RN 005 Horecavisie gemeente Helmond 2030 incl verwerking motie en amendement

Horecavisie gemeente Helmond 2030

Logo in F Grijs: C=0

Voorwoord Een goed functionerende horeca is een belangrijke pijler van een aantrekkelijke stad. Dat geldt zeker voor een stad met de groeiambities van Helmond. Tot 2040 komen er in onze stad naar verwachting 15.000 woningen (waarvan 10.000 in het centrum) en 15.000 arbeidsplaatsen bij. Ons inwoneraantal stijgt tot ruim boven de 100.000 mensen. In deze horecavisie sluiten we aan bij die ontwikkelingen. Het gaat ons om veel méér dan alleen extra inwoners. Onze ambitie is om het voorzieningenniveau mee te laten stijgen met de groei van de stad. Zodat Helmond in alle opzichten een aantrekkelijke stad is om te wonen, te werken en te ontspannen. Een goed en gevarieerd horeca-aanbod is daarvoor essentieel. De horeca is een zelfstandige trekker voor het centrum maar ondersteunt ook andere functies. Denk aan winkels, musea, theater, bioscoop, het Kasteel en de vele evenementen. Die ondersteunende functie heeft de horeca niet alleen in het centrum maar ook in de verschillende wijken. Wij zien de horeca als het visitekaartje van de stad en als ontmoetings- en ontspanningsplek bij uitstek. De horeca in Helmond heeft zich – ondanks tegenslagen als corona, stijgende energieprijzen en inflatie – goed ontwikkeld. We kennen een steeds mooier, groter en gevarieerder aanbod. In ben trots op de ondernemers die dat tot stand brachten.

En zeker niet onbelangrijk: die zorgen voor veel lokale werkgelegenheid. Uiteraard ligt de primaire verantwoordelijkheid voor het functioneren van een horecaonderneming bij de ondernemer. Maar als gemeente willen we wel een ondersteunende en faciliterende rol spelen bij het economisch gezond en duurzaam functioneren van de horeca in Helmond. Denk bijvoorbeeld aan het (financieel) ondersteunen van innovatieve ideeën en het bevorderen van de afstemming tussen horeca en winkels, weekmarkt en evenementen. Ook op het gebied het stimuleren van duurzaamheid zien we voor onszelf een rol. Dit alles met de groei van de stad en het voorzieningenniveau in het achterhoofd. We hebben bij het opstellen van deze visie nadrukkelijk de samenwerking gezocht met onze lokale partners: Koninklijke horeca Nederland afdeling Helmond, de Horecabelangenvereniging Helmond Centrum en het Centrum- en Wijkmanagement. Daar waar het gaat over veilig uitgaan is het Masterplan Integrale Veiligheid Helmond 2023-2026 ons uitgangspunt geweest.

Colofon

Tot slot: we hebben in de afgelopen jaren een goede samenwerking met de Helmondse horeca opgebouwd. Ik hoop en verwacht dat we die de komende jaren kunnen voortzetten zodat we samen kunnen werken aan een bloeiende en nóg

Vastgesteld door de gemeenteraad van Helmond

aantrekkelijker horecasector in Helmond!

Datum: 6 februari 2024 Samenstelling: Gemeente Helmond, Afdeling Ondernemen en ontwikkelen-team Economie, met input van overige teams en afdelingen en input van onder meer Koninklijke Horeca Nederland afdeling Helmond, Horecabelangenvereniging Helmond Centrum, centrum- en wijkmanager Grafische vormgeving: Communicatie gemeente Helmond

Erik de Vries,

Fotografie: Gemeente Helmond en De Vaste Clique / GJD Events

-2-

Wethouder horeca en centrumontwikkeling

-3-

Inhoudsopgave Voorwoord

3

Samenvatting

6

1. Inleiding

11

8.1

Inleiding

31

2. Trends en ontwikkelingen landelijk, regionaal en in Helmond

12

8.2

Hoofdlijnen Veilig Uitgaan Helmond

31

7. Horeca, evenementen en geluid: balans levendigheid-leefbaarheid zoeken

30

7.1

Inleiding

30

7.2

Gebiedsgericht wensen, regels en belangen (beter) op elkaar afstemmen

30

8. Veilig uitgaan en gezonde leefstijl: samenwerken, toezicht en preventie

31

2.1

Landelijke en regionale horecatrends

12

8.3

Doelen voor een veilig uitgaansgebied

31

2.2

Ontwikkeling horeca Helmond in cijfers: toename aanbod en waardering horeca centrum

13

8.4

Organisatie Veilig Uitgaan Helmond

32

2.3

Overige ontwikkelingen horeca Helmond: meer variatie, cafés vooral druk rond evenementen

14

9. Vergunningverlening en handhaving: eenvoud vergunningen en naleving bevorderen 3. Beleid en wettelijke kaders van belang voor horecabeleid

33

16

9.1

Inleiding

33

3.1

Belangrijkste beleidskaders Helmond

16

9.2

Service en 1-loket aanpak bij vergunningverlening horeca voortzetten

33

3.2

Belangrijkste wettelijke kaders

18

9.3

Toezicht en handhaving horeca

33

9.4

Nalevingsstrategie para-commerciële inrichtingen, kookstudio’s en cateraars

33

4. Ambitie en doelstellingen

21 10. Afstemming en communicatie: samen optrekken vanuit ieders eigen rol

35

4.1

Inleiding

21

4.2

Ambitie Horeca Helmond 2030

21

10.1

Inleiding

35

4.3

Doelstellingen 2030

22

10.2

Afstemming gemeente met horeca en partners

35

5. Horeca-aanbod: ondersteuning voor een goed vestigingsklimaat en duurzaam ondernemen

23

5.1

Inleiding

23

5.2

Wij ondersteunen kwaliteit, gastvrijheid, beleving, ondernemerschap en personeelswerving

23

5.3

Wij leveren maatwerk voor innovatieve initiatieven en mengvormen (blurring)

24

5.4

Afstemming tussen horeca, winkels, weekmarkt, cultuur, evenementen en wonen bevorderen

24

5.5

Duurzaam ondernemen ook met gemeentelijke ondersteuning

24

6. Ruimtelijke spreiding: horeca past bij gebiedsdoelen, groei vooral in de centrumzone van de stad

37

Bijlage 2: Opbrengst brainstorm-startsessie horecabeleid 15 oktober 2019

39

Bijlage 3: Factsheet horeca Helmond 2023

41

Bijlage 4: Bezoekerstellingen Helmond uitgaansgebied

46

Bijlage 5: Koopstromenonderzoek 2021 (KSO 2021): methode en resultaten

48

Bijlage 6: Schematisch overzicht regels geluid, evenementen en horeca

52

Bijlage 7: Monitoring Veilig Uitgaan Helmond 2016-2019

53

25

6.1

Inleiding

25

6.2

Soorten horeca in ruimtelijke plannen blijven verdeeld in horeca I en II

25

6.3

Vertaling horeca naar deelgebieden Centrum: Kernzone, Kanaalzone, Mengzones 1 en 2

25

6.4

Ruimtelijke balans tussen horeca en winkels, evenementen, weekmarkt, verkeer, wonen

27

6.5

Terrasregels: voldoen op hoofdlijnen, enige actualisaties zijn nodig

27

6.6

Serres/winterterrassen/vaste terrasoverkappingen: concentratie Havenweg- Kasteellaan

27

6.7

Bereikbare horeca in en buiten het centrum

27

6.8

Meewerken aan collectieve afvalberging horeca onder voorwaarden

28

6.9

Horeca in woonwijken: ondersteuning van levensvatbaarheid wijkcentra en van leefbaarheid

28

6.10

Horeca op bedrijventerreinen: beperkt aan meewerken

28

6.11

Horeca in “high-traffic”-zones (NS-stations, grote doorgangswegen) in principe mogelijk

29

6.12

Horeca in het buitengebied: kleinschalig en onder voorwaarden

29

-4-

Bijlage 1: Bronnen

-5-

Samenvatting Deze horecavisie gaat vooral over de ruimtelijk-economische horeca-ontwikkelingen. Ook gaat hij over de hoofdlijnen van horeca en evenementen, veilig en gezond uitgaan, vergunningverlening, toezicht en handhaving en overleg met de horecasector. Het nieuwe beleid bevat geen grote koerswijzigingen ten opzichte van het voorafgaande Horecabeleidsplan Helmond 2011-2015. Vernieuwing van delen van horecabeleid sinds 2015 hebben wij in deze visie overgenomen. Ook houden wij rekening met de plannen voor de groei van Helmond tot 2040, de schaal- en kwaliteitssprong. Het college stelt ook een uitvoeringsplan vast. Dat evalueren we van tijd tot tijd.

Trends en ontwikkelingen landelijk en regionaal: groei en uitdagingen De vraag naar horeca groeit nog. Het personeelstekort en eisen van duurzaamheid vormen wel uitdagingen. Vaker onderweg eten en gemak betekent dat de klant ook minder merk-trouw is. Het consumentenvertrouwen was eind 2022 historisch laag. Het herstelt zich wel. Op het aanbodvlak zien we het volgende. De sector groeit, vooral door schaalvergroting en nieuwe horeca in leegkomend vastgoed. Terrassen zijn in. De fastservice sector profiteert van meer gemak, maar de food-detailhandel ook. De prijzen stijgen, maar de marges dalen. Personeelslasten en duurdere grondstoffen veroorzaken dit. Duurzaamheid en online aanwezigheid, bestellen en waarderingen worden belangrijker. De traditionele cafés blijven onder druk staan. Vestiging op drukke plekken met bijzondere concepten is voor die horeca belangrijk. Het ondernemersvertrouwen in de horeca herstelde na corona maar daalde eind 2022. De werkgelegenheid in de horeca in de Peelregio daalde de laatste jaren, terwijl die in Noord-Brabant steeg.

Trends en ontwikkelingen in Helmond sinds 2010: groter aanbod, meer variatie, waardering door bezoekers, vooral drukke cafés rond evenementen Sinds 2010 zijn er in Helmond 25 horecagelegenheden bijgekomen. Van 154 in 2010 tot 189 in 2022. Helmond heeft twee horecazaken per 1.000 inwoners. Daarmee neemt de stad een middenpositie in vergeleken met dezelfde soort groei- en industriegemeenten in Nederland. Een kleine helft van het aanbod ligt in het centrum. Het aantal voltijd en deeltijd banen in de horeca is stabiel sinds 2012: samen ruim 1.200, uitzendkrachten niet meegerekend. De bezoekers van buiten de stad en inwoners vinden de horeca in het centrum de laatste 10 jaar het best ontwikkeld. De horeca krijgt een ruime acht. Het aanbod is afwisselender geworden, vooral in het centrum. In Helmond vind je leuke mengvormen horeca met detailhandel, kunsthandel of brouwerij, nieuwe buitenlandse keukens, een sterrenrestaurant en nieuwe thema-cafés. De corona- en koopkrachtcrisis hadden grote gevolgen voor de horeca en die zijn nog voelbaar. De drukte in cafés in het algemeen is sinds corona teruggelopen. Aan stimulering wordt gewerkt. Evenementen zijn goed voor meer bezoek aan uitgaanshoreca maar aandacht blijft nodig voor geluidsoverlast. De aanpak Veilig Uitgaan Helmond sinds 2013 werkt goed.

Beleid en wetgeving van belang voor horecabeleid Sinds 2015 hebben wij met de stad, waaronder de horecasector, beleid voor de hele stad of delen daarvan ontwikkeld. Dit is beleid op het gebied van ruimte, mobiliteit, economie, evenementen, veiligheid en toezicht en handhaving. Denk aan het Centrumperspectief Helmond 2030. De belangrijkste punten en voorwaarden nemen wij over in deze visie. Landelijke en Helmondse wet- en regelgeving zijn ook randvoorwaarden, zoals invoering van de Omgevingswet.

Ambitie en doelstellingen 2030 Het centrum is in 2030 dé plek voor gezellig eten en drinken en veilig uitgaan, cultuur en evenementen, winkelen en wonen. Met een nog groter aanbod gevarieerde en eigentijdse stedelijke dag-, avond- en nachthoreca. En dat aanbod is meegegroeid met de stedelijke ontwikkeling. De openbare ruimte is groen, speels, toegankelijk en klimaatbestendig. Deze laat het centrum als geheel én de horeca nog beter functioneren. Wijkhoreca draagt bij aan vitale en leefbare wijken. En buiten de woonwijken ondersteunt horeca de overige gebieden. We bedoelen hiermee het buitengebied en de bedrijventerreinen. Maar ook zones met doorgaande wegen en OV-knooppunten, ofwel de stationsgebieden. De samenwerking met de horeca en andere partners is nog steeds goed in 2030. Doelen in 2030 zijn dan ook: 1. Verdieping, verbreding en vernieuwing van het aanbod voor alle doelgroepen. 2. Groei en soort horeca zijn in balans per deelgebied en met andere functies. 3. Een balans tussen levendigheid en leefbaarheid, ook bij evenementen. 4. Gezamenlijke inzet met partners voor veilig uitgaan en in het algemeen voor horecabeleid en uitvoering.

-6-

-7-

Horeca-aanbod: ondersteuning voor een goed vestigingsklimaat en duurzaam ondernemen We bevorderen de afstemming tussen horeca en andere functies. En wij ondersteunen de (startende) horecaondernemer, bijvoorbeeld met voorlichting over duurzaam ondernemen, aanvullend op de eigen rol van de horeca. Wij ondersteunen ook bij andere aspecten van ondernemen, aanvullend op de eigen verantwoordelijkheid van bestaande en startende horecaondernemers. Ook werken wij mee met innovatie en met mengvormen met horeca, binnen de geldende regels.

We werken ook aan de ruimtelijke balans tussen horeca en andere centrumfuncties. De terrasregels gaan we actualiseren. Op de Markt zijn tijdelijke winterterrassen en mobiele terrasoverkappingen toegestaan, mits ze voldoen aan de richtlijnen. Deze omvatten demonteerbaarheid, duurzaamheid, en respect voor zowel het winkelaanbod als het cultureel-historisch profiel van de Markt. De zone Havenweg-Kasteellaan blijft bestemd voor serres/winterterrassen/vaste terrasoverkappingen, als aaneengesloten geheel. In de rest van het centrum zijn wij geen voorstander van nieuwe serres/winterterrassen/vaste terrasoverkappingen vanwege de toch al schaarse openbare

Ruimtelijke spreiding: horeca past bij gebiedsdoelen, groei vooral in de centrumzone Wij blijven het onderscheid tussen horeca I (dag-avondhoreca) en II (uitgaanshoreca) in bestemmingsplannen gebruiken. In de kernzone van het centrum (oranje gebied) mag (nieuwe) horeca I overal en bestaande horeca II kan blijven. Het voormalige ontwikkelingsgebied horeca II oostzijde Markt is geschrapt. Redenen waren toename van wonen in de oostelijke rand van de kernzone en ervaren geluidsoverlast van uitgaanshoreca. In de kanaalzone-centraal, tussen Havenbrug en Kasteelbrug, ontwikkelen wij een ontspanningsplein met (nieuwe) horeca I en II. In de kanaalzone ten noorden en zuiden daarvan is nieuwe horeca I mogelijk. Mengzone 1, het Steenwegkwartier, gaan we meer bij het centrum betrekken. Het huidige voetgangersgebied breiden we daarom op termijn uit met Havenweg-Kasteellaan en Steenweg vanaf het kanaal tot aan Kromme Steenweg. In het hele Steenwegkwartier kan (nieuwe) horeca I. In de Steenweg vanaf de Kanaaldijk Noord-West tot Kromme Steenweg kan bestaande en nieuwe horeca II. In Mengzone 2 (Koninginnewallen en omgeving) mag (nieuwe) horeca I en bestaande horeca II. Uitzondering daarin vormen de Molenstraat tot Zuidende en Marktstraat. Daar bouwen we bestaande horeca II geleidelijk af. Want in die zones komt steeds meer wonen.

ruimte en nog uit te voeren vergroening en andere klimaatmaatregelen. Verder is de lijn dat de horeca bereikbaar blijft, met OV, (brom)fiets, auto, met deelmobiliteit en te voet, in en buiten het centrum. Het parkeren in het centrum verschuift steeds meer naar de randen in parkeergarages en (brom) fietsenstallingen. Toekomstige hubs zijn punten om te wisselen van vervoerswijze en ze bieden faciliteiten. Voor laden en lossen zijn venstertijden in het voetgangersgebied. Wij werken onder voorwaarden mee met collectieve afvalberging van de horeca. Buiten het centrum is horeca (I) in de woonwijken bedoeld voor ondersteuning van vitaliteit van wijkcentra en voor de leefbaarheid. Daarom ook geen nieuwe horeca II. Op bedrijventerreinen werken wij beperkt mee aan horeca I, die de omliggende bedrijfsfuncties niet mag belemmeren. Horeca I in high-traffic zones zoals stationsgebieden en langs doorgaande wegen heeft vooral het karakter van to go en gemak. In te ontwikkelen woon-werkgebieden in de centrumzone, zoals het Stationskwartier, kan deze horeca ook. Bedoeld voor gebruikers: werkenden, scholieren, reizigers/forensen, bezoekers cultuur en (nieuwe) bewoners. In het buitengebied kan kleinschalige horeca recreatie ondersteunen.

Figuur 1: Uitgangspunten horeca in Helmond centrum

Horeca, evenementen en geluid We blijven zoeken naar de balans tussen gewenste levendigheid en leefbaarheid. Dit werken we verder uit binnen het evenementenbeleid. En dit vooral door vernieuwing van profielen voor evenementenlocaties. Hierin komen maximale aantallen evenementen en geluidsnormen per gebied. We betrekken hierbij ook horecaregels die hiermee samenhangen zoals normen geluid tijdens collectieve en incidentele festiviteiten. Ook onderzoeken we of zelfregulering van geluid mogelijk is.

Veilig uitgaan Helmond We willen een bruisende horeca, maar met behoud van leefbaarheid en in balans met de omgeving. Overleg en afstemming blijven belangrijk, net zoals inzet op preventie en handhaving. Cameratoezicht helpt daarbij. Met horeca, politie, beveiliging, en soms andere organisaties bespreken we regelmatig veilig uitgaan. Dit overleg heet het Klein Horeca Overleg en is iedere twee weken. Hoofdonderwerp zijn de incidenten op de uitgaansavonden. Ook bespreken de deelnemers eens in de paar keer de uitvoering van het Plan van aanpak aandachtspunten schouw. We inspecteren namelijk jaarlijks met de partners het uitgaansgebied, een “schouw” genoemd. De inspectie levert genoemd plan van aanpak op, dat we jaarlijks actualiseren. Hiermee werken we aan de doelen: 1. Fysieke omgeving en toegankelijkheid uitgaansgebied op orde. 2. Veiligheid in en rondom horecagelegenheden bevorderen. 3. Afstemming en communicatie. Bronnen: Toelichting Bestemmingsplan Centrum III en Centrumperspectief Helmond 2030, bewerking gemeente

-8-

4. Zo mogelijk/nodig innovatieve methoden inzetten om gezellig en veilig stappen te bevorderen.

-9-

1. Inleiding Vergunningverlening, toezicht en handhaving: eenvoud vergunningen en naleving stimuleren

Karakter en opzet horecavisie

Wij vereenvoudigen vergunningverlening waar dat kan. In een speciaal horecaloket op onze website staat veel

De Horecavisie gemeente Helmond 2030 is bedoeld om initiatieven en ontwikkelingen aan te toetsen. En ook om

informatie over vergunningen en regels. De afdeling Veiligheid en Naleving is ook aanspreekpunt voor bestaande en startende horecaondernemers. Voor toezicht en handhaving horeca werken we met prioriteiten. De prioriteiten bepalen wij aan de hand van vier criteria. Dit zijn veiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en gezondheid. Ook gebruiken wij horeca-handhavings-protocollen. Houders van para-commerciële vergunningen vinden speciale uitleg over hun vergunning op onze website (checklist). We informeren individuele organisaties en horecaondernemers hierover en er

ontwikkelingen te sturen. Ofwel acties benoemen om het gewenste beeld dichterbij te brengen. Deze acties staan in het uitvoeringsplan, dat het college vaststelt. Van tijd tot tijd evalueren we dit en informeren we de gemeenteraad ook over de resultaten. Het gaat vooral om de ruimtelijk-economische ontwikkelingen. Daarnaast ook om hoofdlijnen voor horeca en evenementen, veilig en gezond uitgaan, vergunningverlening, toezicht en handhaving en afstemming met de horecasector. De verblijfsfunctie van hotels is geen onderdeel van deze visie, maar van verblijfsbeleid. Reden

komt weer een voorlichtingsbijeenkomst. Ook reageren we op signalen van overtredingen.

is dat deze functie meer samenhangt met andere verblijfsfuncties zoals Bed & Breakfast en regionaal toeristisch

Afstemming en communicatie

kenmerken en eigen beleid en regels.

Voor een goede afstemming over horeca hebben we in Helmond drie overlegvormen. Dit zijn een bestuurlijk overleg met de horeca, een ambtelijk beleidsoverleg met de horeca en het al genoemde Klein Horeca Overleg.

beleid. Coffeeshops, gok- en seksinrichtingen zijn ook geen onderdeel van deze visie. Ze hebben namelijk bijzondere

De vraagstelling is: Welke aanpassingen voor het beleid 2011-2015 zijn nodig op basis van ontwikkelingen, kaders en input van de horeca en andere partners? En ook: Hoe past het Helmondse horecabeleid uit deze visie bij de regionale ambities van Helmond: een schaal- en kwaliteitssprong. De stad gaat groeien naar meer dan 115.000 inwoners in 2040. Deze visie bevat geen grote koerswijzigingen ten opzichte van het beleid 2011-2015. Verder hebben wij sinds 2015, vooruitlopend op deze visie, al deel-horecabeleid ontwikkeld. Zoals in het Centrumperspectief Helmond 2030 (2017) en Centrum+ (2020). Dit is later vertaald in het bestemmingsplan Centrum III (2022). Ander horeca-deelbeleid en hoofdkaders staan in de Economische Visie Helmond 2030 (2022), de ontwerp-Omgevingsvisie Helmond 2040 (2023), de Visie Stationskwartier Helmond (2023) en de Mobiliteitsvisie Helmond 2040 (2023). Bij al deze trajecten was er participatie, ook door de horeca. Dat deelbeleid is in deze visie overgenomen. Nieuw beleid op het gebied van evenementen en geluid, voor zover het de horeca aangaat, is onderdeel van de actualisatie evenementenbeleid. We stippen dit onderwerp in deze visie kort aan. Hoofdlijnen Veilig Uitgaan Helmond komen uit het Integraal Veiligheidsplan Helmond 2023-2026. Bij het opstellen hiervan deden ook stakeholders mee zoals politie en horeca.

Afstemming met de horecasector tot slot is aangepast aan nieuwe behoeften van de horeca, onszelf en andere partners.

Verantwoording verwerking resultaten participatietraject in de horecavisie De horeca en andere stakeholders hadden medio 2023 als reactie op een eerste praatstuk over nieuw horecabeleid dat er nog te weinig ambitie sprak uit het stuk. En dat er nog onvoldoende aandacht was voor de nadelige gevolgen van de corona- en koopkrachtcrisis. Men verzocht ook de horeca buiten het centrum in beeld te brengen. Ambitie en beschrijving effecten van de corona- en koopkrachtcrisis hebben wij daarom toegevoegd in hoofdstuk 2 en 4. Deze visie bevat nu een beeldimpressie van horeca binnen en buiten het centrum. Ook wenste de horeca op een aantal onderwerpen en regels verduidelijkingen. We hebben verduidelijkingen toegevoegd in de visie en bijlagen. Zoals meer uitleg over het koopstromenonderzoek. Verduidelijkingen hebben wij verder gepland in het uitvoeringsplan. Denk aan een voorlichtingsbijeenkomst Alcoholwet met onderwerpen zoals paracommercie en leeftijdsgrenzen. En ook voegen wij verduidelijkingen op helmond.nl toe, bijvoorbeeld over mengvormen met horeca (actiepunt 14 uitvoeringsplan). Ook wenste de horeca weer passantenregistratie. Nieuwe trendcijfers bezoekers horecagebied 2023 staan in bijlage 4 van deze visie. We werken die registratie verder uit (actiepunt 13 uitvoeringsplan). Daarnaast staan in het actieplan nog andere uitwerkingspunten die de horeca heeft aangekaart.

Dit zijn onder meer regels en faciliteiten evenementen in het centrum en speciaal het uitgaansgebied, aspecten terrasregels en actualisatie checklist horeca buitengebied. De horecavertegenwoordigers gaven medio november 2023 aan dat na deze verwerking van hun input de visie vertaalt waar we samen naar toe willen. -10-

-11-

2. Trends en ontwikkelingen landelijk, regionaal en in Helmond 2.1 Landelijke en regionale horecatrends

Regionaal zien we in de Peelregio afgelopen 10 jaren een krimp van banen in de horeca (2009-2019). Maar in NoordBrabant steeg het aantal en in Helmond bleef het aantal banen stabiel, zie 2.2.

Op het vraagvlak zien we het volgende. De horeca groeit verder maar de uitdagingen op het vraagvlak worden groter. Te noemen zijn het personeelstekort en eisen van duurzaamheid. Ook zien we de vraag naar gemak en innovatie. Verder eet men op meer momenten op de dag en onderweg. Deze trends betekenen hogere prijzen en dat heeft de klant er ook voor over. Maar de klant is daardoor ook minder merktrouw. Eind 2022 was het consumentenvertrouwen het laagst sinds de 2e Wereldoorlog. Wel zien we een flink herstel richting niveau 2019 (95%). Maar niet een geheel herstel door de hiervoor genoemde uitdagingen.

2.2 Ontwikkeling horeca Helmond in cijfers: toename aanbod en waardering horeca centrum Het horeca-aanbod in Helmond is in twaalf jaar tijd (2010-2022) met 25 horecaverkooppunten toegenomen, naar 189. Helmond heeft twee horecavestigingen per 1.000 inwoners. Met die dichtheid neemt Helmond een middenpositie in

Op het aanbodvlak zien we de volgende ontwikkelingen. Er is een toename van het aanbod. Dit zit vooral in de groei van horecaketens ofwel schaalvergroting. Maar ook in de vulling van leegstaande panden met horeca, transformatie genoemd. Terrassen zijn in. De fastcasual en bezorgrestaurants profiteren van meer gemak, van vaker en buiten de deur eten. Ook food-detailhandel en cateraars profiteren. De prijzen stijgen maar de marges dalen. Reden is dat prijzen onder druk komen te staan door stapeling van effecten. Dit zijn hogere personeelslasten, verhoging van grondstoffen en, in sommige regio’s van Nederland, verhoging toeristenbelasting. Duurzaamheid wordt belangrijker, waaronder vastgoed verduurzamen, tegengaan van voedsel- en energieverspilling en ook maatschappelijk verantwoord ondernemen. Goede online aanwezigheid is onmisbaar. Net zoals verzameling van data door de horeca en bestellen met je smartphone om de gast beter van dienst

vergeleken met zelfde soort groei- en industriegemeenten in Nederland. Die dichtheid is wel lager dan de 5 grootste steden van Noord-Brabant en dan landelijk. De verdeling van het aanbod is: 1 op de 10 horecaverkooppunten (43%) is te vinden in het centrum van Helmond. Dat is het kernwinkelgebied inclusief Steenweg en omgeving. De werkgelegenheid in de horeca van Helmond, voltijd en deeltijd samen, is redelijk constant sinds 2012: ruim 1200 banen, uitzendkrachten niet meegerekend. En driekwart van de horecabestedingen van de Helmonders komt terecht bij de Helmondse horeca. Zie cijfers en grafieken bijlage 3. Figuur 3: Ontwikkeling aantal horecavestigingen Helmond 2010-2022

te kunnen zijn. Bij de drinkgelegenheden blijkt: de traditionele cafés staan nog steeds onder druk. Sinds de corona- en koopkrachtcrisis zelfs nog meer. Er is concurrentie van festivals en food in de vrije tijd. Het aantal koffiebars bereikt het verzadigingspunt. Vestiging op drukke plekken en ondernemingen met bijzondere concepten zijn belangrijk voor cafés. Figuur 2: Horecatrends Nederland anno 2023-2025

*Overig: Koffiehuizen/-bars, ijssalons, coffeeshops, hotel-restaurants, discotheken, shisha lounges en partycentra Bron: Gemeente Helmond, Factsheet horeca Helmond 2023 (op basis van Locatus)

Bron: HTC advies, Presentatie: Hoe ziet de horecabranche er anno 2023-2025 uit? - Januari 2023 Het ondernemersvertrouwen in de horeca had zich hersteld na corona, maar daalde eind 2022 weer, zie bijlage 3. Dit kwam waarschijnlijk door stijgende prijzen voor energie en boodschappen: de koopkrachtcrisis. Hierdoor daalt de bestedingsruimte van de consument.

-12-

Bezoekers van ons centrum konden hun mening geven over de horeca: die krijgt een ruime acht in het Koopstromenonderzoek 2021 (KSO 2021). Alleen bereikbaarheid-fiets scoorde hoger. Uit het KSO 2021 blijkt ook dat Helmonders de horeca het positiefst ontwikkeld vinden in het centrum de laatste tien jaar. Ook gaven bezoekers tips over wat ze misten in het aanbod. Zie voor methode en resultaten van het KSO 2021 in bijlage 5 (Koopstromenonderzoek 2021: methode en resultaten).

-13-

Figuur 4: Mening over ontwikkeling centrum Helmond laatste 10 jaar: aanbod horeca best ontwikkeld

Het uitgaan naar cafés in Helmond in gewone weekenden lijkt na corona niet goed op gang te zijn gekomen. Het is vaak erg rustig. De jongere jeugd wordt minder gezien. Er is ook veel concurrentie in de vrije tijd. Een generatie “uitgaansjeugd” is niet opgegroeid door corona. De horeca kijkt naar stimulering en wij leveren ondersteuning waar mogelijk. In bezoekersregistratie zou je dit effect ook kunnen constateren in de cijfers. Het aantal unieke bezoekers Havenplein per jaar nam sinds 2017 toe. Vanaf dat jaar stond er een sensor op het Havenplein. In 2020 zorgde corona voor een grote dip. Door de AVG-wetgeving mochten wij vanaf 2020 geen bezoekers meer registreren met hulp van dat soort sensoren in het gebied. Pas vanaf medio februari 2023 kunnen wij weer trendgegevens bezoekersaantallen analyseren, met een nieuwe applicatie. Door twee jaar geen mogelijkheid voor analyses en door de nieuwe meetmethode, kunnen we de drukte niet vergelijken met pré-corona, 2017 - 2019. Wat zien we voor 2023? Zaterdag is de drukste uitgaansdag op Havenweg-Kasteellaan en Steenweg-Kromme Steenweg. Bij het laatste gebied zitten waarschijnlijk wel meer winkelbezoekers. Ook de grotere drukte in het uitgaansgebied tijdens evenementen (Carnaval, Kasteeltuinconcerten) is te zien. Tevens seizoenenverschillen: meer drukte in voorjaar en zomer. Zie bezoekersgegevens in bijlage 4.

Tijdens evenementen is het dus wel goed druk in het centrum en ook bij de horeca. En dat is mooi. Het bleek toch vaak moeilijk de balans te vinden tussen meer reuring, dus ook meer (muziek) geluid, en de omgeving, de omwonenden. Dit heeft blijvende aandacht nodig. Het gaat om reguliere maximale geluidsnormen. Ook gaat het om ontheffingen geluidsnormen bij festiviteiten en om geluid- en evenementenbeleid. En om handhaven. Zelfregulering zou beter zijn, zie verder hoofdstuk 7. Op het gebied van veilig uitgaan hebben we twee keer een meerjarig Plan van Aanpak Veilig Uitgaan Helmond gehad: 2013-2017 en 2019-2023. Veel zaken zijn uitgevoerd met de partners. De aandachtspunten uit die plannen voor de infrastructuur van het uitgaansgebied namen wij mee in andere trajecten. Denk aan Centrumperspectief Helmond

Bron: KSO 2021, bewerking gemeente Helmond

2030, Centrum+, de Mobiliteitsvisie Helmond 2040 en de Omgevingsvisie Helmond 2040. De inspectie uitgaansgebied, schouw genoemd, en de regelmatige afstemming rond veilig uitgaan met partners, bleken

2.3 Overige ontwikkelingen horeca Helmond: meer variatie, cafés vooral druk rond evenementen

de beste instrumenten. We werken daarom nu met een dynamisch Plan van Aanpak aandachtspunten schouw. Dit actualiseren we jaarlijks na de gebiedsschouw uitgaansgebied. Zie verder hoofdstuk 8 en bijlage 7.

Sinds 2011 is er naast méér horeca ook een meer gevarieerde horeca gekomen, vooral in het centrum. Zo zijn er verschillende nieuwe buitenlandse keukens, leuke mengvormen van kunsthandel-lunchroom, restaurant-bierbrouwerij of delicatessen-lunchroom en een sterrenrestaurant. Ook zien we themacafés zoals een cocktailbar, een spellencafé en een wijnbar. Buiten het centrum is voor wat betreft inhoud het aanbod sinds 2011 ongeveer gelijk gebleven. De corona- en koopkrachtcrisis 2020-2023 hadden tijdelijk, en voor sommige ondernemers nog steeds, grote gevolgen. De lockdowns van 2020 en 2021 sloegen erin. Later volgden terugbetalingen van corona-leningen of betaling van uitgestelde belastingen. Diverse ondernemers hielden schulden. Naast de rijksregelingen heeft de gemeente in deze periode lokaal aanvullend ondersteund. In 2020-2023 hieven we geen precarioheffing op terrassen en aanverwante zaken. Ook schaften we tijdelijk enkele legesheffingen af. De raad stelde eind 2022 een Koopkrachtfonds in met onder meer duurzaamheidssubsidies en advies voor ondernemers.

-14-

-15-

3. Beleid en wettelijke kaders van belang voor horecabeleid 3.1 Belangrijkste beleidskaders Helmond In het Centrumperspectief Helmond 2030 (2017) en in de herijking daarvan Centrum+ - Samen op weg naar het Helmond van 2030 (2020) is rond het kanaal een zone voor stedelijke uitgaanshoreca, cultuur en recreatie benoemd: het ontspanningsplein. Voorwaarde is een autoluwe Kanaaldijk Noord-West. De oostelijke zijde van het centrum verkleurt meer naar wonen en dag/avondhoreca. De uitgaans-/nachthoreca wordt daar afgebouwd. En verder mag overal dag-avondhoreca de verblijfsfunctie versterken in het centrum én in de grotere centrumzone.

horecafunctie, verschuift naar de centrumranden. En parkeren gaat steeds meer in parkeergarages voor auto’s en in stallingen voor (brom)fietsen. Hiermee blijft bereikbaarheid gegarandeerd. Actieve mobiliteit, fietsen en lopen, wordt verder ondersteund. Laden en lossen in het voetgangersgebied in het centrum kan binnen venstertijden. Er komen hubs aan de stadranden, in de wijken en op de bedrijventerreinen. Dit zijn punten om te wisselen van vervoerswijze en met faciliteiten, zoals een pakket ophalen. De vier stedelijke hubs zijn OV-knooppunten: de NS-stations. Figuur 5: Toekomstbeeld autoluw centrum: onder meer uitbreiding voetgangersgebied naar Kanaalzone en Steenwegkwartier

De recente Visie Stationskwartier Helmond (2023) noemt kleinschalige horecazaakjes essentieel voor de functiemix. De behoefte om elkaar te ontmoeten in een publieke gelegenheid is groot. In de Visie Duurzaam ondernemen Helmond (2019) is voorlichting aan MKB (zoals horeca) over duurzaamheid een aandachtspunt. In de Economische visie Helmond 2030 (2022) is geconstateerd dat leisure, waaronder horeca, mag toenemen, vooral in de centrumzone. Dit met het oog op de verstedelijkingsopgave, de schaal- en kwaliteitssprong. Hierin is het doel een toename met 10.000 inwoners en 10.000 arbeidsplaatsen tot 2040 in de centrumzone. In het Ambitieakkoord Helmond 2022-2026 (2022) is deze Economische visie omarmd. Ook is aandacht gevraagd voor geluidsoverlast. Leefbare wijken en een levendig centrum zijn belangrijk. De Omgevingsvisie Helmond 2040 beschrijft de kernzone van het centrum als plek voor voorzieningen met stedelijke en (boven) regionale uitstraling. Denk aan horeca, vermaak, cultuur, winkels en evenementen gecombineerd met goede bereikbaarheid. Groei van stedelijke leisure, waaronder horeca, mag vooral daar, in gelijke tred met de groei van de stad. Want groei is met name in de centrumzone voorzien. Horeca in de wijken en wijkcentra wordt gezien als basisvoorziening. Horeca voorziet daar in dagelijkse behoeften, zorgt voor ontmoeting en draagt zo bij aan de leefbaarheid.

In het buitengebied ondersteunt kleinschalige horeca de recreatieve functie. Bron: Mobiliteitsvisie Helmond 2040, 31 oktober 2023 Het Detailhandelsbeleid gemeente Helmond 2023-2030 (2023) beschrijft de noodzaak van verbreding van functies in het kernwinkelgebied in het stadscentrum en in de wijkwinkelcentra. Van vooral winkels naar een functiemix met ook horeca. Doelen zijn ontmoeting, levendigheid (centrum) en leefbaarheid (wijken) én bestrijding leegstand. In het Regionaal arbeidsmarktplan Helmond - De Peel (2023) komt onder meer het personeelstekort en noodzakelijke aandacht daarvoor aan de orde.

In het Evenementenbeleid 2019-2022: Helmond, gevarieerde evenementenstad, staan onder meer maximale geluidsnormen, ook voor festiviteiten in de horeca. Zie voor een samenvatting geluidsaspecten horeca en evenementen bijlage 6. Er komt een nieuw Beleidskader evenementen Helmond, vast te stellen door de gemeenteraad eind 2023. Ook een Uitvoeringsbeleid evenementen Helmond, vast te stellen door het college voorjaar 2024. Deze bevatten dezelfde onderwerpen en ook actualisering van de profielen van evenementenlocaties. Deze bevinden zich ook op de Markt en

Het VN-verdrag handicap en het Actieprogramma Helmond (2020-2023) vragen aandacht voor toegankelijke voorzieningen, waaronder de horeca.

in de Kanaalzone in het centrum. Die profielen bevatten onder meer maximale geluidsnormen en aantal evenementen. Het Masterplan Integrale Veiligheid Helmond 2023-2026 (2023) benoemt als doel van veilig uitgaan een bruisende

De Mobiliteitsvisie Helmond 2040 vertaalt het Centrumperspectief Helmond 2030 en het Centrum+-programma en overige kaders en ontwikkelingen in mobiliteitsbeleid. Doel is een autoluw centrum. Belangrijk voor de uitgaanshoreca zijn plannen voor een autoluwe Kanaaldijk Noord-West en uitbreiding van het voetgangersgebied naar de westzijde van de kernzone (Havenweg-Kasteellaan) en het Steenwegkwartier. Auto- en fietsparkeren, ook van belang voor de

-16-

horeca, met behoud van leefbaarheid en in balans met de omgeving. Overleg en afstemming blijven belangrijk, evenals inzet op preventie én heterdaad. Cameratoezicht en vernieuwing daarvan zijn instrumenten. Preventie ondermijning is ook een belangrijk thema, ook van belang bij de horeca. Ook lijnen uit het gezonde leefstijlbeleid komen terug bij uitgaan.

-17-

In het Beleid Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) Fysieke Leefomgeving 2023-2026 geven wij

De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur wordt ook wel Bibob-wet genoemd. Hij heeft

prioriteiten aan toezichts- en handhavingstaken. De prioriteiten bepalen wij aan de hand van vier criteria. Dit

als doel dat de overheid niet direct of indirect slachtoffer wordt van criminele activiteiten of deze ongewild faciliteert.

zijn veiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en gezondheid. Het beleid geeft aan openbare orde tijdens uitgaan,

Zo waarborgt de overheid de integriteit van bedrijven, zoals de horeca, en personen, waaraan het bestuursorgaan

sluitingstijden en geluidsoverlast hoge prioriteit, aan leeftijdsgrenzen alcohol midden-prioriteit en aan aanwezigheid

onder andere vergunningen verleent.

leidinggevende lagere prioriteit. De Omgevingswet heeft als geplande inwerkingtreding 1 januari 2024. Deze rijkswet bundelt allerlei regelgeving over de fysieke leefomgeving. Hij heeft ook gevolgen voor regelgeving horeca. De fysieke aspecten van horeca gaan over naar

3.2 Belangrijkste wettelijke kaders

omgevingsregelgeving. Zoals de terrasregelgeving en milieubepalingen. Denk ook aan geluid en afvalscheiding bij de horeca, zoals vetputten. Die milieubepalingen staan nu in Wet Milieubeheer en in het Activiteitenbesluit Milieubeheer.

Belangrijkste landelijke horecawetgeving

Alle bestemmingsplannen gaan samen het Omgevingsplan Helmond vormen. Ook krijgt Helmond een Omgevingsvisie, zie paragraaf 3.1.

De Alcoholwet (2021) bevat een aantal regels. Die gaan over verantwoorde verstrekking van alcohol, onder meer door eisen aan leidinggevenden, over leeftijdsgrenzen en over het verbod doorgeven van gekochte alcohol. Ook bevat die

Belangrijkste Helmondse regelgeving

regels para-commercie en aanwijzen van een alcohol overlastgebied. De Algemene Plaatselijke Verordening Helmond 2020 (APV 2020) bevat de volgende voorschriften van belang voor de De Tabaks- en rookwarenwet (2022) bevat voorschriften over roken. In de horeca is roken verboden, inclusief tabak

horeca:

roken via een waterpijp (in shisha-lounges). Roken op terrassen mag onder voorwaarden. Sigarettenautomaten in de horeca en verkoop van tabak in horeca met alcoholvergunning zijn vanaf 2022 niet meer toegestaan. Vanaf 1 juli 2024 is

• verplichting exploitatievergunning

verkoop van tabak verboden in alle horeca.

• openingstijden horeca • plaatsen van terras • para-commercie • het voeren van reclame • het plaatsen van kansspelautomaten • geluidsnormen en ontheffingsmogelijkheden voor incidentele en collectieve festiviteiten Een horecabedrijf mag in Helmond centrum maximaal 6 keer per jaar een ontheffing van zijn maximale geluidsnormen aanvragen voor een incidentele activiteit. Dit is een lokale uitwerking van het landelijke Activiteitenbesluit-Wet Milieubeheer. Buiten het centrum is dat 10 keer. Daarnaast bevat de APV regels die ook voor horeca gelden. Op termijn gaan fysieke horecaregels over naar omgevingsregelgeving. Ook geldt dit voor de geluidsnormen incidentele en collectieve festiviteiten. De Beleidsregel Wet Bibob voor horeca- en prostitutiebranche c.a. Helmond 2018 regelt wanneer voor een vergunning of een verleende vergunning een Bibob-toets nodig is. Die houdt in dat ieder die een nieuwe vergunning aanvraagt, inzicht geeft in de financiële administratie. Ook in de eigendoms- en personeelsverhoudingen in het bedrijf. En tot slot inzicht geeft over de herkomst van het vermogen. Ook een houder van een verleende vergunning krijgt soms een Bibob-toets. Voor alle horecavergunningen is een Bibob-toets verplicht. Met deze Bibob-toets hopen wij de komst van malafide ondernemers te voorkomen. En dat is meteen een antwoord op een ingebracht uitgangspunt uit de startsessie horecabeleid.

Dit punt was: het horecabeleid moet zorgen voor bonafide ondernemers. Zie bijlage 2, Verslag opbrengst brainstorm-startsessie horecabeleid oktober 2019.

-18-

-19-

4. Ambitie en doelstellingen

De Beleidsregel handhavingsprotocol horeca Helmond 2021 heeft een aantal doelen:

4.1 Inleiding

1. dat er een reactie volgt op geconstateerde overtredingen; die reactie moet zo goed mogelijk aansluiten bij de aard en

Dit hoofdstuk bevat de ambitie en doelstellingen van het beleid, gebaseerd op: • de brainstormstartsessie met in- en externe partners (15 oktober 2019, zie bijlage 2) en recente input vanuit de

de ernst van de overtreding;

horeca; 2. dat de gekozen bestuursrechtelijke maatregel zorgt voor een eind aan de verboden situatie en dat de overtreding niet

• evaluatie Horecabeleidsplan Helmond 2011-2015 (2016); • horecatrends en -ontwikkelingen landelijk en in Helmond;

nogmaals plaatsvindt en

• gemeentelijk en ander beleid en regelgeving van belang voor horecabeleid. 3. om de ondernemer te laten weten welke maatregel hij van de overheid kan verwachten na een overtreding; mogelijk werkt dat ook preventief.

4.2 Ambitie Horeca Helmond 2030 Gezellig en lekker eten, drinken en veilig uitgaan, ontspannen, winkelen én wonen: in Helmond centrum moet je zijn! Helmond centrum vormt in 2030 hét kloppende oostelijke hart van het stedelijk gebied Eindhoven-Helmond in de Brainport. Het centrum biedt voor haar inwoners, ook jongeren en kinderen en de toeristische en zakelijke bezoeker, een gevarieerde dag-, en avondhoreca met stedelijke allure. En een uitdagend en zo veilig mogelijk uitgaansleven. De vele en mooie terrassen vormen het visitekaartje. Veel Hollandse, wereldkeukens en een sterrenrestaurant zijn te vinden op de Markt. Uitgaan, eten en “chillen” doe je ook rond het Kanaal en in het karakteristieke Steenwegkwartier. Dit laatste ook in combinatie met bezoek aan bioscoop, museum of theater. Lunchen: dat kan overal in en om het centrum, in historische omgeving en in de gezellige Elzaspassage. En je treft elkaar op de zaterdagmarkt en in de winkels. Of bij het rijke aanbod van cultuur en evenementen. En die horeca is prima bereikbaar met het OV, fiets en auto en zo toegankelijk mogelijk. Het eigentijdse aanbod is in 2030 ook meegegroeid met en afgestemd op de behoefte van de nieuwe inwoners van (vooral) de centrumzone. Want Helmond heeft extra verstedelijking vanaf 2023 vooral in de centrumzone gerealiseerd.

De openbare ruimte is groen, speels, toegankelijk en klimaatbestendig ingericht. Dit is een uitnodiging om langer te ontspannen en te winkelen én die maakt ook wonen plezierig. Zulke horeca in het karakteristieke historische én moderne Helmond centrum trekt ook mensen van de omliggende stadsregio Eindhoven en van de Peel, en misschien nog van verder!

Wijkhoreca van belang voor leefbare en vitale Helmondse wijken Horeca in de wijken is de plek waar je elkaar ontmoet en waar je afhaalt of vanuit waar je laat bezorgen. Zo vervult wijkhoreca dagelijkse behoeften. En zo draagt deze horeca bij aan de leefbaarheid, de vitaliteit van de wijk(winkel) centra en het verenigingsleven. Ook buiten de wijkcentra tref je wijkhoreca aan als plekken van gastvrijheid, ontmoeting en service. Een deel van die wijkhoreca ligt ook aan de fiets- en wandelknooppunten netwerken en aan Fietsrondje Helmond. Zo ondersteunt die horeca ook recreatie.

-20-

-21-

5. Horeca-aanbod: ondersteuning voor een goed vestigingsklimaat en duurzaam ondernemen Horeca ondersteunt recreatie rondom de stad en ondersteunt overige gebieden

5.1 Inleiding

Fietsen, op de e-scooter of met een ander vervoermiddel of (hard)lopen rondom Helmond, weg van de drukte, doe je in het stedelijk uitloopgebied van Helmond. Daar tref je gezellige pleisterplaatsen voor een drankje en een hapje. Rustig

Bevordering van kwaliteit en variëteit van de horeca ligt bij de ondernemers zelf en hun brancheorganisaties. Het

in het groen, kleinschalig, soms bij (recreatie)boerderijen en gelegen aan de fiets- en wandelknooppunten netwerken

is ook onderhevig aan marktwerking. De gemeente en andere partners kunnen aspecten van ondernemerschap

en Fietsrondje Helmond. Als je met de trein, auto of bus Helmond bezoekt of er op doorreis bent, tref je er een modern

ondersteunen. En hiermee bijdragen aan gezond economisch en duurzaam functioneren van de horeca in Helmond.

gemak en fast-service aanbod. Dat ondersteunend aanbod is er ook op de bedrijventerreinen, op de grootschalige winkellocatie Engelseweg en bij sport- en spelcomplexen zoals het Watermolencomplex op bedrijventerrein Hoogeind.

Samenwerking gemeente, partners en horeca en tussen horecaondernemers: uniek De Helmondse traditie van bijna 40 jaar goed en regelmatig samenwerken en elkaar ondersteunen - in goede én slechte tijden - is uniek en iedere betrokkene koestert die!

5.2 Wij ondersteunen kwaliteit, gastvrijheid, beleving, ondernemerschap en personeelswerving Het leveren van en investeren in kwaliteit en aantrekkelijkheid, gastvrijheid, toegankelijkheid, beleving, service en ondernemerschap liggen primair bij de horecaondernemer. Ook de brancheorganisaties adviseren hun leden. Wij kunnen op diverse manieren hierbij ondersteunen. Denk aan subsidie voor herstel van historische gevels

4.3 Doelstellingen 2030

van een monumentaal horecapand. We leveren maatwerk bij initiatieven en ondersteunen zo mogelijk vraag en

1. Verdieping, verbreding en vernieuwing van het aanbod is bereikt voor alle doelgroepen, ook voor kinderen-jongeren. Te meten door ontwikkeling van soorten horecazaken: een kwalitatieve vergelijking tussen 2023-2030. 2. Groei en soort horeca (regulier) zijn in balans per (deel) gebied en met andere functies. Te meten door waardering voor horeca in relatie tot andere aspecten in koopstromenonderzoeken en andere consumentenonderzoeken.

aanbod. Denk aan tijdelijke acquisitie of organiseren van een Franchise-evenement. Ook faciliteren wij centrum- en wijkmanagement, waaraan ook de horeca deelneemt. Ondersteunen van nieuwe (horeca)ondernemers doen wij via Helmond Start, het startersbeleid. Gemeentelijke accountmanagers, samen met de horecaverenigingen, centrum- en wijkmanagement, werken ook aan de relatie met bestaande ondernemers. Tot slot faciliteren wij de horeca vanuit het arbeidsmarktbeleid, samen met onze partners.

3. Balans tussen levendigheid en leefbaarheid, ook bij evenementen, een stabilisatie of afname van het aantal klachten geluidsoverlast horeca in 2030 vergeleken met 2023. Te meten met hulp van de registratie door Omgevingsdienst Zuidoost Brabant en de gemeente. 4. Gezamenlijke inzet met partners bij aanpak veilig en gezond uitgaan en in het algemeen bij horecabeleid. Te meten door het ook in 2030 bestaan van een frequent operatief veiligheidsoverleg samen met periodieke monitoring middels gebiedsschouwen (Klein Horeca Overleg), een beleidsoverleg horeca en een bestuurlijk overleg, of vergelijkbare overlegvormen.

-22-

-23-

6. Ruimtelijke spreiding: horeca past bij gebieds- doelen, groei vooral in de centrumzone van de stad 5.3 Wij leveren maatwerk voor innovatieve initiatieven en mengvormen (blurring)

6.1 Inleiding

Initiatieven die het aanbod verrijken verdienen onze ondersteuning (“ja, mits”). Wij leveren maatwerk. Hiermee

Hoe willen we dat de horeca in de stad is verdeeld? Daarover gaat dit hoofdstuk. Voorstellen zijn gebaseerd op

willen we binnen geldende regels, zoals Alcoholwet, APV, bouwbesluit en bestemmings(vanaf 1-1-2024 omgevings-)

ruimtelijk beleid, trends en ontwikkelingen.

plan, nieuwe ontwikkelingen bevorderen. Het gaat om mengvormen van horeca met andere functies: cultuur, winkel, dienstverlening, ambacht en meer. Dit kunnen mengvormen zijn die wel en niet met alcohol schenken gepaard gaan. Denk aan een lunchroom annex delicatessenwinkel, een combinatie van verkoop van kunstenaars-benodigdheden en lunchroom of een restaurant met verkoop van kookboeken van de kok.

6.2 Soorten horeca in ruimtelijke plannen blijven verdeeld in horeca I en II In ruimtelijke plannen blijven we de onderverdeling horeca I en II hanteren. Horeca I is met name dag- en avondhoreca

5.4 Afstemming tussen horeca, winkels, weekmarkt, cultuur, evenementen en wonen bevorderen Dit geldt vooral in het centrum, maar ook in de wijken. Diverse belangen komen samen, vooral op de Markt. Daar

die consumpties verstrekt, al dan niet om daar ook te consumeren. Dit zijn lunchroom, restaurant, cafetaria, afhaalzaak, automatiek en shoarmazaak met ondergeschikte afhaalservice en ze zijn winkel-ondersteunend. Dat wil zeggen globaal geopend tijdens winkeltijden, sommige langer. De algemene sluitingstijd horeca (I en II) in Helmond is 03.00 uur. Horeca II bevat horeca voor spel, vermaak en uitgaanshoreca zoals café, dancing, nachtclub, zalencentrum en kegelbaan. Gokautomatenhallen vallen binnen de bestemming leisure en hotels hebben als bestemming hotel.

proberen wij met inzet van gemeentelijke instrumenten en samenwerking een optimale afstemming te ondersteunen. Denk aan subsidiëring of regelgeving, vergunningverlening, vergunning naleving en overleg. Belangrijk is het contact tussen centrum- en wijkmanagers en onze accountmanagers. Een voorbeeld is afstemming sluitingstijd van de weekmarkt met opening winkels en horeca. Of afstemming van een evenement met opening winkels en horeca. Doel is dat alle functies optimaal economisch van elkaar kunnen profiteren. Voor de ruimtelijke balans, zie hoofdstuk 6.

6.3 Vertaling horeca naar deelgebieden Centrum: Kernzone, Kanaalzone, Mengzones 1 en 2 Hierna staat de vertaling per deelgebied van het centrum. Zie figuur 6 Uitgangspunten horeca in Helmond centrum.

5.5 Duurzaam ondernemen ook met gemeentelijke ondersteuning

Kernzone Centrum: (nieuwe) horeca I kan overal, nieuwe horeca II alleen in ontwikkelingsgebied horeca II

We bevorderen praktische bijeenkomsten duurzaam ondernemen voor (kleine) MKB-bedrijven in Helmond. Dit in

Dit is het bestaande voetgangersgebied en (nieuwe) horeca I mag overal, bestaande horeca II kan blijven.

samenwerking met partners zoals Energiehuis en brancheorganisatie horeca (KHN). Wij brengen waar mogelijk en

Noordzijde Markt heeft zich tot een dag- en avondhoreca zone met mooie terrassen ontwikkeld en dat kan daar

wenselijk partijen samen. Ook ondersteunen we bij nieuwe landelijke regels op het vlak van duurzaam ondernemen.

ook. De woonfunctie aan de oostzijde van de kernzone gaat toenemen en hier was ook vaak geluidsoverlast van

In het centrum wordt de mogelijke aanleg van een warmtenet onderzocht, dat draait op duurzame energie. Hier krijgen

uitgaanshoreca. Daarom is oostzijde Markt als ontwikkelingsgebied horeca II geschrapt, sinds inwerkingtreding van

inwoners en (horeca) ondernemers en overige instanties mee te maken als dat doorgaat.

Bestemmingsplan Centrum III. De bestaande horeca II mag blijven.

Daarnaast is een ondernemer zelf verantwoordelijk voor duurzaam ondernemen. Het gaat om energiebesparing, zoals vastgoed-verduurzaming, duurzaam energie opwekken en minder of geen wegwerpproducten. Ook om tegengaan

Kanaalzone-centraal: verder ontwikkelen tot ontspanningsplein en verblijfsgebied

van voedselverspilling, meer gebruik van lokale producten en gezonde voeding. Ook gaat het om maatschappelijk

Dit is steeds meer hét uitgaansgebied: tussen de Kasteelbrug en de Havenbrug. Dit heet het “Ontspanningsplein”

verantwoord ondernemen. Een plek bieden aan personeel met afstand tot de arbeidsmarkt is een voorbeeld.

in Centrumperspectief Helmond 2030. Doel is de barrière die het kanaal vormt te verminderen. En zo het oostelijk

Of rekening houden met gasten met een handicap. De brancheorganisaties besteden hier ook aandacht aan. En

en westelijk deel van het uitgaansgebied te verbinden. Op termijn voegen we daarom de oostzijde van het Kanaal

horecaondernemers doen dit in Helmond ook, sommigen al jaren.

(Havenweg-Kasteellaan) en het eerste deel van de Steenweg toe aan het voetgangersgebied. Daarvoor gaat ook de recreatieve fietsroute op termijn van de Havenweg-Kasteellaan af. De Kanaaldijk Noord-West wordt autoluw. Dit alles volgens de Mobiliteitsvisie 2040. Daarna volgt herinrichting van het gebied. Steenweg vanaf Kanaaldijk Noord-West tot Kromme Steenweg en de zone Havenweg-Kasteellaan en de hoek om Parkweg-Kegelbaan-1e deel Kamstraat vormen het Ontwikkelingsgebied horeca II.

-24-

-25-

Kanaalzone ten zuiden en noorden van het ontspanningsplein: horeca I ondersteunend aan de functie In de hele centrumzone is horeca I mogelijk. Het gaat om kleinschalige horeca als onderdeel van, in het kader van de schaal- en kwaliteitssprong te ontwikkelen, gevarieerde woon- en werkgebieden

Mengzone 1 (nieuwe) horeca I en (nieuwe) horeca II en Mengzone 2 (nieuwe) horeca I, bestaande horeca II en horeca II deels afbouwen In Mengzone 1, Steenweg en omgeving, is ruimte voor (nieuwe) horeca I. Bestaande en nieuwe horeca II kan ook in deel Steenweg van Kanaaldijk Noord-West tot Kromme Steenweg. Horeca I en II kunnen zowel het ontspanningsplein als de culturele functies in deze zone versterken.

6.4 Ruimtelijke balans tussen horeca en winkels, evenementen, weekmarkt, verkeer, wonen In het Centrumperspectief Helmond 2030 hebben we gesteld meer rekening te houden met de vaste functies, waaronder de horeca. Daaraan hebben we gewerkt. Zo is de Kop (zuidzijde) van de Markt inmiddels permanent beschikbaar voor terrassen. We hebben een waterspeeltoestel bij de terrassen aangelegd. En de meeste terrassen hoeven tijdens de zaterdagmarkt niet meer te verplaatsen of op te ruimen. Ook in de Kanaalzone wordt de balans ten gunste van horeca en uitgaan beter door de toekomstige uitbreiding van het voetgangersgebied.

In Mengzone 2, op de Noord en Zuid Koninginnewal, mag (nieuwe) horeca I en bestaande horeca II kan blijven. Maar in dezelfde zone, in de Marktstraat en in de Molenstraat tussen Zuid Koninginnewal en Zuidende, bouwen we horeca II af. Als een pand met horeca II langer dan 1 jaar leeg staat of een andere functie heeft, dan gaat de bestemming horeca II eraf. De reden is dat in dit gebied de woonfunctie gaandeweg toeneemt. Daar past uitgaanshoreca niet meer bij.

6.5 Terrasregels: voldoen op hoofdlijnen, enige actualisaties zijn nodig De ‘Nadere regels terrassen Helmond 2015’ voldoen nog op hoofdlijnen, enige actualisatie is nodig. Een terrasvergunning is niet nodig. Als een ondernemer zich aan de regels houdt mag hij terras voeren. En als dat op

Figuur 6: Uitgangspunten horeca in Helmond centrum

gemeentegrond staat heffen wij precariobelasting per m2. De regels bepalen wat tot een terrasinrichting hoort. We bezien bij de actualisatie of een extra tappunt op het terras ook bij reguliere exploitatie kan, niet alleen bij evenementen. We gaan met de ondernemers in gesprek over nette terrassen in de wintermaanden, degene die blijven staan.

6.6 Serres/winterterrassen/vaste terrasoverkappingen: concentratie Havenweg Kasteellaan Op de Markt zijn tijdelijke winterterrassen en mobiele terrasoverkappingen toegestaan, mits ze voldoen aan de richtlijnen. Deze omvatten demonteerbaarheid, duurzaamheid, en respect voor zowel het winkelaanbod als het cultureel-historisch profiel van de Markt. De zone Havenweg-Kasteellaan blijft bestemd voor de bestaande serres/ winterterrassen/vaste terrasoverkappingen, als aaneengesloten geheel. De openbare ruimte in het centrum is schaars. We moeten ook nog vergroenen en andere klimaataanpassingen doorvoeren. Daarom zijn wij in de rest van het centrum geen voorstander van nieuwe serres/winterterrassen/vaste terrasoverkappingen.

6.7 Bereikbare horeca in en buiten het centrum Bron: Toelichting Bestemmingsplan Centrum III en Centrumperspectief Helmond 2030, bewerking gemeente

We willen dat de horeca in het centrum bereikbaar blijft met OV, te voet en met (brom)fiets, auto en deelmobiliteit. Parkeren gaat opschuiven naar de centrumranden, in parkeergarages voor auto’s en in stallingen voor (brom)fietsen. Actieve mobiliteit, fietsen en lopen, wordt steeds meer ondersteund. Laden en lossen in het voetgangersgebied in het

-26-

-27-

centrum kan binnen venstertijden. Er komen hubs aan de stadranden, in de wijken en op de bedrijventerreinen. Dit zijn punten om te wisselen van vervoerswijze en met faciliteiten, zoals een pakket ophalen. De vier stedelijke hubs zijn OVknooppunten, de NS-stations. Buiten het centrum kan parkeren meestal dichtbij horecagelegenheden, evenals laden en lossen.

6.11 Horeca in “high-traffic”-zones (NS-stations, grote doorgangswegen) in principe mogelijk Horeca in high-traffic-zones past in de trend van gemak, vaker buiten de deur en onderweg eten. Wij blijven in principe meewerken aan horeca (I) in deze zones. Als ze geen overlast bezorgen en als ze binnen wet- en regelgeving mogelijk

6.8 Meewerken aan collectieve afvalberging horeca onder voorwaarden

zijn of we ze mogelijk kunnen maken. Het kan ook gaan over kleinere initiatieven in stationsgebieden, zoals het te vernieuwen Stationskwartier. Karakter van zulke horeca is vooral gemak en fast-service. Gebruikers zijn werkenden, scholieren, reizigers-/forensen, bezoekers cultuur, (nieuwe) bewoners en overige gebruikers van die gebieden.

Voor opslag en verwijdering van bedrijfsafval zijn ondernemers zelf verantwoordelijk. Sommige horecazaken in het centrum zijn niet zo groot. Vaker hebben die in het centrum kleine of geen eigen buitenruimten. Onder voorwaarden werkten en werken wij mee met collectieve afvalberging in het openbaar gebied. Denk aan de ondergrondse containers bij de Havenbrug.

6.12 Horeca in het buitengebied: kleinschalig en onder voorwaarden Kleinschalige pleisterplaatsen in het buitengebied kunnen de recreatieve functie ondersteunen. Denk aan horeca

6.9 Horeca in woonwijken: ondersteuning van levensvatbaarheid wijkcentra en van leefbaarheid Een winkelcentrum heeft een goede balans nodig tussen winkels, horeca en andere verkooppunten.

gelegen aan de al genoemde fiets- en wandelknooppunten netwerken. Dit staat ook in de Omgevingsvisie Helmond 2040 (februari 2024). Net zoals voor horeca in andere gebieden geldt zijn altijd 1 of meerdere vergunningen nodig. De voorwaarden voor horeca in het buitengebied hebben wij eerder uitgewerkt in de Checklist horeca buitengebied Helmond (2012). Deze voorwaarden zijn in hoofdlijnen nog actueel. We actualiseren de voorwaarden en verwerken ze in de omgevingsregelgeving.

De vraag naar fysieke winkels loopt achteruit. Met name (dag)horeca en vormen van dienstverlening kunnen de vrijgekomen ruimte opvullen. Zo ontstaat een aantrekkelijke mix van publieksfuncties. Daarom willen wij meewerken aan vestiging van horeca I (dag/avond horeca) in de 8 hoofd-wijkwinkelcentra. Ook in andere delen van woonwijken kan horeca I de leefbaarheid ondersteunen en ontmoeting op buurt- en wijkniveau bevorderen. Deze horeca mag geen hinder opleveren voor het woongenot. Horeca I die met name een bezorg- en afhaalfunctie heeft is in de wijkcentra en overige winkelgebieden ook mogelijk. Ook deze mag geen hinder opleveren voor het woongenot. Zoals hinder door geluid of geur, door hinderlijk geparkeerde bezorg-(brom)fietsen en auto’s of door late bedrijfstijden. Een deel van de wijkhoreca ligt ook aan de fiets- en wandelknooppunten netwerken en aan Fietsrondje Helmond. Zo ondersteunt de horeca ook recreatie.

6.10 Horeca op bedrijventerreinen: beperkt aan meewerken Horeca I op bedrijventerreinen blijft alleen mogelijk als deze het functioneren van die terreinen verbetert en de omliggende (bedrijfs-) bestemmingen niet belemmert. Denk aan geurcirkels en andere milieubepalingen. Immers, bedrijventerreinen zijn juist voor bedrijven bedoeld die zich niet elders kunnen vestigen vanwege hinder voor wonen en vanwege bereikbaarheid. Op winkelboulevard Engelseweg blijft 1 horeca I-vestiging mogelijk. Die kan bijdragen aan een langere verblijfstijd op de winkelboulevard. En in het bestemmingsplan dat geldt voor de Engelseweg blijft ook enige ruimte voor ondergeschikte horeca in woonwinkels, met hetzelfde doel.

-28-

-29-

7. Horeca, evenementen en geluid: balans levendigheid-leefbaarheid zoeken

8. Veilig uitgaan en gezonde leefstijl: samenwerken, toezicht en preventie

7.1 Inleiding

8.1 Inleiding

De horeca zou meer evenementen in het centrum willen. Dit ook om de horeca aantrekkelijker te maken. Maar hoe blijft

Horeca heeft als economische sector een sterker veiligheids- en overlastaspect dan detailhandel of commerciële

dit in balans met wonen, een functie die ons centrum ook heeft. Die balans te vinden blijft een uitdaging, zoals bleek in

dienstverlening. Dit speelt met name bij uitgaan en ermee gepaard gaand gedrag. Denk daarbij aan alcoholconsumptie,

hoofdstuk 2 (ontwikkelingen). Immers: we willen ook geluidsoverlast beperken (Ambitieakkoord gemeente Helmond

overlast en vandalisme. Vormen van toezicht en controle én samenwerking zijn belangrijk. Maar ook preventief beleid,

2022-2026). De woonfunctie in het centrum is ook van belang voor het draagvlak van voorzieningen.

het zogenaamde flankerend welzijns- en gezondheidsbeleid.

Tegelijk blijft het zo: centrum wonen biedt als voordelen centrumvoorzieningen nabij en reuring. Het accepteren van een hogere geluidsbelasting hoort dan ook bij dat voordeel.

8.2 Hoofdlijnen Veilig Uitgaan Helmond

7.2 Gebiedsgericht wensen, regels en belangen (beter) op elkaar afstemmen

Dit zijn de hoofdlijnen Veilig Uitgaan Helmond (uit: Masterplan Integrale Veiligheid Helmond 2023-2026):

Wij vernieuwen locatieprofielen voor evenementengebieden als onderdeel van het nieuwe evenementenbeleid. Ook de