Eindrapport Helmonds Burgerberaad 2025

Eindrapport Helmonds Burgerberaad 2025

Hoe vergroten we samen de veiligheid op straat in Helmond?

Inhoudsopgave Inleiding: Waarom een Helmonds Burgerberaad en opzet bijeenkomsten............. 3 Voorwoord van de deelnemers .............................................................................. 4 Adviezen per thema ............................................................................................... 5 1. AFVAL ........................................................................................................... 6 2. BUURTPREVENTIE ..................................................................................... 7 3. COMMUNICATIE .......................................................................................... 9 4. MELDINGEN ................................................................................................. 9 5. DRUGSOVERLAST .................................................................................... 10 6. HANGJONGEREN ...................................................................................... 10 7. VEILIGHEID STATIONS ............................................................................. 12 8. VERKEERSVEILIGHEID ............................................................................ 13 9. VERLICHTING ............................................................................................ 15 10. VUURWERKOVERLAST ............................................................................

16 11. ZICHTBAARHEID BOA’S ............................................................................ 17 Toelichting op de organisatie van het burgerberaad ............................................ 19 Bijlage 1: Minderheidsadviezen Helmonds Burgerberaad ................................... 30 Bijlage 2: Uitnodigingsbrief voor Helmonds Burgerberaad ................................... 33 Bijlage 3: Overzicht achtergrond deelnemers burgerberaad ................................ 35 Bijlage 4: Overzicht afvallers tijdens bijeenkomsten ............................................ 36 Bijlage 5: Financieel overzicht.............................................................................. 37 Bijlage 6: Evaluatie deelnemers Helmonds Burgerberaad ................................... 38

2

Inleiding: Waarom een Helmonds Burgerberaad en opzet bijeenkomsten In de periode januari - mei 2025 heeft het eerste burgerberaad in Helmond plaatsgevonden. In dit rapport leest u de adviezen van dit burgerberaad en het verloop van het burgerberaad van voorbereiding tot uitvoering. Waarom een burgerberaad? De gemeenteraad is initiatiefnemer van het burgerberaad en vindt het belangrijk dat inwoners de kans krijgen om te participeren in hun eigen leefomgeving en wil het vertrouwen van de inwoners in de lokale politiek vergroten. Daarom heeft de gemeenteraad geld beschikbaar gesteld voor het organiseren van dit burgerberaad en heeft hij gekozen welk thema centraal staat. Als centraal thema heeft de gemeenteraad ‘veiligheid op straat’ gekozen met als bijbehorende vraag ‘Hoe kunnen we samen de veiligheid op straat in Helmond vergroten?’ Er zijn honderd Helmonders geselecteerd om deel te nemen aan het burgerberaad. De deelnemers vormden een afspiegeling van Helmond. Hiervoor is een selectie gemaakt op basis van onder andere geslacht, leeftijd, opleiding, woonwijk en culturele achtergrond.

Opzet bijeenkomsten De deelnemers hebben in vijf bijeenkomsten relevante thema’s benoemd, kennis ingewonnen, ideeën gedeeld en uiteindelijk adviezen geschreven over de vraag ‘Hoe kunnen we samen de veiligheid op straat in Helmond vergroten?’ Tijdens de eerste bijeenkomsten hebben de deelnemers benoemd wat voor hen belangrijke thema’s zijn als het gaat om veiligheid op straat. Hiervoor is ook onder andere gebruik gemaakt van de eigen ervaringen van deelnemers. Vervolgens kregen deelnemers informatie van experts en was er de mogelijkheid om vragen te stellen. Op basis van de antwoorden en hun eigen ervaringen hebben de deelnemers uiteindelijk gewerkt aan hun eigen adviezen. Dat veiligheid op straat een breed thema is, is wel duidelijk geworden door het grote aantal onderwerpen dat besproken is. Zo is onder meer gesproken over verkeersveiligheid, drugsoverlast, hangjongeren, verlichting en de zichtbaarheid van boa’s. Na het inwinnen van de informatie is er gestart met het schrijven van de adviezen. De deelnemers hebben onderling feedback gegeven op elkaars adviezen. In de laatste bijeenkomst zijn er 29 adviezen in stemming gebracht, waarvan er 22 adviezen zijn aangenomen door het Helmonds Burgerberaad. De deelnemers hebben aangegeven het belangrijk te vinden om ook de niet-aangenomen adviezen aan de gemeenteraad aan te bieden.

De niet-aangenomen adviezen zijn daarom te vinden in bijlage 1. Opzet van dit eindrapport De adviezen van het Helmonds Burgerberaad leest u in het eerste deel van dit rapport. Dit deel start met een voorwoord van de deelnemers. Het tweede deel gaat in op het proces dat doorlopen is. Denk hierbij aan de voorbereidende werkzaamheden, de loting en opzet van de bijeenkomsten. Verantwoording Dit rapport is opgesteld door de organisatie van het burgerberaad, die door de gemeenteraad is belegd bij de Raadsgriffie. Aan het burgerberaad hebben diverse ambtelijk experts van de gemeente Helmond bijgedragen. Zij hebben hun kennis gedeeld met de deelnemers. Team Analyse en Intelligence van de gemeente Helmond heeft de loting van de deelnemers verzorgd. Zij hebben ook diverse gegevens aangeleverd die terug te vinden zijn in dit rapport.

3

Voorwoord van de deelnemers Met gepaste trots presenteren wij u de uitkomsten van het eerste Helmondse Burgerberaad. Het vergroten van de veiligheid op straat is het onderwerp waar het Burgerberaad zich op richtte. In deze inleiding bespreken we kort de overkoepelende thema’s, die in meerdere werkgroepen naar voren kwamen. Helmond: dat zijn wij samen. Sociale cohesie vormt de lijm die ons allen verbindt. Elkaar vinden bij onderwerpen waar we verschillend over denken. De noodzaak om de sociale cohesie in Helmond te vergroten, klonk door in vrijwel alle sessies. Een hogere sociale cohesie zorgt voor verbinding en voor het borgen van het gevoel van veiligheid. Daarbij zorgt het bevorderen van het gevoel van veiligheid voor een hogere sociale cohesie. Vanuit alle werkgroepen kwam naar voren dat de communicatie tussen gemeente en burgers voor veel groepen een punt van aandacht/zorg is. Hoe komt de informatie van de gemeente goed aan en over bij de burger? En hoe komt de informatie van de burger goed aan en over bij de gemeente? Hierbij is de samenwerking tussen verschillende instanties zeer belangrijk. Versnippering en onduidelijkheid over wie er verantwoordelijk is, lijkt problematisch. Daarnaast is er een grote vraag naar eenduidigheid in regelgeving. Leesbaar en begrijpelijk voor de burger. Vindbaarheid is een ander belangrijk overkoepelend thema.

Veel discussies gaan over de gemiste aanwezigheid van een zichtbaar, aanwezig, toegankelijk en bereikbaar aanspreekpunt. Denk aan een wijkagent, handhavers, een beheerder van een fietsenstalling, sociaal werkers et cetera. De aanwezigheid van deze mensen speelt een verbindende factor voor veiligheid op straat en in de wijk. Ze verbinden, maken zaken bespreekbaar en handhaven regels waar nodig. Een aanverwant thema betreft het melden van incidenten. Burgers tonen hun betrokkenheid door problemen te willen melden. Het lijkt niet duidelijk waar iets gemeld dient te worden. Een goede opvolging en terugkoppeling van wat er met een melding gebeurt, is belangrijk voor het gevoel gehoord te worden. Tot slot geeft het Burgerberaad aan dat er veel kansen liggen in het preventief handelen met betrekking tot veiligheid. Denk hierbij bijvoorbeeld aan jeugdeducatie op scholen en de aanwezigheid van sociaal werkers in de wijk. Wij hopen dat de adviezen voortgekomen uit dit eerste Helmondse Burgerberaad bijdragen aan een veilige stad voor alle Helmonders, nu en in de toekomst. Met vriendelijke groet, De deelnemers van het eerste Helmondse Burgerberaad Helmond, 17 mei 2025

4

Adviezen per thema In dit hoofdstuk zijn de adviezen opgenomen die opgesteld zijn door het burgerberaad en na stemming zijn aangenomen door de deelnemers. Er is advies gegeven over de volgende thema’s: 1. Afval 2. Buurtpreventie 3. Communicatie 4. Meldingen 5. Drugsoverlast 6. Hangjongeren 7. Veiligheid stations 8. Verkeersveiligheid 9. Verlichting 10. Vuurwerkoverlast 11. Zichtbaarheid boa’s De adviezen kennen grotendeels dezelfde opzet. Per thema zijn een of meerdere onderwerpen benoemd. Naast het advies met bijbehorende stemverhouding is aangegeven wat het beeld van de deelnemers is (wat zien we) en hoe de deelnemers denken dat het advies uitgevoerd kan worden (hoe willen we dat bereiken). Het burgerberaad heeft 29 adviezen opgeleverd, waarvan 22 adviezen zijn aangenomen. De deelnemers hebben zelf bepaald wanneer een advies aangenomen is. Een advies is aangenomen als 60% of meer van de deelnemers die aanwezig was bij de stemming voor het advies heeft gestemd. De adviezen over meldingen, communicatie en verlichting als middel tegen overlast hadden het grootste percentage voorstanders.

5

1. AFVAL 1.1 Bewustwording afval Wat zien we? ● (Zwerf)afval in de openbare ruimte. Dit trekt ongedierte aan, met alle risico’s van dien. ● Kopieergedrag; afval trekt afval aan en kinderen kopiëren niet-gewenst gedrag van ouders. ● Te weinig openbare afvalbakken en overvolle openbare afvalbakken. ● Negatieve gevolgen voor de natuur (bijvoorbeeld plastic vogelnesten/natuurbranden door glasscherven/peuken). ● Afval scheiden gaat nog vaak mis. Advies 1 Investeer meer in bewustwording van (zwerf)afval en het scheiden van afval bij inwoners. Stemverhouding: 88% voor en 12% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Maak een lespakket voor basisscholen in de vorm van een wedstrijd/beloning. 2. Informatiebrochure voor bestaande en nieuwe inwoners van Helmond. 3. Beloon initiatieven en goed gedrag. 4. Meer handhaving door boa’s en bij overtreding taakstraf gerelateerd aan afval. 1.2. Meer decentrale milieustraten/verzamelpunten Wat zien we? ● Er is veel zwerfafval. ● Afspraak bij de milieustraat moet minimaal 24 uur van tevoren gemaakt worden, waardoor je niet dezelfde dag nog afval weg kan brengen. ● Vuilnisbakken en -zakken worden leeggehaald door zoektocht naar statiegeldflesjes of – blikjes. Advies 2 Maak het makkelijker voor inwoners om hun afval op de voorgeschreven manier aan te bieden om zwerfafval en ongedierte te voorkomen. Stemverhouding: 74% voor en 17% tegen.

Hoe willen we dat bereiken? 1. Stel gemeentereinigers aan per wijk. 2. Plaats meer openbare afvalbakken in de openbare ruimte en zorg dat deze regelmatig worden geleegd. 3. Meer openbare containers. 4. Glascontainer met grotere openingen. 5. Meer communicatie over de Gripwagen. 6. Bied een tijdslot aan waar je zonder afspraak afval naar de milieustraat kunt brengen of maak het mogelijk om een afspraak op de dag zelf nog in te plannen. 7. Het gebruik van containers meer duidelijk maken met onder andere het tijdstip.

6

2. BUURTPREVENTIE 2.1 Promoot buurtpreventie Wat zien we? ● Een gevoel van onveiligheid, maar mensen willen zich graag veilig voelen en willen graag veilig zijn. Hieruit kan voortkomen dat mensen meer onderlinge verbinding krijgen (sociale cohesie). Mensen willen graag zelf bijdragen om (kleine) criminaliteit of overlast terug te dringen. ● Mensen willen zich graag veilig voelen en veilig zijn. De buurtpreventie maakt meldingen, maar er wordt nergens op geanticipeerd. Advies 3 Stimuleer en ondersteun (het nut) van buurtpreventie Stemverhouding: 89% voor en 11% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Voorlichting vanuit de gemeente via onder andere folders, wijkkranten en bij de welkomstbrief van de gemeente als iemand in Helmond komt wonen. 2.2 Gemeentelijke ondersteuning buurtpreventie Wat zien we? ● Een gevoel van onveiligheid, maar mensen willen zich graag veilig voelen en willen graag veilig zijn. Hieruit kan voortkomen dat mensen meer onderlinge verbinding krijgen (sociale cohesie). Mensen willen graag zelf bijdragen om (kleine) criminaliteit of overlast terug te dringen. ● Mensen willen zich graag veilig voelen en veilig zijn. De buurtpreventie maakt meldingen, maar er wordt nergens op geanticipeerd. Advies 4 Organiseer minimaal 1x per jaar op wijkniveau een inloopavond over buurtpreventie. Stemverhouding: 65% voor en 35% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1.

Geef tips over de juiste grootte van het buurtpreventieteam. 2. Stel nieuwsbrieven op. 3. Aanmelden bij de alarmapp (wabp.nl) en het starten van een gezelligheidsapp voor situaties waar geen politie of boa betrokken hoeft te worden. 4. In een flat of andere woongemeenschap kan dat ook een ‘huiskamer’ zijn waar mensen mondeling informatie kunnen uitwisselen. 5. Structuur moet passen bij (deel) van de wijk.

7

2.3 Continuïteit waarborgen buurtpreventie Wat zien we? ● Een gevoel van onveiligheid, maar mensen willen zich graag veilig voelen en willen graag veilig zijn. Hieruit kan voortkomen dat mensen meer onderlinge verbinding krijgen (sociale cohesie). Mensen willen graag zelf bijdragen om (kleine) criminaliteit of overlast terug te dringen. ● Mensen willen zich graag veilig voelen en veilig zijn. De buurtpreventie maakt meldingen, maar er wordt nergens op geanticipeerd. Advies 5 De coördinator buurtpreventie moet actiever de wijken stimuleren, aansturen en begeleiden. Stemverhouding: 65% voor en 35% tegen. Hoe willen we dat bereiken?

1. Er is een beheerstructuur WhatsApp voor elke wijk (als het goed is). Per wijk moet duidelijk zijn wie de groepsbeheerder is. 2. De beheerders daarvan zouden de structuur actief moeten houden, ook in samenwerking met onder andere de wijkagent. 3. Duidelijkheid van WhatsAppgroepen zorgt ervoor dat er meer mensen deelnemen en blijven.

8

3. COMMUNICATIE 3.1 Communicatie met inwoners Wat zien we? ● Inwoners ervaren de huidige terugkoppelingstermijn van zes weken als te lang. ● Overbodige regels zorgen voor onduidelijkheid en maken de communicatie onnodig complex. Advies 6 Zorg dat de inwoner permanent participeert (bijvoorbeeld klankbordgroep) met het centrale meldpunt over terugkoppelingstijden, regeldruk en bekendheid en opvolging van meldpunten die in de praktijk bestaan, zoals het 14-0492 nummer en de BuitenBeter-app en deel verbeteringen, veranderingen en voortgang. Zorg daarbij dat de toegankelijkheid en het overzicht van de website en andere communicatiekanalen voor alle groepen bewoners van Helmond optimaal is. Stemverhouding: 94% voor en 6% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Gemeente moet duidelijk maken wat zij allemaal doet en dit op een voor de burger gemakkelijke en eenduidige wijze communiceren. 2. Laat klankbordgroep permanent samenwerken met het centrale meldpunt. Deel verbeteringen, veranderingen en voortgang met het brede publiek. 3. Zorg daarbij dat de toegankelijkheid en het overzicht van de website en andere communicatiekanalen voor alle groepen bewoners van Helmond optimaal is. 4. Geef inwoners daarnaast bij het insturen van een melding de mogelijkheid om aan te geven hoe ze een terugkoppeling willen ontvangen.

4. MELDINGEN 4.1 Meldingen Wat zien we? ● Inwoners willen op een centrale plek eenvoudig meldingen kunnen maken over zaken die ze zien op straat ● Terugkoppeling over deze meldingen is heel belangrijk. Advies 7 Maak een beter toegankelijk centraal meldpunt - voor alle typen (veiligheids)meldingen - als verkeerscentrale tussen inwoner, gemeente en samenwerkende organisaties. Houd rekening met laaggeletterde, digitaal mindervaardigen en anderstaligen. Altijd een terugkoppeling via centrale meldpunt binnen 48 uur. Met altijd een indicatie van de oplossing qua tijd en inhoud. De inwoner geeft aan via welk kanaal hij/zij de terugkoppeling wilt krijgen. Stemverhouding: 97% voor en 3% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Zo breed mogelijk toegankelijk makkelijk om meldingen te maken. Denk daarbij aan telefonisch, digitaal of fysiek aan een balie. 2. Deel de manier waarop gemeld kan worden via verschillende kanalen (bijvoorbeeld in weekkrant, wijkblad, gemeentewebsite en brochure voor inwoners. Houd hierbij ook rekening met anderstaligen.

9

5. DRUGSOVERLAST 5.1 Samenwerken burger en overheid tegen drugsoverlast Wat zien we? ● Er is behoefte aan een duidelijk meldpunt. Burgers willen samenwerken met overheid, maar weten niet hoe en/of voelen zich niet gehoord. ● Meer duidelijkheid over inspanningen en resultaten leidt tot meer begrip en een toename van veiligheidsgevoel. Advies 8 Blijf drugsoverlast inventariseren en informeer inwoners over status van klachten. Stemverhouding: 77% voor en 22% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Zo breed mogelijk toegankelijk makkelijk om meldingen te maken. Denk daarbij aan telefonisch, digitaal of fysiek aan een balie. 2. Deel de manier waarop gemeld kan worden via verschillende kanalen (bijvoorbeeld in weekkrant, wijkblad, gemeentewebsite en brochure voor inwoners. Houd hierbij ook rekening met anderstaligen.

6. HANGJONGEREN 6.1 Aanwas diverse groep jongerenwerkers Wat zien we? ● Op verschillende locaties zijn er hangjongeren te zien. Dit veroorzaakt op sommige locaties ook overlast/gevoel van onveiligheid. ● De overlast van hangjongeren lijkt toe te nemen. ● Er zijn niet genoeg/verschillende jongerenwerkers. ● Er is niet genoeg bekendheid van de LEVgroep. De LEVgroep kan het ook niet alleen oplossen. Jongeren hebben hier zelf ook een rol in. Advies 9 Meer jongerenwerkers met (ervarings)kennis aannemen. Stemverhouding: 91% voor en 9% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Zoek daarbij in groepen die niet snel solliciteren bij LEVgroep. 2. Betrek de buurt, rolmodellen, mensen uit eigen groep of iemand buiten de groep met ervaring.

10

6.2. Meer geschikte locaties voor jongeren Wat zien we? ● Jongeren die verspreid over de stad samenscholen. Hier veroorzaken ze geluidsoverlast (brommers, luidruchtig praten), verkeersoverlast, drugsoverlast (dealen), verkeersoverlast en afval. ● Jongeren hebben te weinig faciliteiten of activiteiten die worden georganiseerd, en gaan hierdoor al gauw ergens rondhangen. Jongeren weten niet waar ze terecht kunnen voor tijdverdrijf/advies/erkenning. ● Er wordt te weinig aandacht geschonken over wat jongeren nodig hebben. Advies 10 Geschikte en aantrekkelijke locaties faciliteren en jongeren empoweren. Stemverhouding: 91% voor en 6% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Zoals jongerencentra/skateparken/ basketbalvelden waar jongeren terecht kunnen en waar activiteiten georganiseerd worden. 2. De jongeren worden hierbij betrokken, onder begeleiding van jongerenwerkers. 3. Laat jongeren zelf de informatie verspreiden voor activiteiten waar zij zelf bekend mee zijn. 4. Deze faciliteiten in samenspraak met de wijk (werk, ruimte en budget voor sociale cohesie) aanbieden. 6.3 Aandachtsverdeling over wijken Wat zien we? ● Focus ligt op de binnenstad. Aan de overige wijken wordt minder aandacht gegeven. We zien in alle woonwijken verschillende maatschappelijke achtergronden en culturen, terwijl alle groepen aandacht verdienen.

● Problematiek binnenstad is overigens niet gelijk aan die in andere wijken. ● Voor de hangjongeren zijn er te weinig plekken voor plezier en ontspanningsmogelijkheden. Door bezuinigingen zijn de jongerencentra e.d. verdwenen. ● Te weinig toezicht aanwezig. ● We betrekken de politie te snel. ● We erkennen de problemen van de jongeren niet. We nemen ze niet serieus. ● We denken te zwart en wit, er zit heel veel grijs gebied tussen waar iedereen overheen kijkt. ● Er zijn te weinig jongerenwerkers. ● Veel oplossingen komen van bovenaf en we betrekken jongeren te weinig bij de oplossingen. ● Bedrijven en ondernemers worden niet betrokken bij oplossen problematiek of jongeren betrekken bij hun organisatie. Advies 11 Wij adviseren dat er een onderzoek gedaan wordt naar de problematiek in verschillende wijken waarbij de jongeren betrokken worden, zodat verbinding tot stand wordt gebracht bij de jongeren en er preventief maatwerk uit voortvloeit. Stemverhouding: 88% voor en 12% tegen Hoe willen we dat bereiken? 1. LEVgroep ondersteunen met de middelen om onderzoek te doen om beter inzicht te krijgen op problemen achter de voordeur. 2. Wij stellen voor om hangplekken zoals speelplekken, voetbalvelden, evenementen of activiteiten te realiseren en een gezamenlijk evenement voor alle jongeren in Helmond te creëren. 11

3. Evenementen en activiteiten kunnen ook samen met andere wijken worden opgezet, wat kan leiden tot positieve rivaliteit. 4. LEVgroep inventariseert en organiseert in samenwerking met de gemeente en boa’s. 5. Door het groeperen van verschillende leeftijden en achtergronden, bijvoorbeeld het betrekken van relevante organisaties. 6. Zorg er voor dat er ruimte is voor input vanuit de jongeren zelf.

7. VEILIGHEID STATIONS 7.1 Fietsenstalling/diefstal fietsen (op en bij stations) Wat zien we? ● Diefstal uit de fietsenstallingen. ● Geen fysieke aanwezigheid van beheerder. ● Gedeelde verantwoording van samenwerkingspartners. ● Als je geen ov-abonnement hebt, mag je je fiets niet in de bewaakte fietsenstalling zetten. Advies 12 Zorg voor voldoende bewaakte (boxen, camera, fysieke aanwezigheid), goed toegankelijke fietsenstallingen bij alle stations. Maak hierbij gebruik van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of het ‘Beginstation’. Stemverhouding: 92% voor en 8% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Ga met NS in overleg over toegang tot de fietsenstalling zonder ov-kaart. Dus ook toegang in fietsenstalling voor mensen met een los kaartje.

7.2 Samenwerking tussen partijen op en bij stations Wat zien we? ● NS heeft verantwoordelijkheid op stations. ● Gemeente heeft verantwoordelijkheid voor de stationsomgeving. ● ProRail heeft verantwoordelijkheid voor de fietsenstalling. ● Zorgt voor geen gedeelde verantwoordelijkheid? De samenwerking is te versnipperd. Advies 13 Gemeente neemt initiatief en regie voor onderlinge samenwerking, communicatie en verantwoordelijkheid. Onder andere met ProRail en NS. Bijvoorbeeld over het doen van meldingen op en rondom stations. Stemverhouding: 86% voor en 14% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Betrokken partijen hierbij zijn NS, ProRail, politie en boa’s. 2. Door duidelijke afspraken te maken over de onderlinge samenwerking ontstaan er geen gaten in de verantwoordelijkheden van de verschillende partijen. 3. Als overal goed toezicht wordt gehouden, neemt het risico op onveilige situaties af en kunnen ze beter worden opgelost wanneer ze toch ontstaan. 4. Inwoners worden betrokken voor input. 5. Door inwoners te betrekken bij de aanpak wordt het veiligheidsgevoel vergroot.

12

8. VERKEERSVEILIGHEID 8.1 Inrichting omgeving Wat zien we? ● In de omgeving van scholen zijn te weinig veilige oversteekplaatsen. ● De huidige infrastructuur leidt niet tot het gewenste verkeersgedrag. ● Met langzaam/minder valide verkeer wordt minder rekening gehouden. ● Er is veel overlast door parkeerproblematiek/ parkeerdruk. ● Parkeren op eigen terrein zou meer gehandhaafd moeten worden, waardoor er minder geparkeerd wordt op de openbare weg. ● De rotondes in Helmond zijn allemaal anders ingericht dan in omliggende gemeente en ook binnen Helmond. ● De infrastructuuraanpassing is niet altijd volgens de wens van de gebruiker. ● Onderhoud is in sommige gevallen achterstallig en slecht met gaten in de straat. Boomwortels die fiets- en voetbalpaden omhoogduwen en slecht overzicht bij kruisingen. ● Straatmeubilair bevindt zich niet altijd op een logische plek om het beoogde doel te realiseren. ● Te weinig aanbod en te lage frequente openbaar vervoer. Zie Hasselt (België) als voorbeeld. ● Te veel doorgaand vrachtverkeer in de stad. ● Bij bepaalde winkelcentra zorgt de grootte van vrachtwagens die goederen aanleveren ervoor dat er schade ontstaat aan de omgeving. De vrachtwagens zijn vaak te groot voor de omgeving waar ze rijden waardoor schade aan de omgeving ontstaat. ● Snelheidsovertredingen binnen en rondom het centrum.

Advies 14 Richt de omgeving zo in dat er veilige oversteekplekken zijn rondom school en dat mensen de maximale snelheid niet overschrijden. Voldoende parkeergelegenheden. Vrachtverkeer veilig omleiden en op aangewezen plekken hun lading kunnen lossen. Stemverhouding: 94% voor en 6% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Mogelijk door het maken van veilige oversteekplaatsen en eventueel de inzet van verkeersbrigadiers. 2. Kinderen, ouders en leerkrachten hebben hierdoor een veilige manier om naar school/werk te gaan. 3. Door middel van bijvoorbeeld extra flitspalen kan ook de inzet van politieagenten beperkt worden. 4. Parkeerzones zijn veilig (camerabewaking-transferium, bijvoorbeeld naar voorbeeld van Den Bosch). 5. Kleinere voertuigen hebben meer ruimte op straat en dat zorgt ervoor dat de kans op schade aan de omgeving kleiner wordt. 6. Aandacht voor ontheffingen en voor parkeerplaatsen voor invaliden.

13

8.2. Inrichting openbare ruimte Wat zien we? ● NS heeft verantwoordelijkheid op stations. ● Gemeente heeft verantwoordelijkheid voor de stationsomgeving ● ProRail heeft verantwoordelijkheid voor de fietsenstalling. ● Zorgt voor geen gedeelde verantwoordelijkheid. De samenwerking is te versnipperd. Advies 15 Bij elke (her)inrichting dan wel aanpassing openbare ruimte moet er, bij planvorming, overleg plaatsvinden met belanghebbenden. Daarnaast moet het voldoen aan de vigerende regelgeving of advies CROW. Afwijkingen worden toegelicht aan direct betrokkenen, waarbij met name het afwijkende onder de aandacht moet worden gebracht. Stemverhouding: 62% voor en 38% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Voorkom dat pas contact gemaakt wordt als de plannen al gemaakt zijn.

8.3 Betere toegankelijkheid voor langzaam verkeer en mindervaliden Wat zien we? ● De huidige infrastructuur leidt niet tot het gewenste verkeersgedrag. ● Met langzaam/minder valide verkeer wordt minder rekening gehouden. ● De aanpassing van de infrastructuur is niet altijd volgens de wens van de gebruiker. ● Onderhoud is in sommige gevallen achterstallig en slecht met gaten in de straat, boomwortels die fiets- en voetbal paden omhoogduwen en slecht overzicht bij kruisingen. ● Straatmeubilair bevindt zich niet altijd op een logische plek om het beoogde doel te realiseren. ● De rotondes in Helmond zijn allemaal anders ingericht dan in omliggende gemeente en ook binnen Helmond. ● De infrastructuuraanpassing is niet altijd volgens de wens van de gebruiker Advies 16 Aandacht voor inrichting van de infrastructuur en extra budget voor aanpassingen/onderhoud voor bestaande situaties om de verkeersveiligheid voor langzaam verkeer en mindervaliden te vergroten. Stemverhouding: 86% voor en 14% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Betrek mindervaliden en ouderen bij de planvorming hiervan.

14

8.4. Eenduidigheid in infrastructuur Wat zien we? ● De huidige infrastructuur leidt niet tot het gewenste verkeersgedrag. ● Met langzaam/minder valide verkeer wordt minder rekening gehouden. ● De rotondes in Helmond zijn allemaal anders ingericht dan in omliggende gemeente en ook binnen Helmond. ● De aanpassing van de infrastructuur is niet altijd volgens de wens van de gebruiker. ● Onderhoud is in sommige gevallen achterstallig en slecht met gaten in de straat, boomwortels die fiets- en voetpaden omhoogduwen en slecht overzicht bij kruisingen. ● Straatmeubilair bevindt zich niet altijd op een logische plek om het beoogde doel te realiseren. ● Te weinig aanbod en te lage frequente openbaar vervoer. Zie Hasselt (België) als voorbeeld. ● Te veel doorgaand vrachtverkeer in de stad. Advies 17 Binnen gemeente Helmond is geen eenduidigheid m.b.t. voorrang met fietsers en voetgangers op rotondes. Neem als gemeente het initiatief voor overleg met buurgemeenten om te komen tot eenduidigheid in infrastructuur om zo de verkeersveiligheid te vergroten. Stemverhouding: 80% voor en 20% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Beleid gemeente Helmond is voetgangers en fietsers op 1.

9. VERLICHTING 9.1 Inzet verlichting bij terugdringen overlast Wat zien we? ● Op plekken met slechte verlichting meer overlast is wat het gevoel van onveiligheid vergroot. Advies 18 Op overlastplekken met slechte verlichting is het gevoel van onveiligheid groot. Zet verlichting met passende kleur en intensiteit in om overlast te verminderen en het gevoel van veiligheid te vergroten. Het gaat om bestaande en nieuwe overlastplekken. Stemverhouding: 95% voor en 5% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Zorg voor duurzame verlichting. 2. Tijdelijke verlichting plaatsen op overlastplekken. 3. Deze aanwezige verlichting kan zorgen voor preventieve werking om overlast te beperken.

15

9.2. Intensiteit en lichtkleur in relatie tot sfeer Wat zien we? ● Verlichting doet wat met de sfeer en het (veiligheids)gevoel. ● Er gaat een preventieve werking uit van goede verlichting. Advies 19 Toepassen intensiteit en lichtkleur in relatie tot sfeer en gevoel van veiligheid in de omgeving. Beïnvloed het gevoel van veiligheid en sfeer met de inzet van passende verlichting in samenspraak met omwonenden en rekening houdend met de natuur. Stemverhouding: 88% voor en 12% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Beïnvloed het gevoel van veiligheid en sfeer met de inzet van passende verlichting in samenspraak met omwonenden en rekening houdend met de natuur.

10. VUURWERKOVERLAST 10.1 Handhaving en snelle respons Wat zien we? ● Kinderen hebben last van vuurwerk. ● Kinderen kopen vuurwerk illegaal. ● Verschil in opvoeding: van vrij tot streng. ‘Moet-kunnen-maatschappij’. ● Vuurwerkoverlast wordt wel veroorzaakt door jong en oud. Dit vraagt dan ook om verschillende aanpakken per doelgroep. ● Gedrag van de inwoners zelf (aanspreken van elkaar en melden van overlast) is van belang bij een succesvolle aanpak tegen vuurwerkoverlast. Inwoners vinden het wel moeilijk om elkaar aan te spreken, omdat men bang is voor agressie. ● Melden van vuurwerkoverlast door inwoners. Advies 20 Zorg voor voldoende handhavingscapaciteit en snelle respons op meldingen over vuurwerk. Stemverhouding: 86% voor en 14% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Door anoniem meldingen te kunnen maken op een centrale plek, voorkom je de escalatie waar risico’s op bestaat bij een directe/persoonlijke confrontatie. 2. Door de meldingen te verzamelen op een centrale plek kan er beter gekeken worden naar de data en kan hier dus beter op worden ingespeeld vanuit gemeente/politie etc. 3. Zo blijven inwoners ook melden bij overlast, als er snel op de meldingen wordt gereageerd.

16

11. ZICHTBAARHEID BOA’S 11.1 Uitbreiden aantal boa’s Wat zien we? ● De boa’s rijden voornamelijk rond in plaats van dat ze rondlopen of fietsen. Hierdoor zijn ze lastiger benaderbaar. In het centrum zijn boa’s meer te zien dan in andere wijken en in het buitengebied. ● Er zijn onvoldoende boa’s. Daarnaast worden de vacatures die openstaan niet ingevuld. ● Boa’s zijn soms wel zichtbaar en soms niet. ● Het is niet voor iedereen bekend hoe je boa’s kunt bereiken. Boa’s zijn telefonisch slecht te bereiken. ● Het is niet duidelijk wat er met meldingen wordt gedaan en missen terugkoppeling. Advies 21 Uitbreiden aantal boa’s, wijkgebonden inzetten, te voet en op de fiets. Om de zichtbaarheid van de boa’s te vergroten en daardoor hun taken beter te kunnen uitvoeren, adviseren wij om toch meer personeel te werven, of daar in ieder geval in te investeren. Daarnaast adviseren wij om meer samenwerking met de wijkagenten te realiseren, zodat er een veel zichtbaarder aanspreekpunt voor de gemeenschap is en er daarnaast gezamenlijk voorlichting en informatie kan worden gegeven. Tot slot adviseren wij om de boa’s uit de auto te halen en ze per fiets en te voet door de wijken te laten gaan. Stemverhouding: 91% voor en 9% tegen. Hoe willen we dat bereiken? 1. Uitbreiding van de capaciteit zorgt ervoor dat boa’s sneller zichtbaar en aanspreekbaar zijn op straat.

In het centrum zijn boa’s meer te zien dan in andere wijken en in het buitengebied. Uitbreiding van capaciteit kan bijdragen aan inzet van boa’s over de gehele stad.

11.2 Imago boa’s verbeteren Wat zien we? ● De zichtbaarheid is erg beperkt. Niet alleen fysiek, maar ook in publicaties en internet. ● Vacatures worden niet makkelijk ingevuld. ● We zien dat de huidige formatie van boa’s geen goede afspiegeling van de maatschappij. ● Boa’s stromen door/uit naar andere organisaties zoals de politie. ● Te weinig respect in de samenleving voor de boa’s. ● Bevoegdheden van boa’s verschillen per gemeente. ● Een voorlichting helpt enorm ter bevordering van het imago (zie hier bij Burgerberaad). Advies 22 Het imago van de boa dient actief verbeterd te worden. Het takenpakket zou veel beter gecommuniceerd kunnen worden, wellicht door contact met mensen in alle wijken, door social media en middels andere kanalen. Het beeld dat BOA schetsten bij het burgerberaad was voor veel mensen een positieve eyeopener. Door een dergelijke positieve verandering van beeld en het takenpakket van de BOA gaat deze communicatie ook van mond tot mond. Stemverhouding: 91% voor en 9% tegen. Hoe willen we dat bereiken? ● Er is op dit moment te weinig respect in de samenleving voor de boa’s en vacatures voor deze functies worden moeilijk ingevuld.

17

● Voorbeeld hiervoor zijn door regelmatige publicaties over hun werk via verschillende kanalen zoals wijkbladen, lokale krant, website gemeente, social media. Daarnaast kunnen ze zich voorstellen in de eigen wijk. ● Maak duidelijk waar een boa verantwoordelijk voor is en wat de verschillen zijn met de politie. ● Niet door af te schuiven van taken op een ander, dus meer bevoegdheden. ● Gerichtere inzet is hierdoor ook mogelijk, mede ook door een hogere meldingsbereidheid.

18

Toelichting op de organisatie van het burgerberaad Aanloop: deelname aan pilot en betrokkenheid gemeenteraad De gemeenteraad heeft zich in november 2022 naar aanleiding van een unaniem aangenomen motie1 aangemeld voor de landelijke pilot over burgerfora. Deze pilot is georganiseerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Tijdens de pilotbijeenkomsten is er samen met andere gemeenten kennis opgedaan over het organiseren van een burgerberaad. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2023 heeft de gemeenteraad unaniem een motie aangenomen om geld (€ 100.000) te reserveren voor het Helmonds burgerberaad. In maart 2024 heeft een raadsinformatieavond plaatsgevonden over ‘wat is een burgerberaad’ en een brainstorm over mogelijke onderwerpen. In april 2024 heeft met hulp van adviesbureau Moventem een raadsbijeenkomst over de onderwerpkeuze plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst zijn twee mogelijke onderwerpen inclusief bijbehorende vraagstelling opgesteld. Het college van B&W heeft aangegeven dat er geen belemmeringen (o.a. juridisch/organisatorisch) zijn ten aanzien van de door de raad geselecteerde onderwerpen. Het college vraagt wel aandacht voor de temporisering van de uitvoering van de adviezen van het burgerberaad en de aansluiting bij de lopende projecten.

In mei 2024 heeft een raadsbijeenkomst plaatsgevonden over de randvoorwaarden voor het Helmonds Burgerberaad. Randvoorwaarden zijn bijvoorbeeld het aantal deelnemers, de locatie, het opvolgen van de adviezen en het beschikbare budget. Tijdens de Opiniecommissie Inwoners op 24 september 2024 is aan de raadsfracties gevraagd wat het voorkeursonderwerp is van de raadsfracties om te komen tot het voorstel voor één onderwerp voor het burgerberaad. Er is gekozen voor het onderwerp ‘veiligheid op straat’. Dit heeft de gemeenteraad besloten in de raadsvergadering van 15 oktober 2024. Tijdens deze vergadering heeft de gemeenteraad ook besloten om de adviezen van het burgerberaad in principe over te nemen. Als hier van afgeweken wordt, dan wordt dit gemotiveerd door de gemeenteraad. Op 10 december 2024 heeft een raadsbijeenkomst plaatsgevonden over de organisatie van het burgerberaad. Daarin is gesproken over de scope van het burgerberaad en de opvolging van de adviezen. Tijdens deze bijeenkomst is uitgesproken dat het burgerberaad moet gaan over veiligheid op straat. Veiligheid achter de voordeur en digitale veiligheid vallen dus niet binnen de scope van het burgerberaad. Vervolgens heeft de gemeenteraad in de raadsvergadering van 14 januari 2025 hierover unaniem een motie aangenomen. Rol Raadswerkgroep Het Helmonds Burgerberaad is georganiseerd door de gemeenteraad van Helmond.

Een werkgroep bestaande uit raadsleden heeft het burgerberaad voorbereid. Deze raadswerkgroep bestaat uit John van der Kant (CDA), Lara Tamarinof (GroenLinks), Rick Koolen (VVD) en Jochem van den Bogaard (D66). Na voorbereiding door de werkgroep zijn de kaders voor het burgerberaad met een afvaardiging van alle raadsfracties besproken tijdens raadsbijeenkomsten en vervolgens bekrachtigd tijdens de raadsvergadering. De raadswerkgroep is niet betrokken geweest bij de praktische organisatie en inhoud van de bijeenkomsten van het burgerberaad. Dit om te voorkomen dat zij kennis hadden van dit onderdeel van het burgerberaad. Op deze manier kunnen de raadsleden onafhankelijk een oordeel geven over de adviezen die het burgerberaad heeft opgeleverd.

1 Een motie is een vraag over verzoek van de gemeenteraad aan het college van Burgemeester en

Wethouders (B&W) 19

Evaluatie Tijdens verschillende bijeenkomsten zijn er tip- en topvellen opgehangen bij de uitgang in het Huis voor de Stad. Op deze vellen konden de deelnemers hun feedback geven over de bijeenkomst van die dag, zodat de organisatie dit mee kon nemen voor het vervolg. Deze feedback richtte zich op praktische punten ten aanzien van de bijeenkomsten zoals de temperatuur in het gebouw, verscheidenheid aan experts en de duur van de deelsessies. Na de laatste bijeenkomst op 17 mei is er een evaluatieformulier per mail verstuurd naar alle deelnemers. Ook deelnemers die niet bij alle bijeenkomsten aanwezig zijn geweest, hebben dit evaluatieformulier ontvangen. Uiteindelijk hebben 73 deelnemers de enquête ingevuld. Gemiddeld scoort het burgerberaad een 7,9. Het wordt als een waardevolle ervaring gezien, waarin ruimte was voor iedereens inbreng. De meerderheid geeft daarbij aan dat het (heel) waarschijnlijk is dat zij een volgend burgerberaad aanraden bij vrienden. Ook is er een beter inzicht in de werkzaamheden van de gemeente. Aandachtspunt was onder andere het ontbreken van een evenredige vertegenwoordiging van de doelgroepen. Daarbij zijn ook enkele argumenten gegeven wat mogelijk de oorzaak hiervoor kan zijn. Zo werden de bijeenkomsten als lang en intensief gezien.

Ook de planning van de bijeenkomsten in het voorjaar, en daarmee het prettigere weer ten opzichte van najaar/winter, wordt als mogelijke reden genoemd waarom deelnemers wegbleven. Een volledig beeld van de evaluatie is als bijlage 6 toegevoegd. Daarnaast heeft een evaluatiegesprek plaatsgevonden met de dagvoorzitter van het burgerberaad over het verloop. Ook aan de gespreksbegeleiders is gevraagd om hun bevindingen te delen over hoe zij het burgerberaad hebben ervaren. Samenstelling van het burgerberaad Uitgangspunten loting Voorafgaand is bepaald dat een groep van 100 Helmonders, die representatief is voor de Helmondse bevolking, geselecteerd zou worden voor het burgerberaad. Het aantal deelnemers heeft te maken met het aantal inwoners van de stad. De loting hiervoor vond plaats in twee stappen. Bij de eerste stap van de loting kreeg een groep van 15.000 inwoners van 18 jaar en ouder een uitnodigingsbrief om zich aan te melden voor deelname aan het burgerberaad. Dit aantal brieven is gekozen op basis van ervaringen met enquêtes en andere uitvragen die door de gemeente gedaan zijn. Uit de inwoners (circa 500) die zich hebben aangemeld, vond daarna een gewogen loting plaats. Eerste loting Op basis van landelijke ervaringen met loting blijkt dat tussen de 2% en 10% genodigden zich aanmelden na het ontvangen van een uitnodigingsbrief (zie bijlage 2).

Om een goed gewogen loting te kunnen doen in de tweede stap van de loting, zijn ongeveer 300 aanmeldingen nodig. Als wordt uitgegaan van een aanmeldpercentage van zo’n 3% betekent dit dat 10.000 mensen een uitnodigingsbrief zouden moeten ontvangen. Gezien de ervaringen met de opkomst van verkiezingen en andere onderzoeken vanuit de gemeente Helmond, is er gekozen om dit aantal te verhogen naar 15.000 brieven. Ook is bekend dat mensen uit wijken met een lagere Sociaal Economische Status (SES) minder snel reageren. Om toch uiteindelijk tot een representatieve vertegenwoordiging uit de stad te komen, zijn er verhoudingsgewijs wat meer mensen uit de Binnenstad, Helmond-Oost, Helmond-Noord en Helmond-West aangeschreven. Daarnaast reageren inwoners uit de jongere leeftijdscategorieën 18-34 en 34-49 minder vaak dan inwoners in de leeftijdscategorie 50 en ouder. Ook hier is rekening mee gehouden met het versturen van de brieven.

20

In onderstaande tabel is te zien hoe de steekproef verdeeld is over de categorieën.

De steekproef om te komen tot deze 15.000 Helmonders is uitgevoerd via de Basisregistratie Personen (BRP). Via de BRP is het namelijk mogelijk om te selecteren op de eerdergenoemde criteria. De selectie hiervan is verricht door de afdeling Analyse en Intelligence van de gemeente Helmond. Het college van B&W heeft toestemming geven om de BRP-gegevens voor dit doel te gebruiken. Tweede loting Geselecteerde inwoners ontvingen op persoonlijke titel een uitnodiging. In deze uitnodiging stond, naast praktische informatie, ook een link naar een aanmeldformulier. Dit aanmeldformulier vormde de basis voor de tweede loting. In dit aanmeldformulier is gevraagd naar persoonlijke zaken zoals geslacht, leeftijd, woonwijk, opleidingsniveau en geboorteland (van de ouders). Daarnaast zijn er enkele vragen gesteld over het thema veiligheid om een indicatie te hebben welke onderwerpen spelen. Uiteindelijk hebben 481 inwoners zich aangemeld via dit formulier om deel te nemen aan het Helmonds Burgerberaad. Deze groep bleek een goede afspiegeling van de Helmondse bevolking te zijn. Daarna is gekeken welke inwoners alle bijeenkomsten aanwezig konden zijn om zo het aantal afmeldingen per bijeenkomst zo goed mogelijk te beperken. Uiteindelijk is er na deze selectie een steekproef getrokken van 115 personen. Ook deze selectie is nogmaals gecontroleerd op representativiteit, wat het geval was.

Ook deze loting vond plaats door de afdeling Analyse en Intelligence van de gemeente Helmond. In bijlage 3 is de representativiteit van de deelnemers te bekijken. Er is bewust gekozen voor een groep groter dan 100 inwoners, om zo het risico van vroegtijdige afhakers te voorkomen. Daarnaast zijn alle geselecteerde inwoners gebeld om na te vragen of ze nog steeds geïnteresseerd waren om deel te nemen aan het burgerberaad. Ook zijn er controlevragen gesteld over allergieën, gewenste ondersteuning, vergoeding en eventueel openstaande vragen. Het Helmonds Burgerberaad is uiteindelijk gestart met 105 deelnemers. Ontwikkeling samenstelling burgerberaad Gedurende het proces zijn er deelnemers afgehaakt. Redenen hiervoor waren onder andere ziekte, het overlijden van een dierbare of de intensiviteit van de bijeenkomsten. De grootste afname van het aantal deelnemers was te zien tijdens de laatste twee bijeenkomsten. Hierbij was 21

mogelijkerwijs het zonnige weer tijdens deze dagen een reden om niet te komen. Bij een afmelding voor één specifieke bijeenkomst is richting de deelnemer altijd gecommuniceerd dat ze welkom waren om de volgende bijeenkomsten bij te wonen. Sommige deelnemers zagen daar echter van af, omdat ze voor hun gevoel te veel hadden gemist om nog goed deel te kunnen nemen aan de bijeenkomsten. Bijeenkomst Woensdag 29 januari 2025 Zaterdag 15 februari 2025 Zaterdag 15 maart 2025 Zaterdag 12 april 2025 Zaterdag 17 mei 2025

Deelnemers 102 94 88 74 66

In bijlage 4 is te zien dat er weinig uitschieters zijn van bepaalde (doel)groepen die zijn afgehaakt. Wel is te zien dat er relatief gezien meer deelnemers uit de wijken Binnenstad en Rijpelberg zijn afgehaakt. Wat betreft de leeftijdsgroepen zien we dat er ongeveer een evenredige verdeling te zien is van het percentage afvallers. Aan het begin van de bijeenkomsten was er al een minder grote groep uit laagste leeftijdscategorie aanwezig. Hierdoor was het tijdens de laatste bijeenkomsten duidelijker zichtbaar dat vanuit deze leeftijdsgroepen deelnemers waren afgehaakt. Communicatie Communicatie met deelnemers Na loting is er telefonisch contact geweest met de ingelote inwoners om de deelnemers definitief te bevestigen. Hierbij is ook navraag gedaan over zaken als gewenste ondersteuning, dieetwensen en eventueel andere vragen. Twee weken voorafgaand aan de eerste bijeenkomst is er vanuit de organisatie een mail gestuurd met daarbij een startdocument, de aangenomen motie van 14 januari 2025 en het Masterplan Integrale Veiligheid 2023-2026 van de gemeente Helmond. Dit laatste document vormde de basis voor de adviezen. In het startdocument stonden veelgestelde vragen, de uitgangspunten voor de adviezen en de doelen van de vijf bijeenkomsten.

Verder stond er in deze eerste mail praktische informatie over onder andere de locatie, routebeschrijving, een tijdschema van de eerste bijeenkomst en de opties voor een vergoeding bij deelname aan het burgerberaad. Hiervoor is ook verwezen naar www.helmond.nl/burgerberaad waar veelgestelde vragen te vinden waren. De centrale communicatie naar de deelnemers verliep via het mailadres burgerberaad@helmond.nl. Daarnaast was de organisatie telefonisch bereikbaar bij hulpvragen of afmeldingen. Tijdens een aantal bijeenkomsten zijn deelsessies georganiseerd, waar deelnemers voorafgaand aan de bijeenkomst hun voorkeur konden doorgeven voor bepaalde onderwerpen. Hiervoor is gebruik gemaakt met datumprikker, waarbij de verschillende onderwerpen per tijdsblok geselecteerd konden worden. Per onderwerp was een maximum aantal deelnemers vastgelegd, zodat de groepjes niet te groot zouden worden. De link naar de datumprikker werd circa een week voorafgaand aan de bijeenkomst verstuurd, zodat deelnemers voldoende tijd hadden om de datumprikker in te vullen. De algemene indruk was dat de deelnemers goed konden werken met deze werkwijze. Voor degenen die er meer moeite mee hadden, was het mogelijk om telefonisch hun voorkeuren door te geven of voorafgaand aan de bijeenkomst bij binnenkomst.

De organisatie controleerde daarnaast tussentijds of aanmeldingen van de deelnemers compleet en correct (geen dubbelingen van onderwerpen) waren. Als dat niet het geval was, werd er contact opgenomen met de deelnemers, zodat hun inschrijving toch nog compleet gemaakt kon worden. 22

Na afloop van iedere bijeenkomst ontvingen de deelnemers een samenvatting van de bijeenkomst per mail. Daarin waren onder andere presentaties en de input van de deelsessies te vinden. In de tweede tot en met de vierde bijeenkomst is gekozen om ook ingesproken samenvattingen toe te voegen. De gespreksleiders spraken een samenvatting van hun onderwerp in, zodat deelnemers in een paar minuten terug konden luisteren wat de rode draad was per onderwerp. Voor deelnemers die niet aanwezig waren geweest bij bepaalde onderwerpen, was het daardoor makkelijker om de input op bijvoorbeeld de posters te interpreteren. Zo konden zij bij een volgende bijeenkomst makkelijker aansluiten bij dit onderwerp. Communicatie met de stad De communicatie met Helmond startte een paar weken voorafgaand aan het versturen van de uitnodigingen. Deze communicatie was vooral gericht in het enthousiasmeren en informeren van inwoners over het burgerberaad. Zo is via weekkrant De Loop geattendeerd op het feit dat inwoners binnenkort een uitnodigingsbrief voor het burgerberaad konden verwachten. Ook stond er in het Eindhovens Dagblad een interview met de raadswerkgroep waarom zij achter het burgerberaad staan. Met het versturen van de uitnodigingsbrieven in december 2024 is ook de website www.helmond.nl/burgerberaad gelanceerd. Op deze pagina stond praktische informatie met veelgestelde vragen.

Voor genodigden was het daarnaast mogelijk om de uitnodiging via een vertaalknop te lezen in een andere taal. Via de social media van de gemeente(raad) volgden oproepen om aan te melden bij het ontvangen van een uitnodigingsbrief. Voorafgaand aan de eerste bijeenkomst is een persbericht verstuurd naar de lokale media. Hierin werd de start van het eerste Helmondse Burgerberaad aangekondigd. Ook is informatie gegeven over het aantal aanmeldingen en de diversiteit van deze aanmeldingen op het gebied van onder andere geslacht, woonwijk en leeftijd. Over de bijeenkomsten van het burgerberaad volgde procesinformatie via de website, social media en De Loop. Daarnaast zijn er tijdens de tweede en vijfde bijeenkomst sfeerimpressies gemaakt, waarin deelnemers en de dagvoorzitter zijn geïnterviewd. De video’s hiervan zijn gedeeld via de social media van de gemeente(raad) Helmond. Na afloop van het burgerberaad volgde nog een artikel in het Eindhovens Dagblad over de adviezen. Hierbij zijn leden van het burgerberaad en van de raadswerkgroep gevraagd over hun bevindingen. Over de behandeling van het eindrapport in de raadsvergadering van 9 september volgt ook nog communicatie naar de buitenwereld. Gespreksbegeleiding en procesafspraken Procesafspraken Tijdens de bijeenkomsten van het burgerberaad vonden vaak gesprekken plaats in deelsessies.

Om ervoor te zorgen dat alle deelnemers tijdens deze gesprekken voldoende ruimte voelden en kregen om hun mening te geven, zijn er gespreksbegeleiders ingezet. Deze gespreksbegeleiders waren voor een groot deel medewerkers van de gemeente Helmond. Daarnaast waren er per bijeenkomst nog vijf gespreksleiders aanwezig van ’s-Hertogenbosch in Dialoog. De gespreksbegeleiders hadden een neutrale positie in de gesprekken. Gespreksbegeleiders die vanuit de gemeente Helmond aanwezig waren, zijn bewust weggehouden bij onderwerpen die raakvlakken hebben met hun eigen werkzaamheden. De gespreksbegeleiders hebben voorafgaand aan de bijeenkomsten een training gekregen. Tijdens deze sessie werd uitleg gegeven over het burgerberaad en de rol van de gespreksbegeleider toegelicht. Daarnaast vond er voorafgaand aan elke bijeenkomst een korte briefing plaats waarin de dagvoorzitter samen met de organisatie van het burgerberaad de gespreksbegeleiders voorbereidden op het doel van de bijeenkomst, het programma en de 23

werkvorm. Op de dag zelf vond er nog een korte briefing plaats met de dagvoorzitter en de gespreksbegeleiders om de dag met de laatste aandachtspunten door te nemen. Spelregels Tijdens de eerste bijeenkomst zijn een aantal ‘spelregels’ tijdens het burgerberaad voorgelegd aan de deelnemers. De deelnemers hebben ingestemd met deze regels. Deze regels kwamen steeds weer aan het begin van een bijeenkomst weer terug als geheugensteuntje. Het ging hierbij om de volgende zaken: • We delen de inhoud die besproken is in het burgerberaad niet openbaar. • We maken elkaars namen niet bekend. • We houden rekening met wie niet in beeld wil komen bij video’s en foto’s. • We houden rekening met wat deelnemers belangrijk vinden. • We gaan op een fijne manier met elkaar in gesprek. Voorafgaand is besproken dat enkel over het proces geïnformeerd zou worden naar de buitenwereld. Ook de gemeenteraad is gedurende de bijeenkomsten niet geïnformeerd over de inhoudelijke gesprekken die plaatsvonden. Tijdens het burgerberaad had iedere deelnemer een naamkaartje, maar daar stond enkel de voornaam genoemd. Deelnemers die niet herkenbaar op beeld wilden, kregen bij binnenkomst een geel keycord. Via de tip- en topformulieren konden deelnemers per bijeenkomst aangeven wat er beter kon voor een volgende keer.

De gespreksbegeleiders zorgden, uiteraard samen met de deelnemers, voor een prettige sfeer tijdens de gesprekken. Stemprocedure Tijdens de vierde bijeenkomst heeft een stemcommissie, bestaande uit enkele deelnemers van het burgerberaad, een voorstel gedaan hoe er gestemd moet worden over de adviezen in de laatste bijeenkomst. Uiteindelijk is er door het burgerberaad ingestemd met het volgende voorstel: • Je stemt individueel en anoniem. • Er wordt gestemd via Mentimeter. Deelnemers die ondersteuning nodig hebben hiervoor, krijgen dat. • Je mag je niet onthouden van een stem. Je stemt voor óf tegen. • Een advies is aangenomen als 60% of meer instemt. Dat betekent dus dat een advies is afgewezen bij 59% of minder. • Een advies dat niet is aangenomen, wordt wel meegenomen als minderheidsstem in de bijlage van het eindrapport. • Prioriteren van hoog naar laag. • Top 3 laten zien. • Overal stemverhouding laten zien. • Onderwerpen wel laten zien in rapport. Tijdens de laatste bijeenkomst is er gestemd met Mentimeter. Deelnemers die ondersteuning nodig hadden, kregen een laptop om te kunnen stemmen. Daarnaast waren er gespreksbegeleiders en mensen vanuit de organisatie die deelnemers hielpen met het stemmen. Door het gebruik van Mentimeter was de uitslag direct zichtbaar in beeld en was duidelijk of het advies was aangenomen.

24

De bijeenkomsten Tijdens vijf bijeenkomsten hebben deelnemers aan het Helmonds Burgerberaad zich ingezet om een antwoord te krijgen op de vraag ‘Hoe kunnen we samen de veiligheid op straat in Helmond vergroten?’. De eerste bijeenkomst vond plaats op woensdag 29 januari en duurde twee uur. De overige vier bijeenkomsten waren op zaterdag en duurden van 09.30 uur tot en met 16.00 uur. Bijeenkomst 1: Kennismaken met elkaar en het onderwerp Het Helmonds burgerberaad ging van start op 29 januari 2025. Honderd gelote Helmonders gaan in de komende maanden met elkaar en met experts in gesprek over de vraag ‘Hoe kunnen we samen de veiligheid op straat in Helmond vergroten?’. In de eerste bijeenkomst stond kennismaken met elkaar en het onderwerp centraal. Dagvoorzitter Karin Krijt-Garritsen van adviesbureau Moventem opende de avond. Er volgde een korte uitleg waarom het burgerberaad georganiseerd wordt en hoe het programma eruitziet. Daarna volgde er een korte kennismaking met de deelnemers aan de hand van stellingen. Zo zijn er enkele deelnemers die nog nooit hebben gestemd, zitten er vele vrijwilligers in de groep en blijkt carnaval niet heel erg populair te zijn onder de leden van het burgerberaad.

Gelukkig bleken wel alle deelnemers zin te hebben om deel te nemen aan het burgerberaad! Overhandigen centrale vraag Burgemeester Sjoerd Potters verwelkomde de deelnemers en bedankte hen voor hun inzet voor de stad in de komende maanden. Als officieel startsein overhandigde hij de centrale vraag, symbolisch vastgelegd op een cheque, aan de dagvoorzitter. Zij nam deze vraag in ontvangst namens het burgerberaad. Na de officiële opening volgde een introductie over het Masterplan Integrale Veiligheid 2023-2026. Rangschikken van onderwerpen Na de introductie zijn de deelnemers in groepjes uiteengegaan. Onder begeleiding van gespreksbegeleiders benoemden de deelnemers hun belangrijkste onderwerpen rondom veiligheid op straat. De uitkomsten hiervan zijn samengevat in overkoepelende thema’s, waarop de deelnemers vervolgens hun stem uitbrachten met stickers. De meest genoemde onderwerpen zullen besproken worden in de tweede bijeenkomst.

25

Bijeenkomst 2: Kennismaken met het onderwerp en experts raadplegen Zaterdag 15 februari 2025: 09.30 uur – 16.00 uur Op zaterdag 15 februari kwamen de deelnemers van het Helmonds Burgerberaad voor de tweede keer bijeen. Deze bijeenkomst stond in het teken van verdieping op negen thema’s die op de eerste dag als belangrijkste genoemd zijn. Aan het begin van de ochtend blikte dagvoorzitter Karin Krijt-Garritsen samen met de deelnemers terug op de eerste bijeenkomst. De ervaringen vanuit de zaal waren positief. Daarnaast ging het over de representativiteit van het burgerberaad, omdat daar vragen over zijn gekomen vanuit de deelnemers. De getoonde cijfers lieten een mooie verdeling zien op het gebied van geslacht, leeftijd, woonwijk, opleidingsniveau en culturele achtergrond. Veiligheidscijfers van Helmond Vervolgens werd de groep meegenomen in de Helmondse veiligheidscijfers. Zo vertelden de cijfers iets over het veiligheidsgevoel in de eigen woonbuurt, tevredenheid over straatverlichting, meldingen van vuurwerkoverlast en verkeersongevallen. Op deze manier kregen de deelnemers al de eerste informatie over de onderwerpen die deze dag centraal stonden. Kennissessies in vijf rondes Met deze inzichten op zak begonnen de deelnemers aan de kennissessies.

In vijf rondes konden deelnemers informatie inwinnen over diverse onderwerpen (onder andere verkeersveiligheid, zichtbaarheid boa’s, sociale cohesie en drugsoverlast). Daarin konden zij rekenen op de aanwezigheid van vele experts: zowel van de gemeente Helmond als externe experts. Er is gesproken over wat de gemeente Helmond al doet, welke dilemma’s er zijn bij deze onderwerpen en waar aandacht naar toe zou moeten gaan. Na een lange dag vol boeiende gesprekken werden de opbrengsten van de verschillende sessies met elkaar gedeeld, waarin al de eerste aandachtspunten van het Helmonds Burgerberaad te zien waren. Een sfeerimpressie van deze bijeenkomst is te bekijken via dit filmpje.

26

Bijeenkomst 3: Experts raadplegen en onderling gesprek Zaterdag 15 maart: 09.30 – 16.00 uur Zaterdag 15 maart kwamen de deelnemers van het Helmonds Burgerberaad voor de derde keer bij elkaar. Dat betekent dat het burgerberaad al over de helft is. Het wordt steeds concreter; tijd om aan de adviezen te beginnen! Nog even de kennis bijspijkeren Na de vorige bijeenkomst waren er nog enkele onderwerpen waar de deelnemers meer over wilden weten. Daarom volgden er in de ochtend nog enkele kennisrondes. Gelukkig waren verschillende experts ook nu weer bereid om informatie te geven over de volgende onderwerpen: afval, buurtpreventie, drugsoverlast en veiligheid stations. Een begin maken aan de adviezen In de middag was het tijd om met al die opgedane kennis aan de slag te gaan. In kleine groepjes werkten de deelnemers binnen tien thema’s aan de eerste opzet van de adviezen. Ze dachten na over vragen als: Waarom is dit belangrijk? Wat zou de ideale situatie zijn en waar moeten we rekening mee houden? Bij verschillende onderwerpen beginnen de adviezen al langzaam vorm te krijgen.

27

Bijeenkomst 4: Conceptadviezen opstellen Zaterdag 12 april 2025: 09.30 uur – 16.00 uur Zaterdag 12 april was de vierde bijeenkomst van het Helmonds Burgerberaad. Ondanks het mooie weer was er weer een grote groep deelnemers aanwezig. Deze bijeenkomst stond in het teken van het schrijven van de adviezen over de verschillende onderwerpen. Verkenners en stemcommissie aan de slag De dag begon met het kiezen van verkenners en leden van de stemcommissie. De vijf verkenners kregen een speciale opdracht voor deze bijeenkomst. Zij waren namelijk verantwoordelijk om de rode draad en overkoepelende thema’s te vinden uit de verschillende deelsessies. Daarnaast gingen vijf leden van de stemcommissie aan de slag met de vraag: hoe stemmen we in de laatste bijeenkomst op de adviezen? Van feedback naar uitgewerkte adviezen Hierna kregen de deelnemers de kans om hun tips en tops te geven over de ongeveer 30 adviezen. Na deze input volgden er nog drie schrijfsessies waar de adviezen verder uitgewerkt zijn. Specialisten van de gemeente Helmond gaan na deze sessie bekijken of alle adviezen ook uitvoerbaar zijn.

28

Bijeenkomst 5: Adviezen definitief maken en stemmen Zaterdag 17 mei: 09.30 – 16.00 uur Zaterdag 17 mei was het zover: de laatste bijeenkomst van het allereerste Helmondse Burgerberaad. In vijf bijeenkomsten hebben 100 willekeurig gelote Helmonders nagedacht over de vraag ‘Hoe kunnen we samen de veiligheid op straat in Helmond vergroten?’. Deze bijeenkomsten stonden in het teken van informatie inwinnen bij experts. Op basis van deze informatie en de eigen ervaringen mochten de deelnemers adviezen schrijven om de veiligheid op straat te verbeteren. Dat veiligheid op straat een groot thema is, blijkt wel uit de verschillende onderwerpen die naar voren kwamen. Dan gaat het bijvoorbeeld over afval, verkeersveiligheid, verlichting, drugsoverlast en hangjongeren, maar ook over communicatie en waar inwoners meldingen kunnen maken. In deze laatste bijeenkomst hebben de deelnemers de adviezen definitief gemaakt. De deelnemers hebben 29 adviezen opgesteld. Zij hebben samen via stemming bepaald dat er 22 van deze adviezen voorgelegd worden aan de gemeenteraad. Hoe de deelnemers van het burgerberaad het hebben ervaren is te zien in deze video.