RN 047 1e Berap 2022

1e Berap 2022

b

Inhoudsopgave 1

Inleiding ........................................................................................................................ 1

1.1 1.2 1.3

Doel ............................................................................................................................................... 1 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 1 Majeure ontwikkelingen, risico’s en knelpunten ............................................................................ 2

2

Budgettair beeld ........................................................................................................... 5

3

Afwijkingen beleidsresultaten per programma .......................................................... 8

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12 3.13

Programma 01: Veiligheid en handhaving .................................................................................... 8 Programma 02: Werk en inkomen ................................................................................................. 8 Programma 03: Zorg en welzijn .................................................................................................... 8 Programma 04: Jeugd en onderwijs .............................................................................................. 8 Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie ............................................................................. 9 Programma 06: Sport en bewegen ............................................................................................. 10 Programma 07: Economisch beleid en werkgelegenheid ........................................................... 11 Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting.......................................................... 12 Programma 09: Stedelijke vernieuwing ....................................................................................... 13 Programma 10: Verkeer en mobiliteit .......................................................................................... 13 Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming ...........................................................

14 Programma 12: Milieu ................................................................................................................. 14 Programma 13: Bestuur en organisatie ....................................................................................... 15

4

Stand van zaken grote projecten ................................................................................17

5

Financiële effecten coronacrisis op begroting ..........................................................30

5.1 5.2

Financiële afwijkingen coronacrisis ............................................................................................. 30 Planning begroting – raming uitgaven Crisis- en Herstelnota ..................................................... 31

6

Budgettair neutrale afwijkingen .................................................................................33

7

Afwijkingen op kredieten ............................................................................................40

8

Technische wijzigingen...............................................................................................42

Bijlage 1: Totaaloverzicht met effecten op het begrotingssaldo.....................................43

1

Inleiding

In deze 1e bestuursrapportage (Berap) 2022 informeren wij u over de voortgang van de uitvoering van de begroting 2022. We melden de afwijkingen ten opzichte van de beleidsresultaten en budgetten zoals die in de begroting 2022 zijn opgenomen. Melden we niets dan loopt de uitvoering volgens planning. In paragraaf 1.3 van dit hoofdstuk melden we daarnaast ook majeure ontwikkelingen, risico’s en/of knelpunten die we (nog) niet kunnen kwantificeren maar die een belangrijke impact (kunnen) hebben op de uitvoering van de gemeentelijke begroting. Tenslotte leggen we financiële begrotingswijzigingen aan u voor en geven wij een prognose van het resultaat over 2022. Deze Berap is gebaseerd op de bij ons bekende informatie per 1 mei 2022.

1.1

Doel

De Berap heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de voortgang van de begroting en dient als(bij)sturingsinstrument.

1.2

Leeswijzer

Na deze inleiding presenteren we in hoofdstuk 2 een financieel overzicht met een samenvatting van de afwijkingen die een gevolg zijn van de coronacrisis en de afwijkingen die een effect hebben op het budgettair beeld van de begroting. Een uitgebreide toelichting op de zogenoemde coronaconsequenties vindt u terug in hoofdstuk 5. Het uitgangspunt voor het budgettair beeld is het budgettair beeld dat uw raad vaststelde in de begroting 2022 (pagina 10). In hoofdstuk 3 melden we de eventuele afwijkingen op de beleidsresultaten uit de begroting 2022. Hierbij volgen we de programmaindeling van de begroting. Melden we niets dan loopt de uitvoering volgens planning. In hoofdstuk 4 gaan we in op de voortgang van de majeure projecten. Dit doen we per project voor de aspecten risico's, geld, organisatie, tijd, informatie, communicatie en kwaliteit. In de hoofdstukken 5 tot en met 8 presenteren we nog een aantal financiële overzichten met daarin budgettaire aanpassingen van de begroting. In hoofdstuk 5 gaat het om de wijze waarop de effecten van de coronacrisis doorwerken in de budgetten van de begroting. In hoofdstuk 6 staan de financiële afwijkingen die een budgettair neutraal effect hebben op het budgettair beeld. Het gaat om kosten die gedekt worden uit opbrengsten, een onttrekking aan een reserve of door budgetten anders in te zetten.

De kosten leggen daardoor geen claim op de vrije financiële ruimte van de gemeente. Ze hebben echter wel een effect op het begrotingssaldo omdat ze leiden tot een aanpassing van de lasten en/of baten. In hoofdstuk 7 vindt u de afwijkingen voor de kredieten. In hoofdstuk 8 zijn de technische wijzigingen opgenomen. Dit zijn ook budgettair neutrale wijzigingen maar hebben daarentegen geen effect op het begrotingssaldo omdat het verschuivingen zijn tussen programma’s. In bijlage 1 laten we via een totaaloverzicht zien welk effect de verschillende wijzigingen uit de Berap hebben op het totaal van de begroting.

1

1.3

Majeure ontwikkelingen, risico’s en knelpunten

De oorlog in Oekraïne De impact van de oorlog in Oekraïne op de wereldwijde economie zal groot zijn en is op dit moment nog niet precies in te schatten. De oorlog in Oekraïne houdt ons allemaal bezig. Vol ongeloof volgen wij ook in Helmond de ontwikkelingen. We kunnen vanuit hier de situatie in Oekraïne niet veranderen. Maar dat wil niet zeggen dat we niets kunnen doen. En dat blijkt ook, want onze stad is volop in beweging gekomen om te helpen. Dat is hartverwarmend om te zien. De gemeente Helmond helpt bij de opvang van vluchtelingen. Inmiddels zijn 4 opvanglocaties in Helmond aangewezen en operationeel. Ook de inzet van leefgeld, werk en een centrale onderwijslocatie geregeld. Dit heeft een behoorlijke druk gegeven op de inzet van de ambtelijke organisatie en samenwerkende partijen. Daarnaast zijn de directe gevolgen voor onze stad, naast bijvoorbeeld de opvang van Oekraïense vluchtelingen, ook de impact van economische sancties op burgers en ondernemers in de stad. Ook zijn er macro-economisch ingrediënten aanwezig voor een recessie (stijgende inflatie, tekort aan grondstoffen, tekort aan en de wens om onafhankelijk te zijn van externe (fossiele) brandstoffen, verstoring van productielijnen en oplopende rente).

Kosten en financiering vluchtelingenopvang uit Oekraïne Op basis van de informatie die op dit moment bekend is, verwachten we ongeveer € 1,3 miljoen aan kosten te maken voor het realiseren van gemeentelijke noodopvangplekken voor vluchtelingen uit Oekraïne. Daarbij hebben we voor terugkerende kosten zoals beveiliging rekening gehouden met een periode van 6 maanden. Daarnaast bevat deze raming ook de bouwkundige aanpassingen die noodzakelijk zijn om vastgoed (vooral voormalig onderwijsgebouw Dr. Knippenbergcollege) geschikt te maken voor de opvang. In deze raming zijn niet opgenomen de eventuele kosten die we maken voor de particuliere opvang, verstrekking van leefgeld, onderwijsgerelateerde zaken en overige ondersteuning die eventueel geboden wordt. Gemeenten ontvangen een normbedrag van € 700 per week per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek voor vluchtelingen uit Oekraïne. Dit normbedrag geldt niet voor de particuliere opvang. Over de overige gemeentelijke kosten worden nog afzonderlijke afspraken gemaakt. Het uitgangspunt bij de financiering is dat het Rijk de kosten die gemaakt worden door gemeenten integraal zal vergoeden. Gemeenten mogen er als gevolg van de opvang niet slechter voor komen te staan dan daarvoor. De budgettaire consequenties van de opvang voor onze gemeente betrekken we bij de 2e Berap 2022.

We verwachten dan meer concrete informatie te hebben over de gevolgen voor onze gemeente. Brede consequenties stijgende (energie)prijzen We verwachten dat de stijgende prijzen een impact hebben op zowel de financiële positie van onze gemeente, maar ook op bedrijven en ondernemers in het midden- en kleinbedrijf in onze stad. Met name de haal- en financierbaarheid van meerjarige investeringen door de forse prijsstijgingen kan in het gedrang komen. Daarbij spelen ook de schaarste en lange levertijden van benodigde materialen een rol van belang. Op dit moment zien we al prijsstijgingen die tussen de 8% en 15% zitten. Deze kunnen op korte termijn al gevolgen hebben voor de toereikendheid van exploitatiebudgetten. Wij houden dit nauwlettend in de gaten en informeren u daarover bij de 2e Berap 2022 (consequenties 2022) en de (meerjaren)begroting 2023 (consequenties 2023 en verder). Impact macro-economische ontwikkelingen op minimabeleid Gezien de huidige macro economische ontwikkelingen als gevolg van de corona-, Oekraïne- en energiecrises zijn er aantal onzekerheden die naar alle waarschijnlijkheid een negatieve impact gaan

2

hebben op de inkomsten en uitgaven van onze inwoners en dan met name de minima- en ondernemersgroep. Aangezien bijzondere bijstand en schulddienstverlening onder een open einde regeling vallen is de mogelijke financiële impact nog niet te kwantificeren. Denk hierbij aan aspecten zoals: 1. Aantal extra aanvragen bijzondere bijstand doordat er meer gezinnen/huishouders zichtbaar worden door de energietoeslag; 2. Meer inwoners die aankloppen voor schulddienstverlening als gevolg van de huidige stijgende kosten zoals energieprijzen, dagelijkse boodschappen etc.; 3. Een groeiende groep vluchtelingen of inwoners die vluchtelingen opvangen; 4. Ondernemers die als gevolg van het stopzetten van de ondersteunende coronamaatregelen alsnog aankloppen voor heroriëntatie of schuldhulpondersteuning nodig hebben. Bijzondere bijstand en energietoeslag: tegemoetkoming voor de extra energiekosten 2022 Onze gemeente is momenteel druk doende om uitvoering te geven aan de bijzondere bijstandsregeling voor de éénmalige energietoeslag (deze heeft het Rijk vastgesteld op € 800 per huishouden). Wij hebben besloten om huishoudens met een inkomen tot maximaal 120% van de bijstandsnorm te vergoeden. Volgens onze informatie zijn dat 6.200 huishoudens. Huishoudens die bij de gemeente bekend zijn (dat zijn er ongeveer 4.700), ontvangen deze automatisch.

De overige ongeveer 1.500 huishoudens kunnen deze aanvragen. Deze huishoudens proberen we via diverse media kanalen en bijeenkomsten te bereiken en te informeren. De totale kosten (wanneer alle 6.200 huishoudens deze ontvangen) ramen we op € 5,0 miljoen. Wij ontvangen voor deze kosten compensatie van het Rijk. Deze compensatie is via de meicirculaire 2022 beschikbaar gekomen. We verwachten ongeveer € 100.000 minder compensatie te krijgen dan dat we aan kosten hebben. De precieze financiële impact is op dit moment niet bekend en dus ook niet vertaald in de begroting. Hierover informeren wij u bij de 2e Berap 2022. Gemeentelijke Hulp Gedupeerden Kinderopvangtoeslagaffaire Vanwege de Kinderopvangtoeslagaffaire heeft de belastingdienst de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) in het leven geroepen. Zij coördineert de aanvragen en afhandeling van (potentiële gedupeerden). Het UHT heeft gemeenten gevraagd om (potentieel) gedupeerden te informeren en aanvullend te begeleiden waar nodig. En daar waar het gaat om erkende gedupeerden en waar dit speelt de publieke schulden kwijt te schelden. Momenteel hebben zich zo’n 296 (voormalige) inwoners van Helmond zich gemeld als mogelijk gedupeerde. Hiervan zijn inmiddels 171(voormalig) inwoners door het UHT erkend als gedupeerde. De financiële gevolgen hiervan worden nog in beeld gebracht.

Huishoudelijke Ondersteuning Tijdens het opstellen van deze 1e Berap is het risico aanwezig dat Helmond vanwege uitspraken van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) haar beleid voor “resultaatgerichte financiering” (schoon en leefbaar huis) voor de Huishoudelijke Ondersteuning moet gaan aanpassen. Dat betekent dat indicaties op basis van minuten in plaats van resultaat moeten worden afgegeven. Het rijk heeft toegezegd de gemeente beleidsvrijheid te geven om beleid zoals Helmond dat heeft geformuleerd ook wettelijk mogelijk te maken. Helaas is deze toezegging nog niet in praktijk gebracht. Nu de gemeente Someren met eenzelfde beleid bij de CRvB wordt beoordeeld, is de lopende beroepszaak van de gemeente Helmond gevoegd bij de zaak van de gemeente Someren. Zonder aanpassing van de Wmo vanuit het Rijk, zal de uitspraak van de CRvB negatief gaan uitvallen voor de gemeente. De (financiële) consequenties worden de komende maanden in beeld gebracht en in de 2 e Berap verder toegelicht, mocht de CRvB de gemeente in het ongelijk stellen. Naast forse eenmalige kosten is de verwachting dat ook structureel forse toename van kosten aan de orde zal zijn.

3

Jeugdzorg Staatssecretaris van Ooijen en minister Weerwind stuurden 13 mei 2022 een kamerbrief over hervorming van de jeugdzorg. In de brief wordt duidelijk dat het kabinet heeft besloten om zelf de verantwoordelijkheid te dragen voor de extra bezuinigingen van € 511 miljoen op de jeugdzorg uit het landelijk coalitieakkoord. Hierdoor is de rekening en het risico voor deze extra bezuiniging voor het rijk en ligt dit niet meer bij gemeenten. Dit betekent dat het financiële risico op de jeugdzorg de komende jaren kleiner is geworden. Echter, er wordt ook een inhoudelijke hervormingsagenda opgesteld die op lange termijn moet zorgen voor de benodigde bezuinigingen, die reeds in de langjarige Rijksmiddelen zijn verwerkt. Op termijn krijgen we dus fors minder geld om de jeugdzorg uit te voeren. We zullen daarom de komende jaren ook in Helmond, samen met onze partners, invulling moeten geven aan de hervormingsagenda jeugdzorg. Doorontwikkeling Automotive Campus In Raadsinformatiebrief 22-2022 informeerden wij uw raad over de ontbinding van de Letter of Intent, die wij met Ramphastos en Bouwbedrijf Van de Ven waren aangegaan. Wij hebben daarin ook aangegeven om te gaan onderzoeken welke publieke betrokkenheid nodig is voor een succesvolle toekomst van de Automotive Campus. De uitvoering van dit onderzoek is inmiddels gestart en wij verwachten deze na de zomer af te ronden.

Onderdeel van het onderzoek is onder andere het verkennen van de optie van een publiek-private samenwerking, waarbij we als gemeente nadrukkelijk regie houden op de doorontwikkeling van de Automotive Campus. Ook de Provincie Noord-Brabant is zich aan het beraden over haar toekomstige rol. Zodra de uitkomsten van het onderzoek bekend zijn, infomeren wij uw Raad hierover. De vervolgstappen werken we in goed overleg met uw raad en onze huidige partners op de Campus, waaronder de Provincie Noord-Brabant (ook grondeigenaar) en Bouwbedrijf Van de Ven uit. Invoering nieuwe verdeling gemeentefonds per 2023 De nieuwe verdeling van het gemeentefonds wordt ingevoerd per 1 januari 2023. Hiermee geeft het rijk geen opvolging aan de adviezen van ROB en VNG om eerst de onderzoeken te hebben afgerond naar de maatstaven centrumfunctie, eenpersoonshuishoudens en de overige eigen middelen (OEM) voor de invoering. Aanleiding is het feit dat iedereen het er over eens is dat het nieuwe model een verbetering is ten opzichte van het huidige. In het huidige model sluiten de uitgaven van gemeenten niet meer aan bij de verdeling van de middelen in met name het sociaal domein. De verwachting is dat de onderzoeken dit jaar opgestart worden en dat de uitkomsten in het voorjaar 2023 bekend zullen zijn. Aangezien deze onderzoeken nog niet zijn afgerond, worden enkele waarborgen ingebouwd.

Een ervan is dat het ingroeipad voor alle gemeenten voor het jaar 2023 op maximaal € 7,50 per inwoner wordt gezet. Ook wordt het ingroeipad beperkt tot drie jaar. Na drie jaar bedraagt het voor- of nadelig herverdeeleffect voor een gemeente dus maximaal € 37,50 per inwoner.

4

2

Budgettair beeld

Op basis van de informatie in deze 1e Berap 2022 verwachten in 2022 een totaal aan meerkosten van per saldo € 3,0 miljoen. Deze kunnen we volledig afdekken binnen de begroting door inzet van voordelen binnen het budget van de kapitaallasten, de gemeentefondsuitkering en vrijval door reserves. We startten het begrotingsjaar met een sluitende begroting met een saldo van 0. In onderstaande tabel leest u dat af in de eerste regel. In de 2e regel is het saldo van de begrotingspost onvoorzien incidenteel opgenomen. Deze wordt in deze Berap niet ingezet. Vervolgens is een samenvatting opgenomen van de financiële consequenties van de coronacrisis. Tenslotte melden we de belangrijkste (financiële) afwijkingen uit deze 1e Berap met een effect op het resultaat. Een uitgebreide toelichting op de inhoud van de tabel leest u onder de tabel. (bedragen x €1.000/ - = meer lasten/baten en V=Voordeel/N=Nadeel)

Budgettair beeld Begroting 2022

0

Post onvoorzien Volgnr. 1. 1. 1.

Volgnr. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14.

Progr.

250

Omschrijving

Lasten

1-14 Begrote kosten maatregelen coronacrisis 14 Compensatie Rijk 14 Onttrekken benodigde dekking uit algemene reserve Resultaat 1e berap - coronaconsequenties Progr.

Omschrijving

9 Wijkontwikkelingsplannen Helmond-Noord en Helmond-Oost 9 Gebiedsvisie Stiphout 13 Onderuitputting kapitaallastenbudget 2022 14 Extra kosten ambtelijke capaciteit door opgaven gemeente 14 Implementatie financieel systeem 14 Kostenvergoedingen NCNP bureau's 14 Meerkosten aantal bezwaren (parkeren + WOZ) 14 Meerkosten accountant jaarrekeningtraject 2021 14 Extra capaciteit voor ondersteuning bestuur 14 Facilities en nieuwe manier van werken 14 Extra kosten door verhoging minimumloon 14 Toekomstbestendige Raad- en Raadsgriffie 14 Vrijval diverse reserves 14 Inzet gemeentefondsuitkering 2022 Resultaat 1e Berap - reguliere ontwikkelingen Budgettair beeld Begroting 2022 na wijzigingen

Baten

V/N

1.230 0 0 1.230

0 787 443 1.230

N V

Lasten

Baten

V/N

-40 -45 1.160 -1.000 -400 -150 -50 -195 -600 -300 -50 -240 0 1.845 -65

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 65 0 65

N N V N N N N N N N N N V V

0

Toelichting financiële consequenties coronacrisis 1. We voorzien op dit moment in totaal € 1.230.000 aan kosten door de maatregelen die begin dit jaar nog van kracht waren ter bestrijding van de coronacrisis. Om deze kosten te bekostigen, wenden we de gelden aan die we via de steunpakketten van het Rijk hebben ontvangen. In totaal hebben we € 787.000 ontvangen voor 2022. Het verschil tussen de verwachte kosten en de steunpakketten van € 443.000 onttrekken we uit de algemene reserve. In hoofdstuk 5 vindt u een nadere specificatie van de kosten en opbrengsten die het betreft. Toelichting voor- en nadelen reguliere ontwikkelingen 1. Wijkontwikkelingsplannen Helmond-Noord en Oost In de wijkontwikkelingsplannen van wijken Helmond-Noord en Helmond-Oost zijn een aantal kleinere ingrepen voorzien van in totaal € 40.000. Deze mogen we echter niet activeren. Daardoor kunnen we deze niet ten laste brengen van het hiervoor bestemd investeringskrediet. Dit betekent dat we het krediet verlagen met dit bedrag (dit ziet u terug in hoofdstuk 8). In plaats daarvan hogen we het exploitatiebudget op met eenzelfde bedrag.

5

2. Gebiedsvisie Stiphout Nu het project Gebiedsvisie Stiphout opgestart is, blijken de kosten € 45.000 hoger uit te vallen dan eerder aangenomen. Het gaat hier om kosten voor stedenbouw, communicatie- en presentatiemiddelen voor een 5-tal participatiebijeenkomsten met inwoners van Stiphout. 3. Onderuitputting kapitaallastenbudget 2022 Er is sprake van een onderuitputting op het budget van de kapitaallasten. De lagere kapitaallasten worden veroorzaakt doordat een aantal investeringen later zijn gestart of later gereed komen dan oorspronkelijk was aangenomen. Daardoor schuift het startjaar van de 1e afschrijving een jaar op. In deze Berap zetten we de ruimte van circa € 1,2 miljoen die ontstaat in om tegenvallende kosten op te vangen. Bij de begroting 2023 zullen we alle openstaande investeringen actualiseren. 4. Extra kosten ambtelijke capaciteit door opgaven gemeente Het aantrekken van personeel is in de huidige overspannen arbeidsmarkt geen sinecure. De wervingskosten nemen toe en vragen meer capaciteit en we moeten vaak terugvallen op duurder inhuurpersoneel. Ook zien we een toename van de werkzaamheden bij ons klantcontactcentrum, mede door de opvang van vluchtelingen in onze stad als ook door meer en complexere vragen van inwoners.

We zien ook dat door de toenemende taken op het gebied van economie, de schaalsprong, veilige publieke taak en mobiliteit de druk op sommige plaatsten in onze organisatie groot is wat soms leidt tot uitval. Uiteraard hebben we hier oog voor en proberen we extra capaciteit waar mogelijk in te huren. Deze ontwikkelingen brengen niet te voorkomen meerkosten met zich mee. Deze ramen we vooralsnog op € 1 miljoen. Dit budget wordt onder andere ingezet voor extra ondersteuning bij het klantcontactcentrum, extra capaciteit bij veiligheid ter ondersteuning van integriteitsvraagstukken, een lobbyist, regisseur participatie, regisseur begroting en extra kosten voor werving personeel. Op deze manier proberen we de balans te hervinden tussen de uitdagingen en de beschikbare capaciteit. 5. Implementatie financieel systeem In 2020 hebben we het financieel systeem aanbesteed en zijn we gestart met de implementatie. Helaas hebben we de gewenste realisatiedatum van 1 januari 2022 niet gehaald. Oorzaken zijn gelegen zowel aan de kant van de leverancier (nieuw pakket, veel verloop consultants) en aan onze kant (veel vacatures, corona, te weinig kennis). Naar verwachting zal het pakket per 1 juli 2022 live gaan. Dit leidt wel tot extra kosten op het gebied van projectleiding, applicatiebeheer, extra ondersteuning administratie en extra controlekosten vanwege livegang gedurende het jaar.

Deze ramen we op € 400.000 inclusief nazorg. 6. Kostenvergoedingen NCNP Bureau's Afgelopen jaren zien we een jaarlijkse toename van het aantal bezwaarschriften door de opkomst van no-cure no-pay bureaus (NCNP). In 2022 zien we een stijging van 38% vergeleken met 2021. Inwoners kunnen eenvoudig NCNP-bureaus machtigen om namens hen bezwaar aan te schrijven. Deze toename van bezwaarschriften is een landelijke trend. Bezwaren ingediend via NCNP- bureaus leiden niet tot een hoger honoreringspercentage. Echter dient de gemeente wel per gehonoreerd bezwaar via een NCNP-bureau een kostenvergoeding te betalen aan het bureau. In 2022 verwachten we € 150.000 aan kostenvergoedingen uit te betalen. Dit bedrag kan niet worden opgevangen binnen de bestaande middelen voor uitvoering van de Wet WOZ.

6

7. Meerkosten aantal bezwaren (parkeren + WOZ) Door efficiëntere controles met de scanauto neemt het aantal opgelegde naheffingsaanslagen en bezwaarschriften toe. De scanauto stimuleert een beter betaalgedrag. Dit jaar zijn er aanvullende middelen van € 50.000 nodig om de bezwaarschriften van naheffingen binnen de wettelijke termijnen af te handelen. 8. Meerkosten accountant jaarrekeningtraject De accountantskosten zijn, conform het sinds 2017 aangegane traject (het structureel verstevigen en versterken van de afdeling Financiën), hoger dan beoogd. Het aangegane traject heeft tot verbeterslagen geleid binnen de organisatie. Naar verwachting zullen de meerkosten voor 2022 € 195.000 zijn. De kosten aan de kant van de accountant zullen circa € 100.000 bedragen en aan de kant van de organisatie € 95.000. Deze meerkosten komen vooral door extra controlekosten in het kader van corona welke extra werkzaamheden aan beide kanten vragen en meer specifieke uitkeringen, welke extra controlekosten met zich meebrengen. Dit jaar zal er een nieuwe aanbesteding worden opgestart. De verwachting is, gezien de extra kosten in de afgelopen jaren, dat de kosten structureel zullen stijgen. 9. Extra capaciteit voor ondersteuning bestuur Voor alle leden van het bestuur geldt dat het aantal taken de laatste jaren steeds meer toenemen.

Hierdoor is extra capaciteit noodzakelijk op het gebied van secretariaat en ondersteuning. Het uitgangspunt is dat een fulltime wethouder 1 fte secretariaat en 1 fte bestuursondersteuning tot zijn/haar beschikking heeft. Daarnaast is er extra inhuur noodzakelijk in verband met ziekte. De kosten hiervoor bedragen € 600.000. In de begroting 2023 leggen we hiervoor een structureel voorstel aan u voor. 10. Facilities en nieuwe manier van werken Door corona is het digitaal werken en de nieuwe vorm van samenwerken in een stroomversnelling gekomen. Om dit te faciliteren zowel op het gebied van personeel, maar ook op het gebied van inrichting is extra capaciteit noodzakelijk voor de komende twee jaar. Het betreft incidentele kosten. Voor 2022 bedragen de extra kosten € 300.000. 11. Extra kosten door verhoging minimumloon Per 1 januari heeft het Rijk het uurloon voor minimumloon verhoogd naar € 14 exclusief de reguliere cao-verhoging. Bij de organisatieonderdelen die werken met veel uitzendkrachten leidt dit tot een extra last van € 50.000. Dit zijn de onderdelen Theater Speelhuis, Museum Helmond en de publieksbalie. 12. Toekomstbestendige Raad- en Raadsgriffie Conform raadsvoorstel en -besluit in de raad van 13 juli 2021 en 22 februari 2022 bedragen de kosten voor het realiseren van een toekomstige raad- en raadsgriffie € 240.000. 13.

Vrijval diverse reserves Van de bestemmingsreserves natuur-en onderhoudsvriendelijk groen, parkeren en Brabantnet is het doel behaald. Wij stellen voor deze reserves op te heffen en de resterende middelen van in totaal € 65.000 vrij te laten vallen. 14. Inzet gemeentefondsuitkering 2022 We stellen voor om de gemeentefondsuitkering 2022 aan te wenden om de meerkosten in deze 1e Berap af te dekken. Hiervoor zetten we een bedrag van bijna € 1,8 miljoen in.

7

3

Afwijkingen beleidsresultaten per programma

3.1

Programma 01: Veiligheid en handhaving

Er worden geen noemenswaardige afwijkingen geconstateerd ten opzichte van de in de begroting 2022 opgenomen beleidsresultaten. Dit laat onverlet dat we in de gemeente Helmond te maken hebben met een bovengemiddelde en hardnekkige veiligheidsproblematiek die een structurele aanpak en investering vraagt. In het Galanrapport (2021) is geconstateerd dat de gemeente Helmond minder geld uitgeeft aan integraal veiligheidsbeleid in vergelijking tot referentiegemeenten. Daarnaast wordt het huidige veiligheidsbeleid in Helmond uitgevoerd met veel minder menskracht dan bij de andere, vergelijkbare gemeenten. We hebben in Helmond de afgelopen jaren vooruitgang geboekt, maar dit is nog niet genoeg. Er moet verder worden voortgebouwd, maar het vraagt ook om aanvullende investeringen in de toekomst; bijvoorbeeld om de executiekracht en de informatiepositie te versterken. Hier komen we bij de begroting 2023 bij u op terug.

3.2

Programma 02: Werk en inkomen

Pilot “Iedereen mag meedoen” Vanwege de coronacrisis heeft de pilot sinds maart 2020 stilgelegen. Na de coronacrisis is de pilot begin 2022 weer opgepakt. Na de afronding vindt er een evaluatie plaats. Op basis van de uitkomsten van deze evaluatie wordt bezien hoe de dienstverlening voor deze doelgroep verder wordt opgepakt. Uitbreiding budgetbeheer en budgetcoaching Door de economische effecten (corona- en energiecrisis) wordt een groter bereik verwacht dan voorzien binnen de pilot uitbreiding budgetbeheer en budgetcoaching. Door een laagdrempelige toegang wordt het bereik onder de groep inwoners die hier baat bij heeft vergroot. Dit voorkomt extra schulden en/of schuldentrajecten en levert een positieve bijdrage aan de zelfredzaamheid van inwoners. In 2022 evalueren we de pilot.

3.3

Programma 03: Zorg en welzijn

Streven naar passende woonruimte Om ervoor te zorgen dat we ook in 2040 over voldoende passende woonruimte beschikken met voorzieningen en/of zorg in nabijheid werken we met woningcorporaties en zorgaanbieders aan een visie op wonen, welzijn en zorg. In 2021 is een start gemaakt me het opstellen van een visie. De visie is medio 2022 voltooid en de planning is dat wij deze voor het zomerreces voorleggen aan uw raad.

3.4

Programma 04: Jeugd en onderwijs

Inzet tijdelijke middelen Nationaal Programma Onderwijs Het programma is bedoeld om onderwijsvertragingen in te lopen en moet leerlingen ondersteunen die het moeilijk hebben door schoolsluitingen en corona. We ontvangen een rijksbijdrage tot en met schooljaar 2022-2023 om in samenwerking met scholen, kinderopvang, (jeugdgezondheids)zorg, bibliotheken en andere partijen activiteiten aan te bieden om de vaardigheden van leerlingen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak aanvullend te stimuleren. Begin dit jaar zijn wij geïnformeerd dat we de middelen ook voor de schooljaren 2023-2024 en 2024-2025 mogen besteden. Duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen Met het Integrale Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) zetten we in op duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen, passend bij het toekomstige leerlingenaantal en de ambities. Op onderdelen wijkt de uitvoering van de projecten uit het IHP tot en met 2025 af van de planning. De uitvoering van de projecten IHP fase 1 is vertraagd met verschil per deelproject:  De pilot verduurzaming is gestart;

8



   

3.5

De plannen voor Mierlo-Hout zijn vertraagd: OBSH zet plan voor renovatie Mahoniehoutstraat 9 om in nieuwbouw; OBSH verduurzaming Mahoniehoutstraat 13 start voorjaar 2022; Qliq planvorming vernieuwbouw Slegerstraat vertraagd; Het plan Rijpelberg: initiatieffase MFA met kindcentrum en plusvoorzieningen voor alle kinderen van Rijpelberg; De plannen Jan van Brabant: voorkeurslocatie benoemd en uitgangspunten doordecentralisatie vastgesteld; Plan herhuisvesting VSO de Korenaer wordt bijgesteld op basis van toekomstvisie; Voorbereiding Herijking Integraal Huisvestingsplan gestart.

Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie

Opvangen gevolgen corona cultuursector In 2020 en 2021 hebben we, waar nodig, de cultuursector ondersteund en maatregelen genomen om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. De meeste coronamaatregelen zijn pas recent opgeheven. We hebben daarom de eerder ingestelde steunmaatregelen per 1 april 2022 opnieuw opengesteld. Culturele instellingen én ondernemingen kunnen tot 1 juni een aanvraag indienen voor een (gedeeltelijke) tegemoetkoming van de in 2021 geleden financiële schade. Hiervoor is € 310.000 beschikbaar (zie ook hoofdstuk 5.1). Uitwerking corona impuls cultuur In de Crisis- en Herstelnota is € 2 miljoen opgenomen voor het meer zelfvoorzienend en toekomstbestendig maken van het culturele voorzieningenniveau in Helmond. Dit doen wij door een fysieke impuls in de culturele basisinfrastructuur, waarbij we de instellingen beter willen verbinden aan hun omgeving. Concreet gaat het om een nieuwe entree en publieksvoorzieningen voor Museum Helmond, een buitenpodium en urban voorziening voor De Cacaofabriek en het aanlichten van en plaatsen van zitmeubilair bij Theater Speelhuis. Het zitmeubilair is inmiddels opgeleverd. Voor het overige worden de plannen momenteel uitgewerkt. Naast de genoemde € 2 miljoen is er in 2021 en 2022 in totaal € 300.000 beschikbaar gesteld als subsidiebudget voor activiteiten gericht op het verlevendigen van het stadscentrum.

Hiermee zijn inmiddels diverse initiatieven mogelijk gemaakt. Er is nog ruimte voor aanvullende initiatieven. Fusie Speelhuis en Cacaofabriek In 2021 besloot de gemeenteraad tot een verzelfstandiging van Theater Speelhuis, in een concernconstructie met De Cacaofabriek. In de besluitvorming was de personele component uitgesloten omdat deze is voorbehouden aan de Ondernemingsraad (OR) en het Lokaal Overleg (LO). In 2022 wordt invulling gegeven aan het raadsbesluit, gericht op realisatie per 1 januari 2023. In de begroting is echter rekening gehouden met de start van de verzelfstandiging in 2022. In het traject is het uitgangspunt dat de Cacaofabriek gaat voldoen aan de Fair Practice Code. In 2022 worden hiertoe de eerste stappen gezet. Om te komen tot het nieuwe concern en de beoogde fusie zijn er in 2022 implementatiekosten. Hiervoor heeft de gemeenteraad in 2021 middelen beschikbaar gesteld. Omdat de besluitvorming de personele component niet omvatte, zijn eventuele financiële gevolgen (bijvoorbeeld van een sociaal plan) hierin niet meegenomen. Het traject met OR en LO loopt nog. Verder lopen we binnen het project tegen een aantal zaken aan.

Het gaat daarbij onder andere om het feit dat de cijfers waarop het raadsbesluit stoelt, stammen uit 2019 (Courante rapport), de effecten van de coronacrisis nog niet duidelijk zijn en voorzien wordt dat voor de realisatie van de efficiencymaatregelen (mede door de coronacrisis) meer tijd nodig zal zijn. De concretisering hiervan zal worden meegenomen bij het opstellen van de begroting 2023.

9

Samenvoeging Kunstkwartier en Bibliotheek In 2021 heeft uw raad ingestemd met een structurele taakstelling van € 520.000 voor de bibliotheek en het Kunstkwartier vanaf 2023. Deze taakstelling moest gezocht worden in een gezamenlijke huisvesting en mocht geen invloed hebben op het totale cultuurprogramma. Inmiddels is duidelijk dat de taakstelling niet gerealiseerd kan worden alleen met een gezamenlijke huisvesting. Momenteel onderzoeken we diverse varianten om te bekijken welke voordelen er nog wel gerealiseerd kunnen worden en welke inhoudelijke varianten aan uw raad kunnen worden voorgelegd. Duidelijk is dat de taakstelling in 2023 nog niet gerealiseerd kan worden. Eind 2022 komen wij bij u terug met de diverse varianten. Cultuurprofiel Om het door uw raad vastgestelde Cultuurprofiel te concretiseren en zichtbaar te maken, hebben we aansluiting gezocht met het Centrum+ perspectief. Zo stimuleren we via het project VOLOP de realisatie van (tijdelijke) creatieve initiatieven in leegstaande panden, zijn er inmiddels diverse murals opgeleverd en hebben we met behulp van de cultuurimpulsmiddelen diverse activiteiten in het centrum mede tot stand gebracht. Actualiseren erfgoedbeleid We actualiseren het beleid op het gebied van erfgoed, monumentenzorg en archeologie om dit goed te kunnen borgen binnen het instrumentarium van de Omgevingswet.

Onderdeel van de actualisatie van beleid is het inventariseren en waarderen van de cultuurhistorische waarden boven de grond en de realisatie van een cultuurhistorische waardenkaart. Hiervoor is een cultuurhistorisch onderzoek gaande in de wijken Binnenstad, Mierlo-Hout, Stiphout, Warande en Brouwhuis waarbij we ook de kennis van lokale erfgoedorganisaties en -vrijwilligershistorici inzetten. Het onderzoek wordt in de eerste helft 2022 opgeleverd. Vrijetijdsbeleid De actualisatie van het vrijetijdsbeleid nemen we mee in de ontwikkeling van de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Wegens beperkte capaciteit binnen de ambtelijke organisatie is ervoor gekozen om geen eigenstandig beleidsplan op te stellen. Zowel de Omgevingsvisie als het Omgevingsplan zullen ingaan op het belang van en de mogelijkheden voor vrijetijdsvoorzieningen in onze stad. Ook in het licht van de schaalsprongopgave die we als stad hebben, is de beschikbaarheid van voldoende en kwalitatieve vrijetijdsvoorzieningen een randvoorwaarde voor succes.

3.6

Programma 06: Sport en bewegen

Sport- en Beleefcampus De Braak Momenteel bevinden we ons in de aanbestedingsfase voor de Multifunctionele Sportaccommodatie (MFSA), waarin zowel het stadion voor Helmond Sport, de Praktijkschool van OMO, de huisvesting van SV De Braak en de fysiopraktijk wordt gehuisvest. De selectiefase hiervan is inmiddels doorlopen. Ook het Technisch Ontwerp voor de MFSA is inmiddels afgerond en ook doorgerekend. Zoals in Raadsinformatiebrief 143 (7 december 2021) opgenomen, bestaat er een groot risico dat de aanbesteding niet binnen de beschikbare budgetten kan worden gerealiseerd. Gezien de voortgaande prijsstijgingen van de afgelopen maanden achten wij dit niet langer realistisch. Wij verwachten dat de campus door deze (prijs)ontwikkeling enkele maanden later wordt opgeleverd (december 2024) dan eerder voorzien. Op korte termijn (voor het zomerreces 2022) informeren wij u uitgebreid over het vervolg van de aanbesteding (inschrijvingsfase), de planning en de wijze waarop wij een mogelijk besluitvormingsproces over het ophogen van het krediet voor ons zien.

10

Daarnaast lijkt het gezien de mondiale prijsstijgingen aannemelijk dat het krediet van het zwembad overschreden gaat worden.

3.7

Programma 07: Economisch beleid en werkgelegenheid

Betere aansluiting creëren tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt Een aantal projecten binnen de aanpak jeugdwerkloosheid zijn voltooid en/of er is gebleken dat hier geen noodzaak meer voor is. Het project van school naar werk is daarentegen, conform planning, wel in voorbereiding. Om de gevolgen van de coronacrisis voor deze doelgroep te dempen, is er daarnaast in 2021 gekozen een taskforce jeugdwerkloosheid op te richten in samenwerking met betrokken partners in de arbeidsmarktregio onder leiding van wethouder Dortmans. Hierbinnen is extra inzet gepleegd op bijvoorbeeld extra stageplekken- en begeleiding, voorkomen van voortijdig schoolverlaten middels een pilot en een communicatiecampagne om jongeren te bereiken en bekend te maken met de verschillende ondersteuningsmogelijkheden. Deze aanvullende plannen zijn reeds in uitvoering conform planning. Tenslotte heeft de raad eind 2021 besloten om de verkregen ESF middelen (Europese subsidie) voor de jaren 2022-2023 deels in te zetten voor de intensivering en verbreding voor de aanpak van school naar werk. Welke, zoals hierboven beschreven, ook onderdeel uitmaakt van de aanpak jeugdwerkloosheid. Regiegroep onderwijs- en arbeidsmarkt De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken.

We werken met onze partners nog steeds aan een duurzame optimalisatie van de arbeidsmarkt. Inhoudelijk gezien is de eerder ingezette koers in grote lijnen niet gewijzigd, al hebben er wel accentwijzigingen plaatsgevonden. Daar waar bijvoorbeeld eerder gedacht werd dat de gevolgen van de coronacrisis nog geruime tijd aandacht zouden vragen, vraagt de toenemende krapte op de arbeidsmarkt momenteel steeds meer inzet. In dit kader blijven we inzetten op het belang van een leven lang ontwikkelen. In de governancestructuur binnen de arbeidsmarktregio heeft echter wel een wijziging plaatsgevonden. Begin 2022 is door alle gezamenlijke arbeidsmarktpartners (waaronder alle colleges) een nieuwe governancestructuur vastgesteld, als resultaat van een gezamenlijk doorlopen proces. De basis voor deze nieuwe werkwijze is een in 2022 op te stellen integraal en regionaal arbeidsmarktbeleid. Voor de totstandkoming en uitvoering van dit beleid wordt gewerkt met een nieuwe structuur met daarin een duidelijk onderscheid in strategie, beleid en uitvoering met aandacht voor de rol van de centrumgemeente. De taken van de huidige gremia, waaronder de Regiegroep Onderwijs & Arbeidsmarkt, worden ingebed in de nieuwe structuur en komen daarmee te vervallen.

In de overgangsfase naar het nieuw op te stellen beleid wordt blijvend ingezet op de eerder vastgestelde thema’s leven lang ontwikkelen, Stageregio, Techniekeducatie en jeugd en werk. Food Tech Brainport De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. In 2021 is er een nieuwe governancestructuur neergezet, die het fundament vormt voor de doorontwikkeling van Foodtech en het verbreden van het netwerk. De banden met de provincie Noord-Brabant en Brainport Development zijn aangehaald, eveneens met de onderwijsinstellingen zoals HAS en Fontys. Met hen is een onderwijsprogramma opgeleverd, inclusief samenwerkingsovereenkomst. Dit biedt de mogelijkheid om het onderwijs rondom het thema Foodtech te verdiepen en (hybride) leerlijnen in relatie tot technieken in de voedingsindustrie te versterken, ook met het MBO. In september 2021 is een voedselverwerkingsfabriek voor het verwerken van (plantaardige) stromen tot halffabricaten en ingrediënten operationeel geworden.

11

Ondanks stappen in de doorontwikkeling, hebben de omstandigheden rondom corona geleid tot een stagnatie in met name de clustervorming en netwerkvorming. Het organiseren van de hiervoor benodigde bijeenkomsten is lastig gebleken. De opgave blijft daarmee het aanhaken van meerdere partijen, hetgeen uiteindelijk moet leiden tot een meer zelfstandig financieringsmodel voor de stichting (door middelen van externe financiers, deelnemers en subsidies). Eind 2022 wordt een nieuwe visie voor de doorontwikkeling van Foodtech en de campus opgeleverd. Hiermee kan de komende 4 jaar aan het thema Foodtech een nieuwe impuls worden gegeven. Bedrijfslocaties Toekomstbestendig maken en verduurzamen van de bestaande bedrijventerreinen onder andere door het project ‘Smart Synergy Helmond’. Het aanhaken van bedrijven vraagt meer tijd en inzet. Er zijn meer capaciteit en communicatiemiddelen ingezet om bedrijven meer persoonlijk en themagericht te benaderen. Verbeteren positie arbeidsmigranten Voor de uitvoering van het in november 2020 door de gemeenteraad vastgestelde Beleidskader Arbeidsmigratie wordt momenteel gewerkt aan de uitvraag voor de ontwikkeling van een huisvestingslocatie voor 200 personen aan de Varenschut. In juli 2021 is hiervoor een uitvraag gedaan naar de markt, maar vanwege recente jurisprudentie (HR Didam arrest) is deze procedure on hold gezet.

Nu wordt een aanbestedingsprocedure voorbereid. In het kader van de regeling huisvesting aandachtsgroepen is door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland een subsidie voor dit project verstrekt. De planning is begin 2023 met de uitvoering te starten.

3.8

Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Pilot projecten Wet private kwaliteitsborging We bereiden een bestuurlijk besluit voor over de wijze waarop de Wet private kwaliteitsborging (2023) in onze gemeente wordt ingevoerd. De gemaakte impactanalyse wordt doorvertaald naar een nieuwe situatie met betrekking tot financiën en formatie. Het proces wordt vormgegeven met daarbij de keuzes, die elke gemeente kan maken qua betrokkenheid in dit proces. Hier zal het college keuzes in maken. Verder zullen er in samenwerking met andere Peelgemeenten een aantal proefprojecten uitgevoerd worden, rekening houdend met deze nieuwe wetgeving. Implementatie Omgevingswet De invoeringsdatum voor de Omgevingswet is opgeschoven van 1 juli 2022 naar 1 januari 2023. Dit geeft ons iets meer tijd om een aantal raadsbesluiten goed voor te bereiden met de nieuwe raad. Het gaat om raadsbesluiten die vóórdat de wet in werking treedt, genomen moeten worden. Dit zijn: besluitvorming over de nieuwe gemeentelijke adviescommissie, het adviesrecht voor de raad, de participatieplicht en enkele verordeningen die aangepast moeten worden. Deze waren gepland voor besluitvorming in het eerste kwartaal van 2022, maar zullen doorschuiven naar het tweede en derde kwartaal van 2022. De overige onderdelen lopen op dit moment conform planning.

Het Rijk heeft besloten om gemeenten vanaf dit jaar tot en met 2025 (deels) te compenseren voor de oplopende kosten voor de invoering van de Omgevingswet. Het gaat om respectievelijk €150, €110, €70 en €80 miljoen euro. Gemeenten hebben een voorstel gedaan voor een verdeelsleutel: 15% vast bedrag, 25% op basis van oppervlak en 60% op basis van inwoneraantal. De minister bepaalt binnenkort of deze verdeelsleutel wordt overgenomen.

12

Impuls woningbouwopgave De doelstelling is in 2022 minimaal 750 nieuwe woningen op te leveren. In de periode tot 1 mei 2022 zijn 134 woningen opgeleverd, terwijl er 891 woningen in aanbouw zijn. Normaliter wordt de doelstelling met deze aantallen woningen ruimschoots gehaald. Echter in een aantal projecten is vertraging in de uitvoering ontstaan (onder andere 93 woningen voormalig belastingkantoor Stationsplein en het Centrumplan). Deze vertraging is voornamelijk te wijten aan de omstandigheden op de woningmarkt (tekort arbeidskrachten en vertraging in levering materialen). Een aantal woningbouwprojecten zullen daarom waarschijnlijk doorschuiven naar 2023. Ons Middelbaar Onderwijs (OMO) - inbreidingslocaties Er is een start gemaakt met de stedenbouwkundige uitwerking van de Omo-locaties in HelmondNoord. Aldaar wordt een gevarieerd woningbouwprogramma uitgerold vanaf 2024. Deelname pilot standaard sociale huurwoning Zowel de Zuidwand als het bouwplan Lindberghplein zijn als standaard sociale huurwoningen ontwikkeld. Deze zullen binnen de pilot worden uitgevoerd. Daarnaast wordt gezocht naar meer projecten die in dit kader kunnen worden gerealiseerd (het streven is minimaal 300 standaard woningen te realiseren).

3.9

Programma 09: Stedelijke vernieuwing

Verdienmodel Stationskwartier De visie voor het stationskwartier is iets vertraagd wegens capaciteitsgebrek maar wordt nu vol opgepakt. Binnenstad-Oost / Leonardusbuurt In tegenstelling tot hetgeen in de begroting is opgenomen, bestaat het bouwplan aan het Winkelplein West uit 35 appartementen in plaats van 26 en het bouwplan op de kop van de Advocaat Botsstraat aan de parkrand uit 18 appartementen in plaats van 15. In 2022 verwachten we voor de nieuwbouw van 14 woningen op het veldje aan de Dijksestraat de planontwikkeling te starten. De bouw verschuift naar 2023. Helmond-Noord Het wijkontwikkelingsplan voor Helmond Noord is niet einde 2021 vastgesteld, maar zal medio 2022 worden vastgesteld.

3.10 Programma 10: Verkeer en mobiliteit N279 De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De Raad van State heeft het provinciaal inpassingsplan N279 Veghel-Asten vernietigd. Een te sluiten overeenkomst tussen gemeente en provincie is daarmee op dit moment niet meer aan de orde. De provincie overweegt hoe het plan in 2022 te herstarten. Smart Mobility De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Bij data gedreven werken vindt landelijk en regionaal nog discussie plaats aan welke specificaties data moeten voldoen, Binnen Helmond moet nog uitgewerkt worden wat de consequenties zijn van een afdelingsoverstijgende aanpak. Het daadwerkelijk invulling geven aan het verzamelen van data is daarmee nog niet volledig gestart.

13

Bij Innovatieve vervoersconcepten wordt samen met onder andere SmartwayZ.NL en TNO gewerkt aan de opzet van een open innovatiecentrum voor slimme mobiliteitsoplossingen. Ook wordt een vervolg aan testen met zelfrijdende voertuigen voor openbaar vervoer voorbereid. De mogelijkheden worden verkend om innovatieve vervoersconcepten uit te rollen, waarbij voortgebouwd wordt op de ervaringen van Bravoflex dat in Helmond heeft gereden. Een visie op nieuwe openbaar vervoersconcepten zal niet eerder dan in 2023 opgestart worden. Dit biedt de mogelijkheid om de resultaten van actuele ontwikkelen mee te nemen (o.a. een onderzoek naar de OV behoefte in Helmond en inzicht herstel OV gebruik na einde corona maatregelen). Op het gebied van deelmobiliteit en gedragsverandering is een start gemaakt met het uitwerken van de in 2021 vastgestelde Visie deelmobiliteit Uitvoering Fietsagenda Helmond De uitvoering van de doelstelling kent een afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De onderzoeken naar de fietsverbinding Kloostereind en de fietsroute GemertHelmond zijn in relatie tot de N279 opgepakt. Het vernietigen van het provinciaal inpassingsplan N279 door de Raad van State heeft ertoe geleid dat beide projecten nog niet afgerond zijn.

Voor de fietsroute Helmond-Geldrop-Eindhoven wordt aanvullend onderzoek gedaan naar de Goorsebaan; Het ontwerp voor het inrichten van de Houtsestraat als fietsstraat is afgerond. Nu de coronamaatregelen zijn afgebouwd kunnen campagnes en monitoring weer worden opgestart.

3.11 Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming Integraal beheerkader en beheerplannen (asset sheets). Wij werken aan professioneel en planmatig beheer. Komende periode brengen we hiervoor de basis verder op orde. De volgende acties worden hiervoor uitgezet: 1) Uitvoeren inspecties De groeninspectie, welke seizoensgebonden is, wordt in de lente opnieuw opgepakt en is voor 15 juli dit jaar klaar. De resultaten worden samen met de reeds uitgevoerde weginspecties meegenomen in de herijking van de (meerjaren)planningen en het uitvoeringsprogramma. 2) Opstellen assetsheets 2021, 3) Implementatie assetmanagement 4) Inzicht huidige beleving en tevredenheid inwoners Door het plotselinge overlijden van onze collega zullen enkele beoogde doelstellingen rondom assetmanagement zoals hierboven vertraging oplopen. Wij kunnen hier gezien de situatie nog geen concrete duidelijkheid in geven. Wij zetten ons in om, met de juiste prioritering, de werkzaamheden van onze overleden collega zo spoedig als mogelijk op te pakken en uit te (laten) voeren.

3.12 Programma 12: Milieu Intensivering Energietransitie Voor het warmtenet is de principekeuze voor verduurzaming gemaakt maar niet via biomassa. De visie zonnevelden en zonnedaken is geëvalueerd. We werken in 2022 aan de verdere uitwerking van de resultaten waarbij direct de link is gelegd naar het nieuwe participatie beleid en de omgevingsvisie. Naast de bestaande lijnen in het programma Duurzame & Gezonde Stad willen we onze inzet opschalen en versnellen, via deelname aan een Europese oproep voor het indienen van voorstellen waaraan 100 steden mogen meedoen. We doen dit samen met Eindhoven. Hiervoor zijn we inmiddels geselecteerd en mogen nu met Europa gaan werken aan een uitvoeringscontract. De uitvoering richt zich op drie sporen: het verbreden en versterken van onze huidige inzet mede middels intensivering

14

van de multiple helix aanpak; en het vergroten van maatschappelijk draagvlak voornamelijk richting gedrag en het vergroten van de kansen voor alle doelgroepen en de benodigde transitie naar een circulaire economie. Zeker voor dit laatste aspect is het post-coronatijdperk een belangrijk moment. Een succesvolle afronding van het contract in het kader van de EU-oproep geeft toegang tot additionele financiële middelen. Daarnaast heeft intensivering van de aanpak ook positieve economische effecten, inzake groene banen, uitvoering in de bouw- en installatiebranche maar ook in de sociale branches. We zien echter wel dat de krapte op de arbeidsmarkt ook dit terrein raakt. Verduurzaming bedrijventerreinen Dit is een meerjaren traject. Gezien de huidige energieprijzen vraagt dit aandacht zodat ook wij onze kosten inzichtelijk en behapbaar kunnen houden. Hieraan gekoppeld is ook de nieuwe aanbesteding voor onze inkoop gas en elektra. Dit is iets dat in 2022 moet worden uitgezet. Plan van aanpak luchtkwaliteit In het kader van de pilot houtstookarme wijk zal, in samenspraak met alle betrokken partijen, een houtstookarme wijk worden gerealiseerd (Brainport Smart District). De juridische mogelijkheden zijn in beeld gebracht. Het opnemen van vergunningsregels is een mogelijkheid.

We zullen hier echter niet op inzetten omdat een vergunningprocedure voor meer complexiteit en administratieve lastenverzwaring voor de inwoners van BSD zorgt. Dit is niet wenselijk. De inzet zal zich opsplitsen op intensieve voorlichting bij gesprekken met (nieuwe) bewoners, projectontwikkelaars en andere initiatiefnemers. (Toekomstige) bewoners worden uitgebreid voorgelicht over de nadelen van het stoken van hout. De voorlichting wordt onder andere ingezet op het gebruik van alternatieven. Voor de reeds bestaande woningen zal nader onderzocht worden op welke wijze we het juiste gebruik van houtkachels kunnen stimuleren of houtkachels en open vuur kunnen ontmoedigen. In de wijk Rijpelberg is onze Helmondse aanpak om overlast door houtskool tegen te gaan succesvol geweest. De aanpak is door de bewoners positief beoordeeld en we zien een daling in het aantal meldingen van stookoverlast in Rijpelberg. De Helmondse aanpak geniet inmiddels landelijke belangstelling. Zo is in een aantal bijeenkomsten van het Schone Lucht Akkoord (SLA) een presentatie gegeven over de Helmondse aanpak en werken we mee aan de ontwikkeling van de landelijke ‘Routewijzer Houtstook en Overlast’. Huishoudelijke afvalstoffen  Gevolgen Covid en oorlog in de Oekraïne: door deze twee ontwikkelingen zijn de brandstofen materiaalprijzen flink gestegen.

Hierdoor wordt de inkoop van onder andere diesel, de pmd-zakken en ondergrondse containers duurder. Naar verwachting zullen hierdoor ook de inzamelkosten stijgen. In de 2e berap is hier meer zicht op en informeren we de raad hierover;  Resultaten invoering diftar: ook in de eerste 3 maanden van 2022 zet de daling van het ingezamelde restafval door. De inzameling van GFT, PMD en textiel blijft stijgen, terwijl de cijfers voor papier en glas iets dalen. Over het doorzetten van deze trend zal meer bekend zijn in de 2e berap.

3.13 Programma 13: Bestuur en organisatie Informatieveiligheid en privacy Sinds september 2018 werkt de gemeente Helmond binnen de afdelingen met Decentrale Security en Privacy Officers (DSPO). In 2021 is het project Versnellen Digitale Weerbaarheid opgestart als vervolg op het handelingsperspectief dat juni 2021 is vastgesteld. Een belangrijk onderdeel van het handelingsperspectief was versterken van de personele bezetting op het gebied van Informatieveiligheid en Privacy. Inmiddels zijn we er in geslaagd om die vacatures allemaal in te vullen

15

en hebben 8 nieuwe medewerkers aan Helmond weten te binden. Een mix van ervaring en jong talent. Het team is inmiddels aan de slag om de versnelling in gang te zetten. De implementatie van de wettelijke en informatiebeveiligingsmaatregelen is en blijft projectmatig aangepakt. De FG (functionaris gegevensbescherming) en de CISO (chief information security officer) werken hierin direct samen met de implementatiemanager AVG/BIO. Het einddoel is een solide borging in functies en integraliteit met onder andere het procesbeleid, functioneel beheer, architectuur en projectmatig werken. Dit traject is randvoorwaardelijk voor veilig (digitaal) werken en is onderdeel van de digitale transformatie.

16

4

Stand van zaken grote projecten

Inleiding In dit hoofdstuk geven we een stand van zaken op de voortgang van de grote projecten. Dit doen we per project volgens de R-GOTICK methodiek. R-GOTICK staat voor Risico's, Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie en Kwaliteit. In tegenstelling tot vorige beraps wordt over de gehele breedte van de R-GOTICK gerapporteerd. Om de voortgang van de risico’s te kunnen volgen is ook de duiding van het risico bij de 2e Berap 2021 weergegeven. Omdat de onderdelen Organisatie, Informatie en Communicatie niet zijn meegenomen bij de 2e Berap 2021 is daarbij geen gekleurd bolletje aangegeven in deze rapportage. Legenda R-GOTICK • Risico’s: o Groen = risico’s met lage kans en impact; o Oranje = risico’s met gemiddelde kans en impact; o Rood = risico’s met hoge kans en impact. • Geld: o Groen = binnen budget; o Oranje = overschrijding kleiner dan 5%; o Rood = overschrijding groter dan 5%. Na goedkeuring nieuw budget kan kleurcode veranderen. • Organisatie: Hoe is de beschikbare capaciteit van projectmedewerkers. • Tijd : loopt het volgens schema, eind en diverse fases, is er een realistische planning? • Informatie: Zijn alle documentatie beschikbaar? • Communicatie: Is het communicatieplan beschikbaar en gevolgd? • Kwaliteit: Eisen realisatie, onder andere afstemming beheer.

Brainport Smart District

Project informatie Project scope

Realisatie Wijk van de Toekomst

Bestuurlijk opdrachtgever

Cathalijne Dortmans

Start datum project

01-01-2018

Eind datum project

31-12-2041

Projectbudget totaal

GREX en € 500.000 jaarlijks binnen budget: ja overschrijding op subsidie is grotendeels in mindering gebracht op subsidie 2022

Bereikt • instemming gemeenteraad met het Masterplan, Beeldkwaliteitsplan en de financiële impact. • De eerste 6, van in totaal 52 (Mhome), tijdelijke woningen zijn opgeleverd. In totaal worden in BSD 500 tijdelijke woningen gerealiseerd de komende jaren.

17

Voortgang • In het algemeen wordt voldoende voortgang en snelheid ontwikkeld. • Het 2e kwartaal staat nadrukkelijk in het teken van het borgen van voldoende innovatiemiddelen om ook op langere termijn de ambities en doelen waar te kunnen maken. Vervolgstappen • Voorbereiding besluitvorming Bestemmingsplan en Exploitatieplan door College B&W. • Samenwerkingsstrategie en selectie private partij organiseren. • Update Q-book in samenspraak (participatie) met alle stakeholders (o.a. gemeenteraad). • Doorontwikkeling Governance • Concretisering 100 tijdelijke woningen Project Beheersing – R-GOTICK

Beheersaspect

2e berap 2021

1e berap 2022

Toelichting

Risico’s

Risico’s zijn in kaart gebracht. Financiering van de innovaties is het voornaamste risico. Ander belangrijk risico is dat de Head of Agreements (HOA), allonges en septemberafspraken de ontwikkelingsruimte voor BSD beperken. Beheersmaatregelen zijn voor beide risico’s nader uitgewerkt. In dit kader wordt ook gewerkt aan verschillende ontwikkelscenario’s.

Geld

De risico’s rondom de mogelijke impact van het Masterplan/Beeldkwaliteitsplan zijn gemitigeerd. Voor de financiering van innovatie is dit nog wel aanwezig. Alhoewel er wederom belangrijke stappen voorwaarts zijn gezet richting Nationaal Groei Fonds (NGF) is er nog geen definitief besluit c.q. toekenning. Hetzelfde geldt voor het campusmodel hierover of andere vorm dient komende maanden nader gesproken te worden met de Raad. Het afgelopen jaar is een extra subsidie gegeven aan de Stichting, een deel is inmiddels in mindering gebracht c.q. gecompenseerd door Stichting.

Organisatie

De organisatie van BSD vraagt om een doorontwikkeling. Daar zijn eerste ideeën over. Om een goed advies te kunnen geven is meer inzicht nodig over de besluitvorming rondom NGF, ontwikkelscenario’s en evt. aanhaken private partners. Op basis hiervan zal eind Q2 2022 een advies worden opgesteld over de programmaorganisatie BSD. Tot medio 2022 blijft de huidige werkwijze middels Stichting – Gemeente in tact.

18

Tijd

Ten opzichte van de vorige planning lopen we een paar maanden achter. Het zorgvuldig voorbereiden ambtelijk, met de stichting alsmede het zorgvuldige in gesprek gaan met uw Raad heeft ertoe geleid dat we iets uitlopen op de planning.

Informatie

Informatievoorziening is op orde.

Communicatie

Communicatie is op zichzelf in orde. Permanente inzet hierop is inmiddels georganiseerd middels extra capaciteit voor bijvoorbeeld de gebiedscommunicatie en interne communicatie voor 2022.

Kwaliteit

Q-book is 9-2-2021 vastgesteld door gemeenteraad. Het Masterplan en Beeldkwaliteitsplan zijn vastgesteld op 22-22022. Beleidskaders om kwaliteit te borgen van uitvoering projecten. Het Q-book zal in het 2e kwartaal worden geupdate.

19

Glasvezel

Project informatie Project scope

Glasvezel voor heel Helmond

Bestuurlijk opdrachtgever

Serge van de Brug

Start datum project

01-10-2018

Eind datum project

30-06-2023

Projectbudget totaal

€ 30.000.000

Bereikt  8 van de 9 wijken zijn verglaasd.  In de reserve glasvezel wordt vanaf 2020 de ontvangen garantieprovisie (maximaal €317.500 per jaar) gestort. Voortgang  De vraagbundeling voor de Binnenstad loopt conform plan, finale realisatie in 2022.  Met de andere aandeelhouder is discussie over de door de gemeente opgelegde degeneratiekosten en de doorberekende garantieprovisie (i.r.t. garantstelling € 10 miljoen). De begroting 2022 is vastgesteld (AVA 29-3). Operationele activiteiten zijn niet in het geding. Vervolgstappen  Afronden van de huidige discussie en indien hier de noodzaak toe ontstaat wordt de raad via een RIB geïnformeerd.