A13 GGD Brabant ZO inzake 1e wijziging begroting 2024 en programmabegroting 2025
Tekst van het document
5.2.
Pijler Gezondheid beschermende taken
Infectieziektebestrijding en hygiënezorg. Algemene infectieziektebestrijding (inwonerbijdrage). De GGD neemt de meldingen van infectieziekten aan en neemt de nodige stappen en maatregelen om verspreiding te voorkomen (broncontactonderzoek, voorlichting, vaccinaties, advies). We voeren ook enkele preventieprojecten uit en implementeren de pandemische paraatheid waarvoor vanaf 2023 extra middelen vanuit het Rijk komen. In het kader van hygiënezorg bezoeken we risicolocaties en geven we adviezen m.b.t. evenementen. We beantwoorden hygiëne gerelateerde vragen van burgers, organisaties en gemeenten. TBC-bestrijding(inwonerbijdrage) In het kader van Tuberculosebestrijding screenen we risicogroepen (röntgenfoto’s), voeren we testen uit (Mantoux/IGRA) en zetten we BCG-vaccinaties. De personen bij wie TBC is aangetroffen worden door GGD-artsen en -verpleegkundigen behandeld en begeleid. In het AZC in Budel screenen we de nieuwe instroom van asielzoekers. In onze regio heeft TBC-bestrijding een relatief grote omvang vanwege de aanwezigheid van het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Budel, grote aantallen internationale studenten aan de TU/e en Fontys, de expats die werken bij de Tech bedrijven en de Oost-Europese arbeidsmigranten.
Seksuele Gezondheid (subsidie rijk) De GGD screent risicogroepen op Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA's) en we behandelen personen bij wie een SOA is gevonden. We geven voorlichting over veilige seks. Aan jongeren tot 25 jaar verstrekken we daarnaast gratis thuistesten en bieden we jongerentestdag aan. We leveren PrEP zorg aan personen die een extra risico lopen op HIV-besmetting. We ondersteunen personen die slachtoffer zijn van seksueel geweld en leiden hen door naar professionele hulp (de GGD participeert in het Centrum Seksueel Geweld). Vaccinatie Expertise Centrum en het Rijksvaccinatieprogramma (inwonerbijdrage en contracttaak) In 2022 is gestart met het opzetten en inrichten van een Vaccinatie Expertise Centrum (VEC) bij GGD Brabant Zuidoost. De plek waar burgers voor allerlei soorten vaccinaties terecht kunnen. Het VEC voert het RVP voor 4 tot 18-jarigen uit, de consulten en vaccinatie voor reizigers en beroepsgroepen en vaccinaties op maat. Naar verwachting gaat de GGD per 2025 ook de griepvaccinatie voor volwassen uitvoeren (dit maakt ook deel uit van het RVP). De minister neemt daarover in 2024 een definitief besluit. Het RVP voor zuigelingen, peuters, kleuters, schoolgaande kinderen en adolescenten bestaat uit vaccinaties tegen 12 infectieziektes. Deze vaccinaties worden gezet i.c.m. de reguliere contactmomenten JGZ voor 0 tot 4-jarigen.
Mogelijk dat daaraan in 2024 een vaccinatie tegen het Rotavirus (zuigelingen) wordt gevoegd. In deze programmabegroting is de uitvoering van de griepvaccinatie voor volwassenen en de vaccinatie tegen het Rotavirus vooralsnog niet opgenomen.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
20
Medisch-milieukundige zorg (inwonerbijdrage) Team Gezondheid, Milieu en Veiligheid GMV, een samenwerkingsverband van de 3 Brabantse GGD’en, beantwoordt vragen van bewoners, bedrijven en instellingen op het grensvlak van milieu en gezondheid. De vragen betreffen zowel het binnenmilieu (woningen en scholen) als het buitenmilieu (asbest, bodem, chemische stoffen, fijn stof, geluid, houtrook, lucht, geur, bestrijdingsmiddelen). Daarnaast adviseert Team GMV gevraagd en ongevraagd aan gemeenten (waaronder ook beleidsadvisering) en levert het een bijdrage aan voorlichtingsbijeenkomsten in onze regio. Team GMV neemt deel aan regionale werkgroepen/projecten zoals het Regionaal meetnet Lucht en Geluid, de werkgroep LEO Vliegveld Eindhoven en het project metingen sensoren en beleving agrarische omgeving. Bij acute incidenten geeft de Geneeskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS) advies. Advisering in kader van de Omgevingswet (contracttaak) De Omgevingswet wordt per 1 januari 2024 van kracht. De GGD adviseert gemeenten bij omgevingsvisies, omgevingsplannen en omgevingsvergunningen. De diensten zijn apart beschreven in een dienstencatalogus (Regionale Catalogus › Introductie (google.com). Bij onze advisering zetten we Brabantse Omgevings Scan, de landelijke handreiking planregels en de landelijk ontwikkelde kernwaarden gezondheid in.
We hebben in 2023 een portaal ontwikkeld waar gemeenten hun maatwerk adviesaanvragen bij de GGD kunnen indienen. 5.3.
Pijler toezichttaken
Toezicht op kinderopvang (wettelijke taak op contractbasis) In het kader van toezicht op de kinderopvang voeren wij in opdracht van gemeenten jaarlijks inspecties uit bij gastouders (steekproef van 50 %) en bij alle kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus die in onze regio gevestigd zijn. Toezicht op tattoo- & piercingshops (wettelijke taak op contractbasis) GGD ziet bij tattoo & piercingshops toe op wettelijke gezondheid- en veiligheidsregels en verleent in opdracht van VWS/VWA vergunningen (ca 100 inspecties/vergunningen per jaar). 5.4.
Pijler Crisisplan en crisistaken (wettelijke taak, inwonersbijdrage)
De GGD heeft de plicht om voorbereid te zijn op een crisis en snel te kunnen opschalen bij een crisis (bijv. bij een grote uitbraak van een infectieziekte of een milieuramp). De GGD beschikt over een Crisisteam (met piketfuncties) en een Crisisplan dat bij crises worden geactiveerd. Het Crisisteam oefent elk jaar enkele keren en het crisisplan wordt regelmatig geactualiseerd. Verder levert de GGD diverse piketfunctionarissen voor de GHOR. Daarnaast heeft de GGD een team dat psychosociale ondersteuning coördineert bij ingrijpende gebeurtenissen zoals zedenzaken, suïcides of ongelukken.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
21
5.5.
Pijler Jeugdgezondheidszorg voor 0 tot 18-jarigen (wettelijke taak, kindbijdrage JGZ 0-4, inwonersbijdrage JGZ 4-18, deels contracttaken)
De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is een preventieve basisvoorziening die aan alle kinderen en hun opvoeders wordt aangeboden. Haar primaire taak is preventie, vroeg signaleren en doorverwijzen. JGZ kijkt naar wat kinderen nodig hebben om gezond op te groeien, zich aan te passen, zelfredzaam te zijn en deel te nemen aan de maatschappij en naar wat ouders nodig hebben om hun kind goed te verzorgen en gezond op te voeden. De behoefte en de eigen kracht en mogelijkheden van kinderen en de ouders en hun omgeving zijn hierbij het uitgangspunt. De JGZ werkt hierbij samen met onderwijs (deelname aan zorg adviesteams), lokale (wijk)teams, huisartsen en medisch specialisten. Tot het basispakket van de JGZ behoren: •
De prenatale huisbezoeken
•
Neonatale gehoorscreening
•
Uitvoeren van het RVP (voor 0–4 jarigen is dit gekoppeld aan de standaard contactmomenten)
•
De preventieve gezondheid screeningen op vastgestelde leeftijdsmomenten (de standaard contactmomenten van 0–18 jaar)
•
Onderzoeken op indicatie
•
Beleidsadvisering
Voor bovenstaande basistaken geldt het landelijk professioneel kader. 5.6.
Pijler Ambulancezorg
De minister heeft de GGD in 2021 aangewezen als de (enige) houder van de ambulancezorg in onze regio (voorheen lag de vergunning voor de ambulancezorg bij de Veiligheidsregio). De GGD voert de volgende taken uit: •
Meldkamer ambulancezorg
•
Ritten met een spoedeisend karakter (de zogenaamde A1 en A3 ritten)
•
Besteld vervoer (door een ALS-ambulance of door een zorgambulance).
Een ambulance heeft in het geval van een hoog spoedeisend karakter (A1 inzet) gemiddeld 9,5 minuten nodig om bij het slachtoffer te komen. De norm is dat gemiddeld 95% van de A1-inzetten binnen 15 minuten is uitgevoerd (inclusief aanname en uitgifte door de meldkamer). De norm voor de A-ritten is gemiddeld 95 % binnen de rijtijdnorm van 30 minuten.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
22
In 2023 is een nieuw spreidingsplan gemaakt voor de ambulanceposten in onze regio. De implementatie hiervan zal in 2024 plaatsvinden (mogelijk uitloop in 2025). 5.7.
Overige taken Publieke Gezondheid (overwegend contracttaken)
Bijzondere zorg (contracttaak) Sinds 2020 heeft de GGD er twee nieuwe taken bijgekregen: het uitvoeren van taken vanuit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en de inzet van de Wijk GGD’er. Anno 2024 nemen 14 gemeenten de taken in het kader van de Wet verplichte GGZ bij de GGD af. We verwachten dat dit gecontinueerd wordt en hopen dat nog meer gemeenten gaan aanhaken. Zowel professionals als inwoners kunnen hun zorgen en overlast melden bij het meldpunt zorgwekkend gedrag. Het gaat dan om mensen die (tijdelijk) de grip op hun leven (dreigen te) verliezen. Bijvoorbeeld mensen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag die zorgmijdend zijn maar waarvan men vermoedt dat ze wel hulp nodig hebben. Dit meldpunt vormt een laagdrempelig loket. De melder kan advies krijgen wat diegene zelf kan doen of de melding wordt door het meldpunt opgepakt en indien nodig toegeleid worden naar de juiste zorg en ondersteuning. De GGD voert in bepaalde situaties Verkennende Onderzoeken in het kader van een verzoekschrift voor een Zorgmachtiging. Anno 2024 zijn wijk-GGD’ers actief in 8 gemeenten. We verwachten dat dit gecontinueerd wordt en dat meer gemeenten gebruik gaan maken van de diensten van de Wijk-GGD'er.
Publieke gezondheidszorg voor asielzoekers en vluchtelingen (contracttaak) COA-locaties (contracttaak) Voor de asielzoekers die in de COA-locaties verblijven voert de GGD in opdracht van het COA taken uit op de terreinen Jeugdgezondheidszorg, Hygiënezorg en Gezondheidsbevordering (groepsvoorlichtingen). In het COL (aanmeldcentrum) in Budel worden TBC-screeningen uitgevoerd bij de nieuwe instroom van asielzoekers. Indien zich uitbraken van infectieziekten in de opvanglocaties voordoen adviseert de GGD en voert zo nodig interventies uit. Gemeentelijke opvang voor vluchtelingen (contracttaak) Het valt moeilijk te voorspellen of er in onze regio in 2025 nog tijdelijke gemeentelijke opvanglocaties zullen zijn voor vluchtelingen (tijdelijke noodopvang of crisisnoodopvang). Indien die opvang er is dan zal de GGD taken uitvoeren op de terreinen Jeugdgezondheidszorg, Infectieziektebestrijding, Hygiënezorg en Gezondheidsbevordering. Hetzij op contractbasis voor gemeenten dan wel via financiering door het Rijk. Forensische Geneeskunde (inwonersbijdrage en contracttaak) Het forensische team met artsen en verpleegkundigen werkt voor de politieregio Oost-Brabant. Het team werkt in opdracht van de politie (op contractbasis) en gemeenten (inwonerbijdrage).
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
23
Voor gemeenten voert het team de lijkschouwingen uit, de toetsing op euthanasie en uitstel van begraven. Voor de politie wordt de medische arrestantenzorg uitgevoerd en de medisch-forensische onderzoeken zoals bloedproeven, letselbeschrijving en zedenonderzoek. Verder leveren we Forensische-Medische Expertise Kinderen (FMEK) voor het Letselcentrum BO, waarin diverse ketenpartners samenwerken. De GGD Brabant-Zuidoost fungeert vanaf 1.1.2024 als centrum GGD voor Forensische Geneeskunde voor de regio Oost-Brabant. De afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst met de GGD Hart voor Brabant. GGD Academy (contracttaak) De GGD Academy geeft trainingen/workshops aan professionals (tegen betaling) op thema's die betrekking hebben op publieke gezondheid. Het gaat bijvoorbeeld om onderwerpen als eenzaamheid, suïcide preventie, alcohol en drugs in het voortgezet onderwijs, positieve gezondheid en gezonde seksuele ontwikkeling bij kinderen en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Kansrijke Start (contracttaak) De eerste 1000 dagen van een kind (van -10 maanden tot 2 jaar) zijn cruciaal voor een goede start. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. In Nederland heeft 14% van de kinderen een valse start bij de geboorte.
Het ministerie van VWS heeft alle gemeenten en alle professionals in het sociale en medische domein opgeroepen om hun bijdrage te leveren en een coalitie te formeren. Een coalitie is een samenwerkingsverband tussen de professionals die werken met (a.s.) ouders en hun kinderen in de periode van de eerste 1000 dagen. De coalitie wordt zoveel mogelijk gebouwd vanuit bestaande lokale netwerken. De deelnemers aan een coalitie kunnen per gemeente variëren; dit is afhankelijk van de lokale situatie. In 2023 is een groot deel van de gemeenten de regio van GGD Brabant actief aan de slag gegaan met Kansrijke Start. In het kader van GALA wordt Kansrijke Start in 2024 e.v. gecontinueerd en uitgebreid naar andere gemeenten. De GGD biedt hierbij ondersteuning (procesbegeleiding en/of advies) en maakt met JGZ ook onderdeel uit van het uitvoerend netwerk. Nu Niet Zwanger (contracttaak) Nu Niet Zwanger (NNZ) maakt de kinderwens bespreekbaar bij kwetsbare vrouwen én mannen met een opeenstapeling van complexe problemen en beperkingen. NNZ ondersteunt hen bij het nemen van de regie over hun kinderwens. En NNZ ondersteunt bij het realiseren van adequate anticonceptie als er geen kinderwens is.
Doel is het voorkómen van onbedoelde zwangerschappen bij vrouwen en mannen die op dat moment geen kinderwens hebben maar die door hun vele complexe problemen niet in staat zijn adequate anticonceptie te regelen en te gebruiken. In 2020 is in Helmond gestart met een pilot en deze is positief geëvalueerd. In 2022 is besloten dit programma binnen onze regio uit te rollen. In 2023 haakten veertien gemeenten aan en in 2024 volgen de overige zes gemeenten.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
24
De GGD levert de projectleiding en twee inhoudelijke coördinatoren. Het opleiden en begeleiden van aandachtfunctionarissen bij diverse organisaties (onderwijs, jeugdzorg, jongerenwerk enz.) is een belangrijk onderdeel van het programma. Het programma wordt in 2025 geëvalueerd en dan kan desgewenst worden besloten om NNZ op te nemen in het basispakket van de GGD (vanaf 2026). Steunpunt Mantelzorg (contracttaak) Het Steunpunt Mantelzorg Verlicht werkt op contractbasis voor de gemeenten Eindhoven en Valkenswaard en houdt zich bezig met het ontwikkelen van deskundigheid over mantelzorgondersteuning en het inzetten van deze deskundigheid t.b.v. mantelzorgers, hulpverleners, hulpvragers en belangstellenden. De ondersteuning bestaat uit directe ondersteuning van mantelzorgers en indirecte ondersteuning door het informeren en toerusten van beroepskrachten en vrijwilligers. Het steunpunt biedt zowel individuele als collectieve ondersteuning aan mantelzorgers. Alle individuele ondersteuning kent als uitgangspunt de ondersteuningsvraag van een mantelzorger. Mantelzorgers nemen rechtstreeks contact op met het steunpunt voor informatie, advies en begeleiding. De ondersteuning is voor burgers gratis en er is geen indicatie nodig.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
25
6. Financiële paragrafen Zowel in begroting als in de jaarrekening worden, cf. artikel 9 van het BBV, in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. De voorgeschreven paragrafen zijn niet allen van toepassing op de GGD. De volgende paragrafen worden beschreven: •
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
•
Onderhoud kapitaalgoederen
•
Financiering
•
Bedrijfsvoering
•
Verbonden partijen
6.1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als de mate waarin de organisatie in staat is om niet structurele financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit gevolgen heeft voor het bestaande takenpakket. Jaarlijks wordt bij de begrotingsbehandeling een actuele financiële risico-inventarisatie opgesteld. De omvang van de algemene reserve/het weerstandsvermogen van de GGD BZO neemt de laatste jaren weer langzaam toe, hoewel nog niet geheel in overeenstemming met de geraamde risico’s. De risico-inventarisatie van begin 2024 resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van ca. € 2.600.000,- voor het Programma Publieke Gezondheid en ca. € 2.800.000,- voor het Programma Ambulancezorg. Eerder is besloten dat, gegeven de financieringsstructuur, voor de beide programma’s afzonderlijke algemene reserves worden aangehouden. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat het weerstandsvermogen niet direct tot dat bedrag hoeft te worden aangevuld, en dat de kaders en staffels zoals vastgesteld in de beleidsnotitie Kaders P&C-documenten 4GR hiervoor leidend zijn. Gegeven de verwachte omzet 2025 is voor PG is een bandbreedte van toepassing van € 2.000.000 tot € 2.400.000 en voor AZ van € 1.500.000,- tot € 2.000.000,-. In de 4GR-notitie is ook vastgesteld dat dit een kaderstellende bandbreedte is.
Dit betekent dat het aan het Algemeen Bestuur van de Verbonden Partij overgelaten wordt of die bandbreedte ook volledig wordt ingevuld, aangezien dit organisatie-specifiek is en wordt bepaald door de aard van de baten en lasten. Een lager weerstandsvermogen betekent wel dat financiële tegenvallers van hogere omvang niet uit die algemene reserve kunnen worden opgevangen. De reserves per ultimo 2023 voor bestemming van het exploitatieresultaat 2023 zijn ca. € 1.700.000 voor PG en ca. € 1.350.000 voor AZ. Om risico's te beheersen wordt, naast activiteiten zoals beschreven in deze en volgende paragrafen, door de GGD BZO actief risicomanagement ontwikkeld. Elk trimester staat het management in de marap gesprekken nadrukkelijk stil bij de ontwikkeling en ontstaan van relevante risico's, en welke maatregelen genomen moeten worden om deze risico's te beperken.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
26
In de jaarrekening worden telkens alle geïnventariseerde risico’s uitgebreid beschreven, als belangrijkste nieuwe of toegenomen risico’s worden nu geïdentificeerd: •
Toenemende arbeidsmarktkrapte bij specifieke functies betekent dat vaker tijdelijk een andere invulling van de taakuitvoering moet worden georganiseerd (bv duurder personeel van derden/ZZP inhuren) om de noodzakelijke dienstverlening op peil te houden.
•
Het risico dat er zich beveiligingsproblemen voordoen. Hierbij te denken aan risico's van stroomuitval, cybercrime en andere situaties waarin systemen uitvallen en/of gegevens (tijdelijk) niet beschikbaar zijn of dat er schade ontstaat vanwege misbruik. Vanwege toegenomen (inzicht in de) externe dreiging en ervaringen (o.a. datalek Covid), de geconstateerde achterstand in informatiebeveiliging in combinatie met de grote hoeveelheid persoonsgegevens die de GGD zowel bij PG als AZ beheert, wordt de omvang van dit risico hoger ingeschat.
•
De Corona-, M-Pox en Oekraïne-crises maken duidelijk dat rampen en pandemieën een enorme impact op de werkzaamheden van de GGD kunnen hebben. Veelal zal het Rijk de kosten daarvan echter vergoeden, zoals ze nu ook voor de genoemde crises heeft toegezegd; de daarvoor toegekende vergoedingsregeling vanuit VWS geeft op dit moment vertrouwen dat alle extra kosten vergoed worden. Er bestaat echter wel het risico op meer werk en kosten op de langere termijn als gevolg van een verslechterde algemene gezondheidssituatie van de burgers in onze regio.
6.2.
Financiële kengetallen
Op grond van een wijziging in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient in de begroting en jaarrekening voortaan de ontwikkeling van een aantal voorgeschreven financiële kengetallen te worden opgenomen en toegelicht. Concrete normen zijn hiervoor niet voorhanden, waardoor alleen de ontwikkeling in de tijd een indicatie geeft. De kengetallen voor de begroting zijn gebaseerd op geprognosticeerde balansgegevens hetgeen een bepaalde onnauwkeurigheid met zich meebrengt. De voorgeschreven kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn niet van toepassing, omdat er geen activiteiten met betrekking tot grondexploitatie en heffing van gemeentelijke belastingen uitgevoerd worden door de GGD Brabant-Zuidoost.
* Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is hieraan gelijk aangezien er geen leningen worden verstrekt.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
27
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de GGD ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten, aflossingen en korte schulden op de exploitatie drukken. De schuldquote wordt uitgedrukt in een percentage van de totale baten; deze quote laat een beperkt wisselend verloop zien. Met de verwachte toename van de reserves is de verwachting dat deze de komende jaren laag zal blijven. Het solvabiliteitsrisico betreft de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen en geeft inzicht in de mate waarin de GGD in staat is aan zijn financiële verplichtingen op de langere termijn te voldoen. Ook dit kengetal laat een beperkt wisselend verloop zien, hoofdzakelijk veroorzaakt door de wisselende omvang van de boekwaarde van de activa waardoor ook de omvang van het benodigde vreemd vermogen varieert. Het kengetal structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de GGD heeft in de eigen exploitatie, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Dit kengetal laat zien dat er slechts beperkte bestedingsruimte bestaat in de exploitatie van de GGD. 6.3.
Onderhoud kapitaalgoederen
De GGD streeft ernaar om de onderhoudstoestand van haar kapitaalgoederen optimaal te doen zijn. Hierbij gaat het vooral om onderhoud aan: •
Gebouwen
•
Hard- en software
•
Medische apparatuur
•
Ambulances
Gebouwen De GGD heeft geen gebouwen meer in eigendom, ook de onderzoek locaties ten behoeve van JGZ 0-4 worden gehuurd. Het beheer en onderhoud van de gehuurde gebouwen is voor rekening van de verhuurder, met uitzondering van kleine reguliere onderhoudswerkzaamheden aan de binnenkant. Hier is vooralsnog geen onderhoudsvoorziening voor noodzakelijk. Hard- en software Voor het onderhoud aan hard- en software wordt geen voorziening gevormd maar worden de kosten in de exploitatie opgenomen.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
28
Medische apparatuur Voor onderhoud van de medische apparatuur van Ambulancezorg en Publieke Gezondheidszorg zijn onderhoudscontracten afgesloten. Ambulances Tegelijk met de aanbesteding voor aankoop van de ambulances wordt ook het onderhoud ervan aanbesteed. De kosten hiervan worden rechtstreeks ten laste van de exploitatie gebracht. 6.4.
Financiering
In de Wet FIDO worden de kaders aangegeven voor een verantwoorde, prudente en professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van decentrale overheden. Op grond daarvan heeft de GGD Brabant-Zuidoost een treasurystatuut vastgesteld, waarin aandacht wordt geschonken aan: •
Uitgangspunten risicobeheer treasury
•
Optimale Financiering
•
Verantwoording treasury; in de jaarrekening en halfjaarlijks wordt een treasuryrapportage aan het DB voorgelegd.
Conform de Wet FIDO houdt de GGD haar overtollige liquide middelen en beleggingen aan bij het ministerie van Financiën, het zgn. Schatkistbankieren. Gebaseerd op een actuele rentevisie wordt, ondersteund door treasurydeskundigheid van de gemeente Eindhoven, zo optimaal mogelijk in de financieringsbehoefte voorzien, door middel van aantrekken van lang- en kortlopende leningen. Er wordt uiteraard eerst maximaal gebruik gemaakt van eigen financieringsmiddelen; voor zover van toepassing wordt voor korte termijn geleend. In het BBV is opgenomen dat in de begroting en jaarstukken ook inzicht moet geven in de financieringsbehoefte, de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. De financieringsbehoefte wordt weergegeven in paragraaf 7.4.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
29
Middels onderstaand renteschema wordt inzicht gegeven in de overige 3 onderwerpen.
6.5.
Geprognosticeerde balans
Decentrale overheden moeten in hun begroting een (prognose-)berekening opnemen van de verwachte balans per begin en einde van het boekjaar. Onderstaand per 31-12 de werkelijke balansposities vanaf 2020 afgezet tegen de ramingen t/m 2028.
6.6.
EMU-saldo
Decentrale overheden moeten in hun begroting een (prognose-)berekening opnemen van het zogenoemde EMU-saldo van het begrotingsjaar en het vorige en het volgende jaar. EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product. Hiervan is in Nederland 0,5% voor de decentrale overheden.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
30
De EMU-systematiek is anders dan het baten-lastenstelsel; bij een sluitende begroting kan toch een negatief EMUsaldo ontstaan, vandaar deze afzonderlijke berekening. De prognoses laten een wisselend verloop zien, met name als gevolg van een wisselende omvang in investeringen voor ambulancezorg.
1+ 2+ 3+ 45+ 6a + 6b 78a + 8b 910 11 -
6.7.
Berekening prognose EMU-saldo Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan/onttrekking uit reserves Afschrijvingen ten laste van de exploitatie Bruto dotaties aan voorzieningen ten laste van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd Bijdragen Rijk, provincies, EU en overigen mbt de investeringen die niet via de exploitatie lopen Verkoopopbrengsten uit desinvesteringen in vaste activa (tegen verkoopprijs) De boekwinst op desinvesteringen in vaste activa Aankoop grond, bouw-, woonrijp maken e.d. ( met derden en niet via de exploitatie) Opbrengsten uit verkoop van grond (tegen verkoopprijs) De boekwinst op grondverkopen Betalingen ten laste van de voorzieningen (met derden) Betalingen die niet via de exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen
2024 2025 2026 -23.000 -20.000 82.000 2.175.000 2.197.000 2.192.000 330.000 295.000 295.000 464.000 1.719.000 914.000 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 205.000 200.000 190.000 0 0 0 0 0 0
Prognose EMU-saldo
1.813.000
553.000 1.465.000
Verbonden partijen
In deze paragraaf besteden wij aandacht aan verbonden partijen waarmee de GGD BZO een bestuurlijk en/of financieel belang heeft. Het begrip verbonden partij is vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het financieel belang is gedefinieerd als: “Een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”. Het bestuurlijk belang is gedefinieerd als: “Zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”. Aan de GGD zijn onderstaande 2 stichtingen en 1 vereniging gelieerd. GGD Brabant-Zuidoost heeft daarnaast een tweetal samenwerkingsverbanden met Brabantse GGD’en. Formeel zijn dit geen verbonden partijen, maar gezien de aard en omvang worden deze hier toch vermeld en kort toegelicht. •
In het samenwerkingsverband met GGD Hart voor Brabant en GGD West-Brabant onder de naam Bureau Gezondheid, Milieu en Veiligheid (GMV), worden op basis van dienstverleningsovereenkomsten gezamenlijk activiteiten uitgevoerd op het gebied van medische milieukundige zorg. De kosten worden verdeeld over de aangesloten GGD-en; deze kosten bedragen circa € 1,75 miljoen waarvan circa € 300.000 gedekt wordt door baten van derden. Het financiële risico voor de GGD BZO betreft haar aandeel (ca. 30%) in een evt. tekort van het bureau. De bijdrage van BZO bedraagt jaarlijks ca. € 420.000. Over 2022 heeft GMV een positief exploitatiesaldo gerealiseerd van € 13.000. Dit saldo is toegevoegd aan de egalisatievoorziening van het samenwerkingsverband en dat bedroeg eind 2022 € 350.000 positief.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
31
•
In het samenwerkingsverband met GGD Hart voor Brabant, effectief met ingang van 1 januari 2024, worden de forensische geneeskundige activiteiten voor de politieregio Brabant Oost ondergebracht in het Centrummodel Forensische Geneeskunde waarvan GGD Brabant Zuidoost de centrum rol in de dienstverlening vervuld. Aanleiding hiertoe is de is een landelijke opdracht voor bovenregionale samenwerking Forensische Geneeskunde waarvoor de 25 GGD’en en 10 politie-eenheden staan. De verwachte totale omvang van deze activiteiten bedraagt ca. € 2.400.000 waarvan ca. € 800.000,- (zowel baten als lasten) betrekking heeft op forensische activiteiten die voorheen door GGD Hart voor Brabant werden uitgevoerd. Conform samenwerkingsovereenkomst zullen eventuele resultaatverdelingen plaatsvinden op basis van vooraf vastgestelde verdeelsleutels (in beginsel: inwoneraantallen). De samenwerkingsconstructie heeft geen invloed op de hoogte van de inwonersbijdrage en de besturen van de twee GGD’en blijven ieder bestuurlijk verantwoordelijk voor de aan haar opgedragen taken. Iedere GGD blijft formeel zelfstandig bevoegd voor haar eigen taken en blijft derhalve ook volledig financieel verantwoordelijk en aansprakelijk
Stichting Projecten GGD De stichting heeft als doelstelling: Het bijdragen aan de volksgezondheid door het ‘ten behoeve van de GGD’ ontwikkelen en uitvoeren van tijdelijke gezondheidsprojecten en overige zaken. Het Dagelijks Bestuur van de GGD fungeert als bestuur en de directeur van de GGD fungeert als directeur (beiden onbezoldigd). De GGD is aansprakelijk voor de financiële resultaten van de stichting en samen vormen ze tevens een fiscale eenheid. De stichting neemt evt. personeel in dienst en detacheert dat bij de GGD voor het uitvoeren van tijdelijke werkzaamheden; de kosten en evt. baten worden integraal doorberekend aan de GGD. De stichting leidt al jaren een ‘slapend’ bestaan; er vinden geen activiteiten plaats en ook het vermogen is nihil. Stichting Bureau Inkoop & Aanbestedingen Zuidoost-Brabant De stichting heeft ten doel het creëren van voordelen op zowel financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor gemeenten en GR'en, o.a. door het faciliteren van het regionaal inkoopbureau. GGD heeft een dienstverleningsovereenkomst (ca. 270.000,-) met Bizob en is middels een AB-lid vertegenwoordigd in de Vergadering van Aangeslotenen Bizob. De aangesloten gemeenten en GR'en delen in eventuele exploitatietekorten en overschotten. Het rekeningresultaat 2022 bedroeg ca. € 614.000 positief en het Eigen Vermogen ultimo 2022 bedroeg ca. € 977.000.
Vereniging GGD GHOR Nederland De vereniging verzorgt als koepelorganisatie van GGD'en en GHOR-bureau's belangenbehartiging op landelijk niveau en voert (gezamenlijke) projecten uit. De directeur van de GGD is vertegenwoordigd in het bestuur, c.q. raad van DPG'en. De GGD betaalt een jaarlijkse contributie (ca. € 100.000,-) gebaseerd op het aantal inwoners. De aangesloten GGD'en delen in eventuele exploitatietekorten en -overschotten. Het rekeningresultaat 2022 bedroeg ca. € 7.000 negatief en het Eigen Vermogen ultimo 2022 bedroeg ca. € 997.000.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
32
7. Financiële begroting 7.1.
Overzicht van baten en lasten
7.2.
Toelichting op baten en lasten
Het overzicht Financiële begroting bevat voor de vergelijkende cijfers 2024 de baten en lasten uit de laatste, niet-geactualiseerde begrotingswijziging 2024. Voor 2025 zijn de baten en lasten uit deze begroting 2024 geactualiseerd en aangepast voor de belangrijkste wijzigingen die worden voorzien voor 2025. De gehanteerde uitgangspunten en de belangrijkste wijzigingen zijn: Algemeen Voor de indexering van kosten en baten in 2025 zijn, conform de in overleg met de gemeenten en de 4 regionale GR’en vastgestelde methodiek, de volgende percentages gehanteerd: •
Loon:
6,7%
•
Prijzen:
3,5%
•
Baten:
5,9% (75% * 6,7% + 25% * 3,5%).
Ook is als gevolg van de CAO 2024 een correctie op de index 2024 verwerkt. Programma Publieke Gezondheid (PG) De personele kosten (4.1.0.) nemen, naast de indexering, ook toe als gevolg van formatie-uitbreiding voor de taakuitbreidingen; een ontwikkeling die zich overigens deels ook al vanaf 2024 laat zien maar nog niet in de programmabegroting 2024 is verwerkt. Rente en afschrijvingen (6.2.0) nemen af omdat steeds minder in software wordt geïnvesteerd. In plaats daarvan wordt gekozen voor SaaS-oplossingen waarvoor jaarlijks licentiekosten moeten worden betaald; deze worden opgenomen bij overige goederen en diensten (14.3.4). De forse toename bij inhuur derden (8.3.0) wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de raming ten behoeve van de Covid-19 basis infrastructuur, waarvoor VWS vanaf 2024 financiering voor beschikbaar stelt. Deze toegenomen inhuur van personeel doet zich al in de loop van 2024 voor, maar is nog niet in de programmabegroting 2024 verwerkt. Overige goederen en diensten (14.3.4) nemen, naast de indexering en bovengenoemde licentiekosten, toe vanwege materiële kosten voor de extra taken en materiële overhead ten behoeve van de hogere formatie. De Inwoner- en JGZ 0-4 kindbijdrage (1.4.2) nemen, naast de indexering 2025, toe vanwege de indexcorrectie 2024 en de stijging van het aantal inwoners.
Toename Contracttaken gemeenten (5.3.4) heeft vooral betrekking op uitbreiding van de taken Bijzondere Zorg (WVGGZ en Wijk GGD) en Inspectie Kinderopvang. Baten Rijk (7.4.1) nemen per saldo fors toe met name vanwege de vergoedingen voor de Covid-19 basis infrastructuur. Deze toename van baten doet zich ook al in de loop van 2024 voor, maar is nog niet in de programmabegroting 2024 verwerkt. Baten instellingen/bedrijven (11.3.4) nemen fors toe, met name vanwege de integratie van de centrumfunctie forensische geneeskunde. Deze toegenomen activiteiten voor de centrumfunctie vinden in 2024 reeds plaats, maar zijn nog niet verwerkt in de programmabegroting 2024.
Baten particulieren (13.3.4) betreft hoofdzakelijk Reizigerszorg. Door de Coronacrisis was de markt voor buitenlandse reizen fors ingezakt. Het herstel hiervan is in 2022 en 2023 ingezet en de verwachting is dat dit herstel zich verder doorzet in 2024 en 2025. Programma Ambulancezorg (AZ) Naast indexering zijn er geen substantiële inhoudelijke ontwikkelingen. Wel is er in 2023 en 2024 een aanzienlijke CAO-stijging geweest (veel hoger dan begroot), die nog niet in de programmabegroting 2024 is verwerkt. Hierdoor is de toename ten opzichte van 2024 hoger dan enkel de index 2025.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
35
7.3.
Specificatie directe kosten en overhead
7.4.
Staat van financieringen
*) vooralsnog wordt er, gegeven de omvang van het Eigen Vermogen, vanuit gegaan dat er naast de langlopende lening geen structurele extra liquiditeitsbehoefte zal zijn in 2025; bij een eventueel tijdelijk liquiditeitstekort zal gebruik gemaakt worden van kasgeldleningen en rekening-courant krediet.
7.5.
Staat van investeringen
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
38
7.6.
Staat van reserves
De beginsaldi zijn veelal ramingen omdat vaak niet (exact) bekend is welke mutaties er in 2024 nog plaats gaan vinden. De mutaties in de bestemmingsreserves hebben een langjarig karakter en beogen een egalisatie van kosten over de jaren. Er worden geen structurele kosten gedekt met incidentele onttrekkingen, noch omgekeerd. Voor de algemene reserves zijn momenteel, gegeven de huidige omzet, de volgende kaderstellende bandbreedtes van toepassing: PG: minimum € 2.000.000 - maximum € 2.400.000 AZ: minimum € 1.500.000 - maximum € 2.000.000
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
39
7.7.
Staat van voorzieningen
De beginsaldi zijn ramingen omdat vaak niet (exact) bekend is welke mutaties er in nog 2024 plaats gaan vinden. Mutaties zijn, voor zover relevant, gebaseerd op de meerjarenramingen. De mutaties in de voorzieningen hebben een langjarig karakter en beogen een egalisatie van kosten over de jaren. Er worden geen structurele kosten gedekt met incidentele onttrekkingen, noch omgekeerd.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
40
7.8.
Meerjarenramingen baten en lasten
8. 8.1.
Bijlagen Berekening inwonerbijdrage 2025
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
43
8.2.
Overzicht inwonerbijdrage en overige bijdragen per gemeente 2025
8.3.
Overzichten indicatieve ontwikkeling gemeentelijke bijdragen t/m 2028
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
45
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
46
8.4.
Overzicht GGD taken
Pijler/taak
Wettelijke taak?
Verplicht bij
Gemeenschappelijke taak?
Wettelijke basis
GGD beleggen? Monitoren, signaleren en adviseren -
Opstellen en uitvoering van lokaal gezondheidsbeleid.
-
Gezondheid monitors
-
J
N
J
Wet PG
Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning
J
J
J
Wet PG
-
Maatwerkonderzoek
J
J
J
Wet PG
-
Preventieprogramma’s
N
N
J
-
J
J
J
Wet PG
Uitvoerende taken gezondheidsbescherming -
Algemene infectieziekten bestrijding
J
J
J
Wet PG
-
TBC-bestrijding
J
J
J
Wet PG
-
SOA-bestrijding
J
J
J
Wet PG
-
Medisch-milieukundige zorg
J
J
J
Wet PG
-
Technische Hygiënezorg
J
J
J
Wet PG
-
Reizigerszorg
N
N
N
-
-
Rijksvaccinatieprogramma
J
J
J
Wet PG
Publieke gezondheid bij rampen en crises -
GGD Crisisteam en GGD Crisisplan .
J
J
J
Wet PG/Wet Toelating zorginstellingen
-
Het leveren van sleutelfunctionarissen voor GHOR-functies
J
N
J
Wet Veiligheidsregio’s
-
Psychosociale hulpverlening bij ingrijpende gebeurtenissen
J
J
J
Wet PG
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
47
Pijler/taak
Wettelijke taak?
Verplicht bij GGD
Gemeenschappelijke taak?
Wettelijke basis
beleggen? Toezicht houden -
Toezicht op Kinderopvang & peuterspeelzalen
J
J
J
Wet kinderopvang
-
Toezicht op tattoo- & piercingshops
J
J
N
Voeding- en Warenwet
-
Toezicht evenementen
J
N
J
Wet PG
Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar
J
N
J
Wet PG
Ambulancezorg
J
N
N
Wet Ambulancevoorzieningen (GGDBZO is vergunninghouder in regio BZO)
Aanvullende taken publieke gezondheid -
Lijkschouwingen
J
N
J
Wet Lijkbezorging
-
Afgeven van euthanasieverklaringen
J
N
J
Euthanasiewet
-
Forensische diensten voor politie
N
N
N
-
-
Publieke Gezondheid asielzoekers
N
N
N
-
-
Uitvoeren taken WVGGZ
J
N
N
WVGGZ
-
Wijk GGD’er
N
N
N
-
-
Mantelzorgondersteuning
N
N
N
-
-
Nu niet zwanger
N
N
N
-
Kansrijke Start
N
N
N
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
48
8.5.
Lijst van Afkortingen
AB
Algemeen Bestuur
ASG
Regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg
AZ
Ambulancezorg
AZN
Ambulance Zorg Nederland
BBV
Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten
BCO
Bron- en Contact Onderzoek
BIZOB
Bureau Inkoop & Aanbestedingen Zuid Oost Brabant
BrOS
Brabantse OmgevingsScan
CAO SGO
Collectieve Arbeidsovereenkomst Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties
DB
Dagelijks Bestuur
DPG
Directeur Publieke Gezondheid
ERF
Electronisch RitFormulier ambulancezorg
FIDO
Wet Financiering Decentrale Overheid
FLO
Functioneel LeeftijdsOntslag
GB
GezondheidsBevordering
GHOR
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio
GMV
Bureau Gezondheid, Milieu en Veiligheid
HKZ
Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector
iJGZ
Integrale jeugdgezondheidszorg (0 -18jr)
IZB
InfectieZiektenBestrijding
JGZ
JeugdGezondheidsZorg
KCC
KlantContactCentrum
NZa
Nederlandse Zorgautoriteit
PBM
Persoonlijke Beschermingsmiddelen
PCM
Puber ContactMoment
PG
Publieke Gezondheid
PGA
Publieke Gezondheid Asielzoekers
Piofach-
Functies op het gebied van Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, functies Financiën, Automatisering, Communicatie, Huisvesting
PLB
Persoonlijk LevensloopBudget
PrEP
Pre-ExpositieProfylaxe (hiv-medicatie)
RAV
Regionale AmbulanceVoorziening
ROAZ
Regionaal Overleg Acute Zorg
RONAZ
Regionaal Overleg Niet Acute Zorg
RVP
RijksVaccinatieProgramma
S&B
Spreiding & Beschikbaarheid ambulancezorg
THZ
Technische HygiëneZorg
VIPP
Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid
VRBZO
Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
VTV
Volksgezondheid Toekomst Verkenning
VVE
Voor- en Vroegschoolse Educatie
WKKGZ
Wet Kwaliteit, Klachten en Geschillen Zorg
WNRA
Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren
WNT
Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector.
WVGGZ
Wet Verplichte Geestelijke GezondheidsZorg
ZW/WGA
ZiekteWet/Wet Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
50
Overzicht ingekomen zienswijzen gemeenten op de ontwerpbegroting 2025 GGD Brabant-Zuidoost Gemeente
Zienswijze
Reactie GGD Bestuur op zienswijze
Asten
De gemeenteraad besluit met betrekking tot de zienswijze:
Indexering: uiteraard houden wij u op de hoogte van
1.
Kennis te nemen van de begroting 2025 Gemeenschappelijke Regeling Brabant-Zuidoost.
de toekomstige ontwikkelingen in de indexering
2.
Geen inhoudelijke opmerkingen te maken dit echter wel onder voorbehoud dat de gehanteerde
zoals die voor de GGD geldt. Zie ook antwoord bij
indexering van Gemeenschappelijke Regeling GGD Brabant-Zuidoost niet hoger is dan de prijsindexering
Eindhoven (indexering).
die de gemeente gaat ontvangen vanuit het Rijk.
Zoals u weet zijn er tussen de 4 grote GR’en en de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt over
Ravijnjaar
het toepassen van indexering. Indexering van de
De raad vraagt om haar actief op de hoogte te houden van verdere ontwikkelen en tevens oog te blijven
bijdrage in het gemeentefonds vanuit het Rijk maakt
houden voor de noodzaak om op de kosten te blijven letten vanwege de nog onzekere financiële tijd waar de
daar geen deel van uit.
gemeente Asten voor staat. Dit vanwege de onduidelijkheid rondom de overheidsfinanciën vanaf 2026. Ravijnjaar: zie antwoord bij Eersel. Bergeijk Best
In de begroting van de GGD wordt op basis van afspraken met de 4 Gemeenschappelijke regelingen geïndexeerd. De indexering is gebaseerd op de Macro Economische Verkenningen 2024. Dit indexcijfer is vastgesteld in september 2023. Op basis van de afspraken is in de begroting 2025 rekening gehouden met een stijging in 2025 van 6,7% voor lonen en van 3,5% voor prijzen. De indexering die wordt toegepast, werkt structureel door in de inwonerbijdragen die gemeenten moeten doen ten gunste van de GGD. Er wordt geen verantwoording afgelegd over de werkelijke loon- en prijsindex ontwikkeling ten opzichte van de geraamde loon- en prijsindex. Dat is jammer, want een verantwoording op dit onderdeel zorgt voor:
1. meer inzicht in de besteding van gemeenschapsgeld; 2. verleggen van focus op de werkelijk benodigde middelen in plaats van vroegtijdig geraamde middelen; 3. een betere duiding van tekorten en overschotten bij de GGD;
Indexering: zie antwoord bij Eindhoven.
4. een beter begrip tussen partijen bij aanpassingen van inwonerbijdragen. Advies over het omgaan met indexering Best verzoekt om verantwoording over de indexering af te leggen via de jaarrekening over de werkelijke indexering ten opzichte van de geraamde indexering. Bladel
De gemeenteraad van Bladel verzoekt de GGD Brabant-Zuidoost om er rekening mee te houden dat de
Ravijnjaren: zie antwoord bij Eersel.
gemeentelijke bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen onder druk kunnen komen te staan door de ‘ravijnjaren’ vanaf 2026. Wij verzoeken u daar alvast op in te spelen en de wijze waarop u dit doet specifiek te
Medische arrestantenzorg: zie antwoord bij
verwerken in de Programmabegroting 2025. Daarnaast spreekt de gemeenteraad haar zorg uit over de
Cranendonck.
afhankelijkheid van secundaire werkzaamheden zoals de medische arrestantenzorg, waardoor bij het wegvallen ervan bepaalde kosten ten laste komen van gemeenten. De gemeenteraad vraagt de GGD Brabant-
Afhankelijkheid van secundaire werkzaamheden:
Zuidoost te onderzoeken hoe zij minder afhankelijk kan worden van secundaire werkzaamheden zonder dat
de GGD heeft een omvangrijk en gevarieerd pakket
dit ten koste gaat van de kwaliteit van de primaire taken en een te hoge stijging van de gemeentelijke
aan contracttaken. Dit takenpakket voeren wij uit in
bijdragen.
opdracht van onze gemeenten (bijv. Toezicht op kinderopvang) en van derden (zoals zorgverzekeraars, politie en COA). We zien de contracttaken van de GGD overigens niet als secundaire taken omdat zij een positieve bijdrage leveren aan de gezondheid van onze inwoners. Bovendien liggen de contracttaken in het verlengde van onze wettelijke taken. Het wegvallen van contracttaken kan een risico vormen voor zowel de GGD als onze gemeenten. We hebben dit opgenomen in een risico analyse (zie betreffende paragraaf in de begroting). De opgebouwde algemene reserve bij de GGD is mede bedoeld om deze risico's op te vangen. In de GR is bepaald dat wanneer bij opzegging van de uitvoering van
gezamenlijke taken of van langdurige contracttaken met een substantiële omvang, de betrokken gemeente aan de GGD Brabant-Zuidoost het daaruit voortvloeiende financiële nadeel vergoedt, zoals het Algemeen Bestuur dit situationeel vaststelt. De financiële gevolgen van beëindiging van een contracttaak door een derde, kan meestal niet op die derde verhaald worden. Cranendonck
Vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) speelt de GGD een
IZA & GALA: wij zijn blij met deze steun in onze rug.
belangrijke spilfunctie voor ons als gemeente als het gaat om het ondersteunen van het opzetten van een
Ook wij zien een spilfunctie van de GGD bij het
regionale preventie infrastructuur en kennisinfrastructuur. Ook bij de regionale ontwikkeling van lokale
opzetten van een regionale preventie infrastructuur,
implementatie van de ketenaanpakken zien wij de ondersteunende rol van de GGD als een must. Doel voor
een kennisinfrastructuur en het ontwikkelen en
ons is om een structurele invulling te geven aan de samenwerking zodat we onze gezamenlijke
implementeren van de verschillende
gezondheidsdoelen op die manier kunnen behalen.
ketenaanpakken. Daarnaast zien wij ook een rol
Door een tekort aan forensisch artsen waar ook de GGD BZO mee te kampen heeft, werkt ze nauw samen
weggelegd voor de GGD bij het monitoren van
met de GGD Hart voor Brabant. In de praktijk is er sprake van 1 gezamenlijk forensisch team waarvoor de
effecten van bovenstaande
centrumfunctie bij de GGD BZO belegd is. De politie is in het najaar van 2023 gestart met de aanbesteding
programma’s/initiatieven, deelname aan
van de medische arrestantenzorg. Mocht dit werk niet gegund worden aan de GGD BZO, dan verliest de GGD
programma- en projectmanagement en de juiste
BZO een groot deel van haar inkomsten. Ze gaat er nu vanuit dat de opdracht gegund wordt. De gemeente
ambulancezorg als onderdeel van de acute
Cranendonck wenst op de hoogte te worden gehouden van dit proces en de uitkomsten hiervan omdat het
zorgketen (thema binnen IZA).
mogelijk flinke financiële gevolgen kan hebben wanneer niet gegund wordt. Medische arrestantenzorg: wij houden u op de hoogte van het aanbestedingsproces medische arrestantenzorg door de politie. De politie heeft haar besluitvorming m.b.t. deze aanbesteding uitgesteld tot 1 augustus 2024. Mocht deze
opdracht niet aan de GGD gegund worden dan brengen we de financiële gevolgen in beeld. Deurne
De raad heeft besloten geen zienswijze in te dienen op de ontwerp programmabegroting 2025.
Eersel
De gemeente Eersel staat voor grote financiële uitdagingen, net als veel andere gemeenten. Ook voor de
Ravijnjaar/ombuigingen en bezuinigingen: de GGD
gemeente Eersel geldt 2026 als ‘het ravijnjaar’. Op 1 maart 2024 heeft de VNG een begrotingsadvies
begrijpt dat het naderende ‘ravijnjaar’ 2026
uitgebracht. Wij vragen de GGD-Brabant-Zuidoost dit advies ook in ogenschouw te nemen. Dat betekent in het
gevolgen voor de GGD met zich mee kan gaan
kort:
brengen. De GGD wil in aanloop naar de Kadernota
•
• •
Bereid ombuigingen voor indien de korting van € 3 miljard vanaf 2026 niet wordt teruggedraaid of
2026 en de Programmabegroting 2026 zich hierop
verzacht. Breng deze zo goed mogelijk in kaart, maar zet ze nog niet in gang. - Presenteer deze gevolgen
gaan voorbereiden door de taken en
financieel én inhoudelijk zo scherp mogelijk.
verantwoordelijkheden door te lichten om
Betrek daarbij het advies van de Taskforce Taken en Middelen, die aangeven vooral te focussen op taken
vervolgens mogelijkheden en scenario’s voor
in medebewind.
ombuigingen te bepalen Daarbij willen we naast de
Beschrijf in ieder geval de vijf meest significante ombuigingsmaatregelen, hun consequenties en het
inhoudelijke ook de financiële gevolgen van deze
taakveld dat daarmee geraakt wordt.
ombuigingen in beeld gaan brengen.. We verkennen
We verwachten dat onze verbonden partijen, net als de gemeente Eersel, dit advies opvolgen. Dat de GGD
hiermee breed de mogelijke ombuigingen: van
hiermee haar budgetten kritisch beoordeelt en waar nodig in de toekomst gaat bezuinigen om bij te dragen
veranderingen in de dienstverlening, in de
aan het sluitend maken van de begrotingen van de diverse gemeenten.
bedrijfsvoering tot verdergaande samenwerking met andere organisaties (o.a. met andere GGD’en). De GGD gaat hierbij kritisch kijken naar haar kerntaken en contracttaken . Hierbij dienen we ook de gevolgen van de schaalsprong in de regio en overige ontwikkelingen zoals die op het gebied van IZA/GALA mee te nemen. Uitgangspunt bij dit alles blijft een sluitende begroting. Voor afstemming van de diverse hieruit voortkomende mogelijkheden en scenario’s wordt einde van dit jaar een werkconferentie gehouden
voor AB-leden en ambtenaren Publieke Gezondheid. De uitkomsten van dit voornamelijk op taak-inhoud gerichte proces en de vervolgens vast te stellen (financiële) gevolgen hiervan zullen voor zover mogelijk worden verwerkt in zowel de Kadernota 2026 die we eind december 2024 aan onze gemeenten willen aanbieden als in de ontwerp Programmabegroting 2026 die we in maart 2025 voor een zienswijze aan onze gemeenten willen aanbieden.. Een belangrijk criterium dat we bij dit proces hanteren is dat we willen voorkomen dat ombuigingen leiden tot minder toegankelijke zorg voor de meest kwetsbare inwoners. Eindhoven
U geeft aan dat er op dit moment een landelijk verkenning naar de positie van de Rijksregeling Aanvullende
Seksuele gezondheid: Het bureau AEF heeft i.o.v.
Seksuele Gezondheidszorg loopt. De uitkomst van deze verkenning wordt binnenkort verwacht. We
VWS deze verkenning uitgevoerd en heeft daarover
ontvangen graag de resultaten van de verkenning, inclusief het voorstel van de GGD om de collectieve
in november 2023 gerapporteerd.
preventie en het outreachend werken gericht op groepen die we nu nog onvoldoende bereiken mogelijk te
De verantwoordelijke staatsecretaris heeft zijn
maken.
reactie op deze verkenning in december met de Tweede Kamer gedeeld. De GGD bereidt plannen voor om collectieve preventie en outreachend werken voor kwetsbare groepen mogelijk te maken. Deze plannen worden het komend najaar in het GGD-bestuur besproken. De huidige ASG-regeling bevat geen middelen voor collectieve preventie en outreachend werken. Het is op dit moment onduidelijk of er vanuit het Rijk vanaf 2025
voldoende extra middelen komen om dit mogelijk te maken. De Minister heeft aangegeven dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de collectieve preventieve taken op het gebied seksuele gezondheid. De GGD heeft achterstanden opgelopen op de terreinen informatieveiligheid, informatiehuishouding en
Informatieveiligheid, archiefbeheer en
risicomanagement. Vanaf 2023 heeft u middelen ontvangen om de informatieveiligheid, de
risicomanagement: wij houden u op de hoogte van
informatiehuishouding en het risicomanagement op een adequaat niveau te brengen. Wij danken u voor de
de verbeterstappen die wij in 2024 zetten op de
positieve resultaten die u heeft gerealiseerd. Toch dienen er nog stappen gezet te worden om op het
terreinen informatieveiligheid,
gewenste niveau te komen. Zo ook met betrekking tot het niveau van het archiefbeheer, waarvoor een
informatiehuishouding (archiefbeheer) en
verbeterplan is vastgesteld. We worden graag geïnformeerd over de voortgang.
risicomanagement.
Eind 2023 is een landelijk onderzoek afgerond naar de herijking van de formatienormering bij infectieziekte
Formatienormering infectieziektebestrijding:
bestrijding door GGD'en op basis waarvan er advies is uitgebracht. We gaan graag met in gesprek over de
uiteraard zijn wij bereid met u in gesprek te gaan
voorwaarden om aan de zeven wettelijke kerntaken van infectieziektebestrijding te kunnen voldoen.
over de voorwaarden om te voldoen aan de 7 wettelijke taken m.b.t. infectieziektebestrijding. Wij verwachten extra Rijksmiddelen om hieraan gestalte te kunnen geven.
In de Ontwerp Programmabegroting 2025 is een raming van de algemene index in 2025 voor loonkosten en
Indexering: zodra er meer bekend is over de CAO
materiele kosten van 5,9% verwerkt. Omdat het niet is uitgesloten dat de werkelijke index lager zal uitvallen
2025 zullen wij met een begrotingswijziging 2025
(o.a. afhankelijk van de nog vast te stellen CAO- afspraken voor 2025) vinden wij het raadzaam om bij het
komen indien de definitieve indexering substantieel
definitief worden van deze CAO, de algemene index opnieuw te berekenen en bij een materieel verschil een
afwijkt van geraamde indexering en deze met de
begrotingswijziging aan de gemeenten aan te bieden. We gaan ervan uit dat bij het bepalen van de definitieve
financiële ambtenaren bespreken.
algemene index 2025 de financiële ambtenaren van de GR- gemeenten worden betrokken.
Tevens verzoeken wij u inzicht te geven in de oorzaak van het te grote ziekteverzuim en de te nemen
Ziekteverzuim: de GGD heeft onlangs haar aanpak
maatregelen en de benodigde middelen om het ziekteverzuim terug te dringen, expliciet in de begroting 2025
van het ziekteverzuim geactualiseerd. Elementen
GGD BZO en toekomstige begrotingen op te nemen. En blijvend en actief op het ziekteverzuim te sturen en
van de aanpak zijn o.a. betrouwbare stuurinformatie
hierover periodiek te rapporteren.
voor het management, managers trainen in hun rol bij voorkomen van en begeleiden bij ziekteverzuim, het verzuimprotocol in lijn brengen met het verzuimbeleid en verzuimpreventie als vast onderdeel bij de gesprekken tussen management en medewerkers. Directie en management sturen actief op (het voorkomen van) ziekteverzuim. Het streven is om elk half jaar het ziekteverzuim met 0,5 % terug te brengen zodat deze weer onder de 5 % komt. Via de periodieke bestuurlijke rapportages wordt het GGDbestuur op de hoogte gehouden van het ziekteverzuim bij de GGD. Een analyse van het ziekteverzuim in 2023 is beschikbaar en kunnen we desgewenst met u delen (op te vragen bij de bestuurssecretaris).
De vaccinatiegraad onder kinderen daalt, want steeds minder kinderen volgen het gehele
Vaccinatiegraad onder kinderen: de
Rijksvaccinatieprogramma. Er zijn recent meerdere niet-gevaccineerde kinderen besmet met mazelen en
vaccinatiegraad onder kinderen laat de laatste jaren
andere besmettelijke ziekten waartegen gevaccineerd kan worden. We vragen uw extra aandacht voor het
een dalende trend zien. Dat is een landelijke trend.
nemen van specifieke maatregelen om de algemene vaccinatiegraad te verbeteren.
We zien dat in de voorjaarscampagne 2024 de deelname 1 tot 3 % is gestegen t.o.v. de voorjaarscampagne in 2023. Mogelijk dat de mazelenuitbraak in onze regio daar invloed op heeft gehad. De GGD maakt momenteel een plan met
specifieke maatregelen (gericht op specifieke doelgroepen en wijken) om de vaccinatiegraad te verhogen. Dat plan wordt, inclusief de financiële gevolgen, dit najaar voorgelegd aan het GGDbestuur. In juli 2024 maakt het RIVM de actuele cijfers m.b.t. vaccinatiegraad bekend. De GGD zet die om in factsheets per gemeente en publiceert die op haar website (september). Gemert-Bakel
Akkoord met de ontwerp programmabegroting 2025.
Covidbestrijding: we gaan ervan uit dat het
•
Covidbestrijding: U heeft de basisinfrastructuur voor Covidbestrijding doorgetrokken in de begroting
vaccineren van risicogroepen tegen Covid-19 de
2025, echter is het nog onzeker of u hiervoor ook na 2024 financiering vanuit het rijk ontvangt. Wij gaan
komende jaren jaarlijks zal terugkeren en het Rijk
ervanuit dat u dit meeneemt in uw bedrijfsvoering en uw bedrijfsvoering tijdig aanpast indien u hier na
deze kosten zal blijven dekken. In 2024 ontvangen
2024 geen financiering vanuit het rijk meer voor ontvangt.
we financiering hiervoor. De hoogte ervan is momenteel een onderwerp van overleg tussen GGD
•
Ravijnjaren: vanaf 2026 worden alle gemeenten zwaar gekort op het gemeentefonds, ook wel ravijnjaren
GHOR Nederland en VWS. We verwachten dat het
genoemd. Recent is het Rijk in hun Voorjaarsnota gemeente financieel enigszins tegemoetgekomen,
voor onze GGD kostendekkend zal zijn in 2024.
maar de korting blijft fors. Als het ravijn niet gedicht wordt dan zijn ombuigingen op een gegeven moment noodzakelijk. De gemeente staat dan voor financieel lastige keuzes, die links- of rechtsom de
Ravijnjaren: zie antwoord bij Eersel.
inwoners zullen raken. Gemeenschappelijke regelingen vormen een substantieel deel van onze
•
begroting. Wij willen van deze zienswijze gebruik maken om aan te kondigen dat in het geval van
Systematiek van indexeren: de berekeningen in de
ombuigingen wij een evenredige bijdrage van gemeenschappelijke regelingen daarin zullen vragen.
meerjarenbegroting van de gemeentelijke bijdragen
Systematiek van indexeren: u heeft niet enkel de begroting structureel geïndexeerd voor het jaar 2025
met indexering is slechts indicatief en heeft geen
maar ook voor de jaren 2026 tot en met 2028. Dit wordt ramen tegen lopende prijzen genoemd. Daarin
enkele besluitvormende betekenis. Het staat elke
vormt u een minderheid. Andere gemeenschappelijke regelingen indexeren enkel 2025 structureel, de
gemeente vervolgens vrij om in haar eigen
systematiek van constante prijzen. Wij willen u vragen in de Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-
meerjarenbegroting andere uitgangspunten te
2028 enkel het jaar 2025 structureel te indexeren. Hiermee sluit u aan op de systematiek in onze
hanteren. De methode van lopende prijzen wordt in
begroting en de systematiek van de andere gemeenschappelijke regelingen. Door uw manier van
de GGD-begroting als sinds jaar en dag gehanteerd.
begroten wordt onze eigen meerjarenbegroting 2026-2028 voor die jaren namelijk onterecht te veel belast. Dat is onwenselijk, helemaal met het oog op de ravijnjaren. Geldrop-Mierlo
•
Regionale ontwikkelingen. Het is goed om te lezen dat de GGD haar meerjarenbeleid koppelt aan de
Regionale ontwikkelingen (IZA & GALA): wij
ontwikkelingen rondom het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord
danken u voor uw aanmoediging als belangrijke
(GALA). Daarin moedigen wij de GGD aan om haar rol als belangrijke ketenpartner op het gebied van
ketenpartner en regionale bruggenbouwer op het
preventie en gezondheidszorg te pakken en daarin als brug te fungeren tussen de landelijke en regionale
gebied van preventie en gezondheidszorg. De
partijen enerzijds, en de individuele gemeenten anderzijds. Juist ook door mee te bewegen in deze
schaalsprong in de regio zal gevolgen hebben voor
ontwikkelingen, kan de GGD zorgen voor een wendbaardere organisatie ten aanzien van bijvoorbeeld de
de gezondheidszorg in onze regio. In het kader van
verwachte schaalsprong in de Brainportregio en de mogelijke toekomstige (crisis)noodopvang van
IZA wordt dit thema opgepakt.
asielzoekers. •
•
Arbeidsmarktkrapte. Wij onderschrijven de uitdagingen in de jeugdgezondheidszorg (JGZ) ten aanzien
Arbeidsmarktkrapte & schaalsprong: ook de GGD
van arbeidsmarktkrapte, toegenomen problematiek en complexiteit, instroom van expats en lange
heeft te maken met de gevolgen van de
wachtlijsten. Het is begrijpelijk dat gezocht wordt naar slimme keuzes om de dienstverlening te kunnen
arbeidsmarktkrapte in onze regio. Niet alleen bij
garanderen, zoals online dienstverlening. Tegelijkertijd verzoeken wij u wel aandacht te (blijven) houden
JGZ maar ook bij andere GGD-onderdelen. De
voor de menselijke maat. Daarbij roepen wij u ook op om in de dienstverlening rekening te houden met
schaalsprong in onze regio speelt daarbij ook een
de grote instroom van expats die nog verwacht wordt als gevolg van de schaalsprong in de
rol. Uiteraard zullen wij bruikbare innovaties (zoals
Brainportregio.
online werken en AI) implementeren in onze
Infectieziekte bestrijding en pandemische paraatheid. Met de Covid-19 pandemie nog vers in het
dienstverlening. De instroom van expats in onze
geheugen, is het goed om te lezen dat de GGD inzet op het versterken van de pandemische paraatheid
regio merken wij al enige jaren in onze
en de capaciteit bij Infectieziekte bestrijding (IZB). Uit het rapport van adviesbureau Berenschot komt
dienstverlening en de verwachting is dat het aantal
echter naar voren dat de huidige formatienorm (9,3 fte) ontoereikend is en er naar een formatie van 30