Beantwoording technische vragen Programmabegroting 2025-2028
Tekst van het document
Programmabegroting 2025-2028: Technische vragen en antwoorden Hieronder treft u de technische vragen van de Programmabegroting 2025-2028. De vragen zijn gesteld door de fracties: Mi Hellemonders (1 vraag), D66 (8 vragen), GroenLinks (25 vragen), 50PLUS (3 vragen), Helder Helmond (38 vragen), CDA (9 vragen), VVD (195 vragen) en DENK (23 vragen).
Inhoud *Algemeen* ........................................................................................................................................... 1 *Begroting in 1 oogopslag* ............................................................................................................ 14 *Budgettair kader en financiële ontwikkelingen* ..................................................................... 15 *Beleidsprogramma's* .................................................................................................................... 26 *Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen* ...................................................... 26 *Programma 2: Duurzaam en leefbaar* .................................................................................. 45 *Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk* .......................................................... 59 *Programma 4 Bestuur en organisatie* .................................................................................. 65 *Algemene dekkingsmiddelen* ................................................................................................. 68 *Verplichte paragrafen* ...................................................................................................................
68 *Bijlagen* ............................................................................................................................................ 71 *Overige* ............................................................................................................................................. 73 Belastingverordeningen en tarieven 2025 ................................................................................. 73 Nagekomen technische vragen .................................................................................................... 76 *Beleidsprogramma's* .................................................................................................................... 76 *Verplichte paragrafen* ................................................................................................................... 80 *Algemeen* Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
1
Op pagina Fractie: D66 Vraag: Wie betaalt de schaalsprong; op verschillende punten in de programmabegroting wordt verwezen naar uitgaven t.b.v. de schaalsprong. Is er een overzicht beschikbaar van specifieke uitgaven t.b.v. de schaalsprong en inkomsten/subsidies e.d. die deze kosten dekken? Antwoord: Zoals aangegeven in de begroting, op pagina 14 onder de kop ‘Schaalsprong’, ontvangen we geen aparte financiële middelen van het Rijk om de beoogde kwalitatieve schaalsprong te realiseren. Wel zoeken wij actief naar bijvoorbeeld provinciale, nationale en Europese subsidies die (delen van) de benodigde investeringen kunnen dekken. Een totaalbedrag van de bestedingen die we vanaf 2025 doen voor de schaalsprong kunt u teruglezen in de tabel op pagina 15. Een specificatie van dit bedrag hebben we als bijlage bij deze beantwoording gevoegd. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
2
Op pagina; algemeen Vraag: Binnen programma 1 wordt zwaar weer verwacht. De kosten voor Wmo en met name Jeugdzorg groeien en lijken ook niet echt beheersbaar. Vanuit het Rijk komt echter niet meer geld. Er zullen dus scherpe keuzes gemaakt moeten worden. Als ik de tabel onderaan blz. 39 goed lees komen we in de jaren 2025-2028 elk jaar 10 tot 11
Fractie: CDA
1
miljoen tekort, Waarbij de dit tekort in 2025 dan nog grotendeels en in 2026 in minder mate kan worden opgevangen door de reserve Sociaal Domein. Dat roept de, misschien niet echt technische, vraag op waar we dan aan zouden moeten denken bij die besparingsopgave. (Op blz. 211 wordt overigens aangekondigd dat we in 2025 nadere voorstellen op dit vlak kunnen verwachten.) Antwoord: U kunt voorstellen verwachten bij de Voorjaarsnota in 2025. In de komende periode wordt breed gekeken naar de mogelijkheden. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
Op alle pagina’s Fractie: Vorig jaar hebben we verzocht een afkortingenlijst toe te voegen aan de GroenLinks programmabegroting. We zijn verheugd dat dat dit jaar gebeurd is; dat verhoogt de leesbaarheid van het document. Toch komen er nog veel afkortingen in het document voor die niet in de afkortingenlijst opgenomen zijn (bijv.: AO; POHO; WOP; etc.). Vraag: graag volgende jaar een complete afkortingslijst in het kader van de leesbaarheid van de begroting. Antwoord: Sinds de eerste berap nemen wij (op verzoek van uw raad) inderdaad standaard een lijst van afkortingen en acroniemen op in de P&C-documenten. Ons streven is om die compleet te maken. 3
*Inleiding* Nr. 4
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 1 Fractie: CDA Er staat geschreven dat de indexering van subsidies beperkt gaat worden tot 2,5%. Er zijn organisaties die bijvoorbeeld ook huursubsidie krijgen voor de huur van hun gebouw dat eigendom is van de gemeente. Vraag: Gaat de huurverhoging ook met aangepaste indexering omhoog of wordt hier wel de hogere indexatie gehanteerd? Antwoord: De huuropbrengsten indexeren we met 3,6%. Dit percentage kunt u terugvinden op pagina 13 van de begroting. Dit percentage is zoals gebruikelijk gebaseerd op de CPI (consumentenprijsindex) van de maand augustus van het lopende jaar (2024). De huren verhogen we voor het grootste deel ook met het percentage van 3,6%. In sommige gevallen hebben we afwijkende afspraken gemaakt met huurders. Dan zijn deze afspraken leidend. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
5
Op pagina 1 Fractie: VVD Vraag: De financiën van onze gemeente dreigen helemaal uit de hand te lopen. Als één van de oplossingen stelt het college nu voor om de indexering van de subsidies te beperken tot 2,5% en in het sociaal domein zelfs tot 0% terug te brengen, terwijl de organisaties vaak buiten hun eigen schuld om, al geconfronteerd worden met veel hogere kostenstijgingen. Hoe realistisch is deze beperking? Is dit niet het feitelijk de kop in het zand steken en het doorschuiven van daadwerkelijk grotere problemen naar de toekomst? Antwoord: Het indexeringspercentage van 2,5% passen we toe op onze subsidiebudgetten. Subsidieverlening is afhankelijk van de beoordeling van subsidieaanvragen aan de hand van criteria die we hebben afgesproken.
2
Daarbij is het beschikbare budget in de begroting altijd taakstellend, de subsidieverstrekking stopt als het budget is uitgeput. De besparing die gerealiseerd wordt door de subsidies met een lager percentage te indexeren dan de in de Voorjaarsnota geraamde 4,64% wordt deels ingezet om het tekort op het sociaal domein te dekken en om de begroting 2025 sluitend te maken. Verder reserveren we uit deze besparing € 1 miljoen voor gerichte maatregelen en maatwerk bij eventuele specifieke knelpunten. Nr. 6
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 2 Fractie: VVD Vraag: In de begroting lezen we dat het tekort in het sociaal domein oploopt naar circa 16 miljoen euro. Er wordt voor gekozen om van dit tekort de dekking voor 5 miljoen euro te zoeken in andere programma’s. Sinds wanneer is het gebruikelijk om deze handelswijze te hanteren? Onze financiële spelregels bepalen namelijk, dat tekorten in een bepaald domein ook opgelost worden in dat specifieke domein. Antwoord: In onze financiële verordening is één van de uitgangspunten dat financiële knelpunten in principe binnen het betreffende beleidsterrein opgelost worden. Dit is ook de lijn die we volgen bij het realiseren van de besparingsopgave bij het Sociaal Domein. Dit leest u ook terug op pagina 13 van de begroting 2025. Oplossingen worden eerst in de volle breedte van het Sociaal Domein gezocht, en wanneer dit niet mogelijk blijkt, kijken we verder binnen de begroting. Het sluitend hebben van de begroting is immers een wettelijk vereiste. Overigens leggen we de voorgenomen invulling van de taakstellingen uiteraard eerst voor aan uw raad. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
7
Op pagina 2 Fractie: VVD Vraag: De begroting lijkt afhankelijk van forse besparingen, vooral op het gebied van jeugdzorg en zorg, zonder gedetailleerde uitleg over de mogelijke impact van mislukte besparingen. Er is een aanzienlijke besparingsopgave in het sociaal domein, met verschuiving van gelden tussen verschillende thema’s. Zijn er scenario’s als deze besparingen gehaald worden? Zo ja, kunt u deze dan delen met de raad? Zo neen, waarom niet? Antwoord: Voor het begrotingsjaar 2025 betreft dit alleen maatregelen op het sociaal domein. Deze zijn opgenomen in de bij de begroting gevoegde voorgestelde begrotingswijziging. Na vaststelling van de begroting door uw raad zullen deze maatregelen geïmplementeerd worden. De maatregelen die nodig zijn voor 2026 en verder worden momenteel uitgewerkt. Hierover informeren wij uw raad bij Voorjaarsnota 2025. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
8
Op pagina 2 Vraag: Er is een structureel tekort vanaf 2026 en hoewel de begroting voor 2025 en 2027 positief is, wordt voor 2026 en 2028 een negatief saldo voorzien. De prognoses geven aan dat de tekorten vanaf 2026 zullen oplopen. Wat zijn de concrete plannen om deze tekorten aan te pakken? Hoe robuust zijn de aannames voor toekomstige inkomsten en uitgaven?
Fractie: VVD
3
Antwoord: We gaan over de volle linie inventariseren wat de opties zijn. Dit doen we naast het sociaal domein ook voor Ruimtelijk, Economie en Cultuur en voor het Concern. De resultaten hiervan presenteren we in de voorjaarsnota 2025. Het advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is om ombuigingen vanaf 2026 in beeld te brengen, maar nog niet onomkeerbaar te maken, daarvoor is de financiële onzekerheid te groot. De hoop is nog steeds dat er betere financiële afspraken met het rijk worden gemaakt, die in elk geval een deel van de problematiek van gemeentes oplossen. De hoop is er dus ook dat een bezuiniging van deze omvang uiteindelijk niet nodig blijkt te zijn. Maar in lijn met het advies van VNG brengen wij de ombuigingen wel in beeld. De toekomstige inkomsten en uitgaven zijn gebaseerd op wat we nu weten. Zo is bijvoorbeeld de meicirculaire vertaald in de begroting, wetende dat de circulaire 2 maal per jaar wordt bijgesteld. We gaan uit van de meest actuele cijfers en plannen. Nr. 9
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 2 Fractie: VVD Vraag: Dit college heeft tegen beter weten in, nog steeds de ambitie om 15.000 woningen toe te voegen. De vraag die we al vaker gesteld hebben is hoe realistisch is dit doel als in 2024 maar slechts 400 woningen worden opgeleverd en in 2025 een betreurenswaardige 200 woningen? Antwoord: Het toevoegen van 15.000 woningen voor 2040 (Coalitieakkoord, Helmond Ambitie 2040, Omgevingsvisie, Woonvisie) is haalbaar. In 2023 was de productie hoog, maar met de productie voor 2024 en 2025 wordt de realisatie van deze ambitie moeilijker. In de planning voor de jaren erna zien we dat de voorziene productie weer gaat toenemen. We werken op diverse locaties aan grote woningbouwplannen. Om de komende jaren de beoogde productie realistischer te maken, zijn aanvullende maatregelen nodig. De in de begroting voorgestelde reserve Woningbouwfonds is bedoeld voor de financiering van deze maatregelen. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
10
Op pagina 2 Fractie: VVD Vraag: U noemt een aantal oorzaken op van mogelijke vertraging in het bouwtempo. Bent u daarin niet één hele wezenlijke vergeten? Namelijk die van de haperende uitvoeringskracht van de gemeentelijke organisatie. Antwoord: Het klopt dat ook de gemeentelijke organisatie een rol speelt. Dit hebben wij ook genoemd in de recente Raadsinformatiebrief 2024-126 over de woningbouw. Om de uitvoeringskracht in de organisatie te verbeteren stellen we voor om extra middelen in te zetten voor extra inzet van specialisten omdat er op dit moment onvoldoende capaciteit beschikbaar is om de lopende projecten tot uitvoering te brengen. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
11
Op pagina 2 Vraag: Het college wil een impuls geven aan de woningbouw door met gerichte maatregelen projecten vlot te trekken en knelpunten weg te nemen. Wat zijn die gerichte maatregelen precies en hoe wilt u die knelpunten wegnemen?
Fractie: VVD
4
Antwoord: We stellen voor om een Reserve woningbouwfonds in te stellen, voor onder andere de subsidie van sociale huurwoningen (meer dekking voor bestaande regeling), voor ambtelijke capaciteit en voor het vlot trekken van woningbouwprojecten. Een beleidsregel die hiervoor het kader vormt zal ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Wij verwijzen u voor meer informatie naar pagina 212 van de programmabegroting (6.14). Daarnaast gaan we zoals gesteld in RIB 2024-126 onder meer scherper prioriteren, de samenwerking met marktpartijen verbeteren, en parallel plannen. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
12
Op pagina 2 Vraag: U wilt voor de komende 4 jaar maar liefst 10 miljoen euro uittrekken voor onder andere extra inzet van specialisten, zoals planologen, planeconomen, verkeerskundigen en juristen. Maar hoe wilt u deze personen aantrekken, als ze er simpelweg niet zijn? Antwoord: Deze personen zijn er wel, de kunst is om ze binnen te halen.
Fractie: VVD
We hebben dit jaar de employer-brandingstrategie uitgewerkt en uitgerold. Het resulteert in een krachtig en aantrekkelijk werkgeversmerk en medewerkers worden versterkt in hun rol als ambassadeur. We hebben een aantrekkingskracht als centrumgemeente met grote stedelijke opgaven. We kennen korte lijnen, welke -naast vakinhoudelijke uitdagingen- aantrekkelijk zijn voor specialisten. We werken nauw samen met Yacht Inhouse Service voor alle vormen van inhuur (zzp, detacheren en uitzenden). Ook kennen we een krachtig regionaal netwerk welke we nu reeds inzetten. Daarnaast werven we buiten de gebaande paden, denk in deze aan het aantrekken van jong talent, bijvoorbeeld via traineeships. Ook trekken we medewerkers aan met wel de juiste competenties maar zonder gemeentelijke werkervaring. Tenslotte hebben wij aantrekkelijke secundaire arbeidsvoorwaarden zoals ontwikkel- en doorgroeimogelijkheden, flexibele werk(tijden)regeling, etc. Zie ook het antwoord op vraag 44 en 45. Nr. 13
Technische vraag: Op pagina 2 Vraag: Nagenoeg iedere gemeente vist uit dezelfde vijver en nagenoeg iedere gemeente heeft op dit vlak tekorten. Is het de bedoeling dat we op basis van gunstigere arbeidsvoorwaarden ten opzichte van andere gemeenten, deze benodigde specialisten aan ons gaan binden, om ze vervolgens na 4 jaar weer te moeten laten gaan, omdat wellicht een andere gemeente weer aantrekkelijker is? Antwoord: Wij verwijzen u naar het antwoord bij vraag 12.
Gesteld door: Fractie: VVD
Nr.
Gesteld door:
Technische vraag:
14
Op pagina 3 Fractie: VVD Vraag: U geeft aan dat het nog minimaal 10 jaar gaat duren voordat het landelijke elektriciteitsnetwerk weer op orde is. Het kan dan ook niet anders, dan dat gevolgen heeft voor de realisatie van hoogbouw woningen en daarmee ook de bouwopgave. Wat heeft dit gegeven voor impact op de tot dusver gepresenteerde woningbouwopgave? Antwoord: De 10 jaar is de richtlijn die wij op dit moment meekrijgen van de netbeheerder. Netbeheerder Enexis garandeert op dit moment dat alle woningen uit de autonome groei een stroomaansluiting krijgen. Ook woongebouwen die een grootverbruikersaansluiting nodig hebben, zoals hoogbouw met een lift. Dit geldt niet
5
voor plinten waarin bedrijvigheid met een grootverbruikaansluiting gepland is. Enexis heeft namelijk in haar rekenmodellen rekening gehouden met de woningbouwplannen van elke gemeente zoals bekend in het landelijke Primos-model. Voor in elk geval deze ‘autonome groei woningbouw’ is apart netruimte gereserveerd. Voor nu kan dus alle geplande woningbouw doorgaan, terwijl andere grootverbruikers op een wachtlijst komen. Dit verandert op het moment dat er ook op het laagspanningsnet (=het stroomnet in de wijk) congestie optreedt. Vanaf dat moment kan Enexis niet meer garanderen dat alle woningen direct aangesloten worden op het stroomnet. In sommige delen van Nederland speelt dit al, bijvoorbeeld in Utrecht waar Liander de netbeheerder is. Of er ook laagspanningscongestie komt in Helmond, waar precies en wanneer kan Enexis niet zeggen. Want het hangt van veel verschillende factoren af, zoals de leeftijd en lengte van de stroomkabels in een wijk, het soort bebouwing en het energieverbruik. Dit is dus een van de onzekerheden waar Helmond, net als alle andere gemeenten in Nederland, mee te maken heeft. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
15
Op pagina 3 Fractie: VVD Vraag: Het college wil een aanjaagteam netcongestie opzetten en trekt daar € 100.000 voor uit. De netcongestie betreft heel Nederland. Hoe denkt u met een bedrag van €100.000 Enexis te stimuleren om onze stad voor te trekken op andere gemeenten, die net zo zitten te springen op voorrang op realisatie? Antwoord: De bedoeling van het aanjaagteam is niet om Enexis te stimuleren om onze stad voor te trekken op andere gemeenten. Het aanjaagteam is bedoeld om ervoor te zorgen dat we als gemeente proactief, zo goed en zo creatief mogelijk omgaan met de uitdagingen rond netcongestie in brede zin. We zoeken dus lokale oplossingen voor de congestie die er is. Sinds het opstellen van de programmabegroting is de opdracht van het aanjaagteam verder uitgewerkt en afgebakend. De opdracht is nog niet definitief, maar de insteek op dit moment is dat het aanjaagteam aan de slag gaat met obstakels (1) waar de gemeente direct invloed op heeft (2) waarvoor het vinden van een oplossing urgent is en (3) waar vanuit de reguliere lijn niet snel genoeg een oplossing voor wordt verwacht. Het budget wordt bijvoorbeeld ingezet om technische expertise in te huren over ‘netbewust’ ontwikkelen en bouwen en smartgrid adviezen. De raad wordt middels een Raadsinformatiebrief nader geïnformeerd over de opdrachten van het aanjaagteam netcongestie en de andere aanjaagteams. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
16
Op pagina 3-71-89 Fractie: VVD Vraag: Graag een nadere specificatie van de gevraagde 100k voor het aanjaagteam netcongestie. Wat is precies de doelstelling van het project, en welke projecten zouden we volgens jullie suggestie moeten her prioriteren? Daarnaast, wanneer wordt de 150kV-lijn ondergronds gelegd, of welke stappen zijn sinds de raadsbespreking in 2022 gezet om dit te realiseren? Antwoord: Zie antwoord op vraag 15 voor een toelichting over het doel van het aanjaagteam netcongestie en de inzet van het budget. Voor verdere specificering komen we middels een Raadsinformatiebrief nog bij u terug. Inzake het herprioriteren van projecten Projecten waarvan onzeker is wanneer ze stroom kunnen krijgen, zouden een lagere prioriteit kunnen krijgen dan projecten waar dit niet speelt of waar oplossingen mogelijk zijn voor het stroomtekort. Dit is een van de zaken die het aanjaagteam moet gaat oppakken in directe samenspraak met het team rondom de woningbouwversnelling.
6
Inzake de 150 kV-lijn ondergronds We hebben TenneT opdracht gegeven om een basisontwerp voor het onder de grond brengen van de 150kV hoogspanningslijn in Brandevoort op te stellen. Op dit moment wordt door TenneT gewerkt aan de offerte hiervoor. We verwachten deze eind 2024 of begin 2025. Op basis daarvan kan de gemeente opdracht geven voor het starten van het basisontwerp. Nr. 17
Technische vraag: Op pagina 3 Vraag: wat als die andere gemeenten met meer budget ook dergelijke aanjaagteams netcongestie op zetten, wat voor zin heeft dit dan nog? Antwoord: Zie het antwoord op vraag 15.
Gesteld door: Fractie: VVD
Nr. 18
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 3 Fractie: VVD Vraag: Hoe collegiaal richting andere gemeenten is deze concurrerende handelswijze m.b.t. dit aanjaagteam? Antwoord: Er is geen sprake van een concurrerende handelwijze. Zie antwoorden op vraag 15 en 16. Tevens is dit plan gedeeld met de Peelgemeenten, zoals we ten aanzien van dit vraagstuk en meerdere zaken rondom bijvoorbeeld de RES en energietransitie doen. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
19
Op pagina 3 Vraag: Is het niet in het algemene belang dat deze problemen m.b.t. netcongestie zo snel mogelijk worden opgelost, in plaats om geld uit te geven aan een aanjaagteam, wat feitelijk de problemen niet oplost maar vooral leuk is voor de bühne? Antwoord: Zie antwoorden op vraag 15 en 17.
Fractie: VVD
Nr.
Gesteld door: Fractie: VVD
Technische vraag:
20
Op pagina 3 Vraag: Waarom alleen voor Enexis een aanjaagteam en ook niet voor Tennet? Antwoord: Enexis is onze regionale netbeheerder. Vrijwel alle huizen en bedrijven in Helmond zijn aangesloten op het net van Enexis. Daarom is Enexis voor de gemeente het eerste aanspreekpunt. Tennet beheert het landelijke hoogspanningsnet. Voor de contacten met Tennet werken we regionaal samen. Het contact met Tennet loopt vooral via de RES MRE, Provincie Noord Brabant en Brainport Development. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
21
Op pagina 3 Fractie: VVD Vraag: Zou het niet zinvoller dat alle gemeenten gezamenlijk een financiering verstrekken aan Tennet en Enexis om noodzakelijke investeringen sneller te doen, waardoor het probleem sneller wordt oplost? Is immers al eerder gebeurd. Antwoord: De aandeelhouders van Enexis zijn gemeenten en provincies. Zij hebben inderdaad een paar jaar geleden extra financiering verstrekt om de netten te verzwaren. Tennet heeft verder begin 2024 een lening van 25 miljard gekregen van de rijksoverheid.
7
De netbeheerders geven aan dat meer financiering op dit moment niet direct zou leiden tot snellere netverzwaring. Want er zijn ook andere factoren bepalend voor het tempo, zoals de beschikbaarheid van personeel, beschikbaarheid van materiaal en de doorlooptijd van ruimtelijke procedures. Op deze punten trekken de regiogemeenten samen op om de snelheid erin te houden. Bijvoorbeeld in het project UTEB, dat zich richt op het verkorten van de ruimtelijke procedures voor middenspanningstations van 2-3 jaar naar maximaal 1 jaar. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
22
Op pagina 3 Fractie: VVD Vraag: Met betrekking tot de sportaccommodaties geeft u aan dat er € 250.000, -wordt uitgetrokken voor een onderzoek naar deprivatisering van sportaccommodaties. Tegelijkertijd geeft u aan dat er alvast 6 miljoen wordt vastgeklikt in het investeringsprogramma. Wat bedoelt u met vastklikken? Antwoord: Hiermee wordt bedoeld dat dit bedrag van € 6 miljoen is gereserveerd voor de investering in de accommodaties voor RKSV Mierlo-Hout en Hockeyclub Helmond. Onder voorwaarde dat de begroting door de raad wordt vastgesteld én voldaan kan worden aan de gemeentelijke beleidsuitgangspunten. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
23
Op pagina 3 Fractie: VVD Vraag: U geeft aan dat u RKSV Mierlo-Hout en Hockeyclub alvast aan de slag kunnen? Waar baseert het college dit op? Welk raadsbesluit ligt hieraan ten grondslag? Antwoord: Wij treffen voorbereidingen om met RKSV Mierlo-Hout en Hockeyclub Helmond aan de slag te gaan, uiteraard onder voorbehoud van goedkeuring van deze begroting door uw raad. Aanleiding hiervoor zijn de Raadsinformatiebrief over een quickscan naar sportaccommodaties, het amendement RKSV Mierlo-Hout (Amendement Voorbereidingskrediet sportaccommodatie Mierlo-Hout Gemeente Helmond (raadsinformatie.nl)), de insprekers van RKSV Mierlo-Hout en Hockeyclub Helmond en met name de raadsbespreking van hun verzoek tijdens de recente voorjaarsnota. De wethouder zegde toen aan uw raad toe om in de begrotingsbehandeling met voorstellen terug te komen. Nr. 24
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 3 Fractie: VVD Vraag: Het college heeft aangegeven € 250.000 te willen uittrekken voor een onderzoek voor deprivatisering van sportaccommodaties. Zou het niet zinvoller zijn eerst de uitkomsten van het onderzoek af te wachten, alvorens tot de conclusie te komen dat RKSV Mierlo-Hout en de Hockeyclub vooruit kunnen? Antwoord: Het noodzakelijke onderzoek uitvoeren en daarnaast het oppakken van de actuele vragen van RKSV Mierlo Hout en Hockeyclub Helmond lopen parallel. In de raadsbespreking van de voorjaarnota (begin juli 2024) is door de wethouder immers toegezegd om de begrotingsbehandeling met voorstellen terug te komen. De behoefte bij deze sportverenigingen is urgent en zij hebben hiervoor een aanvraag ingediend. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
25
Op pagina 3 Vraag: In hoeverre zijn de sportverenigingen al geïnformeerd over dit voornemen en wat voor gevolgen gaat dit hebben voor de overige verenigingen in onze stad en in hoeverre staan de nu toegekende investerings-subsidiebedragen vast?
Fractie: VVD
8
Antwoord: Er is geen sprake van toegekende subsidies. RKSV Mierlo Hout en Hockeyclub Helmond zijn middels een bestuurlijk gesprek geïnformeerd over hetgeen in de begroting wordt voorgelegd. Nr. 26
Technische vraag: Op pagina 3 Vraag: Is het deprivatiseren van sportaccommodaties voortaan gangbaar beleid voor de gehele stad? Antwoord: We lopen niet vooruit op de uitkomsten van deze verkenning en de besluitvorming hierover.
Gesteld door: Fractie: VVD
Nr.
Gesteld door:
Technische vraag:
27
Op pagina 3 Fractie: VVD Vraag: welke precedentwerking gaat het deprivatiseren op de rest van de stad geven en wat zijn de mogelijke financiële gevolgen voor de sportverenigingen en gemeente? Antwoord: Deze vragen maken onderdeel uit van de analyse van de vraagstukken, mogelijke oplossingen en het beleidskader dat we uw raad in 2025 zullen voorleggen. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
28
Op pagina 3 Fractie: VVD e Vraag: De 2 (interim)-gemeentesecretaris is binnen één jaar door het college de laan uit gestuurd. Wat voor gevolgen heeft dit voor de termijn om tot een meerjarig personeelsplan te komen? Antwoord: Het vertrek van de interim-gemeentesecretaris heeft geen directe gevolgen voor de termijn om tot een meerjarig personeelsplan te komen. De organisatieontwikkeling wordt onverminderd voortgezet. Het vormen van een personeelsplan is een continu en cyclisch proces, waarbij we blijven werken aan de strategische personeelsontwikkeling in lijn met onze lange-termijndoelstellingen. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
29
Op pagina 4 Fractie: VVD Vraag: We lezen dat de organisatie niet in balans is en dat de uitvoeringscapaciteit kwalitatief en kwantitatief een blijvend aandachtspunt is. We hebben op veel afdelingen tekorten in ambtelijke capaciteit en zien dat hierdoor de grote ambities van dit college niet uitgevoerd kunnen worden. Is de tekst dat u 2,6 miljoen structureel wilt bezuinigen in het ambtenarenapparaat wel juist weergegeven? Moet dit niet zijn 2,6 miljoen structureel investeren om de organisatie slagvaardiger te maken? Antwoord: In de begroting is geen structurele bezuiniging van € 2,6 miljoen opgenomen op het ambtenarenapparaat, maar een structurele taakstelling van € 2,6 miljoen op het concern. De maatregelen waarmee dit wordt ingevuld worden de komende periode uitgewerkt en kunt u verwachten bij Voorjaarsnota 2025. Een algemene bezuiniging op het ambtenarenapparaat ligt, gezien de opgaven voor onze gemeente, niet voor de hand, al wordt uiteraard ook gekeken waar -door efficiënter te werken of scherper te prioriteren- minder formatie nodig is.
9
Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
30
Op pagina 4 Fractie: VVD Vraag: Wanneer is de benchmark beschikbaar en verzoek om deze dan gelijk te delen met de raad. Wordt het meerjarig personeelsplan voorgelegd aan raad informatief, ter bespreking of besluitvorming? Antwoord: De analyse van de uitkomsten van de benchmark is naar verwachting eind van dit jaar gereed. Deze wordt gebruikt voor het meerjarig personeelsplan, dat vervolgens zijn vertaling krijgt in de Voorjaarsnota 2025. Het meerjarig personeelsplan is een intern sturingsinstrument voor de organisatie. Dit plan is bedoeld om inzicht te geven in de toekomstige personeelsbehoefte en -ontwikkeling en dient ter ondersteuning van het strategisch beleid van de organisatie. Via de paragraaf Bedrijfsvoering in de P&C-documenten wordt uw raad door ons college over de ontwikkelingen rond de organisatie geïnformeerd. Zie ook vraag 245. Ons college stelt u voor om in overleg met de griffie in het eerste kwartaal van 2025 weer een informatiesessie -in dezelfde vorm als in november vorig jaar- te organiseren waarin we u bijpraten over de organisatie. Nr. 31
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 4 Fractie: VVD Vraag: Hoeveel van het budget dat is toegewezen aan personeel mag worden besteed aan het inhuren van externe? Antwoord: De gemeente Helmond hanteert geen specifieke inhuurnormen in de personele begroting. Wel hebben wij een streefcijfer qua maximale inhuur. Dat baseren wij op de benchmark ‘Personeelsmonitor’ en de hoogte is gerelateerd aan gemeenten met een vergelijkbare omvang. Dat streefcijfer is <20% van de totale loonsom. Nr. 32
Technische vraag: Op pagina 4 Vraag: Wat zijn de totale personeelskosten? Antwoord: Het formatiebudget 2025 is € 85 miljoen gebaseerd op 854 FTE.
Gesteld door: Fractie: VVD
Nr. 33
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 4 Fractie: VVD Vraag: Wat zijn de kosten van extern personeel zoals consultants, interim-managers of gespecialiseerde adviseurs? En is dit inclusief inhuur onderzoeksbureaus, inhuur voor opdracht etc.? Zo nee dan ook graag hier bedrag van incl. percentage als dit wel wordt meegenomen Antwoord: De kosten voor extern personeel, zoals consultants, interim-managers en gespecialiseerde adviseurs, worden gedekt binnen het formatiebudget wanneer er sprake is van vacatureruimte. Wanneer er wordt gekozen voor het uitbesteden van specifieke diensten, worden deze kosten verspreid over verschillende posten in de administratie verantwoord. Hierdoor is het helaas niet mogelijk om de totale kosten voor externe inhuur op één overzichtelijke manier inzichtelijk te maken. De kosten voor inhuur van onderzoeksbureaus of specifieke opdrachten vallen onder andere budgetten en worden ook apart verantwoord. Dit is immers geen inhuur, maar de levering van een dienst. In de BBV-bijlage op pagina 200 van de begroting zijn de kosten van inhuur externen als percentage van de totale loonsom opgenomen.
10
Nr. 34
Technische vraag: Op pagina 4 Vraag: Wat is de norm waarmee de gemeente probeert het inhuren van extern personeel te beperken tot een bepaald percentage van de totale personeelskosten? Antwoord: Zie het antwoord op vraag 31.
Gesteld door: Fractie: VVD
Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
35
Op pagina 4 Vraag: Welk budget wordt er gereserveerd voor uitvoering van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek ‘dienstverlening’?
Fractie: VVD
Antwoord: Voor het opvolgen van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek 'Dienstverlening’ is geen extra budget gereserveerd boven op de reguliere budgetten van Dienstverlening. Nr. 36
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 4 Fractie: VVD Vraag: Gezien de aangekondigde stijging van 11% van de OZB in 2025. Kunnen we een vergelijking krijgen van de OZB van de afgelopen jarigen (2025, 2024 en 2023) in Helmond in verhouding tot onze buurgemeenten? Wat zijn de verwachtingen voor 2025, en hoe rechtvaardigt het college de verschillen in belastingdruk tussen deze gemeenten? Antwoord: In onderstaande tabel vindt u de (procentuele) OZB-tarieven voor woningen van de Gemeente Helmond en de buurgemeenten voor de jaren 2023 en 2024. De begrotingen voor 2025 zijn nog in geen enkele gemeente vastgesteld. Nota bene: dit gaat dus niet over de stijging van de OZB-opbrengsten, maar over de OZB-tarieven zelf. Zie ook het antwoord op vraag 37. Gemeente Helmond Deurne Gemert-Bakel
2023 0,1187% 0,1075% 0,1254%
2024 0,1262% 0,1100% 0,1229%
Laarbeek
0,0960%
0,0996%
Eindhoven
0,0915%
0,0937%
Nuenen
0,1061%
0,1058%
Asten
0,1020%
0,1051%
Someren
0,0985%
0,1026%
Het is niet mogelijk om hier conclusies aan te verbinden over de belastingdruk. Belastingdruk is immers de mate waarin de belastingheffingen drukken op het besteedbaar inkomen. De gemiddelde belastingdruk is het percentage dat aangeeft hoeveel procent van het bruto-inkomen er wordt uitgegeven aan belastingen. Twee identieke huishoudens, wonende naast elkaar in een identieke woning met een identieke WOZ-waarde, maar met een verschillend huishoudinkomen, ervaren een verschillende belastingdruk. Dit maakt een vergelijking over gemeentes heen een onmogelijke opgave.
11
Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
37
Op pagina 4 Fractie: VVD Vraag: In 2023 was het OZB-tarief in Helmond bijna het dubbele dan van GeldropMierlo (0,1187% in Helmond tegenover 0,0645% in Geldrop-Mierlo) en zelfs hoger dan Eindhoven (0,09373). Deze verschillen dragen bij aan de relatief hogere belastingdruk voor huiseigenaren in Helmond. Hoe rechtvaardigt het college de verschillen in belastingdruk tussen deze gemeenten? Antwoord: De OZB die een huishouden betaalt, wordt berekend door het OZB-tarief te vermenigvuldigen met de WOZwaarde van de woning. Dat geeft voor 2023 onderstaand beeld (bron cijfers WOZ: CBS). Gemeente Helmond Geldrop-Mierlo Eindhoven
OZB-tarief (%) 0,1187% 0,0645% 0,09373%
Gemiddelde WOZ-waarde (€) 312.000 379.000 360.000
Gemiddelde OZB-aanslag (€) 370,34 244,45 337,43
Hieruit blijkt dat de verschillen in uiteindelijke OZB-aanslag kleiner zijn dan de verschillen in OZB-tarieven suggereren. Voor de koppeling met belastingdruk verwijzen wij naar het antwoord op vraag 36. Nr. 38
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 4 Fractie: VVD Vraag: waarom is specifiek voor een verhoging van het parkeertarief met 9% en gekozen en niet voor 8 of 10% Wat is parkeertarief in omliggende gemeentecentra en wat is daar de verhoging? Antwoord: Het beleid van Helmond is om de parkeertarieven tweejaarlijks te indexeren op basis van de CBSinflatiecijfers voor die tweejaarsperiode. Voor een nadere uitleg over de berekening verwijzen we naar het antwoord op vraag 266. In de omliggende gemeente is er alleen parkeerbelasting in Eindhoven en Geldrop-Mierlo. Eindhoven heeft in 2024 een gedifferentieerd uurtarief afhankelijk van de locatie, het maximum is € 3,90. Geldrop-Mierlo hanteert in 2024 een uurtarief van € 0,70. De begrotingen voor 2025 zijn in beide gemeenten nog niet vastgesteld. Nr. 39
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 5 Fractie: VVD Vraag: U geeft aan de inkomsten van de toeristenbelasting meer te koppelen aan de uitgaven die voor toerisme en recreatie worden gedaan. Sinds wanneer worden de inkomsten uit deze belasting ook aan andere zaken uitgeven? De doelstelling van deze belasting is ALTIJD geweest dat de opbrengsten weer 100% ten goede zouden komen aan de bedrijfssector die deze belastingen altijd heeft betaald. Antwoord: De toeristenbelasting, geheven op basis van artikel 224 Gemeentewet, is een algemene belasting, géén bestemmingsbelasting. De basis van deze heffing is dat bezoekers ook gebruik maken van de voorzieningen in de stad, en daar middels de toeristenbelasting aan meebetalen. Uitgangspunt in Helmond is wel steeds geweest om de opbrengsten zoveel mogelijk ten goede te laten komen aan de versterking van het culturele en recreatieve aanbod in Helmond.
12
Nr. 40
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 5 Fractie: VVD Vraag: wat is de toeristenbelasting in de omgeving? Waarom stijging van 50% bij overnachtingen en waarom stijgt het tarief van campings minder snel? Antwoord: De tarieven voor toeristenbelasting in de omliggende gemeenten in 2025 variëren van geen toeristenbelasting (Valkenswaard) tot €4,50 per overnachting in Eindhoven (onder voorbehoud vaststelling begroting in de gemeenteraad aldaar). Enkelen daarvan hebben ook nog een lager tarief voor campings. Het tarief voor overnachtingen op campings stijgt net als het reguliere tarief per overnachting met 100%, van € 1 p.p.p.n. naar € 2 p.p.p.n. Overigens wordt dit tarief momenteel niet gebruikt, omdat er geen campings in Helmond zijn.
Nr. 41
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 5 Fractie: VVD Vraag: ‘Er gelden vrijstellingen bij de toeristenbelasting voor onder andere arbeidsmigranten, verblijf in zorginstellingen en de scouting’’. Graag een toelichting waarom deze een vrijstelling hebben en welke groepen hebben nog meer vrijstellingen? Antwoord: Deze categorieën zijn niet meegenomen in de heffing omdat de insteek bij de invoering was om toeristenbelasting louter aan (zakelijke) toeristen op te leggen en de opbrengsten te benutten ter versterking van het toeristisch-recreatieve aanbod in Helmond. Andere vrijstellingen zijn er voor verblijf onder verantwoordelijkheid van het COA en voor mensen die verblijven op vaartuigen. Bij die laatste groep zou in voorkomende gevallen al scheepvaartrechten kunnen worden opgelegd. Een volledige lijst van vrijstellingen vindt u in artikel 4 van de verordening toeristenbelasting, welke onderdeel is van het voorstel. Nr. 42
Technische vraag: Gesteld door: Op pagina 6 Fractie: VVD Vraag: Waar blijft het jaarverslag integriteit 2024? Antwoord: Aangezien het jaar nog niet voorbij is, kan u nog geen Jaarverslag Integriteit over 2024 aangeboden worden. Het jaarverslag over 2023 hebt u ontvangen als bijlage bij Raadsinformatiebrief 118 d.d. 3 september 2024. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
43
Op pagina 8 Fractie: VVD Vraag: Wat zijn de salariskosten van de interim-gemeentesecretaris geweest? Antwoord: Wij interpreteren uw vraag als betrekking hebbend op de inhuur van de interim-gemeentesecretaris die van 1 januari 2024 tot en met begin oktober 2024 ingehuurd was door de gemeente. De totale kosten voor deze gemeentesecretaris waren € 240.000. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
44
Op pagina 3. Wordt gesproken over onvoldoende concurrerende arbeidsvoorwaarden. In het hoofdstuk bestuur en organisatie wordt hierop verder niet ingegaan. Vraag: Op welke gebieden schieten we in Helmond tekort als het gaat over concurrerende arbeidsvoorwaarden?
Fractie: GroenLinks
13
Antwoord: In Helmond zijn er op twee gebieden verbeterpunten te signaleren als het gaat om onze arbeidsvoorwaarden. Allereerst is er behoefte aan een versterking van de primaire arbeidsvoorwaarden, vooral voor bepaalde functies. Ook willen we ons arbeidsvoorwaardenpakket aantrekkelijker maken door het ontwikkelen van een nieuw mobiliteitsbeleid voor onze medewerkers. Ten tweede is er een kans om de sociale cohesie binnen de organisatie te bevorderen, door te investeren in opleidingen, managementontwikkeling en teambuilding. Deze initiatieven vereisen een financiële intensivering van ons beleid om onze personele strategie te realiseren. Zie ook vraag 12 en 45. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
45
Op pagina 4 Fractie: Wordt vermeld dat we op basis van een meerjarig personeelsplan dat begin 2025 GroenLinks klaar zal zijn, eerst gaan investeren met 950.000 euro en daarna vanaf 2026 structureel 2,6 miljoen gaan bezuinigingen, waarvan dan weer 1,3 miljoen apart wordt gezet als stelpost. Ook hierover wordt in het hoofdstuk 4 niet nader ingegaan. Vraag: graag meer toelichting over de investering, bezuiniging en de stelpost. Wordt de raad meegenomen in het meerjarig personeelsplan van begin 2025? Antwoord: Zie ook het antwoord op vraag 44. Er is € 600.000 begroot voor primaire arbeidsvoorwaarden om aantrekkelijk te blijven als werkgever en goed personeel aan te trekken. Daarnaast is er € 125.000 opgenomen voor sociale cohesie, gericht op teamvorming en organisatiebetrokkenheid. Verder is € 225.000 opgenomen ter aanvulling op het mobiliteitsbudget voor duurzame mobiliteit en aantrekkelijk werkgeverschap. Voor de vraag over het personeelsplan wordt verwezen naar antwoord op vraag 30. *Begroting in 1 oogopslag* Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
46
Op pagina 10 Fractie: Helder Vraag: Het resultaat is € 1,7 miljoen. Dat is iets meer dan de helft van de verhoging Helmond OZB. In hoeverre wordt dit beschouwd als een ‘gezond’ resultaat? Antwoord: Conform artikel 189 Gemeentewet dienen wij als gemeente een structureel sluitend begrotingssaldo te hebben. Het verwachte resultaat van € 1,7 miljoen bestaat voor € 1,2 miljoen uit incidentele baten en lasten. Om deze reden kan het positieve (incidentele) begrotingsresultaat niet in relatie gezien worden met de voorgestelde (structurele) verhoging van de OZB. Indien de structurele inkomsten van de gemeente niet verhoogd worden, zouden de structurele meerjarentekorten voor 2026 en verder oplopen. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
47
Op pagina 10 Vraag: Het gemeentefonds bedraagt t.o.v. 2023 €34 miljoen meer. Van die € 34 miljoen gaat er € 30 miljoen naar programma 1. Is dit bedrag ook vanuit het Rijk solistisch bedoelt voor programma 1? Of eigenlijk voor het geheel? Indien dit laatste, is dit dan niet uit verhouding als men kijkt naar de behoeften die in programma 2 en 3? Antwoord: Vraag is vervallen.
14
Fractie: Helder Helmond
*Budgettair kader en financiële ontwikkelingen* Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
48
Op pagina 12 Fractie: Wordt vermeld dat we de subsidies met 2,5% verhogen i.p.v. de bij de VJN vermelde GroenLinks 4,64% en dat we bij het Sociaal domein kiezen voor de 0-lijn. De huren die we als gemeente vragen, stijgen echter met 3,6% (pagina 13). Dit levert € 2,2 miljoen op. Vragen: a. Betekent dit per saldo een bezuiniging op alle gesubsidieerde instellingen die in gemeentelijke panden zijn gehuisvest van 1,1% (in geval het geen sociaal domein instellingen betreft) of 3,6%? b. Hoe hoog is de winst van het gemeentelijk vastgoedbedrijf zonder deze huurverhoging die leidt tot 2,2 miljoen? Antwoorden: We indexeren de subsidiebudgetten met 2,5%. De huren indexeren we voor het grootste deel met 3,6%. In sommige gevallen hebben we afwijkende afspraken gemaakt met huurders. In die gevallen zijn die afspraken leidend. Bij de verhuur van onze panden is geen sprake van winstoogmerk. De huuropbrengsten maken onderdeel uit van de inkomsten die wij als gemeente ontvangen om onze kosten te dekken. Overigens leidt de indexering van de huuropbrengsten niet tot € 2,2 miljoen meer opbrengsten. Het bedrag van € 2,2 miljoen is de besparing die we realiseren door de verlaging van de subsidie-index van 4,64% naar 2,5%. De indexering van de huuropbrengsten levert € 245.000 op. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
49
Op pagina 12 Fractie: VVD Vraag: ‘Qua prioritering leggen we de focus op projecten die het minst geraakt worden door het vraagstuk rondom netcongestie en het beste aansluiten bij onze volkshuisvestelijke opgave.’ A) Kan het College aangeven welke drie projecten hierdoor prioriteit krijgen boven andere projecten omdat deze het minst geraakt worden. B) Welke drie projecten krijgen juist minder prioritering omdat deze juist wel geraakt worden door het vraagstuk rondom netcongestie? Antwoord: Het prioriteren van projecten vanwege netcongestie is een van de zaken die het aanjaagteam netcongestie gaat oppakken. Op dit moment kunnen de bovenstaande vragen daarom nog niet beantwoord worden. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
50
Op pagina: 13 Vraag: ‘Het parkeertarief indexeren we met 9,0%’. Welke onderzoeken of gegevens heeft de gemeente gebruikt om het causale verband tussen de verhoging van de parkeertarieven met 9,0% en het mogelijke negatieve effect op de aantrekkelijkheid van de stad voor bezoekers en ondernemers te analyseren? En zijn er scenario's of simulaties uitgevoerd om te voorspellen hoe deze tariefverhoging de bezoekersstromen en economische activiteit in het stadscentrum zal beïnvloeden? Antwoord: Zie antwoorden bij vraag 56 en 57.
15
Fractie: VVD
Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
51
Op pagina 13 Vraag: Onze arbeidsvoorwaarden moeten onze huidige medewerkers binden en nieuwe medewerkers boeien. Welke specifieke wijzigingen of verbeteringen in de arbeidsvoorwaarden zijn gepland om zowel het behoud van huidige medewerkers als de werving van nieuwe medewerkers in de gemeente Helmond te ondersteunen? En welke metingen of benchmarks worden gebruikt om te bepalen of deze maatregelen effectief zijn in het verhogen van de tevredenheid en het aantrekken van talent. Antwoord: Zie antwoorden bij vraag 44 en 45.
Fractie: VVD
Nr.
Gesteld door:
Technische vraag:
52
Op pagina 13 Fractie: VVD Vraag: ‘Openeinderegelingen en verplichtingen voor het garanderen van kwaliteit en continuïteit van zorg, geven een flinke druk op de gemeentelijke financiën. Tegelijkertijd hebben wij hierdoor maar zeer beperkte mogelijkheden om bij te sturen.’ Welke specifieke openeinderegelingen binnen het sociaal domein vormen de grootste financiële druk voor de gemeente Helmond, en welke mogelijke sturingsmechanismen of scenario's zijn onderzocht om toch grip te krijgen op deze kosten zonder dat de kwaliteit en continuïteit van zorg in het gedrang komen? Antwoord: De open-einde-regelingen gelden met name voor de jeugdzorg en Wmo, maar ook voor de regelingen binnen het taakveld werk en inkomen. De beheersmaatregelen voor 2025 zijn als bijlage aan deze begroting toegevoegd. Over de voorgenomen maatregelen voor 2026 en verder, wordt u nader geïnformeerd bij Voorjaarsnota 2025. Ook voor deze maatregelen wordt in de breedste zin naar het sociaal domein gekeken. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
53
Op pagina 13 Fractie: VVD Vraag: Klaarblijkelijk staan de afvalstoffenheffing/rioolrechten en OZB met elkaar in verbinding als het gaat om indexering van deze tarieven. Immers de verhoging van de OZB zou volgens het college gerechtvaardigd zijn omdat de lasten voor de afvalstoffenheffing en rioolrechten dalen. Waarom wordt hiervoor gekozen? Is dit niet gewoon een gevalletje van ‘windowdressing’? Antwoord: Net als iedere gemeente ziet Helmond zich geconfronteerd met een sterke stijging van de uitgaven, niet in de laatste plaats door autonome ontwikkelingen op het sociaal domein. Tegelijkertijd zijn de middelen die het Rijk ter beschikking stelt onvoldoende voor onze opgaven, door het bekende ‘ravijnjaar’, onze groeiambities, en de bezuinigingsopgave van het kabinet. Helmond ziet zich dus, net als vrijwel iedere gemeente in Nederland, gedwongen om een combinatie van ombuigingen op uitgaven en verhoging van inkomsten in te zetten om tot een sluitende begroting te komen. De verbinding tussen OZB, afvalstoffenheffing, en rioolheffing is dat zij tezamen de woonlasten vormen voor de inwoners van Helmond. In het Ambitieakkoord is door deze coalitie afgesproken om de lastendruk over de volle breedte zo laag als mogelijk te houden. Om die reden is een jaar geleden gekozen voor een beperktere stijging van de OZB. De OZB is een algemene belasting met de WOZ-waarde als basis.
De afvalstoffenheffing is conform regelgeving gebaseerd op kostendekkendheid. De rioolheffing heeft als doel om de huidige en toekomstige kosten van het rioolstelsel in de gemeente in stand te houden en is gebaseerd op huishoudsamenstelling.
16
In de Voorjaarsnota is opgenomen een indexatie van 2,8 procent voor 2025. Dit percentage is het uitgangspunt geweest voor de gewenste maximale stijging van de totale woonlasten van een gemiddeld huishouden in Helmond. Bij de afvalstoffenheffing was sprake van een overschot, en dus een verlaging van het tarief voor 2025. Bij een analyse van de meerjarenraming voor riolering bleek er sprake te zijn van ruimte voor een tariefsverlaging zonder het onderhoudsniveau en de noodzakelijke investeringen voor klimaatadaptatie te verlagen. Door de verlaging van rioolheffing en afvalstoffenheffing ontstond er ruimte om de OZB extra te verhogen en toch de totale woonlastenstijging van een gemiddeld huishouden te beperken tot het indexatiepercentage van 2,8 procent. De extra (OZB-)inkomsten die dit oplevert vloeien in de algemene middelen van de gemeente en kunnen dus maximaal ingezet worden voor de voorliggende opgaven. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
54
Op pagina 13 Fractie: VVD Vraag: Personele strategie: Tegenover deze impuls staat een taakstelling van 2,6 miljoen vanaf 2026. Waarom niet al deels vanaf 2025? Antwoord: Er is tijd nodig om realistische maatregelen uit te werken en door te voeren. Bezuinigen kost tijd en geld. Het is niet realistisch om te verwachten dat taakstellingen van een dergelijke aard en omvang al in 2025 tot financiële resultaten zullen leiden. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
55
Op pagina 13 Vraag: Afvalscheiding zou voor onze inwoners moeten lonen. Wat rechtvaardigt het college een daling van de tarieven van afvalstoffenheffing en rioolheffing te compenseren met een exorbitante verhoging van de OZB met maar liefst 11% om de gemeentekas te spekken? Antwoord: Zie het antwoord op vraag 53.
Fractie: VVD
Nr.
Gesteld door:
Technische vraag:
56
Op pagina 13 Fractie: VVD Vraag: De parkeertarieven stijgen met maar liefst 9% Is onderzocht wat deze tariefstijging met de bezettingsgraad van de parkeerplaatsen doet en met het bezoekersaantallen aan het centrum? Zo neen, waarom niet? Zo ja, kunt u ons als raad deelgenoot maken van de uitkomsten van dit onderzoek? Antwoord: Er is niet onderzocht wat deze tariefindexering met de bezettingsgraad zal doen. Dit is namelijk ook niet te voorspellen. Het wel of niet bezoeken van het stadscentrum is namelijk van veel meer factoren afhankelijk, zoals het weer, eventuele wegwerkzaamheden, aantrekkelijkheid centrum, economisch sentiment, eventuele prijsverhogingen of prijsverlagingen door ondernemer, et cetera. Het is dus niet/nauwelijks te achterhalen wat de aanpassing van parkeertarieven mogelijk gaat doen met de bezettingsgraad va de parkeerplaatsen. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
57
Op pagina 13 Vraag: Prijst onze gemeente zich niet uit de markt met deze parkeertarieven in combinatie met de tanende aantrekkelijkheid van het stadscentrum? Is er voorafgaand aan deze voorgestelde tariefsverhoging een benchmarkonderzoek gedaan?
Fractie: VVD
17
Antwoord: Er is voorafgaand aan deze voorgestelde tariefsindexering geen benchmarkonderzoek gedaan. Uw gemeenteraad heeft jaren geleden besloten om de parkeertarieven eens per 2 jaar te indexeren met de indexatiecijfers van die 2 jaar. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
58
Op pagina 13 Fractie: VVD Vraag: U geeft op bladzijde 11 aan dat u het begrotingsadvies van VNG en provincie volgt. Een van die adviezen luidt; Voer geen bezuinigingen door op andere beleidsterreinen vanwege de groei van de kosten van jeugdzorg. Blijkbaar bedenkt u zich alweer na 2 bladzijden. Immers hier staat te lezen dat; Als blijkt dat de opgave te groot is om alleen door het Sociaal Domein gedragen te worden, moeten wij de afweging maken binnen het TOTAAL van de gemeentelijke begroting. Dit laatste zou strijdig zijn met de financiële uitgangspunten die wij al vele jaren hanteren, dat tekorten binnen het eigen programma opgevangen moeten worden en is strijdig met de gegeven adviezen van VNG en provincie. Voor ons is het volstrekt onduidelijk waar u nu voor kiest. Het is het één of het ander. Graag duidelijkheid hierover. Antwoord: Conform artikel 189 Gemeentewet zijn wij verplicht een sluitende begroting voor de totale gemeente te hebben. Eén van de begrotingsspelregels die wij hanteren is dat financiële knelpunten in principe binnen het betreffende beleidsterrein opgelost worden. Hieruit volgt automatisch dat er, als dat niet mogelijk blijkt, een oplossing gezocht moet worden binnen het totaal van de gemeentelijke begroting. Dit om toch te voldoen aan de wettelijke vereisten.
Zoals aangegeven zullen we de besparingsopgave eerst binnen de volle breedte van het Sociaal Domein proberen te realiseren. Als dit niet lukt, leggen we uw raad voorstellen voor binnen het totaal van de gemeentelijke begroting. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
59
Op pagina 14 Fractie: VVD U doet het voorkomen dat netcongestie de enige reden is dat investeringen vertraagd worden. Vraag: Waarom is ervoor gekozen dit als enige te benoemen, terwijl er nog veel meer redenen te noemen zijn, zoals bijvoorbeeld de beperkte uitvoeringscapaciteit van onze ambtelijke organisatie, ontbreken realisme van college, doorgeschoten milieuwetgeving, gestegen rente, tekort personeel bouwbedrijven, etc. ? Antwoord: Netcongestie staat op pagina 14 genoemd als voorbeeld van een externe ontwikkeling die tot vertraging kan leiden. Er zijn inderdaad ook andere externe ontwikkelingen van invloed, zoals gestegen bouwkosten en het personeelstekort in de bouw. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
60
Op pagina 14 Fractie: VVD Vraag: Waarom zouden we het investeringsplafond moeten ophogen, terwijl er alweer enige jaren sprake is van onderbesteding van dit budget en we klaarblijkelijk ook niet in staat zullen zijn om deze extra investeringsruimte weg te zetten door beperkte ambtelijke capaciteit en vanwege de netcongestie die volgens het college waarschijnlijk tot 2035 aanhoudt? Antwoord: De afgelopen jaren hebben wij het realisatievermogen van de organisatie versterkt, onder andere door uitbreiding van de formatie. Hierdoor kunnen we intern een groter volume voor investeringen wegzetten. Het gerealiseerde investeringsvolume stijgt. De komende jaren komt er een aantal grote nu lopende projecten
18
gereed, waardoor een ophoging van het investeringsplafond noodzakelijk is om de bijbehorende kapitaallasten te kunnen dekken. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
61
Op pagina 14 Fractie: VVD Vraag: Waarom een aparte reserve woningbouwfonds voor de komende 4 jaar opzetten, waarbij we maar liefst 10 miljoen euro parkeren met zo’n brede onduidelijke kaders. Is het niet logischer om ieder plan op inhoud en met gedegen financiële onderbouwing te beoordelen en DAARNA pas geld pas beschikbaar te stellen vanuit het jaarrekeningresultaat, zoals het hoort? Antwoord: Vanwege de tegenvallende productie en krapte op de woningmarkt is woningbouw de komende jaren onze prioriteit. Een financieel instrument kan ons hierbij op korte termijn helpen. We gaan een beleidsregel opstellen voor de inzet van de reserve woningbouwfonds om de kaders nader te duiden. Deze beleidsregel zal ter besluitvorming aan de Raad worden voorgelegd in de 1e helft van 2025. Zie pagina 212 van de Programmabegroting. Met dit woningbouwfonds kan ons college waar nodig snel schakelen binnen de kaders en de woningbouw op gang houden. Uiteraard zal hierbij iedere aanvraag alleen worden gehonoreerd na een gedegen onderbouwing. Vooruitlopend wordt voorgesteld direct middelen ter beschikking te stellen voor capaciteit, en voor extra middelen voor de bestaande subsidieregeling voor de realisatie van sociale huur. Dit laatste omdat we in 2025 vanuit diverse projecten aanvragen verwachten. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
62
Op pagina 14 Fractie: VVD ‘Dat betekent dat we nu uitgaven doen, die we niet zouden doen als we die ambitie als stad niet hadden.’ Vraag: Welke specifieke uitgaven worden nu gedaan die alleen noodzakelijk zijn vanwege de ambitie van de schaalsprong, en hoe is de afweging gemaakt tussen deze uitgaven en de kosten die de gemeente zou vermijden als deze ambitie niet bestond? Antwoord: Een specificatie van het totaalbedrag van de bestedingen voor de schaalsprong in de tabel op pagina 15, hebben we als bijlage bij deze beantwoording gevoegd (zie ook antwoord op vraag 1). Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
63
Op pagina 14 Fractie: VVD ‘Doel is om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting voor de komende jaren.’ Vraag: Welke specifieke maatregelen en opties onderzoekt de gemeente om de financiële houdbaarheid van het sociaal domein te waarborgen, en welke afwegingen worden gemaakt om de balans te vinden tussen kostenbesparing en de kwaliteit van de zorg? Antwoord: Alle mogelijkheden in de brede taakvelden van het sociaal domein worden onderzocht. De mogelijke beheersmaatregelen worden vervolgens getoetst aan een impactanalyse met als doel om de balans tussen kostenbesparing, kwaliteit en haalbaarheid te waarborgen. Bij de Voorjaarsnota 2025 wordt u hierover nader geïnformeerd.
19
Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
64
Op pagina 15 Fractie: VVD Vraag: Hoe worden de vanaf 2022 gereserveerde bedragen m.b.t. de schaalsprong concreet besteed in de jaren 2025, 2026, 2027, 2028. Het gevoel is namelijk dat deze voor dit doel gespaarde bedragen, nu puur en alleen besteed worden om de financiële gaten te dichten in deze begroting Antwoord: Een specificatie van het totaalbedrag van de bestedingen voor de schaalsprong in de tabel op pagina 15 hebben we als bijlage bij deze beantwoording gevoegd (zie ook antwoord op de vragen 1 en 62). Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
65
Op pagina 16 In de kolom op bladzijde 16 zien we dat de verhoging van de toeristenbelasting structureel € 100.000 zou moeten opleveren. We zien dit bedrag bij de nieuwe ontwikkelingen in diezelfde kolom niet terugkomen, terwijl u op bladzijde 5 nog aangeeft de inkomsten meer gekoppeld worden aan de uitgaven die voor toerisme en recreatie worden gedaan. Vraag: Waarom zien wij de intensivering op dit gebied niet terug in de betreffende kolom? Waar kunnen we dit ergens wel terugvinden? Antwoord: Zie het antwoord op vraag 39.
Fractie: VVD
Nr.
Gesteld door:
Technische vraag:
66
Op pagina 16 Fractie: In de tabel wordt onder meer de ruimte/tekort in het kapitaallastenbudget aangegeven. 50PLUS Tot en met 2027 is dit positief. Vanaf 2028 is er een tekort. In verband hiermee wordt Helmond het kapitaallastenplafond in 2028 met € 1.000.000 verhoogd. Blijft nog de vraag openstaan die onze fractie stelde in de commissie van 1 oktober 2028 over het IHP waarover de raad in deze begroting haar definitieve goedkeuring moet verlenen. In de bovenste tabel op pagina 8 van dat RV is er sprake van een negatieve vrije ruimte voor de jaren 2027 en 2028. Wat wordt hiermee bedoeld en kunt u dit cijfermatig aansluiten met de cijfers uit de begroting? Vraag: Wat wordt hiermee bedoeld en kunt u dit cijfermatig aansluiten met de cijfers uit de begroting? Antwoord: De tabel uit het RV is gebaseerd op de ruimte in het kapitaallastenplafond zoals gepresenteerd in de voorjaarsnota 2024. Hierbij ligt de druk op het kapitaallastenplafond in 2027 en 2028, omdat in die jaren de grootste uitgaven zijn gepland. Daarna is het proces van de begroting 2025 opgestart, waarbij nieuwe investeringen worden voorgelegd en de uitgavenplanning van de bestaande openstaande investeringen is geactualiseerd. Daarmee wijzigt de ruimte in het kapitaallastenplafond.
In het kapitaallastenplafond zoals verwerkt in de begroting 2025 is rekening gehouden met kapitaallasten van het extra krediet voor onderwijshuisvesting. Nr.
Technische vraag:
Gesteld door:
67
Op pagina 18 Vraag: Taakgebonden wijzigingen en wijzigingen decentralisatie- en integratieuitkeringen Algemene uitkering: AU, deels taakgebonden, dit is gerelateerd aan bepaald takenpakket. Dit geldt ook voor decentralisatie-uitkeringen (Du’s) en Integratie-
Fractie: D66
20
uitkeringen (Iu’s). Gemeente Helmond verrekent wijzigingen in deze uitkeringen 1 op 1 met het beleidsveld. Waar kan ik deze doorrekening vinden? Is er een overzicht beschikbaar met een specificatie van alle kosten en baten die behoren tot Programma 1, meedoen, rondkomen en vooruitkomen, van € 243.100.000,00? Antwoord: Zie hiervoor de onderstaande verdeling per hoofdproduct binnen programma 1, Meedoen, Rondkomen en Vooruitkomen. Hoofdproduct Hoofdproduct omschrijving 2025 HP403 Sociale Netwerken € 149.999 HP404 Basisvoorzieningen accommodaties € 1.268.896 HP405 Basisvoorzieningen overig € 3.923.352 HP406 Maatschappelijke ondersteuning € 10.221.248 HP409 Specialistische ondersteuning € 46.325.308 HP410 Huisvesting onderwijs € 6.898.524 HP478 Techniekeducatie € 94.045 HP550 Sport en bewegen € 12.012.833 HP570 Groenvoorzieningen - recreatie € 36.256 HP575 Openbare speelgelegenheden € 325.599 HP602 Uitvoering uitkeringsregelingen € 58.095.743 HP603 Bijzondere bijstand € 8.888.724 HP604 Schulddienstverlening € 2.318.388 HP618 Werkgelegenheidsbeleid € 17.603.953 HP619 Minimabeleid € 1.427.396 HP621 Participatie € 5.303.529 HP622 Opvang Vreemdelingen € 903.546 HP640 Sociale Netwerken € 1.021.811 HP642 Basisvoorzieningen accommodaties € 2.029.002 HP673 Basisvoorzieningen overig € 2.455.629 HP674 Maatschappelijke ondersteuning € 6.080.378 HP675 Specialistische ondersteuning € 7.466.315
HP681 Voortijdig Schoolverlaten/Leerplicht/RMC € 1.322.338 HP690 Wmo individuele voorzieningen € 3.757.062 HP695 Wmo persoonlijke ondersteuning € 43.154.026 Eindtotaal € 243.083.900 Over de doorrekening van de meicirculaire 2024 informeerden wij u in RIB 105-2024. Daarin kunt u ook een inhoudelijke toelichting teruglezen op de taakgebonden wijzigingen, DU’s en IU’s. Nr.