Programmabegroting 2023-2026
Tekst van het document
Meerjarig beleidsperspectief Bestuurlijke samenwerking De regio biedt kansen voor Helmond. Maar wij dragen ook actief bij aan die regio. Conform onze visie ‘Helmond, slimme stad als brug naar de toekomst’ stellen wij de inhoud voorop. En kijken we op basis van de uitdagingen die de realisatie van de maatschappelijke opgaven in de stad ons brengt, waar zich daarvoor onze meest natuurlijke samenwerkingspartners bevinden. De beoogde inhoudelijke beleidsresultaten van die samenwerking zijn vermeld in de voorgaande beleidsparagrafen. Goed netwerken biedt ons, vanuit onze hoofddossiers, nieuwe kansen. Die zijn (bijvoorbeeld op het vlak van ons verdienvermogen) nodig om Helmond verder te kunnen laten groeien. Bij de toekomstvisie van Brainport, de uitvoering van het werkprogramma van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) en de gefocuste inzet binnen BrabantStad, borgen we de aansluiting met de Helmondse agenda. Daarnaast spelen we in op de (financiële) kansen die ook de provincie, Den Haag en Europa bieden. De G40, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en Vereniging Brabantse Gemeenten
94
(VBG) zijn een belangrijke gesprekspartner voor de Rijksoverheid, respectievelijk de provincie. Via deelname aan deze netwerken streven we naar het agenderen en beïnvloeden van beleidsthema’s. Brede Welvaart In het ambitieakkoord is ‘Brede Welvaart’ gekozen als fundament voor beleid en zal komende periode leidend zijn voor de uitwerking van nieuw beleid. De realisatie van een brede welvaart voor iedereen vergt een integrale aanpak en werkwijze voor zowel de organisatie als ook voor de manier van verantwoording. De sociale versterking en verduurzaming van de stad staat voorop. Hierbij is de (kwalitatieve) schaalsprong voor ons een kans om een meer inclusieve, leefbare en gezonde stad te realiseren. Dienstverlening Vanuit onze Helmondse (concept-)visie op dienstverlening leggen we de lat hoog. We zorgen voor een zo prettig mogelijke stad voor alle Helmonders en haar bezoekers. We helpen de stad vooruit, ondersteunen waar nodig en maken het mogelijk dat de stad toekomstbestendig is én bruist. We doen dit door een dienstverlening te bieden zonder poespas, toegankelijk, bereikbaar en duidelijk en met een persoonlijke benadering. Deze concept-visie zal verder uitgewerkt moeten worden, ook in de werking van het Huis voor de Stad, bij uitstek het middel om de Helmonders te tonen dat wij er vooral voor hen zijn.
Om deze opgave te realiseren zullen wij in 2023 een projectleider aan ons binden die dit proces mogelijk gaat maken. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat bereikbaarheid van de gemeente voortdurende aandacht vraagt. De Helmonders weten ons de laatste jaren steeds beter te vinden, De vragen worden veelvuldiger en complexer. Om aan deze toenemende vraag te voldoen zullen wij vanaf 2023 de formatie en bezetting van het team klantcontact hierop beter gaan afstemmen. Andere Overheid en participatie Het contact met de inwoners en de wijken is zeker in deze onzekere tijd belangrijk. We willen actief met onze inwoners en ondernemers meedenken over wat wel kan, om te voorkomen dat ze onbedoeld verstrikt raken in de lokale en landelijke regels. Zo willen we onder andere via een nieuwe participatieaanpak het contact met de samenleving versterken. Veel beleid, projecten van ons en van andere partijen, hebben een directe impact op de leefomgeving van onze inwoners. Elk participatieproces is anders en dat vraagt altijd om maatwerk. Wel is het belangrijk om aan de voorkant heel duidelijk te zijn over de verwachtingen van ieder. Stadsmarketing Het Verhaal van de Stad is een belangrijke onderlegger (en de basis) voor onze stadsmarketing, en daarmee onze communicatie- en positioneringsuitingen.
Met name de economische thema’s (speerpuntenmarketing) die belangrijk zijn voor Helmond komen in de komende periode meer tot uiting. Helmond Marketing werkt steeds meer vanuit hetzelfde Verhaal van de Stad, en blijft hier aandacht aan besteden, ook nu zij in een doorontwikkelingstraject zitten naar aanleiding van de bezuinigingsopgave op citymarketing, waarover de raad in 2020 heeft besloten. Voor de toeristische recreatieve marketing (inclusief de VVV-dienstverlening) zien we een blijvende rol voor een organisatie die op afstand van de gemeente staat. Integriteit We blijven actief werken aan bewustwording vanuit het thema 'aandacht voor integriteit'. Jaarlijks organiseren we dilemmatrainingen voor het college en de gemeenteraad. Ook in het ambtelijke traject, waarin directie en management samen werken aan de organisatiecultuur, is integriteit een blijvend 95
onderwerp. Het integriteitsbeleid zoals dat is vastgesteld, wordt verder verankerd in de organisatie via de bestaande integriteitstrainingen voor alle medewerkers en de onboardingprogramma’s voor nieuwe medewerkers. Organisatieontwikkeling Onze organisatie telt veel zeer gemotiveerde medewerkers die trots zijn op onze stad Helmond. Met grote passie werken de medewerkers om de inwoners en bedrijven zo goed mogelijk te voorzien van diensten. Hoewel corona enigszins naar de achtergrond is gedrongen, zijn onze collega’s druk bezig geweest met de vluchtelingencrisis en de problematiek rondom de extreme inflatie en de impact daarvan op onze stad. De werkdruk op onze medewerkers is, mede door de onvoorspelbaarheid van ontwikkelingen, erg groot. Daarbovenop komt dat de arbeidsmarkt onder grote druk staat en de moeite voor het vinden van nieuwe medewerkers gaat niet aan onze deur voorbij. En dat in een context waarbij het vertrouwen in de overheid verder terugloopt en de spanning in de samenleving oploopt. Omdat naar verwachting een aantal van deze ontwikkelingen een meer permanente verandering betekent, zal de organisatie hierop moeten aansluiten. De komende periode kijken wij kritisch naar de uitgangspunten waarlangs onze organisatie is vormgegeven. Waar nodig passen wij ze aan en vertalen wij dit in de organisatiestructuur en werkwijze.
Maar wij kijken verder dan structuur en werkwijze. In ons ambitieakkoord hebben wij de Andere Overheid benoemd als één van onze speerpunten. Dat vergt dat wij tot in de haarvaten van de organisatie duidelijk maken op welke manier wij met onze inwoners en bedrijven omgaan. Ook zijn wij ons bewust dat de capaciteit van onze organisatie onvoldoende in balans is met de taken en uitdagingen die we hebben. De accountant heeft daar in zijn verslaglegging meerdere malen op gewezen en in vergelijking met gemeenten van onze omvang is ons ambtelijk apparaat klein te noemen. De organisatie moet zich kwantitatief en kwalitatief versterken om de noodzakelijke ontwikkelingen te kunnen ondersteunen en gelijktijdig een aantrekkelijke werkgever te blijven met gemotiveerde medewerkers. Een investering hierin is noodzakelijk en zullen wij ook doen. Maar uitbreiding van formatiegelden en inzetten op de ontwikkeling van de organisatie is niet het enige middel dat wij voor ogen hebben. Ook het stellen van prioriteiten (en daarmee soms stoppen van activiteiten) maakt onderdeel uit van het meer richten van de beschikbare schaarse capaciteit. De basis om de komende periode aantrekkelijk werkgever in onze regio te opereren en bestaande collega’s aan ons te blijven binden is gelegd.
Vertrouwen en verbinding zijn daarbij kernbegrippen en randvoorwaardelijk voor het kunnen bieden van een veilige werkomgeving voor iedereen. Beheersing van de werkdruk door prioritering en investeren in capaciteit moet ervoor zorgen dat we een aantrekkelijke en stabiele werkgever zijn. Met een strategische personeelplanning zorgen we ervoor dat we ook goed voorbereid zijn op de toekomst omdat we beter in staat zijn om vooruit te kijken. De volgende onderdelen hebben wij op onze personele agenda staan voor het komende jaar. - Strategische personeelsplanning - Modernisering van de Helmondse arbeidsvoorwaarden - Betere ontsluiting van datagedreven sturing - Invoering van portfoliomanagement - Versterking van backbone van de organisatie (ICT / Management / Personeelszaken / Financiën) - Versterking capaciteit van aantal inhoudelijke beleidsvelden (b.v. duurzaamheid / schaalsprong) 96
- Visie op dienstverlening en vertaling concept Huis voor de Stad In paragraaf 5.4.5 komt nog aan de orde hoe wij de investering in de organisatie voor ogen hebben. Digitale Stad Om de kansen die digitalisering kan bieden optimaal te benutten, is het programma Digitale Stad Helmond vastgesteld. Het realiseren van het fundament (met name de glasvezel infrastructuur oplevering half 2023) is nagenoeg gereed. Onze huidige Cityring die we via Glasvezel Helmond BV realiseren, gaan we uitbreiden met een aanhaking aan de Brabantring. Daarmee komen er nog meer kansen voor digitale transformatie. Verder doen we de komende tijd volop ervaring op met het realiseren van sensoren en de daaruit voortkomende data(beheer)-vraagstukken. Via living labs in de stad, maar zeker ook in de samenwerking binnen de realisatie van Brainport Smart District, vertalen we deze ervaringen naar structureel goed gefundeerde en geborgde nieuwe digitale processen, instrumenten en samenwerkingsvormen. Daarbij borgen we vanzelfsprekend ook de aanpalende vraagstukken rondom informatieveiligheid, privacy en ethiek. De maatschappelijke opgaven vanuit de stad zijn daarbij altijd leidend. Nadrukkelijk besteden we daarbij ook aandacht aan de invulling van digitale inclusie; iedereen moet mee kunnen blijven doen.
Samen met onze samenwerkingspartners zorgen we er zo voor dat de digitalisering gaat helpen om belangrijke opgaves zoals; het terugdringen van de tweedeling, het bevorderen van de brede welvaart en het bevorderen van de integrale veiligheid, sneller en efficiënter geborgd worden. Digitalisering en ethiek Steeds vaker gaat de digitale transformatie en het toepassen van de daarbij vrijkomende mooie nieuwe en innovatieve mogelijkheden om onze maatschappelijke opgaven aan te pakken, ethische vraagstukken oproepen. Vraagstukken waar we niet meteen een pasklaar antwoord op kunnen geven. Er wordt een beleidskader en een werkproces vastgesteld waarbij we actief, samen met de ethische commissie binnen BSD, de gemeente Eindhoven dit thema actief blijven volgen. We nemen daarbij alle landelijke en Europese ontwikkelingen op dit vlak mee. Paragraaf 5.5.5 van het hoofdstuk Bedrijfsvoering gaat ook in op de informatievoorziening en ICT binnen de organisatie. Om bovenstaande te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen: • Metropoolregio Eindhoven; • NV Bank voor Nederlandse Gemeenten; • Enexis Holding NV; • Glasvezel Helmond BV. Een toelichting op de verbonden partij is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.
Eventuele concrete beleidsresultaten, buiten de reguliere taken, voor het aankomende jaar zijn te vinden onder het kopje ‘Wat gaan we er voor doen?’ van dit programma.
97
3.13.2
Wat gaan we ervoor doen?
Informatieveiligheid en privacy Conform het handelingsperspectief is begin 2022 binnen de organisatie het centrale team met security en privacy officers gevormd. Daarmee zorgen wij voor de gewenste versnelling naar volwassenheidsniveau drie (op een schaal van vijf) voor de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en Wet op Politie Gegevens (Wpg). Dit doen wij door: te zorgen dat we in beeld krijgen en houden welke gegevens binnen welke processen worden verwerkt en hoe ze zijn beschermd; risicoanalyses op informatiebeveiliging en privacy uit te voeren en ze onderdeel uit te laten maken van onze besluitvorming; het aantal opgetreden incidenten en datalekken terug te brengen; toegangsrechten aan te scherpen; blijvend aandacht te besteden aan bewustwording. Stadsmarketing Helmond Marketing werkt samen met de gemeente aan een aantal werkbare scenario’s vanaf 2023, naar aanleiding van de bezuinigingsopgave op citymarketing, waarover de raad in 2020 heeft besloten. Het Verhaal van de Stad blijft een belangrijke onderlegger voor onze stadsmarketing, en daarmee onze communicatie- en positioneringsuitingen. Tevens werkt de gemeente aan een visie en strategie op de identiteit van de gemeentelijke organisatie en de doorvertaling hiervan naar een marketingstrategie voor de stad.
Digitale Stad Half 2023 moet de gehele gemeente van een glasvezelnetwerk zijn voorzien. Dit zowel voor de huisaansluitingen als een netwerk voor de digitale ontwikkelingen in de openbare ruimte (ten behoeve van onder andere sensoren, camera’s en 5G). Voor de huisaansluitingen wordt er samen met de woningbouwcorporaties, op ingezet dat bij voorkeur 100% van hun woningvoorraad (1/3 van het totale potentieel van alle huisaansluitingen in Helmond), beschikt over een aansluitpunt op glasvezel. De Brabantring wordt in gebruik genomen, een samenwerking waarbij een koppeling tussen de lokale glasvezelnetwerken van de vijf grootste Brabantse steden en de provincie wordt gerealiseerd. Dit doen we samen met een uitvoeringsorganisatie (BRE/EFX) via de oprichting van de Brabantring BV. Het doel is om de digitale ontsluiting van zorg en maatschappelijke dienstverlening (onder andere ook ziekenhuizen, GGD ’s, bibliotheken, universiteiten, scholen) veilig, snel en duurzaam in te kunnen richten. In het nieuwe Huis voor de Stad zal als onderdeel van de Brabantring een zogenaamd opstappunt gerealiseerd worden. Daarmee worden wij als gemeente een belangrijk knooppunt in deze ontwikkeling. We kunnen daarmee ook de digitale poort naar de Peel worden. We willen dat iedereen mee kan blijven doen aan de maatschappij en de digitale transformatie die deze ondergaat.
We willen daarbij juist de tweedeling van de maatschappij helpen tegengaan en de brede welvaart bevorderen. Het aangepaste Actieplan Digitale inclusie wordt uitgevoerd. Binnen opgaves, zoals de Centrum+-ontwikkeling en de schaalsprong, worden de kansen van digitalisering verder benut. Het inzetten van digitale technieken (o.a. via de opzet van een Digital Twin) bij de integrale voorbereiding, communicatie en besluitvorming van de centrumontwikkeling en de schaalsprong, pakken we actief op.
98