verlichting en dubbele beglazing zijn we bezig om een aantal gebouwen compleet aan te pakken op duurzaamheid. Deze pakken we bouwkundig en installatietechnisch grootschalig aan, zodat we deze gasloos kunnen maken en met een verbruik van nul op de meter. Ook gaan we duurzaamheid koppelen aan de bestrijding van de hittestress door middel van het realiseren van groene daken en gevels. Verloopt volgens planning: We zijn volop bezig met het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Inmiddels zijn twee sporthallen helemaal gasloos gemaakt. Voor het gemeentelijk vastgoed is ook een start gemaakt met een routekaart verduurzaming. 96