RN 013 Bijlage 5 Eindrapport BDO inzake Strategisch advies GR Blink

Bijvoorbeeld bij de verkenningen van de haalbaarheid en bouw van een na scheidingsinstallatie in NoordBrabant.

22 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

5. Rechtsvormen In dit hoofdstuk worden de mogelijke rechtsvormen toegelicht. Het doel van dit hoofdstuk is inzicht te geven in de mogelijke juridische vorm. 5.1. Juridische vormen Er zijn tien juridische rechtsvormen. Deze vormen bevinden zich op een as tussen de twee uitersten ‘zelf doen’ en het ‘geheel op afstand zetten’. Daarbinnen kan een keuze worden gemaakt tussen een publiekrechtelijke of een privaatrechtelijke rechtsvorm. De eerste vorm wordt bepaald door een wettelijke basis. Dit is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Bij een samenwerking tussen gemeenten voor de uitvoering van een publiekrechtelijke taak geldt dat deze via een publiekrechtelijke weg is vormgegeven. De tweede vorm is het deelnemen van gemeenten in een privaatrechtelijke rechtspersoon. De exacte inrichting van de (governance) bij de rechtspersonen is voor een groot deel in te vullen op basis van de wensen van de gemeenten. Wel gelden enkele specifieke kaders en uitgangspunten. Onderstaand volgen de verschillende rechtsvormen:

DICHTBIJ Binnen eigen organisatie

Zelf doen

Coöperatie

GR Centrum gemeente

GR Regeling zonder meer

Gem. orgaan

GR BVO

GR Openbaar lichaam

Vereniging

Stichting

bv

NV

Uitbesteden

VER WEG Geheel op afstand Figuur 7: as van ‘zelf doen’ tot ‘geheel op afstand’

23 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Toelichting GR Centrum gemeente Algemene beschrijving

Bij de ‘GR centrumgemeente’ wordt één gemeente aangewezen die namens andere gemeenten de bevoegdheid ontvangt over de uitvoering van taken.

Organisatie Zeggenschap

Geen aparte rechtspersoon. Geen nieuwe organisatie, alleen een centrumgemeente en deelnemende gemeenten. De centrumgemeente staat dicht bij de andere gemeenten. Colleges houden zelf regie en nemen gezamenlijk besluiten. Democratisch gehalte is hoog. Gemeenten en centrumgemeente voeren een bestuurlijk overleg met elkaar om te komen tot afspraken. Er is geen sprake van een rolverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Colleges zijn politiek verantwoordelijk voor het beleid. Met de centrumgemeente worden afspraken gemaakt over de uitvoeringstaken in een dienstverleningsovereenkomst (DVO) of mandaat. Verantwoording van de begroting en jaarrekening ligt bij het college van de centrumgemeente.

Governance Beleid Planning en control Kosten Overwegingen voor afvalsamenwerking Toelichting GR Regeling zonder meer Algemene beschrijving Organisatie Zeggenschap Governance Beleid

Kostendekkend. Afhankelijk van de afspraken en eigen inzet van de centrumgemeente. De kosten worden verdeeld met een verdeelsleutel of op basis van taakuitoefening. Minder geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking, vanwege het ontbreken van een rechtspersoonlijkheid. Er moet gebruik gemaakt worden van de faciliteit van de centrumgemeente. Lijkt minder logisch om slechts voor de uitvoering van één taak (afval- en reiniging) gebruik te maken van de centrumregeling. We zien dit vaker wanneer meerdere taken worden overgedragen. De ‘GR regeling zonder meer’ is gericht op het gestructureerd samenwerken tussen gemeenten met behoud van ieders zelfstandigheid en inbreng. Geen rechtspersoon. Geen nieuwe organisatie, alleen zakelijke afspraken met deelnemende gemeenten. Taken en verantwoordelijkheden staan dicht bij het gemeentebestuur. colleges houden zelf regie en nemen gezamenlijk besluiten. Democratisch gehalte is hoog. Gemeenten zien elkaar als gelijke partners en voeren een bestuurlijk overleg met elkaar om te komen tot afspraken. Er is geen sprake van een rolverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Colleges zijn politiek verantwoordelijk voor het beleid. Voor de uitvoering van taken maken gemeenten gebruik van convenanten, intentieovereenkomsten en bestuursafspraken.

Planning en control

Verantwoording van de begroting en jaarrekening ligt bij de colleges van de deelnemende gemeenten.

Kosten

Iedere gemeenten houdt zijn eigen kosten voor de inzet van personeel en ondersteunende diensten. Kostendekkend. Het is volledig op basis van de gemaakte afspraken. Minder geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking, vanwege het ontbreken van een rechtspersoonlijkheid. Vanuit deze samenwerkingsvorm kan bijvoorbeeld geen factuur worden verstuurt. Daarvoor moet gebruik worden gemaakt van een faciliteit van een of meerdere gemeenten.

Overwegingen voor afvalsamenwerking

24 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Toelichting GR gemeenschappelijk orgaan Algemene beschrijving

De ‘GR gemeenschappelijk orgaan’ is qua samenwerking zeer geschikt voor nauw omschreven taken, waar geen noodzaak is om politieke verantwoordelijkheid af te leggen. Dit kan het geval zijn als er sprake is van een rekenkamer, ombuds-, adviesof klachtencommissie.

Organisatie

Geen rechtspersoon. Geen nieuwe organisatie, alleen een groep die de verantwoordelijkheid draagt voor het uitvoeren van een specifieke taak.

Zeggenschap

Taken en verantwoordelijkheden staan op geringe afstand van het gemeentebestuur. De raad heeft direct invloed op de GR. Democratisch gehalte is hoog.

Governance

De organisatie heeft één bestuur. Het bestuur bestaat uit een secretaris en bestuursleden. Dat kunnen portefeuillehouders/raadsleden zijn. Er is geen sprake van een rolverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Gemeenschappelijk orgaan is een verlengstuk van het lokaal bestuur. Voor de uitvoering van taken zijn bevoegdheden aan het gemeenschappelijk orgaan overgedragen, waardoor het orgaan deze bevoegdheden op eigen verantwoordelijk uitoefent. Er is geen sprake van ‘check en balances’, omdat de democratische verantwoording niet in het geding is. Monitoring op de begroting en jaarrekening ligt bij de raad. De raad kan een zienswijze indienen.

Beleid

Planning en control Kosten Overwegingen voor afvalsamenwerking Toelichting GR bedrijfsvoeringsorganisatie Algemene beschrijving Organisatie Zeggenschap Governance Beleid

Planning en control

Kostendekkend. Alleen uitvoering van taken van het gemeenschappelijk orgaan. Alle deelnemende gemeenten zijn verantwoordelijk voor de kosten en inzet van personeel en ondersteunende diensten. Minder geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking, vanwege het ontbreken van een rechtspersoonlijkheid. Vanuit deze samenwerkingsvorm kan bijvoorbeeld geen factuur worden verstuurt. Daarvoor moet gebruik worden gemaakt van een faciliteit van een of meerdere gemeenten. De ‘GR Bedrijfsvoeringsorganisatie’ is gericht op de uitvoering van gemeentelijke taken onder beleidsmatige sturing van gemeenten. Publiekrechtelijke rechtspersoon. Eigenstandige organisatie, decentraal, geleid door een directeur in dienst van de GR. Lage bestuurlijke betrokkenheid. Taken en verantwoordelijkheden staan op enige afstand van het gemeentebestuur. Democratisch gehalte is hoog. De organisatie heeft een dagelijks bestuur (DB). Het DB kan bestaat uit raadsleden of leden van het college. Het DB legt verantwoording af aan de raad. Er kan geen sprake zijn van een rolverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Gemeenschappelijk orgaan is een verlengstuk van het lokaal bestuur. Colleges zijn politiek verantwoordelijk voor het beleid. De bedrijfsvoeringsorganisatie is uitsluitend ter behartiging van eenvoudige uitvoerende taken, ondersteunende processen en beperkt tot bedrijfsvoering (beleidsluw).

Verantwoording van de begroting en jaarrekening ligt bij de bedrijfsvoeringsorganisatie. Monitoring op de begroting en jaarrekening ligt bij het DB. De raad kan een zienswijze indienen.

25 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Kosten

Kostendekkend. Alleen uitvoering. Alle deelnemende gemeenten zijn verantwoordelijk voor de kosten en inzet van personeel en ondersteunende diensten.

Overwegingen voor afvalsamenwerking Toelichting GR openbaar lichaam

Zeer geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking.

Algemene beschrijving Organisatie Zeggenschap

Een ‘Openbaar lichaam’ is volledig zelfstandig in de uitvoering van gemeentelijke taken. Publiekrechtelijke rechtspersoon. Eigenstandige organisatie, centraal, geleid door een directeur in dienst van de GR. Hoge bestuurlijke betrokkenheid. Taken en verantwoordelijkheden staan op grote afstand van het gemeentebestuur. Democratisch gehalte is hoog.

Governance

De organisatie heeft een algemeen bestuur (AB) en een dagelijks bestuur (DB). Enkel leden van het college kunnen lid worden van het AB of DB. Zowel het AB en DB moeten verantwoording afleggen aan de raad. Er is kan sprake zijn van een rolverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer middels een onderhandse aanbestedingen.

Beleid

Bevoegdheden van het college en de raad zijn volledig gedelegeerd aan de organisatie. Het openbaar lichaam is bevoegd zelfstandig deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer en kan privaatrechtelijke rechtshandelingen verrichten. Het openbaar lichaam heeft een breed takenpakket (alle taken van een overheid mogelijk).

Planning en control Kosten

Verantwoording van de begroting en jaarrekening ligt bij het openbaar lichaam. Kostendekkend. Volledige organisatie. Alle deelnemende gemeenten zijn verantwoordelijk voor de kosten en inzet van personeel en ondersteunende diensten. Zeer geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking.

Overwegingen voor afvalsamenwerking Toelichting coöperatie Algemene beschrijving

Een coöperatie is gericht op het realiseren van de belangen van haar leden. De coöperatie draagt collectief zorg voor de bedrijfsmatige activiteiten en heeft een winstoogmerk. Een coöperatie is een speciale vorm van een vereniging.

Organisatie Zeggenschap

Privaatrechtelijke rechtspersoon. Eigenstandige organisatie, geleid door een directeur. Lage bestuurlijke betrokkenheid. Taken en verantwoordelijkheden staan op grote afstand van het gemeentebestuur. Democratisch gehalte laag, afhankelijk van de betrokkenheid van bestuurders van de gemeente. Binnen de coöperatie ligt de zeggenschap bij de leden. De organisatie heeft een bestuur, algemene leden vergadering (Alv) en raad van commissarissen (RvC). Leden van het college kunnen lid worden van het bestuur, de Alv en RvC. De inzet van collegeleden in het bestuur of RvC geeft meer invloed in de verantwoording afleggen aan de raad. Er kan sprake zijn van een rolverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer middels een onderhandse aanbestedingen.

Governance

Beleid

Bevoegdheid van de raad is beperkt in een coöperatie. De coöperatie is bevoegd zelfstandig deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer en kan privaatrechtelijke rechtshandelingen verrichten.

26 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Planning en control Kosten

Verantwoording van de begroting en jaarrekening ligt bij het college. Marktconform. Volledige organisatie. Alle deelnemende leden zijn verantwoordelijk voor de kosten en (verlies) ingebracht kapitaal. WA: Wettelijke Aansprakelijkheid. De leden van een coöperatie zijn gezamenlijk aansprakelijk.

Overwegingen voor afvalsamenwerking Toelichting vereniging

Geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking.

Algemene beschrijving

Een vereniging is gericht op het gezamenlijk realiseren van maatschappelijke activiteiten. De vereniging heeft geen winstoogmerk.

Organisatie

Privaatrechtelijke rechtspersoon. (Onlogisch) een eigenstandige organisatie te houden, anders dan wel ondersteunend aan het bestuur organisatie, wel bepaalde personen Lage bestuurlijke betrokkenheid. Taken en verantwoordelijkheden staan op grote afstand van het gemeentebestuur. Democratisch gehalte laag, afhankelijk van de betrokkenheid van bestuurders van de gemeente. Binnen de vereniging ligt de zeggenschap bij de leden. De organisatie heeft een bestuur en een algemene leden vergadering (Alv). Leden van het college kunnen lid worden van het bestuur en de Alv. De inzet van collegeleden in het bestuur of de Alv geeft meer invloed in de verantwoording afleggen aan de raad. De Alv benoemt het bestuur en dit wordt, samen met werkzaamheden, bevoegdheden en verplichtingen vastgelegd in statuten.

Zeggenschap Governance

Beleid

Bevoegdheid van de raad is beperkt in een vereniging. De vereniging is bevoegd zelfstandig deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer en kan privaatrechtelijke rechtshandelingen verrichten.

Planning en control Kosten

Verantwoording van de begroting en jaarrekening ligt bij het college. Marktconform. Volledige organisatie. Alle deelnemende leden zijn verantwoordelijk voor de kosten en (verlies) ingebracht kapitaal. Geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking, maar meer gebruikelijk is de keuze voor een coöperatie.

Overwegingen voor afvalsamenwerking Toelichting stichting Algemene beschrijving Organisatie Zeggenschap Governance Beleid Planning en control

Een stichting is gericht op het realiseren van een bepaald sociaal of maatschappelijk doel. De stichting heeft geen winstoogmerk. Privaatrechtelijke rechtspersoon. Geen eigenstandige organisatie, een van kapitaal geleid door een directeur. Lage bestuurlijke betrokkenheid. Taken en verantwoordelijkheden staan op grote afstand van het gemeentebestuur. Democratisch gehalte laag, afhankelijk van de betrokkenheid van de gemeente. De organisatie heeft geen leden, slechts een bestuur en soms een raad van toezicht (RvT). Het college kan lid worden van het bestuur en raad van toezicht (RvT). De inzet van collegeleden in het bestuur en RvT geeft meer invloed in de verantwoording afleggen aan de raad. Het bestuur heeft bevoegdheden en verplichtingen vastgelegd in statuten. Bevoegdheid van de raad is indirect in een stichting. De stichting is bevoegd zelfstandig deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer en kan privaatrechtelijke rechtshandelingen verrichten. Verantwoording van de begroting en jaarrekening ligt bij het college.

27 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Kosten

Marktconform. Volledige organisatie. Alle deelnemende leden zijn verantwoordelijk voor de kosten en (verlies) ingebracht kapitaal.

Overwegingen voor afvalsamenwerking Toelichting bv

Minder geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking.

Algemene beschrijving

Een bv is gericht op het realiseren van bedrijfsmatige activiteiten met winstoogmerk. Aandelen zijn op naam gesteld en niet vrij verhandelbaar. Privaatrechtelijke rechtspersoon. Eigenstandige organisatie, geleid door een directeur. Lage bestuurlijke betrokkenheid. Taken en verantwoordelijkheden staan op grote afstand van het gemeentebestuur. Democratisch gehalte is zeer laag, afhankelijk van de betrokkenheid van gemeenten als aandeelhouder. Gemeenten vinden het doorgaans ingewikkeld om de rol als aandeelhouder te doorgronden en intern te beleggen.

Organisatie Zeggenschap

Governance

Binnen de bv ligt de zeggenschap bij de aandeelhouders, dat zijn de deelnemende gemeenten De organisatie heeft een bestuur en kan een raad van Commissarissen (RvC) hebben. Bij de inrichting van de governance is het van belang oog te hebben voor scheiding van belangen. Immers hebben de leden van het bestuur en de RvC zich primair te richten naar het belang van de vennootschap, niet naar het belang van de gemeente(n). Leden van het college van gemeenten kunnen lid worden van het bestuur.

Beleid

Planning en control Kosten Overwegingen voor afvalsamenwerking

Het komt voor dat de relatie tussen de NV en gemeenten zakelijk(er) van aard is, waarbij gemeenten de rol van opdrachtgever en de NV die van opdrachtnemer inneemt. Bevoegdheid van de raad is beperkt in een bv. De bv is bevoegd zelfstandig deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer en kan privaatrechtelijke rechtshandelingen verrichten. Van belang is dat de bv beperkt wordt in mogelijkheden nieuwe (markt) activiteiten te verrichten. Deze beperking is vaak statutair vastgesteld. Verantwoording van de begroting en jaarrekening ligt bij het college. Marktconform. Volledige organisatie. Alle aandeelhouders zijn verantwoordelijk voor de kosten en (verlies) ingebracht kapitaal. Geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking.

28 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Toelichting NV Algemene beschrijving Organisatie Zeggenschap

Governance

Een NV is gericht op het realiseren van bedrijfsmatige activiteiten met winstoogmerk. Aandelen zijn niet op naam gesteld en vrij verhandelbaar. Privaatrechtelijke rechtspersoon. Eigenstandige organisatie, geleid door een directeur. Lage bestuurlijke betrokkenheid. Taken en verantwoordelijkheden staan op grote afstand van het gemeentebestuur. Democratisch gehalte is zeer laag, afhankelijk van de betrokkenheid van gemeenten als aandeelhouder. Gemeenten vinden het doorgaans ingewikkeld om de rol als aandeelhouder te doorgronden en intern te beleggen. Binnen de NV ligt de zeggenschap bij de aandeelhouders, dat zijn de deelnemende gemeenten. De organisatie heeft een bestuur en kan een raad van Commissarissen (RvC) hebben. Bij de inrichting van de governance is het van belang oog te hebben voor scheiding van belangen. Immers hebben de leden van het bestuur en de RvC zich primair te richten naar het belang van de vennootschap, niet naar het belang van de gemeente(n). Leden van het college van gemeenten kunnen lid worden van het bestuur.

Beleid

Planning en control Kosten Overwegingen voor afvalsamenwerking

Het komt voor dat de relatie tussen de NV en gemeenten zakelijk(er) van aard is, waarbij gemeenten de rol van opdrachtgever en de NV die van opdrachtnemer inneemt. Bevoegdheid van de raad is beperkt in een NV. De NV is bevoegd zelfstandig deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer en kan privaatrechtelijke rechtshandelingen verrichten. Van belang is dat de NV beperkt wordt in mogelijkheden nieuwe (markt) activiteiten te verrichten. Deze beperking is vaak statutair vastgesteld. Verantwoording van de begroting en jaarrekening ligt bij het college. Marktconform. Volledige organisatie. Alle aandeelhouders zijn verantwoordelijk voor de kosten en (verlies) ingebracht kapitaal. Wanneer economische activiteiten worden verricht moet tenminste de kostprijs van deze activiteiten worden doorberekend (Wet markt en overheid). Zeer geschikt om te gebruiken in geval van een afvalsamenwerking.

Tabel 2: toelichtingen

29 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

5.2. Voorbeelden in het land Hieronder worden een aantal voorbeelden gegeven die in het land zichtbaar zijn. Daarbij is de gemeentelijke dienst, GR Centrumgemeente, GR Openbaar Lichaam, Naamloze Vennootschappen (waarbij gemeenten aandeelhouders zijn) en een publiek/private samenwerking in een naamloze vennootschap (NV) beschreven. Amsterdam, dienst Stadsbeheer Algemene beschrijving

Het organisatieonderdeel Stadsbeheer zorgt ervoor dat Amsterdam een fijne stad is om in te wonen. Door duurzaam met afval om te gaan, de stad goed schoon te houden en te zorgen voor toezicht en handhaving. Ook helpt Stadsbeheer de bewoners aan de balie, per telefoon en online. Daarnaast zorgt Stadsbeheer voor de heffing van belastingen.

Gemeente

Stadsbeheer bestaat uit vijf afdelingen: Afval en Grondstoffen, Belastingen, Dienstverlening, Stadswerken, en Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte. 1

Vorm

Gemeentelijke dienst (inbesteding)

Aantal huishoudens

485.000

Afvalstoffendienst ’s-Hertogenbosch Algemene beschrijving

Gemeenten

De Afvalstoffendienst van de gemeente ‘s-Hertogenbosch zamelt huishoudelijk afval bij bewoners van ’s-Hertogenbosch en regiogemeenten in. Daarnaast zamelt zij ook afval bij zo’n 3.000 bedrijven, instellingen en horeca in. De gemeente ’s-Hertogenbosch is met de gemeenten Heusden, Oisterwijk en Maasdonk een samenwerking in de vorm van GR Centrumgemeente aangegaan. 4

Vorm

GR Centrumgemeente (inbesteding/gezamenlijke taakuitvoering)

Aantal huishoudens

120.000

AVRI Algemene beschrijving

Gemeenten

30 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

Avri (Rivierenland) is een overheidsorganisatie die voor de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen uitvoert, het gemeentelijke afvalstoffenbeleid ontwikkeld, de afvalstoffenverordening handhaaft en de voorlichting over afval verzorgt. 8

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Rechtsvorm

GR Openbaar lichaam (quasi-inbesteding)

Aantal huishoudens

250.000

HVC-inzameling Algemene beschrijving

Gemeenten

HVC (Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland en Friesland) is een duurzaam energie- en afvalbedrijf van 51 gemeenten en acht waterschappen. De kerntaken zijn het ondersteunen van de aandeelhoudende gemeenten en waterschappen als partner bij de transitie ‘aardgasvrij’ en de verduurzaming van het afvalbeheer. 24

Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap (quasi-inbesteding)

Aantal huishoudens

486.178

Twente Milieu Algemene beschrijving

Gemeenten

Twente Milieu streeft voor haar negen gemeenten in Twente naar een afvalloze maatschappij in 2030. Ze willen afvalstromen duurzaam inzamelen zodat zij geschikt blijven voor hergebruik om zo een bijdrage te leveren aan de circulaire economie. Tevens levert men diensten voor het Beheer Openbare Ruimte (vanuit een cafetariamodel). 9

Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap (quasi-inbesteding)

Aantal huishoudens

195.000

31 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Haagse Milieu Service inzameling Algemene beschrijving

Gemeenten

HMS is ontstaan op 29 december 1998 uit een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente Den Haag en AVR. Daarvoor maakten de mensen van HMS-deel uit van de Dienst Reiniging als onderdeel van de Dienst Stadsbeheer (DSB) van de gemeente Den Haag. HMS is een Naamloze Vennootschap met als statutair bestuurder Renewi Overheidsdiensten B.V. en als enig aandeelhouder de gemeente Den Haag. Een raad van Commissarissen (RvC) houdt onafhankelijk toezicht, richt zich op transparant en goed ondernemingsbestuur van HMS en houdt tevens toezicht op de financiële verslaglegging van HMS. Den Haag als aandeelhouder en private onderneming Renewi als bestuurder

Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap (quasi-inbesteding)

Uitvoering

Renewi

Aantal huishoudens

270.000

Tabel 3: voorbeelden in het land

32 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

6. Vereisten en randvoorwaarden In dit hoofdstuk zijn de vereisten en randvoorwaarden uitgewerkt op basis van de interviews en documentstudie. Dit geeft het kader aan hoe gemeenten en PreZero naar de toekomstige situatie kijken: hoe zou het toekomstige construct er uit moeten zien? Dit wordt in hoofdstuk 7 gebruikt om te bezien of er een verschil is tussen de huidige situatie zoals in hoofdstuk 2 en hoofdstuk 3 is toegelicht en de toekomstige situatie. In hoofdstuk 7 volgen dan ook conclusie en aanbevelingen. 6.1. Zekerheid en zorgvuldigheid De negen gemeenten zijn in algemene zin tevreden over de dienstverlening van Blink. De continuïteit van de dienstverlening dient voorop te staan, de continuïteit voor de burgers wordt als zeer belangrijk gezien. Er is in het afgelopen jaar tussen de stakeholders van de GR Blink veel gebeurd, waardoor het vertrouwen geen vanzelfsprekendheid is. Om dit te herstellen zal het tijd en energie kosten. Aangegeven is dat de tijdshorizon voor een strategische periode circa tien jaar is in de zin dat het gaat om een langere periode waarbinnen het beleid bestendig en robuust uitgevoerd wordt. In die zin is 2023 een overbrugginsjaar.

Wat betreft het (bestuurlijk) proces willen gemeenten hun inwoners en gemeenteraden meenemen in de doelstellingen en de koers van Blink als het gaat om circulaire economie (minder verspilling en meer hergebruik van grondstoffen) en de uitvoering ervan. Ook de vervolgstappen zullen zorgvuldig genomen moeten worden, onder andere door de consequenties en risico’s uit te werken, bijvoorbeeld in een business case. 6.2. Regionale samenwerking De samenwerking van de negen gemeenten levert een schaalgrootte die een positieve bijdrage in kennis en efficiëntievoordelen oplevert. Het strategisch traject (discussie met elkaar over doelstellingen, governance en dergelijke) heeft ook opgeleverd dat de samenwerking versterkt is. Gemeenten willen dan ook door met de huidige samenwerking en schaalgrootte. Er is geen enkele gemeente die uit de GR wil stappen, ook wil geen van de gemeente de rol voor de andere gemeenten oppakken of willen gemeenten dat één van de andere gemeenten die rol oppakt. Daarmee vervalt de GR Centrumgemeente zoals in hoofdstuk 5 uitgewerkt. Daarbij is de vraag wat de optimale omvang voor de verdere toekomst is, afhankelijk van de tijdshorizon. Zo kan op langere termijn de intergemeentelijke samenwerking breder gezocht worden. Dit om verdere efficiëntievoordelen te realiseren, meer ‘marktmacht’ te creëren en grotere investeringen te dragen.

Aangegeven wordt dat, gelet op de samenwerking van de 21 gemeenten en bijvoorbeeld de Regionale Energiestrategie (RES), de schaal van de MRE-regio op langere termijn wellicht denkbaar is. Overigens zonder dat het in de GR MRE wordt ondergebracht. Wel moet in deze overweging meegenomen worden wat dit voor de beleidsvrijheid, democratische legitimiteit en zeggenschap van de raad betekent ten opzichte van schaalvoordelen, robuustheid en slagkracht. 6.3. Grip op financiën, versterking P&C-cyclus Gemeenten willen in de toekomst ontzorgd worden en een goede dienstverlening tegen acceptabele kosten, vergelijkbaar aan kosten die bij soortgelijke organisaties worden gemaakt. Elke bestuurder moet op zijn beurt verantwoording kunnen afleggen aan de gemeenteraad, waarvoor de inwoners van de gemeente betalen. Er zal nader uitgewerkt moeten worden hoe dat het beste kan; een benchmark is een mogelijkheid. Transparantie is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Dat financiën een belangrijk onderwerp is in de zin dat burgers tegen zo laag mogelijke kosten een zo goed mogelijke dienstverlening dienen te krijgen, kwam ook naar voren tijdens de informatiebijeenkomst voor gemeenteraadsleden op 9 maart 2023.

33 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Door de stijging van onder andere de brandstofkosten is de exploitatie van de afvalophaalwagens duurder geworden. Tevens zijn er onzekerheden in de kosten van afvalverwerking. De markt is ‘volatiel’: grote pieken en dalen. De grondstofmarkten zijn gevoelig door de energietransitie en geopolitieke situatie. Als gevolg daarvan is de inzameling duurder geworden. Dit betekent dat het lastig is om meerjarenprognoses te maken. Dat geldt voor afvalinzameling in het algemeen. Zowel bij het ‘zelf uitvoeren’ als het uitvoeren door een marktpartij zullen de gemeenten met dit risico worden geconfronteerd. Bij de GR Blink zal in de toekomst de combinatie van financiële expertise en expertise van afval aanwezig moeten zijn, zodat Blink vanuit deze gecombineerde expertise de gemeenten kan meenemen in de kostenontwikkelingen, ramingen en verantwoording. Gemeenten willen met elkaar bezien hoe het sturen op efficiëntie geoptimaliseerd kan worden. Daarbij moet worden opgemerkt dat de gemeenten net als bij iedere andere verbonden partij kunnen sturen op efficiëntie op basis van de planning & controlcyclus. Dat vraagt wel om het goed en periodiek betrekken van de ‘financiële kolom’ binnen gemeenten bij het beoordelen van de begroting, tussenrapportages en verantwoording.

Daarmee wordt de planning- en controlcyclus versterkt: de ‘beleidskolom’ en de ‘financiële kolom’ gezamenlijk naar de voorbereiding, uitvoering en verantwoording van de taken van de GR Blink te laten kijken, versterken de gemeenten hun sturing & beheersing richting de GR Blink. 6.4. Inclusieve werkgelegenheid In dit traject is een aantal keren naar voren gekomen dat bepaalde dienstverlening van Blink door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt wordt uitgevoerd. Daarbij spelen de sociale leerwerkbedrijven Senzer en WSD een belangrijke rol. Tot tevredenheid van de werknemers, de organisaties en gemeenten. De combinatie van leerwerktrajecten en de dienstverlening van Blink lenen zich uitstekend om mensen mee te laten doen en ze -indien dit mogelijk is- een steuntje in de rug te geven om zich door te ontwikkelen naar betaald werk. Ook in de informatiebijeenkomst voor gemeenteraadsleden op 9 maart 2023 is dit belang benadrukt. 6.5. Rechtmatigheid De gemeenten geven aan dat rechtmatigheid voorop staat bij een juridische constructie. Zij hebben aangegeven dat de vraag om wel of niet verder te gaan met een private partij, allereerst een vraag over rechtmatigheid is. Gemeenten zijn tevreden over de uitvoering van Blink. Dit mag in de toekomst een GR blijven, met een juridische vorm die aanbestedingsrechtelijk, milieurechtelijk en arbeidsrechtelijk houdbaar is.

Aangegeven is dat de positie van een private partner in de samenwerking met de Blink-gemeenten helder moet zijn. PreZero geeft aan dat zij mogelijkheden ziet om vanuit de GR Blink rechtmatig te handelen (zie hoofdstuk 3). Tegelijkertijd geeft PreZero ook aan niet enkel aan een GR deel te willen nemen als dat betekent dat zij geen rol kan spelen in de uitvoering van de taken. 6.6. Beleidsvrijheid en cafetariamodel dienstverlening Alle gemeenten zijn van mening dat het ophalen van huishoudelijk afval, een publieke verantwoordelijkheid is van de gemeente en daarmee van de GR Blink. Ze geven aan dat de GR Blink een publieke uitvoeringsorganisatie is met een publieke taak. De GR Blink is in het leven geroepen om de uitvoerende taken voor de deelnemende gemeenten te verrichten en zo nieuwe kansen op het gebied van afvalinzameling en -verwerking te vergroten. Tegelijkertijd zijn bepaalde activiteiten, zoals het beheer en schoonhouden van de openbare ruimte groen, wegen, straatmeubilair en verlichting, door een aantal gemeenten ondergebracht bij de GR Blink. Gemeenten zetten erop in om hier een regierol te houden richting de GR Blink. Landelijk is een trend waarneembaar, waarbij gemeenten steeds meer taken op het gebied van beheer en onderhoud van de buitenruimte overdragen aan hun eigen (verzelfstandige) overheid gedomineerde organisatie. Daarbij is beleidsvrijheid van belang.

Gemeenten willen dat hun raden grip blijven houden op de regionale samenwerking en in de keuzes die gemeente maken op het eigen afvalbeleid. Vanuit democratisch oogpunt is dat belangrijk. De gemeenteraad dient op de toekomstige regionale vorm van de GR Blink nog steeds invloed kunnen uitoefenen.

34 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Tijdens de informatiebijeenkomst voor gemeenteraadsleden op 9 maart 2023 is het punt van invloed op het beleid door de gemeenteraden benadrukt. Er wordt gepleit om de gemeenschappelijke basis van de GR te bestendigen en om van daaruit naar het cafetariamodel van de dienstverlening te kijken. Zo wordt voorgesteld dat in de nabije toekomst, van de GR Blink, de gemeenschappelijke dienstverlening bestaat uit een aantal diensten die alle gemeenten afnemen. Op die manier kunnen schaalvoordelen worden bereikt. Daarbij is het denkbaar dat de gemeenschappelijke basis zich als een groeimodel uitbreidt: inzamelaar, technische dienst, inkoper, verhandelaar (van regionaal vermarkten van afvalstoffen) tot beleidsondersteuner. Daarbij kan mogelijk op operationeel niveau samengewerkt worden met andere samenwerkingsverbanden, zoals Cure. Daarnaast zou het cafetariamodel, als het al wordt doorgezet, helder moeten zijn in termen van kwaliteit van dienstverlening en kostprijs. Dat vraagt transparantie over kosten die separate dienstverlening kost. 6.7. Meerjarig gezamenlijke afvalbeleidsvisie Voor de komende jaren is er behoefte aan een meerjarige afvalbeleidsvisie voor de GR Blink. Daar is naar aanleiding van het eerdergenoemde onderzoek van IPR Normag een begin mee gemaakt. Dit willen de gemeenten te zijner tijd weer gezamenlijk oppakken.

Er moet een gezamenlijke gedragen stip op de horizon komen, onder andere ten aanzien van circulaire economie en duurzame afvalinzameling. Dit komt steeds nadrukkelijker terug in de politieke agenda’s, omdat het de burger raakt en daar ook een mening over heeft. Dat was een aantal jaren geleden minder het geval. Gemeenten geven aan dat de meerjarige visie in hoofdlijnen hetzelfde is, maar de weg ernaartoe soms kan verschillen. 6.8. Innovatie Innovatie wordt belangrijk gevonden, omdat op het gebied van duurzaamheid en circulaire economie in snel tempo zaken veranderen. De opvatting is dat die innovatie en de visie erop binnen Blink georganiseerd in gang moet worden gezet en waar mogelijk ook uitgevoerd moet worden. Kennis en ervaring van private partijen kan toegevoegde waarde leveren aan innovatie. PreZero ziet daarom toegevoegde waarde in een publiek-private-samenwerking om de gehele afvalketen te kunnen sluiten: grondstoffen sparen, hergebruiken en recyclen. Eén gemeente heeft de vraag gesteld of publieke organisaties voldoende innovatief kunnen zijn op dit vlak.

Daarbij blijkt na een rondgang in het land dat (vooral) publieke organisaties in het land zorgen voor de innovatie zoals elektrische afvalophaalwagens, regionale samenwerkingsverbanden voor een circulair Ambachtscentrum (waar meerdere functies van inname, reparatie, kringloop, opleiding en inclusieve werkgelegenheid samen komen) en risicovollere investeringsbeslissingen voor nieuwe technieken nemen. Voorbeelden zijn afvalophaler en -verwerker HVC, TwenteMilieu of expertise-coöperatie Midwaste- die volop innoveren en in afstemming met hun gemeenten soms ook risicovolle investeringsbeslissingen nemen in lijn met het beleid van hun gemeenten. Op die manier kan Blink een expertise-/kenniscentrum worden met specialistische kennis die nadenkt over innovaties en vervolgens de gemeenten daarover adviseert. Daarbij kan nog onderscheid worden gemaakt tussen de vier domeinen en de innovaties binnen die domeinen. PreZero geeft aan dat haar internationale kennis van afvalverwerking deze innovatie ook kan bieden, evenals hun ervaring bij de gemeente Arnhem. Overigens kan GR Blink nu geen gebruik maken van de expertise en schaalvoordelen van Midwaste.

De reden hiervan is dat een private partij (PreZero) onderdeel uitmaakt van de GR Blink en er geen private partijen worden toegelaten door Midwaste, dan wel dat er geen constructies worden toegelaten bij Midwaste waar private partijen aan deelnemen.

35 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

7. Conclusie, aanbevelingen, consequenties en risico’s In dit hoofdstuk geven wij antwoord op de onderzoeksvragen, geven wij aanbevelingen en brengen de consequenties en risico’s in beeld. 7.1. Conclusie Het AB van de GR Blink heeft een drietal vragen gesteld. Hieronder de vragen en de antwoorden op deze vragen. 1. Wat is Blink in de kern voor organisatie? Het antwoord op deze vraag kan zich bewegen tussen twee uitersten: a. een zelfstandige, overheid gedomineerde organisatie die zich focust op het realiseren van een maatschappelijk rendement (en daarbij gefaciliteerd wordt door de private partij PreZero); b. een privaat-publiek samenwerkingsverband met de private partij PreZero (die belangrijke invloed heeft op de bedrijfsvoering). De GR Blink is een Gemeenschappelijke Regeling Openbaar Lichaam van negen gemeenten en één private partij (PreZero). Door de huidige constructie waarbij de directeur en de concerncontroller door PreZero worden geleverd én diverse activiteiten door PreZero worden uitgevoerd, heeft PreZero een belangrijke invloed op de uitvoering van de organisatie. 2. Wat is, gezien deze aard van Blink organisatie, de rol van een private partij in de samenwerking? Daarbij is het uitgangspunt de toekomstvisie op Blink. Dit betekent dat niet alleen uitgegaan moet worden van de huidige deelnemende marktpartij, maar van een private partner in het construct.

De rol van een private partij in de samenwerking kan verschillend zijn: a. deelnemer aan de GR; b. ná een aanbestedingsprocedure en gewonnen gunning de uitvoerder van bepaalde taken in opdracht van de GR Blink. Daarbij is van belang dat het rechtmatig gebeurt en dat een private partij deelnemer kan zijn van de GR. Gelet op hoofdstuk 3 concluderen wij dat een private partij beide rollen tegelijkertijd zou kunnen vervullen, maar dat vergt een aantal acties die dermate complex én risicovol zijn dat dit praktisch niet uitvoerbaar en bestuurlijk onwenselijk is. 3. Wat is het daarbij gewenste juridische construct? Daarbij nemen wij in deze vraag de rechtmatigheid van het juridisch construct mee. Gelet op hoofdstuk 4 (rechtsvormen) en hoofdstuk 5 (vereisen en randvoorwaarden) is een Gemeenschappelijke Regeling het meest voor de hand liggend. Die geeft immers de meeste beleidsvrijheid en sturingsmogelijkheden van de individuele gemeente, waarbij tegelijkertijd de schaalvoordelen van de negen samenwerkende gemeenten geldt. Binnen de GR vormt het Openbaar Lichaam het meest voor de hand liggende vorm, omdat dan alle deelnemende gemeenten ook deel uitmaken van het AB en daarmee directe invloed hebben op de GR. Bij een GR Bedrijfsvoeringsorganisatie is dat niet het geval. 7.2.

Aanbeveling Op basis van onze conclusie komen wij tot de aanbeveling om de GR Blink alleen nog te laten bestaan uit de negen gemeenten. Dat betekent dat PreZero zal uittreden uit de GR. 7.3. Consequenties Dit rapport, onze conclusie en aanbevelingen heeft consequenties voor de samenwerkingsstructuur en de uitvoeringsorganisatie. PreZero heeft in een brief gedateerd op 9 maart 2023 aan het Algemeen Bestuur

36 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

medegedeeld dat zij de samenwerking wil beëindigen. Op het moment van schrijven van dit rapport is niet duidelijk of PreZero wel of niet wil meewerken tot aanpassing van de GR. In onderstaand schema geven wij aan wat de consequenties zijn van beide antwoorden:

Figuur 8: beslisschema van consequenties of PreZero wel of niet wil meewerken aan de aanpassing van de GR

7.3.1. Medewerking PreZero Indien PreZero wil meewerken aan de aanpassing van de GR dan kan de GR op basis van artikel 46.2 worden gewijzigd. In het AB zal daartoe een unaniem besluit moeten worden genomen en de tekst van de GR zal moeten worden aangepast. Hiervoor is ook besluitvorming van de colleges van B&W benodigd. De gemeenteraden moeten tevens goedkeuring geven aan deze wijziging van de GR. In dat kader dient de GR gewijzigd te worden en de organisatie ingericht te worden. Hiervoor dient een uitvoeringsplan gemaakt te worden.

37 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Onderdeel van het uitvoeringsplan is het opstellen van een businesscase om de uitvoerende taken te regelen. De personeels-bv kan blijven zoals het is, dat geeft de meeste zekerheid voor de werknemers. De GR Blink zal de uitvoerende taken die PreZero tot nu toe inbracht anders moeten gaan organiseren. ICT, hrm, wagenpark, inkoop en het gebouw zal anders uitgevoerd moeten worden. Ofwel binnen de GR zelf of via aanbesteding bij private partijen. Wij adviseren om hiervoor een businesscase op te stellen. In de businesscase worden onder andere de volgende zaken opgenomen: ▪ visie van de gemeenten: o beleid (bv wat bindt de gemeenten qua beleid en uitvoering, wat is gemeenschappelijk en wat is individueel); o visie op de uitvoeringsorganisatie (bv kerntaken in eigen organisatie, op operationeel niveau samenwerken, gebruik maken van Midwaste). ▪ primaire taken die de GR gaat uitvoeren: o bedrijfsvoering afval en grondstoffen (inzameling, logistiek en dienstverlening); o bedrijfsvoering Beheer Openbare Ruimte; o afvalbeheerbeleid (van afval naar grondstof gedragsbeïnvloeding); o grondstoffenmanagement en -verwerking (recyclen van ingezamelde afval- en grondstoffen). ▪ secundaire processen die de GR gaat uitvoeren: o personeel; o informatievoorziening; o organisatie; o financiën: ➢ incidenteel/investeringen; ➢ structureel.

o automatisering; o huisvesting; o communicatie; o juridisch/inkoop & aanbesteden. ▪ planning: o tijdspad; o mijlpalen. ▪ risico's en risicobeheersmaatregelen: o continuïteit dienstverlening; o personele gevolgen; o financiële gevolgen. ▪ besluitvormingstraject: o AB, colleges B&W (besluitvorming), Gemeenteraden (goedkeuring wijziging GR). 7.3.2. Geen medewerking PreZero Indien PreZero niet wil meewerken aan de aanpassing van de huidige GR, dan adviseren wij dat de negen gemeenten een nieuwe GR gaan oprichten om daar de taken van de vier genoemde domeinen (1. bedrijfsvoering afval en grondstoffen, 2. bedrijfsvoering beheer openbare ruimte, 3. afvalbeheerbeleid en 4. grondstoffenmanagement en -verwerking) geheel of gedeeltelijk uit te laten voeren, op basis van artikel 31 van de Wgr. Dit vraagt om een businessplan met dezelfde onderdelen als in paragraaf 7.3.1 is aangegeven. Omdat de huidige GR Blink van de negen gemeenten geen opdracht meer krijgt, zal het belang van de private partij om de GR Blink in stand te houden afnemen. Dat zal, op korte dan wel langere termijn, betekenen dat de GR Blink wordt geliquideerd. Hiertoe dient het AB op dat moment een liquidatieplan op te stellen.

38 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

Wij adviseren verder om de huidige projectstructuur in stand te houden. Daarbij is het de vraag of en in welke mate PreZero betrokken blijft bij de projectstructuur. Daarnaast zullen de gemeenten hun financiële expertise in moeten brengen. Daarbij is het zinvol om dit extern te laten ondersteunen, zodat iedere gemeente vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid inbreng kan hebben. Tevens is het raadzaam om specifieke gebieden extern te laten ondersteunen, bijvoorbeeld op juridisch, fiscaal en mogelijk financieel gebied. 7.4. Risico’s bij uitvoering stappenplan Het risico is het kleinst als PreZero besluit mee te werken en de GR wijzigt. Voor het personeel zijn de veranderingen minimaal. Voor de continuïteit van het ophalen en verwerken van afval kan het enige risico geven, maar door snel een uitvoeringsplan op te stellen wordt dat risico beperkt. Als PreZero niet besluit mee te werken ten aanzien van de GR wijziging, dan zijn de risico’s groter. Het personeel kan overstappen naar een nieuw te vormen personeels-bv, maar niet zeker is of ze dat ook allemaal zullen doen. Ook zal een nieuwe uitvoeringsorganisatie opgezet moeten worden. De risico’s van de businesscase kunnen groter zijn omdat door, nu nog niet bekende factoren, de situatie onzekerder is. In ieder geval dient de continuïteit van dienstverlening geborgd te zijn.

Daarnaast is niet bekend welke stappen PreZero zal zetten en welke risico’s dat met zich meebrengt voor de gemeenten.

39 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

BIJLAGEN

40 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

A) Stuurgroepen en projectgroep Bestuurlijke Stuurgroep Leden Marita van Lierop Helm Verhees Iwan te Winkel Sandor Löwik John Bankers

Voorzitter AB en DB Blink (wethouder gemeente Helmond) Lid AB en DB (wethouder gemeente Deurne) Lid AB en DB (PreZero) Lid AB (wethouder gemeente Nuenen) Lid AB (wethouder gemeente Asten)

BDO Anton Revenboer Youri Rojas

Partner Advisory Adviseur

Bestuurssecretaris Theo Lemmen Ambtelijke Stuurgroep: Leden Jeroen Wesselink Giovanni Wouters Adri Gabriels Gert Koops Ilse van den Breemer Peter Verhoeven Jorrit Visée

Gemeentesecretaris Son en Breugel Gemeentesecretaris Gemert-Bakel Afdelingshoofd gemeente Someren Gemeente Helmond Manager overheden PreZero Nuenen c.a. Son en Breugel

BDO Anton Revenboer Youi Rojas

Partner Advisory Adviseur

Bestuurssecretaris Theo Lemmen Projectgroep: Leden Susan Rozema Jeroen van Helmond Amber ten Haaf Dirk van Roosmalen Ria Berkvens Lotte Haan

Laarbeek Helmond Heeze-Leende Asten Someren PreZero

BDO Anton Revenboer Youi Rojas

Partner Advisory Adviseur

Bestuurssecretaris Theo Lemmen

41 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

B) Interviews Interviews met wethouders en beleidsadviseurs Wethouder Beleidsadviseur

Organisatie

Datum interview

Marita van Lierop Joan Briels Martien Bankers Willem van Doorn John Bankers Helm Verhees Sandor Löwik Jan Boersma Jan de Bruijn

Gert Koops Susan Rozema Wil Welvaarts Ria Berkvens Dirk van Roosmalen Cas van der Wissel Peter Verhoeven Jorrit Visée Amber ten Haaf

Helmond Laarbeek Gemert-Bakel Someren Asten Deurne Nuenen c.a. Son en Breugel Heeze-Leende

2 januari 2023 5 januari 2023 5 januari 2023 11 januari 2023 11 januari 2023 11 januari 2023 12 januari 2023 12 januari 2023 12 januari 2023

Hoofd Uitvoering

Interim informatiemanager

Datum interview

Eric van den Boogaert

Harry van Montfort

11 januari 2023

Interviews met mt Blink Interim Hoofdprojecten, inkoop en contractmanager Sanjo Lehmann Interviews met PreZero Directeur

Datum interview

Iwan te Winkel

16 januari 2023

Raadsinformatiebijeenkomst 9 maart 2023

42 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

C) Documenten Titel

Auteur

Publicatiedatum

Besluit tot oprichting GR reiniging Blink Arrest van het Hof (Eerste kamer), Stadt Halle, C-26/03 Toelichting Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink 2022 Gemeenschappelijke regeling reiniging Blink 2022 Onderzoeks- en evaluatierapport GRR Blink Samenwerkende gemeenten in GRR Blink. Krachtenveldanalyse Visie op samenwerking met Blink Notitie aanbestedingsrechtelijke toets construct GR Blink Notitie aanbestedingsrechtelijke toets construct GR Blink Oplegnotitie bij AKD-advies Voorstel vervolg strategisch traject Advisering omtrent verwerving inzamelvoertuigen GR Blink Notitie belangenverstrengeling en aanbesteden Rapportage Blink Q2/2022 Raadsinformatiebrief Ontwikkelingen GR Blink Beëindigen samenwerking Blink

Gemeente Helmond Hof van Justitie EU

6 maart 2001 11 januari 2005

De colleges en PreZero

1 april 2021

De colleges en PreZero

1 april 2021

Berenschot IPR Normag

20 juli 2021 8 december 2021

PreZero AKD

8 januari 2022 2 februari 2022

AKD

2 februari 2022

Pot Jonker AB Blink AKD

23 februari 2022 17 maart 2022 29 augustus 2022

AKD Blink Gemeente Helmond PreZero

29 augustus 2022 20 oktober 2022 13 december 2022 9 maart 2023

43 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

D) Dienstverlening Totaaloverzicht dienstverlening 2023 per gemeente (bron: Begrotingswijziging 2023)

Asten

Deurne

GemertBakel

HeezeLeende

X X

X X

X X

X X

X X X

X X

X X

X X

X X

X X

X

X X

X X

X

X X

X X

X X

X X

Totale kosten Blink per product en per kostenrubriek voor gemeente: Producten INZAMELEN 1. Huis aan huisinzameling mini-containers Restafval GFT Papier

Helmond Laarbeek Nuenen

Someren Son & Breugel

2. Huis aan huisinzameling overigen PMD Papier

X X

Snoei-afval Kerstbomen

X

3. Afval op afroep

X

Grof-afval

X

Huisuitzettingen

4. Inzameling en beheer verzamelcontainers Restafval

X

X X

X X

X X

X X X

X

X

X

X

X X X

Papier GFT Glas

X

Textiel Incontinentie

X

X X

PMD

X

Hoogbouw

X X X X X X X X

X

X

X

X

X

5. Inzameling overige

X

Apothekers

X X

KCA-inzameling

X

Textiel-inzameling

6. Transport&overslag restafval 6. Handling&vermarkten PMD 6. Verwerking GFT 7. Milieustraat

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X X X

X X X

X X X

X X X

X X X

X X X

X X X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X X

Verwerking Transport/Huur Beheer

8. CMS dienstverlening Uitzetten Inkoop en beheer

REINIGEN Wijkvegen Maatschappelijk afval Bladcampagne

X

Kolken

Machinaal vegen

X

X X X X

X X

X

X X X

Groot Klein Veegvuil

Onkruidbeheersing Gladheidsbestrijding

X X X

X

Uitvoering

Calamiteitenbestrijding

X

X X

DIGITALE DIENSTVERLENING

X

X

X

X

PROJECTEN, ADVIES EN COMMUNICATIE

X

X

X

X

Inkoop / Levering zout

44 | Strategisch advies Gemeenschappelijke regeling Blink

X

X X X

X X

X X X

X X

X X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

RAPPORT | 23-173 d.d. 22.03.2023

nieuwe perspectieven In de nieuwe economie doen kansen zich sneller voor dan ooit. Nieuwe spelregels geven een boost aan zakelijk werken. En een nieuwe generatie staat klaar om het anders te doen. Beter, slimmer, innovatiever. Wie succesvol wil ondernemen, moet zelf ook vernieuwen. Open staan voor verandering. En met open vizier kijken naar de mogelijkheden die voor ons liggen. Nieuwe perspectieven, dát is wat BDO u wil bieden. En kan bieden, dankzij onze unieke combinatie van lokale marktkennis en een internationaal netwerk. Persoonlijke dienstverlening en een professionele aanpak. BDO helpt u graag om vanuit een andere invalshoek naar uw business te kijken. Zodat u de juiste beslissingen neemt om uw organisatie sterker, wendbaarder en succesvoller te maken. Of u nu een mkbbedrijf, familiebedrijf, publieke organisatie of internationale onderneming bent. BDO kijkt graag met u vooruit. Samen komen we tot nieuwe inzichten en nieuwe kansen in uw markt. Samen creëren we nieuwe perspectieven.

45 | n Nieuwe perspectieven voor Gemeenschappelijke Regeling Werk en Inkomen Lekstroom