CConstaterende datHelmond
Koppel je AI →
Document · PDF

Procesverslag bijlage bij formatieverslag

Gemeenteraad 9 juni 2026, gemeente HelmondBij agendapunt: Presentatie en bespreking aangeboden coalitieakkoord14.261 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

De Kamenij is geschikt voor de WKR Het pand is de afgelopen jaren ook voor de WKR gebruikt. Het biedt voldoende ruimte om een grote groep een warme en veilige nachtopvang te geven. Er zijn weinig klachten van omwonenden geweest de afgelopen jaren en het pand voldoet aan de veiligheidseisen die gesteld zijn door politie en brandweer. Risico van een eenjarige vergunning De Kamenij Wanneer we een vergunning verlenen voor slechts 1 jaar, is daarna opnieuw verlengen niet meer mogelijk. Het is niet realistisch dat we binnen 1 jaar een nieuwe locatie ter beschikking hebben. Zonder locatie voor de WKR moeten dan in de winterperiode tientallen mensen op straat overnachten, met alle risico’s die daarbij komen kijken. Memo Vestiging woonzorginstellingen Er speelt op dit moment een casus die mogelijk interessant is in relatie tot het coalitieakkoord. Het gaat om het vestigen van woonzorgvoorzieningen.

20

Concrete casus Aan de Azalealaan in Helmond-Oost is een Domusvoorziening gevestigd. Dit is een 24-uurs voorziening voor mensen die langdurig verslaafd zijn. Vaak spelen psychiatrische problemen ook mee. De mensen die er verblijven hebben schulden, geen vaste woonplek, geen werk of dagbesteding en geen sociaal netwerk. Meestal hebben ze ook een relatie met justitie. Het doel van hun verblijf is om met hen samen te werken aan het oplossen van problemen en het vinden van een passende dagbesteding. De voorziening aan de Azalealaan zorgt voor druk op de leefbaarheid in de directe omgeving (omwonenden, instelling voor speciaal onderwijs), vooral door een aanzuigende werking op derden. Tegelijkertijd is het hebben van zo’n voorziening in Helmond vanuit sociaal-maatschappelijk oogpunt belangrijk. De doelgroep kan nauwelijks elders terecht. Er is een oplossing in het vooruitzicht, namelijk verplaatsing naar de Molenstraat. Dit is in dezelfde wijk, maar de locatie biedt meer mogelijkheden om overlast te beheersen. Op basis van het beleid heeft het echter de voorkeur om de voorziening naar een andere wijk te verplaatsen. Een andere plek is echter niet op korte termijn voor handen, terwijl er wel tijdsdruk ligt vanwege het einde van de looptijd van het contract voor de Azalealaan in 2027.

Uitzoomen naar het coalitieakkoord Het college is bevoegd om zo’n keuze over het verhuizen van de Domusvoorziening te maken. De vestiging van een Domusvoorziening in de wijk roept de nodige zorg en emoties op. Voor het coalitieakkoord is het interessant om te kijken naar de bovenliggende vraag die speelt. Die vraag is of Helmond ook in de toekomst over zo’n voorziening wil beschikken en in hoeverre de spreiding van woonzorglocaties over wijken een harde voorwaarde is. In de context Ambtelijk wordt gewerkt aan een bestuursopdracht om beter grip te krijgen op de vestiging van zorgaanbieders. Er is een vertrouwelijk collegevoorstel in de maak dat naar verwachting op 15 juni a.s. naar het college. Ook wordt binnenkort een kwartiermaker aan gesteld die aan de slag gaat met de spreiding van deze doelgroepen over Helmond en de Peelgemeenten.

Sporten & Bewegen Sportaccommodaties Vraag: Kan een beeld worden gegeven van de financieel-technische aspecten ten aanzien van sportaccommodaties? Antwoord: Beleid Sport en bewegen, onderwijs We zetten sport en bewegen in als bijdrage aan het oplossen van sociaal maatschappelijke uitdagingen en daarmee komen inwoners op een laagdrempelige manier in aanraking met de juiste beweegactiviteiten. De basis wordt gelegd door de aanwezige sportaccommodaties en de beweegvriendelijke leefomgeving. Voor veel inwoners is dit voldoende stimulans om te sporten en bewegen. Anderen hebben meer ondersteuning nodig om de gewenste positieve effecten te bereiken. Het aanbieden van bewegingsonderwijs is een wettelijke taak van onderwijsinstellingen. We stimuleren de samenwerking met scholen om te voorzien in voldoende kwalitatief bewegingsonderwijs en versterken de relatie tussen jeugd, sport en gezondheid (signalerend en preventief). Jibb+ ondersteunt de scholen bij het aanbod sport en bewegen. Tevens stimuleren we kinderen om lid te worden van een (sport)vereniging. Sportaccommodaties Het huidige sportaccommodatiebeleid is er op gericht voldoende en kwalitatief goede basisvoorzieningen te hebben en in stand te houden. De primaire verantwoordelijkheid voor het in stand houden van geprivatiseerde voorzieningen ligt bij de verenigingen zelf.

Redenen voor het privatiseren van sportaccommodaties: - Beperking van gemeentelijke uitgaven voor sport - Efficiënter en effectiever beheer en onderhoud van sportaccommodaties 21

-

Meer eigen verantwoordelijkheid bij de sportverenigingen.

Bij het overhevelen van de accommodaties naar de sportverenigingen zijn er destijds geen afspraken gemaakt over bekostiging van nieuwbouw. Enkel over beheer en onderhoud van bestaand vastgoed. De rekenkamer heeft er eerder een onderzoek aan gewijd en bovenstaande ook geconcludeerd. In de actualisatie van de sportnota in 2021 (t/m 2030) is het privatiseringsbeleid van buitensportaccommodaties voortgezet. We zien nu dat sportaccommodaties verouderd zijn of vragen om uitbreiding. Gezien de huidige financiële ontwikkelingen van de gemeente en het feit dat verenigingen deze investeringen niet (volledig) kunnen bekostigen vraagt dit om de eerder geformuleerde uitgangspunten te heroverwegen. In de programmabegroting 2026-2029 is hiervoor opgenomen dat er in 2026 een afwegingskader opgesteld wordt dat richting geeft aan de vraag wanneer en onder welke voorwaarden de gemeente investeert in sportaccommodaties. Er wordt een nieuw, kwalitatief sterk en functionerend afwegingskader geïmplementeerd dat richting geeft aan de vraag wanneer en onder welke voorwaarden de gemeente mogelijk investeert in renovatie- of nieuwbouwprojecten van sportaccommodaties. Hiermee worden alle aanvragen op dezelfde transparante manier beoordeeld, waardoor gelijke kansen ontstaan voor verenigingen en een eerlijke, consistente behandeling.

Een belangrijke opmerking hierbij is dat een positieve uitkomst niet automatisch betekent dat er ook een financiële bijdrage volgt. Het is aan de Raad om hiervoor middelen beschikbaar te stellen. Ook een beleidskader voor deprivatisering van sportaccommodaties maakt onderdeel uit van dit afwegingskader. Dit is noodzakelijk om in de gemeente Helmond toekomstbestendige sportaccommodaties te realiseren.

Organisatie Doorwerken na de AOW-leeftijd Vraag: Is er beleid (op komst) voor langer doorwerken na de AOW-leeftijd of wordt dat? Antwoord: In de CAO is hierover iets vastgelegd. In Artikel 2.10 Einde arbeidsovereenkomst bij bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd 1. De arbeidsovereenkomst eindigt van rechtswege met ingang van de dag waarop de werknemer de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt. 2. Van beëindiging van de arbeidsovereenkomst in lid 1 kunnen werkgever en werknemer afzien, als zij dat met elkaar afspreken. Er is geen aanvullend beleid nu, en ook niet in ontwikkeling. HR-jaarverslag Vraag: Kan het HR-jaarverslag worden verstrekt? Antwoord: Het HR-jaarverslag is verstrekt.

Financien Afbouw financiële risico’s grondpositie Nieuw-Brandevoort Vraag: Kan inzicht worden gegeven in de mate waarin een wijziging van de woningmix in Nieuw-Brandevoort tot een afbouw van financiële risico’s leidt en wat de impact hiervan is op de woningmix bij andere woningbouwontwikkelingen in de stad?

22

Antwoord: Eerder is een financiële doorrekening op hoofdlijnen gemaakt. Dit was ter ondersteuning van het te nemen besluit over de kaders voor Nieuw Brandevoort, Dit geeft inzicht in wat te verwachte financiële effecten zijn van nog te maken keuzes. Deze inzichten zijn gedeeld en besproken in de themasessie met de raad in oktober 2025, waarbij het te verwachte eindresultaat circa -/- € 40 mln. was (prijspeil 2025) bij de realisatie van 4.000 woningen. Disclaimer De financiële doorrekening is een eerste grove financiële inschatting en de wet van de grote getallen geldt. Een kleine aanpassing in een grote som heeft een grote impact. Verdere uitwerking is noodzakelijk om een betere inschatting te kunnen maken van het te verwachte financiële resultaat en gaat dus leiden tot wijzigingen. Recent, in de raadsvergadering van 24 februari 2026, zijn de stedenbouwkundige ontwikkelvisie (geamendeerd), de kaders voor de grondexploitatie, het participatieplan en de opdracht voor nadere uitwerking vastgesteld. Een aantal zaken in de stedenbouwkundige ontwikkelvisie en kaders voor de grondexploitatie zijn concreet genoeg om een berekening van te maken. Echter, een aantal zaken is nu nog niet ver genoeg uitgewerkt om een berekening van te maken. Dit wordt bij het structuurplan verder uitgewerkt. Tot die tijd wordt gerekend met aannames.

Werkwijze berekening Het vertrekpunt van de financiële doorrekening is de huidige boekwaarde. Vervolgens is een inschatting gemaakt van de toekomstige, nog te maken kosten en nog te realiseren opbrengsten. De basis voor die inschatting is de stedenbouwkundige ontwikkelvisie. Daaruit volgt een ruimtegebruik en programma. De ontwikkeling van Nieuw Brandevoort omvat een totale doorlooptijd van naar verwachting 20 jaar. Dit doen we dus in stapjes met verschillende deelgebieden, die zorgen voor een continue stroom van woningbouw met een divers aanbod van woningtypen. Het groene raamwerk zorgt voor de samenhang van de deelgebieden bij deze gefaseerde ontwikkeling. Het abstractieniveau van de stedenbouwkundige ontwikkelvisie sluit aan bij deze planningshorizon en vormt een onderbouwde basis die ruimte biedt voor flexibiliteit. Dit is belangrijk om bij toekomstige deelgebieden in te spelen op actuele en bijgestelde (wettelijke) kaders en richtlijnen. Met de stedenbouwkundige ontwikkelvisie leggen we de kernkwaliteiten vast (leefstraten, beekdalpark, groen raamwerk, aansluiting op de omgeving), richting voor de hoofdstructuren, hindercontouren en het principe van het organische grid en slim meervoudig ruimtegebruik voor groen/water/speel- ontmoet- en parkeervoorzieningen). Dit is op een abstract niveau en wordt verder uitgewerkt in het structuurplan.

Actualisatie financiële doorrekening Op dit moment wordt de financiële doorrekening geactualiseerd naar prijspeil 2026 (welke eerder uitkwam op een verwacht eindresultaat van -/- € 40 mln.). Hiervoor moeten nog een aantal acties worden uitgevoerd zoals bijvoorbeeld een taxatie voor de te verwachten kosten van nog te verwerven gronden en de te verwachten opbrengsten voor verkoop van appartementen. Op basis van een eerste indicatie komt deze actualisatie uit op een eindresultaat tussen -/- € 30 mln. en -/- € 50 mln. Deze bandbreedte van circa € 20 mln. is niet vreemd bij dergelijke, grote ontwikkelingen. Ook hier is het effect van de wet van de grote getallen zichtbaar. Financiële impact gevraagde varianten Varianten waarin minder sociale huur wordt gerealiseerd en meer betaalbare koop, hebben een zeer beperkte financiële impact. De verwachting is dat het eindresultaat hiermee circa € 1 mln. tot € 3 mln. verbeterd. Als in de woningmix een financiële optimalisatie wordt gezocht, dan moet sociale huur worden vervangen door vrije sector woningen. De wijziging naar minder sociale huurwoningen kent echter een aantal belangrijke kanttekeningen: − Zowel de stedenbouwkundige ontwikkelvisie als de kaders voor de grondexploitatie zijn vastgesteld. Het wijzigen van het aandeel sociale huur vraagt om herziening van deze stukken en het genomen raadsbesluit.

Dit leidt tot vertraging in het proces en daarmee dus tot vertraging van verkoop van bouwgrond. − Er wordt niet voldaan aan reeds gemaakte afspraken met de regio, de provincie en het rijk. Dit zal eveneens leiden tot vertraging. Daarnaast brengt dit mogelijk de toegezegde subsidie van de

23

−

woningbouwimpuls in gevaar en kan dit betekenen dat in de komende jaren geen aanspraak gemaakt kan worden op de Beethovenmiddelen. Als de sociale huurwoningen elders in de stad gerealiseerd moeten worden, wordt het financiële probleem enkel verschoven, waarbij binnenstedelijk bouwen grotere (financiële) uitdagingen kent dan bouwen op een uitleglocatie zoals Brandevoort. Daarnaast draagt het verschuiven niet bij aan het verkleinen van de ongelijkheid in de stad, wat ook niet aansluit bij de woonvisie.

Andere mogelijke financiële optimalisaties Als gezocht wordt naar financiële optimalisaties dan kan een aantal zaken worden onderzocht, zoals: − Het aandeel uitgeefbare grond (te verkopen grond) in het plangebied vergroten. Hiermee wordt niet bedoeld meer woningen maar meer uitgeefbare grond behorend bij de huidige geplande 4.000 woningen. Dus grotere uitgeefbare percelen en minder openbare ruimte. Bij de uitwerking van het structuurplan zal dit verder vorm gaan krijgen: keuzes maken welke straatprofielen worden gehanteerd en welke afstanden tussen gebouwen en tot groen bijvoorbeeld wenselijk zijn. Uiteraard moet hierbij wel worden voldaan aan wet- en regelgeving. − De gestelde ambities voor de inrichting van het groen kunnen heroverwogen worden. Dan wel kan onderzocht worden of compensatie van natuur buiten het plangebied opgelost kan worden en welke impact dat heeft. − De parkeeroplossing verder uitwerken en optimaliseren. Met name het gebouwd parkeren voor de middenhuur en betaalbare koopwoningen kent een grote onrendabele top. Het parkeren voor deze segmenten kan ook op een andere manier worden opgelost, bijvoorbeeld door het (gedeeltelijk) loslaten van de ambitie voor autoluwe woonstraten. − Het is niet persé nodig om de nog te verwerven gronden ook daadwerkelijk allemaal te verwerven.

Het plan kan ook worden gerealiseerd zonder dat de gemeente eigenaar wordt van deze laatste gronden. Voor het industriegebied liggen mogelijkheden op zelfrealisatie door de huidige eigenaar. Financiële risico’s Algemeen geldt dat het zo snel mogelijk komen tot verkoop van bouwgrond belangrijk is om de financiële risico’s van de gemeente af te bouwen. Dit onderwerp, de werking van het grondbedrijf met betrekking tot de reserve en risico’s kan in een aparte special worden toegelicht aan de raad. Deze uitnodiging staat nog steeds. − Zoals ook in de paragraaf grondbeleid bij de jaarrekening 2025 is toegelicht is al geanticipeerd op de nieuwe grondexploitatie voor Nieuw Brandevoort: − In de risicoanalyse is al rekening gehouden met het verwacht tekort op de nieuwe grondexploitatie voor het Noordelijk gedeelte. Bij de projectspecifieke risico’s is een bedrag van € 44 miljoen opgenomen om in 2026, als de nieuwe grondexploitatie wordt vastgesteld, direct een voorziening te kunnen treffen voor het verwacht verlies. − Geen winstnemingen volgens de POC methode op de huidige grondexploitatie Brandevoort 2. Het oude plan laat bij de jaarrekening 2025 een positief verwacht eindresultaat zien. Volgens de POC methode zou hierop winst genomen moeten worden.

Door de beoogde nieuwe grondexploitatie voor Nieuw Brandevoort als specifiek projectrisico te benoemen is de uitkomst van de POC methode op € 0 gesteld en is dus geen tussentijdse winstneming gedaan. Vervolg planning en proces In februari 2026 zijn onder andere de stedenbouwkundige ontwikkelvisie (geamendeerd) en de kaders voor de grondexploitatie vastgesteld. Op basis daarvan kan de huidige grondexploitatie (Brandevoort II) worden gewijzigd en in 2026 nog worden voorgelegd aan de raad ter besluitvorming. Het is belangrijk om deze stap dit jaar te zetten omdat de huidige grondexploitatie (Brandevoort II, het plan ‘Rob Krier’) te ver van de werkelijkheid afligt. Als het raadsbesluit voor 31-12-2026 wordt genomen, dan kan de aanpassing bij de jaarrekening 2026 worden verwerkt en kan met een meer realistisch scenario voor het noordelijk gedeelte worden gerekend. Alsdan hebben we een realistisch startpunt waarmee toekomstige herzieningen van deze grondexploitatie (waarin dan mogelijke financiële optimalisaties worden verwerkt) ook goed, eenduidig en inzichtelijk kunnen worden vergeleken. Alsdan kan goed inzichtelijk gemaakt worden wat de financiële effecten zullen zijn van specifieke (financiële) optimalisaties. Met het huidige, oude, plan waarmee nog steeds gerekend wordt voor de jaarrekening, kan dit niet meer goed inzichtelijk gemaakt worden.

Er zijn te veel, te grote verschillen en dit ligt veel te ver uit elkaar. Als eerst de stedenbouwkundige ontwikkelvisie moet worden aangepast, danwel de kaders voor de grondexploitatie wijzigen, wordt een besluit over de grondexploitatie dit jaar niet gehaald en moeten we nog steeds die vergelijking maken die dus eigenlijk niet kan en geen realistisch beeld geeft. 24

Ondertussen wordt gestart met de uitwerking van het structuurplan (onderdeel van de opdracht nadere uitwerking). Dit leidt tot een betere, nauwkeurigere uitwerking van de stedenbouwkundige ontwikkelvisie waarbij gezocht wordt naar financiële optimalisaties. Zowel de uitwerking van het structuurplan als de impact op de grondexploitatie worden ter besluitvorming voorgelegd aan de raad in 2027. Op deze manier zit er een 2-trap in de uitwerking en besluitvorming waardoor in de huidige grondexploitatie zo snel mogelijk de wijzigingen worden doorgevoerd en de raad alsnog kan besluiten dan wel kan bijsturen in de uitwerking van het structuurplan. Overzicht ombuigingen Vraag: Is er een totaaloverzicht van ombuigingen die in aanloop naar de begroting 2026 besproken zijn? Antwoord: In de programmabegroting 2026-2029 is in bijlage 6.12 een totaaloverzicht opgenomen van alle ombuigingen die in de begroting verwerkt zijn. Een toelichting op iedere afzonderlijke ombuiging staat in het programma waar de ombuiging betrekking op heeft. Niet overgenomen beheersmaatregelen en businesscases In het traject om te komen tot dit overzicht, hebben meerdere voorstellen voorgelegen. Deze zijn beoordeeld op basis van een afwegingskader van 9 onderdelen (o.a. juridische en maatschappelijke impact, beginselen van behoorlijk bestuur etc.).

Daarbij is het stoplichtmodel gebruikt: groen = geen belemmering, oranje = twijfel en rood = niet acceptabel. De maatregelen die niet overgenomen zijn, of die nog verder uitgezocht moesten worden zijn als volgt: Niet uitgezochte businesscases en pm’s In het voortraject zijn veel ideeën opgehaald. Alle mogelijke opties waren bespreekbaar. Hierdoor ontstond een veelzijdige lijst, waarop ook onderwerpen stonden die niet meteen haalbaar waren. Of misschien zelfs helemaal niet haalbaar waren. Deze mogelijkheden moesten verder onderzocht worden, waardoor ze als ‘businesscase’ benoemd zijn. Van een aantal onderwerpen is inmiddels de impact duidelijk. Voor die onderwerpen is het afwegingskader ingevuld. Echter bij een aantal mogelijkheden is nog niet duidelijk welke financiële besparing mogelijk is. Deze zijn met pm aangeduid. Nieuwe mogelijkheden Het geactualiseerde budgettair beeld voor de nieuwe programmabegroting 2027-2030 start met een negatief saldo. Op basis van de voorjaarsnota van het Rijk, verwachten we niet veel extra middelen. Vandaar dat in de voorbereiding van de begroting wordt nagedacht over aanvullende ombuigingsmogelijkheden. Hierbij ligt de focus vooral op die onderdelen waar een substantiële besparing (groter dan € 100.000) mogelijk lijkt. De onderwerpen zijn nog niet getoetst aan het afwegingskader.

Of die maatregelen mogelijk zijn en wat de impact is, moet nog nader onderzocht worden. De voorlopige uitwerking moet worden beschouwd als een denkrichting met voorstellen die rijp en groen zijn. Er moet nog een verdere verkenning worden uitgevoerd.

25

Verlagen bijdrage aan Stadshobbycentrum

€ 50.000

€ 50.000

€ 50.000

€ 50.000

Verlengde schooldag Begroot k€ 350

€0

€0

€0

€0

Informele zorg

€0

€0

€0

€0

Bekostigingsmethodiek; budgetplafond 5%

€0

€0

€0

€ 1.500.000

Bekostigingsmethodiek; outputgericht segment 1

€0

€0

€0

€ 500.000

€ 50.000

€ 50.000

€ 50.000

€ 2.050.000

Verlagen bijdrage aan RIEC + teruggaaf overschot reserve RIEC

€ 110.000

€ 110.000

€ 110.000

€ 110.000

Effectief bestrijden Japanse duizendknoop DEF

€ 60.000

€ 120.000

€ 120.000

€ 120.000

Totaal programma 2 Duurzaam en leefbaar

€ 170.000

€ 230.000

€ 230.000

€ 230.000

Totaal programma 1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Programma 2 Duurzaam en leefbaar

Algemene dekkingsmiddelen Verhoging hondenbelasting

50.000

50.000

50.000

50.000

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

€ 50.000

€ 50.000

€ 50.000

€ 50.000

Totaal niet overgenomen beheersmaatregelen en businesscases

€ 270.000

€ 330.000

€ 330.000

€ 2.330.000

Overzicht 1: niet overgenomen beheersmaatregelen en businesscases

26

5

9 Conclusie VJN2025

4

8 Kadernota Sociaal Domein

3

6 Organisatorisch

2

7 Ambitie akkoord

1

4 Ethisch

2029

5 Contractrueel

2028

3 Beginselen van behoorlijk bestuur

2027

1 Juridisch 2026

Programma 1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

2 maatschappelijk

Beheersmaatregelen en businesscases

6

7

8

9

Reikwijdte jeugdwet; Respijtzorgprofessionele niet meer inzetten Extra verlagen subsidieplafonds organisaties per 2026 met deelplafonds (10%) Niet indexeren budgetten jeugd/Wmo 2026 Schuldhulp ondernemers / particulieren versoberen

€ 175.000

€ 175.000

€ 175.000

€ 175.000

€ 1.380.000

€ 1.380.000

€ 1.380.000

€ 1.380.000

€ 1.300.000 pm

€ 1.300.000 pm

SROI stopzetten Kritischer toetsen op beschermingsbewind

€ 1.300.000

€ 1.300.000

pm

pm

pm

pm

pm

pm

pm

Bekostigingssystematiek Wmo begeleiding individueel

pm

pm

pm

pm

Huishoudelijke ondersteuning sturen in dure wijken

pm

pm

pm

pm

Sturen op overhead organisaties

pm

pm

pm

pm

Aanbesteding hulpmiddelen, minder aanpassingen/maatwerk

pm

pm

pm

pm

Activiteiten buiten huidige regelingen (subsidie / inkoop)

pm

pm

pm

pm

GGD (als onderdeel bij de GR'en)

pm

pm

pm

pm

Complexe scheiding

pm

pm

pm

pm

Reikwijdte jeugdwet; minder inzet op dyslexie

pm

pm

pm

pm

Verwijzers; Sturen op inzet POH

pm

pm

pm

pm

Verwijzers; sturen op Medische verwijsroute

pm

pm

pm

pm

Uitbreiding van voorliggend veld; diagnostiek

pm

pm

pm

pm

Onderwijs; Voorzieningen voorliggend aan Wet passend onderwijs

pm

pm

pm

pm

Onderwijs; Collectief financieren en organiseren integraal zorgaanbod

pm

pm

pm

pm

Onderwijs; Absoluut verzuim & producten dagbesteding of dagbehandeling

pm

pm

pm

pm

Investering Jeugdconsulent fte uitgezocht zijn programma 1 Meedoen, rondkomen, Totaal business cases die nog2niet

€ -200.000

€ -200.000

€ -200.000

€ -200.000

vooruitkomen

€ 2.655.000

€ 2.655.000

€ 2.655.000

€ 2.655.000

Programma 2 Duurzaam en leefbaar Afschrijven vastgoed naar restwaarde + verlengen afschrijvingstermijn (businesscase) DEF pm

pm

pm

pm

Vastgoed onderhoud (businesscase) DEF

pm

pm

pm

pm

Verkoop commercieel vastgoed (businesscase) DEF

pm

pm

pm

pm

Voorzichtigheidshalve voor bovenstaande BC realiatie en beheer IHP: bovenop 1 laag school appartementen lage zetten die gebruik maken van dezelfde voorzieningen en ruimte

pm

pm

pm

pm

pm

pm

pm

pm

Leges verhogen (Realistische ramingen opnemen in de begroting)

pm

pm

pm

Totaal nog niet uitgezochte beheersmaatregelen programma 2 Duurzaam en leefbaar

€0

pm

€0

€0

€0

Programma 4 Bestuur en organisatie Citymarketing 3/5 deel subsidie Helmond Marketing

365.000

365.000

365.000

VIP Meldingenteam DEF

260.000

260.000

260.000

260.000

Digitale Stad

593.000

593.000

593.000

593.000

Totaal nog verder uit te werken beheersmaatregelen programma 4 Bestuur en Organisatie

€ 853.000

€ 1.218.000

€ 1.218.000

€ 1.218.000

Review lopende projecten en programma's

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Analyse formatiegroei IVA

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Versoberingspakket

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

€0

€0

€0

€0

€ 3.508.000

€ 3.873.000

€ 3.873.000

€ 3.873.000

Programma Algemene dekkingsmiddelen

Totaal nog verder uit te werken beheersmaatregelen Algemene dekkingsmiddelen Totaal nog niet uitgezochte businesscases en pm

Overzicht 2: niet uitgezochte businesscases en pm’s

27

5

6

9 Conclusie VJN2025

4

7 Ambitie akkoord

3

8 Kadernota Sociaal Domein

2

6 Organisatorisch

1

4 Ethisch

2029

5 Contractrueel

2028

2 maatschappelijk

2027

3 Beginselen van behoorlijk bestuur

2026

Programma 1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

1 Juridisch

Nog niet uitgezochte Business cases en PM's

7

8

9

Maatregel

2027

2028

2029

2030

Programma 1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

CAV, verlagen bijdrage gemeente IIT 10% besparingstaakstelling IIT bedragen aanpassen voorbeeld Breda Stoppen subsidie Kindpakket Stichting Leergeld Subsidie stoppen Super sociaal

€ € € € €

100.000,00 149.746,00 602.608,00 800.000,00 318.987,00

€ € € € €

100.000,00 149.746,00 602.608,00 800.000,00 318.987,00

€ € € € €

100.000,00 149.746,00 602.608,00 800.000,00 318.987,00

€ € € € €

100.000,00 149.746,00 602.608,00 800.000,00 318.987,00

Minimaregeling van 130% naar 100% Minimaregeling van 130% naar 110% Minimaregelingen van 130% naar 120% Verlagen subsidie aan wijkaccommodaties BTW voordeel bewindsvoeringskosten Subsidie verlagen cliëntondersteuning Subsidie stoppen Zorg- en gemaksdiensten Subsidie stoppen Jongeren Inloop Punt Stoppen met uitvoering Stadsplan Basisvaardigheden etc. Stadsleerbedrijf Verlagen subsidie aan scouting Inkomensverklaring van 130% naar 120% Totaal programma 1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

€ 2.500.000,00 € 1.700.000,00 € 900.000,00 € 500.000,00 € 160.000,00 € 300.000,00 € 653.202,00 € 441.000,00 € 350.000,00 € 1.084.162,00 € 250.000,00 € 1.500.000,00 € 12.309.705,00

€ € € € € € € € € € € € €

2.500.000,00 1.700.000,00 900.000,00 500.000,00 160.000,00 300.000,00 653.202,00 441.000,00 350.000,00 1.084.162,00 250.000,00 1.500.000,00 12.309.705,00

€ € € € € € € € € € € € €

2.500.000,00 1.700.000,00 900.000,00 500.000,00 160.000,00 300.000,00 653.202,00 441.000,00 350.000,00 1.084.162,00 250.000,00 1.500.000,00 12.309.705,00

€ € € € € € € € € € € € €

2.500.000,00 1.700.000,00 900.000,00 500.000,00 160.000,00 300.000,00 653.202,00 441.000,00 350.000,00 1.084.162,00 250.000,00 1.500.000,00 12.309.705,00

€ € € € €

100.000,00 100.000,00 200.000,00 300.000,00 700.000,00

€ € € € €

100.000,00 100.000,00 200.000,00 300.000,00 700.000,00

€ € € € €

100.000,00 100.000,00 200.000,00 300.000,00 700.000,00

€ € € € €

100.000,00 100.000,00 200.000,00 300.000,00 700.000,00

€ € € € € € € € € € € € €

789.000,00 945.312,00 258.000,00 327.000,00 780.000,00 124.500,00 250.000,00 175.935,00 120.000,00 142.000,00 190.000,00 364.689,00 4.466.436,00

€ € € € € € € € € € € € €

789.000,00 945.312,00 258.000,00 327.000,00 780.000,00 124.500,00 250.000,00 175.935,00 120.000,00 142.000,00 190.000,00 364.689,00 4.466.436,00

€ € € € € € € € € € € € €

789.000,00 945.312,00 258.000,00 327.000,00 780.000,00 124.500,00 250.000,00 175.935,00 120.000,00 142.000,00 190.000,00 364.689,00 4.466.436,00

€ € € € € € € € € € € € €

789.000,00 945.312,00 258.000,00 327.000,00 780.000,00 124.500,00 250.000,00 175.935,00 120.000,00 142.000,00 190.000,00 364.689,00 4.466.436,00

€ €

200.000,00 142.000,00 pm 330.000,00 5.000.000,00 120.000,00 5.792.000,00 23.268.141,00

€ €

200.000,00 142.000,00 pm 330.000,00 5.000.000,00 120.000,00 5.792.000,00 23.268.141,00

€ €

200.000,00 142.000,00 pm 330.000,00 5.000.000,00 120.000,00 5.792.000,00 23.268.141,00

€ €

200.000,00 142.000,00 pm 330.000,00 5.000.000,00 120.000,00 5.792.000,00 23.268.141,00

Programma 2 Duurzaam en Leefbaar

Stoppen met financiële bijdrage aan Stichting Dierenparken Helmond Samenwerking Senzer Stoppen voor Groenonderhoud 2 wijken Budget korten mobiliteit (zie hieronder de diverse opties) Ambities deelmobiliteit en vraagafhankelijk vervoer stopzetten Totaal programma 2 Duurzaam en Leefbaar Programma 3 Economisch Vitaal en Aantrekkelijk

Stoppen begrotingssubsidie Cacaofabriek Stoppen begrotingssubsidie Kunstkwartier Subsidie stoppen Stichting Automotive Campus Subsidie stoppen Stichting Bedrijventerreinen Helmond Subsidie stoppen Stichting Innovatiehuis de Peel Subsidie stoppen Hightech Helmond-De Peel Subsidie stoppen Food Tech Brainport Subsidie stoppen Energiehuis Slim Wonen Subsidie stoppen Centrummanagement Helmond Subsidie stoppen DitisHelmond Subsidie stoppen Stichting Annatheater Subsidie stoppen Helmond Marketing Totaal programma 3 Economisch Vitaal en Aantrekkelijk Programma 4 Bestuur en Organisatie

Variabel Budget afnemen Regionale Samenwerking (Rene) Onderwijs en arbeidsmarkt - actieplan arbeidsmarkt Uitstellen investeringen (vrijval kapitaallasten) OZB verhogen (iedere 1% levert dit op) Subsidies niet indexeren Parkeervergunning voor ambtenaren naar 50 euro Totaal programma 4 Bestuur en Organisatie Totalen

€ € € € €

€ € € € €

€ € € € €

€ € € € €

Overzicht 3: nieuwe mogelijkheden/nog uit te zoeken

Subsidies en dekkingsbronnen Vraag: Kan een overzicht worden gegeven van subsidieregelingen met dekkingsbronnen, zodat inzichtelijk wordt wat we als gemeente zelf bijdragen aan de regelingen? Antwoord: In deze beantwoording wordt een overzicht gegeven van de subsidies die wij als gemeente verlenen met daarbij de dekkingsbronnen. De dekkingsbronnen zijn gespecificeerd naar externe bijdragen (rijk, provincie en derden) en het aandeel gemeentelijke middelen. Het begrotingsjaar 2026 is als uitgangspunt genomen en er is ook inzicht gegeven in de begrotingscijfers over 2027 In de tabel op p. 2 ziet u de subsidies die geraamd staan in de begroting 2026 voor de jaarschijven 2026 en 2027. Voor het jaar 2026 is aangegeven welk deel van de subsidies gedekt is met bijdragen derden (rijk, provincie en derden). En in de kolom verrekeningen is aangegeven welke andere inkomsten wegvallen bij bezuinigingen op het betreffende subsidiebudget. Zo derft gemeente Helmond mogelijk huurinkomsten als er gekort wordt op een subsidie waarbij de subsidieontvanger

28

huurder is van een gemeentelijk pand. De kolom ‘netto bijdrage gemeente Helmond’ geeft het saldo van het subsidiebudget minus bijdragen derden en verrekeningen. In het overzicht is de subsidieregeling Nadere regels subsidie stimuleringsfonds sociale woningbouw Helmond voor volkshuisvesting nog niet opgenomen. Vanuit de reserve Woningbouwfonds is in 2026 € 1 mln. beschikbaar gesteld voor deze subsidie. Deze middelen zijn beschikbaar voor de ontwikkeling van sociale huurwoningen door corporaties. Aansluiting op de begroting 2026 Het subsidiebedrag in van € 37 mln. betreft subsidies die uitgekeerd worden in het kader van de Algemene subsidieverordening Helmond 2020. De basis voor de indexering van subsidies (2026: 3,16 %) is veel groter, namelijk € 131 mln. Het verschil van € 94 mln. komt vooral doordat in het bedrag van € 131 mln. voor € 69 mln. zorgkosten Wmo jeugd is opgenomen. Verder bevat het bedrag van € 131 mln. budgetten van gemeenschappelijke regelingen (o.a. uitvoeringskosten van Senzer, Veiligheidsregio Brabant ZuidOost en van de GGD Brabant Zuid-Oost). Deze hebben we niet in bovenstaande tabel meegenomen. In de bijlage van de begroting 2026 is een overzicht opgenomen van de begrotingssubsidies van gemeente Helmond. Dit overzicht (zie bijlage 1) met een totaal van € 12 mln.

betreft alleen begrotingssubsidies, de subsidies die uiteindelijk verstrekt worden, zijn er meer. Begroting 2026 - Begroting 2027 Primitief - Primitief

Programma en hoofdproduct in € PROG1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen Basisvoorzieningen accommodaties Basisvoorzieningen overig Bijzondere bijstand Huisvesting onderwijs Maatschappelijke ondersteuning Participatie Sociale Netwerken Specialistische ondersteuning Sport en bewegen Techniekeducatie Werkgelegenheidsbeleid Wmo persoonlijke ondersteuning PROG2 Duurzaam en Leefbaar Centrum Stadsvernieuwing wijk en buurtbeheer Volkshuisvesting PROG3 Economisch vitaal en aantrekkelijk Amateur.kunstbeoefening Beeldende kunst en vormgeving Bibliotheek Helmond-Peel Economische en industriele zaken Evenementen festiviteiten Monumentenzorg en archeologie Overige culturele aangelegenheden Stichting kunstkwartier Eindtotaal

I 26.815.448 1.697.377 4.514.332 1.093.187 1.680.176 5.068.058 830.506 5.824.882 4.617.973 397.206 94.045 318.824 678.882 545.254

Dekking begroting 2026 Dekking Netto bijdrage externe gemeente middelen Verrekeningen helmond II III I - II - III 26.811.448 6.805.214 20.010.234 1.697.377 1.697.377 4.514.332 4.514.332 1.093.187 1.093.187 1.680.176 1.680.176 5.064.058 3.700.000 1.368.058 830.506 830.506 5.824.882 5.824.882 4.617.973 2.274.708 2.343.265 397.206 397.206 94.045 94.045 318.824 318.824 678.882 678.882 545.254 84.591 460.663

84.591 456.955

84.591 456.955

3.708 9.764.569 298.180 35.024 2.974.783 1.557.490 631.660 235.986 1.937.909 2.093.537 37.125.271

3.708 8.906.741 298.180 13.606 2.713.373 947.490 691.660 210.986 1.937.909 2.093.537 36.263.443

84.591

-

3.011.383

696.863 917.254

6.805.214

157.354 506.740 733.172 3.095.974

456.955 3.708 6.753.186 298.180 35.024 2.277.920 640.236 631.660 78.632 1.431.169 1.360.365 27.224.083

Kanttekeningen Op het gemeentelijk aandeel in de subsidies zijn in beginsel bezuinigingen mogelijk, maar bezuinigingen brengen ook maatschappelijke, juridische en organisatorische risico's met zich mee. Hieronder volgen een aantal belangrijke kanttekeningen bij bezuinigingen op subsidiebudgetten: 29

Afbouw van subsidies is gebonden aan juridische restricties: Het al of niet toekennen van een subsidie betreft de beleidsvrijheid van een overheid. Het niet langer toekennen of afbouwen mag, maar het moet zorgvuldig en met een redelijke overgangstermijn gebeuren. Gemeente Helmond is gebonden aan de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en algemene beginselen van behoorlijk bestuur en natuurlijk de eigen algemene subsidieverordening. Hier zijn de belangrijkste regels en voorwaarden: • Redelijke termijn: Bij langdurige subsidies (gedefinieerd als 3 jaar of langer voor dezelfde activiteiten) moeten we een redelijke termijn in acht nemen voordat de subsidie stopt of wordt afgebouwd. • Motiveringsplicht: we moeten moet goed motiveren waarom de subsidie wordt afgebouwd. Dit mag niet willekeurig gebeuren. • Zorgvuldigheid: De subsidieontvanger moet de tijd krijgen om zich aan te passen aan de nieuwe situatie, bijvoorbeeld door alternatieve financiering te zoeken of activiteiten te staken. • Vertrouwensbeginsel: Als er eerder toezeggingen zijn gedaan dat een subsidie zou blijven bestaan, mogen we hier niet zonder zwaarwegende redenen op terugkomen. N.B. De beïnvloedbaarheid door de gemeenteraad is bij sommige subsidies beperkt doordat het gaat om een wettelijke taak (o.a. bibliotheek).

Er zijn meerjarige subsidieafspraken: Gemeente Helmond heeft met sommige subsidiepartijen meerjarige subsidieafspraken en kan deze niet tussentijds aanpassen. Slechts wanneer de subsidieontvanger hieraan zou meewerken dan zouden er wel tussentijds aanpassingen gedaan kunnen worden. Bezuinigingen op subsidies kunnen soms gepaard gaan derving van andere inkomsten: Een aantal instellingen betaalt de subsidies gedeeltelijk terug aan gemeente Helmond omdat zij bijvoorbeeld huurder zijn van gemeentelijke panden. Met bezuinigingen op de subsidies vallen ook deze inkomstenbronnen weg. Bovendien zou dat betekenen dat de gehuurde ruimtes vrij komen dan wel leeg komen te staan. Vraag is of er andere huurders gevonden kunnen worden en tegen welke prijs er dan verhuurd kan worden. Er zijn in het kader van ombuigingen al diverse bezuinigingen op subsidies ingeboekt: In de meerjarenbegroting 2026-2029 zijn in het kader van de ombuigingen al ombuigingsbedragen verwerkt. Risico op hogere kosten elders: Het schrappen van preventieve subsidies (bijvoorbeeld in jeugdzorg of welzijnswerk) kan op termijn leiden tot grotere maatschappelijke problemen, waardoor de kosten voor intensievere zorg of hulpverlening juist stijgen. Kwetsbaarheid van vrijwilligersorganisaties: Veel gesubsidieerde instellingen leunen op vrijwilligers, maar hebben professionele coördinatie nodig.

Minder subsidie betekent minder begeleiding, wat kan leiden tot uitval van vrijwilligers en het stoppen van activiteiten. Verminderde flexibiliteit en kwaliteit: Minder financiële ruimte maakt instellingen minder flexibel om in te spelen op nieuwe behoeften of om de kwaliteit te waarborgen. Uitdagingen bij de uitvoering: Het realiseren van bezuinigingen is complex. Onderzoeken tonen aan dat de bedragen die geraamd worden niet altijd direct of volledig gerealiseerd worden, vaak door juridische bezwaren (bijv. binnen 6 weken) of contractuele verplichtingen. Er dient rekening gehouden te worden met de eerder genoemde overgangstermijn (ook wel aangeduid als frictiekosten) die nodig is om wanneer besloten

30

wordt tot stopzetten dan wel afbouwen van subsidie. Gedurende deze termijn zal de gemeente nog kosten moeten maken.

Ombuigingen Zorg & Welzijn Zorg & Welzijn Zorg & Welzijn Zorg & Welzijn Cultuur & Recreatie Cultuur & Recreatie Cultuur & Recreatie

Niet indexeren subsidies 2026 Niet indexeren subsidies 2025 Besparing op subsidies voor professionele organisaties Besparing op subsidies voor vrijwilligersorganisaties Niet indexeren subsidies cultuur en economie Bijdrage lokale omroep Versoberen bijdrage aan evenementen

2026

2027

2028

2029

700 475

700 475

700 475

700 475

50

50

50

50

200

200

294 30 40

294 30 40

294 30 40

292 30 40

1.589

1.589

1.789

1.787

Begrotingssubsidies Begroting gemeente Helmond 2026 Onderstaande tabel betreft alleen begrotingssubsidies, de subsidies die uiteindelijk verstrekt worden zijn er meer. Door deze subsidies in de begroting op te nemen, is de juridische grondslag voor de subsidieverstrekking geborgd en worden deze subsidies dus rechtmatig verstrekt. Dit betekent niet dat deze subsidies ook daadwerkelijk verstrekt worden. De bedragen in dit overzicht zijn ramingen, het betreffen de maximaal te verstrekken bedragen. Met de subsidieverlening wordt het definitieve bedrag bepaald.

31

Hondenbelasting Vraag: Hondenbelasting wordt regelmatig geassocieerd met het voorkomen en aanpakken van hondenoverlast. In hoeverre is er daadwerkelijk een relatie tussen de financiële opbrengst en de inzet op dit beleid en hoe effectief is deze aanpak in de praktijk? Antwoord: De hondenbelasting is een algemene belasting, de opbrengsten mogen dus beschouwd worden als algemene middelen waarbij de gemeenteraad vrij is om deze in te zetten. In de praktijk zijn alle opbrengsten jarenlang ingezet voor de bestrijding van de hondenoverlast in de breedste zin van het woord. Voor het grootste gedeelte is dat nog steeds het geval, maar van een echte harde koppeling is geen sprake. Er is geen actueel onderzoek beschikbaar naar de relatie tussen hondenbelasting en voorkomen van overlast, maar feit is wel, dat het budget is ingezet voor dit doel. Daardoor heeft de stad nu wel de huidige voorzieningen, zoals uitlaatterreinen, hondenvoorzieningen, depodogs en poepzakjes, etc. Indien de hondenbelasting zou worden afgeschaft dienen er andere bronnen gevonden te worden om deze voorzieningen structureel te dekken. De opbrengt van de hondenbelasting (ongeveer € 725.000 in het afgelopen jaar) vertegenwoordigt 2 à 2,5 procent van de opbrengst van de onroerendezaakbelasting in Helmond.

32

Bijlage 2

Presentaties vakspecialisten

33

Inhoud Themasessie Financien ......................................................................................................................... 35 Themasessie Organisatie ...................................................................................................................... 39 Themasessie Schaal- en kwaliteitssprong ............................................................................................. 52 Themasessie Energie en netcongestie .................................................................................................. 64 Themasessie Wonen en leefomgeving .................................................................................................. 73 Themasessie Mobiliteit ........................................................................................................................... 87 Themasessie Veiligheid en naleving .................................................................................................... 104 Themasessie Economie en arbeidsmarkt ............................................................................................ 109 Themasessie Cultuur ...........................................................................................................................

118 Themasessie Sociaal domein .............................................................................................................. 122

34

Themasessie Financien

35

36

37

38

Themasessie Organisatie

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

Themasessie Schaal- en kwaliteitssprong

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

Themasessie Energie en netcongestie

64

65

66

67

68

69

70

71

72

Themasessie Wonen en leefomgeving

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

Themasessie Mobiliteit

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97

98

99

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17057055/4