A Ter kennisname geanonimiseerd
Tekst van het document
Ingekomen stukken Nummering
2025-05-A1
Onderwerp
A1 VRBZO reactie op zienswijzen 1e. begrotwijz. 2025 pdf
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
31-03-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A1 VRBZO reactie op zienswijzen 1e. begrotwijz. 2025 pdf
Nummering
2025-05-A2
Onderwerp
A2 Rapport en Onderzoek Armoedefonds
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
07-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A2 Rapport en Onderzoek Armoedefonds
Nummering
2025-05-A3
Onderwerp
A3 Gemeente Cranendonck inzake Motie indexering bijdragen gemeenschappelijke regelingen
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
08-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A3 Gemeente Cranendonck inzake Motie indexering bijdragen gemeenschappelijke regelingen
Nummering
2025-05-A4
Onderwerp
A4 Senzer jaarstukken 2024
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
08-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A4 Senzer jaarstukken 2024
1
Nummering
2025-05-A5
Onderwerp
A5 Provincie Noord Brabant Begrotingscirculaire
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
15-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A5 Provincie Noord-Brabant Begrotingscirculaire
Nummering
2025-05-A6
Onderwerp
A6 Ap Cloosterman Eerder voorjaar
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
15-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A6 Ap Cloosterman Eerder voorjaar
Nummering
2025-05-A7
Onderwerp
A7 Informatiebrief GR Blink
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
16-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A7 Informatiebrief GR Blink GEANONIMISEERD
Nummering
2025-05-A8
Onderwerp
A8 Jaaroverzicht Van Gogh Nationaal Park
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
17-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A8 Jaaroverzicht Van Gogh Nationaal Park
2
Nummering
2025-05-A9
Onderwerp
A9 Koester de schuldhulp door vrijwilligers GEANONIMISEERD
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
17-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A9 Koester de schuldhulp door vrijwilligers GEANONIMISEERD
Nummering
2025-05-A10
Onderwerp
A10 Prisma Helmond Standpunt en waarschuwingsbrief (GEANONIMISEERD)
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
17-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A10 Prisma Helmond Standpunt en waarschuwingsbrief (GEANONIMISEERD)
Nummering
2025-05-A11
Onderwerp
A11 Stedelijk Gebied Eindhoven Jaarverslag 2024
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
22-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A11 Stedelijk Gebied Eindhoven Jaarverslag 2024
Nummering
2025-05-A12
Onderwerp
A12 Voortgangsrapportage 2024 Regio Deal Brainport Eindhoven
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
23-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A12 Voortgangsrapportage 2024 Regio Deal Brainport Eindhoven
3
Nummering
2025-05-A13
Onderwerp
A13 Actie voor kinderrechten in uw gemeente
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
28-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A13 Actie voor kinderrechten in uw gemeente
Nummering
2025-05-A14
Onderwerp
A14 Voorlopige jaarstukken 2024 ODZOB en actuele ontwikkelingen
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
25-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A14 Voorlopige jaarstukken 2024 ODZOB en actuele ontwikkelingen
Nummering
2025-05-A15
Onderwerp
A15 Dhr Cloosterman Stroomuitval door sabotage aan windturbines op zee
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
28-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A15 Dhr Cloosterman Stroomuitval door sabotage aan windturbines op zee
Nummering
2025-05-A16
Onderwerp
A16 MRE Jaarrekening 2024
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
28-04-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A16 MRE Jaarrekening 2024
4
Nummering
2025-05-A17
Onderwerp
A17 Kwartaalbericht VRBZO 2025 Q1
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
01-05-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A17 Kwartaalbericht VRBZO 2025-Q1
Nummering
2025-05-018
Onderwerp
A18 Concept Jaarstukken VRBZO 2024
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
06-05-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A18 Concept Jaarstukken VRBZO 2024
Nummering
2025-05-A19
Onderwerp
A19 Voortgang kerntakendiscussie GGD
Categorie
A Ter kennisname
Datum ontvangst
06-05-2025
Datum raadsvergadering
20-05-2025
Hoofddocument
A19 Voortgang kerntakendiscussie GGD
A1 VRBZO reactie op zienswijzen 1e. begrotwijz. 2025 pdf
Het bestand A1 VRBZO reactie op zienswijzen 1e. begrotwijz. 2025 pdf kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.raadsinformatie.nl/document/15343767/1/A1+VRBZO+reactie+op+zien swijzen+1e_+begrotwijz_+2025+pdf?connection_type=17&connection_id=11700486
A2 Rapport en Onderzoek Armoedefonds
Het bestand A2 Rapport en Onderzoek Armoedefonds kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.raadsinformatie.nl/document/15383813/1/A2+Rapport+en+Onderzoek +Armoedefonds?connection_type=17&connection_id=11726848
(
Tf
|l ) I ELAN o
U,rnA-uì.¡",
p oó
rht,n
(Lb
Motie vreemd aan de orde van de dag
Pt',, B dtt..."Lt- 3 * z-пs-
De raad van de gemeente Cranendonck, in vergadering bijeen op 11 maart 2025,
ZIET DAT:
veranderen. Vroeger werd dit bedrag geïndexeerd volgens een methode die 'trap-op-trap-af ' heette. Dit betekende dat ats de overheid meer uitgaf, gemeenten ook meer kregen, en andersom Nu wordt de manier waarop gemeenten getd krijgen gekoppetd aan hoe goed het economisch gaat in Nedertand, gemeten door het Bruto Binnentands Product (BBP). Deze verandering heeft ook invtoed op hoe de bedragen worden aangepast aan inftatie en loonsverhogingen. De nieuwe manier van indexeren is niet automatisch hetzetfde ats hoe onze gemeenschappetijke regetingen hun prijzen en lonen aanpassen. Die gebruiken andere cijfers uit economische voorspettingen, nametijk de Macro Economische Verkenningen: Loonvoet overheid en IMOC (materiete
overheidsconsumptie). gemeente ontvangt uit het gemeentefonds, de grootste inkomstenbron van de gemeente, wordt geindexeerd met 2,30/o. En de bijdragen van de gemeente Cranendonck aan de gemeenschappetijke regetingen worden geïndexeerd meT4,7o/o, btijkens de gezamentijke beteidsnotitie Kaders P&C documenten 4GR.
gemeenschappetijke regeLingen, terwijt dit niet wordt gecompenseerd door de indexering van de bijdrage die de gemeente ontvangt uit het gemeentefonds. VINDT DAT:
hogere geindexeerde bijdrage betaatt aan gemeenschappelijke regetingen dan dat zij qua indexatie wordt gecompenseerd door het Gemeentefonds.
te krijgen in de financiëte gevotgen van deze situatie. gemeentefonds op etkaar af te stemmen, de financiëte stabititeit van de gemeente wordt verbeterd. Het tevert nametijk een structurete besparing op en zorgt voor hetderheid. BESLUIT:
gemeenschappetijke regetingen een overzicht naar de gemeenteraad te sturen met daarin overzichtetij k wee rgegeven :
o wetk bedrag per gemeenschappelijke regeting wordt bespaard ats we de bijdragen aan de gemeenschappetijke regetingen voortaan indexeren met hetzetfde indexatiepercentage ats het percentage waarmee de bijdrage uit het Gemeentefonds wordt geïndexeerd.
besturen van atle gemeenschappetijke regetingen waaraan Cranendonck deetneemt.
wwwetêrl-qranendonekJlt etan.cranendonck@gmaìteom
'l:l l¡ ELAN
pfoé
besturen, van atle gemeenschappetijke regetingen waaraan de gemeente Cranendonck
deelneemt.
En gaat over tot de orde van de dag.
Namens de fractie ELAN,
Pro6,
G
A.
de Burgt
www.elêlì efâr]endoxoKnt e1an,,Çlan€ndoflqk@gmait,com
fí ELAN pfoé Bijtage
Beste gemeenteraad,
Samen met uw gemeente nemen wij deet aan een (of meerdere) gemeenschappetijke regeting(en). De komende jaren staan we ats gemeenten voor de uitdaging om de
gemeentefinanciën stuitend te krijgen. Voor veeI gemeenten vormen de bijdragen aan de gemeenschappetijke regetingen een aanmerketijke post binnen de eigen begroting. Het vatt in dat kader tastig uit te teggen dat de indexaties van de bijdragen van gemeenten aan gemeenschappetijke regelingen met een hoger percentage worden geïndexeerd (4,7o/o) dan het
indexatiepercentage waarmee de bijdrage uit het Gemeentefonds wordt geïndexeerd (2,3o/o). Kortom: uw gemeente betaatt jaa rlijks2,4o/o uit eigen zak extra bij. Schematisch ziet dat er ats votgt uit.
lndexatie 2,370 Uitker¡ng
lndexatie 4,70lo
Gemeente
Gemeenschappetijl<e
Gemeentefonds
reget¡ng
Wij verzoeken u dan ook om bij de begrotingsbehandeting van de begrotingen van uw
gemeenschappetijke regetingen, in een zienswijze op de begroting, het verzoek op te nemen om de indexatiepercentages van uw gemeenschappetijke regetingen bijte stetten naar het
indexatiepercentage van de bijdrage die uw gemeente ontvangt uit het Gemeentefonds. Bijvragen of bij de behoefte aan verheldering kunt u contact opnemen met Geert Rijkers, b e re i k b a a r vi a
geejlijkels @ ra a d -_c ra n e¡d o¡el<.n t.
www.elan-cranendonck-nl elan,cranendoxek@gmait.eom
A4 Senzer jaarstukken 2024
Het bestand A4 Senzer jaarstukken 2024 kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.raadsinformatie.nl/document/15392523/1/A4+Senzer+jaarstukken+20 24?connection_type=17&connection_id=11734174
Brabantlaan 1 Postbus 90151 5200 MC ’s-Hertogenbosch Telefoon (073) 681 28 12
Gemeenteraden in Noord-Brabant
Fax (073) 680 76 80 www.brabant.nl IBAN NL86INGB0674560043
Bereikbaarheid openbaar vervoer en fiets: www.brabant.nl/route
Onderwerp
Begrotingscirculaire 2025
Datum
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627 Uw kenmerk
Geachte raadsleden,
Contactpersoon
Ieder jaar krijgt u van ons uitgangspunten voor de komende begroting (begrotingscirculaire). Hiermee informeren wij u over actuele onderwerpen en geven we u duidelijkheid over de manier waarop wij de komende begroting en meerjarenraming beoordelen. De informatie in deze circulaire is belangrijk voor het opstellen en het vaststellen van de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029.
Telefoon
(073) 681 28 12 Email
ibt@brabant.nl Bijlage(n)
-
De gemeenteraad heeft de verantwoordelijkheid om de gemeente financieel gezond te houden. De financieel toezichthouder is er om gemeenten en gemeenschappelijke regelingen te helpen met het behouden van die gezonde financiële huishouding. De basis voor het financieel toezicht ligt in artikel 203 van de Gemeentewet. Naast de Gemeentewet gebruiken wij ook het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK 2020 Gemeenten) als kaders voor het toezicht. Op basis van de Gemeentewet moeten gemeenten een begroting vaststellen die structureel en reëel in evenwicht is. Dit betekent: •
Dat structurele lasten gedekt worden met structurele baten. Jaarlijks terugkerende taken moeten met de jaarlijks terugkerende opbrengsten kunnen worden bekostigd.
•
Dat de lasten en baten reëel geraamd worden. Concreet houdt dit in dat er een goede inschatting wordt gemaakt van hoeveel taken zullen kosten, hoeveel opbrengsten er binnen zullen komen en hoeveel eventueel bespaard kan worden met het nemen van maatregelen.
Duidelijkheid vanuit het toezicht
Datum
Momenteel zijn er veel ontwikkelingen die de gemeentefinanciën en het financieel toezicht daarop raken. We merken dat er behoefte is aan verduidelijking van ons standpunt. Als financieel toezichthouder houden wij ons aan de geldende wet- en regelgeving en lopen we niet vooruit op eventuele ontwikkelingen met betrekking tot het financieel toezicht. Dit betekent dat we de begroting 2026, net als in andere jaren, zullen beoordelen op het wettelijk criterium van structureel en reëel evenwicht.
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627
We hebben begrip voor de financiële problematiek van gemeenten en vinden dat het Rijk moet zorgen voor een goede balans tussen taken en middelen voor gemeenten, zoals bedoeld in de Financiële-verhoudingswet. Wij zullen onze onafhankelijke rol als toezichthouder blijven vervullen. Dit betekent dat wij eraan vasthouden dat de begroting 2026 structureel en reëel in evenwicht moet zijn. Of als dat niet zo is, dat aannemelijk is dat dit evenwicht uiterlijk in het laatste jaar van de meerjarenraming tot stand wordt gebracht. Voor 1 januari 2026 krijgt iedere gemeente van ons een brief over de toezichtvorm voor 2026. Repressief (regulier) toezicht is standaard. Dit geldt als de begroting voldoet aan de eisen. Preventief (verscherpt) toezicht is uitzondering. Dat geldt als de begroting en meerjarenraming niet structureel en reëel in evenwicht zijn. Heeft u vragen over deze circulaire? Of over de vertaling hiervan in de begroting? Neem dan gerust contact op met de ambtelijke contactpersoon voor uw gemeente. Actualiteiten Terugloop algemene uitkering 2026
Gemeenten ontvangen vanaf 2026 structureel minder geld uit het gemeentefonds van de Rijksoverheid, de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. Dit heeft te maken met de overgang van de oude naar de nieuwe financieringssystematiek van het gemeentefonds. De verwachting is dat deze overgang leidt tot een terugloop van € 2,3 miljard aan inkomsten voor gemeenten. Hierdoor komt uw begroting meer onder druk te staan. Gemeenten en het Rijk zijn in gesprek, maar het is nog niet duidelijk of er extra middelen beschikbaar komen. We vragen u om tijdig maatregelen te nemen voor het presenteren van een structureel en reëel sluitende begroting. Dit kan bijvoorbeeld door te bezuinigen, inkomsten te verhogen of een combinatie van beide. Herijking gemeentefonds
Vanaf 1 januari 2023 is het verdeelmodel van het gemeentefonds herzien, met als doel een stabiel verdeelmodel dat zoveel mogelijk aansluit bij de kosten van
2/11
de gemeenten. Een ‘ingroeipad’ zorgt ervoor dat de gevolgen van de herziening beperkt blijven. Daarvoor krijgen nadeelgemeenten een suppletieuitkering, die de hoogte van de herverdeeleffecten beperkt. De bedragen voor 2026 en verder voor de suppletie-uitkering zijn afhankelijk van verdere besluitvorming. In afwachting hiervan heeft het Rijk besloten voor 2026 uit te gaan van de stand 2025 en dus de suppletie-uitkering door te trekken. Tot 2027 blijven de financiële gevolgen hierdoor beperkt tot maximaal € 37,50 per inwoner. Dat geldt voor alle gemeenten. Daarbij maakt het niet uit of uw gemeente voordeel of nadeel heeft van het nieuwe verdeelmodel.
Datum
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627
Voor sommige gemeenten is het voor- of nadeel van de herverdeling groter dan € 37,50 per inwoner. Verwacht u een groter voordeel door de herverdeling dan € 37,50? Dan kunt u hier nog geen rekening mee houden. Verwacht u een groter nadeel dan € 37,50? Dan kunt u hier uit voorzichtigheids-overwegingen rekening mee houden in uw raming. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft in een brief aan de Tweede Kamer aangekondigd dat er vanaf 2027 een nieuwe stap zal worden gemaakt in het ingroeipad. De aanpassingen in het model per 1 januari 2027 worden uiterlijk in het voorjaar van 2026 met de Tweede Kamer gedeeld. Eigen bijdrage WMO
Het kabinet is van plan om voor een aantal voorzieningen binnen de Wmo 2015, namelijk de voorzieningen waar nu het abonnementstarief voor geldt, een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren. Het Rijk verwacht dat de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage de druk op het gebruik van Wmo-voorzieningen verlaagt. Daardoor zou de Wmo voor gemeenten langer betaalbaar blijven. Vorig jaar informeerden we u dat de ingangsdatum van deze bijdrage was verschoven naar 1 januari 2026. Het kabinet heeft aangekondigd de ingangsdatum verder te verschuiven naar 1 januari 2027. Indien u de verwachte inkomsten vanaf 2027 raamt, dient u de hoogte van de opbrengsten goed te kunnen onderbouwen. Bij de Voorjaarsnota 2025 wordt meer bekend over de wijze waarop de vertraging in invoering doorwerkt op het gemeentefonds. Extra middelen jeugdzorg
In de septembercirculaire 2024 bent u geïnformeerd over het definitief laten vervallen van de besparing op jeugdzorg. Het gaat om € 500 miljoen in 2026 en € 511 miljoen vanaf 2027. Deze middelen worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Echter, de geplande bezuiniging van € 1 miljard op de jeugdzorg via de Hervormingsagenda Jeugd blijft vooralsnog overeind. Daarnaast mogen gemeenten in de jaarschijven 2026, 2027 en 2028 aanvullende middelen, zoals die in de Hervormingsagenda Jeugd zijn afgesproken, als structurele en reële raming in de meerjarenbegroting meenemen. Concreet gaat het om respectievelijk € 284 miljoen, € 211 miljoen
3/11
en € 250 miljoen. Voor 2029 is nog niet bekend of en hoe aanvullende middelen in de begroting opgenomen kunnen worden. Wanneer hier meer over bekend is zullen we u informeren.
Datum
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627
Eind januari 2025 heeft de deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd het rapport ‘Groeipijn’ gepubliceerd, waarbij onderzoek is gedaan naar de hervormingsplannen en de betaalbaarheid van de jeugdzorg. In het rapport zijn een aantal aanbevelingen gedaan, waarbij de commissie oproept om financiële afspraken tussen het Rijk en de gemeenten te herijken. Hierover vindt vervolgoverleg plaats tussen gemeenten en rijk. De verwachting is dat de financiële uitkomsten van dit overleg in de meicirculaire 2025 verwerkt worden. Klimaat- en energiebeleid
Gemeenten spelen een belangrijke rol in de uitvoering van de klimaat- en energieplannen. Het kabinet ondersteunt gemeenten hierbij met geld uit de CDOKE-regeling voor de jaren 2023 tot en met 2025. Met dit geld kunnen gemeenten extra personeel aantrekken. Gemeenten kunnen meer kennis opdoen en experts inhuren. Gemeenten moeten ervanuit kunnen gaan dat ze dit geld elk jaar krijgen. Anders kunnen ze geen langdurige verplichtingen aangaan. De Raad van het Openbaar Bestuur (ROB) heeft in maart 2024 een advies gegeven over het vervolg van deze middelen. Hierin benadrukt de ROB dat het van belang is dat gemeenten voor langere tijd zeker zijn van middelen. Er wordt gewerkt aan een nieuwe regeling voor na 2025. Het Rijk heeft hier al budget voor gereserveerd. In de brief ministerie van Economische Zaken en Klimaat leest u hier meer over. Op dit moment is nog niet duidelijk of en hoe deze middelen ook na 2025 beschikbaar worden gesteld. Wanneer hierover besluitvorming heeft plaatsgevonden, zullen wij u informeren. Voor 2024 en 2025 waren ook extra middelen beschikbaar op basis van planfinanciering. Voor zover bekend worden deze middelen niet gecontinueerd na 2025. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Grondexploitaties
Eind 2023 heeft de commissie BBV een nieuwe notitie grondbeleid in begroting en jaarstukken uitgebracht. De notitie is aangepast om beter aan te sluiten op de Omgevingswet en de fiscale regelgeving. Het is verplicht om de nieuwe notitie vanaf begrotingsjaar 2025 toe te passen. Toepassing in de jaarrekening 2024 is mogelijk, maar niet verplicht. Twee wijzigingen die invloed kunnen hebben op de financiën van uw gemeente zijn: • De omslagrente moet toegerekend worden aan de grondexploitaties. Eerder werd hier een aparte rente over berekend vanwege de fiscale wetgeving.
4/11
•
Er mag geen winst meer worden genomen van een grondexploitatie die nog tien jaar of langer loopt. De winst wordt genomen op basis van de voortgang in de gemaakte kosten en opgehaalde opbrengsten.
Een doel van de notitie grondbeleid is om eenduidigheid te creëren tussen gemeenten in de berekening en verslaglegging van de grondexploitaties. Grondbeleid en grondexploitaties zijn erg technisch van aard. Door grondexploitaties op vergelijkbare wijze te rapporteren en te berekenen kunnen de grondexploitaties van gemeenten vergeleken worden en kan de voortgang van een project in de tijd goed gevolgd worden. Volg dus de verslaggevingsregels van het BBV bij het opstellen van de paragraaf grondbeleid en bij het toelichten van de balans. De bijlage van de BBV-notitie grondbeleid geeft hulpmiddelen en voorbeelden voor de presentatie van de grondexploitaties. We adviseren u om deze voorbeelden en hulpmiddelen te gebruiken bij het opstellen van uw paragraaf grondbeleid in jaarrekening en begroting. Naast de toelichting op de balans en de paragraaf grondbeleid komen de grondexploitaties ook terug op het overzicht van incidentele baten en lasten. De verrekening van het grondexploitatieresultaat met de balans dient terug te komen op dit overzicht. Doordat de balansmutaties en het resultaat elkaar opheffen heeft dit geen invloed op het structureel resultaat. Ook het nemen van winst of verlies dient op het overzicht van incidentele baten en lasten terug te komen.
Door winst en/of verlies op te nemen op het overzicht van incidentele baten en lasten wordt voorkomen dat deze het structureel resultaat beïnvloeden.
Datum
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627
Actualisatie BBV notities
Door de commissie BBV zijn in 2024 de volgende noties geactualiseerd: • In de Kadernota rechtmatigheid 2024 zijn de Q&A vragen tot november 2023 verwerkt en zijn de richtlijnen rond het opnemen van misbruik bij toegepast M&O beleid verscherpt. •
De notitie structurele en incidentele baten en lasten is geactualiseerd aan de hand van de notitie incidenteel/structureel van het BOFv.
Voor meer informatie over de inhoudelijke wijzigingen verwijzen we u naar de website van de commissie BBV. Specifieke onderwerpen Bezuinigingen
In aanloop naar 2026 hebben veel gemeenten te maken met bezuinigingsoperaties en takendiscussies. Daarom is het zinvol om specifiek in te gaan op deze onderdelen bij de toelichting op de financiële positie in de begroting en de meerjarenraming. Het is belangrijk dat bezuinigingen, stelposten, ombuigingen, taakstellingen en/ of verwerving van extra inkomsten (vanaf nu bezuinigingen genoemd) zowel
5/11
benoemd als concreet toegelicht worden. Het concreet toelichten van de wijze waarop de voorgenomen bezuinigingen voor de komende jaren zijn vertaald in de begroting biedt inzicht in de begrotingspositie. De concrete toelichting is noodzakelijke informatie voor de gemeenteraad en de toezichthouder in de beoordeling van de realiteit van de bezuinigingen en de algehele begrotingspositie.
Datum
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627
Bezuinigingen die onvoldoende hard (specifiek) zijn onderbouwd, of waarbij onvoldoende duidelijk kan worden gemaakt dat deze tijdig te realiseren zijn, worden door de toezichthouder bijgesteld op het structurele saldo. Net als voor alle ramingen in de begroting, geldt ook voor bezuinigingen dat deze reëel geraamd dienen te worden. Om de financiële stabiliteit van de gemeente te waarborgen is het noodzakelijk dat de voorgenomen bezuinigingen volledig gerealiseerd worden. Wij adviseren u, indien van toepassing, een integraal beeld van de opgenomen bezuinigingsmaatregelen te presenteren in een aparte paragraaf of bijlage. In deze paragraaf of bijlage kunt u in één oogopslag de opgenomen bezuinigingen zien die verspreid in de begroting op programmaniveau zijn opgenomen. Daarnaast kunt u hier de voortgang van eerder door u vastgestelde bezuinigingsmaatregelen toelichten. Met een aparte paragraaf wordt u in staat gesteld het overzicht op maatregelen te behouden en bezuinigingen effectief te monitoren. Bezuinigingen bij verbonden partijen
De begroting van een gemeenschappelijke regeling (GR), zoals deze door het algemeen bestuur is vastgesteld, is voor het toezicht leidend. Dit betekent dat u geen taakstellingen voor de GR mag opnemen in uw begroting of meerjarenraming als het algemeen bestuur van een GR hier (nog) geen besluit over heeft genomen. Circulaires gemeentefonds
Het Rijk informeert gemeenten meerdere keren per jaar over de uitkering uit het gemeentefonds via circulaires. Maak helder bij het opstellen van de begroting welke circulaire (mei- óf septembercirculaire) als uitgangspunt wordt genomen en wissel niet tussen het gebruik van de twee. Wanneer voor een circulaire wordt gekozen dient deze volledig verwerkt te worden. Daarbij is het ook van belang om aan te geven of u in het meerjarenperspectief constante of lopende prijzen hanteert. Het is niet mogelijk om de effecten van een circulaire deels te verwerken. Uit voorzichtigheid kan er gekozen worden om lagere opbrengsten te ramen dan die in de gehanteerde circulaire. Incidentele baten en lasten
Het BBV stelt dat alle baten en lasten in principe structureel van aard zijn. Incidentele baten en lasten zijn hier de uitzondering op. Incidentele baten en lasten zijn tijdelijk, maar hebben wel invloed op het saldo. Het saldo zonder incidentele baten en lasten heet het structureel begrotingssaldo. Dit structureel
6/11
saldo geeft een beter beeld of een gemeente in staat is haar jaarlijkse lasten met jaarlijkse baten te dekken. Doordat de incidentele baten en lasten invloed hebben op het structureel saldo zijn deze zeer relevant voor de raad in haar kaderstellende rol en voor het financieel toezicht. Daarom is het belangrijk dat de incidentele baten en lasten correct aangemerkt worden en goed worden toegelicht. Bij het specificeren van incidentele baten en lasten is het van belang om dit consequent te doen. Ook bent u, conform de stellige uitspraak van de Commissie BBV, verplicht een toelichting bij de incidentele baten en lasten op te nemen in uw begroting. Deze toelichting kan kort en bondig zijn. Belangrijk is dat op basis van de toelichting duidelijk is waarom bepaalde posten als incidenteel worden aangemerkt. De aard, einddatum en materialiteit zijn hier belangrijk bij. Of een post als incidenteel kan worden aangemerkt ligt vaak aan de specifieke situatie. Mocht u vragen hebben over specifieke incidentele baten of lasten neem dan gerust contact op met uw ambtelijk contactpersoon.
Datum
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627
Begrotingssaldo en structureel en reëel evenwicht
Het inzicht in de structurele begrotingspositie van uw gemeente blijft een belangrijk aandachtspunt. In het kader van transparantie is het belangrijk dat het structurele begrotingssaldo onderdeel uitmaakt van het raadsvoorstel, de aanbiedingsbrief of de inleiding van de begroting. Het structureel begrotingssaldo dient voor zowel het betreffende begrotingsjaar als voor de meerjarenraming, inzichtelijk gepresenteerd te worden. Daarbij presenteert u de lasten en baten apart. Wij adviseren u het structureel begrotingssaldo op deze wijze in het raadsvoorstel en in de inleiding van de begroting op te nemen:
Structureel begrotingssaldo
2026
2027
2028
2029
Lasten exclusief mutaties reserves
-450
-575
-600
-750
Baten exclusief mutaties reserves
500
550
600
650
Geraamd saldo van baten en lasten
50
-25
0
-100
Toevoegingen reserves
-200
-200
-400
-200
Onttrekkingen reserves
300
225
300
300
Geraamd resultaat
150
0
-100
0
Incidentele lasten incl. incidentele toevoegingen reserves
-200
-200
-300
-200
Incidentele baten incl. incidentele onttrekkingen reserves
150
200
50
350
Structureel begrotingssaldo
200
0
150
-150
(bedragen x €1000)
Naast het structureel en reëel evenwicht dient de begroting ook formeel in evenwicht te zijn (conform GTK 2020 paragraaf 7.11 Vaststellingsbesluit begroting). Dit houdt in dat alle lasten gedekt zijn door baten. In uw begroting kunt u een tekort tonen op een of meerdere jaren. Indien uw gemeente een
7/11
begrotingstekort heeft (maar wel een positief structureel en reëel evenwicht), dient in het raadsbesluit te worden opgenomen hoe het tekort in het begrotingsjaar wordt gedekt, bijvoorbeeld met een onttrekking aan de algemene reserve. Hiermee besluit de gemeenteraad expliciet over een tekort in de voorliggende begroting en de bijhorende dekking.
Datum
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627
Structurele reserve inzet
Het Bestuurlijk Overleg Financiële verhoudingen (BOFv) heeft in 2023 de notitie incidenteel/structureel vastgesteld. In deze notitie staan afspraken en verduidelijkingen over het onderwerp incidenteel/structureel, waaronder afspraken waardoor er meer mogelijkheden zijn om de reserves structureel in te zetten. Deze notitie van het BOFv is eind 2024 ook verwerkt in de notitie structurele incidentele baten en lasten van de commissie BBV. Bij de structurele inzet van de algemene reserve adviseren we u om deze vooraf af te stemmen met de toezichthouder. Geef bij alle reservemutaties duidelijk aan of deze incidenteel of structureel zijn. Bij een structurele inzet is het belangrijk om een duidelijke toelichting te geven waarin wordt onderbouwd dat aan de voorwaarden voor inzet wordt voldaan. Wanneer de toezichthouder oordeelt dat niet aan de voorwaarden voor een structurele reserve inzet wordt voldaan, dan wordt de reserve inzet als incidenteel beschouwd en bijgesteld op het overzicht van incidentele baten en lasten. Structurele mutaties van reserves dienen apart inzichtelijk te worden gemaakt in uw begroting. Neem alle structurele reservemutaties dus op in het verplichte overzicht van structurele reservemutaties. Ook alle incidentele reservemutaties dient u inzichtelijk te maken door deze op te nemen in het overzicht van incidentele baten en lasten. Aansluiting reserves
Bij de beoordeling van de begrotingen merkten wij op dat de presentatie van mutaties van reserves op verschillende overzichten in uw (meerjaren)begroting niet altijd aansluiten. Wanneer deze overzichten niet aansluiten kan dit indiceren dat mutaties in de reserves niet juist in de exploitatie zijn verwerkt, wat kan leiden tot een bijstelling van het (structureel) saldo. Het totaal van (de mutaties van) de reserves dient aan te sluiten met: • Het totaal van de reserves, zoals gepresenteerd in de staat van reserves; •
De toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, zoals gepresenteerd in de staat van reserves;
•
De som van de incidentele mutaties van de reserves en de structurele mutatie van de reserves, zoals gepresenteerd op het overzicht van incidentele baten en lasten en het overzicht van structurele reservemutaties.
8/11
Wij vragen u bij het opstellen van de begroting te controleren of deze overzichten op elkaar aansluiten.
Datum
10 april 2025 Ons kenmerk
BTW- Compensatiefonds
C2353576/6096627
Met ingang van het begrotingsjaar 2019 is de wijze van verwerking van de ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds (BCF) in de raming van de algemene uitkering in de circulaires gewijzigd. Dat was voor het ministerie van BZK de aanleiding om in afstemming met de VNG en de provinciale toezichthouders een advies op te stellen over de wijze waarop de ruimte onder het plafond van het BCF door gemeenten kan worden opgenomen als verwachte baat. Gezien de onzekerheid over de toekomstige ontwikkeling van de ruimte onder het BCF-plafond mag u maximaal de meest recente gerealiseerde ruimte onder het plafond ramen in uw begroting. Deze gerealiseerde ruimte wordt bekendgemaakt in de meicirculaire. Voor de raming in de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 wordt dus de definitieve afrekening van de ruimte onder het BCF-plafond gebruikt van het jaar 2024. Kapitaallasten
De afgelopen jaren zien we in veel gemeentelijke jaarrekeningen dat onderuitputting van kapitaallasten wordt gerapporteerd. Dit wordt veroorzaakt doordat de geplande investeringen niet tijdig kunnen worden gerealiseerd. Als toezichthouder adviseren we om in de begroting zeer kritisch te kijken naar de investeringsplanning en de bijhorende ambities. In de huidige marktomstandigheden waarbij krapte van personeel aan de orde van de dag is, dient wel te worden overwogen welke (grote) projecten in het begrotingsjaar weg kunnen worden gezet. En gebaseerd op ervaringen van de afgelopen jaren, de projecten te spreiden over de komende jaren. Investeringen waar de gemeenteraad over heeft besloten dienen volledig verwerkt te zijn in de begroting en meerjarenraming. Van de hieruit voortvloeiende kapitaallasten dienen zowel rente- als de afschrijvingslasten meerjarig te worden geraamd. Onderhoud Kapitaalgoederen
Weergave in de begroting Om vast te stellen of in de begroting en meerjarenraming sprake is van reële ramingen, vormt de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen voor de toezichthouder een essentieel onderdeel van de begroting en de jaarstukken. Onder andere aan de hand van deze paragraaf toetst de toezichthouder of de beleidsnota’s en beheerplannen recent zijn, of aan de eisen van de wet- en regelgeving en het door de raad vastgestelde beleid wordt voldaan en of de financiële effecten ervan volledig zijn verwerkt in de begroting. De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen bevat de belangrijkste informatie over de kapitaalgoederen voor tenminste: wegen (inclusief civiele kunstwerken),
9/11
riolering, water, groen en gebouwen. In deze paragraaf dient inzicht gegeven te worden in de aanwezige en geldende beheerplannen. Daarbij dient minimaal de volgende informatie te worden weergegeven: • Lopende beheerplannen; •
Datum van vaststelling van het beheerplan en de looptijd;
•
Financiële vertaling in de (meerjaren)begroting;
•
Of er sprake is van achterstallig onderhoud.
Datum
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627
Een recent beheerplan is maximaal vijf jaar oud ten opzichte van het verslagleggingsjaar. Bij de begroting 2026 mag een beheerplan zo uiterlijk in 2022 zijn vastgesteld. Deze vijf jaar moet worden gehanteerd als richttermijn waar gemotiveerd van kan worden afgeweken. Een gemotiveerde afwijking houdt in dat deze motivatie is geautoriseerd door de gemeenteraad en verantwoord is in de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’.
Themaonderzoek paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Het Vakberaad gemeentefinanciën, het overleg van de financiële toezichthouders, heeft een themaonderzoek uitgevoerd naar de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De begrotingen 2024 van 158 gemeenten zijn hierop onderzocht. Uit het onderzoek blijkt dat de informatiewaarde in de paragraaf kan verbeteren. Informatie over onderhoud kapitaalgoederen is vaak versnipperd opgenomen in de begroting. Het doel om met de paragraaf een dwarsdoorsnede te geven wat in de begroting is opgenomen over onderhoud kapitaalgoederen wordt over het algemeen niet voldoende gerealiseerd. Het onderzoek geeft daarvoor een aantal aanbevelingen, naast het voldoen aan de eisen opgenomen in het BBV en GTK. Bijvoorbeeld het opnemen van informatie over beleids- en beheerplannen, het kwaliteitsniveau van kapitaalgoederen en financiële uitgangspunten en eventuele onderhoudsvoorzieningen. Het volledige rapport is te lezen op onze website Financieel toezicht. Tot slot Heeft u vragen over deze circulaire? Neem dan contact op met de contactpersoon voor uw gemeente.
10/11
Datum
Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, namens deze,
10 april 2025 Ons kenmerk
C2353576/6096627
programmamanager Kwaliteit Openbaar Bestuur In verband met geautomatiseerd verwerken is dit document digitaal ondertekend.
11/11
15 april 2025 Ap Cloosterman
“ Het lijkt wel eerder voorjaar te worden” “ Ons klimaat lijkt op dat van midden-Frankrijk” “ Wat een lekker zonnetje” “ Heerlijk weer voor een terrasje” “ Genoten van een bos- of strandwandeling” “ Heerlijk gefietst” “ Wat is de natuur in het voorjaar toch mooi”
Het zijn uitspraken, die je steeds meer hoort. Ik word er blij van.
Wat kan de reden zijn van deze weersverandering? Klimaatverandering is het gemiddelde weer over een periode van 30 jaar. Overigens hoort u mij niet klagen over het weer in Nederland. Dit in tegenstelling met landen waar overstromingen, bosbranden en orkanen levensbedreigend zijn. Met dit artikel wil ik proberen wat helderheid te verschaffen over de oorzaken van deze weersveranderingen door andere argumenten aan te dragen dan voornamelijk de alarmistische CO2-oorzaak. Klimaatdemonstraties, die schade en persoonlijk ongemak aanrichten bij onschuldige mensen dienen verboden te worden. Shame you! Ik denk, dat het gros van deze mensen geen flauw benul heeft van de processen, die de oorzaak zijn van klimaatverandering! Ze zijn geïndoctrineerd.
15 april 2025 Ap Cloosterman
Allereerst ben ik van mening dat de huidige weersveranderingen weinig of niets te maken hebben met het broeikasgas CO2! Totaal overzicht van de oorzaken van klimaatverandering. We beginnen met het onderzoek van Jippe en Dr. Han Hoogeveen.
Jippe en Han Hoogeveen De Utrechtse student wiskunde en informatica Jippe Hoogeveen heeft samen met zijn vader dr. Han Hoogeveen (Universitair hoofddocent: Bètawetenschappen, Informatica, Algorithms Simulation of Complex Systems) een artikel geschreven over atmosferische circulatie en de rol van CO2 als opwarmingsfactor. Hun conclusie: de gevonden waarden wijzen er sterk op dat de recente opwarming in Nederland vooral wordt veroorzaakt door een verschuiving van de luchtstroming vanuit warmere richtingen en dat de invloed van CO2 zeer klein is. Luchtkwaliteit. Het RIVM meldt op 27.03.2025: De lucht in Nederland is nu al veel schoner dan 50 jaar geleden. Auto’s en vrachtauto’s stoten minder ongezonde stoffen uit. Ook bedrijven, schepen en vliegtuigen zijn veel schoner. Dat betekent dat er minder zonnestraling door stofdeeltjes wordt teruggekaatst en er dus meer zonlicht (warmte) de Aarde bereikt. Zonneactiviteit. Op 15 oktober 2024 maakten vertegenwoordigers van NASA, de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) en het internationale
15 april 2025 Ap Cloosterman
Solar Cycle Prediction Panel bekend dat de Zon zijn zonnemaximum heeft bereikt, dat mogelijk het komende jaar zal aanhouden. Zonnevlekken worden geassocieerd met zonneactiviteit. Hoe meer zonnevlekken, hoe groter de zonneactiviteit. Zie figuur 1.
Figuur 1 Zonnevlekken In onderstaande figuur 2 zijn vanaf 1750 tot heden het aantal zonnevlekken per jaar uitgezet. We missen hier het Maunder Minimum, met nauwelijks zonnevlekken, dat van 1645 tot 1715 duurde.
Figuur 2
Bron: NASA/SDO
15 april 2025 Ap Cloosterman
We zien dat het werkelijk aantal zonnevlekken in 2025 de voorspelling te boven gaan en dus dat er sprake zal zijn van een grotere zonnactiviteit dan is voorspeld. Stelling van Milutin Milanković. De Servische ingenieur en geofysicus Milutin Milanković (1879-1954) poneerde de stelling, dat de intensiteit en hoek van inval van zonneinstraling op Aarde de belangrijkste grootheden zijn, welke verantwoordelijk zijn voor de variaties in het klimaat. Hij benoemde drie parameters:
→ Variaties in de excentriciteit van de aardbaan (periode 100.000 jaar) Excentriciteit kan worden gezien als de mate waarin een baan afwijkt van een cirkel.
gestippelde cirkel wijkt af.
→ Precessie van de aardas (periode van 23.000 jaar). Precessie is de beweging die de draaias van een roterend voorwerp maakt.
15 april 2025 Ap Cloosterman
→ Verandering van de hoek van de aardas ten opzichte van de omloopbaan rond de Zon (periode 40.000 jaar). Obliquiteit is de hellingshoek van de evenaar ten opzichte van het omloopvlak van de Aarde in de baan om de zon. Zie figuur 3.
Figuur 3 De Aarde heeft niet precies een ronde bolvorm maar is aan de polen enigszins platter, waardoor er meer massa rondom de evenaar aanwezig is. De evenaar wordt daardoor sterker door de Zon aangetrokken en dat kan een oorzaak zijn van de verandering van de hellingshoek (obliquiteit). Zie onderstaande figuur 4.
15 april 2025 Ap Cloosterman
Figuur 4 Als de hellingshoek groter wordt dan knikt het noordelijk deel van de Aarde naar het zuiden, waardoor de warmtestraling zich meer naar het noorden verspreid. Maar… Er zijn ook veranderingen van de hellingshoek als gevolg van het verplaatsen van massa. Deze veranderingen in hoekgrootte ontstaan door: ● Het verschuiven van zeer zware aardplaten. De bewegende aardplaten verplaatsen zich met een snelheid van 1 tot 10 cm per jaar, met uitschieters tot 30 cm per jaar; ● Het delven van aardgas, aardolie en steenkool. Plaatselijk worden deze delfstoffen in enorme hoeveelheden weggehaald en verdwijnen elders als rookgas: Het evenwicht van de aardbol kan hierdoor behoorlijk verstoord worden. We bezien de hoeveelheden brandstoffen zoals die door de mens zijn gebruikt. Zie figuur 5.
15 april 2025 Ap Cloosterman
Figuur 5 Het verbruik van fossiele brandstoffen van vanaf 1950 is explosief gestegen. Het verbruik van biomassa is nauwelijks minder geworden. Rond 2010 is het verbruik van kolen niet gestegen, maar ook niet gedaald. De inzet van olie en gas is vanaf 1940 explosief gestegen en het noodzakelijk delven van deze fossiele brandstoffen is nog lang niet van de baan. Kernenergie en andere vormen van energiebronnen zijn bij lange nog niet in staat om aan de menselijke energiebehoefte te voldoen. ● Het afsmelten van landijs op de noordpool en gletsjers, waardoor het plaatselijk gewicht van de zware ijsmassa’s zich als zeewater gelijkmatig over de Aarde verspreidt; ● Oppompen van grondwater, dat voor een groot deel in zee wordt geloosd. Volgens klimaatmodellen is er tussen 1993 en 2010 zo'n 2.150 gigaton grondwater opgepompt. Genoeg om de hellingshoek te beinvloeden en bovendien om de wereldwijde zeespiegel met 6 millimeter te doen stijgen. (1 giga = 1 miljard);
15 april 2025 Ap Cloosterman
● Aardbevingen. De aardbeving in Chili in 2010 van 8,8 op de schaal van Richter heeft de aardas verschoven. Volgens onderzoekers van NASA heeft de beving de aardas zo’n acht centimeter uit het lood geslagen. Bij de beving op Sumatra (9,1 op de schaal van Richter) van 2004 verschoof de aardas met zo’n zes centimeter. De aardbeving op 28 maart 2025 had een magnitude van 7,7. Bij een aardbeving van 7,7 komt enorm veel energie vrij: honderden keren meer dan bij de atoombom op Hiroshima. ● De enorme uitbreiding van steden. De huizen zijn gebouwd met materiaal dat op andere, soms ver weg gelegen plaatsen, wordt gehaald. De stenen en dakpannen worden gemaakt uit klei, afkomstig van een verder afgelegen locatie. Waarschijnlijk heeft u geen notie van het gewicht van een huis: Een doorsnee huis weegt 70 tot 300 ton. Ik trof in de literatuur het gewicht van de stad New York aan:
7 x 𝟏𝟎𝟐𝟐 ton (ik kan niet voor de waarheid instaan!) ● De enorme uitbreiding van windmolenparken. Een windmolen weegt minsten 75 ton. Er staan nu 670 Nederlandse windmolens in de Noordzee. Met de inbreng van andere landen zullen dit er 30.000 in 2050 worden. Dat betekent 75 x 30.000 = 2,25 miljoen ton extra gewicht op de bodem van de Noordzee. Een ander aandachtspunt is de relatie Aarde – Maan In het begin was de afstand Aarde – Maan: 200.000 km Deze twee hemellichamen hielden elkaar in een ijzeren greep. De sterke zwaartekracht van de Aarde zorgt ervoor dat de Maan altijd met haar zelfde kant naar de Aarde is gekeerd. Dat is nog steeds het geval. De zwaartekracht van de Maan zorgt ervoor dat de Aarde minder wiebelt. De Maan had in het begin van haar bestaan een grote invloed op de getijden. De vloed reikte in die tijd tot aan de voet van de Alpen. De Maan verwijdert zich van de Aarde: ieder jaar 4 cm met als gevolg dat in de afgelopen miljoenen jaren de Maan nu op een afstand van 400.000 km van de Aarde staat. De precessie is hierdoor toegenomen en zal nog verder toenemen.
15 april 2025 Ap Cloosterman
Ooit (maar dat duurt nog heel lang) zal de Maan definitief de benen nemen en het is ongewis wat de gevolgen zullen zijn. Energiebalans raakt steeds meer verstoord door minder aerosolen. Zonlicht brengt energie de atmosfeer binnen. Een deel wordt door wolken weerkaatst terug de ruimte in. Het andere deel daarvan wordt geabsorbeerd door de bewolking en het aardoppervlak en ontsnapt ook weer terug de ruimte in. De som van alle inkomende en uitgaande energie, noemen we de energiebalans. Er zijn factoren, die deze balans kunnen verstoren. Bijvoorbeeld: het vuile spiegel effect: Visualiseer de bewolking als een spiegel die zonlicht terug de ruimte in reflecteert. Na verloop van tijd wordt deze spiegel “viezer” vooral boven de oceanen waar de bewolking verandert. Dit betekent dat er meer zonneenergie wordt geabsorbeerd door de bewolking en dat betekent dat de door de Aarde uitgestoten warmte pas kan ontsnappen als deze laag warmer is geworden dan de daar boven hangende bewolking. Immers: warmte verplaatst zich van warmer naar kouder en niet andersom. Er wordt aan gedacht dat aerosolen een rol spelen in de verandering van de eigenschappen van wolken. Wolken die meer aerosolen bevatten bestaan uit kleinere waterdruppels en kunnen zo beter zonlicht reflecteren. Wolken die minder aerosolen bevatten, nemen meer warmte op.
Een vermindering in aerosolen (minder roetdeeltjes) draagt dus bij aan de opwarming van de Aarde.
Samenvatting van oorzaken, welke reeds in vorige artikelen zijn vermeld. ! Vele wetenschappers zijn van mening, dat de invloed van het broeikasgas CO2 op de klimaatverandering klein is. ! Reeds in de oudheid was er geen sprake van een duidelijk verband tussen de temperatuur van de aardatmosfeer en het CO2-gehalte. ! Al Gore heeft de mensheid misleid. In 2006 presenteerde Al Gore zijn film An Inconvenient Truth, waarin hij het bewijs probeerde te leveren over een verband tussen het CO2 gehalte en de gemiddelde temperatuur van de Aarde.
15 april 2025 Ap Cloosterman
Het lijkt er op, dat er een correlatie bestaat tussen de temperatuurstijging in vorige tijden en het CO2 gehalte van de atmosfeer. Het is niet de temperatuurverhoging die volgend is op de CO2 toename, zoals Al Gore beweerde. Nee, het is eerst de opwarming van het oceaanwater (oorzaak o.a. Zon en onderzeese vulkaanuitbarstingen) waardoor de oplosbaarheid van CO2 in water afneemt en dus dat er CO2 naar de atmosfeer ontwijkt. ! Opwarming oceanen verloopt razendsnel. Warmere oceanen hebben allerlei gevolgen. Meer warmte betekent meer verdamping en warmer water kan dan ook meer neerslag naar het land sturen en tropische stormen heftiger maken. De warmte van het oceaanwater wordt door stroming van water en wind (lucht) overgedragen aan het land. Met de warmte die vrijkomt bij afkoeling van 1⁰C van 1 liter water kan er 3000 liter lucht van 1 bar 1⁰C mee opgewarmd worden. De hoeveelheid aan warmte opslag in onze oceanen is gigantisch. ! Waterdamp in onze atmosfeer is oorzakelijk het voornaamste broeikasgas. ! Met gaat volledig voorbij aan broeikasgassen, welke vanaf de industriële periode in de atmosfeer zijn geloosd, zoals lachgas (265x sterker dan CO2), zwavelhexafluorides, stikstoftrifluorides (welke 1300 tot 23.900 x sterker zijn dan CO2), CFK’s, HCFK’s, HFK’s en PFK’s. ! Vulkanen op tropische breedten kunnen het klimaat beïnvloeden.
Dit geldt vooral zeer krachtige uitbarstingen waarbij het vulkaanstof tot zeer grote hoogtes in de atmosfeer komt. ! El NIŇO is de opwarming van de oceaan vanaf de evenaar tot het midden van de Stille Oceaan. El NIŇO duurt gemiddeld een half jaar en het oppervlak van de oceaan kan langs de evenaar tot drie graden warmer zijn dan normaal voor de tijd van het jaar. De opwarming van het oceaanwater geschiedt door onderzeese vulkaanuitbarstingen met duizenden diepzee-warmwaterbronnen. (Onderzeese vulkanen vormen 80% van de aardse vulkanen) Er zijn op de zeebodem nabij een onderzeese vulkaan watertemperaturen gemeten tussen 400 en 1000⁰C. ! Veranderingen in de Golfstroom. Al jaar en dag waren vele wetenschappers van mening, dat de snelheid
15 april 2025 Ap Cloosterman
van de Warme Golfstroom aan het afnemen was met als gevolg op termijn een volgende glaciaal. Het tijdschrift NATURE van december 2005 meldde: “De snelheid van de Warme Golfstroom is in de afgelopen decennia met 30% afgenomen” Het oceaanwater verblijft daardoor langer in de Tropen en wordt dus sterker opgewarmd. Dit warmere water wordt uiteindelijk afgevoerd naar het noorden. ! Invloed van windturbineparken. Als gevolg van het draaien van de wieken wordt de opgestegen warme lucht weer naar beneden geperst. Rondom grote windturbineparken in China zijn de temperaturen in 1 jaar tijd met 1⁰C gestegen. ! Methaanhydraten. Methaanhydraat is een vorm van waterijs dat binnen zijn kristalstructuur grote hoeveelheden methaan bevat. 1 liter vast methaanhydraat gemiddeld bevat gemiddeld 168 liter gasvormig methaan.(bij atmosferische druk en kamertemperatuur). Het plotselinge vrijkomen van grote hoeveelheden methaan uit de hydraatafzettingen kan verantwoordelijk zijn voor de klimaatveranderingen. ! Noord-Atlantische Oscillatie. Een duidelijk herkenbaar patroon dat voor het klimaat van West-Europa van groot belang is, bestaat uit een groot lagedrukgebied met het centrum in de buurt van IJsland, dat vergezeld gaat van een groot hogedrukgebied met het centrum in de buurt van de Azoren.
Tussen beide drukcentra wordt een westelijke stroming in stand gehouden, waarin depressies worden gevormd, die in de winter relatief zachte en vochtige oceaanlucht naar Europa voeren. Han en Jippe Hoogeveen hebben met hun onderzoek vastgesteld dat het aantal westen en zuidwesten winden zijn toegenomen. Opmerkingen. * Een precair onderwerp is de discussie over de bevolkingsgroei.
15 april 2025 Ap Cloosterman
Een van de menselijke oorzaken van de opwarming van de Aarde heeft te maken met de enorme toename van de bevolking . In 2024 was de grootte van de wereldbevolking: 8,1 miljard. De voorspelling voor 2050 komt uit op 9,2 miljard. Sowieso is er het probleem van voeding en welzijn. Als alle ontwikkelingslanden het welzijn van de Westerse mens willen evenaren zijn er 3 aardbollen nodig. De toename van massaverplaatsingen bij een grotere bevolking zullen een negatieve stempel hebben op de stabiliteit van de aardbol. Wereldwijd zou het temperen van de bevolkingsgroei om bovengenoemde redenen meer aandacht moeten krijgen. Over de invloed van een toename in massa concentratie op de Aarde is nog weinig bekend. Meer onderzoek op dit gebied is aan te bevelen! De hoop hierbij was o.a. gevestigd op de faculteit Aardwetenschappen van de VU Amsterdam, maar dat is nu van de baan, omdat deze faculteit gaat sluiten. * Geen windturbines, maar kerncentrales. In een eerder artikel heb ik de nadelen van windturbines reeds verwoord, Zie: Is een windmolen een duurzame energiebro1.docx Kleine modulaire gesmolten zoutreactoren zijn op dit moment de beste duurzame energiebronnen met vermogens tussen 10 en 300 MWe. Deze reactoren zijn ook nog eens in staat om afgewerkte kernbrandstof te verwerken.
Een bijzondere eigenschap is dat de reactiviteit bij te hoge temperaturen afneemt en bij te lage temperaturen de reactiviteit toeneemt. De reactor functioneert dus automatisch bij een wisselende vraag. De reactor werkt bij een temperatuur van 550⁰C en is daarmee in staat om fabrieken van hoge temperatuur stoom te voorzien. Als de stroom uitvalt stoppen de pompen en daarmee stopt de reactor. Rusland heeft 2 reactoren van 70 MWe op een schip opgesteld en kan daarmee aanmeren op plaatsen waar behoefte is aan energie. Het is de Akademic Lomonosov. Zie afbeelding 6. In Nederland bestaat er belangstelling voor dit soort reactoren. De Gemeente Ede heeft plannen voor de realisatie van 3 reactoren.
15 april 2025 Ap Cloosterman
Afbeelding 6 Tot slot:
Akademic Lomonosov
A8 Jaaroverzicht Van Gogh Nationaal Park
Het bestand A8 Jaaroverzicht Van Gogh Nationaal Park kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.raadsinformatie.nl/document/15442069/1/A8+Jaaroverzicht+Van+Gogh +Nationaal+Park?connection_type=17&connection_id=11776218
A9 Koester de schuldhulp door vrijwilligers GEANONIMISEERD
Het bestand A9 Koester de schuldhulp door vrijwilligers GEANONIMISEERD kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.raadsinformatie.nl/document/15442179/1/A9+Koester+de+schuldhulp +door+vrijwilligers+GEANONIMISEERD?connection_type=17&connection_id=11776348
A10 Prisma Helmond Standpunt en waarschuwingsbrief (GEANONIMISEERD)
Het bestand A10 Prisma Helmond Standpunt en waarschuwingsbrief (GEANONIMISEERD) kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.raadsinformatie.nl/document/15444198/1/A10+Prisma+Helmond+Stan dpunt+en+waarschuwingsbrief+%28GEANONIMISEERD%29?connection_type=17&connection_id=11779045
A11 Stedelijk Gebied Eindhoven Jaarverslag 2024
Het bestand A11 Stedelijk Gebied Eindhoven Jaarverslag 2024 kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.raadsinformatie.nl/document/15454200/1/A11+Stedelijk+Gebied+Eind hoven+Jaarverslag+2024?connection_type=17&connection_id=11789620
Beste colleges, gemeenteraden en ambtenaren, Het bestuur van Stichting Brainport stelde de Voortangsrapportage Regio Deal Brainport Eindhoven over 2024 in maart 2025 vast. Deze rapportage laat wederom zien dat de Regio Deal Brainport Eindhoven (2018 2025) een belangrijke rol speelt om ervoor te zorgen dat Brainport een fijne regio blijft om te wonen, werken en leven voor iedereen. Vrijwel dagelijks zijn de resultaten van de 370 miljoen euro die Rijk en regio gezamenlijk investeerden in 26 ambitieuze projecten zichtbaar. Het gaf en geeft een enorme impuls aan het regionale voorzieningenniveau, het ontwikkelen, aantrekken en behouden van talent en leidt tot nieuwe maatschappelijke innovaties die van betekenis zijn voor de regio en ver daarbuiten. Op de website is de volledige voortgangsrapportage in te zien. In de bijlage een nieuwsbericht, en ook in 2024 maakten we een compilatiefilm. Metropoolregio Eindhoven
Voortgangsrapportage Regio Deal Brainport Eindhoven 2024 vastgesteld Regio Deal leidt tot mooie resultaten in Brainportregio Het bestuur van Stichting Brainport stelde de Voortgangsrapportage Regio Deal Brainport Eindhoven over 2024 in maart vast. Deze rapportage laat wederom zien dat de Regio Deal Brainport Eindhoven (2018 -2025) een belangrijke rol speelt om ervoor te zorgen dat Brainport een fijne regio blijft om te wonen, werken en leven voor iedereen. Vrijwel dagelijks zijn de resultaten van de 370 miljoen euro die Rijk en regio gezamenlijk investeerden in 26 ambitieuze projecten zichtbaar. Het gaf en geeft een enorme impuls aan het regionale voorzieningenniveau, het ontwikkelen, aantrekken en behouden van talent en leidt tot nieuwe maatschappelijke innovaties die van betekenis zijn voor de regio en ver daarbuiten.
Link naar film 2024: https://youtu.be/opnFWcDS1Q4
Impuls voorzieningenniveau in steden én dorpen Overal in de regio, in zowel steden als dorpen, zijn de resultaten zichtbaar. Zo is het Nationaal Zwemcentrum de Tongelreep uitgebreid met nieuwe baden. Dit maakt het geschikt voor zwemlessen, revalidatie, banenzwemmen, verenigingen en topsport. Daarmee is het belangrijk voor inwoners van de gehele regio én krijgt het internationale bekendheid. Ook in Helmond zijn nieuwe sportmogelijkheden toegevoegd aan Sport- en beleefcampus De Braak, zoals een calisthenics hub, een beachvolleybalveld, smart goals en een sprinttrack. In Heeze wordt een duurzame en moderne gymzaal gebouwd. Vanaf volgend schooljaar kunnen scholen en verenigingen deze volop gebruiken. Aantrekken en behouden van talent Er zijn ook mooie resultaten geboekt op het gebied van talentontwikkeling. Steeds meer mensen uit andere landen komen naar deze regio. Vanuit de Regio Deal worden scholen en kinderopvanglocaties in de gehele regio geholpen om beter met deze verandering om te gaan. Tijdens het congres Grenzeloos Goed Onderwijs bespraken ruim 330 onderwijsprofessionals, beleidsmakers en bedrijven hoe ze internationale kinderen in het onderwijs beter kunnen helpen. Tenslotte werkten acht bibliotheken in de regio samen aan de Bibliotheek van de Toekomst om leesplezier en digitale vaardigheden van jongeren tussen 15 en 25 jaar te stimuleren.
Een goed voorbeeld van wat ze ontwikkelden is de Boekbot, een AI-tool die jongeren helpt bij het kiezen van een boek. Maatschappelijke innovaties Ook op het gebied van innovatie gebeurt er veel. De regio werkt aan oplossingen voor een belangrijk probleem: netcongestie (te veel drukte op het elektriciteitsnetwerk). Het Urban Development Initiative werkt hiervoor samen met de netbeheerder. Samen ontwikkelden ze een casus aanpak om het energienet beter te benutten. Hiermee zijn zo’n 20 bedrijven in
onder meer Laarbeek, Bergeijk, Helmond, Son, Budel en Veldhoven geholpen. Een ander voorbeeld op het vlak van innovatie is het GENIUS-project waarin 13 partijen samenwerken aan het slimmer gebruiken van energie op campussen. De kennis die hier wordt opgedaan, kan later ook op andere plekken worden gebruikt. Samen werken aan een groeiende en inclusieve Brainportregio De afgelopen jaren is er hard gewerkt om de snelle groei van Brainport in goede banen te leiden. Daarin heeft de Regio Deal een belangrijke rol gespeeld. Ook in de toekomst blijven we als Rijk, regio en bedrijfsleven investeren in bereikbaarheid, betaalbare woningen, technisch talent, een sterke arbeidsmarkt en sociale cohesie. Aan het laatste draagt ook de Regio Deal ‘Thuis in Brainport’ bij. Het stelt 20 miljoen euro beschikbaar om allerlei maatschappelijke uitdagingen in de regio aan te pakken en de brede welvaart te versterken. Ook in het komende jaar verwachten we nog bijzondere momenten, zoals de gedeeltelijke openstelling van Landgoed de Wielewaal. De Brainportregio blijft groeien en ontwikkelen, mede dankzij de Regio Deal.
De Voortgangsrapportage Regio Deal Brainport Eindhoven 2024 is gepubliceerd op deze website.
A13 Actie voor kinderrechten in uw gemeente
Het bestand A13 Actie voor kinderrechten in uw gemeente kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.raadsinformatie.nl/document/15477000/1/A13+Actie+voor+kinderrecht en+in+uw+gemeente?connection_type=17&connection_id=11808414
A14 Voorlopige jaarstukken 2024 ODZOB en actuele ontwikkelingen
Het bestand A14 Voorlopige jaarstukken 2024 ODZOB en actuele ontwikkelingen kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.raadsinformatie.nl/document/15479594/1/A14+Voorlopige+jaarstukken +2024+ODZOB+en+actuele+ontwikkelingen?connection_type=17&connection_id=11810166
Ap J.H.G. Cloosterman
26 April 2025
Stroomuitval door sabotage aan windturbines op zee
1. Van fossiel naar windturbines De energietransitie, met vooral een enorme exploitatie van windturbineparken op zee, is ingezet vanuit het waanbeeld dat CO2 door het gebruik van fossiele brandstoffen een grote invloed heeft op de aardse opwarming. Veel wetenschappers en professionals (Clintel) zijn het hier niet mee eens. Overigens hoort u mij niet klagen over het weer in Nederland. Dit in tegenstelling met landen waar overstromingen, bosbranden en orkanen levensbedreigend zijn. Daarom blijft het zorgelijk, dat de gemiddelde aardse temperatuur blijft stijgen en de wetenschap niet verder wil kijken dan hun neuzen lang zijn en er dus meer onderzoek gedaan moet worden naar andere (natuurlijke) oorzaken en preventieve maatregelen (adaptatie). De stijging van het CO2 gehalte in de aardse atmosfeer, zoals in grafiek 1 is weergegeven, wordt volgens alarmisten veroorzaakt door ons gebruik van fossiele brandstoffen. Men gaat hierbij totaal voorbij aan het effect van het warmer geworden oceaanwater. De oplosbaarheid van CO2 neemt in warmer water af. En dus vindt er meer ontwijken van CO2 plaats [Zie grafiek 2], maar ook verdamping van water (extreme regenval!). En dan te weten dat 98% van de aardse hoeveelheid aan CO2 opgelost is in oceaanwater. Pagina 1 van 12
Ap J.H.G. Cloosterman
26 April 2025
2 2
1 29 C
eb. 2 2
1
8 C
Grafiek 1
Grafiek 2 2. Een mindere snelle opwarming op komst? Er zijn steeds meer indicaties dat de Zon een aanzienlijke invloed heeft op het klimaat. Met name de fluctuaties in zonneactiviteit blijken een belangrijke factor. Het aantal zonnevlekken is een maat voor de activiteit van de Zon. Gemiddeld over een periode van 11 jaar is er sprake van een maximum en minimum in activiteit. Zo’n periode wordt aangeduid met zonnecyclus. Pagina 2 van 12
Ap J.H.G. Cloosterman
26 April 2025
De huidige zonnecyclus – cyclus 25 - ging in 2019 van start en heeft nu zijn hoogtepunt gehad en dat betekent dat de zonneactiviteit afneemt. We zullen de invloed hiervan op de aardse opwarming moeten afwachten. . Windmolenparken op zee. Overzicht van het geïnstalleerde en te installeren vermogen van Nederlandse windmolens op zee (G = Giga = 1 miljard): 2022 2,6 GW 2024 4,7 GW Zie figuur 3 2032 +/-21 GW = 75% van ons benodigd vermogen.
Figuur 3
Windmolens in de Noordzee. Foto Koos de visser.
Het is de bedoeling, dat er in 2032 8 windmolenparken op zee zijn geïnstalleerd: Zie figuur 4 Nummer Naam Aantal kavels Vermogen in GW 1 Borssele 5 1,5 2 Hollandse kust Z 5 1,6 3 Hollandse kust N 3 1 4 Hollandse kust W 2 1,5 5 IJmuiden ver 6 6 6 Nederwiek 3 6 7 Waddeneilanden N 2 0,7 8 Doordewind 1 2 Totaal 2