A13 Jaarstukken VRBZO
Tekst van het document
Jaarstukken 2023 Jaarverslag en jaarrekening Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost
Jaarstukken 2023
Colofon Plaats en datum Eindhoven, 30 april 2024 Opdrachtgever Dagelijks Bestuur van Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Status CONCEPT Auteur(s) Dhr. E. Grummels Dhr. R.P.A. Ceelen Dhr. Y. Markink Mw. N. Donck Eindredactie Directie VRBZO
Jaarstukken 2023
Voorwoord en inleiding De afgelopen jaren zette onze organisatie zich vaak in voor diverse crises. We namen bijvoorbeeld actief deel aan de bestrijding van de coronacrisis. We zetten ons in voor de eerste opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. En we vingen asielzoekers op in een crisisnoodopvang, om de druk op de asielketen te verlichten. Deze voorbeelden van crises zijn andere soorten crises dan voorheen. De omgeving verandert, daarom moet ook de crisisorganisatie mee veranderen. In de toekomst is het belangrijk dat we ook op deze crises voorbereid zijn. Wij hebben daarom in 2023 een nieuw regionaal crisisplan vastgesteld en voorbereid. Het nieuwe crisisplan is per 2024 ingegaan. Begin 2023 vingen we nog vluchtelingen uit Oekraïne op en zorgden we voor de noodopvang van asielzoekers. Inmiddels hebben we deze taken overgedragen. Dit betekent dat we meer tijd en middelen hebben, om onze ‘normale’ werkzaamheden weer op te pakken. Zo konden we ons meer focussen op de visie 2025. Ieder jaar stellen we hiervoor een uitvoeringsagenda op. De projecten op deze agenda moeten ervoor zorgen dat we als organisatie en samenleving klaar zijn voor de uitdagingen van de toekomst. We werken hard en met plezier aan deze projecten. Sommige uitdagingen zijn gepland, andere komen onverwacht. Als brandweer- en crisisorganisatie zijn we gewend om met deze onzekerheid om te gaan.
De dynamiek die het met zich meebrengt is zelfs een belangrijke drijfveer voor veel collega’s. Tegelijk zien we dat de inspanningen van de afgelopen jaren ook sporen nalaten bij collega’s, vooral bij de inzet voor crises. Daar hebben we oog voor. Daarom heeft de doorontwikkeling van de organisatie een inhoudelijke kant én ook een menselijke kant. Hoe zorgen we voor balans bij al deze uitdagingen? Op het gebied van brandweerzorg waren er ook ontwikkelingen. De grote natuurbrand in de Peel was aanleiding om anders te kijken naar de bestrijding van heftige branden, die helaas steeds vaker voorkomen. We werken daarbij samen met diverse partners, kennisinstellingen en specialisten uit binnen- en buitenland. Samen met de andere 5 zuidelijke veiligheidsregio’s, richtten we een specialistische brandweereenheid op. Deze zogenaamde handcrew is getraind en uitgerust met specifieke instrumenten om grote natuurbranden te bestrijden. Vanaf april 2023 is de handcrew operationeel. We zien dit als een mooie samenwerking, waarin de zuidelijke veiligheidsregio’s de krachten hebben gebundeld. De gebeurtenissen van het afgelopen jaar tonen aan hoe belangrijk het is om te kunnen beschikken over een robuuste veiligheidsregio. De ervaringen van het voorgaande jaar gaan ons helpen in het nieuwe jaar. Ook in 2024 zal VRBZO weer nodig zijn en zullen wij er staan.
Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit de onderdelen jaarverslag en jaarrekening. In het jaarverslag legt VRBZO inhoudelijk verantwoording af over het uitgevoerde beleid. In de jaarrekening leggen we verantwoording af over het financiële beleid en beheer in 2023.
3
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave Voorwoord en inleiding ........................................................................ 3 DEEL 1: Jaarverslag ............................................................................. 6 1.
Relevante ontwikkelingen 2023 ................................................... 7
2.
Prestaties VRBZO ......................................................................... 9
2.1
Programma Brandweerzorg .................................................................................................................... 9
2.2
Programma Crisisbeheersing ............................................................................................................... 16
2.3
Programma Ondersteuning organisatie ............................................................................................... 20
3. 3.1
4.
Realisatie visie 2025 ................................................................... 22 Resultaten uitvoeringsagenda 2023 ..................................................................................................... 22
Verplichte paragrafen ................................................................. 32
4.1
Risicomanagement en weerstandsvermogen ...................................................................................... 32
4.2
Financiering ............................................................................................................................................ 40
4.3
Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................ 41
4.4
Verbonden partijen ................................................................................................................................. 43
4.5
Bedrijfsvoering ....................................................................................................................................... 43
4.6
Wet Open Overheid (WOO) .................................................................................................................... 46
4.7
Crises in 2023: eerste opvang ontheemden Oekraïne ........................................................................ 46
4.8
Crises in 2023: Crisisnoodopvang (CNO) ............................................................................................ 48
5.
Begroting 2023 ............................................................................ 49
5.1
Primaire begroting 2023......................................................................................................................... 49
5.2
Begrotingswijzigingen 2023 .................................................................................................................. 49
6. 6.1
Analyse resultaat 2023 ............................................................... 54 Analyse van het resultaat 2023 ............................................................................................................. 54
4
Jaarstukken 2023
DEEL 2: Jaarrekening ......................................................................... 58 1. 1.1
2.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................ 59 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ....................................................... 59
Balans per 31 december 2023 .................................................... 62
2.1
Toelichting op de balans ....................................................................................................................... 63
2.2
Niet uit de balans blijkende rechten en plichten.................................................................................. 70
3.
Overzicht baten en lasten 2023.................................................. 73
3.1
Overzicht baten en lasten 2023 ............................................................................................................. 73
3.2
Overzicht incidentele baten en lasten per programma ....................................................................... 73
3.3
Toelichting op overzicht baten en lasten per programma .................................................................. 74
3.4
Overzicht aanwending van bedrag onvoorzien ................................................................................... 78
3.5
Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ........................................................ 78
4.
Wet Normering Topfunctionarissen verantwoording ............... 79
5.
SiSa verantwoording .................................................................. 83
6.
Controleverklaring accountant .................................................. 84
7.
Vaststelling en ondertekening bestuur ..................................... 85
8.
Bijlagen........................................................................................ 86
8.1
Staat van investeringen 2023 ................................................................................................................ 87
8.2
Staat van gemeentelijke bijdragen 2023 na wijziging.......................................................................... 89
8.3
Taakvelden .............................................................................................................................................. 90
8.4
Bijlage kosten gemeente Eindhoven eerste opvang ontheemden Oekraïne .................................... 91
5
Jaarstukken 2023
DEEL 1: Jaarverslag In het jaarverslag legt VRBZO inhoudelijk verantwoording af over het uitgevoerde beleid. Ook in 2023 stond de missie ‘Zorg voor veiligheid’ centraal. VRBZO voert daarvoor de volgende programma’s uit: •
brandweerzorg: producten risicobeheersing en incidentbestrijding;
•
veiligheid: producten crisisbeheersing, GHOR en bevolkingszorg;
•
ondersteuning organisatie: activiteiten bedrijfsvoering en ondersteuning;
•
financiering: bijdragen gemeenten en bijdragen Rijk;
•
reserves.
In hoofdstuk 1 noemen we een aantal belangrijke (bestuurlijke) ontwikkelingen, die invloed hadden of hebben op de organisatie. Hoofdstuk 2 laat onze prestaties per programma zien. De eerste 2 programma’s gaan over de kern van de organisatie, het primaire operationele proces. De overige programma’s zijn financieel technisch en bedrijfsondersteunend en verplicht vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In hoofdstuk 3 leggen we uit, welke resultaten we haalden met de uitvoeringsagenda. Het jaarverslag volgt daarmee de lijn van de rapporten aan het bestuur, die we 2 keer per jaar aanbieden aan het Algemeen Bestuur. Vervolgens nemen we in hoofdstuk 4 de verplichte paragrafen voor het jaarverslag op. Dat zijn de paragrafen risicomanagement en weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, verbonden partijen, financiering en onderhoud kapitaalgoederen. In hoofdstuk 4 behandelen we de 2 relevante crises, die in 2023 nog van toepassing zijn. Het gaat hierbij om de eerste opvang van ontheemden uit Oekraïne en de crisisnoodopvang. Het jaarverslag sluit af met de begroting en het resultaat dat we hierop boekten.
6
Jaarstukken 2023
1. Relevante ontwikkelingen 2023 Extra gemeentelijke bijdrage en Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) in 2023 In 2023 ontving VRBZO een extra gemeentelijke bijdrage om de achterstand in de uitvoering van de visie in te halen. Deze achterstand ontstond door onze inzet tijdens de coronacrisis. Vooral op het domein crisisbeheersing konden we door de extra bijdrage flinke stappen zetten in 2023. We lieten onder andere een nieuw crisisplan vaststellen (samen met Veiligheidsregio Brabant-Noord), we zijn bezig met een nieuw regionaal risicoprofiel en we richtten een planningsstaf in, waarmee we risico’s monitoren en de aanpak van risico’s en dreigingen borgen. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) werkte eind 2022 aan een contourennota ‘Versterking crisisbeheersing en brandweerzorg’. Aanleiding van deze nota was de evaluatie van de Wet Veiligheidsregio’s door de commissie Muller. In de contourennota staan acties om verschillende aandachtsgebieden binnen crisisbeheersing en brandweerzorg te vernieuwen en veranderen. De inhoud van de contourennota sluit voor crisisbeheersing aan bij de speerpunten uit onze visie 2025. Door de val van het kabinet is de contourennota nog niet inhoudelijk besproken in de Tweede Kamer. De minister erkende de noodzaak om veiligheidsregio’s nu al tegemoet te komen.
Voordat de Kamer de inhoud van de contourennota bespreekt, krijgen we al een extra structurele rijksbijdrage van JenV. We kunnen hiermee het domein van crisisbeheersing en informatiemanagement versterken. Via de brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR) stelt het Rijk dit (landelijke) extra budget beschikbaar. Landelijk loopt het bedrag op van €46 miljoen in 2023 tot €83 miljoen in 2026. Voor 2023 was de extra BDuR voor VRBZO een bedrag van structureel € 1,4 miljoen. Bij de besteding van het budget houden we rekening met het doel van het ministerie. Bijvoorbeeld de landelijke thema's, zoals risicomonitoring, dynamische planvorming, informatiemanagement, leiding en coördinatie, opleiden, trainen en oefenen, evalueren en leren, herstel en nafase, middelen en voorzieningen en netwerkmanagement. We investeren volop om deze domeinen (crisisbeheersing en informatiemanagement) te versterken. Het gaat dan vooral om extra personeel (formatie). Het uitbreiden van de teams is een intensief traject en kost tijd. Daarnaast is de werving van nieuwe medewerkers afhankelijk van de beschikbaarheid van geschikte kandidaten. Daarom houden we in 2023 extra BDuR-middelen over. Dit is incidenteel geld, omdat we gedurende het jaar al veel nieuwe medewerkers aannamen en zij de komende jaren bij ons werken aan een veilige samenleving.
Regionaal crisisplan (RCP) In 2023 is het nieuwe regionaal crisisplan door het bestuur goedgekeurd. Met de burgemeesters stemden we de nieuwe facetten in het crisisplan af, tijdens een bestuurlijke bijeenkomst in het voorjaar. Na de vaststelling in het Algemeen Bestuur (AB) op 6 juli, werkten we in de 2e helft van dat jaar aan de implementatie. Het nieuwe crisisplan kwam tot stand samen met Veiligheidsregio Brabant-Noord en verschillende hulpdiensten, zoals politie, ambulancedienst en meldkamer. Het crisisplan geldt sinds 1 januari 2024. Het is een belangrijke mijlpaal in de realisatie van onze visie 2025. Nieuw in het model zijn onder andere monitoring & signalering, de mogelijk inzet van een planningsstaf en structuren op maat voor langlopende crises. In dit jaarverslag kun je meer lezen over deze ontwikkelingen in paragraaf 2.2 Programma Crisisbeheersing en in hoofdstuk 3 Realisatie visie 2025. Binnen het werkveld en de omgeving van crisisbeheersing werken we aan meer ontwikkelingen de komende jaren. Regio’s investeren namelijk ook in een betere verbinding tussen regionale en landelijke crisisorganisaties.
7
Jaarstukken 2023
Eerste opvang vluchtelingen Vanaf 2022 zijn veiligheidsregio’s verantwoordelijk voor de eerste opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. In hetzelfde jaar heeft het Rijk de veiligheidsregio’s gevraagd om de crisisnoodopvang van asielzoekers te ondersteunen, vanwege de drukte in Ter Apel. Ook in 2023 vingen wij nog asielzoekers op in de locatie voor crisisnoodopvang in Someren. Dit duurde tot halverwege maart 2023. De opvang van vluchtelingen uit Oekraïne liep ook door in 2023. Deze taak is inmiddels overgedragen aan de gemeente Eindhoven. Voor beide projecten hebben we nu geen verantwoordelijkheid meer. De kosten die we hiervoor maakten, zijn volledig gecompenseerd. Beide taken waren dus budgetneutraal. Meer informatie over de werkzaamheden kun je lezen in hoofdstuk 5 van dit jaarverslag. Inflatie en cao-stijging In de loop van 2022 kregen we in Nederland te maken met prijzen die flink opliepen. Door de hoge inflatie stelden de werknemersorganisaties de looneisen bij. De totale kostenstijging werd hiermee veel hoger dan we in onze kadernota en begroting voor 2023 hadden voorzien en onze organisatie kon dragen. In overleg met het bestuur besloten we om een voorstel tot begrotingswijziging aan te bieden, waarin we een extra (structurele) gemeentelijke bijdrage vroegen.
Na de periode van zienswijze, stemde het AB kort voor de zomer in met deze begrotingswijziging en verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Inmiddels is de nieuwe cao geïmplementeerd en zijn de prijsstijgingen in de budgetten verwerkt. Vertrek directeur Petra de Kam Directeur Petra de Kam besloot in 2023 om te stoppen als directeur van VRBZO. De minsterraad heeft haar per 1 november benoemd in de functie plaatsvervangend secretaris-generaal van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in Den Haag. Petra was ruim 4,5 jaar directeur bij VRBZO. We zijn Petra dankbaar voor haar werk voor onze organisatie. Het Dagelijks Bestuur (DB) besloot om tijdelijk een interim-directeur aan te stellen, zodat er tijd en ruimte is om het profiel van een nieuwe directeur te maken. De nieuwe interim-directeur, Aart Schoenmaker, begon 20 november 2023 voor een periode van 8 maanden.
8
Jaarstukken 2023
2. Prestaties VRBZO De meeste capaciteit en middelen van de organisatie zitten vanzelfsprekend in de uitvoering van de reguliere taken op het gebied van brandweerzorg, multidisciplinaire crisisbeheersing, GHOR en bevolkingszorg. Deze taken worden uitgevoerd vanuit de begrotingsprogramma’s Brandweerzorg en Veiligheid. Het programma Ondersteuning organisatie is vooral intern gericht en het programma Financiering heeft vooral een technisch karakter.
2.1
Programma Brandweerzorg
Het programma Brandweerzorg in de begroting van VRBZO bestaat uit de producten Risicobeheersing en Incidentbestrijding. 2.1.1
Risicobeheersing
Met Risicobeheersing willen we incidenten en rampen voorkomen, of de kans erop zo klein mogelijk houden. VRBZO adviseert gemeenten en bedrijven hoe ze fysieke veiligheidsrisico’s kunnen beperken. We informeren ze over de mogelijke gevolgen, als de preventie niet op orde is. De prestaties van dit programmaproduct lichten we toe met onderstaande indicatoren. A.
Advies over (brand)veiligheid Prognose 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
1.200 adviezen over
1.588 adviezen over
1.569 adviezen over
brandveiligheid
brandveiligheid
brandveiligheid
Advies over brandveiligheid
Het aantal adviezen over brandveiligheid is ongeveer gelijk aan het aantal adviezen in 2022. B.
Advies over veiligheid bij evenementen Prognose 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
300 adviezen over veiligheid
430 adviezen
410 adviezen
bij evenementen
over veiligheid bij
over veiligheid bij
evenementen
evenementen
Advies over veiligheid bij evenementen
Het aantal adviezen voor veiligheid bij evenementen is in 2023 ongeveer gelijk aan het aantal adviezen in 2022. Als we de cijfers beter bekijken, zien we een lichte groei voor type A-evenementen. Dit zijn kleine evenementen met het minste veiligheidsrisico. Organisatoren van A-evenementen kunnen advies aanvragen, wanneer ze een tent van een bepaalde grootte opzetten. We zien dat steeds vaker bij type A-evenementen. Bij B- en Cevenementen maken we een integraal advies vanuit brandweer en GHOR. Bij C-evenementen benoemen we ook een interne casemanager. Het aantal adviezen voor B-evenementen daalt licht en het aantal adviezen voor Cevenementen blijft gelijk.
9
Jaarstukken 2023
C.
Advies binnen afgesproken termijnen Prognose 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
>90% binnen afgesproken
97% binnen afgesproken
96,9% binnen afgesproken
termijnen
termijnen
termijnen
Advisering binnen normtijd
97% van de adviesvragen van gemeenten handelen we binnen de afgesproken termijn af. Dit is daarom ruim binnen de afgesproken termijn van boven de 90%. Van alle adviezen over brandveiligheid, die gemeenten aan ons vragen, zijn de doorlooptijden voor advies over complexe en grote evenementen (C-evenementen) nog een aandachtspunt. De procedure bij C-evenementen verloopt ook meer in een overlegstructuur dan de klassieke adviesaanvragen. D.
Controles op brandveiligheid Prognose 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
1.750 controles op
1.655 controles
879 controles brandveiligheid
brandveiligheid
brandveiligheid
Controles brandveiligheid
Het aantal controles op brandveiligheid verliep volgens planning. Maar het is nog steeds moeilijk om gegevens over een vergunning te krijgen van het bevoegd gezag, dat kost veel tijd. We proberen dit probleem samen met gemeenten aan te pakken door ICT-systemen en applicaties te optimaliseren. Zodat de actuele informatie die we tijdens controles nodig hebben, direct beschikbaar is. Daarnaast hebben we nog steeds geen toegang tot de digitale toezichttool, dat leidt tot extra administratieve handelingen. Het behandelen van handhavingsdossiers, zoals die voor recreatieterreinen en opvanglocaties voor asielzoekers, vergt eveneens extra capaciteit vanwege de bestuurlijke context met het bevoegd gezag. Het is echter positief dat we nauw samenwerken met de betreffende gemeenten in deze kwestie. E.
Activiteiten veilig leven: risicobewustzijn en veilig gedrag
Activiteiten Veilig Leven
Prognose 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
36 groepsvoorlichtingen
40 groepsvoorlichtingen
36 groepsvoorlichtingen
550.000 cumulatieve
871.787 cumulatieve
690.115 cumulatieve
contactmomenten met
contactmomenten met
contactmomenten met
inwoners, huishoudens,
inwoners, huishoudens,
inwoners, huishoudens,
bedrijven
bedrijven
bedrijven
We zien in de cijfers dat het aantal groepsvoorlichtingen op hetzelfde niveau is gebleven als in 2022 en overeenkomt met de prognose. We zien ook dat het aantal contactmomenten is gestegen. Dit heeft vooral te maken met de campagne tijdens de Brandpreventieweek en de campagne Ik laad accuraat in 2023. Dit zijn online campagnes, met veel individuele contactmomenten. In het 1e kwartaal van 2024 staat de spoorcampagne gepland.
10
Jaarstukken 2023
2.1.2
Incidentbestrijding
De brandweer probeert niet alleen incidenten en rampen te voorkomen en beperken, maar bestrijdt ze ook. Onder het product ‘Incidentbestrijding’ zijn de kerntaken van Brandweer Brabant-Zuidoost: brand bestrijden, technische hulpverlening, ongevallen met gevaarlijke stoffen bestrijden en hulpverlenen bij waterongevallen. Ons doel is om te zorgen voor minder slachtoffers en minder schade. We lichten onze prestaties toe met onderstaande indicatoren. A.
Incidenten (uitrukken)
Aantal uitrukken
Prognose 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
5.100 uitrukken
4.544 uitrukken
5.678 uitrukken
• 2.500 brand
• 2.009 brand
• 2.780 brand
• 450 ongeval
• 479 ongeval
• 546 ongeval
• 2.150 overig
• 2.056 overig
• 2.352 overig
In 2023 constateren we een afname van het totale aantal uitrukken, zowel bij branden, ongevallen als overige noodgevallen. De precieze oorzaak hiervan is nog niet direct aan te wijzen. Er waren in 2023 minder natuurbranden dan de jaren daarvoor. Ondanks de voorspellingen van meer (langdurige) natuurbranden door klimaatverandering en de daarmee samenhangende droge en warme zomers. Het aantal dienstverleningen en meldingen over gezondheid, waaronder reanimaties, nam wel toe. Daarnaast worden we geconfronteerd met nieuwe typen branden als gevolg van de energietransitie. We blijven actief incidenten onderzoeken, zowel op eigen initiatief als samen met onze netwerkpartners. Door de natte zomer viel het aantal natuurbranden in 2023 mee. Door het aantal natuurbranden in de jaren ervoor, ontwikkelden we toch een nieuwe manier om natuurbranden in de toekomst te bestrijden. Vanaf 1 april 2023 is Handcrew Zuid-Nederland operationeel. De handcrew kwam tot stand door een intensieve samenwerking tussen de 6 zuidelijke veiligheidsregio’s. Het is een specialistisch team dat natuurbranden kan bestrijden met handgereedschappen en soms een kleine hoeveelheid water. Het voordeel van een handcrew is dat het op moeilijk bereikbare plekken kan komen. In onderstaande grafieken geven we een specificatie van het aantal uitrukken per jaar.
Je kunt hierin zien dat in 2023 het aantal uitrukken voor branden, ongevallen en overige noodgevallen, lager ligt dan in 2022. Daarnaast zie je dat vooral de uitrukken voor brand in 2023 lager liggen dan het gemiddelde over de laatste jaren.
11
Jaarstukken 2023
B.
Behaalde opkomsttijden Prognose 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
>70% uitrukken voldoet aan
80,3 % uitrukken voldoet
80,3% uitrukken voldoet
opkomstnormen uit bestuurlijk
aan opkomstnormen uit
aan opkomstnormen uit
dekkingsplan 2019
bestuurlijk dekkingsplan
bestuurlijk dekkingsplan
Opkomsttijd brandweer
80,3% van onze uitrukken voldoet aan de opkomstnormen die we vaststelden in het bestuurlijk dekkingsplan. De opkomsttijd is de tijd tussen het moment dat een incident wordt gemeld bij de meldkamer brandweer en het moment dat de 1e brandweereenheid ter plaatse is. In de nabije toekomst rapporteren we de opkomsttijd volgens gebiedsgebonden opkomsttijden (GGO).
12
Jaarstukken 2023
De opkomsttijd is met name gerelateerd aan gebouwbranden en de meeste daarvan vinden plaats in het stedelijke gebied in en rondom Eindhoven en Helmond. Vanuit deze posten rukt de beroepsbezetting binnen 1 minuut uit naar de locatie van een incident. Dit verklaart mede het behalen van de hoge realisatie op het gebied van de opkomstnorm. C.
Paraatheid eenheden Toelichting Beroepsposten: 100% (volgens rooster 24/7 paraat)
Vrijwillige posten: streven naar een georganiseerde paraatheid van 100%. Maar door het principe van vrije Paraatheid
instroom kunnen we de norm van paraatheid niet definiëren. We streven naar 100% beschikbaarheid van de basiseenheden die we nodig hebben.
De paraatheid binnen de beroepsposten is in orde. We merken echter dat de uitstroom toeneemt, voornamelijk doordat meerdere beroepskrachten tegen het einde van hun 20-jarige contractperiode aanlopen. De afgelopen tijd was er nog voldoende beschikbaarheid in ons vrijwilligersbestand om nieuwe beroepskrachten uit te putten. Wel zien we dat het aantal kandidaten daalt bij sollicitaties. In de toekomst is het belangrijk om voldoende nieuwe beroepskrachten te blijven werven. Op de vrijwillige posten is sprake van krapte. Over het algemeen zien we dat de posten alles doen om paraat te staan en uit te kunnen rukken. De afgelopen jaren hielden we regionale wervingscampagnes om mensen te enthousiasmeren voor het brandweervak. Door deze campagnes lukte het om meer vrijwilligers aan te stellen.
13
Jaarstukken 2023
D.
Vakbekwaamheid functionarissen Toelichting Alle repressieve medewerkers zijn vakbekwaam voor het uitvoeren van hun basis werkzaamheden. Men is fysiek gekeurd en volgt de bijscholingen en oefenprogramma’s. In de basis zijn daarmee alle repressieve medewerkers vakbekwaam volgens het aangeboden vakbekwaamheidsprogramma. Nieuwe medewerkers
Vakbekwaamheid
worden opgeleid volgens de landelijke richtlijnen. Zittende medewerkers volgen het regionale oefenprogramma. T&O (Trainen & Oefenen) heeft over het jaar 2023 2.464 evaluatiemomenten gehad, daarbovenop zijn er 84.295 oefenuren geregistreerd.
Een belangrijke conclusie uit de evaluatie van de Wet veiligheidsregio's is de noodzaak om sneller in te spelen op veranderingen in de omgeving. Daarom is lerend vermogen een belangrijk element in onze visie 2025. We noemen het bij het ontwikkelthema 'toekomstbestendige organisatie’. Landelijk is hier ook aandacht voor, bijvoorbeeld in de strategische agenda brandweerzorg. Hóe belangrijk deze ontwikkeling voor de brandweer is, zien we aan verschillende maatschappelijke veranderingen. Ten eerste zien we een trend in het hoge tempo van nieuw ontwikkelingen in de samenleving. Grote veranderingen, zoals de energietransitie, vragen om nieuwe werkwijzen. Wijzigingen in les- en leerstof voor de brandweer volgen elkaar steeds sneller op. Nieuwe medewerkers moeten steeds meer kennis hebben en vaardigheden leren. Binnen de posten moeten we flink investeren om mensen vakbekwaam te houden. Het is de vraag of onze medewerkers al deze nieuwe vaardigheden en complexe technieken nog kunnen bijhouden. Daarnaast vragen de ontwikkelingen veel voorbereiding vanuit de organisatie om deze nieuwe aspecten goed te borgen in het opleidings-, trainings- en oefenprogramma. Op de tweede plaats zien we een trend in de ervaringsverdunning. Medewerkers blijven gemiddeld korter bij de brandweer dan vroeger. Ze hebben daarom minder tijd om hun vakmanschap te ontwikkelen, onderhouden en door te geven.
Daarnaast moeten we vaker nieuwe medewerkers opleiden. Het opleidingstraject duurt op dit moment minimaal 2 jaar. En we merken binnen onze regio dat er minder incidenten zijn dan enkele jaren geleden. Daardoor kunnen medewerkers wat ze net hebben geleerd, minder vaak toepassen in de praktijk. Bovendien worden de incidenten steeds diverser en complexer. Dit betekent dat we steeds meer van een ‘ervaringsorganisatie’ naar een ‘lerende organisatie’ gaan. In de coronaperiode bleven de consequenties van bovenstaande ontwikkelingen voor de vakbekwaamheid nog enigszins verborgen. Nu blijkt dat de vakbekwaamheid van onze repressieve brandweermedewerkers onder druk staat. Daarnaast is het vakbekwaamheidsprogramma onvoldoende toegerust om dit te ondervangen. We moeten de komende jaren fors investeren in de vakbekwaamheid van onze mensen om de kwaliteit en veiligheid van de brandweer te behouden. Vakbekwaamheid zal dan ook één van de thema's zijn in het Brandweerzorgbeleid 20262030.
14
Jaarstukken 2023
Gerealiseerde baten en lasten - Programma Brandweerzorg Lasten en baten
Begroting 2023
Realisatie 2023
Afwijking
Loonkosten Kapitaalslasten Overige lasten Overhead verrekeningen Overige verrekeningen
€ 27.081.871 € 4.122.828 € 11.218.119 € -1.617.461 €0
€ 27.640.264 € 3.477.037 € 13.016.554 € -1.527.461 € 133.151
€ -558.393 € 645.792 € -1.798.435 € -90.000 € -133.151
Totaal lasten
€ 40.805.357
€ 42.739.544
€ -1.934.187
Overige baten
€ -711.097
€ -3.235.842
€ 2.524.745
Totaal baten
€ -502.869
€ -630.938
€ 128.069
Toevoeging voorziening FLO
€ 1.479.807 €0
€ 1.481.407 €0
€ -1.600 €0
Saldo FLO
€ 1.479.807
€ 1.481.407
€ -1.600
Saldo lasten en baten
€ 41.574.067
€ 40.985.108
€ 588.959
In bovenstaand overzicht staan de gerealiseerde baten en lasten van het programma brandweerzorg. We lichten de lasten en baten toe in de jaarrekening (paragraaf 3.3.1).
15
Jaarstukken 2023
2.2
Programma Crisisbeheersing
Het programma Crisisbeheersing van VRBZO bestaat uit de producten crisisbeheersing, GHOR en bevolkingszorg. 2.2.1
Crisisbeheersing
Crisisbeheersing organiseert de leiding en coördinatie, bij de bestrijding van complexe incidenten. Vaak zijn er meerdere hulpdiensten en (een) gemeente(n) bij betrokken. Soms gebeurt dit vanuit de GRIP-structuur (gecoördineerde regionale incidentbestrijdingsprocedure). Samen zorgen we zo snel mogelijk voor een stabiele en veilige situatie, zodat de dagelijkse gang van zaken kan worden hervat. Na het incident evalueren we om leerpunten op te halen. In de ‘normale’ situatie implementeren we de leerpunten in onze plannen (bijvoorbeeld het regionaal risicoprofiel, regionaal crisisplan en de rampbestrijdingsplannen) en worden functionarissen opgeleid en getraind. A.
Bestrijden GRIP-incidenten GRIP
2023 (2022)
Incidenten in 2023
GRIP 1
4 (7)
1.
24-feb: Bommelding vliegtuig Eindhoven Airport.
2.
09-jul: Grote brand bij kringloopwinkel in Veldhoven.
3.
02-sep: Ongeval Kempen Aiport Budel. 22-dec: Incident gevaarlijke stoffen distributiebedrijf Eindhoven. 12-mei: Grote brand centrum Eindhoven.
GRIP
B.
GRIP 2
1 (0)
4. 1.
GRIP 3
0 (0)
-
GRIP 4 Flexibel
0 (0) 3
1. 2. 3.
Maart: Voorbereiding demonstratie Extinction Rebellion. April: Uitval telefonie Vodafone. December: Planningsstaf hoogwater.
Wettelijke planfiguren Toelichting
•
De actualisatie en het opstellen van nieuwe (wettelijke) planfiguren was in 2023 een doorlopend proces.
We
actualiseerden
grensoverschrijdende
netwerk-
partners
samenwerking,
plannen, uitval
bijvoorbeeld
de
drinkwatervoorziening,
crisisplannen nucleaire
voor
straling,
luchtvaartongeval buiten luchthaventerrein en digitale ontwrichting. Als het onderwerp het
Planvorming met
diverse
toelaat, stellen we planfiguren zo veel mogelijk samen met netwerkpartners op. •
Voor de doorontwikkeling van planvorming wordt samengewerkt met netwerkpartners zoals de veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN). Dit zal in 2024 meer vorm gaan krijgen.
•
Het rampenbestrijdingsplan Vendrig Holding B.V. Someren is aangeleverd.
•
We zijn aangehaakt bij het Brabant brede project hoogwater en extreem weer.
•
Bestaande planfiguren worden zo snel mogelijk aangepast na de publicatie van een landelijk crisisplan (LCP). Denk hierbij bijvoorbeeld aan het LCP extreem geweld en terrorisme plan.
•
In de zomer van 2023 stelde het bestuur een nieuw regionaal crisisplan vast. Meer hierover staat in de uitvoeringsagenda.
16
Jaarstukken 2023
C.
Vakbekwame crisisfunctionarissen Toelichting
•
Het team Multidisciplinair opleiden, trainen en oefenen was in 2023 druk bezig met anticiperen op het nieuwe regionaal crisisplan. Het bijbehorende projectteam ondersteunt bij het doorleven en toepassen van het regionaal crisisplan tijdens oefeningen, doorleefsessies en vakdagen. Het
Vakbekwaam-
regionaal crisisplan is een centraal thema in het jaarplan ‘multidisciplinair opleiden, trainen en
heid
oefenen’ in 2024. •
Vanaf 2024 gaat het team Multidisciplinair opleiden, trainen en oefenen werken volgens een nieuwe structuur. Deze nieuwe structuur werkt volgens 3 lagen, namelijk: het kernteam, de regiehouders en de specialistische teams.
•
In 2023 onderzochten we de mogelijkheden om e-learnings aan te bieden. Dit onderzoek was positief, daarom zetten we vanaf 2024 e-learning in.
•
We organiseerden het hele jaar door operationele en bestuurlijke opleidings-, trainings-, en oefenactiviteiten, volgens een afgesproken planning. Voorbeelden van oefeningen zijn motorkapoverleg-, CoPI- en ROT-oefeningen. Ook behandelden we het crisisbeleidsplan Luchthaven Eindhoven door bestuurlijke, tactische en strategische doorleefsessies te houden.
•
Vanaf 2024 werken we met een nieuw meerjarenbeleidsplan multidisciplinair opleiden, trainen en oefenen, voor de opleiding van crisisfunctionarissen. De uitvoering en voorbereiding op dit plan deden we samen met Veiligheidsregio Brabant-Noord.
17
Jaarstukken 2023
2.2.2
GHOR en Bevolkingszorg
Beleid- en planvorming Toelichting
GHOR: •
In april 2023 was er een bestuurlijke oefening zoönose, samen met Veiligheidsregio Middenen West- Brabant (VRMWB) en andere relevante overheidsorganen. Een extern bureau stelt het evaluatierapport van deze oefening op. De resultaten nemen we mee in toekomstige
Planvorming met netwerkpartners
plannen voor zoönose. •
In 2023 onderzochten we, door een pilot te doen, of we met 1 Officier van Dienst Geneeskundig op piket kunnen werken in de regio. Deze pilot is afgerond en geëvalueerd, de uitkomst hiervan is dat het verantwoord en goed werkbaar is om met 1 Officier van Dienst Geneeskundig te werken.
Bevolkingszorg: •
De afdeling bevolkingszorg maakte het afgelopen jaar het kwaliteitsniveau van de gemeentelijke crisisbeheersing meetbaar. Samen met de ambtenaren rampenbestrijding bepaalden ze de indicatoren voor deze kwaliteitsscan. Dit proces en het minimale kwaliteitsniveau dat we willen bereiken, is in december vastgesteld door het bestuur.
•
We onderzochten of we het crisiscommunicatiekanaal met de andere Brabantse veiligheidsregio’s kunnen ontwikkelen en inzetten. VRBN sloot aan, VRMWB gaf aan dat ze misschien op een later tijdstip aan willen sluiten. We stelden een programma van eisen op voor het crisiscommunicatiekanaal. De aanbesteding is in december afgerond. Begin 2024 wordt het incident- en crisiscommunicatiekanaal gebouwd en geïmplementeerd. We liepen door het meedoen van Brabant-Noord enige vertraging op, maar het positieve is wel dat we straks een incident- en crisiscommunicatiekanaal voor beide regio’s hebben.
A.
Vakbekwame crisisfunctionarissen Toelichting
GHOR: •
In 2023 onderzocht de GHOR wat de gevolgen van het nieuwe crisisplan zijn voor haar organisatie. Die blijken minimaal voor de GHOR en haar piket. De ontwikkelingen worden gemonitord en belanghebbenden worden geïnformeerd.
Vakbekwaamheid
•
De crisisorganisatie GHOR-GGD kent geen grote wijzigingen.
•
De thema’s voor opleiden, trainen en oefenen (OTO) kregen het afgelopen jaar minder aandacht door problemen in de personele continuïteit. De prioriteit lag bij de oefenkalender, ondanks de personele problemen ging het programma door zoals gepland. De formatie is inmiddels weer op orde. We verwachten dat de kwaliteitscyclus OTO op dit moment al voldoende geborgd is. Het onderzoeken van nieuwe leer- en werkvormen zal in 2024 verdere aandacht krijgen.
Bevolkingszorg: •
Er zijn 3 nieuwe hoofden communicatie (HCOM) opgeleid, waarmee deze groep aan crisisfunctionarissen beter is gegarandeerd. De HCOM’s kunnen hun eigen rol meer verdiepen en hun kennis verbreden tijdens inzetten als waarnemer. Vooral op advies van de HCOM's is het opleiding- en oefenaanbod voor de komende jaren herijkt. Vanaf 2024 bieden we een traject aan, waarin we elk jaar per functiegroep een opleiding, training en oefening opnemen.
18
Jaarstukken 2023
Gerealiseerde baten en lasten – Programma Crisisbeheersing
Lasten en baten
Begroting 2023
Realisatie 2023
Afwijking
€ 2.792.468
€ 3.720.433
€ -927.965
Kapitaalslasten
€ 63.915
€ 44.451
€ 19.465
Overige lasten
€ 1.505.765
€ 2.146.566
€ -640.802
Overhead verrekeningen
€ -219.573
€ -190.065
€ -29.508
€0
€ -57.017
€ 57.017
Totaal lasten
€ 4.142.575
€ 5.664.369
€ -1.521.794
Overige baten
€ -32.000
€ -1.749.475
€ 1.717.475
Totaal baten
€ -32.000
€ -1.749.475
€ 1.717.475
€ 4.110.575
€ 3.914.893
€ 195.682
Loonkosten
Overige verrekeningen
Saldo lasten en baten
In bovenstaand overzicht staan de gerealiseerde baten en lasten van het programma crisisbeheersing. We lichten de lasten en baten toe in de jaarrekening (paragraaf 3.3.2).
19
Jaarstukken 2023
2.3
Programma Ondersteuning organisatie
Bedrijfsvoering ondersteunt de organisatie op het gebied van financiën & control, informatie & automatisering, HRM, communicatie en bestuur- en managementondersteuning. Een uitgebreide financiële toelichting is opgenomen in de jaarrekening. A.
Ziekteverzuim Prognose
Realisatie 2023
Realisatie 2022
Percentage ziekteverzuim
Percentage ziekteverzuim
Percentage ziekteverzuim
VRBZO: 5%
VRBZO: 4,7%
VRBZO: 6,0%
Ziekteverzuim
•
In 2023 was het ziekteverzuim voor de hele organisatie 4,7%, dit percentage ligt 1,3 procentpunt lager dan vorig jaar. We zien dat het ziekteverzuim in alle sectoronderdelen daalt.
•
Het hoogste verzuim was zichtbaar in de sector bedrijfsvoering, hier was het verzuim 8%. Enkele collega’s waren het afgelopen jaar langdurig afwezig.
•
We werken aan de aanbesteding van de arbodienstverlening. Hierbij ligt de focus op het proactief aanpakken van verzuim en het versterken van de positiviteit op de werkvloer. Hiermee proberen we het verzuim te verminderen. We moeten extra inzetten op psychologisch gebied. We huren daarvoor expertise in, op het moment dat het nodig is.
•
In de onderstaande grafieken is een specificatie te zien van het ziekteverzuim per jaar.
20
Jaarstukken 2023
Gerealiseerde baten en lasten – Programma Financiering
Lasten en baten
Begroting 2023
Realisatie 2023
Afwijking
€ 6.082.709
€ 6.725.367
€ -642.658
Kapitaalslasten
€ 228.426
€ 183.057
€ 45.369
Overige lasten
€ 3.688.718
€ 3.075.440
€ 613.278
Overhead verrekeningen
€ 1.837.034
€ 1.717.526
€ 119.508
€0
€ -78.183
€ 78.183
Totaal lasten
€ 11.836.887
€ 11.623.207
€ 213.680
Bijdragen gemeenten
€ -48.901.008
€ -48.901.008
€0
Bijdragen Rijk
€ -8.620.521
€ 8.888.807
€ 268.286
Overige baten
€0
€ -531.250
€ 531.250
Totaal baten
€ -57.521.529
€ -58.321.065
€ 799.536
Saldo lasten en baten
€ -45.684.642
€ -46.697.859
€ 1.013.217
Loonkosten
Overige verrekeningen
In bovenstaand overzicht staan de gerealiseerde baten en lasten van het programma Financiering (inclusief ondersteuning organisatie). We lichten de lasten en baten toe in de jaarrekening (paragraaf 3.3.3).
21
Jaarstukken 2023
3. Realisatie visie 2025 In de visie staat de beleidskoers van de organisatie voor meerdere jaren. We benoemen in de visie 3 ontwikkelthema’s: samen voor veilig, werken aan een weerbare samenleving en toekomstbestendige organisatie. In 2021 stelde het Algemeen Bestuur de visie vast voor de periode tot 2025. Gekoppeld aan de visie stellen we ieder jaar een uitvoeringsagenda op voor het volgende jaar. Hierin laten we per ontwikkelthema zien wat we dat jaar gaan doen. We bieden de uitvoeringsagenda ieder jaar aan het bestuur aan. In dit hoofdstuk bespreken we de doelen en resultaten van de uitvoeringsagenda 2023. Voor ieder project op de uitvoeringsagenda hebben we een status gegeven in de vorm van een verkeerslicht. Groen betekent dat het project op schema ligt of klaar is. Geel betekent dat het project achterloopt op schema. Rood betekent dat we moeten bijsturen of dat we nog niet gestart zijn.
3.1
Resultaten uitvoeringsagenda 2023
Op schema | Gereed Achter op schema Bijsturing nodig | Nog niet gestart A.
Samen voor veilig
Wat wilden we
Wat gingen we daarvoor doen in 2023?
Wat hebben we bereikt?
Status
Samen voor veilig
Gemeentelijke crisisorganisatie op niveau brengen
Gemeentelijke crisisorganisatie op niveau brengen
Crisismanagement is
We ondersteunen om de gemeentelijke crisisorganisatie op niveau te krijgen. In 2023
In het 1e kwartaal van 2023 maakten we in afstemming met de functionarissen in de
een vak
willen we via een scan inzicht krijgen in het huidige niveau en een plan van aanpak
gemeenten een opzet van de scan om het huidige niveau van de gemeentelijke
per gemeente maken.
crisisorganisatie inzichtelijk te krijgen en een plan van aanpak te maken. Deze scan is als
bereiken?
onderdeel van het Uniform kwaliteitsniveau bevolkingszorg door het Algemeen Bestuur in december vastgesteld. Er is een proces opgesteld waarin beschreven staat hoe we het niveau vanaf 2024 structureel willen monitoren en hoe we daar waar nodig samen met de gemeenten vaststellen wat nodig is om aan het niveau te gaan voldoen. Eind 2023 zijn
22
Jaarstukken 2023
we gestart met de rondgang langs de gemeenten om het proces en de huidige stand van zaken te bespreken. Vanaf 2024 gaan we structureel de gemeenten bezoeken. De terugkoppeling van het niveau van de gemeentelijke crisisorganisatie richting het bestuur vindt voortaan plaats via de bestuursrapportages. Crisisplan opleveren
Crisisplan opleveren
De crisisorganisatie moet beter aansluiten op het karakter en verloop van de crises
Het crisisplan voor de periode 2024-2027 werd in het voorjaar van 2023 opgesteld in
van de toekomst. Hiervoor stellen we - samen met Veiligheidsregio Brabant-Noord een nieuw crisisplan op. In 2023 wordt het nieuwe crisisplan vastgesteld en wordt de
concept en vervolgens op 6 juli door het Algemeen Bestuur goedgekeurd. De implementatie werd daarna samen met alle betrokken partners uitgevoerd. Het merendeel van dit proces werd in 2023 afgerond, waardoor het nieuwe plan vanaf 1 januari 2024
implementatie voorbereid.
geldt.
Ontwikkeling dynamische preparatie vormgeven
Ontwikkeling dynamische preparatie vormgeven
Nieuwe crisistypen vragen om aansluiting op landelijke en regionale netwerken
In 2023 is een ‘planningsstaf‘ vastgesteld als onderdeel van het crisisplan. Op het moment
rondom thema’s als energie, klimaat, maatschappelijke continuïteit en cyberdreiging.
dat een concrete dreiging zich voordoet kan er besloten worden een multidisciplinair team
Omgevingsanalyses en nieuwe kennis vertalen we naar de praktijk bij dreigingen. Daarvoor richten we in 2023 een vaste planningsstaf als nieuw element van het crisisplan in. Hier borgen we permanente risicomonitoring en de eerste regie op de
samen te stellen (de ‘planningsstaf’) dat zich voorbereid op de betreffende dreiging. Eind december 2023 is er een planningsstaf voor de hoge waterstanden ingezet. Hierin waren onder andere de waterschappen, Rijkswaterstaat, defensie, politie en brandweer betrokken. Het doel was om een gedeeld beeld te vormen over risico’s en concrete
aanpak van risico’s en dreigingen.
maatregelen te nemen om de impact te beperken. Zo is er bijvoorbeeld gezamenlijke communicatie ingezet om burgers te informeren wat ze moeten doen bij wateroverlast. Aansluiten
op
landelijke
platform
voor
crisiscoördinatie
en
Aansluiten op landelijk platform voor crisiscoördinatie en informatiemanagement
informatiemanagement (KCR2)
(KCR2)
Het Knooppunt Coördinatie Regio’s – Rijk (KCR2) is een landelijk platform voor meer
De inrichting van het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk is nog in ontwikkeling. Als
regie en coördinatie tussen de regio’s onderling en met het Rijk. De aansluiting op
veiligheidsregio dragen we bij aan de ontwikkeling van dit platform in landelijke
deze ontwikkeling vraagt om capaciteit vanuit elke veiligheidsregio.
werkgroepen, leerarena’s en afstemmingsoverleggen. In het landelijk netwerk netcentrisch werken leveren we input voor de doorontwikkeling van het landelijk crisis management systeem (LCMS) en de vorming van de landelijke voorziening crisisbeheersing (LvCB). Bij bovenregionale dreigingen is in 2023 een aantal landelijke momenten georganiseerd op zowel het niveau van Informatiemanagement als het niveau van Operationeel Leiders. Het ging hier om dreigingen rondom extreem weer, uitval meldkamersystemen en wateroverlast. Vanuit de afdeling crisisbeheersing sluiten we in
23
Jaarstukken 2023
samenwerking met en via onze calamiteitencoördinatoren (CaCo) aan op deze landelijke informatie momenten en analyseren we de effecten voor onze regio. Inzicht in (aantoonbare) vakbekwaamheid krijgen
Inzicht in (aantoonbare) vakbekwaamheid krijgen
Leren en ontwikkelen zijn belangrijk om in te spelen op en aan te sluiten bij een
De 1e fase, die draaide om de kwantitatieve registratie van deelname aan opleidingen,
omgeving die steeds verandert. Onze crisisfunctionarissen staan voor steeds
trainingen en oefeningen, is afgerond. Na invoering van fase 1 van de kwantitatieve
complexere situaties. Dat vraagt veel van kennis, competenties en vaardigheden. In
registratie van vakbekwaamheidsactiviteiten is begonnen met fase 2 die zich richt op de
2023
kwalitatieve vakbekwaamheid. In deze fase kijken we naar gemeenschappelijke
willen
we
een
inzicht
krijgen
in
de
vakbekwaamheid
van
onze
crisisfunctionarissen.
uitgangspunten en processen. Daarnaast faciliteren we de medewerkers, zodat ze zelf de verantwoordelijkheid nemen voor de eigen vakbekwaamheid. Het Vakbekwaamheid Management Systeem (VMS), dat onderdeel is geweest van fase 1, ondersteunt medewerkers daarbij. Het project loopt door in 2024.
Samen voor veilig
Versterken netwerken: proces en samenwerking binnen ketens
Versterken netwerken: proces en samenwerking ketens
Investeren in
Opzetten van de netwerkstrategie bij woningbouwcoöperaties om brandveiligheid te
In
netwerkmanagement
vergroten.
woningbouwcorporaties in onze regio. Er zijn presentaties geweest van WoonInc, VRBZO
november
organiseerden
we
een
succesvolle
netwerkbijeenkomst
met
(brandonderzoek) en LeefSamen. De partners willen elk half jaar eenzelfde bijeenkomst organiseren en hebben hiervoor onderwerpen en thema's aangedragen. Bouwen aan een netwerk gericht op de energietransitie
Bouwen aan een netwerk gericht op de energietransitie
We willen betere aansluiting vinden bij het regionale project over de energietransitie
In 2023 staken we, net als in voorgaande jaren, veel tijd in het leggen van de verbinding
(RES 2.0). We streven daarbij om onze plek in het netwerk te borgen.
met het programma Regionale Energiestrategie van de Metropoolregio Eindhoven. Dit
deden we samen met de GGD. Onze inspanningen leidden ertoe dat we op 7 november 2023 een gezamenlijke presentatie verzorgden aan het ambtenarenoverleg van de RES. In
de
bijeenkomst
gingen
we
in
op
de
mogelijke
veiligheidsrisico’s
en
gezondheidseffecten van de energietransitie en hoe GGD en VRBZO kunnen ondersteunen om de kans hierop te verkleinen. Het overleg heeft concreet gevolg gekregen doordat we door een gemeente zijn benaderd voor advies rond hun plannen.
Samen voor veilig
Integraal samenwerken met gemeenten en partners in het verlengde van de
Integraal samenwerken met gemeenten en partners in het verlengde van de
Bijdrage aan een
Omgevingswet
omgevingswet
gezonde, veilige en
Verder invullen integrale advisering en samenwerking met gemeenten en andere
•
duurzame
partners in het verlengde van de Omgevingswet:
leefomgeving
Door gebrek aan personeel is de voortgang op het geneeskundige onderdeel van het integrale advies nog beperkt. Onlangs hebben we hier personeel voor aangenomen. Nu proberen we een inhaalslag te maken, ook samen met de GGD.
24
Jaarstukken 2023
•
•
Uitbreiden integrale advies fysieke leefomgeving, zodat het bevoegd gezag
•
In regionaal verband, en samen met de leverancier van het zaaksysteem, realiseren
bij de vergunningverlening van een milieubelastende en buitenplanse
we het locatiedossier. De online IT-applicatie samenwerkingsruimte is ingericht. Deze
omgevingsplanactiviteit ook rekening kan houden met het belang van de
applicatie maakt het contact tussen de samenwerkingspartners makkelijker. Steeds
geneeskundige hulpverlening aan personen bij de risico’s van brand, ramp
meer gemeenten maken gebruiken deze ruimte en we verwachten dat dit verder zal
en crisis.
groeien.
Verder werken aan de implementatie van IT-applicaties (Locatiedossier en Samenwerkingsruimte) om de samenwerking te stroomlijnen.
Goede aansluiting op regionale omgevingstafel realiseren
Goede aansluiting op regionale omgevingstafel realiseren
Om de nieuwe manier van vergunningverlening bij de Omgevingswet te realiseren
Door 17 van de 21 gemeenten wordt in de loop van 2023 een omgevingstafel ingericht.
heeft de VNG met gemeenten een ‘Intaketafel’ en ‘Omgevingstafel’ ontwikkeld. De
De omgevingstafel is een overleg waarbij ruimtelijke initiatieven van de gemeenten
veiligheidsregio heeft een rol in de advisering bij de omgevingstafel. In 2023
integraal worden besproken met de verschillende ketenpartners zoals VRBZO, GGD,
realiseren we de noodzakelijke stappen om (digitale) informatie-uitwisseling en
omgevingsdiensten en andere partners. VRBZO wil aan deze omgevingstafel een
integrale advisering vanuit VRBZO te borgen.
integraal advies geven. Hiervoor hebben de afdelingen planvorming, objectadvisering, GHOR en omgevingsadvisering een intern proces ingeregeld. Per initiatief wordt een deeladvies gevraagd aan de betrokken afdelingen. De deeladviezen worden in een intern (digitaal) overleg samengevoegd tot één integraal advies en er wordt bepaald wie aansluit namens VRBZO aan de omgevingstafel. Tevens is het zaaksysteem ingericht zodat taken uitgezet, verslagen vastgelegd en uren geregistreerd kunnen worden, én dat de toekomstige vergunningsaanvragen gekoppeld kunnen worden aan het desbetreffende omgevingstafel initiatief.
De werkwijze is gereed en kan gebruikt gaan worden zodra de regionale omgevingstafel van start gaat.
25
Jaarstukken 2023
B.
Werken aan een weerbare samenleving
Wat wilden we
Wat gingen we daarvoor doen in 2023?
Wat hebben we bereikt?
Status
Werken aan een
Beïnvloedingsstrategie opstellen om zelf- en samenredzaamheid te bevorderen
Beïnvloedingsstrategie opstellen om zelf- en samenredzaamheid te bevorderen
weerbare
De strategie is erop gericht om:
Om de weerbaarheid van onze inwoners te vergroten op het gebied van rampen en crises
bereiken?
samenleving
•
Veiligheidsbewustzijn •
De samenleving weerbaarder te maken voor rampen of crises in zijn
(met als doel het beperken en bestrijden van de effecten van een ramp of crisis) is een
algemeenheid;
integrale beïnvloedingsstrategie opgesteld. Inhoudelijk gaat het hierbij niet alleen over
De samenleving weerbaarder te maken specifiek voor de volgende risico’s:
hoe een individu zichzelf in veiligheid kan brengen, maar ook de mensen om hen heen
zelfredzaamheid
natuurbrand, storm en windhozen, cybersecurity en cyberdreigingen,
die dat zelf niet kunnen.
bevorderen
extreem geweld en terrorisme, uitval telecom en ICT.
De strategie draagt bij aan het vergroten van de algemene weerbaarheid (= zelf- en
vergroten en
samenredzaam zijn in crisissituaties totdat er hulpdiensten aanwezig zijn en crisiscommunicatie is opgestart) van de inwoners van de regiogemeenten. We willen daarmee de weerbaarheid op de 5 specifieke risicothema’s vergroten (natuurbranden, extreem geweld & terrorisme, verstoring telecommunicatie & ICT, storm & windhozen en aantasting cybersecurity & cyberdreigingen). De strategie vormt de basis voor een hierbij passende middelenontwikkeling in 2024. Voorbereiden inwoneroefening
Voorbereiden inwoneroefening
In 2022 deden we een onderzoek naar de behoefte en haalbaarheid van een
In 2022 onderzocht een onderzoeksbureau de behoefte en haalbaarheid van een
inwonersoefening. Afhankelijk van een positief advies maken we in 2023 een plan
inwonersoefening. Het bureau gaf een negatief advies aan het MT, dit advies is
van aanpak. De daadwerkelijke oefening zal dan waarschijnlijk in 2024 plaatsvinden.
overgenomen. Dit project komt daarmee te vervallen.
Versterken evalueren en lerend vermogen (PDCA) crisiscommunicatie
Versterken evalueren en lerend vermogen (PDCA) crisiscommunicatie
Het systematisch evalueren van de crisiscommunicatie en het effectief toepassen van
Binnen Bevolkingszorg hebben we de capaciteit op evalueren en lerend vermogen
inzichten.
(PDCA) uitgebreid. De evaluatiesystematiek is herzien, en het proces om het leervermogen te vergroten is uitgewerkt en vastgelegd. In eerste instantie is er prioriteit gegeven aan het proces van crisiscommunicatie. Een effectieve communicatie naar de samenleving tijdens een crisis is namelijk essentieel voor een succesvolle afhandeling van de crisis. Inmiddels hebben we ons, vanuit het perspectief van evaluatie en leervermogen, gericht op alle inzetten en OTO-activiteiten van Bevolkingszorg.
26
Jaarstukken 2023
Werken aan een
Starten aanschaf incident- en crisiscommunicatiekanaal
Starten aanschaf incident- en crisiscommunicatiekanaal
weerbare
We streven naar een incident- en crisiscommunicatiekanaal waarmee we onze
Het inkooptraject voor het incident- en crisiscommunicatiekanaal is in de 2e helft van het
samenleving
inwoners kunnen informeren ten tijde van een crisis zodat ze weten hoe ze moeten
jaar opgepakt. Gaande het traject heeft VRBN te kennen gegeven ook graag mee te willen
Risico- en
handelen.
doen. Dit zorgde voor enige vertraging, maar het is gelukt om het inkooptraject af te
crisiscommunicatie
ronden. Er is een partij gekozen en een opdracht verstrekt om het incident- en De business case voor een crisiscommunicatiekanaal leggen we begin 2023 voor
crisiscommunicatiekanaal te bouwen. Hiermee wordt gestart in januari 2024. De
aan het bestuur. Bij een positief besluit starten we de aanschaf en implementatie van
verwachting is dat we in het 1e kwartaal van 2024 kunnen beschikken over een
het crisiscommunicatiekanaal.
gezamenlijk incident- en crisiscommunicatiekanaal.
Werken aan een
Netwerkstrategie verminderd zelfredzamen opzetten
Netwerkstrategie verminderd zelfredzamen opzetten
weerbare
We zetten een netwerkstrategie op gericht op ondersteunde (hulp)organisaties en
Dit project is in 2023 door onder meer continuïteitsproblemen binnen het GHOR-bureau
samenleving
mantelzorgers
niet van de grond gekomen. Vanaf 2024 wordt dit project opnieuw opgepakt. We
Focus op verminderd
gezondheidszorg en verstandelijk gehandicapten, zodat zij voorbereid zijn bij een
zelfredzamen
crisis of ramp. Deze strategie sluit aan bij de beïnvloedingsstrategie voor het
van
verminderd
zelfredzamen
zoals
langdurige
geestelijke
onderzoeken eerst wat hier een effectieve aanpak in zou kunnen zijn.
bevorderen van samenredzaamheid.
27
Jaarstukken 2023
C.
Toekomstbestendige organisatie
Wat wilden we
Wat gingen we daarvoor doen in 2023?
Wat hebben we bereikt?
Status
Toekomstbestendige
Dynamisch zicht op risico’s
Dynamisch zicht op risico’s
organisatie
We moeten kwetsbaarheden, dreigingen en (sluimerende) crisissituaties tijdig
We sloten aan bij de landelijke werkgroep ‘methodiek Regionaal Risicoprofiel’ (RRP).
Zicht op risico’s
signaleren en analyseren. Om dat te realiseren moeten we een transitie maken; van
Hiermee leverden we een bijdrage om een nieuwe methode voor het RRP te ontwikkelen.
een statisch beeld naar een actueel en dynamisch zicht. Daarvoor ontwikkelen we
Begin 2024 worden nieuwe landelijke uitgangspunten voor het opstellen van het RRP
een veiligheidsradar.
vastgesteld. Op basis van deze uitgangspunten gaan we in 2024 een nieuw RRP
bereiken?
opstellen. Of dit in de vorm van een veiligheidsradar gaat gebeuren of in een ander alternatief wordt afgewogen in het project. De actuele operationele risico's worden 24/7 gemonitord door het team Monitoring & Signalering en worden dynamisch weergegeven in het veiligheidsbeeld. Afronden zorgrisicoprofiel
Afronden zorgrisicoprofiel
Specifiek voor risico’s in de geneeskundige zorg in de regio willen we meer inzicht
Het zorgrisicoprofiel is eind 2023 opgeleverd door GHOR en Directeur Publieke
in wat ons bedreigt om ons hier beter op voor te bereiden. Hiervoor ronden we in
Gezondheid
2023 een zorgrisicoprofiel af.
cybersecurity/cyberdreigingen’, ‘verstoring telecommunicatie & ICT’ en ‘verstoring
(DPG).
De
3
gekozen
incidenttypen: ‘aantasting
energievoorzienig, zijn geduid. Er werden 3 aanbevelingen gedaan:
1. Instellingen en GHOR Brabant-Zuidoost maken regionale planvorming voor de 3 gekozen incidenttypen. Hiervoor moeten we in de hele keten onze kennis over de drie incidenttypen vergroten. 2. Het is voor de continuïteit van zorg belangrijk dat de hele zorgketen afspraken maakt over instroom, doorstroom en uitstroom van patiënten. Een systeem dat ondersteuning biedt aan een continu en actueel beeld van de capaciteit van het zorgsysteem in de regio kan hierbij helpen. 3. De hele zorgketen maakt afspraken over de evacuatie van patiënten.
Conclusies en daaruit volgende aanbevelingen vanuit het zorgrisicoprofiel pakt GHOR op in 2024.
28
Jaarstukken 2023
Data gestuurde inzet Brandveilig leven producten
Data gestuurde inzet Brandveilig leven producten
Vervolg pilot 2022 (indien positief). Voor de geïnteresseerde gemeenten wordt
In 2021 stelden we kaartlagen voor Brandveilig leven samen. Daarmee kunnen we, met
bepaald op basis van de methode die in 2022 is ontwikkeld, welke Brandveilig leven
behulp van woningbrandrisicofactoren, per gemeente risicogebieden vaststellen. In 2022
producten het beste ingezet kunnen worden. Afhankelijk van resultaat pilot de
ontwikkelden we een bijbehorend format om maatwerkadvies op te stellen met als doel:
methodiek introduceren bij de overige gemeenten.
gerichtere toepassing van producten voor Brandveilig leven. De pilotgemeenten Nuenen,
Son & Breugel, Laarbeek, Geldrop-Mierlo en Deurne hebben dit maatwerkadvies in 2022 ontvangen. Zij organiseerden concrete interventies en voorlichtingen over Brandveilig leven. In 2023 zijn de gemeenten Helmond, Someren en Valkenswaard hieraan toegevoegd.
Toekomstbestendige
Doorontwikkelen informatie gestuurd werken
Doorontwikkelen informatie gestuurd werken
organisatie
Vergroten kennis data- en business analyse, zodanig dat medewerkers analytisch
De eerste stappen zijn gezet richting een nieuwe datawarehouse en self-service
Versterken gebruik
denken bij het signaleren van problemen, doorzien van verbanden en conclusies
Business Intelligence platform. Deze eerste stappen bestaan uit de basis op orde
intelligence en
trekken.
brengen en herijking van bestaande rapportages.
analyse Hierdoor zorgen we voor een goede basis van gegevens en rapportages, die medewerkers zelf uit kunnen bouwen en waarop analyses kunnen worden uitgevoerd met aandacht voor datakwaliteit en betrouwbaarheid. Aansluiten bij regionaal informatieknooppunt met geneeskundige zorg
Aansluiten bij regionaal informatieknooppunt met geneeskundige zorg informatie
informatie
De nieuw aangestelde informatie manager bij de afdeling GHOR is aangesloten bij het
Een les uit de Covid-19 evaluatie was dat goede actuele informatie essentieel is. Om
landelijke informatie knooppunt GGD-GHOR. Vanuit hier wordt actief geparticipeerd in
de DPG beter in staat te stellen om te sturen op ketencontinuïteit van de zorg in crisis
een aantal werkgroepen.
en niet-crisissituatie sluiten we aan bij het landelijk informatieknooppunt van GGDGHOR Nederland.
Toekomstbestendige
Doorontwikkelen HRM
Doorontwikkelen HRM
organisatie
In 2023 brengen we de basis op orde waarbij de nadruk ligt op de processen,
Een projectmanager is bezig de basis van de HRM processen op orde te brengen
Adaptief, innovatief en
systemen en samenwerking. Dit doen we vanuit het perspectief van de klant. Van
(fundament HRM). Dit fundament is randvoorwaardelijk voor een toekomstbestendige
lerend vermogen
daaruit kunnen we gaan bouwen aan een toekomstbestendig HRM in lijn met de visie
afdeling HRM. Evenals een heldere toekomstvisie op HRM (HRM2025). Die is in
vergroten
van de organisatie. Deze bouwfase bereiden we in 2023 voor. Tot slot faseren we
ontwikkeling. Op basis van het fundament en HRM2025 kunnen we (verder) gaan
de deels tijdelijke organisatie uit zoals die in 2022 ontstond.
bouwen.
29
Jaarstukken 2023
Versterken aanpak cyberdreiging / -incidenten
Versterken aanpak cyberdreiging / -incidenten
Cyberincidenten zijn potentieel complex en bedreigend voor de maatschappelijke
Binnen het Oost-Brabant programma Cyber is een regionaal expertteam Cyber