A6 Jaarstukken 2022 GGD

Aan de colleges van B&W en gemeenteraden van de gemeenten aangesloten bij de GGD Brabant-Zuidoost

ons kenmerk:

behandeld door:

uw kenmerk:

doorkiesnummer: 088 0031 201

onderwerp:

Pim Lamers

datum:

23 maart 2023

Jaarstukken 2022

Geacht College, geachte Raad, Hierbij bieden wij u de Jaarstukken 2022 aan zoals die door het Algemeen Bestuur zijn vastgesteld in haar vergadering op 22 maart jl. Het jaar 2022 is, evenals 2020 en 2021, een bewogen jaar geweest waarin de Covid-19 pandemie dominant aanwezig is geweest. In de jaarstukken wordt uitgebreid stilgestaan bij de Covid-19 bestrijding. Daarnaast geven de jaarstukken inzicht in de realisaties bij de reguliere GGD activiteiten. Ondanks de extra inspanningen door de GGD in het kader van de Covid-bestrijding en de beperkingen die dat ook voor de GGD met zich mee heeft gebracht, is er bij de reguliere activiteiten veel gerealiseerd. Daarnaast werd de GGD in 2022 ook geconfronteerd met een uitbraak van MPOX, de noodopvang van Oekraiense vluchtelingen en een inhaalcampagne HPV voor 12-18 jarigen. De jaarrekening voldoet aan de BBV richtlijnen. De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven op de jaarrekening. Deze verklaring is bijgevoegd. De exploitatie over 2022 laat bij het programma Publieke Gezondheid (PG) een positief resultaat zien van ca. € 443.000 en bij het programma Ambulancezorg (AZ) een negatief resultaat van ca. € 31.000. De stand van de in het eigen vermogen opgenomen algemene reserves bedragen per einde 2022, inclusief resultaatbestemming ca. € 1.700.000,- (PG) respectievelijk ca. € 1.350.000 (AZ).

Postadres

Bezoekadres

info@ggdbzo.nl

Postbus 8684

Clausplein 10

www.ggdbzo.nl

5605 KR Eindhoven

5611 XP Eindhoven

Telefoon 088 0031 100 Fax 088 0031 199

KvK nr. 50451154

Evenals in 2020 en 2021 worden de omvangrijke meerkosten als gevolg van Covid-19-bestrijding vergoed door het ministerie van VWS. De integratie van de Jeugdgezondheidszorg voor 0–4 jarigen bij de GGD per 1.1.2021 heeft, naast de inhoudelijke voordelen, ook een positief effect gehad op het exploitatieresultaat en de stand van het eigen vermogen van de GGD. Hierdoor is het mogelijk geworden om in 2022 een extra storting te doen in de Algemene Reserve PG om deze dichter bij het gewenst minimumniveau te brengen. Daarnaast heeft de integratie van JGZ 0 – 4 bij de GGD eraan bijgedragen dat de GGD jaarlijks over een wendbaarheidsbudget kan beschikken om in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen ten behoeve van de gezondheid van burgers. Het GGD bestuur heeft besloten om het beschikbare wendbaarheidsbudget van de GGD de komende jaren aan te wenden voor de noodzakelijke vernieuwing van de Jeugdgezondheidszorg. Dit vernieuwingsplan treft u hierbij aan. Wij hopen u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend, Namens het Algemeen Bestuur,

C. Dortmans

V. Zeeman

Voorzitter

Secretaris

Edelgasstraat 57 2718 SX Zoetermeer T (079) 362 36 13 E audit@flynth.nl www.flynth.nl

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT

Aan: het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD Brabant-Zuidoost Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2022 Ons oordeel Wij hebben de jaarstukken 2022 van GGD Brabant-zuidoost te Eindhoven gecontroleerd. Naar ons oordeel: •

geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2022 als van de activa en passiva van de gemeenschappelijke regeling GGD Brabant-Zuidoost op 31 december 2022 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV);

•

zijn de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2022 in alle van materieel belang zijn de aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en met de relevante weten regelgeving, waaronder verordeningen van de gemeenschappelijke regeling en opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader dat is vastgesteld door het algemeen bestuur op 14 december 2022.

De jaarrekening bestaat uit: 1. de balans per 31 december 2022; 2. het overzicht van baten en lasten over 2022; 3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen; 4. de SiSa-bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen; en 5. de bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het controleprotocol dat is vastgesteld door het algemeen bestuur op 14 december 2022 en het Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2022 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'.

Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 - BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl. Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem.

Wij zijn onafhankelijk van GGD Brabant-Zuidoost zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het controleprotocol WNT 2022 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o ‘Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is.

Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 1.040.000. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoeging aan reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in de Regeling controleprotocol WNT 2022. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado. Wij zijn met het algemeen bestuur overeengekomen dat wij aan het algemeen bestuur tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 50.000 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve- of WNT-redenen relevant zijn.

Verklaring over de in het jaarstukken opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat de jaarstukken andere informatie die bestaat uit: •

Jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

661077165/JH/829

2

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het BBV.

Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur voor de jaarrekening Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het dagelijks bestuur is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder verordeningen van de gemeenschappelijke regeling en opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader. In dit kader is het dagelijks bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het dagelijks bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur afwegen of de financiële positie voldoende is om de gemeenschappelijke regeling in staat te stellen de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen. Het dagelijks bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden, waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de risico’s kunnen worden opgevangen, toelichten in de jaarrekening.

Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeenschappelijke regeling.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

661077165/JH/829

3

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Bado, het controleprotocol dat is vastgesteld door het algemeen bestuur op 14 december 2022, het Controleprotocol WNT 2022, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: •

het identificeren en inschatten van de risico's: o

dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude,

o

dat baten en lasten alsmede de balansmutaties als gevolg van fouten of fraude niet alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, het in reactie op deze risico's bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing;

•

het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling;

•

het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het dagelijks bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan;

•

het vaststellen dat de door het dagelijks bestuur gehanteerde afweging dat de gemeenschappelijke regeling in staat is de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controleinformatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeenschappelijke regeling haar financiële risico’s kan opvangen. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controleinformatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeenschappelijke regeling de financiële risico’s niet kan opvangen;

•

het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en

661077165/JH/829

4

• het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen en of de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen. Gegeven onze eindverantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij verantwoordelijk voor de controle van de jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling, rekening houdend met de invloed daarop van de aard en de significantie van de activiteiten van uitvoeringsorganisaties ten behoeve van de gemeenschappelijke regeling. Op basis hiervan hebben wij de aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden ten aanzien van deze uitvoeringsorganisaties. Wij communiceren met het algemeen bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Zoetermeer, 23 maart 2023 Astrium Overheidsaccountants Onderdeel van Flynth Audit B.V.

Was getekend

drs. D.J. Han RA

661077165/JH/829

5

JAARSTUKKEN 2022 GGD Brabant-Zuidoost

Flynth Audit B.V. geheel document digitaal

1

gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden J.H.

23-3-2023

Jaarstukken 2022 GGD Brabant-Zuidoost

Aldus opgemaakt en overlegd aan het Dagelijks Bestuur,

Vastgesteld door het Algemeen Bestuur van GGD Brabant-Zuidoost in zijn openbare vergadering van 22 maart 2023.

Voorzitter: C. Dortmans

Secretaris: V. Zeeman

2

Inhoud Voorwoord ....................................................................................................................... 6 1. Samenvatting .............................................................................................................. 7 2. Inleiding .................................................................................................................... 10 2.1

Opzet jaarstukken .......................................................................................10

2.2

Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden ..........................................11

2.3

Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten .........................11

2.4

Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ..11

3. Programmaverantwoording ....................................................................................... 12 3.1

Publieke Gezondheid ....................................................................................12

3.2

Ambulancezorg ............................................................................................24

3.3

Covid-19 bestrijding, MPOX, Opvang van Oekraïense vluchtelingen en

Crisisnoodopvang van asielzoekers ............................................................................25 3.3.1

Covid-19 bestrijding .....................................................................................25

3.3.2

MPOX .........................................................................................................31

3.3.3

Opvang van Oekraïense vluchtelingen ............................................................32

3.3.4

Crisisnoodopvang (CNO) asielzoekers .............................................................33

3.4

Gemeentelijke bijdrage.................................................................................33

3.5

Overzicht gerealiseerde baten en lasten..........................................................35

4. Financiële paragrafen ................................................................................................ 36 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................36

4.1.1

Weerstandscapaciteit ...................................................................................36

4.1.2

Risicomanagement .......................................................................................37

4.1.3

Financiële kengetallen ..................................................................................41

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................42

4.2.1

Beleidskader ...............................................................................................42

4.2.2

Gebouwen ..................................................................................................42

4.2.3

Machines, apparaten en installaties ................................................................43

4.2.4

Hard- en software ........................................................................................43

4.2.5

Vervoermiddelen .........................................................................................43

4.3

Financiering ................................................................................................44

4.3.1

Beleidskader ...............................................................................................44

4.3.2

Rentebeleid .................................................................................................44

4.3.3

Financieel Risicobeheer.................................................................................44

4.3.4

Kasgeldlimiet ..............................................................................................44

4.3.5

Renterisiconorm ..........................................................................................45

4.3.6

Bedrag aan middelen buiten de Rijks schatkist ................................................46

4.3.7

Financieringsbehoefte...................................................................................46

4.3.8

Leningenportefeuille .....................................................................................47 3

4.3.9

EMU-saldo ..................................................................................................47

4.3.10 Rechtmatigheid ...........................................................................................48 4.4

Bedrijfsvoering ............................................................................................49

4.4.1

Bestuursopdracht aan GGD ...........................................................................49

4.4.2

Bestuur en organisatie .................................................................................49

4.4.3

Personeel....................................................................................................50

4.4.4

Informatie & Automatisering (I&A) .................................................................53

4.4.5

Facilitair & Huisvesting .................................................................................54

4.4.6

Kwaliteit .....................................................................................................55

4.4.7

Projectmanagement en Lean continu verbeteren..............................................55

4.4.8

Klachtenmanagement ...................................................................................56

4.4.9

Inkoopfunctie ..............................................................................................57

4.4.10 Klant Contact Centrum (KCC) ........................................................................57 4.4.11 Communicatie .............................................................................................57 4.4.12 GGD en duurzaamheid .................................................................................59 4.5

Verbonden partijen ......................................................................................60

4.5.1

Stichting Projecten GGD ...............................................................................60

4.5.2

Stichting Bureau Inkoop & Aanbestedingen Zuid Oost Brabant ..........................61

4.5.3

Vereniging GGD GHOR Nederland ..................................................................61

5. Programmarekening over begrotingsjaar .................................................................. 62 5.1

Grondslagen voor resultaatbepaling ...............................................................62

5.2

Grondslagen voor waardering ........................................................................62

6. Balans en de toelichting ............................................................................................ 65 6.1

Balans 31-12-2022 (in Euro’s) ..................................................................65

6.2

Toelichting op de balans ...........................................................................67

6.2.1

Vaste activa ..............................................................................................67

6.2.2

Vlottende activa ........................................................................................69

6.2.3

Vaste passiva ............................................................................................73

7. Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting ........................... 82 7.1

Exploitatierekening totaal.........................................................................82

7.2

Rechtmatigheid begrotingsafwijking per programma ...............................83

7.2.1

Baten en lasten Publieke Gezondheid .......................................................84

7.2.2

Baten en lasten Ambulancezorg ................................................................89

7.3

Overzicht en analyse incidentele lasten en baten .....................................90

7.4

Toelichting en specificatie directe kosten en overhead .............................91

8. Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ..... 93 8.1

Bezoldiging topfunctionarissen .................................................................93

8.1a.

Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en

leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling .......................................................................................93 8.1b.

Leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking in de periode

kalendermaand 1 t/m 12 .....................................................................................94 4

8.1c.

Toezichthoudende topfunctionarissen (1) ................................................95

8.1c.

Toezichthoudende topfunctionarissen (2) ................................................96

Verantwoording Sisa 2022: Zorgbonus 2021 ................................................................. 99 Verantwoording Sisa 2022: Eerste opvang ontheemden Oekraïne 2022 ...................... 100 Bijlage 1

Gemeentelijke bijdrage en bijzondere bijdrage per gemeente................... 101

Bijlage 2

Staat van baten en lasten per taakveld ..................................................... 102

Bijlage 3

Vaccinatiegraad RVP ................................................................................. 103

Bijlage 4

Lijst van afkortingen ................................................................................. 108

5

Voorwoord Het jaar 2022 is een bewogen jaar geweest dat net als 2020 en 2021 in het teken van de bestrijding van COVID-19 heeft gestaan. In dit jaarverslag kunt u lezen wat COVID-19 voor de GGD heeft betekend maar ook wat er daarnaast nog meer is gedaan. Covid-19 ligt nu grotendeels achter ons maar zal als infectieziekte onder ons blijven. In het kader van de bestuursopdracht die in 2018 aan de GGD is gegeven zijn in 2022 weer stappen gezet. Wij hopen de bestuursopdracht eind 2023 af te ronden. Bij de meeste reguliere diensten van de GGD is de productiviteit weer op het niveau gekomen van de periode voor Covid-19. Het volume contracttaken is gestegen t.o.v. voorgaande jaren. Terugkijkend kunnen we concluderen dat Covid de GGD zichtbaarder, krachtiger en wendbaarder heeft gemaakt. De komende jaren zal de GGD weer meer ruimte hebben voor procesverbeteringen, vernieuwingen en taakuitbreidingen. Het opgebouwde wendbaarheidsbudget zal de komende jaren ingezet worden voor de noodzakelijke vernieuwing van de Jeugdgezondheidszorg.

Ellis Jeurissen

Thieu Smeets

Directeur Publieke Gezondheid en Ambulancezorg

Directeur

6

1. Samenvatting Bestuursopdracht In het kader van de bestuursopdracht, die in 2018 door gemeenten aan GGD is gegeven, zijn in 2022 wederom stappen gezet. Na de integratie van JGZ 0-4 in de GGD per 2021 is eind 2022 gestart (planvorming) met een meerjarig vernieuwingstraject van JGZ. Verder is het Lean gedachtengoed van continu verbeteren verder binnen de GGD geïmplementeerd en is de transitie van een drielagen naar een tweelagen structuur afgerond (nieuwe teams gevormd en managers benoemd). De kaders voor zelforganiserende teams zijn vastgesteld en veel teams zijn met teamscans of implementatie gestart. De contracttaken zijn uitgebreid waardoor er een bredere financiële basis voor de GGD is. Eind 2023 vindt een eindevaluatie van de bestuursopdracht plaats. Meerjarig beleidsplan GGD 2022-2026 Het nieuwe GGD-bestuur heeft het MJB-plan 2022-2026 omarmd dat onder het vorige bestuur tot stand was gekomen. Het MJB-plan bevat zes strategische thema's die in 2023 worden vertaald in uitvoeringsprogramma's. Elk AB-lid stelt zich als ambassadeur van een thema op. De thema's zijn: -

Verkleinen van gezondheidsverschillen

-

Bevorderen van een gezonde leefstijl in een gezonde leefomgeving

-

Bevorderen van mentale gezondheid en een mentaal gezonde samenleving

-

Verkleinen van de effecten van Covid-19

-

Een sluitende (regionale) aanpak voor mensen met verward of onbegrepen gedrag

-

De juiste ambulancezorg in de acute zorgketen.

De drie eerste thema's van het MJB-plan hebben een relatie met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) waarmee onze 21 gemeenten vanaf 2023 aan de slag gaan. We gaan de verbinding tussen GALA en het MJB-plan leggen. Publieke Gezondheid (PG) De reguliere GGD-taken hebben in het Covid-19jaar 2022 in vergelijking tot de jaren daarvoor relatief weinig hinder ondervonden van de effecten van Covid-19. In hoofdstuk 3 doen wij uitgebreid verslag van de activiteiten en resultaten op de terreinen van de Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma, Infectieziektebestrijding, Tuberculosebestrijding, Seksuele Gezondheid, Onderzoek, Gezondheidsbevordering, Medisch-milieukundige zorg, Forensische Geneeskunde, Bijzondere Zorg, Toezicht, Mantelzorgondersteuning, de Publieke Gezondheid van asielzoekers en vluchtelingen en de GGD-crisistaken. Grossomodo kan gesteld worden dat de (productie)resultaten bij de meeste regulier GGD-diensten gehaald zijn en soms zelfs de resultaten voor de Covid-19 periode overtreffen (bijv. bij Forensische Geneeskunde en Seksuele Gezondheid). Alleen bij Reizigerszorg was de vraag in 2022 lager dan in de pre-Covid periode maar we zien wel dat die markt zich herstelt. Verder heeft in 2022 een inhaalcampagne HPV voor jongens en meisjes tot 18 jaar plaatsgevonden in het kader van het 7

Rijkvaccinatieprogramma. De uitvoering daarvan heeft de GGD gekoppeld aan het reguliere RVP zodat er uiterst efficiënt is gewerkt. We hebben bij die inhaalcampagne 30.955 prikken gezet.

Ambulancezorg (AZ) Het aantal ambulanceritten is evenals voorgaande jaren verder gestegen tot een totaal aantal van 55.510 ritten. Hiervan hadden 26.264 ritten een spoedeisend karakter. Een ambulance heeft in het geval van een hoog spoedeisend karakter (A1 inzet) gemiddeld een kleine 10 minuten nodig om bij het slachtoffer te komen. Gemiddeld 93.5% van de A1-inzetten is binnen de rijtijdnorm van 15 minuten uitgevoerd (inclusief aanname en uitgifte door de meldkamer). Dat percentage is lager dan in 2021. Oorzaken hiervoor zijn: de relatief grote groei van het aantal ritten (ongeveer 7.5%) en het hoge verzuim vanwege Covid-19 onder het personeel, waardoor er relatief minder inzetbaar personeel was op straat. Er is gestart met het voorbereiden van de aanschaf van kunstmatige intelligentie die gaat ondersteunen bij het spreiden van ambulances over de regio en het inzetten van de ambulance die het snelste op de plek van het incident kan zijn. Tevens neemt GGD Brabant-Zuidoost deel aan de landelijke pilot voor Physician Assistent (PA) en Verpleegkundig Specialisten (VS) solo op de wagen. Dit houdt in dat er wordt gekeken of de PA en VS efficiënt kunnen worden ingezet bij meer zorg op locatie. Hiermee wordt vervoer naar een ziekenhuis of andere zorginstelling voorkomen waardoor er minder druk is op de spoedeisende hulpposten (SEH) van ziekenhuizen.

We zijn ook gestart met het opzetten van personele uitwisseling tussen ziekenhuizen en de GGD. Het idee is dat er personeel afwisselend wordt ingezet op de SEH en op de Ambulance. Dit sluit aan bij de ambitie van het binden en boeien van personeel en zorgt voor een nauwe samenwerking tussen de Ambulancedienst en de regionale ziekenhuizen. De eerste werknemer voor deze uitwisseling is inmiddels aangenomen en gaat begin 2023 starten. Covid-19 In 2022 zijn 365.743 personen door de GGD getest op Covid-19. In onze regio zijn in totaal 244.067 positieve testuitslagen gevonden (incl. de testen buiten de GGD-teststraten). In het begin van het jaar was de testvraag groot, later nam die vraag af nadat het zelftesten de norm was geworden. Het testen vond aanvankelijk plaats in 3 grote teststraten die in de loop van het jaar zijn afgeschaald naar 2 en 1 testlocatie(s). In de piekperiode waren er 26 testlijnen in de regio beschikbaar. In de diverse vaccinatie herhaalcampagnes zijn 436.522 personen gevaccineerd. Dat gebeurde op twee grote vaste locaties in Helmond en Eindhoven waar in de piekperiode 42 vaccinatielijnen beschikbaar waren. Later zijn ook diverse kleinere pop-uplocaties in de regio ingezet. Voor moeilijk bereikbare groepen is een mobiel vaccinatieteam ingezet.

In de eerste helft van het jaar is broncontactonderzoek (bco) op steekproefbasis uitgevoerd om de verspreiding van het virus in te dammen. Uit landelijk onderzoek bleek dat bco hiervoor geen meerwaarde meer had zodat we per 1 september hiermee gestopt zijn.

8

Ander crisistaken Naast de bestrijding van Covid-19 werd de GGD in 2022 geconfronteerd met de volgende andere crisistaken (zie hoofdstuk 3.3): -

Uitbraak van MPOX

-

Opvang van Oekraïense vluchtelingen

-

De crisisnoodopvang van asielzoekers

Bedrijfsvoering De ondersteunende afdelingen van de GGD hebben in 2022 zowel de reguliere GGD-processen als de Covid-processen (teststraten, vaccinatiestraten) ondersteund. Daarnaast waren er ook nog projecten zoals MPOX en de ondersteuning van Oekraïense vluchtelingen en Crisisnoodopvang die van de ondersteunende diensten extra inspanning hebben gevraagd. In paragraaf 4.4 gaan we uitgebreid in op de ontwikkelingen bij en de resultaten van de ondersteunende processen. Een greep uit de vele feiten/resultaten: -

Personeel: eind 2022 waren er bij de GGD 795 medewerkers (620 fte) in dienst (exclusief Covid). Het ziekteverzuim was 7,1% bij Publieke Gezondheid en 7,2% bij Ambulancezorg. Het personele verloop bij PG was 18%.

-

Klantcontactcentrum: minimaal 200 telefoontjes per dag met pieken naar 3.000 - 5.000 per dag. Over het hele jaar zijn er 6.700 vragen via webcare beantwoord. De chatbot en de kennisbank zijn doorontwikkeld.

-

I&A: het werken in de cloud is verder doorgezet en het beveiligingsniveau van onze systemen is verder opgevoerd.

-

Facilitair en huisvesting: het hybride werken is gefaciliteerd en planvorming m.b.t. herhuisvesting van JGZ (consultatiebureaus) en de ambulancepost omgeving Helmond heeft verder gestalte gekregen.

-

Communicatie: er is een start gemaakt met het ontwikkelen van een merk- en een fanstrategie en het sociale mediabeleid is doorontwikkeld.

-

Kwaliteit: de externe audit (ISO9001/NEN7510) is met goed gevolg afgelegd.

-

Duurzaamheid: onze positie en doelen m.b.t duurzaamheid zijn bepaald en de Green Deal Zorg 3.0 is omarmd.

Financieel resultaat 2022 De exploitatie over 2022 laat bij het programma Publieke Gezondheid (PG) een positief resultaat zien van ca. € 443.000,- en bij het programma Ambulancezorg (AZ) een negatief resultaat van ca. € 31.000,-. De stand van de in het eigen vermogen opgenomen algemene reserves per einde 2022 bedragen, exclusief resultaatbestemming, ca. € 1.500.000,- (programma PG) en ca. € 1.400.000,(programma AZ). Inclusief voorgestelde resultaatbestemming bedragen deze ca. € 1.700.000,(PG), respectievelijk € 1.350.000,- (AZ).

9

2. Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Brabant-Zuidoost (GGD). In deze jaarstukken wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid en beheer in 2022. De jaarstukken worden vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de GGD. Om de controlerende taak te kunnen vervullen, heeft het Algemeen Bestuur een externe accountant benoemd. De accountantscontrole heeft plaatsgevonden volgens het controleprotocol dat door het Algemeen Bestuur is vastgesteld.

2.1 Opzet jaarstukken Met het oog op toepassing van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten is de opzet van de jaarstukken 2022 een afspiegeling van de begroting 2022. De jaarstukken zijn als volgt opgebouwd: -

Programmaverantwoording

-

Financiële paragrafen

-

Jaarrekening: o

Programmarekening

o

Balans

In de programmaverantwoording (hoofdstuk 3) vindt u de inhoudelijke verantwoording van de volgende GGD-programma’s: 1.

Publieke Gezondheid

2.

Ambulancezorg

3.

Crisisbestrijding (Covid-19, MPOX, Oekraïne opvang, CNO van asielzoekers)

Hoofdstuk 4 bevat de financiële paragrafen die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de GGD. In deze paragraaf zijn ook de activiteiten en resultaten van de ondersteunende afdelingen opgenomen. In de programmarekening (hoofdstuk 5) wordt een overzicht van de baten en lasten, een analyse van de begrotingsafwijkingen en verdere toelichting behandeld (hoofdstuk 7). Bij de balans (hoofdstuk 6) wordt een uitgebreide toelichting van de balansposten gegeven.

10

2.2 Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden Ten behoeve van de oordeelsvorming hanteert de accountant de bepalingen die zijn opgenomen in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO). Dit besluit houdt in dat de controlerende accountant bij de jaarstukken een accountantsverklaring over de getrouwheid en rechtmatigheid dient te verstrekken. Voor de uitvoering van het onderzoek naar de rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties is een toetsbaar normenkader noodzakelijk. Door middel van het normenkader geeft het Algemeen Bestuur aan wat de voor de accountantscontrole relevante regelgeving van hogere overheden is en welke verordeningen en regelingen van de GGD zelf van toepassing zijn. Eind 2022 heeft het Algemeen Bestuur het normenkader vastgesteld.

2.3 Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten De gemeentewet schrijft voor dat decentrale overheden jaarlijks een begroting en jaarstukken moeten opstellen. De uitwerking van die bepaling is geregeld in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De jaarstukken zijn opgesteld in overeenstemming met de voorschriften van het BBV.

2.4 Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector Met ingang van 1 januari 2013 is de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) van kracht. De WNT verplicht tot openbaarmaking van de bezoldiging van de zogenaamde topfunctionarissen. Topfunctionarissen zijn diegenen die leiding geven aan de gehele organisatie en in de WNT als zodanig zijn aangemerkt. Conform de WNT wordt in hoofdstuk 8 van de jaarrekening de beloning van de topfunctionarissen binnen de GGD openbaar gemaakt.

11

3. Programmaverantwoording Missie en visie GGD De GGD Brabant-Zuidoost heeft tot doel om bij te dragen aan een positieve ontwikkeling van de gezondheidssituatie van de inwoners van het samenwerkingsgebied door uitvoering van de publieke gezondheidszorg en de ambulancezorg. We beschermen, bewaken en bevorderen de gezondheid van alle inwoners in onze regio en zijn daarbij de (sub)regionale en lokale verbinder in preventie. Bij de uitvoering van onze taken stellen we de eigen kracht en de eigen verantwoordelijkheid van burgers centraal. We willen vanuit een brede sociaal medische deskundigheid een betrouwbare vraagbaak zijn en onafhankelijk advies op maat leveren. We zien gezondheid als het vermogen van mensen om zich aan te passen en een eigen regie te voeren in het licht van de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven (Machteld Huber, 2013). Gezondheid is een belangrijke waarde op zich, maar wij zien gezondheid ook als voorwaarde voor actieve deelname van burgers aan de samenleving en een voorwaarde voor zelfredzaamheid. Samenwerken is voor ons een belangrijk middel voor het behalen van gezondheidsdoelstellingen. We willen onze kennis van publieke gezondheid actief verbinden aan partijen in het sociale en het ruimtelijke domein en de domeinen veiligheid en openbaar bestuur.

3.1 Publieke Gezondheid Jeugdgezondheidszorg 0–18 jaar De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is een preventieve basisvoorziening die aan alle kinderen en hun opvoeders wordt aangeboden. Haar primaire taak is preventie, vroeg signaleren en doorverwijzen. JGZ kijkt naar wat kinderen nodig hebben om gezond op te groeien, zich aan te passen, zelfredzaam te zijn en deel te nemen aan de maatschappij en naar wat ouders nodig hebben om hun kind goed te verzorgen en gezond op te voeden. De behoefte en de eigen kracht en mogelijkheden van kinderen en ouders en hun omgeving zijn hierbij het uitgangspunt. De JGZ werkt hierbij samen met onderwijs (deelname aan zorg adviesteams), lokale (wijk)teams, huisartsen en medisch specialisten. In 2022 waren er in onze regio 329 scholen (247 BO/50 VO/32 SO). Aan elke school was een JGZ-professional gekoppeld (deelname aan het zorg adviesteam).

12

Realisaties Basispakket JGZ 2022: onderstaande cijfers hebben betrekking op het kalenderjaar 2022 m.u.v. de cijfers PGO (periodieke geneeskundige onderzoeken) , de gezondheidschecks in het VO en de onderzoeken op indicatie 4-18 jarigen, deze hebben betrekking op schooljaar 2021/2022. Prenatale huisbezoeken

189

Neonatale eerste

6.784

gehoorscreeningen Vroeghulp

45

Aantal kinderen dat is aangemeld voor Vroeghulp

VVE verwijzingen

2.263

Contactmomenten 0 – 4jarigen

Het percentage no show was 5,1%. 95.386

Er zijn 5.750 verwijzingen naar ketenpartners gedaan.

PGO groep 2 BO

5.739

Dit komt overeen met 90% van het aantal kinderen dat hiervoor is uitgenodigd.

PGO groep 7 Basisonderwijs

2.836

Dit komt overeen met 35% van het aantal kinderen dat hiervoor is uitgenodigd. Door een aangepaste werkwijze waarbij de keuze bij de ouders lag om wel of geen afname te doen ligt dit aantal lager als voorgaande schooljaren.

Gezondheidschecks/afnames

9.923

Voortgezet Onderwijs

Door deze checks in hybride vorm af te nemen, een combinatie van thuisafnames en afnames op school, hebben er veel meer afnames dan vorig schooljaar plaatsgevonden. Wel valt hierbij op dat de response bij thuisafnames wel veel lager ligt als bij schoolafnames.

Contactmomenten PGO

898

Speciaal Onderwijs

Doordat deze afnames op de scholen plaatsvinden en dat de scholen een deel van het schooljaar (gedeeltelijk) gesloten waren door Covid-19 maatregelen zijn er minder afnames geweest.

Onderzoeken op indicatie 4–18 jarigen

10.781

In schooljaar 2021-2022 is het aantal uitgevoerde OOI’s weer op het niveau van voor de Covid-19crisis.

13

Daarnaast is ruim 19.000 uur arbeid verzet in de contracttaken JGZ voor de 21 gemeenten in onze regio. De realisaties in deze contracttaken worden apart verantwoord. Het gaat om activiteiten zoals STORM, M@ zl , extra contactmomenten op indicatie, extra huisbezoeken, stevig ouderschap, leerplichtadvisering en gezinscoaches. Het GGD- bestuur heeft besloten om Vroeghulp en prenatale huisbezoeken vanaf 1 juli 2022 op te nemen in het basispakket van de GGD.

Rijksvaccinatieprogramma (RVP) De GGD voert het RVP uit voor kinderen en jongeren. Het RVP bevat in de leeftijdsgroep 0–18 jaar twaalf vaccinaties. Het streven is een vaccinatiegraad van 95% (groepsimmuniteit). In bijlage 3 staan overzichten van de vaccinatiegraad per gemeente (verslagjaar 2022) tegen diverse kinderziektes. We zien dat de vaccinatiegraad op jonge leeftijd (zuigelingen, peuters, kleuters) gemiddeld in onze regio rond de 94% ligt (volledig afgesloten vaccinaties). Bij de zgn. 22-weken prik (tegen kinkhoest) ligt de geschatte deelname op 79%. Bij kinderen in de basisschoolleeftijd ligt de gemiddelde vaccinatiegraad rond de 92%. De vaccinatiegraad onder adolescente meisjes tegen HPV ligt op ca 73% en bij de adolescenten tegen Meningokokken op ca 88%. Er zijn verschillen tussen gemeenten v.w.b. vaccinatiegraad, met name in de grotere gemeenten (Eindhoven en Helmond) ligt de vaccinatiegraad (over de hele linie) lager dan in de overige gemeenten. Daarnaast heeft de GGD in 2022 een inhaalcampagne HPV-vaccinatie uitgevoerd voor jongens en meisjes tot 18 jaar. We hebben in dat kader 30.955 prikken gezet. Kansrijke Start Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. De eerste 1000 dagen van een kind (van -10 maanden tot 2 jaar) zijn cruciaal voor een goede start.

De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. In Nederland heeft 14% van de kinderen een valse start bij de geboorte. Een goede start begint dus al voor de geboorte, zelfs nog voor de conceptie. Het ministerie van VWS heeft alle gemeenten en alle professionals in het sociale en medische domein opgeroepen om hun bijdrage te leveren en een coalitie te formeren. Een coalitie is een samenwerkingsverband tussen de professionals die werken met (a.s.) ouders en hun kinderen in de periode van de eerste 1.000 dagen. De coalitie wordt zoveel mogelijk gebouwd vanuit bestaande lokale netwerken. De deelnemers aan een coalitie kunnen per gemeente variëren; dit is afhankelijk van de lokale situatie.

14

In de regio van GGD Brabant Zuidoost is een aantal gemeenten actief aan de slag gegaan met Kansrijke Start, namelijk Eindhoven, Helmond, Valkenswaard, Kempengemeenten, Best en Oirschot. In deze gemeenten loopt het project nu gemiddeld 2 jaar. In het najaar van 2022 zijn Heeze-Leende, Son & Breugel en Nuenen gestart met de voorbereidingen. De afdelingen JGZ en Gezondheidsbevordering van de GGD ondersteunen de gemeenten bij de uitvoering van het project. Vanuit het landelijk actieplan zijn er landelijke speerpunten en doelen vastgesteld waar alle gemeenten mee aan de slag gaan: -

Verbetering van de samenwerking tussen het medische en sociale domein rondom zwangerschap en ouderschap.

-

Komen tot een sluitende ketenaanpak en afspraken rondom de eerste 1.000 dagen van kinderen en gezinnen en de inzet van passende en effectieve interventies.

-

Samenwerken met de mensen om wie het gaat, namelijk de (a.s.) ouders in een kwetsbare situatie en hun kinderen.

Daarnaast heeft elke lokale coalitie haar eigen doelen, acties en resultaten vastgesteld. Om deze te kunnen bepalen is er gebruik gemaakt van de gemeentelijke cijfers vanuit Perined, de website www.waarstaatjegemeente.nl en de gezondheidsmonitor van GGD Brabant Zuidoost. Daarnaast zijn deze cijfers getoetst bij professionals en aangevuld met de meest voorkomende kwetsbaarheden die zij tegenkomen in de praktijk. Op basis daarvan zijn de lokale speerpunten gezamenlijk vastgesteld. Nu Niet Zwanger Een zwangerschap moet voor iedereen een bewuste keuze kunnen zijn – niet iets wat je overvalt en waar je maar mee moet zien om te gaan. Vooral niet als je toch al in een kwetsbare positie zit. Nu Niet Zwanger biedt hulpverleners concrete middelen om hun cliënten (vrouw én man) in een open en eerlijk gesprek te laten nadenken over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. In 2022 hebben we voor de gemeente Helmond uitvoering gegeven aan Nu Niet Zwanger. Er zijn 15 partnerorganisaties aangesloten, 35 aandachtfunctionarissen, er is 4 keer intervisie gegeven en er zijn 135 Nu Niet Zwanger gesprekken gevoerd door aandachtfunctionarissen. Daarnaast is een regionaal projectplan opgesteld en een start gemaakt om Nu Niet Zwanger vanaf 2023 gefaseerd te implementeren in regio Zuidoost Brabant.

15

Steunpunt Mantelzorg Het Steunpunt Mantelzorg Verlicht werkt op contractbasis voor de gemeenten Eindhoven en Valkenswaard en houdt zich bezig met het ontwikkelen van deskundigheid over mantelzorgondersteuning en het inzetten van deze deskundigheid t.b.v. mantelzorgers, hulpverleners, hulpvragers en belangstellenden. De ondersteuning bestaat uit directe ondersteuning van mantelzorgers en indirecte ondersteuning door het informeren en toerusten van beroepskrachten en vrijwilligers. Het steunpunt werkt met een aantal aandachtsgebieden gericht op extra kwetsbare groepen: -

Mantelzorgers die zorgen voor iemand met dementie

-

Mantelzorgers die zorgen voor iemand met een niet aangeboren hersenletsel (NAH)

-

Mantelzorgers met een niet-westerse migratieachtergrond

-

Werkende mantelzorgers

-

Jonge mantelzorgers (tot 25 jaar)

-

Respijtzorg (vervangende mantelzorg)

-

Ex-mantelzorgers

Het steunpunt biedt zowel individuele als collectieve ondersteuning aan mantelzorgers. Alle individuele ondersteuning kent als uitgangspunt de ondersteuningsvraag van een mantelzorger. Mantelzorgers nemen rechtstreeks contact op met het steunpunt voor informatie, advies en begeleiding. De ondersteuning is gratis, er is geen indicatie nodig en er zijn geen wachtlijsten. De groepsondersteuning wordt aangeboden n.a.v. vragen vanuit meerdere mantelzorgers. Zo is b.v. de ‘ondersteuningsgroep mantelzorgers voor mensen met NAH’ ontstaan vanuit onze betrokkenheid met Café Brein en de gesprekken met mantelzorgers die daar gevoerd werden. In totaal zijn 6.248 mantelzorgers bij het Steunpunt Mantelzorg Verlicht ingeschreven (Eindhoven en Valkenswaard). Door deze mantelzorgers gericht te informeren worden zij op de hoogte gebracht van actuele informatie en mogelijkheden op het gebied van mantelzorg en mantelzorgondersteuning. Driemaal per jaar wordt M-nieuws, de nieuwsbrief voor mantelzorgers gemaakt. Alle mantelzorgers en ruim 320 ingeschreven organisaties krijgen deze nieuwsbrief via de mail of per post. In 2022 hebben ruim 3.000 contacten met mantelzorgers plaatsgevonden via telefoon, mail of bezoek. 850 contacten waren specifiek gericht op emotionele, praktische of informatieve steun. Ruim 100 mantelzorgers hebben individuele begeleiding gekregen via een bezoek thuis of bij de GGD.

De inzet in deze gesprekken is het voorkomen dan wel uitstellen van overbelasting. Het steunpunt ondersteunt mantelzorgers bij het vergroten van hun kennis en vaardigheden. Mantelzorgers die zich competent voelen hebben minder kans op overbelasting (SCP, 2017). In groepsverband wordt educatieve en emotionele steun geboden. In 2022 zijn 65 groepsbijeenkomsten georganiseerd. Alle activiteiten hadden tot doel om mantelzorgers zo optimaal mogelijk hun mantelzorgtaken te laten uitvoeren. Waardoor er minder of later gebruik wordt gemaakt van 2e lijns zorg.

16

Toezicht op kinderopvang, WMO-voorzieningen en tattoo- & piercingshops In het kader van toezicht op kinderopvang zijn in de regio 1.263 inspecties uitgevoerd, waarvan 427 bij gastouders (= 38% van het aantal gastouders), 420 bij kinderdagverblijven, 396 bij buitenschoolse opvang en 20 bij gastouderbureaus (=100% van het totaal aantal geregistreerde kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus). In 2022 hebben we onze visie op toezicht kinderopvang gezamenlijk geformuleerd en onze ambitie voor 2023 in het team vastgelegd. We streven naar een 100% norm inspecties KDV/BSO/GOB en een stijging naar 50% bij gastouderopvang (dit is in 2023 wettelijk verankerd). In het kader van toezicht op WMO-voorzieningen zijn twee calamiteiten gemeld en onderzocht (dit heeft niet geleid tot een GGD-publicatie). GGD Brabant-Zuidoost zal deze taak vanaf 1 januari 2023 niet meer uitvoeren. Het GGD-bestuur heeft daartoe besloten omdat de GGD gelet op de geringe omvang van deze taak niet de gewenste kwaliteit kan bieden. Per 1 januari 2023 is door de gemeenten in onze regio de GGD Hart voor Brabant gecontracteerd voor het toezicht op de WMO-voorzieningen. In het kader van het toezicht op tattoo & piercingshops zijn 104 vergunningen verleend op basis van een inspectie.

Onderzoek De resultaten van de Kindmonitor (de gezondheidsmonitor over 0-11 jarigen) zijn gerapporteerd en besproken met de gemeenten. Daarnaast zijn de resultaten van de Covid-19 Gezondheidsmonitor Jeugd - een extra monitor in het kader van de impact van Covid-19beschikbaar gekomen en met de gemeenten besproken. In 2022 zijn twee extra onderzoek uitgevoerd in het kader van het monitoren van de effecten van COVID-19. Deze onderzoeken gebeurde bij de jongvolwassenen (16-25 jaar) en bij de Volwassenen/ouderen (18-plus). De resultaten van deze monitoren worden in 2023 gerapporteerd. Het team onderzoek heeft de dashboards, weekrapportages en thematische rapporten met betrekking tot Covid-19 gecontinueerd. Met deze informatieverstrekking is inzicht gegeven in de verspreiding van Covid-19 en het test- en vaccinatiegedrag in onze regio. In het kader van de maatwerkonderzoeken zijn ongeveer 70 vragen van 21 gemeenten beantwoord. Dit is exclusief de COVID-19 vragen en exclusief veel kleine vragen die niet worden geregistreerd. Grotere onderzoeken waar in 2022 aan gewerkt is zijn: de drugsmonitor ‘Skippen of Trippen?’ bij jongeren in Oost-Brabant en de onderzoeken die plaatsvonden in het kader van de bouwsteen monitoring voor GROZzerdam (Slimmer Leven).

17

Gezondheidsbevordering en ondersteuning lokaal gezondheidsbeleid In lijn met de werkwijze in de voorgaande jaren zijn, in samenwerking met de gemeenten, lokale plannen voor gezondheidsbevordering opgesteld en uitgevoerd. We zijn actief binnen het brede Sociaal Domein, en in diverse gemeenten ook gericht op vraagstukken in het Ruimtelijk Domein. In het merendeel van de gemeenten heeft de GGD de afgelopen jaren een bijdrage geleverd (vaak als regisseur) aan het proces om te komen tot het opstellen en/of uitvoeren van het lokale preventieakkoord (LPA). Dit heeft in veel gemeenten geleid tot plannen rondom leefstijl thema’s (roken, gezond gewicht en alcohol/drugs) en vaak een thema gerelateerd aan mentale gezondheid. Vaak zijn er tientallen lokale en (sub)regionale partijen bij een lokaal preventie akkoord betrokken. Ook in 2022 is de GGD voor veel gemeenten betrokken geweest bij de uitvoering van de LPA’s: als aanjager, trekker, verbinder, adviseur, uitvoerder etc. Vaak fungeert de GGD als trekker voor 1 of meerdere thema’s uit een LPA en werkt samen met gemeente en diverse partners aan de realisering van de doelen. Het is onmogelijk om alle onderwerpen te benoemen waar we in 2022 mee bezig zijn geweest in 21 gemeenten.

Maar om de breedheid van het thema gezondheid en onze bijdrage daaraan te illustreren noemen we een aantal voorbeelden: Sociaal Economische Gezondheidsverschillen, (o.a. Wijkaanpak Rookvrij Leven voor iedereen), Mentale Gezondheid (o.a. Eén tegen Eenzaamheid); JOGG; Kind naar Gezond Gewicht (regionale verkenning); Rookvrije Generatie; SKIP die trip (regionaal drugs programma); Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO); Seksuele Gezondheid en Seksuele Diversiteit; Gezonde stadsranden; GROZ; Valpreventie; voorlichting, lessen, ouderavonden, workshops, webinars. Aan de week van de Lentekriebels hebben in 2022 77 scholen deelgenomen en aan het programma De gezonde school hebben 90 scholen deelgenomen. In 2022 is een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder ambtenaren Volksgezondheid en Welzijn in Zuidoost-Brabant. Via een korte vragenlijst is de tevredenheid van onze lokale gezondheidsbevorderingsteams gemeten. Deze lokale teams bestaan uit een beleidsfunctionaris, preventiefunctionaris, preventiemedewerker uit het team Beleid & Preventie en een onderzoeker uit het team Onderzoek. Uit het onderzoek komt naar voren dat de ambtenaren de lokale teams, de afzonderlijke expertises binnen deze teams en het lokale plan dat de teams samen met de ambtenaren opstellen, gemiddeld beoordelen met een ruime 8.

GGD Brabant-Zuidoost is een van de 4 partijen die initiatiefnemer zijn van het Regio Akkoord Gezondheidsbevordering en Preventie: de beweging De Stap naar Gezonder van de coalitie Vitaal in Brainport Diverse gemeenten hebben zich hier al bij aangesloten. Andere gemeenten hebben uitgesproken dat zij zich via hun regionale GGD verbonden achten. De GGD is organisator geweest van een regio akkoord bijeenkomst voor coalitiepartners eind 2022 in het kader van De Stap naar Gezonder.

18

In het laatste kwartaal van 2022 zijn voorbereidingen gestart om goed aan te haken op de ontwikkelingen in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de bijbehorende brede SPUKregeling (in relatie tot het Integraal Zorg Akkoord). Het gaat om een noodzakelijke verandering van focus: meer gericht op gezondheidsbevordering, vroegsignalering en preventie. De GGD heeft ondersteuning aangeboden (aan de 21 gemeenten van de regio) om te komen tot lokale integrale plannen en een regionaal integraal plan. En daarmee te bouwen aan een robuuste lokale en regionale preventie infrastructuur. In dit proces worden drie thema’s uit het Meerjarig Beleidsplan van de GGD meegenomen: verkleinen van gezondheidsverschillen, bevorderen van mentale gezondheid en een gezonde leefstijl in een gezonde leefomgeving. En wordt er verbinding gelegd met de bovengenoemde beweging De Stap naar Gezonder. Gezonde leefomgeving De GGD participeert in de Regionale Samenwerking Omgevingswet waarin we met onze 21 gemeenten, de Veiligheidsregio, Omgevingsdienst Odzob en de waterschappen voorbereidingen treffen voor de implementatie van de Omgevingswet. In dit samenwerkingsverband is een Product Diensten Catalogus opgesteld waarin de GGD, Veiligheidsregio en Odzob hun dienstverlening aan gemeenten op uniforme wijze presenteren: Regionale Catalogus › Introductie (google.com).

Ons Algemeen Bestuur heeft dit product in 2022 vastgesteld. Hoewel de Omgevingswet per 1 januari 2024 van kracht wordt, nemen de collega’s van het team Beleid en Preventie al deel bij de diverse gemeenten aan overleggen over de Omgevingsvisie. Op die manier verbinden we de uitdagingen in het sociale domein met kansen in de leefomgeving met als doel gezond gedrag te stimuleren. We maken daarbij gebruik van onze kennis en cijfers over de beleving van onze inwoners van de leefomgeving, zoals te zien is in onze Brabantse Omgevings Scan. We werken hierin, net als in voorgaande jaren, samen met onze collega’s van de GGD Hart voor Brabant en West-Brabant om zienswijze en advisering vanuit de GGD af te stemmen. Eind november hebben we ook samen een workshop verzorgd tijdens de Brabantse Studiedag Omgevingsveiligheid. In 2022 zijn de volgende extra opdrachten afgerond: -

In opdracht van de gemeente Waalre deelgenomen aan een ontwerpplan gezonde duurzame leefomgeving, samen met Valkenswaard, Eindhoven, de provincie NB en de TU/e.

-

In opdracht van de gemeente Son en Breugel is een notitie OOG voor gezondheid in de Omgevingsvisie afgerond.

Infectieziektebestrijding en hygiënezorg (THZ) In juni 2022 zijn we gestart met het vormen van een zogenaamd IZB-plein. De bedoeling daarvan is om onderlinge samenwerking tussen de verschillende GGD-teams die met infectieziekten te maken hebben te verstevigen en expertise te delen. In het begin van 2022 vroeg de COVID-19 pandemie nog onverminderd veel aandacht, grotendeels van het Covid team dat zich daar specifiek mee bezig houdt (zie elders), maar ook nog van het kernteam IZB. In de loop van het jaar zagen we het aantal meldingen COVID-19 en daarmee het aantal bron- en contactonderzoeken dalen. 19

Ondertussen liep het aantal meldingen van andere infectieziekten weer op tot het niveau van voor de pandemie, en voor een aantal infectieziekten lijkt sprake van een “inhaalslag”. Er waren bijvoorbeeld meer meldingen van invasieve streptokokken en vragen over waterpokken en het RSvirus. Doordat reizen weer mogelijk werd waren er weer veel vragen over risico op rabiës (hondsdolheid) en werden er meer aan reizen gerelateerde infecties gemeld. In totaal werden er 787 infecties gemeld bij de GGD, waarvan 326 meldingsplichtig (2021: 224). Er werden 597 vragen van burgers, instellingen en professionals beantwoord (2021: 442) en 170 instellingen melden een uitbraak bij de GGD (2021: 188). In het kader van hygiënezorg zijn 37 risicolocaties bezocht en 65 adviezen m.b.t. evenementen gegeven. De bezochte risicolocaties betroffen: woningvervuilingen, seksbedrijven, zorgboerderijen en bezoeken naar aanleiding van signalen zoals dagbestedingslocaties en een vakantiepark. Er zijn 42 locaties bezocht in opdracht van de gemeenten. Deze locaties zijn (basis)scholen, eetpunten in wijkgebouwen waar maaltijden worden bereid door vrijwilligers en sporthallen. Enkele opdrachten hiervan worden uitgevoerd in januari en februari 2023 i.v.m. de ingevoegde inspecties van Crisisnoodopvanglocaties en opvanglocaties voor vluchtelingen uit de Oekraïne in de maanden maart t/m augustus 2022.

Er zijn 60 aan hygiëne gerelateerde vragen van burgers, organisaties en gemeenten beantwoord. Eind 2022 is gestart met de voorbereiding versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP). TBC-bestrijding In het kader van Tuberculosebestrijding zijn door de GGD 8.628 röntgenfoto’s gemaakt, 878 Mantouxtesten en 164 IGRA testen uitgevoerd en 493 BCG vaccinaties gezet. Bij 94 personen is TBC aangetroffen waarvan 46 personen een latente vorm hadden. De personen bij wie TBC is aangetroffen zijn door GGD-artsen en -verpleegkundigen behandeld en begeleid. Door artsen, verpleegkundigen en medisch assistenten zijn in totaal 502 consulten gegeven. GGD BZO heeft meer TBC-casussen ten opzichte van de rest van Brabant. Mogelijk komt dit door het aantal migranten uit hoog risicolanden, de aanwezigheid van het COA in Budel, de grote aantallen internationale studenten aan de TU/e en Fontys, de expats bij de Tech bedrijven en Oost-Europese arbeidsmigranten. Seksuele Gezondheid (SG) In 2022 zijn er 6.408 SOA consulten verricht. Dit is meer dan in de jaren voor COVID-19 (destijds ca 4.000 per jaar) vanwege het extra aantal thuistesten voor jongeren tot 25 jaar (750 testen extra in 2022) en de PrEP zorg die eind 2019 pas gestart is. Eind 2022 waren er 234 cliënten bij ons in PrEP zorg, 52 meer dan in 2021. Het SOA-vindpercentage in 2022 is 20,4%.

Dit is lager dan in 2021 (25,3%) toen er vanwege COVID-19 een strengere triage werd toegepast. In oktober 2022 hebben we voor het eerst een jongerentestdag gehouden die door 39 jongeren bezocht is. Het Klantcontactcentrum van de GGD is dit jaar door team SG getraind om te triëren en daardoor komen de juiste mensen op het juiste spreekuur.