B1 Aanbiedingsbrief Senzer -Kaderbrief 2024 -ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming incl bijlagen
Tekst van het document
Begeleidend memo Senzer Kaderbrief 2024, Ontwerpbegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027 Aan:
Gemeenteraden
Betreft:
Kaderbrief 2024, Ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
Inleiding Jaarlijks stelt het dagelijks bestuur van Senzer een ontwerpbegroting op overeenkomstig de Gemeentewet, Wet gemeenschappelijke regeling en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Deze ontwerpbegroting wordt vervolgens aangeboden aan de raden zodat zij daarop hun zienswijze kenbaar kunnen maken. Tegelijkertijd met de Ontwerpbegroting wordt de Kaderbrief 2024 aangeboden aan de gemeenteraden. In de Kaderbrief zijn de overige effecten van wet- en regelgeving en meer autonome ontwikkelingen weergegeven. Tevens zijn de financiële en beleidsmatige kaders die van toepassing zijn op de voorliggende begroting hierin opgenomen. Het dagelijks bestuur voegt de commentaren waarin de zienswijze van de Raden is vervat bij de Ontwerpbegroting en Kaderbrief en biedt deze aan bij het algemeen bestuur. Het dagelijks bestuur stelt de raden van de deelnemende gemeenten voorafgaande aan het vaststellen van de begroting schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijze alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Het algemeen bestuur stelt vervolgens de begroting vast. Tenslotte stuurt het dagelijks bestuur de vastgestelde begroting binnen twee weken na vaststelling, in ieder geval vóór 15 september, aan gedeputeerde staten ter goedkeuring.
Voorstel De begroting die aan u voorligt is een basisbegroting zonder franje. Ten opzichte van meerjarenraming bij de begroting 2023 wordt een extra gemeentelijke bijdrage gevraagd van 4,1 miljoen euro. Dit is 1,3% meer dan de eerder gevraagde gemeentelijke bijdrage. Deze verhoging is het effect van loon- en prijsontwikkeling en beetje volumeontwikkeling van het bestand bijstandsgerechtigden. Deze begroting kent een verhoogd risicoprofiel en een aantal zaken wijst op een aanvullende financieringsvraag in de toekomst: Senzer werkt met het concept ‘werk maken van uitkeringen’. Wij hebben dan ook ten opzichte van andere gemeenten in Nederland veel mensen die met loonkostensubsidie (gedeeltelijk) aan het werk. We zetten dit zelfs in voor mensen waar geen besparing van een uitkering tegenover staat. Uiteindelijk loont het onder de streep in meerdere opzichten als mensen aan het werk zijn. Met de huidige financiering door het Rijk (middelen en verdeelsleutel) kunnen we het concept ‘werk maken van uitkeringen’ echter niet financieel sluitend maken. We weten op dit moment niet of het Rijk de financiering verder gaat aanpassen.
Datum: 2 0 - 3 - 2 0 2 3
Pagina 1 van 4
De vraag naar dienstverlening voor de doelgroep waar Senzer voor aan de lat staat verandert als gevolg van economische en maatschappelijke ontwikkelingen en als gevolg van sturing door het Rijk. Dit betekent extra financiële investeringen voor de gemeenten. Waar het dan onder meer over gaat is het volgende. Senzer gaat in toenemende mate werken op basis van maatwerk voor inwoners, dit vraag in- en externe afstemming en aanpassing van onze dienstverlening. De leerwerkinfrastructuur wordt aangepast op basis van een intensievere ondersteuningsvraag van mensen uit de doelgroep en op de vraag en mogelijkheden van bedrijven. Samenwerken met partners in het sociaal domein en de arbeidsmarktregio vraagt om investeren in overleg, afstemming en het in samenhang ontwikkelen van dienstverlening. Op de agenda van het Rijk staat een aantal wetswijzigingen die fors impact gaan hebben. Het zal leiden tot verbetering van onze dienstverlening, maar om dit te realiseren zal het in eerste instantie implementatiekracht van ons vragen. Senzer moet zijn bedrijfsvoering op de ontwikkeling van de dienstverleningsvraag aanpassen en komt wat dit betreft uit een achterstandspositie. Voor bedrijfsvoering blijven daarom in de aankomende jaren nog enkele forse impulsen nodig, onder meer voor digitaal werken, huisvesting en modern HRbeleid.
Basisdienstverlening Met de begroting die aan u voorligt borgen we, ondanks dat het de uitvoering op spanning staat, de basisdienstverlening. Daarbij staat de doorontwikkeling en het anticiperen op bovenstaande ontwikkelingen niet helemaal stil. Met de incidentele middelen zoals de middelen uit het rekeningresultaat of middelen van de arbeidsmarktregio, bekostigen we pilots voor de doorontwikkeling van de dienstverlening en investeren op bedrijfsvoering zoals het programmamanagement voor digitalisering. Hiermee proberen we de brug te slaan naar de toekomstige situatie met een robuustere financiële basis. Meerjarenplan Dienstverlening Wat voor de dienstverlening nodig, wenselijk en mogelijk is voor de aankomende jaren of, over een aantal jaren, gaan we nu bepalen. We staan hiervoor inmiddels goed voorgesorteerd. De actuele positionering en de GR bieden ons het kader dat nodig is om de dienstverlening te bepalen en op basis van ieders rol de bijbehorende verantwoordelijkheden te nemen. Op dit moment wordt gewerkt aan het eerste Meerjarenplan Dienstverlening. Senzer en de gemeenten bereiden dit voor waarbij ook de netwerkpartijen en werkgevers worden geconsulteerd.
Een aantal ontwikkelingen in de context helpt hierbij zoals het feit dat er een arbeidsmarktplan voor de arbeidsmarktregio ligt en de het feit dat aanpassing van landelijke wet- en regelgeving bijvoorbeeld voor simpel switchen en maatwerk in de maak is. De raden kunnen op basis van het concept/ontwerp Meerjarenplan Dienstverlening de keuzes voor de toekomst maken. Hierbij zal balans gezocht worden tussen het gewenste beleid voor de diverse doelgroepen, de bijbehorende dienstverlening, de ontwikkelkracht van de organisatie en de
Datum: 2 0 - 3 - 2 0 2 3
Pagina 2 van 4
mogelijkheden voor de inzet van middelen als geld en menskracht. Het Meerjarenplan Dienstverlening gaat vervolgens de basis zijn voor de jaarlijkse Kaderbrieven. Het is niet realistisch om op dit moment vooruit te lopen op de keuzes, door alternatieve scenario’s voor de begroting te presenteren. We zullen immers een extra investeringsvraag (investering – rendement) gedegen moeten onderbouwen op basis van de keuzes die aan de voorkant gemaakt zijn door de raden in de context van de ontwikkelingen in de omgeving.
Financiële kaders en kanttekeningen bij de begroting Landelijk maatregelen en bijbehorende Rijksbijdragen: De regering heeft bij de septembercirculaire 2022 besloten om een maatregelenpakket samen te stellen met het oog op de begroting 2023. Een van de maatregelen is het bijstellen van het wettelijk minimumloon (WML) met 10,15% per 1 januari 2023. Deze is direct zichtbaar in de realisatie 2023 en daarmee ook de begroting 2024, maar niet verwerkt in een begrotingsbijstelling voor de middelen die naar de gemeenten overkomen. De onzekerheid in de loon- en prijsontwikkeling en de compensatie daarvan door het Rijk zijn daarmee een factor van belang bij het opstellen van de begroting voor 2024. De aannames voor de ontwikkeling van de bijdragen vanuit het Rijk op zowel de buig-middelen als de integratie-uitkeringen voor Wsw en beschut werken zijn opgenomen als stelpost per financieringsstroom. Uitvoeringslasten: De cumulatieve loon- en prijsindex van ruim 8% leidt tot een toename van de uitvoeringslasten met € 3,7 miljoen. De volumeontwikkeling laten een toename zien van zowel de bijstand als ook de participatieactiviteiten (loonkosten en overige re-integratie activiteiten). Daarnaast wordt het begeleiden van de doelgroep-medewerkers in de leerwerkinfrastructuur steeds intensiever. Dit levert een additionele onderbouwde kostenpost op van € 0,4 miljoen.
Gemeentelijke bijdragen: De financiële kaders wijzen op de Bijdrageverordening die voor het eerst van toepassing is op deze begroting van Senzer. De uitwerking van de Bijdrageverordening is terug te zien in de begrotingsopbouw aan de batenkant. Daarnaast zijn in de bijlagen de specificaties van de bijdragen per gemeente opgenomen op basis van de Bijdrageverordening. De verdeelsleutels van de gemeentelijke bijdragen zijn geëxpliciteerd en voor alle jaren van de begroting en meerjarenraming weergegeven. Daarbij is tevens aangegeven welk deel van het Cluster Participatie (exclusief minimabeleid) uit het Gemeentefonds wordt gevraagd als bijdrage voor de uitvoeringskosten van Senzer. De bijdrage ligt over de jaren heen op circa 90% van het Cluster Participatie (exclusief minimabeleid); zonder het positieve saldo op de buig (bijlage 4) zou de bijdrage uitkomen op circa 95%. Het positieve saldo op de buig is ingegeven door historische cijfers. Senzer laat al weer jaren achtereen een positief saldo op de buig zien als gevolg van het actief sturen op in-, door- en uitstroom van werkzoekenden/uitkeringsgerechtigden. Dit levert een lager gemiddeld uitkeringsbedrag aan de lastenkant op, dan het genormeerde bedrag dat van het Rijk wordt ontvangen. Deze werkwijze levert wel een hoger risicoprofiel, dat in het weerstandsvermogen sinds vorig jaar weer wordt afgedekt.
Datum: 2 0 - 3 - 2 0 2 3
Pagina 3 van 4
Verder wordt opgemerkt dat de loon- en prijsontwikkeling in 2022 en de raming voor 2023 flink hoger (extra 4%) is uitgevallen dan begroot voor beide jaren. De effecten daarvan worden door Senzer zelf opgevangen in de reguliere begrotingen voor 2022 en 2023 en door het aanspreken van de risicoreserve. Daarvoor is gekozen vanwege de stelselwijziging van de financiering door het Rijk. Vanaf 2023 is immers de integratie-uitkering Participatie grotendeels opgegaan in het gemeentefonds en als zodanig niet meer herleidbaar. De bestaande rekenregels uit de ‘oude’ GR konden niet meer worden toegepast voor de gewijzigde begroting 2023. Deze werkwijze heeft slechts effect op het sluitend krijgen van de begroting voor de jaren 2022 en 2023. De hogere indices hebben een structureel karakter en werken dus door in de begroting van Senzer voor 2024. Naast deze extra 4% bedraagt de loon- en prijsindex voor 2024 ook circa 4%. Beide indices leiden tot een hogere structurele bijdrage van de gemeentelijke bijdragen (algemeen deel). Gemeenten worden gecompenseerd voor de loon- en prijsontwikkelingen, voor wat betreft de algemene uitkering en integratie-uitkeringen. De financiële toegevoegde waarde per medewerker in de leerwerkinfrastructuur komt verder onder druk.
Met de huidige de economische en maatschappelijke ontwikkelingen begeleiden we een groep medewerkers met een grotere afstand tot werk dan voorheen. Dit heeft impact op de inrichting van leerwerkinfrastructuur met kleinere detacheringsgroepen, intensievere begeleiding, hogere mate van aanpassing van werk(plekken). Ondanks deze intensivering zal de loonwaarde van de medewerkers eerder dalen dan stijgen. Senzer past de leerwerkinfrastructuur op deze ontwikkeling aan maar het geeft hoe dan ook een zorg voor de structurele financierbaarheid van deze faciliteit. Dit risico is voor korte termijn verwerkt in de risicoreserve. Voor Rijksbijdragen zijn per financieringsstroom stelposten opgenomen voor compensatie van de verhoging van de WML en de geraamde doorwerking daarvan op buig-middelen en de bijdragen voor Wsw en beschut werk. Indien baten en lasten hiervoor uit elkaar gaan lopen, zal dit onder de aandacht van de gemeenten worden gebracht en desnoods worden verwerkt in een begrotingswijzing, al dan niet met een additionele financieringsvraag. Het principeakkoord voor de cao Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (SGO) laat een fors hogere loonontwikkeling zien (7-13%) dan waarmee het CPB (en daarmee Senzer) rekening heeft gehouden. Een deel van de medewerkers van de begeleidingsorganisatie Senzer valt onder deze cao, het merendeel valt onder de cao Sociaal werk.
Als deze cao eenzelfde loonontwikkeling laat samen met de cao SGO zien levert dat een extra kostenpost op van circa € 1 miljoen. Dit risico is eveneens niet verwerkt in de lasten maar opgenomen in de risicoreserve.
Bijlagen: 1. Kaderbrief 2024 e.v. 2. Ontwerpbegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027
Datum: 2 0 - 3 - 2 0 2 3
Pagina 4 van 4
1.
Kaderbrief 2023 - 2024 Samen aan zet
1.
Inleiding
Senzer is kennis- en expertisecentrum en uitvoerder op het gebied van de Participatiewet en daarmee samenhangende inclusiviteit op de arbeidsmarkt. We helpen inwoners van onze regio die het op eigen kracht niet lukt om werk te vinden of te houden en die niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. We helpen bij het vinden van werk en eventueel met een uitkering. Samen met werkgevers zorgen we ervoor dat er voldoende werk beschikbaar is. We bieden rust en zekerheid voor de toekomst, zijn vangnet en springplank. Wij spelen een rol in de levens van anderen. Dat doen we op basis van onze leidende principes en met ons afgesproken kerngedrag. Senzer is er voor iedere inwoner van de gemeente Asten, Deurne, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren – samen de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel - die het (vanwege een arbeidsbeperking) niet lukt om werk te vinden en/of te behouden of die (nog) niet in eigen inkomen kan voorzien, daarbij hulp nodig heeft en een beroep doet of dreigt te gaan doen op de Participatiewet. Via werk helpen we deze inwoners om mee te doen in de samenleving en zoveel mogelijk zelf in hun bestaan te gaan voorzien.
Doel van dit document Deze kaderbrief beschrijft de algemene beleidsmatige en financiële uitgangspunten, aandachtspunten en technische randvoorwaarden voor 2024. Met deze brief wordt u op de hoogte gesteld van de kaders die worden uitgewerkt in de begroting 2024.
Actualisering gemeenschappelijke regeling Senzer In de periode 2019-2022 is de gemeenschappelijke regeling van Senzer geactualiseerd. Volgend op een evaluatie is de positionering van Senzer herijkt. Vervolgens zijn de gemeenschappelijke regeling en de bekostigingssystematiek geactualiseerd. In de onderstaande figuur is dit proces samengevat weergeven.
Positionering Vanaf 1 januari 2023 voert Senzer zijn basisdienstverlening grotendeels uit op grond van delegatie. Daarmee draagt het dagelijks bestuur van Senzer verantwoordelijkheid voor een belangrijk deel van de besluitvorming en verantwoording in uitvoering van de opgedragen gemeentelijke taken. De keuze voor de bevoegdheidsgrondslag van delegatie heeft diverse gevolgen voor de interne uitvoeringsorganisatie. De afhechting en de verdere implementatie van de geactualiseerde GR vindt plaats in 2023.
Pagina 2 van 6
Relatie met het Meerjarenplan Dienstverlening Deze kaderbrief staat in nauwe verbinding met het op te stellen Meerjarenplan Dienstverlening, die in de geactualiseerde gemeenschappelijke regeling als nieuwe figuur is geïntroduceerd voor een gezamenlijke, samenhangende en regionaal geharmoniseerde taakopdracht. In 2023 wordt de eerste editie van het Meerjarenplan voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. Het Meerjarenplan biedt de basis voor de jaarlijkse kaderbrief. Vanuit het principe van solidariteit draagt het plan bij aan een professionele en kostenefficiënte uitvoering van Senzer’s taakopdracht. Hoewel het Meerjarenplan nog in ontwikkeling is, is er voor gekozen om voor het begrotingsjaar 2024 met de gemeenten een eerste versie van de Kaderbrief op te stellen. In die zin is er sprake van een overgangsjaar voor de begroting 2024, waarbij de opdracht en de lopende afspraken als basis dienen voor de inhoudelijke vertaling in de begroting en daarmee ook de reikwijdte van de activiteiten.
2.
Basisdienstverlening
Onze opdracht en dienstverleningslijnen Bij Senzer gaat het om het vergroten van kansen voor de mensen die wij begeleiden naar duurzaam werk. Wij bieden een combinatie van diensten om dit te bereiken. Hiertoe hebben we een diversiteit aan instrumenten en (leer)werkplekken beschikbaar. Als inwoners (nog) niet in eigen bestaan kunnen voorzien met werk bieden we inkomensondersteuning. Inkomensondersteuning is individueel maatwerk. We gaan uit van ‘zelfredzaamheid indien mogelijk en begeleiding indien nodig.’ Dit doen wij langs een drietal deelprogramma’s, die worden doorgezet in 2024:
Rondom de deelprogramma’s vinden ontwikkelingen plaats, zoals de dienstverlening aan Oekraïners, de tal van door de minister genomen en te nemen maatregelen om de Participatiewet weer in balans te brengen, het onderhouden en verder invullen van de rol van Senzer als netwerkorganisatie binnen het sociaal domein en het innoveren van de dienstverlening. Er gaat veel tijd zitten in de voorbereiding en implementatie van deze ontwikkelingen. De Ontwerpbegroting gaat nader in op de deelprogramma’s, de waargenomen ontwikkelingen en de betekenis voor Senzer.
3.
Ontwikkelingen
Ontwikkeling 1: Toename van geldzorgen Onze grootste zorg voor 2023 en 2024 is de kwetsbare financiële positie van onze doelgroepen. Door de ongekend hoge inflatie van het afgelopen jaar zien veel inwoners zich in toenemende mate geconfronteerd met hoge lasten. Vanuit het Rijk is nog geen zekerheid gegeven over eventuele compensatie. Ook hebben we zorgen om mensen die al lang in de bijstand zitten en op meerdere terreinen problemen hebben zoals financiële, sociale en of psychische problemen. Het gaat vaak om multi-problematiek, mensen die langdurig in de bijstand zitten, jeugdwerkloosheid, geïntensiveerde begeleidingsbehoefte en geïntensiveerde samenwerking met partners in het brede sociale domein. Het vroegtijdig signaleren van de problemen is hierbij van belang. Voorkomen is immers beter dan genezen. Wij streven ernaar dat ook deze mensen werken aan hun toekomst en een plek op de huidige krappe arbeidsmarkt kunnen krijgen. Hier ligt een nauwe relatie met ontwikkeling 2. Pagina 3 van 6
Ontwikkeling 2: Intensivering dienstverlening voor de doelgroep 0-30% Alle gemeenten hebben aangegeven dat ze het belangrijk vinden dat Senzer meer gaat doen voor mensen met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt, de zogenaamde 0-30% doelgroep. Senzer vindt dat ook van belang. Het doel is om de dienstverlening voor deze groep te intensiveren zodat deze mensen niet uit beeld raken. Er ligt inmiddels een opdracht van het algemeen bestuur aan de werkgroep dienstverlening om deze ambitie door middel van pilots invulling te geven. Voor het slagen van deze pilots is een belangrijke succesfactor dat de integratie van sociaal domein naar een volgende fase wordt gebracht.
Ontwikkeling 3: Aanpassing Participatiewet De Participatiewet wordt door burgers en professionals als ‘hard’ ervaren. Er wordt daarom gekeken naar wat anders kan. Onder de vlag van ‘Participatiewet in Balans’ en ‘Breed Offensief’ werkt de minister aan een grotere, fundamentelere aanpassing om de Participatiewet meer in balans te brengen. Het Rijk voert met ingang van 2023 alvast een flink aantal aanpassingen door met een vereenvoudiging van de uitvoering van wet- en regelgeving. Centraal hierin staat meer ruimte voor maatwerk waarbij de mens centraal staat. Ervaring leert dat het doorvoeren van de wijzigingen een fors appèl doet op de uitvoeringscapaciteit. Om de uiteindelijke aanpassingen in de Participatiewet te kunnen voorbereiden en implementeren is meer uitvoeringscapaciteit nodig. In de huidige situatie wordt geen ruimte gezien voor nieuwe wijzigingen of doorontwikkeling, zonder dat dit ten koste gaat van de basisdienstverlening. Dit betekent dat ruimte moet ontstaan in het takenpakket van onze professionals, waar nu nog niet in is voorzien.
Ontwikkeling 4: Samenwerking in de arbeidsmarktregio De huidige arbeidsmarkt kenmerkt zich door krapte binnen diverse branches en beroepsgroepen. Enerzijds heeft dit effect op de intentie van werkgevers om open te staan voor plaatsing van een bredere doelgroep (‘inclusieve arbeidsmarkt’). Anderzijds heeft het effect op de kenmerken van de inwoners die zich voor ondersteuning melden bij Senzer. De op reguliere vacatures te plaatsen werkzoekenden vinden makkelijker hun weg naar de arbeidsmarkt, terwijl de doelgroep die niet zelfredzaam is meer complexe problematiek kent en daardoor de aansluiting mist. Senzer is een van de netwerkpartners in deze samenwerking. In 2023 is het Uitvoeringsplan WSP Helmond-De Peel vastgesteld, dat de uitvoeringskaders biedt voor het komende jaar. Om de ontwikkeling kracht bij te zetten, bundelen gemeenten en UWV hun krachten en werken ze met sociale partners samen in het Regionale Werkcentra (RWC’s). De inzet is dat deze samenwerking leidt tot meer arbeidsparticipatie, omscholing en doorstroom die resulteert in een beter functionerende inclusieve arbeidsmarkt.
Ontwikkeling 5: Doorontwikkeling Leerwerkinfrastructuur Gezien de dynamiek in de arbeidsmarkt verandert de inhoud van het werk. Hierdoor is begeleiding nodig van werk naar werk voor zowel regulier inzetbare capaciteit als medewerkers met een aangepaste werkplek. Op basis van deze dynamiek wordt de leerwerkinfrastructuur van Senzer aangepast en worden kaders vastgesteld om ook in de toekomst te komen tot objectieve beoordeling en typering van leerwerktrajecten. De leerlijnen en de bijbehorende infrastructuur matchen ook in de toekomst met de werksoort, werkomgeving en benodigde werkbegeleiding van zowel de arbeidsmarkt als de kenmerken van de werkzoekenden. Niet de bureaucratie maar de menselijke maat moet daarbij zichtbaar en voelbaar zijn. We blijven recht doen aan wat is opgebouwd en wegen de relevantie van iedere verandering af in het perspectief van het verleden, heden en toekomst.
Pagina 4 van 6
4.
Financiële kaders
In de vorige paragrafen zijn de algemene beleidsmatige kaders en ontwikkelingen beschreven. In deze paragraaf worden de financiële kaders voor de Ontwerpbegroting 2024 geschetst. In het begrotingsproces is Senzer gehouden aan de bepalingen van wet- en regelgeving en de bepalingen uit haar gemeenschappelijke regeling. Algemene uitgangspunten financiële begroting Op hoofdlijnen worden de volgende uitgangspunten gehanteerd voor de Ontwerpbegroting: • De ontwerpbegroting volgt de opzet en indeling zoals die voor 2023 geldt met toelichting van de drie deelprogramma’s met belangrijkste resultaten en activiteiten; • Op grond van de nieuwe GR worden baten en lasten volledig opgenomen (delegatie); • De begroting is taakstellend, zodat in beginsel alleen majeure wijzigingen als gevolg van niet beïnvloedbare factoren tot een bijstelling kunnen leiden. Regulier vallen hieronder de bijstellingen op grond van circulaires, marktontwikkelingen en wijzigingen in wet- en regelgeving met financiële consequenties. Dergelijke bijstellingen worden conform daarvoor geldende afspraken in besluitvorming gebracht. De afspraken over de bekostigingssystematiek, inclusief verdeelsleutel, zijn geactualiseerd in de Bijdrageverordening Senzer 2023. Kern van de bijdrageverordening is dat de gemeenten naar rato van hun Rijksinkomsten bijdragen aan de begroting van Senzer.
Om het aandeel per gemeente te bepalen wordt gekeken naar de eigen inkomsten van de gemeenten voor de activiteiten die Senzer voor de gemeenten uitvoert. Voor alle gemeente samen wordt bepaald welke bijdragen Senzer nodig heeft en wordt gezorgd dat de bijdrage naar rato aan de gemeenten wordt toebedeeld. Financieel technische uitgangpunten De financieel technische uitgangspunten worden hieronder kort toegelicht op basis van de volgende effecten: volumeontwikkelingen, prijsontwikkelingen en beleids- en bedrijfsmatige ontwikkelingen. Bij de volume-, loon- en prijsontwikkelingen en beleidsmatige ontwikkelingen wordt benadrukt dat deze zijn afgeleid van de Rijksbegroting 2023 e.v. In licht van de hoge inflatie en de lopende caoonderhandelingen kunnen deze overzichten nog wijzigen. Volumeontwikkelingen De ramingen van het CPB en doorvertaling daarvan door het Rijk zijn voor Senzer samengevat in de volgende tabel. Het betreft een regionale weergave waarbij de onderliggende ramingen voor de deelnemende gemeenten zijn samengevoegd. Volume-ontwikkelingen Bijstand Loonkosten Participatie (*) Wsw
2023 0% 3% n.b. -5%
2024 3% 15% 2% -4%
Toelichting per regel: • Het aantal bijstandsgerechtigden is de afgelopen jaren gedaald, zal naar verwachting in 2023 stabiliseren en in 2024 weer gaan stijgen. Dit als gevolg van verslechterde economische verwachtingen. • De inzet van loonkostensubsidie neemt toe als gevolg van nieuwe instroom tegenover lagere aantallen Wsw. • De aantallen voor ‘participatie’ zijn nieuw en volgen uit de gegevens uit het gemeentefonds. Dit aantal is relevant voor de re-integratie werkzaamheden en de activiteiten om mensen naar werk te helpen.
Pagina 5 van 6
•
Tenslotte stroomt de Wsw langzaam leeg omdat er geen sprake is van nieuwe instroom. De uitstroom van Wsw en de instroom van nieuwe doelgroepen zorgen er bij de huidige financiering voor dat per eenheid minder middelen beschikbaar komen en dus meer dekking moet worden geregeld vanuit andere financieringsbronnen.
Loon- en prijsontwikkelingen De loon- en prijsontwikkelingen van de externe kosten worden bepaald op basis van de indexeringen uit de Macro Economische Verkenning van het CPB. De systematiek en wegingsfactoren zijn niet gewijzigd ten opzichte van die van de andere gemeenschappelijke regelingen van de deelnemende gemeenten. Voor het begrotingsjaar 2023 vangt Senzer zelf de hogere indexering op vanuit haar eigen reservepositie. Voor de begroting 2024 wordt deze doorberekend in de gemeentelijke bijdrage. Indicatoren Loonvoet sector overheid Prijs materiële overheidsconsumptie (imoc)
Wegingsfactor 90% 10%
2023 3,30% 5,90% 3,56%
2024 4,20% 2,40% 4,02%
Beleids- en bedrijfsmatige ontwikkelingen Uit het overleg met de deelnemende gemeenten komen -op dit moment- geen wezenlijke nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen naar voren waar rekening mee dient te worden gehouden in de begroting 2024. Bij de begrotingsbehandeling van 2025 zal meer helderheid bestaan over het Meerjarenplan dienstverlening en de eventuele beleidsmatige en financiële consequenties daarvan. In de bedrijfsvoering van Senzer is geconstateerd dat een forse impuls nodig is, waarvoor een drietal programma’s zijn ontwikkeld: HR, digitalisering en huisvesting. De ontwikkelingen op het HR vlak worden gedekt uit reguliere budgetten en langer bestaande reserves. Voor een gedeelte van de inzet op digitalisering en huisvesting is een reserve gevormd uit het rekening resultaat over 2021. In het algemeen bestuur is de afgesproken dat de aanwending van de reserves plaatsvindt op basis van businesscases.
5.
Tot slot
We hopen dat we u met deze brief voldoende hebben geïnformeerd over het begrotingsproces. Senzer blijft ook de komende jaren staan voor excellente dienstverlening, gebaseerd op de afgesproken positionering. Dit is ook als zodanig opgenomen in het organisatieplan 'Samen werken aan een sterker Senzer - Doorontwikkeling 2021-2025'. Dat is ons baken en daar koersen we op.
Met vriendelijke groet, Het Dagelijks bestuur van Senzer, namens deze,
De voorzitter
De secretaris
E. de Vries
M.H. Biemans
Pagina 6 van 6
Ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027 www.senzer.nl
Inhoud Voorwoord 3
3. Paragrafen 28
5. Balans 42
Bijlage 1 Totale bijdragen per gemeente 49
Bijlage 6 EMU-saldo 58
Algemene ontwikkelingen 5
3.a Weerstandsvermogen en risicobeheersing 29
6. Verloop reserves en weerstandsvermogen 2023-2026 44
Bijlage 2 Bijstelling op grond van ophoging WML 51
Bijlage 7 Specificatie incidentele baten en lasten 59
1. Positionering en programmabegroting 12
3.b Financiering 33
7. Investeringen 46
Bijlage 3 Verdeelsleutels bijdrage algemeen deel 54
Bijlage 8 Structureel saldo 60
1.1 Deelprogramma Inkomensondersteuning 13
3.c Bedrijfsvoering 36
Bijlage 4 Saldo buig-LKS 56
Bijlage 9 Structurele onttrekkingen 61
1.2 Deelprogramma Op weg naar werk 15
3.d Onderhoud kapitaalgoederen 38
Bijlage 5 Baten en lasten per taakveld 57
Bijlage 10 Gehanteerde afkortingen 62
1.3 Deelprogramma Leerwerkinfrastuctuur 18
3.e Verbonden partijen 39
2. Wat zijn de baten en lasten? 21
4. Meerjarenraming 2024-2027 40
Door op de hoofdstukken te klikken, kun je makkelijker door het document heen bladeren!
Als je op het logo klikt, kom je altijd terug op deze inhoudsopgave
2
Voorwoord Met gepaste trots ligt hier voor u de eerste begroting die vanuit de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Senzer (GR) en de bijbehorende Bijdrageverordening is opgesteld. Deze begroting geeft een beeld van onze opdracht en ambities en hoe wij deze invullen in het licht van de huidige ontwikkelingen. Uiteraard maken ook de geraamde baten en lasten er deel van uit. Solidariteit
De begroting 2024 is de eerste begroting die is opgesteld vanuit de geactualiseerde GR en de hieruit voortvloeiende Bijdrageverordening. Deze verordening biedt de basis voor de verdeling van de financiële bijdragen van de gemeenten aan de begroting van Senzer. De GR is gebaseerd op het principe van solidariteit en draagt bij aan een adequate dienstverlening. De opzet en indeling van de begroting is gelijk aan voorgaande jaren. We gaan uit van één hoofdprogramma en drie deelprogramma’s waarmee we onze inwoners ondersteunen. De deelprogramma’s zijn: Inkomensondersteuning, Op weg naar werk en Leerwerkinfrastructuur. Bij het opstellen van de begroting zijn we uitgegaan van de laatst gepubliceerde gegevens over de financieringsmiddelen vanuit het Rijk. De begroting kent een structureel en reëel evenwicht. Verder is er bij het opstellen van de begroting onderscheid gemaakt tussen basisdienstverlening en aanvullende dienstverlening die een afzonderlijke en sluitende financiering kent.
Ontwikkelingen en uitdagingen
De afgelopen jaren zijn turbulent geweest. We hebben te maken gehad met Covid-19, alle beperkende maatregelen, de uitbraak van de oorlog in Oekraïne, en alle crisissen die hier in meer of mindere mate uit voortvloeien. Maar hoe graag we het ook willen: de turbulentie is nog niet voorbij. De gevolgen voor onze economie worden langzaamaan zichtbaar met name door de ongekende prijsstijgingen. Veel mensen hebben geldzorgen en wellicht hierdoor ook op andere terreinen problemen. Samen met onze lokale partners zijn wij hier de komende tijd alert op en proberen we erop in te spelen, met name op de toenemende schuldenproblematiek. Naast deze ontwikkelingen zijn er ook wijzigingen op het gebied van wet- en regelgeving die in 2023 en de jaren erna van invloed zullen zijn op onze dienstverlening en daarmee op de begroting. Een deel van deze ontwikkelingen komt voort uit de wens van het Rijk om meer uit te gaan van vertrouwen, menselijke maat
en maatwerk. De meest verstrekkende zijn: Participatiewet in Balans, Breed Offensief en Regionaal Werkcentrum. Senzer volgt deze ontwikkelingen en de gevolgen voor onze dienstverlening nauwlettend. De arbeidsmarkt in Nederland en met name in onze regio is nog steeds krap. Er zijn zelfs sectoren waar sprake is van structurele krapte. Ook al zien we een lichte kentering doordat het aantal uitkeringen licht is gestegen en het aantal vacatures iets is afgenomen, de werkgelegenheid blijft groot. Dit biedt kansen, ook voor onze doelgroep, maar het gaat niet vanzelf. Wij zien het als onze uitdaging om kansen op werk te vergroten, met name voor de mensen die al lang aan de kant staan. Door intensieve begeleiding, maatwerk waar nodig, inzet van innovatieve technologie en met een aangepaste leerwerkinfrastructuur vergroten wij de arbeidsmarktkansen van onze doelgroep. Zo draagt Senzer bij aan een inclusieve arbeidsmarkt. Dit doen wij niet alleen, maar samen met onze partners in het brede sociale domein, onderwijs en economie.
3
Voorwoord (vervolg) Samen werken aan een sterker Senzer
Voor een gezonde, vitale en toekomstbestendige organisatie is het nodig om te investeren in de organisatie. In de aankomende periode investeren we met een programma-aanpak in onze medewerkers, in digitalisering en in huisvesting. De eerste programma’s worden inmiddels uitgevoerd of voorbereid. Maar doorontwikkeling in de volle breedte van de organisatie blijft van belang en zal in de komende jaren de nodige investeringen vragen. Tot slot Het appèl op de dienstverlening en daarmee op de organisatie Senzer is groot en neemt in de komende periode toe. Om de wijzigingen in wet- en regelgeving goed te implementeren en om aansluiting te houden bij de behoefte van inwoners en bedrijven zal samen met onze netwerkpartners geïnvesteerd moeten worden. Dit vraagt om keuzes. De voorliggende begroting waarborgt de basisdienstverlening maar biedt nog onvoldoende ruimte voor verbreding of verdieping van de dienstverlening, noch voor wezenlijk wijzigingen of innovaties. De keuzes voor de dienstverlening komen aan bod in het traject voor het eerste Meerjarenplan Dienstverlening. We zijn dit op
dit moment samen met de gemeenten, met consultatie van werkgevers en netwerkpartners, aan het opstellen. Hierbij wordt een balans gezocht tussen het gewenste beleid voor de diverse doelgroepen, de bijbehorende dienstverlening, de ontwikkelkracht van de organisatie en de mogelijkheden voor de inzet van middelen als geld en menskracht.
Vervolgtraject
Het algemeen bestuur van Senzer heeft de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 vastgesteld en aangeboden aan de provincie. De provincie wordt gevraagd deze begroting goed te keuren in haar rol van toezichthouder. Na de vaststelling van de Rijksbegroting 2024 wordt de begroting van Senzer geactualiseerd. Ondanks alle onzekere ontwikkelingen gaan wij vol vertrouwen samen met u de toekomst in.
E. de Vries Voorzitter
A.E.W. van Limpt Algemeen directeur
4
Algemene ontwikkelingen
Dit is Jan Jan van Eijk was een duizendpoot en werkte op verschillende plekken. In de bijstand kreeg hij een app van zijn werkleider van Senzer. Nu jaagt hij in een natuurgebied, dat gekapt gaat worden, de vogels weg met zijn quad.
5
Algemene ontwikkelingen Inleiding
Het landschap waarin Senzer acteert is divers en verandert continu. Ontwikkelingen in de economie, de nasleep van de coronapandemie, veranderende wet- en regelgeving, werken vanuit de geactualiseerde GR; allemaal factoren die van invloed zijn op het vervullen van onze opdracht en daarmee op deze begroting. Hieronder geven we allereerst een beknopt overzicht van de ontwikkelingen in economie en arbeidsmarkt, vervolgens op het gebied van wet- en regelgeving en tot slotte de meer algemene ontwikkelingen binnen Senzer.
Ontwikkelingen economie & arbeidsmarkt
De oorlog in Oekraïne heeft sinds de uitbraak in 2022 grote gevolgen, ook financieel. De prijzen stijgen hard en dat brengt mensen in de problemen. Jarenlang was de inflatie in Nederland heel laag, maar dat is nu wel anders. De inflatie is niet eerder zo hoog: 12% in 2022 (cijfer augustus 2022). Vooral de prijzen van energie en boodschappen stijgen hard. De inkomensen gezondheidsverschillen tussen Nederlanders nemen toe. De ongelijkheid groeit. Ondanks het feit dat het aantal WW-uitkeringen geleidelijk toeneemt vanaf begin 2023, blijft de krapte op de arbeidsmarkt groot en is deze in de komende
jaren niet zomaar opgelost. Veel werkgevers hebben moeite om personeel te vinden. Met name in sectoren waar de krapte al structureel was, leveren personeelstekorten grote problemen op. Er zijn steeds meer moeilijk vervulbare vacatures en als reactie daarop passen meer werkgevers hun functie-eisen en arbeidsvoorwaarden aan. Loonstijgingen zijn belangrijk om te zorgen dat mensen in hun levensonderhoud kunnen blijven voorzien. Vooral omdat in 2023 de prijzen waarschijnlijk blijven stijgen. Daarnaast kondigt het kabinet verschillende belastingmaatregelen aan om mensen met lage en middeninkomens te helpen, zodat zij meer inkomen overhouden uit hun werk. Niet alleen volgend jaar, ook in de jaren daarna. Hoe deze ontwikkelingen de Nederlandse economie in de komende jaren zullen beïnvloeden is onzeker. De verwachting is dat de economie in 2023 wat minder hard groeit; er wordt een economische groei verwacht van 1,5% van het bruto nationaal product. Maar door de onzekere situatie in de wereld kan het anders uitpakken. Het is ook niet uitgesloten dat de economische groei tot stilstand komt.
Inzoomen op regio Helmond-De Peel Bovenstaande macro-economische ontwikkelingen zien we op kleinere schaal terug in onze eigen provincie en arbeidsmarktregio. De Noord-Brabantse arbeidsmarkt blijft in veel sectoren structureel krap. In januari 2023 werden in Noord-Brabant 23.252 WW-uitkeringen verstrekt. Dat is een toename van 2% in vergelijking met december 2022. Het aantal bijstandsgerechtigden is de afgelopen jaren gedaald, zal naar verwachting in 2023 stabiliseren en in 2024 weer stijgen. Deze trends en onder andere de lichte afname van het aantal openstaande vacatures en de afnemende groei in uitzendbanen in Nederland zijn signalen dat de regionale conjunctuur verslechtert. Toch gaat dit niet meteen leiden tot grote werkloosheid. De huidige krapte zorgt er voor dat de arbeidsmarkt wel tegen een stootje kan: het vermogen van de regionale arbeidsmarkt om mensen op te nemen die hun baan hebben verloren is momenteel groot. Senzer blijft de komende jaren samen met de leden van de regionale kerngroep, maar ook in het Werkgeverservicepunt en vanuit de reguliere dienstverlening, focussen op de aansluiting tussen de vraag van werkgevers en het aanbod vanuit onze doelgroep. Wij investeren via onze leerwerkinfrastructuur en werken samen met partners in de sectorale leerlijnen, zoals
6
Algemene ontwikkelingen (vervolg) de nieuwe leerlijn voor de zorgsector. Hoewel we merken dat onze begeleiding intensiever wordt en de werkplekken meer aanpassingen behoeven, blijven we erop gericht om inwoners zoveel mogelijk voor te bereiden op de arbeidsmarkt met als doel duurzame en zo regulier als mogelijk aan het werk.
Ontwikkelingen wet- en regelgeving
Buiten deze meer algemene ontwikkelingen worden er vanuit het Rijk verschillende wijzigingen aangekondigd in wet- en regelgeving die weerslag hebben op het reilen en zeilen van Senzer. Deze zijn hieronder kort weergegeven. Aanpassing Participatiewet en Breed Offensief De Participatiewet wordt door burgers en professionals als ‘hard’ ervaren. De wet levert ook niet het resultaat op dat vooraf bedacht was. Er is daarom gekeken naar wat anders kan. Onder de vlag van ‘Participatiewet in Balans’ en ‘Breed Offensief’ werkt de Minister aan een grotere, fundamentelere aanpassing om de Participatiewet meer in balans te brengen. De Participatiewet wordt dan toegankelijker voor mensen met een arbeidsbeperking, zodat zij meer mogelijkheden hebben om aan het werk te gaan. Het Rijk heeft met ingang van 2023 een flink aantal aanpassingen doorgevoerd in de Participatiewet en
het Breed Offensief; een vereenvoudiging van de uitvoering van wet- en regelgeving met meer ruimte voor maatwerk. Meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen ondersteund worden bij het vinden van passend werk waarbij nog altijd de mens centraal staat en er uit wordt gegaan van vertrouwen in plaats van wantrouwen. Deze aanpassingen werken door tot 2025. Een van de grote aanpassingen is het opstellen van een nieuwe re-integratieverordening in 2023. Deze en de andere aanpassingen worden door Senzer gevolgd en als nodig vertaald naar onze organisatie. Regionaal Werkcentrum Vanuit het Rijk wordt er momenteel gewerkt aan een plan voor één herkenbare toegang voor werkzoekenden- en werkgevers. De landelijke werktitel voor dit plan is: het ’Regionale Werkcentrum’. Bij deze toegang moeten alle werkzoekenden en werkgevers terecht kunnen voor de ondersteuning en begeleiding die nodig is om mensen de stap naar een nieuwe baan te laten maken. De regionale werkcentra waarin gemeenten en UWV hun krachten bundelen en samenwerken met sociale partners en andere partijen, moeten zorgen voor een beter functionerende arbeidsmarkt doordat er meer arbeidsparticipatie, (om)scholing en doorstroom tot stand komt. Door de
krachten te bundelen kunnen we een betere dienstverlening bieden en een optimale match maken tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. In 2023 wordt het concept van de regionale werkcentra en de bijpassende arbeidsmarkt- en governance infrastructuur uitgewerkt door het Rijk. De verwachting is dat de bijbehorende wetgeving in 2024 zal ingaan. Om klaar te zijn voor deze uitdaging maakt Senzer, sinds de oprichting in 2022, deel uit van de regionale kerngroep. Hierin zijn, naast Senzer, centrumgemeente Helmond, de Peelgemeenten, VNO-NCW, FNV en CNV, UWV en ROC Ter Aa vertegenwoordigd. In 2023 heeft de kerngroep de regionale arbeidsmarktvisie opgeleverd ten behoeve van een duurzame en toekomstbestendige regionale arbeidsmarkt. De kerngroep wil verder bouwen op de infrastructuur en – dienstverlening die in deze regio al aanwezig is. De verwachte hervorming van de landelijke arbeidsmarktinfrastructuur zal veel invloed hebben op de uitvoering van de regionale visie. De kerngroep volgt dit en zorgt dat dit gecoördineerd verloopt.
7
Algemene ontwikkelingen (vervolg) Algemene ontwikkelingen binnen Senzer
komt tot uiting door de intensieve samenwerking met het UWV en het leerwerkloket. Een gezamenlijk loket waar werkgevers terecht kunnen met vragen op het gebied van werving en selectie, HR-vraagstukken en regelingen en subsidies. Het WSP zoekt hierbij actief de samenwerking op met partijen in de regio en sluit aan bij landelijke en regionale initiatieven, zoals de regionale mobiliteitsteams en BOOST.
Senzer zal in 2024 en daarna blijven investeren in het ondersteunen van werkzoekenden en werkgevers in de regio. Dit kan bijvoorbeeld door het ondersteunen van opleidingen en bijscholingen om werkzoekenden beter te laten aansluiten op de vraag van werkgevers en door het actief bemiddelen tussen werkgevers en werkzoekenden.
Ten slotte zal in 2024 ook gekeken worden naar aanvullende of innovatieve manieren om de krapte op de arbeidsmarkt te verminderen. Dit kan bijvoorbeeld door het verder stimuleren van de arbeidsparticipatie van kwetsbare groepen, bijvoorbeeld door de inzet van trajecten voor psychisch kwetsbaren of de zogenoemde inzet van de ‘0-30’-doelgroep. Door deze groepen beter te ondersteunen en indien mogelijk te begeleiden naar werk, kunnen werkgevers beschikken over een grotere pool van talentvolle werknemers. Mede door de bredere inzet van kwetsbare groepen zien we de trend dat de gemiddelde begeleidingsbehoefte groter wordt en de behoefte aan aanpassing van werk(plekken) groter. Samen met de focus vanuit het Rijk op de menselijke maat en op maatwerk, hebben deze ontwikkelingen invloed op de inrichting van onze dienstverlening en daarmee op de (toekomstige) begroting.
Omgaan met krapte op de arbeidsmarkt Ondanks het feit dat het aantal WW-uitkeringen geleidelijk toeneemt, blijft de krapte op de arbeidsmarkt groot en is deze komende jaren nog niet zomaar opgelost. Met name in sectoren waar de krapte al structureel was, leveren personeelstekorten grote problemen op.
Daarnaast is het belangrijk om werkgevers te stimuleren om anders te denken over het aannemen van personeel en het inrichten van arbeid. Meer werkgevers zien een oplossing in het aannemen en opleiden van personeel dat nog niet aan de functie-eisen voldoet of in het aanpassen van het werk op het beschikbaar arbeidspotentieel. Het WSP Helmond-De Peel speelt hierin een belangrijke rol. Onze werkgeversdienstverlening vanuit het WSP richt zich primair op de brede doelgroep die hulp nodig heeft om een plek op de arbeidsmarkt te krijgen en behouden. Dit
Inzet inclusieve technologie Een andere innovatieve manier om de krapte op de arbeidsmarkt te verminderen is de inzet van inclusieve technologie. Dankzij deze technologieën is het mogelijk om mensen met een beperking of handicap beter te ondersteunen en begeleiden op de werkvloer. Hierdoor kunnen zij op een efficiënte en effectieve manier hun werk doen en worden werkgevers in staat gesteld om een nieuwe arbeidspopulatie te bereiken. De inzet van inclusieve technologie biedt extra mogelijkheden voor onze doelgroep en vermindert de afstand tot de arbeidsmarkt. Werkgevers kunnen op hun beurt profiteren van de inzet van deze technologie door hun personeelsbestand uit te breiden met medewerkers die anders niet in aanmerking zouden komen voor een reguliere werkplek. Op deze manier wordt de arbeidsmarkt inclusiever en toegankelijker voor iedereen. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken, wordt geïnvesteerd in de benodigde technologieën, opleidingen en trainingen voor medewerkers, werkzoekenden, begeleiders en werkgevers. Op deze manier kunnen we ervoor zorgen dat de inzet van inclusieve technologie een blijvend effect heeft en bijdraagt aan een inclusieve arbeidsmarkt.
8
Algemene ontwikkelingen (vervolg) Instrumentengids Dennis & Eva De instrumentengidsen Dennis en Eva dragen eveneens bij aan het verminderen van de krapte op de arbeidsmarkt. Deze instrumenten zijn ontwikkeld door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) in samenwerking met diverse partners. De gidsen maken de dienstverlening aan werkzoekenden en werkgevers eenvoudig, eenduidig en inzichtelijk. Dennis richt zich met name op de werkgeversdienstverlening binnen de arbeidsmarktregio. Eva daarentegen is een instrumentengids die zich richt op professionals binnen de gemeenten en ondersteunt om mensen te begeleiden naar werk of duurzame participatie. In 2023 is gestart met de implementatie van het instrument Dennis en mogelijk ook voorzichtig al gekeken naar de implementatie van Eva, als de uitvoeringscapaciteit dit toelaat. Om deze instrumenten te kunnen inzetten, wordt er in de begroting voor 2024 budget vrijgemaakt. Dit budget zal worden gebruikt om de nodige maatregelen te nemen en om de samenwerking tussen gemeenten, bedrijfsleven en andere betrokken partijen te bevorderen.
Ontwikkelen Senzer De dynamiek op de arbeidsmarkt is niet alleen iets waarmee we in de uitvoering van ons werk te maken hebben. Het raakt ook onze eigen bedrijfsvoering, zo hebben wij diverse vacatures open staan en is de druk op de uitvoering erg hoog. Ondanks deze druk werken wij vanzelfsprekend verder aan de doorontwikkeling van Senzer. Door het ontwikkelen en professionaliseren van onze medewerkers bijvoorbeeld. Dit is van groot belang om onze dienstverlening te blijven verbeteren en te blijven voldoen aan de steeds veranderende behoeften van werkgevers en werknemers in de regio Helmond-De Peel. De ontwikkeling en professionalisering van het vakmanschap van medewerkers van Senzer is opgenomen in het HR-visiedocument zoals dat geldt tot en met 2025. Het blijven ontwikkelen van vakmanschap doen we door middel van trainingen, opleidingen en bijscholingen, o.a. op het gebied van arbeidsmarktontwikkeling, sociale zekerheid en de Participatiewet. Daarnaast zijn we in 2023 gestart met meer gestructureerd programmatisch en projectmatig te werken. Deze manier van werken is een van de uitgangspunten bij de herinrichting van onze organisatie en het is onze ambitie dat zo’n manier van werken gemeengoed wordt.
Verder zal er in 2024 gekeken worden naar nieuwe manieren om de medewerkers van Senzer te ondersteunen in hun ontwikkeling en professionalisering, bijvoorbeeld door het aanbieden van digitale leeromgevingen. Met deze investeringen in de ontwikkeling en professionalisering van de medewerkers van Senzer zorgen we ervoor dat Senzer een sterke en professionele uitvoeringsorganisatie blijft die inwoners in de regio Helmond-De Peel optimaal kan ondersteunen bij het vinden van werk. Personeel Senzer merkt steeds meer zelf de gevolgen van de krapte op de arbeidsmarkt. Het wordt steeds moeilijker om vacatures ingevuld te krijgen, waardoor het beroep op inhuurkrachten toeneemt. Daarbij zien we dat het betrekken van voldoende inhuurkrachten lastiger wordt, waardoor er reële capaciteitsproblemen ontstaan. Dit vraagt extra aandacht voor het boeien en binden van personeel. De krapte is evenwel arbeidsmarktbreed en vrijwel iedere organisatie is op vergelijkbare wijze bezig personeel te behouden en aan te trekken. Kortom, de impact op de taakuitvoering wordt stringent gevolgd en gaat tot t lastige keuzes leiden.
9
Algemene ontwikkelingen (vervolg) Tevredenheidsonderzoeken Jaarlijks vinden onder medewerkers met een dienstverband bij Senzer en werkzaam binnen de leerwerkinfrastructuur tevredenheidsonderzoeken plaats. Omdat wij het belangrijk vinden dat ook uitkeringsgerechtigden/werkzoekenden en werkgevers tevreden zijn over onze dienstverlening, hebben wij dit uitgebreid naar alle deelprogramma’s. In 2022 zijn door onderzoeksbureau Flycatcher nulmetingen uitgevoerd. De resultaten hiervan worden op dit moment geanalyseerd. Het algehele resultaat komt verderop in de begroting bij ieder deelprogramma terug. Daarnaast peilen we vanaf 2022 ook periodiek de tevredenheid van onze begeleidingsorganisatie. Ook hiervoor is in 2022 een nulmeting uitgevoerd . Het werkbelevingsonderzoek kende in 2022 een respons van 74%. De algehele tevredenheid van medewerkers uit de begeleidingsorganisatie kreeg op basis van dit onderzoek een score van 7,4. Digitalisering Senzer is een organisatie die zich richt op kwalitatief hoogwaardige dienstverlening. Om onze processen te blijven verbeteren en te kunnen blijven voldoen aan de eisen die de moderne tijd aan ons stelt, is het van groot belang dat we investeren in de digitalisering van
onze werkwijzen, processen en systemen. Dit is inclusief het digitaliseren van de Documentaire Informatie Voorziening (DIV), zodat we onze documenten en informatie op een efficiënte en betrouwbare manier kunnen beheren. Digitalisering vraagt om forse investeringen. Denk aan kosten voor implementatie van systemen, het aanschaffen van hard- en software, het trainen en opleiden van medewerkers als ook aan het inhuren van expertise. De kosten van het programmamanagement voor Digitalisering zijn opgenomen in de begroting. Hiermee kunnen echter nog niet alle kosten gedekt worden die gemoeid zijn met de uitrol van het programma. Huisvesting Om onze activiteiten in de toekomst goed (en dus inmiddels hybride) te kunnen blijven uitvoeren en om onze medewerkers een veilige en comfortabele werkomgeving te bieden, wordt de huidige huisvesting onder de loep te nemen. In het programma huisvesting wordt o.a. gekeken naar de mogelijkheden voor nieuwbouw. De onderzoeks- en besluitfase zijn opgenomen in de begroting. Over de financiering van (ver)bouwkosten moet later besloten worden
Actualisatie governance Senzer In 2022 jaar is hard gewerkt aan de actualisatie van de governance van Senzer. Naast de implementatie hiervan in verordeningen, beleidsregels en werkinstructies is de Bijdrageverordening het sluitstuk van de actualisatie. Hierover zijn de gemeenteraden geïnformeerd in 2023. De Bijdrageverordening biedt de basis voor de verdeling van de financiële bijdragen van de gemeenten aan de begroting van Senzer, ingaande het begrotingsjaar 2024. De in de GR en de Bijdrageverordening vastgelegde afspraken zijn gebaseerd op het principe van solidariteit en dragen bij aan een adequate dienstverlening. Andere acties die uit de nieuwe GR-structuur voortvloeien zijn het Meerjarenplan dienstverlening en de Kaderbrief. In 2023 worden de genoemde nieuwe producten voor het eerst toegepast dan wel uitgewerkt.
10
Algemene ontwikkelingen (vervolg) Samen werken aan een sterker Senzer De geschetste ontwikkelingen dragen bij aan doorontwikkeling van onze organisatie onder het motto: ‘Samenwerken aan een sterker Senzer.’ We blijven werken aan een moderne, robuuste en wendbare organisatie en bouwen hierbij voort op de sterke basis die er al is. Wij leveren maatwerk. Daarbij gaan we uit van ‘zelfredzaamheid indien mogelijk en begeleiding indien nodig.’ Onze leidende principes hierbij zijn: • De mens centraal stellen, eigenwaarde laten groeien en uitgaan van eigen kracht en verantwoordelijkheid; • Bijdragen aan een inclusieve samenleving; • Ons gedragen als een collectief; • Samenwerken met onze partners. Onze kerngedragingen zijn hierop aangepast, waarbij het klantperspectief leidend is. Onze relatie met de klant gaat uit van gelijkwaardigheid en vertrouwen, waarbij het stimuleren van verantwoordelijkheid centraal staat. Het gewenste gedrag is de wijze waarop wij onze klanten benaderen en bedienen. Om te toetsen of onze aangepaste gedragingen ook merkbaar zijn in de praktijk, is het belangrijk om feedback van onze klanten op te halen. Naast klantperspectief zetten we qua dienstverlening in op synergie, transparantie en innovatie. Zo anticiperen we op veranderingen om ons heen. Deze doorontwikkeling heeft als tijdshorizon 2021-2025.
De programmabegroting van Senzer bestaat uit een drietal deelprogramma’s, die achtereenvolgens zijn uitgewerkt in het volgende deel van deze begroting: • Deelprogramma Inkomensondersteuning Verzorgen van inkomensondersteuning als basis voor levensonderhoud en groei. • Deelprogramma op weg naar werk Begeleiden naar en bij zo duurzaam mogelijk regulier werk, de basis voor bloei. • Deelprogramma Leerwerkinfrastructuur Zo ontdekken, benutten en ontwikkelen we arbeidskracht.
Inkomensondersteuning
Op weg naar werk
Leerwerkinfrastructuur
11
1 Positionering en programmabegroting
1.1 Deelprogramma Inkomensondersteuning
Dit is Margot Margot had een zo goed als lege batterij. En opladen lukte niet meer. Door haar hersenbloeding heeft ze namelijk beperkingen. Via Senzer werd een nieuwe plek gezocht én gevonden. Margot is doorgestroomd naar De Pastorie in Aarle-Rixtel. Ze gaat gelukkig weer fluitend naar haar werk.
1.1
Deelprogramma Inkomensondersteuning
Ambitie 2024
Wanneer het voor een inwoner uit onze gemeenten niet mogelijk is om in eigen inkomen te voorzien, zorgt Senzer voor tijdige, rechtmatige en doelmatige inkomensondersteuning in de vorm van een uitkering. Een uitkering biedt mensen -waar nodig- financiële zekerheid, veiligheid en daarmee stabiliteit. Een basis, rust en daarmee ruimte voor verdere ontwikkeling. Een voorwaarde om verder te kunnen. Via inkomensondersteuning bieden wij die basis voor groei; we zorgen voor de financiële zekerheid die het mogelijk maakt om maximaal te gaan participeren.
Wat wil Senzer bereiken?
• Aantal uitkeringsdossiers eind 2024 is 4.266; • Aantal personen dat instroomt in de uitkering is 954; • Aantal personen dat uitstroomt uit de uitkering is 823; • 90% van de aanvragen voor inkomensondersteuning
wordt binnen de gestelde Awb-periode afgehandeld; • 90% van de bezwaren wordt binnen de wettelijke termijn afgehandeld; • 40% van de aanvragen voor inkomensondersteuning leidt niet tot een toekenning (Doel is om inwoners aan de voorkant direct door te geleiden naar werk of voorliggende voorzieningen, zodat men geen beroep op bijstand hoeft te doen); • Gemiddelde tevredenheid over dienstverlening gericht op uitkeringsverstrekking van tenminste 7,6.
Wat gaat Senzer daarvoor doen?
Wanneer een inwoner (tijdelijk) niet zelfstandig in levensonderhoud kan voorzien verstrekken wij passende inkomensondersteuning op grond van de Participatiewet, IOAW/Z of Bbz. Op basis van de bij algemene ontwikkelingen geschetste situatie verwachten we voor 2024 –conform CBP index- een kleine toename aan aanvragen (naar 1.800) en instroom (naar 954) in de bijstand. In combinatie met een dalende prognose voor uitstroom autonoom en naar werk (823) resulteert dit in een netto toename van het aantal uitkeringsdossiers ten opzichte van ultimo 2023 van 3,17%. We werken nauw samen met onze netwerkpartners. Hiermee hebben we mensen die onze ondersteuning nodig hebben, snel in beeld en voorkomen we zoveel mogelijk dat mensen een beroep op inkomensondersteuning moeten doen. Met deze aandacht voor samenwerking worden inwoners met een hulpvraag in een vroeg stadium van passende dienstverlening voorzien.
en rechtmatig de inwoner van inkomensondersteuning te voorzien. Wijzigingen in wet- en regelgeving volgen wij op de voet met als doel deze tijdig te implementeren. Procesoptimalisatie gericht op aansluiting tussen beheer van uitkeringen, handhaving en bezwaar en beroep leidt daarbij tot tijdige en juiste terugkoppeling aan de inwoner over de eventuele consequentie van persoonlijk handelen en gedrag. Senzer stimuleert simpel switchen in de participatieketen. Daarbij streven we naar een snelle en juiste verrekening van inkomsten uit (deeltijd) werk. Zo bieden we inwoners zicht op wat ze daadwerkelijk overhouden in hun portemonnee. Dit stimuleert de stap naar parttime werk en daarmee demping van de afhankelijkheid van inkomensondersteuning.
We gaan hierbij uit van het perspectief van de inwoner, van vertrouwen en van wat nodig is. We zetten dienstverlening op maat in om doelmatig
14
1.2 Deelprogramma Op weg naar werk
Dit is Davut Nadat Davut moest vluchten wilde hij hier doorgaan als elektromonteur. Via Senzer werd hij in contact gebracht met het UAF voor een leerwerktraject. Zo is hij bij Enexis terechtgekomen en heeft hij een arbeidscontract gekregen.
1.2
Deelprogramma Op weg naar werk
Ambitie 2024
Onze focus ligt op duurzame arbeidsparticipatie: werk vinden én behouden. Werk genereert inkomen en de mogelijkheid om in het eigen bestaan te voorzien. Werken biedt ritme, structuur, sociaal contact, een doel, het gevoel nuttig te zijn, zelfstandigheid. Het helpt om eigenwaarde te laten groeien. Via onze brede begeleiding naar en bij zo regulier mogelijk, betaald en duurzaam werk bieden we de basis voor bloei. We helpen inwoners het beste uit zichzelf te halen in relatie tot de mogelijkheden op de arbeidsmarkt. Wanneer een werkzoekende nog niet bemiddelbaar is naar werk, zorgen wij voor een passend traject om de afstand tot werk te overbruggen. We stimuleren dat iemand groeit en eigen verantwoordelijkheid neemt. Senzer heeft hierin een faciliterende en ondersteunende rol. We handelen ook preventief. We hebben oog voor inwoners die aansluiting met het arbeidsproces dreigen te missen of dreigen uit te vallen (na plaatsing met loonkostensubsidie) en grijpen vroegtijdig in.
Wat wil Senzer bereiken?
• Aantal personen Participatiewet in traject naar
werk is 2.215; • Aantal nuggers (VSO – PRO, beschut werk en ESF) in traject naar werk is 150; • Aantal personen dat uit de uitkering uitstroomt naar werk is 362; • Hiervan stroomt 80% duurzaam uit, dat wil zeggen langer dan 12 maanden uit de uitkering; • Aantal personen dat ultimo 2024 inkomsten uit parttime werk heeft is 378; • Binnen 3 maanden na start uitkering is er voor iedere werkzoekende met arbeidspotentieel >30% een persoonlijk plan van aanpak gericht op werk; • Gemiddelde tevredenheid over dienstverlening gericht op traject naar (vrijwilligers)werk van tenminste 7,0; • Gemiddelde tevredenheid over dienstverlening verdiepend onderzoek van tenminste 6,9.
Wat gaat Senzer daarvoor doen?
We gaan methodisch te werk. We kennen de talenten, mogelijkheden en uitdagingen van onze inwoners en sluiten met onze begeleiding en instrumenten hierbij aan. We werken met een persoonlijk plan van aanpak. Het goed in beeld hebben van de kenmerken van onze werkzoekenden en werkplekken, stelt ons in staat een goede verbinding te maken tussen vraag en aanbod. Zowel binnen de leerwerkinfrastructuur als bij reguliere werkgevers creëren we op deze manier maximaal kansen op duurzame uitstroom naar betaald werk aan onze werkzoekenden. Ons werk stopt niet na een plaatsing op werk. Waar nodig wordt jobcoaching, training en scholing ingezet om de duurzaamheid van de plaatsing te garanderen en de maximale loonwaarde te realiseren. Wanneer een plaatsing niet duurzaam blijkt, voorkomen we dat onze inwoners werkloos worden door hen van werk-naar-werk te begeleiden. We werken nauw samen met onze netwerkpartners en de regionale bedrijven. Ook binnen Senzer zorgen we dat we elkaar snel vinden, over teams en afdelingen heen en werken we actief aan procesoptimalisatie. De mens is hierbij het centrale uitgangspunt. Doel is dat in alle fasen van de klantreis is gezorgd voor onderlinge afstemming en zorgvuldige overdracht.
16
1.2
Deelprogramma Op weg naar werk (vervolg)
De werkzoekende wordt daarbij continu geïnformeerd over de stappen binnen het traject naar werk. Op deze wijze proberen we het pad voor toeleiding naar werk zo efficiënt en effectief mogelijk in te richten. Samen met werkgevers werken we aan een inclusieve arbeidsmarkt waar de kansen worden geboden voor passend werk voor een brede doelgroep, ook voor de mensen die al lang aan de kant staan. We zetten hierbij onze instrumenten voor de werkgeversdienstverlening zo goed mogelijk in, waar mogelijk samen met onze netwerkpartners. We constateren dat er bij onze doelgroep in toenemende mate sprake is van complexe en multi-problematiek, waardoor de doorlooptijd van trajecten relatief lang is en waardoor intensievere begeleiding en meer aanpassing van het werk of de werkplek nodig is. Voor inwoners met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt (zogenaamde doelgroep 0-30%) loopt vanaf 2023 een regionale pilot voor intensivering van de dienstverlening (Opvolging en verbreding van Helmondse pilot ‘ACTIEPLAN’ IEDEREEN MAG MEEDOEN!). Het doel van de pilot is om te onderzoeken hoe we, samen met onze partners in het sociaal domein, kunnen zorgen dat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen, als het kan door middel van werk.