RN 0461e Bestuursrapportage 2025

0ftair

Inhoud 1.

4.

Inleiding .......................................................................................... 1 1.1

Doel ................................................................................................ 1

1.2

Leeswijzer ....................................................................................... 1

2.

Budgettair beeld ............................................................................. 2

2.2

Financiële positie (meerjarig) ......................................................... 3

3.

Afwijkingen beleidsresultaten per programma ............................... 4 3.1

Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen ..................... 4

3.1.1 3.2

3.2.1 3.3

Financiële ontwikkelingen .................................................... 21

Programma 4: Bestuur en organisatie .......................................... 23

3.4.1 3.5

Financiële ontwikkelingen .................................................... 16

Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk ...................... 18

3.3.1 3.4

Financiële ontwikkelingen ...................................................... 8

Programma 2: Duurzaam en leefbaar .......................................... 10

Financiële ontwikkelingen .................................................... 26

Programma 5: Algemene dekkingsmiddelen ................................ 27

3.5.1

Financiële ontwikkelingen .................................................... 28

4.1

Risico’s ..........................................................................................31

4.2

Voortgang ombuigingen ................................................................31

4.3

Inzet middelen maatwerk subsidieontwikkeling ............................31

5.

Budgettair beeld en financiële positie ............................................. 2 2.1

Risico’s en bijsturingsmogelijkheden ............................................31

6.

Kredieten .......................................................................................33 5.1

Status investeringsprogramma 2025 ............................................33

5.2

Uitputting openstaande kredieten .................................................33

5.3

Nieuwe kredieten...........................................................................34

5.4

Afwijkingen op kredieten ...............................................................35

5.5

Reeds genomen besluiten ............................................................37

5.6

Af te sluiten kredieten ....................................................................38 Reserves en voorzieningen ...........................................................39

Bijlage 1: Voortgang uitvoering IVP 2025 ...................................................41 Bijlage 2: Begrotingswijziging 1e berap 2025 ............................................42 Bijlage 3: Afkortingen en Acroniemen ........................................................44

1. Inleiding

In hoofdstuk 3 melden we eventuele afwijkingen die er zijn op de beleidsresultaten uit de begroting 2025. De presentatie hiervan volgt de programma indeling van de begroting. Wanner we geen vermelding opnemen, loopt de uitvoering conform planning. Hierbij geven we aan het einde van ieder programma de financiële afwijkingen.

In deze 1e bestuursrapportage (Berap) 2025 informeren wij u over de afwijkingen van de begroting 2025. Dit kunnen zowel afwijkingen zijn op de vastgestelde beleidsresultaten als op de budgetten. Wanneer we geen melding maken van een afwijking, loopt de uitvoering volgens de planning.

Vervolgens gaan we in hoofdstuk 4 in op de risico’s en eventuele bijsturingsmogelijkheden.

De reguliere afwijkingen in de Berap zijn incidenteel. De afwijkingen die structurele effecten hebben op het begrotingssaldo, worden in de integrale afweging van de programmabegroting 2026 meegenomen. In deze Berap leggen we daarnaast begrotingswijzigingen voor aan u en gegeven wij een prognose van het resultaat over 2025. Deze Berap is gebaseerd op de bij ons bekende informatie per 1 mei 2025.

1.1

In de hoofdstukken 5 en 6 presenteren wij de volgende financiële overzichten: • Hoofdstuk 5: Afwijkingen op de kredieten en/of de vorming van nieuwe kredieten. In het laatste geval gaat het om investeringen die wij bij de begroting niet voorzagen, maar in 2025 wel tot onvermijdelijke kosten leiden en daardoor niet kunnen wachten tot de voorjaarsnota. • Hoofdstuk 6: Dotaties en onttrekkingen aan de reserves en voorzieningen.

Doel

De Berap heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de afwijkingen die we constateren vergeleken met de begroting en dient als(bij)sturingsinstrument.

1.2

De volgende bijlages zijn opgenomen in deze Berap. • Bijlage 1: Voortgang uitvoering IVP 2025 • Bijlage 2: Begrotingswijziging 1e berap 2025 • Bijlage 3: Afkortingen en Acroniemen

Leeswijzer

Na dit inleidende hoofdstuk presenteren we in hoofdstuk 3 een financieel overzicht met afwijkingen die een effect hebben op de begroting. Het uitgangspunt hierbij is het budgettair beeld dat uw raad vaststelde in de begroting 2025 (pagina 16).

1

2. Budgettair beeld en financiële positie We starten het begrotingsjaar met een positief saldo van € 1,729 miljoen. Er is bij de vaststelling van de programmabegroting besloten dit saldo in te zetten voor incidentele afwijkingen voor het jaar 2025.

2.1

Budgettair beeld

Het budgettair beeld geeft in de eerste kolom de primitieve begroting weer, inclusief tussentijds genomen raadsbesluiten, op programmaniveau. De mutaties uit voorliggende 1e berap worden in de tweede kolom weergegeven en tot slot de stand van de begroting inclusief 1e berap waardoor een nieuw positief begrotingssaldo ontstaat van € 2,97 miljoen. De wijzigingen op programmaniveau worden telkens in tabelvorm weergegeven ná de toelichting in het betreffende programma. Bedragen x € 1.000

Programma

Begroting 2025 na wijzigingen

Mutaties 1e Begroting incl. berap berap

Lasten 1

Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

243.076

21.889

264.965

2

Duurzaam en Leefbaar

108.462

-6.456

102.006

3

Economisch vitaal en aantrekkelijk

25.608

1.280

26.888

4

Bestuur en organisatie

14.951

521

15.472

5

Algemene dekkingsmiddelen

60.915

-2.186

58.729

453.012

15.048

468.060

Totaal lasten Baten 1

Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

65.939

18.366

84.305

2

Duurzaam en Leefbaar

74.473

-6.838

67.635

3

Economisch vitaal en aantrekkelijk

5.384

951

6.335

4

Bestuur en organisatie

5

Algemene dekkingsmiddelen

Totaal baten Saldo begroting

2.752

286

3.038

306.193

3.523

309.716

454.741

16.288

471.029

1.729

1.241

2.970

2

2.2

Financiële positie (meerjarig)

Om uw raad een beeld te geven van de meerjarige financiële positie worden de genomen en voorliggende besluiten inzichtelijk gemaakt, wat leidt tot een bijgestelde meerjarenbegroting 2025-2028. Bedragen x € 1.000 2025

2026

2027

2028

Saldo begroting 2025-2028

1.729

-2.826

1.997

-572

Structureel effect exploitatie

1.241

-

-

-

Structureel effect investeringen (kapitaallasten)

-36

-36

-36

Dekking via het kapitaallastenplafond

36

36

36

-2.826

1.997

-572

Bijgestelde meerjarenbegroting 2025-2028

2.970

3

3. Afwijkingen beleidsresultaten per programma 3.1

Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs Tegengaan voortijdig schoolverlaten en thuiszitters Medio 2025 wordt naar verwachting de wet ‘Van school naar duurzaam werk’ van kracht. Deze wet beoogt een doorlopende aanpak van school naar werk voor jongeren tot 27 jaar. Met als doel het tegengaan van voortijdig schoolverlaten en bewerkstellingen dat jongeren onderwijs volgen en/of werken.

Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

Zorg en welzijn Time-out & Verblijfsvoorziening In 2024 werkten we samen met onze partners een businesscase voor de Time-out & Verblijfsvoorziening uit. In 2025 vindt in lijn daarmee de oplevering plaats van een ondernemingsplan, bouwontwerp en veiligheidsen beheerplan. Een klankbordgroep bestaande uit belanghebbenden is ingesteld en blijft aanspreekpunt en adviesorgaan voor de verdere planontwikkeling. De feitelijke realisatie is beoogd voor het eerste kwartaal van 2026.

Deze nieuwe wet is de basis voor het regionaal programma 'Van school naar duurzaam werk 2025-2029’ dat we in 2025 onder regie van (contact)gemeente Eindhoven opstellen, samen met partners op het terrein van onderwijs en werk. In samenhang hiermee wordt eveneens onder regie van de (regio)gemeente Eindhoven in 2025 een nieuw regionaal beleidskader voor het Doorstroompunt ontwikkeld voor de periode 2025-2029.

De uitvoering wijkt af van de begroting. Uitgangspunt was om een voorziening te realiseren voor een combinatie van twee doelgroepen: inwoners met een behoefte aan een time-out/crisisopvang en inwoners met een behoefte aan langer durend verblijf. De voorziening moet bovendien binnen de bestaande financiële mogelijkheden van Maatschappelijke Opvang en Beschermd wonen worden gerealiseerd. Bij de uitwerking van de businesscase is met de partners en het Zorgkantoor geconstateerd dat een combinatie van deze doelgroepen risico's op conflicten, overlast en onveiligheid met zich meebrengt. Het blijkt bovendien niet mogelijk om binnen de financiële kaders te blijven. Vandaar dat we naar uw raad terugkeren voor besluitvorming. We streven ernaar om voor het einde van dit jaar een voorstel voor te leggen.

Lokaal starten we in 2025 met een versterkte aanpak van schoolverzuim op drie scholen, als onderdeel van het programma Preventie met Gezag. Deze aanpak voorziet in intensieve samenwerking met justitiële partners als Halt, de rechtbank en jeugdreclassering. De Wet 'van school naar duurzaam werk' is vermoedelijk per 1 januari 2026 van kracht. Doordat de wet vertraagd is, kennen we een verlengingsjaar voor het regionale programma. De ontwikkeling van het nieuwe regionale beleidskader loopt gelijk op met het nieuwe regionale programma. Regionale Visie op nieuwkomersonderwijs Het nieuwkomersonderwijs in de regio Helmond staat onder druk door de toenemende stroom aan nieuwkomers. In 2025 leveren we een kaderstellende visie Nieuwkomersonderwijs op, die richting geeft aan de

Werk en inkomen Het thema Werk en inkomen kent geen afwijkingen.

4

duurzame organisatie van het nieuwkomersonderwijs binnen de gemeente Helmond.

van deze pilot af. Bij positieve resultaten onderzoeken we of dit kan worden verankerd in de reguliere jeugdhulpinkoop vanaf 2026.

Vervolgens starten we - binnen deze kaders - aan de uitwerking van uitvoeringsagenda's voor kinderopvanglocaties, het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs. Aanvullend hierop werken we in 2025 samen met de 20 andere gemeenten in Brabant-Zuidoost (Brainportregio) op het gebied van nieuwkomersonderwijs en internationalisering binnen het onderwijs.

De uitvoering wijkt af van de begroting. In de begroting is aangegeven dat “we in 2024 in ‘Een 10 voor de jeugd’-verband de pilot ‘kleinschalig verblijf’ hebben uitgebreid en we zijn gaan monitoren of we de doelstellingen behalen. Hierbij onderzoeken we of we jeugdigen minder vaak verplaatsen van verblijfslocaties, of jeugdigen korter in verblijf zitten, en of de doelgroep die mogelijk voor jeugdzorgplus in aanmerking komt kan worden afgevangen met een plaatsing in kleinschalig verblijf.”

In 2025 maken we onder andere afspraken over de huisvesting van de Eerste Opvang Anderstaligen (EOA) en de aanpak van de wachtlijstproblematiek in de regio. Ook verkennen we de mogelijkheden voor een gezamenlijke organisatie van tussentijds aanbod voor Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV). Nu regelt iedere gemeente afzonderlijk nog aanbod voor deze minderjarigen. In 2026 en verder geven we uitvoering aan deze afspraken.

De pilot is pas in Q1 2025 met één andere jeugdhulpaanbieder uitgebreid. De looptijd en omvang van de pilot is te beperkt om aan alle beoogde doelstellingen te kunnen voldoen, waaronder het onderzoeken of jeugdigen korter in verblijf zitten. Omdat de af- en ombouw van jeugdzorgplus-voorzieningen en de omvorming van regionale open residentiële jeugdhulpvoorzieningen naar kleinschaligheid één van de grotere opgaves uit de hervormingsagenda Jeugd (tot 2028) is, ronden we in Q2 2025 de monitoring van deze pilot wél conform afspraak af. Vanuit ‘Een 10 voor de jeugd’ wordt er dan vóór het zomerreces aan het college een voorstel gedaan over het verankeren van kleinschalig verblijf in de reguliere jeugdhulpinkoop vanaf 2026 en verdere jaren.

Het uitwerken van de Visie nieuwkomersonderwijs Helmond verloopt conform planning. De behandeling in de Raad is gepland op 1 juli 2025. Er wordt samen met de LEV gewerkt aan een overbruggingsaanbod voor alle wachtlijstkinderen, zowel voor AMV’ers als regulier. Het opstellen van de uitvoeringsagenda's volgt in Q3 en Q4 2025.

Inclusie Opvang statushouders in Buitenjan Veldhoven Voor de opvang van statushouders die in de regio worden gehuisvest is in de gemeente Veldhoven een tussenvoorziening gecreëerd. Hier worden vanaf 1 februari 2022 ongeveer 150 statushouders tijdelijk opgevangen, totdat zij een zelfstandige woning krijgen toegewezen in hun gekoppelde gemeente in Zuidoost-Brabant. Dit verlicht de druk op de landelijke asielzoekerscentra waar de statushouders veelal vandaan komen maar eigenlijk niet meer thuishoren. Vanuit De Buitenjan worden statushouders

Kleinschalige verblijfsvoorzieningen voor jeugdhulpIn 2024 hebben we in ‘10 voor de jeugd (10vdJ)’-verband de pilot ‘kleinschalig verblijf’ uitgebreid en zijn we gaan monitoren of we de doelstellingen behalen. Hierbij onderzoeken we of we jeugdigen minder vaak verplaatsen van verblijfslocaties, of jeugdigen korter in verblijf zitten, en of de doelgroep die mogelijk voor jeugdzorgplus in aanmerking komt kan worden afgevangen met een plaatsing in kleinschalig verblijf. In 2025 ronden we de monitoring

5

begeleid naar werk en kunnen zij starten met inburgeren in de gemeente waaraan ze gekoppeld zijn. Alle 21 gemeenten in de regio leveren een financiële bijdrage aan deze voorziening. In 2025 blijft ook gemeente Helmond deelnemen aan de regionale opvangvoorziening voor statushouders in Veldhoven. De (verlengde) overeenkomst hiervoor loopt tot 1 augustus 2026. Daarnaast wordt een klein aantal statushouders rechtstreeks gehuisvest binnen Helmond zelf.

inventarisatie uitgevoerd naar nieuwbouw/verbouwbehoefte van de al uitgevoerde quickscan en deze wordt vertaald naar een meerjareninvesteringsprogramma sport. Bij de voorjaarsnota 2025 wordt het beleidskader voorgelegd aan de raad en de consequenties worden betrokken bij de opstelling van de begroting 2026 en het IVP. In het programma worden ook de ontwikkelingen in het kader van de schaalsprong opgenomen. De uitvoering wijkt af van de begroting. In de gemeentelijke begroting 2025 heeft de raad besloten om 6 miljoen euro te reserveren binnen het investeringsprogramma voor de nieuwbouw van de sportaccommodatie van RKSV Mierlo-Hout en Hockeyclub Helmond. We besloten om eerst de herontwikkeling van de sportaccommodaties voor RKSV Mierlo-Hout en Hockeyclub Helmond uit te werken en deze kaders als basis te gebruiken voor de actualisatie van het sportbeleid gericht op sportaccommodaties. De raad wordt in de tweede helft van 2025 geïnformeerd over de eerste onderzoeksresultaten.

Op 24 juni 2024 heeft ons college besloten tot deelname aan de regionale opvang van statushouders op de aangegeven locatie in Veldhoven. De kosten daarvan zijn € 64.000 in 2025 en € 47.000 in 2026. Wij bekostigen dit uit de reserve nieuwkomers. De uitvoering wijkt af van de begroting. De gemeente Laarbeek en Eindhoven hebben medio 2025 aangegeven te stoppen met de samenwerking in de tussenvoorziening. Als gevolg van dit besluit heeft de gemeente Veldhoven in een brief aangegeven dat vanaf 1 januari 2025 de regionale samenwerking (samenwerkingsactiviteiten) binnen de Buitenjan stopt. Vanaf die datum betalen we niet meer aan de Buitenjan. De opvang zelf loopt gewoon volgens afspraak door tot augustus 2026 en daar betalen we als gemeente niets voor.

Sport- en Beleefcampus De Braak Fase 1: De Multifunctionele accommodatie is in 2024 opgeleverd en in 2025 zal deze volledig in gebruik worden genomen. Het voormalig Helmond Sport stadion wordt gesloopt, de buitenruimte wordt verder ingericht en er worden drie natuurgrasvelden gerealiseerd. Daarnaast organiseren we in 2025 in samenwerking met de partners een officiële opening van Campus de Braak.

Gezondheid Het thema Gezondheid kent geen afwijkingen.

Sport Actualisatie sport- en beweegnota gericht op sportaccommodaties In de eerste helft van 2025 wordt de sport- en beweegnota op het onderdeel sportaccommodaties geactualiseerd. De mogelijkheden tot deprivatisering en onder welke voorwaarden dit zou kunnen plaatsvinden, worden uitgewerkt. Op basis van dit beleidskader wordt er een

Fase 2: Eind 2024 is het haalbaarheidsonderzoek opiniërend voorgelegd aan de gemeenteraad. Vervolgens zal in 2025 een voorstel van een basisscenario nader worden uitgewerkt voor de planvorming van De Braak Fase 2B. Naar verwachting 6

zal in het tweede kwartaal van 2025 het bestuurlijk traject hierover starten. De beoogde uitkomst is het instellen van een investeringskrediet (sport/buitenruimte) en het openen van een grondexploitatie (wonen). (Sport)parkmanagement: Via sportparkmanagement wordt onder andere ingezet op een goede samenwerking tussen de sportaanbieders en andere stakeholders op Campus de Braak. Het doel hiervan is het verbeteren van de sportieve en maatschappelijke benutting van de accommodatie door nieuw/gezamenlijk aanbod en nieuwe doelgroepen en ook het vitaliseren van de omliggende wijken. De voortgang ten aanzien van de sport- en beleefcampus komt uitgebreid aan de orde in de bijlage ‘Voortgangsrapportage majeure projecten’.

7

3.1.1

Financiële ontwikkelingen

In onderstaande tabel worden de financiële wijzigingen voor programma 1 weergegeven. Deze bestaan uit voor- en nadelen, budgettair neutrale wijzigingen (er is dekking voor de extra lasten) en technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma’s en doen niets af aan de gestelde doelen). Bedragen x € 1.000

Programma 1 - Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Voor- en nadelen Kansrijk reserve Sociale stad Impulsmiddelen voor gezondheid en laaggeletterdheid vanuit de reserve Sociale Stad. Ervaringsonderzoek Arbeidsmigrant laten uitvoeren We willen een ervaringsonderzoek laten uitvoeren naar de arbeidsmigrant binnen de gemeente Helmond. Hierbij worden de ervaringen van de arbeidsmigrant in kaart gebracht, dit draagt bij aan het doel om hen op de juiste momenten gerichte en passende ondersteuning te kunnen bieden. Op deze wijze is het mogelijk om preventief in te zetten op de juiste informatie en hulp, wat mogelijk bijdraagt aan een positieve integratie van de arbeidsmigrant binnen onze gemeente. Bovendien kan de preventieve en proactieve werkwijze misstanden en uitbuitingen voorkomen. Aanpassing bijdrage STH volgens begroting 2025 De bijdrage voor STH staat sinds 2024 te laag in de begroting. Dit kent meerdere oorzaken. Omdat het contract per 2025 zou aflopen, maar inmiddels verlengd is met 2 jaar, staat de bijdrage structureel te laag. Volgens contactafspraak mag STH de bijdrage aanpassen volgens OVA en PPC materieel. Omdat deze indexen fors zijn bijgesteld, heeft dit nu ook invloed op de bijdrage.Zie programma 5. Inzetten reserve SD t.b.v. STH Conform het balansplan wordt de reserve SD ingezet t.b.v. het balansplan STH.

Normvergoeding uitkering opvang Oekraïners en raming uitgaven kosten opvang. De eerste raming van de lasten voor Opvang Ontheemden Oekraïne voor 2025 bedraagt afgerond € 7 miljoen. Dit is op basis van voortschrijdend inzicht 2024. Voor de bekostiging van deze lasten wordt door het Rijk via een specifieke uitkering een vergoeding verstrekt. De bekostiging bedraagt circa 7 miljoen. De raming van deze vergoeding is berekend door te ontvangen normvergoedingen. Deze normvergoedingen dekken de lasten van de opvang voor de Oekraïners. Vanaf 2025 dient ook een eigen bijdrage worden betaald door de Oekraïners. In de 2e bestuursrapportage zullen we op basis van de tot dan nu bekende cijfers 2025 nog een eventuele aanpassing verrichten in begroting. Vooralsnog lijkt het erop we budgetneutraal uit komen qua kosten en dekking. Aanpassing uitvoeringskosten 2025 GR Senzer Omdat de gemeentelijke index afwijkend is van het indexpercentage wat de GR Senzer heeft toegepast, zijn de uitvoeringskosten voor de GR Senzer 2025 te laag opgenomen in de begroting. Deze wordt voor 2025 bijgesteld, zie programma 5.

8

Voordeel

Nadeel I/S

120

120 I

37

37 I

1.607

2.996 S

675

675 I

6.879

6.879 I

0

361 I

Bedragen x € 1.000

Programma 1 - Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Voor- en nadelen Ophogen BUIG budgetten nav voorlopige beschikking Rijk In oktober 2024 hebben wij de voorlopige beschikking voor de bijstandsuitkering over 2025 ontvangen. Het BUIG budget dient voor 2025 zowel aan de inkomsten- als de uitgavenkant te worden opgehoogd. Het BUIG Budget wordt volgens afspraak doorbetaald aan de GR Senzer. Correctie indexering zorgkosten 2025 In de begroting 2025 is per abuis de indexering voor de zorgkosten verlaagd naar 2,5%. De afgesproken indexering met de zorgaanbieders Wmo en Jeugd was in eerste instantie 4,64%. Dit is gecorrigeerd met de algemene dekkinsgmiddelen. Daarnaast is de uiteindelijke index voor de tarieven 2025, o.b.v. de overeenkomsten die gebaseerd zijn op landelijke afspraken, vastgesteld op 4,91%. Dit betreft een nadeel van van € 208.000. Aanpassing budget rolstoelen en vervoer Op basis van de realisatie 2024 wordt het budget voor rolstoelen en vervoersvoorzieningen aangepast. Deze mutatie wordt verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. Technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma's) Decentralisatie-uitkeringen septembercirculaire 2024 Taak-gebonden wijzigingen septembercirculaire 2024 Verrekening integratie-uitkeringen met beleidsvelden Totaal Nadelig saldo

9

Voordeel

Nadeel I/S

8.048

8.048 I

1.209 S 208 S

1.000

1.000 I

0 0 0 18.366

12 S 41 S 303 S 21.889 3.523

3.2

Programma 2: Duurzaam en leefbaar

Helmond werkt zowel op SGE-niveau als MRE-niveau samen in het kader van de gemaakte woonafspraken. Regionale samenwerking is essentieel op diverse thema's in het woondomein, omdat onze woningmarkt regionaal functioneert. Er wordt scherp gelet op het voorkomen van dubbelingen in de taken tussen SGE en MRE.

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. grondbedrijf) Omgevingsplan Het omgevingsplan vervangt de huidige bestemmingsplannen, lokale verordeningen en gedecentraliseerde Rijksregels in het fysieke domein. We moeten uiterlijk begin 2032 een gebiedsdekkend omgevingsplan hebben. We groeien daar via een transitiepad de aankomende jaren stapsgewijs naartoe. In 2025 brengen we het omgevingsplan voor 't Hout ter besluitvorming naar de raad. Daarnaast starten we in 2025 met het opstellen van het omgevingsplan voor de wijken Brouwhuis, Rijpelberg en Dierdonk. Besluitvorming hierover vindt plaats in 2026.

Het SGE maakt haar jaarplanning medio oktober 2024. In ieder geval blijven het Ambtelijk Overleg (AO) Wonen, Kopgroep Wonen, het portefeuillehoudersoverleg (POHO) Wonen, de ambtelijke kennissessies en WoonST 2.0 (bouw gestandaardiseerde sociale huurwoningen) doorlopen in 2025. Op MRE-niveau worden in 2025 de volgende taken opgepakt: • Monitoring; bijhouden van mogelijkheden en voortgang van de woningbouwproductie. Voorzien in stuurinformatie op de relevante items uit de Woondeal. Uitwerking inzicht in betrokkenheid van woningcorporaties in de plannen. Doorlopend naar 2026. • Woningbouw regie: mogelijk maken van sturing, o.a. op woningbouwversnelling, bouwstroom, prioritering en kwaliteit van de plannen (ruimtelijk en sociaal). Inzicht in die onderdelen waar sturing nodig is. Doorlopend naar 2026. • Studentenhuisvesting; Inzicht verschaffen in behoefte/ aantallen/ typologie etc. en duidelijkheid in welke corporaties participeren. Pilots studentenhuisvesting opstarten. • Woondeal met het rijk en provincie; een geactualiseerde en gedragen Woondeal 2025. Woondeal loopt tot en met 2030. • Versterken posities woningcorporaties: locaties voor sociale huur en sociale koop in beeld, procesoptimalisatie, instrumenten en voorwaarden planontwikkeling. Definities (grondprijs, standaardisatie kavels).

• Regionale woon-zorganalyse: opstellen van een regio-gedragen woonzorganalyse en woonzorgvisie. Doorlopend naar 2026

De uitvoering wijkt af van de begroting. Het omgevingsplan is een nieuw en ingewikkeld instrument. Om ervaring op te doen is ervoor gekozen om eerst een omgevingsplan op te stellen voor het kleinere woongebied De Bergen. Die ervaring kan vervolgens worden benut voor het complexere omgevingsplan voor 't Hout. In 2025 brengen we het omgevingsplan voor het gebied De Bergen ter besluitvorming naar de raad. Het opstellen van het omgevingsplan voor ’t Hout start in 2025 . Besluitvorming hierover vindteind 2026 plaats . Regionale woonafspraken Helmond is de tweede stad van de Brainportregio en tegelijkertijd centrumstad van de Peel. In het coalitieakkoord is afgesproken volop te investeren in deze samenwerkingsverbanden. Als gevolg van de landelijke Woondealafspraken tussen Rijk en regio's komen taken op gebied van Wonen bij het MRE te liggen. Daarvoor is in de loop van 2023 het MRE Wonen en Ruimte opgericht, met daaronder diverse woondeal werkgroepen. Hiervoor is extra ambtelijke capaciteit nodig.

10

•

Duurzaamheid: ambities duurzaamheid vertalen naar bouwopgave en maatregelen. Doorlopend naar 2026.

-

Het meeste loopt conform planning. Afwijkend is dat de regionale woon-zorganalyse nog niet is gestart. Dit is doordat de uitvoering van de Beethovendeal en de Woondeal om veel ambtelijke inzet vragen.

Houtsdonk Het Ruimtelijke Ontwikkel Plan (ROP) wordt verder uitgewerkt. Er wordt gewerkt aan de plannen voor drie deelgebieden, te weten fase 1 (nabij de bestaande buurt Houtsdonk), aan het Houtsdonktracé en de locatie op de hoek van de Kanaaldijk/Heeklaan. Voor de gebiedsontwikkeling Houtsdonk is voorkeursrecht gevestigd. Dit is noodzakelijk om bedrijfsverplaatsingen mogelijk te maken. Ook hiervoor blijft netcongestie een belangrijk aandachtspunt om de gebiedsontwikkeling Houtsdonk tot een succes te maken.

Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken) Ontwikkelingen centrum Het noordelijk deel van het centrum ontwikkelt zich in volle vaart en dat is buiten goed te zien. In de Waart zijn de 100 appartementen van de Zuidrand in aanbouw en wordt de openbare ruimte opnieuw ingericht. In het najaar van 2024 wordt een raadsbesluit voorgelegd met betrekking tot het Piet Blomplein. Indien de raad positief besluit, vindt in het vervolgtraject een aanbesteding plaats om tot een nieuwe parkeergarage te komen Ook wordt er een start gemaakt met het verkeersluw maken van de Kanaaldijk NW tussen de Kasteelbrug en de Havenbrug.

De uitvoering wijkt af van de begroting. De gebiedsontwikkeling Houtsdonk loopt verder, maar het plan wordt aangepast op haalbaarheid en faseerbaarheid. De doelstelling blijft om het gehele gebied Houtsdonk te voorzien van een stedenbouwkundig dan wel Masterplan. De focus ligt momenteel op de woningbouw in fase 1. Voor de overige fasen wordt de ontwikkelstrategie nader bepaald.

Veiligheid Het besluit over het Piet Blomplein wordt in drie delen genomen, de opening van de Bouwgrond in Exploitatie (BIE) en de exploitatie van de parkeergarage zijn reeds vastgesteld, het omgevingsplan volgt. Voor wat betreft het verkeersluw maken van de Kanaaldijk Noordwest tussen Kasteelbrug en Havenbrug geldt dat er aanvullend onderzoek nodig is.

Het thema Veiligheid kent geen afwijkingen.

Klimaat & energie / gezonde leefomgeving

Suytkade Op Suytkade wordt gebouwd aan de laatste waterburchten en de woningen aan de Kanaalboulevard. De nieuwbouw van het Jan van Brabant college wordt verder ontwikkeld.

Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 Met de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 werken we aan uiteenlopende projecten om onze stad klimaatadaptief te maken; 2025 is het laatste jaar van de huidige uitvoeringsagenda. Het gaat van het ondersteunen van initiatieven in de stad zoals geveltuintjes of groene daken, tot het regelen van cofinanciering voor klimaatadaptieve maatregelen bij infrastructurele werken.

De uitvoering wijkt af van de begroting door de heroverweging van de nieuwbouw voor het Jan van Brabant college.

In 2025 bereiden we samen met onze partners in de stad een nieuwe uitvoeringsagenda 2026-2030 voor die nog concreter toewerkt naar onze 11

doelstelling om in 2050 als stad klimaatbestendig te zijn. De uitvoeringsagenda 2026-2030 wordt in 2025 aan de raad ter vaststelling voorgelegd.

de eventuele rolneming van gemeente binnen warmtetrajecten. Dit specifiek voor het Centrum. Aansluitend wordt een algemeen plan voor de gehele gemeente verder uitgewerkt. Dat zal lopen tot zeker 2026. Een en ander is mede afhankelijk van besluitvorming rondom de warmtewet vanuit het Rijk en de keuzes die Provincie Noord-Brabant zal maken inzake een provinciaal warmte bedrijf. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in het onderzoek en vervolg.

De uitvoering wijkt af van de begroting. De uitvoeringsagenda wordt niet aan de raad ter vaststelling aangeboden, omdat dit binnen de bestuursbevoegdheid van het college valt. Voorafgaand aan de vaststelling door het college wordt de uitvoeringsagenda besproken in de opiniecommissie.

Warmtebedrijf In 2024 startten we met het onderzoek naar een mogelijk publiek warmtenet in Helmond (centrum) en willen dat hiermee in 2025 duidelijk wordt welke mogelijkheden er bestaan voor de mogelijke oprichting van een publiek warmtebedrijf in Helmond. Een dergelijk warmtebedrijf zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de doelen van de door de gemeenteraad in 2021 en 2023 vastgestelde Transitievisie Warmte.

Klimaatcontract Afgelopen september is opnieuw het Klimaatcontract ingediend. In april 2025 wordt bekend of we het missielabel krijgen. Waar het traject van het contract in 2025 eindigt, is het proces met de stad een doorlopend proces. We blijven projecten van stakeholders monitoren en begeleiden stakeholders met het opzetten van nieuwe projecten. We organiseren bijeenkomsten voor bedrijven, inwoners en maatschappelijke organisaties.

Zon In 2024 startte de uitvoering van het plan van aanpak voor zon-op-dak. Dit plan bevat zowel informatie over de opschaling van zon-op-dak op woningen, als bij bedrijven, onderwijsvastgoed en maatschappelijk vastgoed. Aangezien veel van deze daken niet van ons zijn, hebben we hierin een faciliterende en ondersteunende rol. Ons eigen vastgoed wordt verduurzaamd volgens de vastgestelde routekaart.

De uitvoering wijkt af van de begroting. In de begroting is opgenomen dat er in april uitsluitsel van de Europese Commissie komt op het verkrijgen van het missielabel. Inmiddels is bekend dat dit later wordt. U bent hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. Op basis van de meest recente informatie van de commissie gaan we ervan uit dat dit na de zomer wordt. De geplande activiteiten met stakeholders lopen gewoon door.

Naar verwachting is eind 2024 het beleid Zon vastgesteld. Dit beleid is afhankelijk van de besluitvorming van de landschapsvisie, aangezien hierin inpassingsvoorwaarden zijn opgenomen. Na vaststelling van beide documenten kunnen vanaf 2025 initiatiefnemers een initiatief starten (op basis van het participatie beleid) en aansluitend een vergunning indienen voor de ontwikkeling van zon-op-land op particuliere grond. In 2025 en volgende jaren geven we verder invulling aan het plan van aanpak zon-op-

Rolneming opwek duurzame energie Op 2 juli 2024 heeft gemeenteraad ingestemd met een onderzoek naar de verschillende opties voor rolneming in de verduurzaming van warmte. Welke rol neemt de gemeente zelf, en welke laat het aan marktpartijen of andere overheden. Dit onderzoek loopt tot in elk geval het 2e kwartaal van 2025. Voor de zomer van 2025 worden de resultaten van het onderzoek met de gemeenteraad gedeeld en wordt er een voorstel gedaan rondom 12

•

dak en kan er ook zon-op-veld worden ontwikkeld. De output is mede afhankelijk van oplossingen rond netcongestie en initiatieven van derden. De uitvoering wijkt af van de begroting. Het onderzoek naar een mogelijk publiek warmtenet verloopt volgens planning. In de Lange Termijn Agenda (LTA) is in Q3 een opiniërende bespreking met uw raad gepland over de uitkomsten van het onderzoek en het vervolg. Daarnaast is de vaststelling van de geactualiseerde beleidsregels voor zonnevelden (op land) vertraagd. Dit gebeurt alsnog in Q2 van dit jaar. Voor de aanpak van zon op dak zien we dat de problemen met netcongestie de aanleg van zonnepanelen lastig maakt. Het kan eigenlijk alleen als de opgewekte energie direct kan worden gebruikt en niet wordt terug geleverd aan het net. Dit heeft consequenties voor de aanpak. Wij komen hierop in Q4 bij u terug.

Het Smart Grids project kent vooralsnog 1 fase: de ontwikkelfase. Op dit moment (tot en met 2024) wordt de ontwikkeling voorzien. Vanaf medio-eind 2024 wordt gestart met pilots, die in 2025 verder gaan. Afhankelijk van de uitkomsten wordt het project vanaf 2025 naar een volgende fase getild • Het project om bedrijven te stimuleren om op energiegebied samen te werken in energiehubs loopt. De interesse bij bedrijven is gepeild. Als volgende stap wordt technisch uitgezocht wat kansrijke clusters voor samenwerking zijn. Als de bedrijven positief zijn over de uitkomst, start vanaf eind 2024 de uitvoering. Dat loopt door in 2025. Als het een succes is, herhalen we het traject met een volgende lichting bedrijven. Zie ook hoofdstuk 4.3.3. Bedrijventerreinen / circulaire economie.

Toekomstbestendige bedrijventerreinen • In 2025 willen we over gaan tot de realisatiefase voor de warmterotondes op Bedrijventerrein Zuidoost Brabant (BZOB), Groot Schooten en Hoogeind. Het initiatief ligt bij de particuliere trekkers. • Voor de waterrotonde op BZOB geldt dat onze inzet is deze in 2025 fysiek te realiseren. Hiertoe gaan we een Samenwerkingsovereenkomst (SOK) aan met exploitant Hydrobusiness over de gemeentelijke financiële bijdrage aan het project, alsmede de voorwaarden van verhuur van de voor het project beoogde kavel. Afronding van het project kan enkel in 2025 als de aanvraag voor een stroomvoorziening dan ook al wordt gehonoreerd. • Voor de grondstoffenrotonde hebben we een kavel gevonden welke bij wijze van pilot verhuurd kan worden gedurende 2025. In de loop van dat jaar zullen we -afhankelijk van de uitkomsten van de pilot- op zoek moeten naar een definitieve locatie voor de grondstoffenrotonde.

De uitvoering wijkt af van de begroting: • Realisatie van de waterrotonde is vertraagd door planologische omstandigheden, alsmede de onwaarschijnlijkheid op korte termijn een stroomvoorziening te kunnen realiseren. • De grondstoffenrotonde wordt waarschijnlijk gerealiseerd op de kavel van een andere partij, afhankelijk van de uitkomsten van de businesscase. • De inventarisatie omtrent energiehubs loopt nog, maar is nog niet in de uitvoeringsfase.

Mobiliteit Verkeersluwe Kanaaldijk Het verkeersluw maken van de Kanaaldijk in Helmond is eerder al verwerkt in plannen en budgetten. Maar dit blijkt niet haalbaar zonder ook aandacht te besteden aan de effecten die dit heeft op omliggende straten, en dan vooral de Julianalaan. In de begroting 2025 nemen wij de voorbereidingskosten op, en in 2026 reserveren wij investeringsruimte voor

13

maatregelen op het gebied van infrastructuur en inrichting van de openbare ruimte.

Verpact laten weten de overkoepelende Ketenovereenkomst per 1 januari 2025 niet te willen verlengen. Dit betekent dat de Ketenovereenkomst per 31 december 2024 eindigt en dat daarmee ook de vergoeding die de gemeente krijgt voor het inzamelen van dit afval vervalt.

De uitvoering wijkt af van de begroting. De plannen rond het verkeersluw maken van de Kanaaldijk worden vanuit een breder perspectief aangevlogen, omdat de verkeersmodellen grotere knelpunten in het omliggend wegennet aantonen dan verwacht.

Mocht het niet lukken om in 2025 een nieuwe overeenkomst af te sluiten, dan loopt gemeente Helmond een risico van ca. € 750.000 per jaar. De verwachting is dat er in de komende maanden alsnog een nieuwe ketenovereenkomst afgesloten zal worden en dat uitblijvende vergoeding dan alsnog met terugwerkende kracht uitbetaald zal worden.

Beheer en onderhoud Blink In 2025 zal Blink verder uitvoering geven aan de in 2024 opgestelde Businesscase. Blink gaat investeren in personeel en materieel en de dienstverlening met de samenwerkende gemeenten wordt in geformaliseerd in Dienstverleningsovereenkomsten (DVO's).

De ketenovereenkomst is voor 2025 alsnog verlengd en de uitbetaling van de vergoeding loopt gewoon door. De gesprekken tussen Verpact en VNG over de ketenovereenkomst die vanaf 2026 ingaat zijn in een ver gevorderd stadium. Het is nog niet bekend wat de financiële effecten van deze nieuwe overeenkomst voor de gemeente Helmond zullen zijn.

De langetermijnvisie van Blink is om, naast een betrouwbare partner op gebied van afvalbeheer en Beheer Openbare Ruimte (BOR), ook een centraal kenniscentrum te zijn. Dit zal een vervolg krijgen in 2026 en verder.

Onderhoud openbare ruimte Voor de hele stad zijn door de Raad verschillende niveaus (laaggemiddeld-hoog) vastgesteld waarop de openbare ruimte onderhouden wordt. Onze aannemers onderhouden de stad op deze vastgestelde onderhoudsniveaus. Dit doen we via planmatig beheer op basis van opgestelde assetsheets (beheerplannen).

Het is de verwachting dat de kosten voor Blink in 2025 ca 5% hoger zullen uitvallen dan vooraf geraamd. Dit heeft te maken met een stijging van personeelslasten, een aantal aanbestedingsresultaten die hoger uitvallen en meer aanbod en meer transportkosten op de milieustraat dan vooraf geraamd. Als dit concreter wordt, zal Blink dit aan ons terugkoppelen in de tussentijdse rapportages.

We ‘Beheren met meerwaarde’. We gaan aan de slag waar dit het hardste nodig is, combineren werkzaamheden waar mogelijk en verwerken integraal onze opgaven rondom klimaatadaptatie, CO2-reductie, circulariteit, biodiversiteit en vergroening in projecten. Jaarlijks stellen we de begroting bij voor de toename van het areaal aan openbare ruimte en assets. Bijvoorbeeld, meer fietspaden en bomen, als gevolg van de groei van de stad, betekent ook structureel meer kosten voor onderhoud.

Risico Verpact (Beëindigen Ketenafspraak) Verpact is de organisatie die vanuit een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid namens de verpakkingsindustrie zorgt voor de verwerking en het vermarkten van Plastic, Metaal en Drankkartons (PMD). De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft in april 2024 aan 14

Wegen Binnen het hoofdproduct wegen zien wij een aantal extra uitgaven. Het gaat om extra uitgaven voor onvoorzien onderhoud wegen, hogere aansluitkosten openbare verlichting en incidentenmanagement. Wij weten nog niet of dit binnen het huidige budget zal worden opgevangen. Wij houden de ontwikkeling hiervan in de gaten en zullen indien nodig hierover rapporteren in de tweede Berap.

Bij aanleg en onderhoud van groen en bomen spelen we in op het veranderende klimaat op om uitval van nieuwe aanplant te voorkomen. Voor de asset Wegen gaan wij in 2025 verder met het achterstallig onderhoud herstellen. Dit doen wij om het onderhoudsniveau op peil te houden. Het afgesproken onderhoudsniveau voor de asset Wegen is C. Onderhoudsniveau D betekent namelijk achterstallig onderhoud en dit moeten wij voorkomen. Vanwege prijsstijgingen wordt het onderhoudsbudget Wegen verhoogd om de gestegen onderhoudskosten te dekken.

Waterlopen Door bovengemiddelde natte periodes in 2024 is er begin 2025 meer uitgegeven dan verwacht aan het onderhoud van waterlopen. Wij hebben nog geen zicht op de kosten voor de rest van 2025. Dit staat in verband met langere natte of juist droge periodes. Wij houden de ontwikkeling in de gaten en zullen indien nodig hierover rapporteren in de tweede Berap.

De komende jaren gaan we meer bomen planten om zo in de bebouwde stad meer koelteplekken te creëren. Dit helpt om in 2050 klimaat adaptief te zijn. In 2023 is gestart met de voorbereiding. In 2024 heeft een verder uitwerking plaatsgevonden en is er gestart met de realisatie welke in 2025 wordt voortgezet. Wij gaan verder met het opwaarderen en energiezuinig maken van de openbare verlichting. Dit beleid wordt al jaren uitgevoerd. Vanwege de stijging van de energieprijzen stijgt ook de noodzaak voor deze ontwikkeling. Wij gaan een aantal VRI’s (verkeersregelinstallatie) vervangen en deze slimmer maken. Dit draagt bij aan de mobiliteit in de stad. Daarnaast draagt een betere en slimmere afwikkeling van het verkeer bij aan de doelstelling klimaat-neutrale stad. Binnen het water- en rioleringsprogramma (WRP) richten we ons meer op de realisatie van klimaatadaptieve projecten. Denk hierbij aan projecten om hemelwater lokaal te infiltreren en projecten die overlast van piekbuien beperken.

15

3.2.1

Financiële ontwikkelingen

In onderstaande tabel worden de financiële wijzigingen voor programma 2 weergegeven. Deze bestaan uit voor- en nadelen, budgettair neutrale wijzigingen (er is dekking voor de extra lasten) en technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma’s en doen niets af aan de gestelde doelen). Bedragen x € 1.000

Programma 2 - Duurzaam en leefbaar Voor- en nadelen Stimulering ondernemerschap en aanpak leegstand Tijdens de begrotingsbehandeling van 2024 is de motie “Stimulering kleinschalig ondernemerschap in het centrum van Helmond” aangenomen. Het ontwikkelen van een subsidieregeling is inmiddels gebeurd en de regeling staat open sinds 1 maart 2025 en eindigt 31 december 2027. Hiervoor wordt voor 3 jaar 60.000 uitgetrokken. 15.000 wordt uit programma 2 bekostigd en wordt middels voorliggende wijziging toegevoegd. Reserve Energiearmoede Verduurzaming Voor het initiëren van de pilot Planetenbuurt (60.000,-) en als vervolg hierop de uitvoeringsfase (200.000,-) is in totaal € 260.000 benodigd. Wij stellen voor deze middelen te dekken uit de Reserve Energiearmoede Verduurzaming voor ditzelfde bedrag. Uitvoeringsplan klimaatadaptatie Ten behoeve van de de uitvoering van de klimaatagenda 2021-2025 en ter voorbereiding van de klimaatagenda 2026-2031 is er een bedrag benodigd van € 175.000. Wij stellen voor dit bedrag te onttrekken aan de Reserve Versnellingsagenda Duurzaamheid. Reserve Versnellingsagenda Duurzaamheid In 2025 vinden er lasten plaats ten behoeve van de uitvoering van diverse werkzaamheden voor het programma Duurzaamheid.

Dit zijn onder andere activiteiten voor de Europese klimaatmissie, het opstellen van een verplicht warmteprogramma en ontwikkelen van instrumentarium voor duurzame woningbouw- en gebiedsontwikkeling. Voor deze lasten is geen dekking begroot. Wij stellen voor om deze lasten te dekken uit de Reserve Versnellingsagenda Duurzaamheid voor een bedrag van € 377.325. Detachering mederwerker aan het TF RIEC We hebben een dienstverleningsovereenkomst afgesloten met het TF RIEC voor de inhuur van een medewerker. Het TF RIEC biedt als netwerkorganisatie een platform voor informatiedeling tussen deelnemende partners onder het RIEC-convenant, analyseert informatie en doet verdiepend onderzoek. Daarnaast ondersteunt het RIEC als expert in de integrale en bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit, de partners bij het aanpakken en voorkomen van ondermijnende criminaliteit. Verhoging bijdrage Veiligheidsregio in verband met bestuursopdracht deel 1 De Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) levert een belangrijke bijdrage aan de veiligheid van de inwoners in de regio Brabant-Zuidoost. In een maatschappij waarin de (veiligheids-)risico’s alsmaar toenemen en complexer worden, groeit het belang van een sterke en daadkrachtige Veiligheidsregio, zowel kwantitatief alsook kwalitatief op sterkte. VRBZO constateert dat zij niet langer kan voldoen aan deze eisen en verwachtingen.

Er zijn grote zorgen over de bedrijfscontinuïteit en er is onvoldoende slagkracht voor het uitvoeren van zowel de reguliere activiteiten als de werkzaamheden in crisissituaties. Het Algemeen Bestuur VRBZO (AB) heeft daarom in het voorjaar 2024 opdracht gegeven om te komen met een nadere uitwerking van de situatie. De voorliggende, door het Algemeen Bestuur vastgestelde, begrotingswijziging 2025 bevat de verwerking van de uitwerking van deelopdracht 1 -het voldoen aan weten regelgeving- van de bestuurlijke opdracht in de begroting 2025.

16

Voordeel

Nadeel I/S

15

I

260

260 I

175

175 I

377

377 I

200

200 I

0

231 I

Bedragen x € 1.000

Programma 2 - Duurzaam en leefbaar Voor- en nadelen Leefbaarheidsmaatregelen Deze middelen zijn beschikbaar gesteld en nog nodig voor de meerjarige ontwikkeling van de wijk Helmond West. Hier ging en gaat het om fysieke en maatschappelijke interventies. Te denken valt aan het project “Achter de voordeurgesprekken”, straatbijeenkomsten, ondersteuning bewonersgroepen, kleine ingrepen in de openbare ruimte, etc. Dit wordt onttrokken uit de reserve samen investeren Brabantstad. Grondexploitaties De begroting van de grondexploitaties wordt jaarlijks gebaseerd op de laatste uitgebreide herziening van de grondexploitaties bij de jaarrekening (t-2). De oorspronkelijke begroting 2025 is dus nog gebaseerd op gegevens van de herziening bij de jaarrekening 2023. Onlangs heeft de uitgebreide herziening voor de jaarrekening 2024 plaatsgevonden en daarbij is ook een nieuwe jaarschijf 2025 berekend. Deze nieuwe jaarschijf wordt nu bij deze 1e berap 2025 in een begrotingswijziging verwerkt. De nieuwe jaarschijf 2025 ligt lager en is aangepast van ruim € 32 miljoen naar ruim € 25 miljoen. Ondanks dat er ook nieuwe ramingen zijn toegevoegd omdat in 2024 2 nieuwe grondexploitaties zijn geopend (Piet Blomplein en Ruusbroeclaan) is per saldo de jaarschijf 2025 verlaagd.

De belangrijkste oorzaken van deze verlaging van de jaarschijf zijn met name het vervallen van een gedeelte van de geplande uitgaven op BZOB, Brandevoort 2 (Zuidelijk gedeelte) en Suytkade en het naar later verschuiven van geplande uitgaven op Brandevoort 2 Noordelijk gedeelte. Onderhoud civieltechnische kunstwerken Eind 2024 zijn de resultaten van de inspecties van de bruggen in Helmond ontvangen. Daaruit blijkt dat het huidige budget niet toereikend is voor het uitvoeren van onontkoombaar onderhoud aan bruggen in 2025. Het tekort aan onderhoudsbudget voor 2025 is met name toe te rekenen aan prijsstijgingen. Wij vragen € 100.000 extra budget aan voor het uitvoeren van onderhoud aan de bruggen. Inzet middelen ten behoeve het programma Preventie met Gezag Er is structureel door het ministerie van Justitie en Veiligheid geld beschikbaar gesteld voor de gerichte aanpak in Helmondse buurten waar de leefbaarheid onder druk staat en de risico’s groot zijn dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar in de criminaliteit belanden. Daarom wordt met focus op die plekken geïnvesteerd waar dat het hardst nodig is.

De gemeente Helmond doet dit in samenwerking met alle betrokken partners in de directe leefomgeving van de jongeren: van de politie, het Openbaar Ministerie (OM), Rechtspraak, Raad voor de Kinderbescherming, de Reclassering, Stichting Halt, Zorg- en Veiligheidshuizen tot en met de leraren op scholen, het jongerenwerk, jeugdzorg, lokale ondernemers en werkgevers. Voor deze inzet wordt capaciteit inghuurd om bovenstaand programma te realiseren. Technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma's) Decentralisatie-uitkeringen septembercirculaire 2024 Totaal Nadelig saldo

17

Voordeel

Nadeel I/S

150

150 I

9.237

9.237 I

0

100 I

1.237

1.237 I

11.652

65 S 12.033 381

3.3

Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk

Onderwijs / arbeidsmarkt Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur Om de regionale dienstverlening aan werkgevers en inwoners op het gebied van werk te verbeteren, wordt landelijk ingezet op een hervorming van de regionale arbeidsmarktinfrastructuur. Onderdeel hiervan is het opzetten van een Werkcentrum per arbeidsmarktregio als gezamenlijke toegang voor werkenden, werkzoekenden en werkgevers met een arbeidsgerelateerde ondersteuningsvraag. Wetgeving is voorzien met ingang van 1 januari 2026. In de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel lopen we op deze ontwikkeling vooruit en zijn we medio 2024 al gestart vanuit een eerste operationele basis.

Topsectoren / stedelijke werkmilieus Tijdens de begrotingsbehandeling van 2024 is de motie “Stimulering kleinschalig ondernemerschap in het centrum van Helmond” aangenomen. Het ontwikkelen van een subsidieregeling is inmiddels gebeurd en de regeling staat open sinds 1 maart 2025 en eindigt 31 december 2027. De betreffende motie gaf aan dat middelen voor deze regeling binnen bestaande middelen gezocht diende te worden. Het wordt deels gedekt uit het werkbudget van team ondernemen en deels uit het programma centrum. Concreet is dat een bijdrage van € 15.000,-- vanuit programma 2 Duurzaam en leefbaar (thema 2.2 Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken) gealloceerd worden en vanuit programma 3 Economisch vitaal en aantrekkelijk (thema 3.1 Topsectoren / stedelijke werkmilieus) is dat een bedrag van € 45.000,--

In 2025 ontwikkelen we de dienstverlening en samenwerking binnen het Werkcentrum verder door en implementeren we de landelijke kaders. Speciale aandacht hebben we daarbij voor de integratie van de werkgeversdienstverlening (o.a. WerkgeversServicePunt (WSP)) in het Werkcentrum, de aansluiting op Work in NL en de in 2025 op te stellen sluitende aanpak jeugdwerkloosheid.

Voor de duur van deze regeling, 3 jaar, wordt in totaal 180.000 euro beschikbaar gesteld. Jaarlijks is dit een bijdrage van € 60.000,--. Met het instellen van deze reserve willen we jaarlijks 60.000 euro doteren aan deze reserve, zodat het totale bedrag beschikbaar blijft. Hiermee kunnen we 2 à 3 nieuwe concepten per jaar een subsidie verlenen.

Een ander onderdeel van de landelijke hervorming arbeidsmarktinfrastructuur is het uniformeren van de regionale governance van de arbeidsmarktregio’s. Hiervoor vormen we de huidige regionale samenwerkingsstructuur om tot een ‘Regionaal Beraad’, conform de landelijke kaders. Hierbij hebben we specifiek aandacht voor de rol van de centrumgemeente en leggen we afspraken met onze partners vast.

Het instellen van een reserve is een raadsbevoegdheid, daarom wordt voorgesteld om deze reserve tijdens de 1e berap 2025 in te stellen. Ten tijde van het instellen van deze reserve zal worden bepaald welk bedrag van € 60.000,--, voor het jaar 2025, nog over is gebleven. Dit bedrag zal worden toegevoegd aan deze reserve en tegelijkertijd zal er ook een onttrekking worden geraamd. In de programmabegroting 2026 zal er voor de jaren 2026 en 2027 de jaarlijkse toevoeging worden geraamd van € 60.000. Dit geldt ook voor de onttrekking. Nadat deze regeling is afgelopen, zal deze reserve worden afgesloten.

Tot slot wordt landelijk ingezet op een meerjarenbeleidsagenda per arbeidsmarktregio. In 2025 bekijken we in onze regio hoe het huidige regionale arbeidsmarktplan hieraan voldoet of dat bijstelling nodig is. De uitvoering wijkt af van de begroting. In de begroting was opgenomen dat we in 2025 binnen het Werkcentrum een sluitende aanpak 18

Bedrijventerreinen / circulaire economie

jeugdwerkloosheid zouden opstellen. Inmiddels is duidelijk dat we deze aanpak breder invullen, in aansluiting op de (implementatie van de) Wet ‘Van school naar duurzaam werk’. Daarmee richten we ons niet alleen op jeugdwerkloosheid, maar op duurzame participatie van álle jongeren in onderwijs en werk. Daarnaast is de datum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel voor de hervorming arbeidsmarkt gewijzigd van 1 januari 2026 naar 1 juli 2026.

Kansen en oplossingen netcongestie Netcongestie zet een rem op de doorontwikkeling en verduurzaming van onze werklocaties. Stichting Bedrijventerreinen Helmond (SBH) heeft in 2024 geïnventariseerd welke bedrijven last hebben van netcongestie. Dat aantal is nog relatief beperkt. Sommige bedrijven kunnen hun stroomprobleem individueel oplossen, bijvoorbeeld met een batterij. Een andere oplossing is dat bedrijven gaan samenwerken op energiegebied. Op de Automotive Campus gebeurt dat al. Daar is een smart-grid in werking. De gemeente en SBH zijn in 2024 een project gestart om te verkennen of er ook op andere werklocaties belangstelling is voor energiesamenwerking. Er was voldoende belangstelling om de concrete mogelijkheden te gaan onderzoeken. Dat onderzoek leidt hopelijk in 2025 tot uitvoering. In sommige gevallen zullen bedrijven echter moeten wachten tot netbeheerder Enexis de mogelijkheid biedt om een zogenaamd ‘groepscontract’ af te sluiten. De verwachting is dat in de toekomst steeds meer bedrijven geconfronteerd worden met netcongestie. Daarom willen we in 2025 en 2026 ook vervolgtrajecten met nieuwe groepen bedrijven faciliteren.

Sluitende aanpak jeugdwerkloosheid In 2025 komen we samen met onze regionale partners tot een sluitende aanpak jeugdwerkloosheid en stellen deze vast. Deze aanpak richt zich op het verminderen van regionale jeugdwerkloosheid en het bevorderen van gelijke kansen. De aanpak richt zich daarmee vooral op kwetsbare jongeren die moeite hebben om zelfstandig de weg naar vervolgonderwijs of werk te vinden. Een belangrijk kader hiervoor is de wet van school naar duurzaam werk die naar verwachting in januari 2026 van kracht wordt. Scholen, doorstroompunten en gemeenten krijgen met deze wet meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk en bij het behoud van werk bij (dreigende) werkloosheid. Ook sluiten we met onze aanpak aan op de wet verbetering aansluiting beroepsonderwijs-arbeidsmarkt (beoogde ingangsdatum medio 2025).

De uitvoering wijkt af van de begroting. De inzet heeft nog niet geleid tot een groep bedrijven die de kansen van energiesamenwerking gaat verkennen. De belangrijkste reden is dat bedrijven die last hebben van netcongestie de voor- en nadelen van energiesamenwerking vergelijken met een individuele oplossing. Individuele oplossingen zijn vaak sneller te realiseren en er ontstaat geen afhankelijkheid van anderen. Ook zien we dat bedrijven die elektriciteit / vermogen ‘over’ hebben, niet altijd genegen zijn om het overschot in te brengen in een energiesamenwerking omdat ze de ruimte zelf willen behouden. Als er bedrijven zijn waar een individuele oplossing niet (meer) volstaat, zullen wij hen aanmoedigen om de kansen voor een vorm van lokale energiesamenwerking te verkennen. Daarbij

De uitvoering wijkt af van de begroting. De aanpak van jeugdwerkloosheid valt in de praktijk samen met het regionale programma Van School Naar Duurzaam Werk ("Naar de Juiste Plek"). Dit wordt naar verwachting op 1 januari 2026 van kracht. Hierdoor schuift de uitvoering op naar 2026.

19

speelt mee dat de netbeheerder het groepscontract dat voor zo’n energiesamenwerking nodig is, nog niet aanbiedt.

Verwachting is dat de technische toets voor de Regiodeal eind oktober doorlopen is en dat een definitieve toezegging dan snel volgt. In deze begroting is, vanuit het oogpunt van transparantie, zowel de investering als de verwachte exploitatie-effecten van deze optimale variant al verwerkt.

Cultuur en recreatie Exploitatie Kunsthal Voor de zomer maakte de MRE bekend dat de Regiodeal is toegekend aan o.a. het doorontwikkelen van de Kunsthal (onder voorbehoud van een technische toets). Er zijn drie varianten uitgewerkt om de Kunsthal toekomstbestendig te maken, een minimale-, basis- en optimale variant. Ambitie is om in te zetten op de optimale variant. De middelen uit de Regiodeal worden bij die keuze maximaal benut. Doel is om de Kunsthal door te ontwikkelen van een klassiek naar een eigentijds, uitnodigend en gastvrij museum dat verbinding maakt met een breder publiek. Dat past bij de doelstellingen uit het Ambitieakkoord, de Brede Welvaart, de Schaalsprong en de recent vastgestelde Cultuurvisie.

Nadrukkelijk willen we stellen dat het vaststellen van de begroting niet betekent dat automatisch de doorontwikkeling van de Kunsthal ook is vastgesteld. Dit zal in een separaat besluitvormingstraject aan de raad voorgelegd worden. Conform planning, echter wel afhankelijk van besluitvorming in de gemeenteraad. De Kunsthal is per 24 maart 2025 gesloten i.v.m. groot onderhoud en verduurzaming. Afhankelijk van politieke besluitvorming wordt het momentum gebruikt om ook publieksfaciliteiten toe te voegen.

20

3.3.1

Financiële ontwikkelingen

In onderstaande tabel worden de financiële wijzigingen voor programma 3 weergegeven. Deze bestaan uit voor- en nadelen, budgettair neutrale wijzigingen (er is dekking voor de extra lasten) en technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma’s en doen niets af aan de gestelde doelen). Bedragen x € 1.000

Programma 3 - Economisch vitaal en aantrekkelijk Voor- en nadelen Huurinkomsten Automotive Campus Voor de Automotive Campus is in totaal een budget van € 600.000 beschikbaar. Als gemeente huren wij ruimtes op de AC. Een deel van deze ruimtes verhuren wij vervolgens. Deze inkomsten zetten wij nu in om de huurkosten te dekken. De wijziging is per saldo budgettair neutraal. Terugvordering subsidie 2023 FTB Via collegevoorstel (djuma 52440817) is in 2025 de exploitatiesubsidie 2023 aan de stichting Food Tech Brainport met een bedrag van € 80.000 lager vastgesteld dan de oorspronkelijke beschikking. De stichting betaalt dit bedrag terug in 2025. Het betreft een incidenteel voordeel. Stimulering ondernemerschap en aanpak leegstand Tijdens de begrotingsbehandeling van 2024 is de motie “Stimulering kleinschalig ondernemerschap in het centrum van Helmond” aangenomen. Het ontwikkelen van een subsidieregeling is inmiddels gebeurd en de regeling staat open sinds 1 maart 2025 en eindigt 31 december 2027. Hiervoor wordt voor 3 jaar 60.000 uitgetrokken. 15.000 wordt uit programma 2 bekostigd en wordt middels voorliggende wijziging toegevoegd. Omdat het een meerjarige subsidie is (3 jaar) is het noodzakelijk om hiervoor een reserve in te stellen. De middelen hiervoor komen uit bestaande programmamiddelen.

Grote Oogst BZOB Hoogeind Voor de verduurzaming van het bedrijventerrein Grote Oogst BZOB / Hoogeind is er een bedrag van 500.000 euro toegevoegd aan de dekkingsreserve kapitaallasten. Echter is dit geen investeringsbudget, maar een exploitatiebudget. Via deze wijziging komt het budget op de juiste plek te staan. SPUK-middelen Impuls Jongerencultuur 2024 Naar aanleiding van de Meerjarenbrief cultuur - De kracht van creativiteit van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft het Rijk aan de gemeente Helmond een specifieke uitkering toegekend. De regeling loopt ook door in 2025, waardoor het resterende bedrag dit jaar ingezet mag worden.

21

Voordeel

Nadeel I/S

60

60 I

80

I

0

15 I

60

60 I

500

500 I

31

31 I

Bedragen x € 1.000

Programma 3 - Economisch vitaal en aantrekkelijk Voor- en nadelen Onttrekking reserve Onderwijs en Arbeidsmarkt ten behoeve van inzet arbeidsmarktregio In arbeidsmarktregio Helmond-De Peel werken we samen op basis van zes ambities uit het Regionale arbeidsmarktplan 2023 – 2027 om de kansen voor inwoners en werkgevers op het gebied van arbeidsmarkt -en onderwijsvraagstukken te verhogen. Bij de 2e berap 2024 is, door de gemeenteraad, een nieuwe regionale reserve arbeidsmarktmiddelen ingesteld om ontwikkelingen op het gebied van samenwerking in onze regio te kunnen blijven bevorderen. Deze reserve wordt nu aangewend om het jaarprogramma techniekeducatie voor de regio in 2025 te bekostigen. Technische wijzigingen (verschuivingen tussen programma's) Decentralisatie-uitkeringen septembercirculaire 2024 Overhevelen budget strategische advisering van programma 3 naar 5 Totaal Nadelig saldo

22

Voordeel

Nadeel I/S

300

300 I

0 0 1.031

283 I 112 S 1.360 330

3.4

Programma 4: Bestuur en organisatie

inclusieve en innovatieve kwaliteitsimpuls te geven aan de producten en diensten, de processen, de organisatie en de medewerkers.

Andere Overheid Omnichannel Dienstverlening We verlenen in Helmond langs verschillende kanalen (telefonie post, fysiek, digitaal etc.) diensten aan onze inwoners, ondernemers, instanties en verenigingen. Kenmerkend is dat de inwoner niet altijd een naadloze klantreis kan worden aangeboden doordat de kanalen ‘los’ en gefragmenteerd naast elkaar bestaan. In 2025 worden de volgende stappen gezet in Omnichannel Dienstverlening: