CN Brainport Jaarplan 2021

Jaarplan 2021

Inhoudsopgave

Inleiding

Deel 1:

Activiteiten en doelstellingen

6

1.1 Opgave 1: Opgave 2: Opgave 3: Opgave 4:

Innovatie, technologie en ondernemen Sleuteltechnologieën ontwikkelen: dé oplossingen van de toekomst Nieuwe technologie-marktcombinaties voor maatschappelijke vraagstukken Mkb, startups en scale-ups ondersteunen Financiering voor start- en scale-ups: groei mogelijk maken

8 8 11 16 20

1.2 Opgave 5: Opgave 6: Opgave 7:

Talent: de brandstof voor onze technologische motor 22 Alle leerlingen en studenten in Brainport Eindhoven krijgen innovatief onderwijs 22 Iedereen in Brainport Eindhoven is bezig met een Leven Lang Ontwikkelen 24 Arbeidsmarkt in balans: de juiste mensen op de juiste plek 26

1.3 Leef- en vestigingsklimaat Opgave 8: Investeren in gezamenlijke voorzieningen en bereikbaarheid Opgave 9: De Triple Helix als hulpmotor voor brede welvaart Opgave 10: Instrumenten ter ondersteuning van publiek-private ecosystemen

28 28 30 32

Deel 2:

Werkwijze

34

Deel 3:

Organisatie en financiën.

38

3.1 3.2

Aandachtspunten voor onze interne organisatie: Financiën

38 38

Bijlage 1:

overzicht van actielijnen, doelstellingen en verwachte resultaten

42

2 | Brainport Development Jaarplan 2021

3

Inleiding In juli van 2020, zag de nieuwe Brainport Agenda het licht. Deze agenda, de inhoudelijke koers voor onze nieuwe meerjarenperiode, kwam tot stand met honderden organisaties en personen. Samen met vertegenwoordigers van bedrijven, instellingen, overheden en diepte-interviews met experts, kwamen we tot toekomstbeelden rond bijvoorbeeld energie, duurzaamheid en mobiliteit. En we onderzochten grote veranderingen die onderwijs, arbeidsmarkt en de maakindustrie doormaken. Vlak voor het moment dat we stilaan conclusies begonnen te trekken voor de nieuwe Brainport Agenda, kwam Corona. De gezondheidscrisis legde kwetsbaarheden van onze welvaart nog duidelijker bloot en dwong ons de antwoorden in de agenda nog eens heel goed tegen het licht te houden.

Hoe verdienen we de door de crisis gemaakte kosten terug in Nederland? Hoe verhouden wereldmarkten en internationale toeleveringsketens zich tot productiecapaciteit in eigen land en Europa? Hoe wordt onze arbeidsmarkt evenwichtiger? En vooral, waar komt echte toegevoegde waarde vandaan? En wat is daarbij de balans tussen economische groei en betekenisvolle banen op alle opleidingsniveaus en nieuwe oplossingen voor bijvoorbeeld mobiliteit, gezondheid, voedselvoorziening en de energietransitie? In een periode van grote zorg, verdriet en onzekerheid vonden we vertrouwen en bevestiging, in de eerste plaats in de kracht van onze samenwerking. Publiek en privaat zijn partners in ons ecosysteem. Ook wanneer dat in crisis nodig is, vinden overheden, kennis- en onderwijsinstellingen en bedrijven elkaar om hands on samen oplossingen te vinden, of het nu voor thuisonderwijs is of voor de inzameling en productie van medische hulpmiddelen. De vraag is welke impact het coronavirus in 2021 nog op ons zal hebben. Het is moeilijk te voorspellen. De coronacrisis heeft ook in onze regio bepaalde sectoren hard geraakt en heeft veel invloed op de arbeidsmarkt. We zien de werkloosheid toenemen en steeds meer zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) zonder opdrachten. Daar spelen we zoveel mogelijk op in.

Maar we hebben vertrouwen en bevestiging in de kracht van onze strategie en gaan ervan uit dat we de uitgestippelde route 4 | Brainport Development Jaarplan 2021

ook in tijden van een pandemie kunnen voortzetten. Onze verwachting is dat de maatschappij behoefte zal blijven houden aan sectoren waarin we sterk zijn. Denk maar aan de verdergaande digitalisering, duurzame mobiliteit, energietransitie, vraag naar nieuwe medische doorbraken, enzovoorts. Dat zijn blijvende maatschappelijke vragen, en dus robuuste markten waar wij met onze kennispositie concrete oplossingen kunnen aandragen en produceren. Dat levert brede werkgelegenheid – direct en indirect- op locaties waar veilig doorgewerkt kan worden.

Innovatie, technologie en ondernemen

1

Opgave 1 Sleuteltechnologieën ontwikkelen: dé technologieën van de toekomst Opgave 2 Nieuwe technologie-marktcombinaties voor maatschappelijke vraagstukken Opgave 3 Mkb, startups en scale-ups ondersteunen

2

3

Talent: de brandstof voor onze technologische motor

Leef- en vestigingsklimaat: de regio als goede leefen werkplek voor iedereen

Opgave 5 Alle leerlingen en studenten in Brainport Eindhoven krijgen innovatief onderwijs

Opgave 8 Investeren in gezamenlijke voorzieningen en bereikbaarheid

Opgave 6 Iedereen in de Brainport-regio is bezig met een Leven Lang Ontwikkelen Opgave 7 Arbeidsmarkt in balans: de juiste mensen op de juiste plek

Opgave 9 De Triple Helix als hulpmotor voor brede welvaart Opgave 10 Instrumenten ter ondersteuning van publiek-private ecosystemen

Opgave 4 Kapitaal verwerven om te kunnen groeien

DE 10 OPGAVEN VAN BRAINPORT

Koersvast blijven, is dus het devies. De unieke trekkracht van ons open innovatie- ecosysteem moeten we koesteren, onderhouden en uitbouwen, opdat deze kan bijdragen aan welvaart en welzijn voor íedereen in onze regio. Mens en markt zijn voor ons geen tegenpolen. Economisch beleid is pas echt succesvol wanneer het brede werkgelegenheid oplevert en bijdraagt aan de maatschappelijke doelen die we samen hebben. Dat is de Brainport-definitie van toegevoegde waarde. En dat kan, door ons in te blijven zetten voor Innovatie, Talent en een goed Leef- en vestigingsklimaat. Op deze drie pijlers rusten de tien opgaven die samen onze nieuwe agenda vormen. Het sterkt onze regio dat we niet alleen staan in de overtuiging dat innovatieve ecosystemen mede bepalend zijn voor welvaart en welzijn in de toekomst. We zien eenzelfde overtuiging terug in de analyses en plannen van wetenschappers, bedrijven, de provincie, het kabinet en Europa. Dat geeft nieuwe kansen die we in 2021 willen najagen door onze Brainport Agenda te spiegelen aan mogelijke fondsen en samenwerkingsprojecten.

Jaarplan volgt de tien prioriteiten in doelen, werkwijze en middelen We gaan heel hard aan het werk in 2021 voor onze tien prioriteiten. Dat moet bijvoorbeeld meer mensen uit het bedrijfsleven opleveren die voor de klas gaan staan, nieuwe innovaties voor mobiliteit en energie, extra middelen voor sleuteltechnologieën, omscholingstrajecten van ‘krimpberoepen’ naar technische functies, ondersteuning van maatschappelijke partners op het terrein van brede welvaart, digitale programma’s en veiligheid voor mkb’ers, en financieringskansen voor startups en groeibedrijven. In Deel 1 van dit jaarplan geven we per prioriteit een samenvattende beschrijving van de rol die Brainport Development in 2021 kan en zal spelen. We lichten dit toe aan de hand van voorbeelden van activiteiten en bijbehorende verwachte resultaten. De details en een volledig overzicht van activiteiten en doelstellingen zijn weergegeven in Bijlage 1: Overzicht

van activiteiten, doelstellingen en verwachte resultaten. Ook deze presenteren we in de tien opgaven, zodat we inzichtelijk maken welke concrete stappen we zetten voor de langjarige doelstellingen. In Deel 2 van dit jaarplan staan we stil bij de werkwijze en rolverdeling in Brainport Eindhoven. Hier beschrijven we onze rol als economische ontwikkelingsmaatschappij en plaatsen deze in een bredere context. Hoe verhoudt de NV zich tot de Stichting Brainport? En hoe verhoudt dit Jaarplan zich tot andere strategische uitvoeringsplannen, zoals de Brainport Nationale Actieagenda en de Regio Deal. Tenslotte beschrijven we in deel 3 onze interne organisatie en financiën. We hebben onze begroting in zijn presentatie verdeeld in de basisorganisatie en onze projecten en programma’s. Ook daarin staan de tien prioriteiten centraal, opdat strategie, organisatie en financiële doorvertaling optimaal inzichtelijk is.

5

Deel 1

Activiteiten en doelstellingen Wat we gaan doen en bereiken in 2021 beschrijven we in dit jaarplan helemaal in lijn met de tien opgaven, zoals benoemd in de Brainport Agenda. Die acties die wij op die opgaven gaan inzetten treft u hierna onder de eerder genoemde drie pijlers ‘Innovatie’, ‘Talent’ en ‘Leef- en vestigingsklimaat’. We richten ons op alle drie de pijlers, maar de grootste ambities voor de komende jaren liggen binnen de eerste pijler ‘Innovatie, technologie en ondernemen’. Daarbinnen zetten we extra in op ‘Opgave 2, Nieuwe technologie-marktcombinaties voor maatschappelijke vraagstukken’. Onder die opgave willen we voor een aantal sleuteltechnologieën, waarin Brainport Eindhoven positie heeft, toepassingsgebieden (door) ontwikkelen. Dat draagt enerzijds bij aan het vinden van oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en anderzijds biedt het grote kansen voor de vermarkting van nieuwe businessmodellen en producten. De schaalsprong die we willen maken is om in elk geval de vijf technologie-marktcombinaties, die we als kansrijk voor onze regio hebben aangeduid, meer programmatisch en structureel gefinancierd te krijgen. Daarvoor lijken nu grote kansen te ontstaan bij zowel de Provincie Noord-Brabant, via de nieuwe visie ‘Toekomstbehendige economie 2030’, bij het Rijk o.a.

via het ‘Nationaal Groeifonds’ als bij de EU via het ‘Recovery and Resilience Facility’ (RRF) en de ‘Green Deal’. We hebben een eerste groslijst van kansrijke projecten en programma’s geïdentificeerd. Daarbij zijn we uitgegaan van de tien prioritaire opgaven en de zeer specifieke kwaliteiten van de regio. We ontwikkelen voor deze programma’s collectieve proposities. Brainport Development neemt hierin het voortouw. Dat doen we samen met partners van binnen en buiten de regio. We 6 | Brainport Development Jaarplan 2021

verwachten dat hiervoor substantiële middelen ontsloten kunnen worden voor regionale bedrijven en kennisinstellingen. Dat maakt opschaling tot betekenis- en impactvolle programma’s mogelijk. Niet alle consortiaproposities zullen positief worden beoordeeld, maar een aantal lijkt op dit moment zeer kansrijk. Het vormen van consortia en het gezamenlijk opstellen van proposities vraagt veel afstemming en tijd. We zetten hier de nodige ontwikkelcapaciteit en middelen op in, omdat we er van overtuigd zijn dat we daarmee op middellange termijn een grote bijdrage kunnen leveren aan de economische doorontwikkeling van Brainport Eindhoven. Een sprekend voorbeeld hiervan op nationaal niveau is de propositie van het ‘Brainport AI-ecosysteem’. Dit is een consortium van dertien partners die onder de Brainportvlag samenwerken. Met een gezamenlijke propositie steunen we het nationale artificiële intelligentie (AI) initiatief. We sluiten aan bij de ‘NL AI Coalitie’. Vanuit deze nationale coalitie willen we één van de vijf nationale ‘AI hubs’ in deze regio laten landen. Deze hubs kunnen vanuit het Nationaal Groeifonds worden gefinancierd.

Brainport Development kan voor de ‘AI-Hub’, een centrale rol spelen door het secretariaat te voeren en de strategische en communicatieve verbindingen te verzorgen, zowel intern tussen de partners als extern richting de NL AI Coalitie en de andere regionale ‘AI-Hubs’ (voor meer informatie zie tekstkader over Brainport AI hub onder paragraaf 1.1)

7

1.1 Innovatie, technologie en ondernemen In de Brainport Agenda constateerden we dat de economische kracht van onze regio vooral is gebaseerd op sleuteltechnologieën. Dat zijn technologieën – zoals fotonica en artificiële intelligentie– die grote invloed hebben op economie, wetenschap en samenleving. Willen we als regio van betekenis blijven op het wereldtoneel, dan moeten we gericht investeren in de verdere ontwikkeling en toepassing van zulke sleuteltechnologieën. De toepassingen bieden economische kansen, maar willen we ook koppelen aan maatschappelijke uitdagingen. Dit vraagt om een integrale aanpak, waarbij de hele keten van toeleveranciers en producenten samenwerkt. Vooral mkb’ers, startups en scale-ups kunnen hierbij ondersteuning gebruiken. Bijvoorbeeld op het vlak van digitalisering en financiering. Opgave 1: Sleuteltechnologieën ontwikkelen: dé oplossingen van de toekomst Sleuteltechnologieën kunnen veel bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken, doordat de maakindustrie deze toepast in baanbrekende innovaties. Ook kan het een sterkere concurrentiepositie, nieuwe markten en meer werkgelegenheid opleveren. We gaan extra investeren in de sleuteltechnologieën en technologische competenties waar we koploper in zijn of willen worden en die een belangrijke rol spelen in het realiseren van maatschappelijke transities.

We leggen de nadruk op: • Advanced manufacturing en specifiek additive manufacturing. • Geïntegreerde fotonica. • Artificiële intelligentie. • Micro- en nano-elektronica.

8 | Brainport Development Jaarplan 2021

Naast deze sleuteltechnologieën, investeren we ook in het verbinden van technologieën en het integreren van systemen: systems engineering. Er ligt een belangrijke verbindende rol voor Brainport Development om onze koppositie verder te verstevigen. De regiopartners hebben een sterke wil om samen die ambitie waar te maken. Kennisinstellingen spelen daarin een belangrijke rol, gesteund door bedrijven die gebaat zijn bij de ontwikkelingen van sleuteltechnologieën. Overheden zijn belangrijke faciliterende partners. Brainport Development verbindt de verschillende belangen, initiatieven en bundelt de krachten. Ook spelen wij een rol om steeds de urgentie van open innovatie en samenwerking binnen Nederland, Europa en wereldwijd en het belang van investeren in innovatie en technologie aan te kaarten. Bijgaand lichten wij een paar voorbeelden toe. Overige activiteiten vindt u in het overzicht in Bijlage 1.

ADDITIVE MANUFACTURING Versterking internationale positie Additive manufacturing (AM), industrieel 3D printen, is economisch belangrijk voor de maakindustrie. Ook draagt deze technologie bij aan verduurzaming, door gepersonaliseerde productie, grote ontwerpvrijheden en minder afval. De techniek kan uitstekend gebruikt worden in belangrijke toepassingsgebieden, zoals mobiliteit, gezondheid, voedselproductie en energie. We ambiëren de groei van de regionale AM industrie. We willen onze internationale positie verstevigen en aantrekkingskracht vergroten, zodat Brainport Eindhoven binnen de EU in de top 5 van AM-Hubs staat en mondiaal in bepaalde niches in de top 3. Rol Brainport Development: aanjager, verbinder, coördinator. Activiteiten en verwachte resultaten: • Clusterontwikkeling: door samen te werken op het vlak van regionale, nationale en internationale marktbewerking. Concreet resultaat: - Beursdeelname met vijftien bedrijven aan één of twee internationale beurzen, met een commitment om drie jaar samen te werken - De 3D Delta Week, een week van 3D manufacturing evenementen in de BeNeLux, is een succes en zal in volgende jaren worden gecontinueerd - Minimaal twee additive manufacturing bedrijven vestigen zich in de regio • Faciliteren van onderzoeks- en innovatiesamenwerkingen. Concreet resultaat: - Uitvoering van internationale additive manufacturing projecten.

Binnen het Europese samen werkingsverband Vanguard Initiative brengen we via demonstratie-cases drie nieuwe innovaties op een hoger schaalniveau - Gerealiseerd: twee nieuwe innovatiesamenwerkingen - Gerealiseerd: de ontwikkeling van een ‘AM-incubator’ programma waarin leveranciers en gebruikers versneld met het cluster applicaties kunnen ontwikkelen

9

ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE Brainport AI hub Artificiële intelligentie (AI) is een sleuteltechnologie, die steeds belangrijker is voor het economisch groeivermogen van de regio. In 2021 realiseren we de Brainport AI hub, een ‘one-stop-shop’ voor alle initiatieven en programma’s in de regio op het vlak van AI. Hierin stemmen de regionale triple-helix partijen rondom AI hun inzet af. Dit varieert van Philips en ASML tot het lokale mkb. Van het Eindhoven AI Systems Institute (TU/e), Tilburg University (TU), Jheronimus Academy of Data Science (JADS), tot Fontys, Avans en Summa college. Van de High Tech Campus Eindhoven, Brainport Industries Campus en Automotive Campus tot Mindlabs. Binnen deze hub valt een breed scala aan programma’s, zoals op het gebied van onderwijsontwikkeling, de ondersteuning van mkb, een gezamenlijke internationaliseringsaanpak, de ontwikkeling van voorzieningen voor vestigende en groeiende AI bedrijvigheid, startersondersteuning, innovatieprogramma’s en dataplatform initiatieven. Ambitie: Brainport Eindhoven wordt internationaal erkend als sterke AI hub, gespecialiseerd in AI-mens-machine-interactie in de sectoren ‘High Tech’, ‘Mobility Tech’ en ‘Health Tech’. Rol van Brainport Development: verbinding leggen tussen de kennisinstellingen en bedrijven in de regio om tot een gezamenlijke propositie te komen.

We dragen bij aan volgende activiteiten: • De ontwikkeling van een ‘grand design’ aan AI opleidingen en doorlopende leerlijnen in de regio, variërend van MBO tot Master • De ontwikkeling van een toolbox voor professionele om- en bijscholing voor zakelijke partners in de regio • Facilitering en opzetten van een mkb-ondersteuningsstructuur op meerdere plekken in de regio • Realisatie van een ‘one stop shop’ voor startende AI bedrijvigheid in de regio • Coördinatie van de samenwerking binnen en ten behoeve van Europese programma’s • Organisatie van de regionale samenwerking binnen de Brainport AI hub en samenwerking met de NL AI coalitie, regionale partners en andere AI hubs in Nederland Verwacht resultaat: de Brainport AI-hub is gerealiseerd. Het is één van de vijf landelijke AI-hubs en ontvangt financiering vanuit het Nationaal Groeifonds.

10 | Brainport Development Jaarplan 2021

Opgave 2: Nieuwe technologie-marktcombinaties voor maatschappelijke vraagstukken We zoeken verschillende nieuwe toepassingsgebieden voor sleuteltechnologieën. Door te spreiden creëren we meer markten, producten en businessmodellen. Dit versterkt de concurrentiepositie van onze regio en bedrijven. We richten ons nu op vijf kansrijke technologie-marktcombinaties, waarmee de regio ook bijdraagt aan oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen. • Conversie en opslag van duurzaam opgewekte energie: energiesysteem in balans • Veilige en emissie-loze mobiliteitsoplossingen: de regio beter verbonden • Slimme technologische toepassingen voor gezondheid, zorg en vitaliteit • Technologie voor een duurzaam voedselsysteem • Veilige leefomgeving en veiligheid van data

Brainport Development is bij dit alles het platform voor de regio om slim en samen op maatschappelijke kansen in te spelen en zo het open innovatie ecosysteem verder uit te bouwen. Vanuit onze onafhankelijke positie leggen we nieuwe verbindingen, we dragen bij aan opschaling van initiatieven, het signaleren, benutten en creëren van kansen. We ondersteunen de initiatieven in ons ecosysteem met projectontwikkelcapaciteit. Onderstaand lichten we een aantal initiatieven toe, binnen de eerder benoemde kansrijke technologie-marktcombinaties. Voor het overzicht van activiteiten verwijzen we naar Bijlage 1.

Naast die vijf kansrijke markten, onderzoeken we ook continue andere mogelijkheden om betekenisvolle innovaties en nieuwe verdienkansen te ontwikkelen. Daarbij denken we mede aan kansen op het gebied van slim bouwen in steden en innovaties in de bouwsector. Voorbeelden van initiatieven op dit vlak zijn het Urban Development Initiative (UDI) en Brainport Smart District. Daarnaast verkennen we de kansen wat betreft innovaties ten bate van een circulaire, afvalloze economie. En we kijken samen met onze partners in de regio, zoals Metropool Regio Eindhoven (MRE) en Innovatiehuis de Peel, naar innovatieve toepassingen die kunnen bijdragen aan de toekomstbestendigheid van het landelijk gebied en de kansen die de transitie van de agrarische sector biedt voor nieuwe economische modellen.

11

CONVERSIE EN OPSLAG VAN DUURZAAM OPGEWEKTE ENERGIE Battery Competence Center (BCC) Het BCC is een samenwerking tussen verschillende bedrijven, kennisinstellingen en publieke organisaties (triple-helix). Het doel van het ‘competence center’ is ten eerste om kennis te vergroten wat betreft het ontwikkelen, produceren, gebruiken, hergebruiken, ontmantelen, en recyclen van batterijtechnologie. En ten tweede kennis vergroten wat betreft de toepassing in ‘heavy-duty’ en industriële markten. Deze kennis is nodig om de transitie naar elektrische voer- en vaartuigen te versnellen en daarmee de klimaatdoelstellingen te halen. Voor zero-emissie voer- en vaartuigen zal de aandrijving elektrisch zijn, waarbij de batterij het kerncomponent van het voertuig vormt. Daar komt complexe technologie bij kijken. Tevens is de Europese industrie in de batterijketen afhankelijk van Aziatische toeleveranciers. Die afhankelijkheid willen we verkleinen door eigen onderscheidende producten te ontwikkelen. Rol Brainport Development: projectleider, aanjager, verbinder.

De activiteiten van Brainport Development richten zich op de volgende thema’s: • Kennisopbouw middels het ontwikkelen van circulaire batterijpakketten voor het zwaardere voer- en vaartuigsegment • Recycling en hergebruik van batterijen: een systeembenadering in de hele batterijketen met ontwikkeling van een business case rondom hergebruik, inzameling en nieuwe (chemische) processen en machines voor het terugwinnen van materialen • Verkenning van lokale productie, toepassen van productietechnologie en ontwikkeling van een nieuwe generatie batterijen (o.a. de ‘Solid State’ en ‘Silicon Anode’ Batterij) • Infrastructuur, grid en veiligheid: innovatie in de elektriciteitsinfrastructuur om toename van elektrisch vervoer te kunnen faciliteren en marktkansen met smart-grid oplossingen te kunnen benutten In deze vier lijnen wordt ook het opleiden en aantrekken van talent meegenomen, om in de veranderende vraag van kenniswerkers voor elektrisch transport te kunnen voldoen.

Dit draagt bij aan onze ambitie dat er over vijf jaar op het gebied van batterijen: • Een open productie- en testfaciliteit is voor batterijpakketten • Een succesvolle recycling- en re-use case is gerealiseerd • 3D solid state-batterijen in productie zijn • De regio een stevige positie in de internationale markt van batterijen voor zware bussen en vrachtwagens heeft • Dat in de Metropoolregio Eindhoven het volledige bus- en truckvervoer emissie-loos is.

VEILIGE EN EMISSIELOZE MOBILITEITSOPLOSSINGEN: DE REGIO BETER VERBONDEN FABULOS – een testbed voor autonome shuttles Het Future Automated Bus Urban Level Operation Systems (FABULOS) project is een Europees project. Het richt zich op vraagstukken rondom het systematisch gebruik van geautomatiseerde bussen in steden. Het doel is om de exploitatie van een autonome buslijn te verwerven. Rol Brainport Development: inhoudelijk meedenken, verbinden met andere regionale Smart Mobility initiatieven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de propositie van de Brainportlijn, een concept rondom een toekomstig regionaal (H)OV systeem dat gebruik zal maken van zelfrijdende, autonome shuttles om mensen (en goederen) te vervoeren. Activiteiten: doorontwikkeling van het project. Projectpartners, regionale kennisinstellingen en bedrijven stellen de kaders en benodigde technologische en onderzoeks- onderdelen vast en werken aan de inrichting van een test-bed voor autonome shuttles. Verwacht resultaat: Het project FABULOS is doorontwikkeld, wat betekent: • Er is een pilot project gerealiseerd, waarbij een autonome shuttle tenminste vijftig dagen in Helmond heeft gereden. Dit heeft nieuwe inzichten verschaft m.b.t. het veilig en betrouwbaar inzetten van autonome shuttles • Samen met de gemeente Helmond en SmartwayZ.NL is een test-bed en een leeromgeving voor autonome shuttles grotendeels ingericht

Verwacht resultaat in 2021: Het Battery Competence Center (BCC) in Brainport is gerealiseerd en is onderdeel van de Nationale Batterij Strategie.

12 | Brainport Development Jaarplan 2021

13

SLIMME TECHNOLOGISCHE TOEPASSINGEN VOOR GEZONDHEID, ZORG EN VITALITEIT TECHNOLOGIE VOOR EEN DUURZAAM VOEDSELSYSTEEM Food Tech Brainport, valorisatiecentrum voor de voedselverwerkende industrie Food Tech Brainport (FTB) is een economisch cluster met focus op technologie voor smart & mild foodprocessing. Brainport Development draagt bij aan diens erkenning als hét valorisatiecentrum voor de voedselverwerkende industrie. We werken samen met Food Tech Brainport aan het creëren van inzicht en overzicht van de markt, het op- en uitbouwen van de community en het organiseren en clusteren van sub-sectoren. Rol Brainport Development: ondersteunen, meewerken en meedenken. Activiteiten: In kaart brengen van: • Markt voor de voedselverwerkende industrie (gesegmenteerd) • Wereldwijde technologie aanbieders voor kansrijke toepassingsgebieden smart & mild processing • Initiatieven om voedselverspilling tegen te gaan d.m.v. reststroomverwerking Helpen bij het clusteren en verbinden van bedrijven: • Inventariseren behoefte aan samenwerking en analyseren vraag naar technologieën • Clusters vormen aan de hand van sub-sectoren • Food processing community met makel- en schakelfunctie Verwacht resultaat: • Marktonderzoeken opgeleverd • Een heldere propositie en de “menukaart” van FTB zijn geformuleerd • Haalbaarheidsadvies clustervorming food processing community met makel/schakel functie

14 | Brainport Development Jaarplan 2021

Kansen voor start-ups en mkb voor klinische innovatie door het organiseren van toegang en samenwerking ziekenhuizen De samenwerking tussen het zorgnetwerk en bedrijven in de medische technologie is essentieel voor het realiseren van onze ambities: het systeem rondom gezondheid en vitaliteit toekomstbestendig maken en betaalbaar houden. Daarvoor zijn innovatieve oplossingen nodig. Een grote uitdaging daarin is het verder optimaliseren van het innovatieproces. In Brainport Eindhoven zijn hier al goede ervaringen opgedaan met het Eindhoven Medtech Innovation Center (e/MTIC). We stellen nu de vraag: hoe kun je in de breedte een ecosysteem creëren dat de snelheid van (hightech) gezondheidsinnovatie en -implementatie verhoogt? Daarvoor is het nodig om de toegankelijkheid van het zorgnetwerk (klinieken, zorgcentra, maar ook financiers zoals zorgverzekeraars en overheid) voor bedrijven te vergroten. Rol Brainport Development: we nemen hierin het voortouw door ingangen voor bedrijven beter te organiseren, collectief op te trekken richting de eindklanten of door consortia te vormen die pilotprojecten of een living lab ontwikkelen. Het moet een win-win opleveren zodat het proces van innovatie, valorisatie en implementatie van technologieën en toepassingen in de gezondheidszorg (medtech) gebied beter wordt.

Activiteiten: • Inventarisatie ziekenhuizen, zorgorganisaties (eindklanten): wat is hun werkwijze, wat kunnen ziekenhuizen bijdragen, wat zijn mogelijkheden of belemmeringen? • Inventarisatie bedrijven: waar lopen start-ups en mkb tegenaan bij klinische innovatie? We halen een aantal ‘tracks’ op die we als pilot bij ziekenhuizen kunnen uitzetten • We organiseren ronde tafel gesprekken met innovatiemanagers van klinieken en zorgorganisaties, financiers en inventariseren randvoorwaarden en kansen voor samenwerking met bedrijven. We werken toe naar een vaste kerngroep klinische innovatie en implementatie voor het mkb. Verwacht resultaat: • Gezamenlijke agenda ziekenhuizen en bedrijven gedefinieerd om het proces van (hightech) gezondheidsinnovatie en -implementatie structureel te verbeteren. 2021 vormt de aanloop voor deze agenda, zodat we deze in 2022 kunnen implementeren • Plan van aanpak voor een concreet pilot project voor een ‘klinische innovatie en implementatie track’, met commitment van minimaal 1 ziekenhuis/zorgorganisatie en 5 bedrijven

15

Opgave 3: Mkb, startups en scale-ups ondersteunen Mkb, startups en scale-ups zijn belangrijk voor de regio. Maar we zien dat zij met specifieke vragen te maken hebben, die hun ontwikkeling in de weg kunnen staan. Zo heeft een deel van het mkb moeite het tempo van technologische ontwikkeling bij te houden. Terwijl startups en scale-ups op hun beurt soms moeite hebben nieuw kapitaal te verkrijgen of de weg naar nieuwe markten te vinden. De bedrijfsadviseurs van Brainport Development helpen ondernemers in de regio met het aanscherpen van hun bedrijfsplannen, het verbinden van hun ideeën met financiële middelen, het vinden van huisvesting, arbeidsmarktvraagstukken, het pakken van kansen op internationale markten, circulair ondernemen en het participeren in clusters en netwerken. De focus ligt op startups, scale-ups en gevestigde mkb-ondernemers in de hightech maakindustrie. Voor de ondersteuning van ondernemers blijven we samen optrekken met partners in de regio, zoals Innovatiehuis de Peel en het Kempisch Ondernemers Platform. Zo willen we zorgen dat alle ondernemers in de regio kunnen innoveren. Om clustervorming en contacten tussen ondernemers en andere partijen te versnellen, hebben we in 2020 ‘Brainport Connect’ geïnitieerd, een dataroom die ondernemers met elkaar verbindt.

Het doel van het platform is om de samenwerking tussen de spelers in de regio te versterken, doordat alle partijen op het platform kunnen aangeven wat ze te bieden hebben, maar ook waar ze hulp bij kunnen gebruiken. In 2021 zullen we ‘Brainport Connect’ verder uitbouwen en de toepassing versterken. Overige activiteiten zijn weergegeven in de bijlage. Onderstaand lichten we er één initiatief uit: het Europees project Flying

16 | Brainport Development Jaarplan 2021

Forward 2020. Hiervan verwachten wij dat het op termijn nieuwe bedrijvigheid voor het mkb in de regio zal opleveren. Het volledige overzicht van verwachte activiteiten en resultaten voor 2021 vindt u in Bijlage 1.

ONDERSTEUNING VOOR STARTUPS ‘One stop shop’ We realiseren een one stop shop voor startups, een basisstructuur waar startups voor alles terecht kunnen. Het doel hiervan is om alle initiatieven, publiek én privaat, voor startups in de regio te bundelen en gezamenlijk vanuit één propositie te werken. De one stop shop zal in de basis publiek gefinancierd zijn, zodat we duurzaam een lange termijn agenda kunnen najagen. Daarbij haken we steeds private partners aan. We richten ons op de hele vroege startups die stap één gaan zetten op weg naar ondernemerschap. De one stop shop is toegankelijk voor álle startups, of ze nu vanuit de TU/e komen, vanuit Fontys, vanuit Summa of Ter Aa of elders uit de regio. Voor al die bedrijven-in-spé is er één plek, zowel fysiek als online, waar zij toegang hebben tot alle functionaliteiten. Dat kan bijvoorbeeld zijn: juridische ondersteuning, financieringsvragen, business development, huisvesting, toegang tot het netwerk en inbedding in het ecoysteem. In de kern is de one stop shop een basisorganisatie met enkele medewerkers die herkenbaar beschikbaar zijn voor alle startups in de regio. De meeste startups groeien vanuit de TU/e en daar komt vanuit technologische proposities ook de meeste kennis vandaan. Daarom is de TU/e een logische plek om de one stop shop te huisvesten.

Activiteiten: We gaan de structuur van de one stop shop vorm geven. Dat betekent dat we een fysieke en een digitale locatie regelen, een basisstructuur neerzetten met minimale bemensing en de financiering hiervoor regelen. We bundelen alle bestaande initiatieven in de regio en vormen een gezamenlijke propositie ten aanzien van de ondersteuning en begeleiding van startups. Rol Brainport Development: De basisorganisatie wordt in eerste instantie opgezet met organisatorische en financiële middelen én mankracht van de TU/e en Brainport Development. Brainport Development is hierbij de aanjager en de initiatiefnemer om partijen bij elkaar te brengen en alle initiatieven uit de regio te bundelen. Verwacht resultaat: We hebben het (publiek) gefinancierde ecosysteem voor startups overzichtelijk georganiseerd. Samen met de publieke partners hebben we een duidelijke one stop shop duurzaam ingericht, fysiek en digitaal. De hele vroege startups kunnen hier voor alle functionaliteiten terecht. Vanuit deze gezamenlijke propositie wordt samen gewerkt met private partners in het startup-ecosysteem.

17

MKB, STARTUPS EN SCALE-UPS ONDERSTEUNEN Flying Forward 2020 Flying Forward 2020 (FF2020) is een driejarig Europees project binnen het Horizon2020 programma. Het heeft een omvang van 6 miljoen euro, 7 Europese technische partners en 5 Europese test locaties. Doel van FF2020 is het ontwerpen, ontwikkelen en testen van een (digitaal) systeem, wat ervoor gaat zorgen dat toekomstig Urban Air Mobility (UAM) veilig en haalbaar wordt. Transport van goederen en mensen met behulp van luchtvoertuigen zoals drones wordt steeds aannemelijker. We moeten echter nog verschillende hordes nemen om toepassing in de praktijk mogelijk te maken. Zo is het afleveren van pakketjes middels drones technisch al prima mogelijk. Maar is er nog geen systeem (“luchtverkeersleiding”) en onvoldoende regelgeving en digitale infrastructuur om ervoor te zorgen dat laagvliegend luchtverkeer boven een stad op een veilige manier kan gebeuren. Met dit project ontwikkelen en testen we een systeem dat oplossingen hiervoor biedt.

FF2020 biedt organisaties en bedrijven in de regio financiering en een krachtig consortium om te innoveren op het vlak van UAM, met als uiteindelijk doel: • Nieuwe bedrijvigheid en kansen voor regionale bedrijven wat betreft productontwikkeling voor een Europese markt • Meer Europese projecten op termijn en nieuwe innovatiesamenwerkingen met Europese regio’s waar we graag mee samenwerken • Vooroplopen in ‘digital & regulation’: als regio willen we vijf jaar voorop lopen als het gaat om digitalisering en het ontwikkelen van wetgeving die daarmee verband houdt • Versterking van onze digitale infrastructuur en onze voorsprong hierop vergroten. De ontwikkeling rond identiteit van objecten en hoe data transfer veilig en met respect voor privacy en vertrouwelijkheid op te zetten en te verwerken gaat véél verder dan enkel drones Rol Brainport Development: lead partner van het project en aanjager om dit project in de regio te laten landen Verwacht resultaat voor 2021: Proof of concept van het systeem is klaar

18 | Brainport Development Jaarplan 2021

19

Opgave 4: Financiering voor start- en scale-ups: groei mogelijk maken Startups dragen bij aan het oplossen van maatschappelijke problemen en zijn aantrekkelijk voor nieuw talent. In Brainport Eindhoven doen startups het steeds beter. Toch laat een vergelijking met andere regio’s – zoals Berlijn en Stockholm – ruimte zien voor verbetering. Vooral de toegang tot risicokapitaal is een knelpunt. Daarom helpt Brainport Development startups in de regio om meer toegang tot financiering van de vroege fase van hun bedrijf te krijgen.

En we helpen scale-ups bij de toegang tot financiering in een latere fase. Daardoor kunnen zij groeien en zo kunnen nieuwe innovatieleiders en Original Equipment Manufacturers (OEMs) in de regio ontstaan. Via financierings- en equitytafels helpen we het mkb, startups en scale-ups om in contact te komen met financiers en investeerders, met als doel het verbeteren van de kwaliteit van de financieringsaanvraag. Via de ‘Brainport meet-up’ zetten we CEO’s van grotere familiebedrijven in om kwalitatieve ondersteuning te bieden aan interessante startups en scale-ups. Onderstaand lichten we de financierings- en equitytafels als voorbeeld toe.

FINANCIERING VOOR START- EN SCALE-UPS Financieringstafels In een informele setting kijken we samen met financiers naar de cijfers van startups en mkb met een financieringsvraag. We geven tips over de wijze waarop je moet financieren en hoe financiers naar je cijfers kijken. Doel hiervan is om de kans van slagen van financieringsaanvragen bij de juiste financier te vergroten. De financieringstafel is een succes gebleken en in grote delen van Nederland overgenomen. Rol Brainport Development: ontmoeting en uitwisseling tussen mkb, startups en financiers organiseren en het vervolg actief monitoren. Activiteiten en verwacht resultaat: tien tafels georganiseerd, waarbij we twintig bedrijven hebben ondersteund bij het zoeken naar financiering en tien financieringen gerealiseerd zijn.

Equitytafels Volgend op het succes van de financieringstafels is Brainport Development het concept verder gaan vernieuwen. Dit leidde tot het idee van de ‘equitytafel’. Waar de financieringstafels bedoeld is voor startups en mkb die op zoek zijn naar een eerste financiering, is de equitytafel bedoeld om vervolgfinanciering op te halen. Startups en scale-ups krijgen de mogelijkheid om te pitchen voor een groep investeerders. Ze krijgen tips over hun pitch en investeerders stellen naast hun eigen kapitaal ook hun netwerk en expertise beschikbaar. Rol Brainport Development: ontmoeting en uitwisseling tussen startups, scale-ups en financiers organiseren. Activiteiten en verwacht resultaat: vier equitytafels georganiseerd, waarbij we acht bedrijven hebben begeleid, wat voor minimaal vier bedrijven heeft geleid tot financiering.

20 | Brainport Development Jaarplan 2021

21

1.2 Talent: de brandstof voor onze technologische motor De coronacrisis heeft veel invloed op de arbeidsmarkt. We zien de werkloosheid toenemen en steeds meer zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) zonder opdrachten. Daarnaast zien we dat het aantal vacatures in bepaalde beroepsklassen aanblijft en in sommige gevallen zelfs toeneemt. Voor de Brainportregio nemen de tekorten in deze krapteberoepen vooral structureel en voor de middellange termijn toe in zorg-, technische en IT-beroepen. Op kortere termijn zijn er ook tekorten in een aantal logistieke en dienstverlenende beroepen. Ook het onderwijs heeft er door de coronacrisis andere uitdagingen bij gekregen - naast de blijvende opgave om de talenten van de toekomst op te leiden - zoals het aanbieden van online- en hybride leervormen.

regio doelgericht voor een meer gebalanceerde arbeidsmarkt. De drie ambities staan als prioriteiten op de Brainport Agenda en ook de activiteiten van Brainport Development concentreren zich op die thema’s: onderwijsinnovatie, leven lang ontwikkelen en balans op de arbeidsmarkt. We staan nu voor de opgave de ambities door te vertalen naar een gezamenlijke ‘Human Capital Agenda’. Wat zijn de thema’s die onder de drie ambities hangen? Wat zijn de doelen en doelstellingen? Hoe zorgen we ervoor – samen met alle partners in de regio – dat deze doelstellingen worden gehaald? Daarnaast blijven we alert op nieuwe ontwikkelingen en pakken deze waar nodig aan. Hierin is ook een nauwe samenwerking met de beide arbeidsmarktregio’s Zuidoost-Brabant (met centrumgemeente Eindhoven) en Helmond-de Peel belangrijk. Opgave 5: Alle leerlingen en studenten in Brainport Eindhoven krijgen innovatief onderwijs

Leren en ontwikkelen houdt niet op na de opleiding. Een leven lang ontwikkelen wordt door de snel veranderende maatschappij en technologische ontwikkelingen steeds belangrijker. Het is en blijft dus noodzakelijk dat we in Brainport talent aantrekken, opleiden, ontwikkelen en behouden. Met daarbij zeker het komende jaar 2021 extra aandacht én urgentie voor acties op de korte termijn, namelijk: stagetekorten vooral in het mbo, snel toenemende jeugdwerkloosheid, één centrale plek voor leven lang ontwikkelen en om- en bijscholing (liefst van werk-naar-werk).

We willen leerlingen en studenten innovatief onderwijs bieden en hen zo stimuleren hun talenten te ontwikkelen. Binnen Brainport Eindhoven heeft iedereen recht op innovatief onderwijs waarin het karakter van onze unieke omgeving centraal staat. Zo krijgt iedereen de kans om weerbaar en voorbereid de maatschappij en arbeidsmarkt van de toekomst tegemoet te treden. Om dit te bereiken, zijn de kernthema’s van het onderwijs in Brainport ‘technologie, internationalisering, ondernemerschap en creativiteit’.

In 2018 hebben alle partners uit bedrijfsleven, onderwijs- en kennisinstellingen, overheid en sociale partners gezamenlijk drie ambities gedefinieerd. Deze zijn in het Brainport Talent & Skills Akkoord ondertekend. Zo zorgt de

Daarbinnen draagt Brainport Development bij aan: - het vergroten van de instroom in technologische profielen op het voortgezet onderwijs, de keuze voor tech & IT opleidingen in

mbo, hbo en wo en beter begrip van technologie bij alle leerlingen en studenten. - verhogen van de kwaliteit van ons primairen voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs en kinderopvang op het onderwerp internationalisering, bestaande uit: taalvaardigheid, wereldburgerschap en multiculturele vaardigheden. - versterken van het vestigingsklimaat voor internationaal talent

In bijgaand tekstkader lichten we “internationalisering van het onderwijs” toe als een voorbeeldproject van waar we binnen deze opgave aan werken.

INNOVATIEF ONDERWIJS Internationalisering van het onderwijs Er ligt veel druk op ons onderwijs en onze arbeidsmarkt. Continu inhoudelijke vernieuwing van het onderwijs in de regio is essentieel om kinderen het beste onderwijs voor de toekomst te geven. Het thema internationalisering wordt hierbij steeds belangrijker. Brainport Development werkt daarom samen met partners in de regio en met steun uit de Regio Deal aan de volgende ambitie: alle kinderopvangorganisaties, scholen in primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs in Brainport Eindhoven hebben internationalisering in hun beleid ingebed en zijn hier concreet mee bezig. Het gaat hierbij zowel om taalvaardigheid, als de ontwikkeling van interculturele samenwerking & communicatiebewustzijn en wereldburgerschap. Met als doel om alle kinderen beter voor te bereiden op een steeds veranderende multiculturele wereld en arbeidsmarkt en het versterken van het vestigingsklimaat voor internationaal talent. Rol van Brainport Development: projectleider, verbinder en aanjager. Activiteiten en verwacht resultaat: • Deskundigheidsbevordering leraren.

22 | Brainport Development Jaarplan 2021

- verbeteren van de kwaliteit van het tech- & IT onderwijs in aansluiting op de arbeidsmarkt, onder andere door het inzetten van hybride docentschap in vo, mbo, hbo en wo

•

•

• •

•

•

Regeling voor alle 300 scholen in de Brainport regio is opgesteld. In 2021 heeft 90% van de scholen een meerjarenplan opgesteld Extra ondersteuning voor scholen in het primair onderwijs met veel kinderen van internationals (kenniswerkers, arbeidsmigranten en statushouders). Plan van aanpak met antwoord op de vragen: om welke scholen gaat het? Waar zijn de scholen mee geholpen? Hoe bieden we hier ondersteuning aan? Plan van aanpak voor een Onderwijs Informatie- en Adviespunt voor internationale kenniswerkers Expertrol van de Internationale School Eindhoven (ISE) is uitgewerkt Internationalisering in het mbo. Uitwerking en al uitvoeren van de plannen van aanpak van Summa College, Helicon, St. Lucas en aanhaking ROC Ter Aa Internationale samenwerking versterken. Onder andere uitvoering van ‘World Citizen Academy’, een samenwerking tussen vo- en mbo scholen in de regio met Spaans Baskenland Trainingen van leidinggevenden in de kinderopvang. De opleiders Summa College en ROC Ter Aa borgen internationalisering in de reguliere opleidingen. 23

Opgave 6: Iedereen in Brainport Eindhoven is bezig met een Leven Lang Ontwikkelen Jezelf blijven ontwikkelen is steeds belangrijker in een wereld die snel verandert. Een Leven Lang Ontwikkelen is het actief ontplooien van eigen kwaliteiten tijdens het hele leven, voor het realiseren van doelen vanuit persoonlijk, werkgelegenheids- of maatschappelijk perspectief. Om te zorgen dat ontwikkelen een tweede natuur is voor iedereen, is de inzet van gemeenten, onderwijsinstellingen, opleiders én werkgevers nodig. Inwoners van Brainport Eindhoven moeten zich bewust zijn van het belang van blijven ontwikkelen en van de kansen die de regio daarvoor biedt. Daarom draagt Brainport Development bij aan:

•

Het begrijpelijker en toegankelijker maken van de sleuteltechnologieën waar we als Brainport op inzetten, zodat mensen meer bewust keuzes kunnen maken met betrekking tot opleiding en werk met een beter begrip van de maatschappij • Deelnemen aan en meedenken met diverse gremia betreffende leven lang ontwikkelen. Doel: één centrale plek voor leven lang ontwikkelen in de beide arbeidsmarktregio’s Zuidoost-Brabant en Helmond-De Peel. In bijgaand tekstkader leggen we uit hoe we werken aan het vergroten van het bewustzijn over technologie in de regio, “Tech Awareness”, als een voorbeeld van onze activiteiten op het vlak van Leven Lang Ontwikkelen.

LEVEN LANG ONTWIKKELEN Tech awareness Tech Awareness is eigenlijk geen project. Het zijn multi-disciplinaire marketing- en communicatieactiviteiten, die het bewustzijn van alle mensen in Brainport over technologie vergroten. Specifiek richten we ons daarmee op het voor iedereen toegankelijker en begrijpelijk maken van de sleuteltechnologieën waar we als Brainport op inzetten. Deze technologieën zijn: artificiële intelligentie, advanced en additive manufacturing (3D printen), geïntegreerde fotonica, micro- en nano-elektronica en systems engineering. Het doel is dat de gehele bevolking in de regio een beter begrip krijgt van de technologieën en daarmee meer richting kan geven aan de rol van technologie in hun eigen leven (technologie is om ons heen), de maatschappij, opleidingskeuze en werk. De ‘tech awareness’ activiteiten dragen ook direct bij aan onze doelstellingen op het gebied van Jeugd & Technologie en Leven Lang Ontwikkelen (zie overzicht in Bijlage 1) Rol Brainport Development: projectleider, coördinator Activiteiten: • Algemene promotie van de sleuteltechnologieën waar we als Brainport positie in hebben • Eén campagne per jaar specifiek gericht op één van de sleuteltechnologieën. In 2021 is dat artificiële intelligentie (AI).

Het afsluitende event van deze AI campagne zal plaats vinden tijdens de Dutch Technology Week (DTW) Er wordt ingezet op drie doelgroepen: • Leerlingen in primair- en voortgezet onderwijs (po en vo) • Studenten in middelbaar en hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs (mbo, hbo en wo) • Beroepsbevolking in Brainport Verwacht resultaat: • Algemene promotie sleuteltechnologieën gerealiseerd én één campagne gerealiseerd, specifiek gericht op de sleuteltechnologie artificiële intelligentie, waarbij: - minimaal 150 po- en vo-scholen en daarmee minimaal 50.000 leerlingen bereikt - minimaal 25.000 studenten in mbo, hbo en wo bereikt - minimaal 250.000 mensen uit de beroepsbevolking bereikt

24 | Brainport Development Jaarplan 2021

25

Opgave 7: Arbeidsmarkt in balans: de juiste mensen op de juiste plek Zoals in de inleiding al duidelijk naar voren kwam, is de arbeidsmarkt sinds de Coronacrisis flink in verandering. Waar we vóór Corona vooral spraken over tekorten, spreken we nu over krimp- én krapteberoepen. Terwijl we een (snel) oplopende werkloosheid verwachten, zien we ook voor de komende jaren nog steeds krapteberoepen. In onze regio is dat structureel vooral in technologie, ICT en zorg. We moeten hoe dan ook voorkomen dat de mismatch op de arbeidsmarkt groter wordt. Dus extra aandacht voor leven lang ontwikkelen en dan vooral bij- en omscholing is essentieel en urgent. Echter, om de arbeidsmarkt zo goed mogelijk in balans te houden, blijft naast

zij-instroom ook instroom belangrijk. We moeten op bepaalde (kritische) krapteberoepen internationale kenniswerkers blijven aantrekken en we moeten blijven werken aan voldoende instroom vanuit het onderwijs door middel van effectieve vormen van techniekpromotie. Daarnaast blijft ook behoud van talent een thema. Ons doel: een gebalanceerde arbeidsmarkt die flexibel is en in kan spelen op ontwikkelingen. Mensen die werkloos of werkzoekend zijn worden snel geholpen aan ander passend werk of (betaalde) activiteiten. Een arbeidsmarkt met de juiste mensen op de juiste plek. We lichten een voorbeeldproject toe: “Re-skilling naar krapteberoepen in Brainport”.

ARBEIDSMARKT IN BALANS: DE JUISTE MENSEN OP DE JUISTE PLEK Re-skilling naar krapteberoepen in Brainport Dit project is onderdeel van de samenwerking tussen de twee arbeidsmarktregio’s ZuidoostBrabant en Helmond-De Peel en Brainport Development, waaronder de Taskforce Werk van de Gemeente Eindhoven. We zien een toenemende werkloosheid in krimpsectoren en steeds meer zzp’ers zonder opdrachten. Daarnaast zien we een blijvende krapte op de arbeidsmarkt: structureel en voor de middellange termijn in zorg-, technische en IT-beroepen. Op korte termijn zijn er ook tekorten in bepaalde logistieke en dienstverlenende beroepen. Bij- en omscholing is één van de noodzakelijke acties om de arbeidsmarkt de komende jaren in balans te hebben. Dit project betreft specifiek omscholing en neemt de werkgever als uitgangspunt. Vaak pakken we omscholing vanuit de ‘voorkant’ – het individu of groep personen – aan. Vanuit Brainport willen we het proces juist vanuit de ‘achterkant’ – de werkgevers – aanpakken. Met dit project willen we starten met tien a twintig werkgevers om structurele vacatures in zorg-, tech- en/of IT-beroepen in te vullen. Daarvoor gaan we identificeren om welke functies het gaat, op welk niveau en bij welke werkgever. We kijken wat de werkgever nu al aan omscholing doet en wat de ervaringen zijn. We vragen commitment van de werkgevers om mee te doen aan het project.

We gaan concreet mensen werven via (social) media en de diverse instanties (m.n. UVW en gemeenten) met een hoge motivatie om te worden omgeschoold. We zullen in dat proces allerlei kwesties moeten oplossen, zoals: hoe selecteren we de mensen het beste, wie betaalt de omscholing, wie kan de omscholing op maat verzorgen, wie betaalt het inkomen van de deelnemers als zij geen uitkering hebben? Gezamenlijk gaan we de antwoorden vinden om de omscholing beter én succesvoller te laten verlopen, met het doel dit op te schalen naar een breder werkende methodiek. Rol Brainport Development: projectleider specifiek van het onderdeel tech- en IT-beroepen voor de gehele regio. Activiteiten en verwacht resultaat: minimaal tien werkgevers met krapteberoepen in technologie en IT nemen deel aan het project en er zijn minimaal vijftig deelnemers op omscholingsplekken geplaatst.

26 | Brainport Development Jaarplan 2021

27

1.3 Leef- en vestigingsklimaat Waar de één voorzieningen onderdeel van het economisch vestigingsklimaat noemt, is het voor de ander zijn geboortegrond en woonomgeving waar hij zich thuis wil voelen. We willen de inwoners van de regio dan ook zoveel mogelijk voordelen laten ervaren van Brainport Eindhoven. Dit past ook in de visie dat mens en markt geen tegenpolen zijn. Binnen deze pijler vervult Brainport Development de rol van ‘hulpmotor’ bij het realiseren van opgaven zoals het versterken van voorzieningen, verbeteren van de bereikbaarheid, versnellen van de woningbouw en bijdragen aan sociaal-maatschappelijke uitdagingen. Wij staan hier niet aan het roer. Wel helpen wij onze triple-helix partners en maatschappelijke organisaties daar waar nodig om resultaten te behalen ten goede van ons hele ecosysteem. Opgave 8: Investeren in gezamenlijke voorzieningen en bereikbaarheid De groei van de regio zorgt niet alleen voor welvaart, maar ook voor druk op voorzieningen, de woningmarkt en bijvoorbeeld de bereikbaarheid. Dit kan alle inwoners van de regio raken. Met betrekking tot het behouden en aantrekken van (internationaal) talent is het ook van groot belang dat het voorzieningenniveau hoog en onderscheidend is en de bereikbaarheid ervan goed.

Voorzieningen Voor een sterk, inclusief, internationaal concurrerend en voor iedereen toegankelijk voorzieningenniveau zijn langjarige overheidsinvesteringen nodig. Daarvoor stimuleren we verschillende trajecten, zoals de continuering van de Brainport Nationale Actieagenda (BNA) en de hernieuwde Regio Deal 2.0. We kijken naar voorzieningen op stedelijk niveau met een bovenregionale functie, waar nog veel versterking op nodig is. Maar ook naar voorzieningen op meer lokaal niveau. Dit laatste worde mede 28 | Brainport Development Jaarplan 2021

gerealiseerd door een ‘financieringsregeling voorzieningen’, waardoor er binnen de Regio Deal per deelregio (Stedelijk gebied Eindhoven, De Peel, De Kempen, A2 Gemeenten) twaalf projecten zijn toegekend. Eén van die projecten is de ‘Samenwerkende Podia in de Brainport regio’, met als doel de vergroting van het bereik van verschillende doelgroepen, waaronder internationals. Al deze twaalf projecten in de financieringsregeling zijn vanaf 2020 gestart met de uitvoering. Brainport Development heeft geen trekkende rol op het vlak van voorzieningen, maar neemt wel een coördinerende en verbindende rol op zich. Zo leveren we voor het ‘Regiofonds Brainport BV’ de alliantiemakelaar ‘voorzieningenaanbod’ en schakelen we met de deelregio’s over de ‘financieringsregeling voorzieningen’. Bovendien: voor voorzieningen als kunst, cultuur, sport en woningbouw verbindt de Brainport samenwerking de publieke opgaven aan innovatieproducten. Zo werken we bijvoorbeeld al aan een innovatie bouwagenda. Bereikbaarheid Bereikbaarheid is één van de grote opgaven binnen Brainport. De druk op vervoerssystemen stijgt. Het is dan ook noodzakelijk om te werken aan een bereikbare regio. De economische top- en werklocaties én de kleine kernen moeten goed ontsloten worden. Het huidige wegennetwerk kan de toename van het autogebruik niet opvangen.

Met name de toplocaties lopen vast, zoals Internationale Knoop XL, HTC Eindhoven, ASML, Brainport Industries Campus, Philips Healthcare Campus, Kempisch Bedrijvenpark, Eindhoven Airport en Automotive Campus. Daarom moeten we andere modaliteiten promoten, waaronder het OV, de fiets of nieuwe innovatieve vervoersvormen. Dit vraagt om investeringen in infrastructuur die de mobiliteitstransitie mogelijk maken en de schaalsprong van de hele stedelijke regio met het openbaar vervoer ontsluit.

We zetten in op twee aspecten van bereikbaarheid. Ten eerste de bereikbaarheid binnen de regio. Dat wil zeggen: sneller en emissieloos reizen binnen onze regio van de woonomgeving naar voorzieningen en werkomgevingen. Daarvoor promoten wij andere, groene vervoersmodaliteiten. Ten tweede willen we de nationale en internationale bereikbaarheid van de regio verbeteren. Daartoe willen we meer en frequentere spoorverbindingen. Ook pleiten we ervoor dat de vliegverbindingen vanuit Eindhoven Airport zoveel mogelijk met de voor het ecosysteem relevante locaties zullen zijn.

Brainport Development draagt bij aan versterking van de samenwerking tussen overheden, bedrijven en kennisinstellingen, wat de ambities op het gebied van bereikbaarheid ondersteunt en versnelt. Zo kent onze regio voorbeelden van publiek-private financiering van nieuwe mobiliteitsoplossingen. Bovendien koppelen we de bereikbaarheidsopgave aan innovatie, passend bij onze strategie om de win-win-win te zoeken: met technologische kennis nieuwe oplossingen verzinnen voor maatschappelijke uitdagingen. Een voorbeeld hiervan is het plan van de Brainportlijn.

INVESTEREN IN VOORZIENINGEN EN BEREIKBAARHEID Brainportlijn Met de Brainportlijn ontwerpen, ontwikkelen, testen en realiseren we het ‘green & smart’ mobiliteitssysteem van de toekomst. De technologieën om dit mogelijk te maken hebben we in huis. Door ze vanuit het innovatie-ecosysteem Brainport Eindhoven te bundelen krijgen we het nieuwe mobiliteitssysteem ook daadwerkelijk van de grond. Daarmee versterken we het duurzame verdienvermogen van Nederland. Door het realiseren van de Brainportlijn versterken we ook de ruimtelijk economische structuur. Campussen, voorzieningen en woonlocaties worden beter met elkaar verbonden, waardoor het ‘daily urban system’ wordt versterkt en daarmee nieuwe economische kansen ontstaan. Rol Brainport Development: verbinder en aanjager. Op het vlak van de publieke investeringen in fysieke infrastructuur ligt de leidende rol bij de overheid, maar in coördinatie en realisatie van het innovatieprogramma ligt de projectleidersrol bij Brainport Development. Activiteiten: op basis van de aanvraag die we in 2020 hebben ingediend, verwachten we toekenning van financiële middelen vanuit het Nationaal Groeifonds. Daarmee kan gestart worden met het uitvoeren van het innovatieprogramma: voertuigontwikkeling, batterijtechnologie, digitale infrastructuur. Daarnaast de inrichting van de publiek private samenwerking (PPS).

Verwacht resultaat: • Toekenning financiële middelen vanuit het Nationaal Groeifonds • Start eerste activiteiten innovatieprogramma en vormgeven PPS voor innovatieonderdelen

29

Opgave 9: De Triple Helix als hulpmotor voor brede welvaart Brede welvaart omvat alles wat mensen van waarde vinden. Het is daarmee veel meer dan alleen inkomen. Het betekent ook: vitaliteit en de kans om ‘mee te doen’. Landelijk gezien doen we het als regio relatief goed. Toch zien we ook hier mensen worstelen om het hoofd boven water te houden. We hebben te maken met grootstedelijke problematiek. Het Brainport-netwerk kan hulpmotor zijn bij vraagstukken waarvoor sociaal-maatschappelijke organisaties in de regio zich geplaatst zien. Er zijn al veel initiatieven om het triple helix-denken in te zetten voor sociaal-maatschappelijke vragen. Onze bijdrage aan de regio is gefocust op de economische agenda rond Hightech. In die zin hebben we geen zelfstandige programmalijn op het thema brede welvaart. De primaire verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de publieke partners in ons ecosysteem en een groot aantal organisaties dat sociaal-maatschappelijk actief is.

stichting Brainport) waarin de vijf ‘founding fathers’ van het PSV-partnerschap een maatschappelijk programma opzetten rond schulden en vitaliteit. Brainport Development ondersteunt de start van het Partnerfonds door bijvoorbeeld de administratie op zich te nemen en menskracht beschikbaar te stellen om in de opstartfase het bestuur van het Partnerfonds goed uit te startblokken te laten komen met programmalijnen. Daartoe spreken we met partijen in de hele regio en koppelen deze aan het fonds. In 2021 blijven we actief in netwerken en tafels waar sociaal-maatschappelijke partners samenkomen. Onze deelname is gericht om de toevoer van projecten en initiatieven voor onze rol als “hulpmotor” open te houden. Een nieuw initiatief voor dit jaar is het collectief uitvragen van goede doelen en het bij elkaar brengen van particuliere fondsen, zoals in bijgaand kader uitgelegd.

DE TRIPLE HELIX ALS HULPMOTOR VOOR BREDE WELVAART Collectieve uitvraag goede doelen Er bestaan veel particuliere goede doelenfondsen in de regio, van tamelijk klein tot behoorlijk groot. Onze indruk is dat veel van deze fondsen moeite hebben om voldoende aanvragen binnen te krijgen en op een verantwoorde manier passende projecten te financieren. Rol Brainport Development: we willen hierin een verbindende rol spelen. Activiteiten: • Onderzoeken of en hoe we met alle fondsen die dat willen, een gezamenlijk initiatief kunnen ondersteunen • Vervolgens één á twee maal per jaar collectief naar buiten brengen dat organisaties zich kunnen melden met aanvragen. We willen zo de gezamenlijke uitvraag van de particuliere fondsen faciliteren. Dat zou het aantal aanvragen kunnen verhogen. Het is vervolgens aan ieder fonds zelf om de individuele aanvragen af te handelen. Verwacht resultaat: We hebben de mogelijk- en wenselijkheid onderzocht. Bij positief advies zullen we minimaal één gezamenlijke uitvraag hebben gefaciliteerd

We voelen wel een nadrukkelijke verantwoordelijkheid om de publieke partners en sociaal-maatschappelijke initiatieven te ondersteunen en zoveel mogelijk mensen in de regio mee te laten profiteren van economische groei. Concreet betekent dit dat Brainport Development capaciteit inzet om sociaal-maatschappelijke partners en doelen te verbinden aan mensen en middelen uit ons netwerk. Bij de vormgeving van onze projectportefeuille weegt het criterium ‘maatschappelijk rendement’ nadrukkelijk mee. We helpen bij het aanjagen en ‘kickstarten’ van sociaal-maatschappelijke projecten. Hiervan is de stichting Partnerfonds Brainport Eindhoven een voorbeeld. Dit is een separate juridische entiteit (niet direct gelieerd aan de

30 | Brainport Development Jaarplan 2021

31

Opgave 10: Instrumenten ter ondersteuning van publiek-private ecosystemen De samenwerking tussen publieke en private partners is het krachtigste instrument dat we in onze regio (of zelfs in Europa) hebben om de concurrentie op mondiaal niveau aan te gaan. Het ondersteunt open innovatie – het antwoord op de veel grotere bedragen die andere landen hebben voor onderzoek. Die open innovatie vindt plaats in zogeheten ecosystemen, zoals Brainport Eindhoven. Verder bouwen aan ecosystemen zorgt voor innovatie, een gebalanceerde arbeidsmarkt, concurrentiekracht én oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Niet voor niets zijn ecosystemen inmiddels een uitgangspunt voor de groeistrategie van Nederland op de lange termijn. Met de ervaringen van Brainport Eindhoven kan Brainport Development helpen instrumenten op nationaal niveau te ontwikkelen die de strategie van ecosystemen ondersteunen. De Brainport Nationale Actieagenda, de Regio Deal, de AI Coalitie en PhotonDelta zijn hier al goede voorbeelden van. We zorgen voor borging van de samenwerking met het Rijk in de Brainport Nationale Actieagenda en bepalen onze propositie wat betreft de volgende kabinetsperiode. In 2021 voeren we de projecten van de Regio Deal verder uit, binnen de drie pijlers: Onderscheidend Voorzieningenaanbod, Aantrekken en Behouden van Talent en Innovaties met Maatschappelijke Impact.