A13 GGD Brabant ZO inzake 1e wijziging begroting 2024 en programmabegroting 2025

expats nog verder zal toenemen. Wij bereiden ons

fte gegroeid zou moeten worden om slechts de zeven wettelijke kerntaken goed uit te kunnen voeren.

hierop voor.

Dat is nog exclusief formatie voor pandemische paraatheid. Dat vinden wij een zorgelijk bericht, en dit roept bij ons de vraag op of de GGD dan wel voldoende is toegerust om operationeel te kunnen handelen

Versterking IZB en Pandemische Paraatheid: wij

bij het uitbreken van een nieuwe pandemie. Ook de financiering is een punt van zorg. Het is onduidelijk

verwachten vanuit het Rijk (via een SPUK)

waar de financiële dekking voor formatie-uitbreiding voor het uitvoeren van de zeven wettelijke kerntaken

structurele extra middelen hiervoor en hebben

vandaan moet komen. Daarnaast wordt de aanname gedaan dat de SPUK-middelen vanuit het Rijk ook in

implementatieplannen klaarliggen.

2025 gecontinueerd worden, ogenschijnlijk zonder dat daarvoor garanties zijn. We zijn benieuwd met welke financiële risico’s de GGD rekening houdt en hoe zij ervoor gaat zorgen om de pandemische paraatheid en de IZB weer op peil te krijgen. •

•

Informatieveiligheid en archiefbeheer. Afgelopen jaar heeft de gemeente extra middelen beschikbaar

Informatieveiligheid en archiefbeheer: hoewel wij

gesteld om te voldoen aan de hogere eisen die aan informatieveiligheid worden gesteld. Het verbaast

stappen gezet hebben op het terrein van

ons dan ook enigszins om te lezen dat de provincie desondanks het archiefbeheer van de GGD als

archiefbeheer zitten we nog niet op het gewenste

onvoldoende heeft gekwalificeerd. Het plan waarmee dit moet worden verbeterd, wordt in de komende

niveau. We blijven hieraan werken. Een verbeterplan

jaren uitgevoerd. We gaan ervan uit dat dit zo snel mogelijk doorgevoerd zal worden, zodat de kwaliteit

is beschikbaar en reeds gedeeltelijk gerealiseerd.

van de informatieveiligheid van onze inwoners gewaarborgd wordt.

Zie ook antwoord bij Eindhoven.

Medische arrestantenzorg. In de ontwerpbegroting is de aanname gedaan dat de aanbesteding van de medische arrestantenzorg aan de GGD wordt gegund. We gaan ervan uit dat de GGD financiële

Medische arrestantenzorg: zie antwoord bij

scenario’s heeft gemaakt voor de situatie waarin zij het werk niet gegund krijgt om op die manier goed

Cranendonck.

voorbereid te zijn op de gevolgen die dit met zich meebrengt. De gevolgen ten aanzien van het verlies aan inkomsten en het opvangen van de kosten zijn namelijk erg groot en zouden directe invloed kunnen hebben op onze gemeentelijke bijdrage. •

Financiële kaders gemeente. Wij hechten er aan u op voorhand te laten weten dat het bij begrotingswijziging toekennen van extra budget voor 2025 voor de gemeente -gezien de slechte financiële vooruitzichten voor de gemeente- niet acceptabel is. Mocht er daarna desondanks nog sprake

Financiële kaders: zie antwoord bij Eersel

zijn van een voorgenomen begrotingswijziging, dan zal onze raad de daarvoor aangeleverde

(ombuigingen en bezuinigingen).

onderbouwing in de op te starten zienswijze procedure -met inachtneming van de op dat moment bekende financiële situatie en uitgangspunten voor de gemeente Geldrop-Mierlo- in behandeling nemen. Gemeenten moeten de komende jaren de tering naar de nering zetten. We verwachten van Gemeenschappelijke Regelingen dat zij datzelfde doen. Heeze-Leende

•

De GGD speelt als kernpartner een rol bij het ontwikkelen van een regionale preventie infrastructuur en

Regionale preventie infrastructuur en

kennisinfrastructuur op het terrein van de publieke gezondheid en bij de regionale ontwikkeling en lokale

ketenaanpakken: zie antwoord bij Cranendonck

implementatie van de ketenaanpakken op het terrein van gezonde leefstijl en preventie. Doel voor ons is

(IZA & GALA).

om een structurele invulling te geven aan de samenwerking zodat we onze gezamenlijke gezondheidsdoelen op die manier kunnen behalen. •

Door een tekort aan forensisch artsen waar ook de GGD BZO mee te kampen heeft, werkt ze nauw samen met de GGD Hart voor Brabant. In de praktijk is er sprake van 1 gezamenlijk forensisch team waarvoor de centrumfunctie bij de GGD BZO belegd is. De politie is in het najaar van 2023 gestart met de

Medische arrestantenzorg: zie antwoord bij

aanbesteding van de medische arrestantenzorg. Mocht dit werk niet gegund worden aan de GGD BZO,

Cranendonck.

dan verliest de GGD BZO een groot deel van haar inkomsten. Ze gaat er nu vanuit dat de opdracht gegund wordt. De gemeente Heeze-Leende wenst op de hoogte te worden gehouden van dit proces en de uitkomsten hiervan omdat het mogelijk flinke financiële gevolgen kan hebben wanneer niet gegund wordt. •

Voor de gemeente is het een hele opgave een reëel en structureel sluitende begroting voor de periode 2025 – 2028 op te stellen die voldoet aan het toetsingskader van onze toezichthouder. Dat komt mede

Ravijnjaar/ ombuigingen en bezuinigingen: zie

door het alom bekende “ravijnjaar” 2026 door de korting van € 3 miljard op het gemeentefonds.

antwoord bij Eersel.

De Taskforce Taken en Middelen adviseert ons, via de VNG, alle mogelijke scenario’s nu voor te bereiden voor het geval dat het ravijnjaar werkelijkheid wordt. Bij dat advies wordt nadrukkelijk het voorstel gedaan als eerste naar de besparingsmogelijkheden te kijken bij de zogenaamde medebewindstaken. Bij die taken horen ook de werkzaamheden van de GGD BZO. Wij verwachten ook van de GGD BZO dat zij zich voorbereidt op het scenario waarin besparingen nodig zijn. We adviseren daarbij om minstens drie significante besparingsmaatregelen uit te werken in die scenario’s en die toe te voegen aan de begroting 2025 – 2028. Helmond

De gemeenteraad van Helmond heeft op 23 mei 2024 besloten om de ontwerp programmabegroting te

ASG-regeling: zie antwoord bij Eindhoven.

voorzien van een positieve zienswijze. Daarbij geven wij u graag de volgende aandachtspunten mee.

Infoveiligheid, informatiehuishouding en

•

Uitkomst verkenning Rijksregeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg U geeft aan dat de

risicomanagement: idem.

uitkomsten van de landelijke verkenning naar de positie van de Rijksregeling Aanvullende Seksuele

Kerntaken IZB: idem.

Gezondheidszorg binnenkort worden verwacht. Aanvullend op de resultaten ontvangen we graag het

Indexering: idem.

voorstel van de GGD om de collectieve preventie en outreached werken gericht op de groepen die we nu nog onvoldoende bereiken mogelijk te maken.

•

Informatieveiligheid, informatiehuishouding en risicomanagement. Vanaf 2023 heeft de GGD middelen ontvangen om de informatieveiligheid, de informatiehuishouding en het risicomanagement op een adequaat niveau te brengen. Op deze onderwerpen zijn positieve resultaten behaald. Ondanks deze positieve resultaten zijn er nog stappen nodig om op het gewenste niveau te komen. Zo ook met betrekking tot het niveau van het archiefbeheer, waarvoor een verbeterplan is vastgesteld. We worden graag geïnformeerd over de voortgang.

•

Kerntaken infectieziektebestrijding. Eind 2023 is een landelijk onderzoek afgerond naar de herijking van de formatienormering bij infectieziekte bestrijding door GGD’en. Op basis daarvan werd een advies uitgebracht. We gaan graag met u in gesprek over de voorwaarden om aan de zeven wettelijke kerntaken van infectieziektebestrijding te kunnen voldoen.

•

Indexering loonkosten en materiële kosten. In de ontwerp programmabegroting 2025 is een raming van de algemene index in 2025 voor loonkosten en materiele kosten van 5,9% opgenomen. Omdat de hoogte van de werkelijke index afhankelijk is van o.a. de nog vast te stellen CAO-afspraken voor 2025, verzoeken wij om de algemene index opnieuw te berekenen bij het definitief worden van deze CAO. We gaan ervan uit dat bij het bepalen van de definitieve algemene index 2025 de financiële ambtenaren van de GRgemeenten worden betrokken.

Met inachtneming van bovenstaande aandachtspunten stemt de gemeenteraad van Helmond in met de ontwerp programmabegroting 2025. Laarbeek

•

Indexering. Voor 2025 is een raming van de algemene index voor loon- en prijsontwikkeling van 5,9%

Indexering: zie antwoord bij Eindhoven.

opgenomen. Wij gaan ervanuit dat u dit tijdig evalueert en bijstelt waar nodig op basis van de werkelijke kostenontwikkeling. •

Covid-19 bestrijding. U heeft de basisinfrastructuur voor Covidbestrijding doorgetrokken in de begroting 2025, echter is het nog onzeker of u hiervoor ook na 2024 financiering vanuit het rijk ontvangt. Wij gaan ervanuit dat u dit meeneemt in uw bedrijfsvoering en uw bedrijfsvoering tijdig aanpast indien u hier na

Covid-19: zie antwoord bij Eindhoven (versterking

2024 geen financiering vanuit het rijk meer voor ontvangt.

IZB en Pandemische Paraatheid).

•

Ravijnjaar 2026. Indien de voorspelde bezuinigingen door het Rijk in het gemeentefonds gaan plaats

Ravijnjaar 2026: zie antwoord bij Eersel (ombuiging

vinden (de zogenaamde ravijnjaren), dan kan de gemeente deze niet alleen opvangen. Doordat een deel

en bezuiniging).

van onze gemeentelijke taken bij verbonden partijen zijn ondergebracht betekent dit dat alle verbonden partijen zullen moeten meedelen in de bezuinigingen van het Rijk. De verbonden partijen worden dan ook dringend verzocht om in hun begrotingen rekening te houden met het vooruitzicht dat, vanaf 2026, zij geen stijgende kosten kunnen doorberekenen of zelfs moeten bezuinigen, omdat de gemeentelijke bijdrage naar beneden bijgesteld zal (moeten) worden. Alleen met dit voorbehoud kan er ingestemd worden met de meerjarenbegroting voor de jaren 2026 en verder. Nuenen

De raad van Nuenen heeft de volgende zienswijze gestuurd naar de besturen van GGD, Veiligheidsregio, Omgevingsdienst en MRE: Het is inmiddels breed bekend dat gemeenten de komende jaren fors zullen inboeten op hun financiële uitgangspositie. In den lande spreekt men ook wel over het 'financieel ravijn' vanaf 2026, Dan wordt namelijk een bezuiniging van maar liefst€ 3 miljard doorgevoerd in het gemeentefonds en ontvangen gemeenten fors minder geld. In de meicirculaire van het Rijk is vanaf 2026 de opschalingskorting (670 mln.) vervallen. Hiermee wordt het ravijnjaar iets gedempt, maar hiermee wordt het niet opgelost. Het tekort zal nog steeds meer dan 2 miljard bedragen. Inmiddels is er een hoofdlijnenakkoord gepresenteerd door de vier partijen die samen het kabinet zullen gaan vormen. Dit hoofdlijnenakkoord voorziet niet in extra middelen voor gemeenten. Kortom: nog altijd grote financiële onzekerheid voor gemeenten. Dit betekent dat gemeenten kritisch moeten zijn op hun uitgaven en mogelijk maatregelen moeten nemen. Ook de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten. Net als bij andere gemeenten komen onze financiën onder druk te staan met als gevolg sterke begrenzingen van financiële middelen. Daarom deze brief als winstwaarschuwing en tevens de oproep om geen nieuwe beleidsvoornemens te begroten.

We verwachten van alle gemeenschappelijke regelingen waar wij als gemeente Nuenen aan deelnemen dat ook zij pas op de plaats maken. Dit betekent dat wij u vragen met een kritische blik te kijken naar de begroting 2026 en verder terughoudend te zijn met nieuwe beleidsvoornemens. Concreet betekent dat ook dat wij ervan uitgaan dat dekking van eventueel nieuw beleid van de gemeenschappelijke regelingen wordt

Ravijnjaar 2026: zie antwoord bij Eersel.

gevonden binnen de eigen begroting. Natuurlijk respecteren wij de afspraken over loon- prijsindexatie en kan de huidige systematiek worden voortgezet Oirschot

De raad heeft besloten geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2025.

Reusel-De Mierden

In deze tijd van het jaar zijn gemeenten en gemeenschappelijke regelingen volop bezig met de begroting voor

Financiële mogelijkheden/bezuinigingen: zie

komend jaar en de meerjarenramingen voor de drie daaropvolgende jaren. Daarin spelen tal van inhoudelijk

antwoord bij Eersel.

vraagstukken, welke financieel worden vertaald. Wij onderschrijven het belang van de samenwerking tussen gemeenten en we herkennen de opgaven waar we gezamenlijk voor staan. De realiteit is echter ook dat gemeenten te maken hebben met sterk teruglopende inkomsten uit het gemeentefonds, waardoor ingrijpende bezuinigingsoperaties niet te voorkomen zijn. Aanvullend op ingediende zienswijzen inzake de door u aangeleverde begroting 2025-2028 geven wij u daarom graag de volgende aandachtspunten mee voor het opmaken van de definitieve begroting: Financiële mogelijkheden zijn begrensd Binnen de gemeenten piept en kraakt het. Naast de bovengemeentelijke opgaven zijn ook de lokale opgaven omvangrijk. De gemeentelijke financiën komen de komende jaren onder druk te staan, met als gevolg sterke begrenzingen van de financiële middelen. Dat zal zijn invloed gaan hebben op de gemeentelijke ambities, maar óók op de ambities die we via gemeenschappelijke regeling in gezamenlijkheid hebben. We begrijpen dat er druk staat op het realiseren van de ambities, gezien de knelpunten die we ervaren op allerlei terreinen. Tegelijkertijd is duidelijk dat op de gemeenten de noodzaak afkomt om te schrappen in wat we doen en dus om te prioriteren. Kort gezegd: we willen met elkaar meer dan dat we kunnen. We kunnen niet anders dan de tering naar de nering zetten.

Dit betekent dat wij ervan uitgaan dat een stijging van de gemeentelijke bijdrage, welke uitgaat boven de prijsindexcijfers niet zal voorkomen. Waar mogelijk moet gestreefd worden naar een verlaging van de gemeentelijke bijdrage vanaf 2025. Ons dringende verzoek aan uw bestuur is dan ook om erkenning te geven aan deze problematiek en in het jaarprogramma 2025 en de daarop volgende jaarprogramma's recht te doen aan wat we daadwerkelijk kunnen. Hiervoor is het nodig om te temporiseren binnen de verschillende

Indexering: zie antwoord bij Eindhoven.

programma's. Dat doet niets af aan onze gezamenlijke ambities, maar het grijpt wel in op de doorlooptijden van ontwikkelingen en in nieuwe beleidsontwikkelingen, hoe wenselijk die in de basis ook mogen zijn. Capaciteitsmogelijkheden zijn begrensd De financiële begrenzingen waar we als gemeenten tegenaan moeten werken, hebben ook tot gevolg dat er geen ruimte meer is om de capaciteit uit te breiden. Ook in die zin verwachten wij dat gemeenschappelijke regelingen daar rekening mee houden. Het verleggen van taken, zowel van gemeenten naar gemeenschappelijke regelingen als omgekeerd, is dan ook geen oplossing. Ook hierbij pleiten wij dus een "pas op de plaats". Het kan niet anders dan dat we "samen trap op en trap af' gaan. Als we inderdaad het tempo naar beneden bijstellen, dan moet het mogelijk zijn om hier "winst" in te behalen. Natuurlijk moeten de basistaken door kunnen gaan, maar zullen we voor het overige samen keuzes moeten maken. Uitvoeringskracht Tal van belangrijke ontwikkelingen in onze regio, in Nederland en wereldwijd zijn van invloed op het gemeentelijke en intergemeentelijke doen en laten. Daar hebben we gezamenlijk onze handen vol aan. We mogen het niet laten gebeuren dat we onze financiële mogelijkheden en onze capaciteitsproblematiek als het ware veronachtzamen en daarmee de uitvoeringskracht die we gezamenlijk hebben, nog verder inperken.

Want dát is een reëel risico als we hoger willen springen dan onze financiële en personele polsstokken toelaten. Someren

Wij verzoeken het Algemeen Bestuur van de GGD om zowel met de begrotingswijziging 2024 als de ontwerp

Financiële mogelijkheden/bezuinigingen: zie

programmabegroting 2025 in te stemmen.

antwoord bij Eersel.

Vanaf 2026 zullen gemeentes moeten bezuinigen, omdat zij flink gekort worden op de Algemene Uitkering

Prijsindexering: zie antwoord bij Asten.

van het Rijk. Het uit te voeren takenpakket vanuit het Rijk blijft echter ongewijzigd. Wij verzoeken de Gemeenschappelijke Regelingen hier rekening mee te houden bij hun wensen en ambities die opgenomen worden in de conceptbegroting van 2026. Ook verzoeken wij de Gemeenschappelijke Regeling voor 2026 om met concrete voorstellen te komen voor punten waarop de kostenstijgingen omgebogen kunnen worden of

met punten waarop bezuinigd zou kunnen worden. Dit door inzichtelijk te maken welke bovenwettelijke taken er open staan voor heroverweging, zodat de raad van de gemeente Someren een weloverwogen besluit kan nemen over kostenbesparingen op de Gemeenschappelijke Regelingen indien dat voor de begroting van 2026 nodig blijkt. Verder gaan wij ervan uit dat de gehanteerde indexering van gemeenschappelijke regeling niet hoger is dan de prijsindexering die gemeentes gaan ontvangen van het Rijk. Tevens heeft u de basisinfrastructuur voor Covidbestrijding doorgetrokken in de begroting 2025, echter is het nog onzeker of u hiervoor ook na 2024 financiering vanuit het rijk ontvangt. Wij gaan er vanuit dat u dit meeneemt in uw bedrijfsvoering en uw bedrijfsvoering tijdig aanpast indien u hier na 2024 geen financiering vanuit het rijk meer voor ontvangt. Son en Breugel

De raad heeft besloten geen zienswijze in te dienen op de ontwerp programmabegroting 2025.

Veldhoven

In uw aanbiedingsbrief geeft u aan de index over 2025 mogelijk te herzien wanneer deze lager is dan de index

Indexering: zie antwoord bij Eindhoven.

die nu is verwerkt, in combinatie met de CAO-ontwikkeling. Wij juichen dit toe. Zeker omdat de inflatie in 2025 mogelijk lager gaat uitvallen. U geeft aan de begroting te wijzigen als het verschil materieel is. Wij dringen erop aan om bandbreedtes af te spreken die aangeven wanneer het verschil materieel is. Verder kunnen wij instemmen met uw begroting. Wij maken hierbij wel de opmerking dat de GGD de ontwikkeling in de regio, de schaalsprong, en de

Schaalsprong: zie antwoord bij Geldrop Mierlo.

maatschappelijke uitdagingen moet kunnen volgen. Valkenswaard

De gemeenteraad van Valkenswaard constateert dat de Ontwerp Programmabegroting 2025 een

Financiële mogelijkheden/bezuinigingen: zie

actualisering van de begroting 2024 is, waarin enkele ontwikkelingen zijn verwerkt, namelijk:

antwoord bij Eersel.

•

Een raming van de algemene index in 2025 voor loonkosten en materiele kosten van 5,9% en een correctie op de index 2024 (1,38%) als gevolg van de CAO/SGO 2024.

Aanbesteding arrestantenzorg: zie antwoord bij

•

De voortzetting van de basisinfrastructuur voor Covid-19.

Cranendonck.

•

Een raming van het volume contracttaken Publieke Gezondheid voor gemeenten.

•

De programmabegroting voor 2025 geeft de raad reden tot het maken van de volgende opmerkingen

De gemeentelijke financiën komen de komende jaren onder druk te staan. Dat zal als gevolg hebben dat wij de grenzen van de mogelijkheden bereiken. Als gemeente zien wij de noodzaak op ons afkomen om te schrappen in wat wij doen en dus om te prioriteren. Kortgezegd: we willen wel maar we kunnen niet alles meer. Wij moeten de tering naar de nering zetten. Wij verzoeken daarom het dagelijks bestuur van de GGD Brabant Zuidoost dringend om erkenning te geven aan deze problematiek en actief te zoeken naar besparingsmogelijkheden bij de GGD Brabant Zuidoost. Besparen is mogelijk door dingen niet te doen of pas later en dus te temporiseren. Dat geldt voor taken maar ook voor het invullen van vacatures of inhuren van externen. We verwachten van u vooral met betrekking tot de niet- wettelijke taken een kritische houding. We beoordelen ook aspecten o.b.v. ons eigen beleid en of andere organisaties lokaal of anders ook al bezig zijn met deze taken. De noodzaak zal nog niet zo groot zijn voor 2025, maar wij gaan ervanuit dat u wel besparingsvoorstellen doet in de begroting voor 2026. De gemeenteraad van Valkenswaard hecht er aan dat bezuinigingen nooit ten koste mogen gaan van de gezondheid van onze inwoners. Maar nu het nog kan verzoeken wij u echt tijdig te zoeken naar de mogelijkheden om te besparen. Ook wil de raad op de hoogte blijven van de ontwikkelingen m.b.t.

de aanbesteding van arrestantenzorg. Waalre

De gemeenteraad van Waalre spreekt haar zorg uit over de oplopende kosten van de verbonden partijen en

In de ontwerpbegroting 2025 is de indexering

het beslag dat zij leggen op de gemeentebegroting. Onze gemeentelijke bijdragen aan de verbonden partijen

verwerkt op basis van een raming. We hebben

zijn veelal op basis van een inwonersbijdrage. In onze afspraken met elkaar indiceren we die en voeren we

afgesproken dat wanneer de werkelijke

prijsstijgingen door. De laatste tijd zien we echter dat er steeds meer andere redenen opgevoerd worden

kostenstijging substantieel lager zal uitvallen, dan

vanuit de verbonden partijen om de inwonersbijdrage te verhogen. Ook zien wij dat we reserveringen die we

waarvan in de begroting is uitgegaan, de extra

maken voor het ene doel ingezet worden om andere zaken te financieren. Waalre stemt hier niet langer mee

middelen teruggaan naar gemeenten. In de

in.

ontwerpbegroting 2025 van de GGD is er geen andere reden voor ophoging van de inwonersbijdrage dan indexering. In het verleden

heeft de GGD van onze gemeenten extra geld gekregen om de informatieveiligheid, het archiefbeheer en het risicomanagement op orde te brengen. Daar zijn hele goede redenen voor. Die extra middelen worden alleen daarvoor ingezet.