Programmabegroting 2022-2025 (verbeterd exemplaar; def versie)

Nadrukkelijk besteden we daarbij ook aandacht aan de invulling van digitale inclusie; iedereen moet mee kunnen blijven doen. Samen met onze samenwerkingspartners zorgen we er zo voor dat de digitalisering gaat helpen om belangrijke opgaves zoals; het terugdringen van de tweedeling, het bevorderen van de brede welvaart en het bevorderen van de integrale veiligheid, sneller en efficiënter geborgd worden. Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen:  Metropoolregio Eindhoven;  NV Bank voor Nederlandse Gemeenten;  Enexis Holding NV;  Glasvezel Helmond BV. Een toelichting op de verbonden partij is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Eventuele concrete beleidsresultaten, buiten de reguliere taken, voor het aankomende jaar zijn te vinden onder het kopje ‘Wat gaan we er voor doen?’ van dit programma.

89

3.13.2

Wat gaan we ervoor doen?

Wat gaan we het aankomende jaar doen? Informatieveiligheid en privacy Sinds september 2018 werkt de gemeente Helmond binnen de afdelingen met Decentrale Security en Privacy Officers (DSPO). Daarmee is de gemeente weerbaarder geworden. We willen nu een volgende stap in volwassenheid op het gebied van informatiebeveiliging en privacy realiseren. In 2021 zal hiertoe verdere invulling gegeven worden aan het handelingsperspectief van de directie. De verdere implementatie van de wettelijke en informatiebeveiligingsmaatregelen wordt projectmatig aangepakt, waarbij de FG (functionaris gegevensbescherming) en de CISO (chief information security officer) worden ondersteund door een implementatiemanager AVG/BIO. Daarnaast werven we ongeveer 6 DSPO’s ter ondersteuning van het huidige DSPO-team. Het einddoel is een decentrale borging in functies en integraliteit met onder andere het procesbeleid, functioneel beheer, architectuur en projectmatig werken. Dit traject is onderdeel van de digitale transformatie. Wet gemeenschappelijke regelingen In 2020 is een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in procedure gebracht. De wijzigingen hebben als doel het versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen. Na inwerkingtreding van de Wet (2021) geldt een overgangstermijn van twee jaar voor aanpassing van de gemeenschappelijke regelingen.

Stadsmarketing Vanaf 2023 zal Helmond Marketing enkel nog verantwoordelijk zijn voor toeristisch-recreatieve marketing en het koppelen van Helmond Marketing, de VVV en de activiteiten rondom Peelmarketing. In 2022 wordt hierop voorgesorteerd. Digitale Stad Half 2023 moet de gehele gemeente van een glasvezelnetwerk zijn voorzien. Dit zowel voor de huisaansluitingen als een netwerk voor de digitale ontwikkelingen in de openbare ruimte (ten behoeve van onder andere sensoren, camera’s en 5G). Voor de huisaansluitingen zal er in 2022, samen met de woningbouwcorporaties, op worden ingezet dat bij voorkeur 100% van hun woningvoorraad (1/3 van het totale potentieel van alle huisaansluitingen in Helmond), beschikt over een aansluitpunt op glasvezel. Een plan van aanpak hiervoor wordt in 2022 uitgevoerd. In 2022 komt de Brabantring tot stand, een samenwerking waarbinnen een glasvezelnetwerk tussen de vijf grootste Brabantse steden en de provincie wordt gerealiseerd samen met een uitvoeringsorganisatie (BRE/EFX). Dit met als doel om de digitale ontsluiting van zorg en maatschappelijke dienstverlening (onder andere ook ziekenhuizen, GGD ’s, bibliotheken, scholen) veilig, snel en duurzaam in te kunnen richten. In het nieuwe Huis voor de Stad zal als onderdeel van de Brabantring een zogenaamd opstappunt gerealiseerd worden.

Daarmee worden wij als gemeente een belangrijk knooppunt in deze ontwikkeling. We kunnen daarmee ook de digitale poort naar de Peel worden. Binnen het spoor van digitale inclusie zijn er in 2021 al verschillende succesvolle projecten opgestart. Eind 2021 wordt er een evaluatie uitgevoerd en het actieplan Digitale inclusie herijkt. Goede elementen zullen worden behouden en verankerd in de standaard beleidsuitvoering en/of door de markt worden opgepakt. Daarnaast worden nieuwe kansen uitgewerkt in een jaarplan voor 2022. Dit met als doel om iedereen mee te kunnen blijven laten doen aan de maatschappij en de digitale transformatie die deze ondergaat. We willen daarbij juist de tweedeling van de maatschappij helpen tegengaan en de brede welvaart bevorderen. 90

Binnen de opgave van de Centrum+-ontwikkeling en de schaalsprong zullen we in 2022 de kansen die digitalisering biedt om daaraan bij te dragen, verder vormgeven. Dat zal onder andere plaatsvinden binnen de verdere invulling van BSD, door de inrichting en het gebruik van slimme infrastructuur. Ook zullen we de verkenning naar de wenselijkheid en de meerwaarde van; het inzetten van een Digital Twin ten behoeve van de voorbereiding, communicatie en besluitvorming van de centrumontwikkeling en de woningbouwopgave in relatie tot bijvoorbeeld de energietransitie, mobiliteitsvraagstukken, veiligheid en leefbaarheid, actief gaan oppakken. In de samenwerking binnen UDI gaan we dit met partners als Brainport Development, BSD, Frauenhofer Institute TUE en de gemeente Eindhoven verder oppakken. De use cases die we daarvoor gaan gebruiken zijn BSD en de Knoop XLontwikkeling in Eindhoven. Als spin off lopen we mee met de wensen voor en de invulling van een eigen Digital Twin ten behoeve van de integrale stadsontwikkelingsopgaven. Beleidsresultaat verbonden partijen / samenwerkingsverbanden Glasvezel Helmond BV In 2022 werken we aan de volgende resultaten:  Het aanleggen van glasvezel in het centrum en het afronden van glasvezel in Helmond-West.

Dit voor zowel huisaansluitingen alsmede het netwerk in de openbare ruimte;  Het afronden van het aansluiten van alle (geschikte) lichtmasten, camera’s en VRI’s op de glasvezel;  Aanleggen van glasvezel in BSD en het optimaal participeren in de slimme infrastructuur;  Samen met de woningbouwcorporaties binnen de juridische mogelijkheden komen tot een beoogde maximale dekking van 100% van heel hun woningvoorraad op het Helmondse glasvezelnetwerk;  In samenwerking met de Brabantring-partners deze ook helpen realiseren. Daarbij de aansluiting van het opstappunt Helmond goed positioneren en helpen om de Peelgemeenten hierbij te betrekken. Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2022

2023

2024

2025

930

Indexering kapitaallasten

40

050

Helmond. Makers van de toekomst

100

070

Noodzakelijke aanpassingen Verkiezingen

82

82

82

82

182

82

82

122

Totaal Beleidsintensivering Bestuur en organisatie

Indexering kapitaallasten Bij de programmabegroting 2020 is besloten de vrije ruimte vanuit de kapitaallasten jaarlijks te indexeren. Hierdoor blijft het investeringsvolume in de pas lopen met de prijsstijgingen. De indexeringen voor de jaren 2022 – 2024 zijn al toegevoegd aan het kapitaallastenplafond in het meerjarenperspectief. Voor de jaarschijf 2025 wordt de jaarlijkse toename van € 40.000 toegevoegd. De dekking komt uit het accres van het gemeentefonds. Helmond. Makers van de toekomst Als stad willen we de komende jaren werken aan promotie van ons eigen DNA. De afgelopen tijd hebben we gewerkt aan de totstandkoming van het Verhaal van de Stad: Helmond, Makers van de 91

Toekomst. Via dit verhaal, passend bij de lef en durf die Helmond uitstraalt maar ook bij de vele toekomstige oplossingen waar we aan werken, willen we de stad sterker op de kaart zetten. Lokaal, regionaal en soms zelfs nog breder dan dat. Hiermee maken we Helmond, samen met de partners met wie we samenwerken, zichtbaarder. Zowel binnen als buiten de gemeentegrenzen. Noodzakelijke aanpassingen Verkiezingen De organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 vereist noodzakelijke aanpassingen om te blijven voldoen aan de wettelijke vereisten. Daarom zijn er extra faciliteiten nodig om de kwaliteit van het verkiezingsproces te kunnen blijven waarborgen. De structurele kosten van de noodzakelijke aanpassingen van € 82.000 kunnen niet worden gedekt uit het bestaande budget voor verkiezingen. Wij stellen voor om het budget structureel op te hogen met € 82.000 en deze te bekostigen uit de gemeentefondsuitkering.

3.13.3

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Rekening

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

11.053

6.706

12.243

12.972

13.358

13.637

Baten

1.690

1.945

1.799

1.948

1.948

1.948

Saldo

-9.363

-4.761

-10.444

-11.024

-11.410

-11.689

Storting

412

318

341

318

318

318

Onttrekking

125

287

110

-10.498

-11.232

-11.728

-12.006

Verrekening met reserves

Saldo

-9.649

-5.078

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2022 Lasten

Specificatie per hoofdproduct

2022 Baten

2022 Saldo

003 College van B&W

1.822

-1.822

010 Raad en raadscommissies

1.542

-1.542

020 Regionale aangelegenheden

1.781

-1.781

025 Bestuursondersteuning

1.259

260

-999

201

6

-195

050

Voorlichting communicatie stadspromotie

060 Beheer Basisregistraties

249

070 Stadswinkel

-249

3.728

1.439

-2.289

920 Financiering en treasury

318

380

63

930 Nieuwe investeringen

1.191

-1.191

493

-493

935 Centrum- en regiofunctie Totaal

12.583

92

2.086

-10.498

3.14

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten waarvoor geen specifiek bestedingsdoel is bepaald. In dit hoofdstuk zijn de onderdelen opgenomen die deel uitmaken van de algemene dekkingsmiddelen en deze worden kort toegelicht. Dit met uitzondering van die onderdelen waarvan de besteding van lokale heffingen gebonden is aan de opbrengsten - zoals bijvoorbeeld bij rioleringen, afvalstoffen, leges, markten, parkeren en dergelijke.

3.14.1

Financieel overzicht

Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2022

2023

2024

2025

910

Areaalontwikkeling

185

970

Areaalontwikkeling

-226

944

Storting Algemene reserve

970

Indexering kapitaallasten – dekking accres gemeentefonds

970

Terugdraaien indexering gemeentefonds

970

Dekking noodzakelijke aanpassingen Verkiezingen uit gemeentefondsuitkering

-82

-82

-82

-82

991

Digitale weerbaarheid en privacy

775

650

650

650

991

Griffie – Uitbreiding communicatie

45

45

45

45

991

Uitbreiding personele capaciteit

1.000

1.000

1.000

1.000

-500

-500

-250

-500

992 910 991

1.890

600 -40 1.300

Uitbreiding personele capaciteit – dekking extra overhead rendabel personeel Uitbreiding personele capaciteit – dekking personeelsbegroting

Stijging verzekeringspremie brandverzekering

Totaal Beleidsintensivering Algemene dekkingsmiddelen

100

100

100

100

3.728

2.313

2.263

632

Areaalontwikkeling Jaarlijks wordt de begroting bijgesteld voor areaalontwikkelingen die verband houden met de groei van de stad. Hierdoor kan de gemeente de toegenomen kosten in verband met bevolkingsgroei en groei van het aantal woningen opvangen. Tot en met 2024 is deze toename voorzien in het meerjarenperspectief. Voor de nieuwe jaarschijf 2025 wordt de jaarlijkse toename van € 226.000 toegevoegd (verdeeld over programma 11 openbare ruimte en programma 14 algemene dekkingsmiddelen). Dit financieren we uit de verwachte extra opbrengst Onroerendezaakbelasting (OZB) in 2025 als gevolg van de toegenomen waarde van onroerend goed en uit de bijstelling van het gemeentefonds. Storting Algemene reserve De resterende incidentele middelen van de meerjarenbegroting 2022-2025 worden gedoteerd aan de algemene reserve.

93

Indexering kapitaallasten De ruimte voor kapitaallasten wordt jaarlijks geïndexeerd met € 40.000. Hierdoor blijft het investeringsvolume in de pas lopen met de prijsstijgingen. Voor de jaren 2022 – 2024 is de indexering al in de budgetten opgenomen en in deze begroting wordt jaarschijf 2025 toegevoegd. De dekking komt uit het accres van het gemeentefonds. Terugdraaien indexering gemeentefonds In de berekening van de gemeentefondsuitkering zijn ook middelen opgenomen voor loon- en prijscompensatie voor toekomstige jaren. Deze middelen worden gereserveerd en ingezet in de betreffende begrotingsjaren. Om de Programmabegroting 2021-2024 sluitend te krijgen is in jaarschijf 2024 de reservering voor loon- en prijscompensatie verlaagd en ingezet als dekking. Dit betekent dat er vanaf 2024 minder/te weinig middelen beschikbaar zijn om de loon- en prijscompensatie te kunnen voldoen. Om ervoor te zorgen dat er vanaf 2024 loon- en prijscompensatie kan worden toegekend zonder dat dat ten koste gaat van beschikbare ruimte, moet de onttrekking ongedaan gemaakt worden. Dit doen we bij de herverdeling van het gemeentefonds. Dekking noodzakelijke aanpassingen Verkiezingen uit gemeentefondsuitkering De organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 vereist noodzakelijke aanpassingen om te blijven voldoen aan de wettelijke vereisten.

Daarom zijn er extra faciliteiten nodig om de kwaliteit van het verkiezingsproces te kunnen blijven waarborgen. De structurele kosten van € 82.000 zijn opgenomen in programma 13 en deze worden gedekt uit de gemeentefondsuitkering. Digitale weerbaarheid en privacy De jaarrapportage van de Functionaris voor de Gegevensbescherming (FG) en de bestuursrapportage over de informatieveiligheid zijn gemaakt. Hierin is aangegeven dat de groei die we maken niet snel genoeg is voor de dreigingen waar we nu al mee worden geconfronteerd. De bevindingen in die rapportage waren aanleiding om de aanpak voor 2021 en volgende jaren aan te passen zodat we versnellen. Om grotere stappen te maken zijn extra middelen nodig. De opbouw van het daarvoor benodigde bedrag is uitgewerkt in het handelingsperspectief. Dit handelingsperspectief is opgesteld naar aanleiding van de hiervoor genoemde rapportage over AVG en informatieveiligheid. Griffie – uitbreiding communicatie De functie van communicatieadviseur bij de griffie wordt uitgebreid tot 36 uur per week (fulltime). Hierdoor kan de gemeenteraad beter ondersteund worden. De nieuwe communicatieadviseur krijgt een zwaardere rol dan de klassieke voorlichtingstaken en moet echt gaan werken aan vernieuwende participatievormen en de relatie tussen raad en samenleving.

Uitbreiding personele capaciteit Mede ingegeven door de schaalsprong die we als stad willen maken, moet ook de organisatie kwantitatief en kwalitatief meegroeien om de noodzakelijke ontwikkelingen te kunnen ondersteunen. In Raadsinformatiebrief 61 van 25 mei jongstleden informeerden wij uw raad over de werving van extra capaciteit (zowel inhuur als vast) om de realisatiekracht van onze organisatie te vergroten. De genoemde uitbreiding betreft met name personeel die aan projecten uit onze strategische programma’s werken en de kosten ervan worden ook gedekt uit deze projecten. Daarnaast heeft deze uitbreiding ook effect op de zogenaamde overheadfuncties, zoals bijvoorbeeld management, financiën, personeelszaken en ondersteunende functies. Deze dienen verhoudingsgewijs mee te groeien.

94

Stijging verzekeringspremie brandverzekering De brandverzekering is per 1 januari 2021 opnieuw (Europees) aanbesteed. Deze aanbesteding is (zoals in de lijn der verwachting gezien de huidige verzekeringsmarkt), minder succesvol verlopen dan de vorige periode. In de vorige periode hebben we kunnen profiteren van een nieuwe speler op de markt die voor 100% dekking tegen een extreem lage premie in heeft geschreven. Om nu 100% dekking te krijgen hebben we vijf verzekeraars in moeten laten stappen, tegen fors hogere premie’s waardoor het reguliere budget opgehoogd moet worden met € 100.000. Investeringen Voorgenomen investeringen 2022

(bedragen x €1.000)

Hoofd Investering product 991 Onderhoud en vervanging van de ICT-infrastructuur Totaal Algemene dekkingsmiddelen

Bruto Verwachte Netto investering bijdrage investering 895 895

-

895 895

Onderhoud en vervanging van de ICT-infrastructuur Om het huidige niveau van bedrijfsvoering en het digitale serviceniveau van de dienstverlening in stand te houden zijn de komende jaren vervangingen op het gebied van digitalisering en automatisering reguliere vervangingsinvesteringen noodzakelijk. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Rekening

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

38.931

37.982

40.860

40.590

42.944

44.266

Baten

210.660

221.090

237.437

236.463

237.695

239.248

Saldo

171.729

183.108

196.576

195.873

194.751

194.982

Storting

6.654

81.592

1.903

607

630

3.430

Onttrekking

12.383

85.077

4.956

2.099

1.154

3.954

Saldo

177.458

186.593

199.630

197.365

195.276

195.507

Verrekening met reserves

95

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2022 Lasten

2022 Baten

2022 Saldo

910 Organisatie algemeen

665

1.405

740

940 Post Onvoorzien

250

Specificatie per hoofdproduct

-250

944 Overige financiële middelen

2.309

701

-1.608

950 Onroerend zaak belasting

412

23.513

23.101

960 Overige belastingen

827

985

158

Algemene 970 rijksuitkeringen/gemeentefonds

1.352

210.336

208.984

991 Overhead

39.911

5.453

-34.458

992 Doorbelasting overhead

-2.964

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

3.14.2

42.763

2.964 242.393

199.630

Lokale heffingen

Bij dit onderdeel wordt een totaalbeeld gegeven van de opbrengsten uit lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is aan de opbrengsten. In de paragraaf “overzicht lokale heffingen” wordt naast de geraamde inkomsten uit lokale heffingen ook aandacht besteed aan het beleid ten aanzien van lokale heffingen, lokale lastendruk en het kwijtscheldingsbeleid. (bedragen x € 1.000)

Soort heffingen Onroerende zaakbelasting Hondenbelasting Precariobelasting Totaal lokale heffingen

3.14.3

Raming 2022 23.513 586 305 24.404

Algemene uitkeringen

Het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten en de ontwikkeling hiervan bepaalt in belangrijke mate de financiële ruimte van gemeenten. De gemeentefondsmiddelen zijn in principe vrij besteedbaar; het is een algemeen dekkingsmiddel. Het Helmondse beleid is dat de taakmutaties, decentralisatie- en integratie-uitkeringen één op één worden ingezet voor de betreffende beleidsterreinen. Een inhoudelijke toelichting op het gemeentefonds staat in paragraaf 2.3 beschikbare ruimte.

3.14.4

Kosten van overhead

Om inzicht te krijgen in de kosten moeten gemeenten op grond van het BBV de baten en lasten op het niveau van de programma’s presenteren en worden deze centraal begroot en verantwoord. De kosten van de overhead worden afzonderlijk opgenomen. Denk daarbij aan ondersteunende afdelingen zoals financiën, communicatie, personeelszaken en automatisering maar ook huisvesting en managementkosten.

96

Het BBV schrijft voor, dat overheadkosten enkel nog doorberekend mogen worden aan de investeringen en aan de grondexploitatie. De overheadkosten op heffingen worden niet doorberekend, maar wel in de paragraaf lokale heffingen extracomptabel in beeld gebracht.

3.14.5

Vennootschapsbelasting

Belastingplicht Vanaf 1 januari 2016 is de gemeente Helmond belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. De aangiften over de jaren 2016 tot en met 2019 zijn ingediend. Alleen over het jaar 2016 is de definitieve aanslag inmiddels vastgesteld. Voor de overige jaren hebben we nog geen definitieve aanslag ontvangen. Verschuldigde vennootschapsbelasting: De resultaten van de ingediende aangiften over de jaren 2016 tot en met 2019 leiden niet tot het betalen van vennootschapsbelasting. Gedurende de eerste jaren van de belastingplicht zijn fiscale verliezen ontstaan die kunnen worden verrekend met fiscale winsten van latere jaren. Het was tot voor kort de verwachting dat door de te verrekenen verliezen de eerstvolgende jaren geen vennootschapsbelasting betaald hoefde te worden. Vanwege een aantal redenen is deze verwachting gewijzigd waardoor over 2022 wellicht wel vennootschapsbelasting betaald moet worden, omdat de te verrekenen verliezen onvoldoende zijn om de te verwachten positieve resultaten volledig te kunnen verrekenen.

Dit belangrijkste redenen zijn: - de invoering van een renteaftrekbeperking waardoor minder kosten ten laste van de winst gebracht kunnen worden; - beperktere mogelijkheden om fiscale verliezen naar de toekomst toe te verrekenen; - het standpunt van de belastingdienst dat reclame-inkomsten belast moeten worden Of we over 2022 vennootschapsbelasting moeten betalen is nog erg onzeker en is, naast de hiervoor genoemde redenen hoofdzakelijk afhankelijk van de realisatiecijfers van het grondbedrijf over 2022.

3.14.6

Ruimte Onvoorziene uitgaven

In onze begroting nemen we jaarlijks ruimte op voor het opvangen van onvoorziene zaken (post onvoorzien). De omvang van de post onvoorzien bedraagt in 2022 € 250.000. Deze post wordt alleen gebruikt in geval van calamiteiten en onontkoombare knelpunten, die niet voorzien zijn en zich in de loop van 2022 voordoen.

97