2023 07 06 Gemeente Helmond Gemeenteraad

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HELMOND d.d. 6 juli 2023

1.

Opening en mededelingen De voorzitter: Dames en heren van harte welkom bij de bespreking van de Voorjaarsnota en de jaarrekening. We hebben een belangrijke agenda, het is één uur en in de loop van de avond verwachten wij dat wij deze vergadering kunnen afronden. Ik vraag u allemaal gewoon de discipline te hebben om de vragen te stellen, kort en bondig en uw bijdrage ook via het spreekgestoelte te kunnen doen. Ik heet ook de mensen die thuis meekijken van harte welkom, maar ook zeker achter ons zitten heel veel ambtenaren mee te kijken om ons te ondersteunen, om uw vragen of uw opmerkingen, dat wij die met elkaar goed kunnen behandelen. Alvorens wij beginnen, zou ik graag even een moment van overdenking willen hebben. Dank u wel. Dan wil ik allereerst bij de mededelingen de heer Fkihi met zijn echtgenote van harte proficiat wensen met de felicitatie van de geboorte van de dochter Sabrina. Ik hoop dat het goed gaat, ik begreep gebroken nachten, maar u zit er weer fit bij. Dus van harte gefeliciteerd namens ons allemaal een heel veel geluk samen. Dan is er een bericht van verhindering gekomen van mevrouw Koolen, hebben we begrepen, en de heer Peters zou laten zijn en ik zie nog een paar lege plekken, ook de heer Van de Brug en de heer Van der Kant en mevrouw Meulenbroek, maar die sluiten wel vandaag aan dus die zullen wat later zijn.

En er is een bericht van verhindering van wethouder Van Lierop en ik wil graag, want wethouder Van Lierop heeft nadrukkelijk gevraagd om een bericht voor te lezen wat zij graag met u zou willen delen. En dat is het volgende. Graag wil ik iedereen, dat is namens wethouder van Lierop, graag wil ik iedereen die mij na mijn val van de fiets beterschapswensen heeft gestuurd heel hartelijk bedanken voor alle aandacht. Dat heeft mij goed gedaan. Het herstel heeft langer geduurd dan ik zelf graag had gewild, want ik wil heel graag vooruit. Mijn lichaam fluit mij soms nog terug en op doktersadvies doe ik het nog rustiger aan, tot aan de zomervakantie. Ik kijk ernaar uit om allemaal na de zomervakantie u weer hier en in de stad weer te ontmoeten. En ik zou zeggen van onze kant, wethouder Van Lierop kijkt wel even mee, ook van harte beterschap en wij zien haar graag terug naar de zomervakantie.

2.

Aanwijzen van een lid als bedoeld in artikel 19 van het Reglement van Orde van de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad Helmond 2018 De voorzitter: Dat gezegd hebbende ga ik een nummertje trekken, dat is agendapunt 2. Mijnheer Van Dam, eens even kijkt, het kan ook iets anders. Nummer 33, de heer Vervoort, we zijn in een ander bakje. Dus als er hoofdelijk gestemd gaat worden, dan begin ik met de naam van de heer Vervoort.

3.

Vaststellen ontwerpagenda De voorzitter: Dan komen we bij agendapunt 3, het vaststellen van de agenda. Er is een agenda die voorligt, kan iedereen zich vinden in de agenda die voorligt? Ja, dan is daarmee de agenda vastgesteld.

4.

Vaststellen Jaarverantwoording 2022 De voorzitter: Dan is nu aan de orde het agendapunt, het vaststellen van de Jaarverantwoording 2022, Raadsvoorstel 67. Het is ook tijdens de commissievergadering behandeld, is technische behandeld, maar uiteraard gaan wij dat hier in onze gemeenteraad ook vaststellen. Dus wie mag ik het woord geven? Mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek van Forum voor Democratie.

Mevrouw Spoek-van Dinther: Dank u wel, voorzitter. De fractie van Forum voor Democratie heeft de Jaarverantwoording 2022 uitgebreid bekeken en op een aantal punten hebben bij kritische vragen gesteld. Veel van deze vragen zijn gesteld om meer zicht te krijgen hoe een en ander ingevuld wordt. Uit de beantwoording komen een aantal dingen naar voren waar wij op een later moment nog op terug zullen komen. Voor nu is de vraag of wij akkoord kunnen gaan met de Jaarverantwoording in zijn geheel. Voorzitter, de jaarrekening heeft een positief eindresultaat, dit met name omdat in verband met de ambtelijke capaciteit niet alles is gelukt. De ambities zijn soms te groot. Dit is in onze ogen een groot punt van aandacht. Ons advies is dan ook dat we ons de komende jaren voornamelijk richten op de primaire voorwaarden en voorzieningen in onze stad, meer aandacht voor veiligheid en het sociaal domein en minder op ambities waarin we als stad voorop willen lopen. Tijdens de behandeling van de Voorjaarsnota zullen wij hier inhoudelijk verder op ingaan.

We kunnen in het kader van de Jaarverantwoording 2022 dan ook de adviezen van het Auditcomité en het oordeel van het Auditcomité overnemen maar we willen nog wel extra aandacht voor het volgende, het Grondbedrijf, hier is sprake van een fors verlies welke voor de accountant lastig was om goed te beoordelen vanwege het ontbreken van juiste gegevens en stukken. Hoe kan het dat juist de gegevens voor Brandevoort 2, het Brainport Smart District, er simpelweg nog niet zijn? Als het voor het account dan lastig is om te beoordelen, hoe kunnen wij als raad dan onze controlerende taak goed uitvoeren? Bij deze doen we dan ook een dringend beroep op de raad om het advies van de accountant ter harte te nemen om vanaf nu scherpe afspraken te maken met het college met betrekking tot het mandaat van het college en zaken grondexploitatie. Wij moeten onszelf hierin goed positioneren en het college aangeven wanneer wij hier als raad bij betrokken willen zijn. De fractie van Forum voor Democratie zal daarom de toekomstige exploitatie van BSD nauwlettend in de gaten houden en steunen het verzoek van het Auditcomité om de ontwikkelingen van het Grondbedrijf en de grondexploitaties periodiek te bespreken in het Auditcomité. Voorzitter, met die voorwaarden kunnen wij instemmen met deze Jaarverantwoording. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Spoek. Ik kijk nog even naar de zijde van de gemeenteraad.

De heer Manders, VVD. Nee, nee, dank u wel mevrouw Spoek zei ik, en ik zie ik kijk even naar de gemeenteraad of er nog vragen of inbrengen zijn. De heer Manders: Ik heb geen inbreng, alleen hadden wij een voorbehoud gemaakt als fractie in verband met zaken van de accountantsverklaringen die niet klopten. Intussen is die aangepast en kunnen wij instemmen met de Jaarverantwoording. Dank u. De voorzitter: Klopt, die correctie is nog aanvullend aan u toegestuurd. Anderen? Zo niet, dan geef ik wethouder De Kort even het woord. Wethouder. De heer De Kort: Dank voorzitter. Dan kan ik ook redelijk kort reageren op de inbreng. Ja mevrouw Spoek, de BSD, daar heeft wethouder Bonte onlangs ook van gezegd, dat komt binnenkort ook naar de raad. En daarnaast heb ik in het Auditcomité als wethouder ook aangegeven, en collega Van den Waardenburg ook, dat wij graag het Auditcomité jaarlijks inderdaad op die momenten meenemen, dus die toezegging hebben we ook gedaan en wij hopen daarmee ook dat u als raad meer gevoel krijgt bij de grondexploitatie, zodat we daar het goede gesprek over kunnen voeren met elkaar. De voorzitter: Voldoende mevrouw Spoek, of wilt u daar nog iets op reageren? Nee. Dank u wel. Dan met uw goedvinden gaan we het raadsbesluit in stemming brengen. Kan dat met hand opsteken? Zo ja, wie is voor? Wie is tegen? Daarmee is het unaniem aangenomen.

5.

Vaststellen van de Voorjaarsnota 2023 De voorzitter: Dan gaan wij met uw goedvinden naar agendapunt 5, het vaststellen van de Voorjaarsnota 2023, dat is Raadsvoorstel 68. Met deze Voorjaarsnota gaan we gewoon een vooruitblik al geven naar de programmabegroting. 2024-2027. Alle fracties hebben tien minuten spreektijd, u hoeft ze niet te gebruiken, maar ik probeer er toch wel aan vast te houden. Tijdens de fractiebijdragen mogen interrupties geplaatst worden, die interrupties graag kort, zakelijk en ook echt een interruptie. Geen halve verkapte inbreng van uzelf, maar gewoon ook echt de vraag stellen. Dan zal ik ook de tijd stopzetten, die gaat dan niet af van de tijd van de inspreker en dan zou ik in ieder geval willen verzoeken alle inbrengen via het sprekersgestoelte rechts of links te kunnen te spreken. En dan bij het indienen van de moties en amendementen ben ik bereid om dictum voor te lezen dus en dat kan in de eerste of in de tweede termijn ingediend worden. Het is aan u. Zijn er nog vragen? De heer Rieter. De heer Rieter: Ja, ik hoor u het over spreektijden hebben, dat is natuurlijk gewoon bekend. Spreektijden voor het college, hebben we daar ook beperkingen op? De voorzitter: Dat is een mooie vraag. Als u geen vragen stelt krijgen ze geen spreektijd. Dus het is aan u, als u gewoon zegt ik stel aan niemand een vraag, dan zullen zij ook niet spreken.

Als u tien vragen aan de heer Bonte stelt en nul aan mij, dan zal ik heel kort spreken en dan mag de heer Bonte iets langer. Dus in die zin ligt het ook een beetje aan uw vragen wat u wil. Maar ik heb wel gevraagd om zo kort mogelijk te zijn en compact en ook in het college is dat besproken. Dus ja, mijnheer Rieter. De heer Rieter: Ik stel de vraag natuurlijk niet om het college te pesten hiermee. Het is meer gewoon ook gewoon om aan te geven dat we duidelijkheid hebben over de spreektijden. En ook in een commissieverband zie je ook dat de partijen dus heel verkrampt in drie minuten het woord nemen en dat het college dan wel heel veel de tijd neemt. Kijk natuurlijk, als we vragen stellen, dan is het goed dat we daar antwoord op krijgen, maar ik hoop ook dat u dan ook wat soepeler bent, ook als bijvoorbeeld die tien minuten tien en een half minuut wordt. Maar goed, we zien het wel. De voorzitter: Ik was in ieder geval niet soepel naar het college. Tijdens de voorbespreking heb ik tegen de collegeleden, individuele wethouders, ook gezegd, er gaan geen lange betogen gehouden worden, er gaat echt gereageerd worden op uw inbrengen. Want u hebt al vaker dit signaal afgegeven en als een van de wethouders dat niet doet zal ik daar ook iets van zeggen.

Maar u mag hem zelf ook dan interrumperen, want als zij iets gaan zeggen wat u helemaal niet wil weten, dan kunt ook zeggen het is helemaal niet aan de orde. Dus het is een debat aan u. Maar ik vind het wel heel moeilijk, want er zijn een paar onderwerpen die misschien meer aandacht krijgen in de Voorjaarsnota en dan moet de wethouder die dat betreft de ruimte krijgen om die vragen dan ook fatsoenlijk te beantwoorden. Maar het moet niet over andere dingen gaan die hier vandaag niet aan de orde zijn. De heer Rieter: Dank u wel. De voorzitter: Andere vragen nog? Goed dat we deze spelregels hebben. Dan vraag ik de heer Tuerlings te starten met zijn inbreng. De Heer Tuerlings, GroenLinks. De heer Tuerlings: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de afgelopen jaren zijn maatschappelijk gezien uitzonderlijk turbulent met corona, de inval van Rusland in Oekraïne, de inflatie, de energiecrisis, de stikstofcrisis, droogte en wateroverlast, en zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan. We kennen in de

geschiedenis maar weinig periodes waarin maatschappelijke ontwikkelingen ons zo direct en zo hevig raken. Ver van ons bed? Ik breng het nog een stukje dichterbij. Ook in Helmond moeten honderden inwoners kiezen tussen een warm huis of een warme maaltijd. Ook in Helmond overwegen inwoners de tandarts of het ziekenhuis maar over te slaan met angst voor de rekening of een deurwaarder. In de ene wijk leeft men zeven jaar langer dan in de andere wijk, simpelweg omdat men in een gunstigere wieg is geboren. Meer dan ooit voorzitter, hebben inwoners juist een sterke overheid nodig. Een overheid die onder andere armoede, kansenongelijkheid, tweedeling, discriminatie, wachtlijsten in de zorg en het onderwijs, polarisatie, depressie en eenzaamheid tegengaat. Een overheid die samenwerkt met en voor de inwoners, een overheid die je helpt, die achter je staat en er voor je is als je het even niet alleen kan. Dat doen we in Helmond al volop door vroegtijdige, gerichte en op maat gemaakte aanpak van uiteenlopende problemen, zoals met het crisisfonds van 10 miljoen en het verhogen van ons sociale vangnet tot 130 procent van de bijstandsnorm. Helaas ervaart niet iedereen dat zo en we moeten ons als overheid ook veel vaker laten zien. Reageren op meldingen, ook als we iets niet kunnen oplossen, communiceren in meerdere talen, persoonlijke aandacht en klantgericht.

Met heldere, eenvoudige taal bereiken we onze inwoners. Tegelijk zien we dat onze organisatie onder druk staat. We kampen met een arbeidsmarkt die de zojuist genoemde uitdagingen, die op zichzelf al pittig waren, nog eens extra complex maakt. En ook financieel gezien lijkt de toekomst niet veel meer zekerheid voor ons in petto te hebben. Ondanks de onzekerheden moeten we wel op koers zien te blijven. Met het ambitieakkoord hebben we een stip op de horizon gezet waaraan we onze koers kunnen ijken. Over 2022 hebben we laten zien dat we dit kunnen, want we zijn nog steeds een gezonde gemeente. Tegelijk zien we de effecten van grote inflatie in onze Voorjaarsnota. Voor de komende jaren moeten we dus realistisch zijn. We kunnen veel ambitie hebben, maar in een wereld die zo hard verandert als die op dit moment doet, zullen we kritisch moeten kijken naar wat we willen, naar wat we kunnen en naar wat noodzakelijk is. Met die kritische blik benadert GroenLinks ook de opgave en uitdagingen waar we ons toe moeten verhouden. De belangrijkste opgave of uitdaging, zo je wil, is onze stad als groeibriljant van de Brainport. Daar wil ik wel even bij stilstaan, eigenlijk wel bij groei in het algemeen. Bij de laatste begrotingsbehandeling ging ik hier ook al op in. Het uitgangspunt destijds was dat groei een middel moet zijn en niet een doel op zich.

Ik vroeg mij daarbij ook af wat dan zou moeten groeien. Lonen, de winsten die in de zakken van de aandeelhouders stromen, arbeidsomstandigheden, ons vertrouwen in de toekomst, sociale zekerheden of onze pensioenen? Ja voorzitter, die winsten die groeien nog steeds als kool. Dat de kosten voor het bedrijfsleven stijgen door inflatie en dat dit doorberekent wordt aan de klant, dat is begrijpelijk. Maar dat tegelijkertijd de ene na de andere recordwinst binnengehaald wordt, heeft niets meer met doorberekenen van kosten te maken. Dat is profiteren over de rug van de burger. En het moet gezegd, de lonen zijn sinds die begrotingsbehandeling inderdaad ook gegroeid. Een positieve ontwikkeling? Op zichzelf bezien wel. De voorzitter: Ik zie een interruptie. De heer Vervoort. De heer Vervoort: Dank u wel. Mijnheer Tuerlings, u geeft aan dat de ondernemers gigantische grote winsten maken. Bent u ervan overtuigd dat die bij alle ondernemers in zijn portemonnee of bij de aandeelhouders in zijn zakken vallen? Want ik spreek veel ondernemers die het water tot zelfs boven de oren groeit.

En de hele grote concerns, internationale concerns, daar ben ik het honderd procent met u eens, die verdienen veel te veel geld, maar de ondernemer hier op de hoek, een bakker, een slager, noem ze maar op, die hebben het moeilijk, die hebben het heel moeilijk gehad tijdens de coronacrisis en om alle ondernemer onder één noemer te noemen is denk ik niet correct. Bent u het daar met mij eens of kijkt u er toch anders naar? De voorzitter: De heer Tuerlings.

De heer Tuerlings: Daar ben ik het volledig mee eens, mijnheer Vervoort en wij delen daarover dezelfde mening. Ik zie nog een interruptie. De voorzitter: Ja, de heer Manders. De heer Manders: Mijnheer Tuerlings, u zei de pensioenen en dat zijn de bedragen die wij kunnen uitgeven als we na 40 jaar of 45 of 50 jaar werken, straks, als we achter de geraniums kunnen gaan zitten. Die pensioenen worden voor een groot gedeelte opgebracht door de dividenden van de bedrijven die u net noemde. Als die bedrijven geen winst maken kunnen ze geen dividend uitkeren en dan is de pensioensopbouw, als dat dat puur moet komen van de rente dan is dat onvoldoende om die pensioenen uit te keren. Dus er zit wel degelijk een relatie tussen de bedrijven, het goed gaan van de bedrijven en de pensioenen die ons allemaal aangaan. Ja, dat is een opmerking, kunt u op reageren of niet. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Ja voorzitter, dan hoop ik dat mijn pensioen net zo hard groeit als die recordwinsten. Ik ga verder met mijn betoog. Afgezet tegen een sterk groeiend aantal mensen dat ondanks die hogere lonen moeite heeft met rondkomen valt de groei van de lonen vies tegen zelfs. Met een middeninkomen, en dan refereer ik ook aan wat de heer Vervoort zei, ziet men de toekomst steeds somberder in.

Waar zijn we in vredesnaam dan mee bezig in dit land? In de Voorjaarsnota lezen we ook over groei. Om dit inwoneraantal te realiseren, moeten we inwoners van buiten Helmond aantrekken, citeer ik. Zo lijkt groei toch ineens een doel op zich te worden. GroenLinks kijkt liever naar de kansen die onze regio biedt. Als we die willen verzilveren zal onze stad inderdaad mee moeten groeien met de regio. En andersom geldt hetzelfde. Als onze stad meegroeit met de regio, hebben we meer potentie om de kansen in onze regio te benutten. Maar het uitgangspunt voor GroenLinks blijft dat we werken aan een eerlijke, sociale en gezonde stad, dat we werken aan een schone, duurzame, groene en bereikbare stad, dat we werken aan een levendige, bruisende en betrokken stad. Want groeien enkel en alleen om te groeien is echt niet meer van deze tijd. Als we blijven werken aan deze uitgangspunten mogen we onszelf inderdaad een groeibriljant noemen. Dan werken we immers aan groei van de juiste en noodzakelijke dingen. De rest van mijn betoog wijd ik dan ook aan deze uitgangspunten. Voorzitter, wij zijn ervan overtuigd dat in Helmond de begrippen sociaal, eerlijk en gezond elkaar versterken en ondersteunen. Met ons preventieakkoord, de Helmondpas en de beweging Ruimte om te leven hebben we mooie voorbeelden waarmee we die tweedeling in de samenleving tegengaan.

Graag dienen wij de motie meedoen met werk in met een suggestie om verder bij te dragen aan een sociale, eerlijke en gezonde stad. Ook zijn wij ervan overtuigd dat we moeten blijven werken aan een schone, duurzame, groene en bereikbare stad. Dat schone en duurzame gaat hand in hand met het sociale en eerlijke als we kijken naar bijvoorbeeld energiearmoede. We weten dat de klimaatcrisis, waarvan de aanpak in urgentie alleen maar groter en heviger wordt, de minderbedeelden in onze samenleving het hardste treft. Energie uit hernieuwbare bronnen wordt steeds beter betaalbaar en wie het geld heeft kan met slechts een kleine investering de energielasten drukken en de investering zo ruimschoots terugverdienen. Dat geldt niet voor de mensen die geen geld hebben voor deze investering. Zij blijven gebonden aan de veel duurdere, fossiele brandstoffen. Deze tweedeling zien we in Helmond liever niet groeien. Naast een schone en een groene stad willen we natuurlijk een bereikbare stad. Het is mooi om stevig in te zetten op de mobiliteitstransitie, op ov en op smart mobility en dat juichen we dan ook van harte toe. Maar we moeten tegelijk erkennen dat wij het bereikbaarheidsprobleem niet op gaan lossen met gedragsverandering en smart mobility alleen. De auto zal de komende tientallen jaren niet uit ons straatbeeld verdwijnen, daarin moeten we realistisch zijn.

Het is ook van belang dat er in Helmond genoeg te beleven valt. We moeten dus blijven werken aan een levendige, bruisende en betrokken stad. We hebben veel

ondernemers in ons centrum, maar helaas zijn er perverse belastingprikkels die leegstand van panden in ons centrum aanmoedigen. Dat draagt niet bij aan de uitstraling van onze stad. Kunnen we die graaiers, die liever belastingvoordeel op leegstand genieten dan bijdragen aan onze stad, niet aanpakken? Dan hebben we meteen ook dat eerlijke uitgangspunt weer te pakken. Er zijn ook veel ondernemers die graag evenementen willen organiseren maar tegen de beperking van onze vergunningsprocedure aanlopen. In het kader van dichter bij de inwoners staan, of in dit geval dichter bij de ondernemer, moet het toch mogelijk zijn om die procedures makkelijker te maken. Ik ga bijna afronden. Met de beste pabo van Nederland mag Helmond echt wel trots zijn. Meer hogescholen zouden dan ook zeker welkom zijn in Helmond. Want helaas zien we de beweging dat veel jongeren op hun achttiende niet in Helmond blijven hangen. Gelukkig zien we ook de inzet van onze gemeente om een stad voor jongeren te zijn. Wij wachten dan ook met smart op het jongerenprogramma dat later dit jaar naar de raad komt, samen met de invulling voor Preventie met Gezag. Mooi dat we als raad kunnen meedenken over hoe we onze stad nog meer jongerenproof maken. Die aandacht voor jongeren zouden we ook graag duidelijker terugzien op het gebied van cultuur.

GroenLinks vraagt zich af of het upgraden van de Kunsthal daaraan bijdraagt en zou daar in ieder geval niet de prioriteit leggen. We zien aan alle kanten de betrokkenheid bij onze stad, van inspraak bij het participatietraject rondom MFA in de Rijpel tot de honderden reacties op de mobiliteitsvisie. Dat is hartstikke mooi maar ik grijp terug op wat ik in het begin van mijn betoog noemde, meer dan ooit hebben inwoners een sterke overheid nodig, een overheid die je helpt, die achter je staat en er voor je is als je het even niet meer alleen kunt. Dat doen we in Helmond en we moeten ernaar blijven streven dat elke Helmonder dit ook zo ervaart. De voorzitter: Dank u wel, de heer Tuerlings. U had een motie aangekondigd. Zou ik niet even mogen hebben? Dank u wel. De motie is Onderzoek meedoen met werk en het dictum is nogal lang, ik probeer hem even samen te pakken. Wij vragen het college van burgemeester en wethouders te onderzoeken of we toestaan dat mensen een bedrag mogen bijverdienen in de bijstand door de grenzen van de Participatiewet op te zoeken en zo barrières te slechten voor meedoen met een afstand tot de arbeidsmarkt, voor mensen met een zeer grote afstand tot arbeidsmarkt maximaal de grenzen op te zoeken. Het derde dictumpunt is, kijk in dat licht of bestaande activiteiten voor maatschappelijk nuttig werk opgeschaald kunnen worden.

En het vierde punt is, de groep jongeren tussen 16 en 23 jaar betrekken bij maatschappelijk nuttig werk. Deze is ondertekend door GroenLinks, PvdA, SP, DENK, is voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Ik dank de heer Tuerlings voor zijn bijdrage. De heer Rieter heeft een interruptie of een vraag. De heer Rieter. De heer Rieter: Ja, een korte vraag en ik wil natuurlijk niet de commissievergadering overdoen over mobiliteit, maar ik ben wel heel blij om te horen dat er wel een gematigde toon is in de bijdrage van GroenLinks omtrent het autobeleid. Ik heb wel een vraag, want in de visie die nu nog voorligt, we gaan natuurlijk nog wel in gesprek daarover, staat toch wel heel duidelijk dat we naar een klimaatneutraal mobiliteit streven. Hoe ziet u dat dan in relatie met de opmerkingen die net zegt, dat de auto zeker de komende tien jaar in het straatbeeld zal blijven? De voorzitter: De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Dank u wel, voorzitter. Die opmerking moet ik even uiteenzetten. Het gaat in mijn betoog voornamelijk over de mobiliteitstransitie op grote schaal, dus niet alleen binnen Helmond, wat in de mobiliteitsvisie binnen Helmond nadrukkelijk wordt behandeld, maar ook op mobiliteit in de regio.

En als je kijkt naar het bereikbaarheidsprobleem van onze bredere MRE-regio, dan zie je dat daar echt met smart mobility en ov de oplossing niet honderd procent is. En daar zullen we dus hoe dan ook rekening moeten houden dat we de komende tientallen jaren echt nog wel de auto nodig zullen blijven hebben. En de

ontwikkelingen in automotive land die zijn wel zo dat auto’s richting in ieder geval energieneutraal of klimaatneutraal, hoe je het wil noemen gaan. Dus ik heb daar wel hoop in. Maar of we daarbinnen nu en tien jaar zijn, dat betwijfel ik ten zeerste. Maar ja, het gaat dus om een breder perspectief op automobiliteit dan alleen maar binnen onze gemeentegrenzen. De voorzitter: De heer Rieter nog. De heer Rieter: In ieder geval dank voor deze gematigde toon en ik hoop dat het ook in relatie tot de komende stukken die naar ons toe komen, nog steeds niet toon wordt. Dank u wel De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel, de heer Tuerlings voor uw bijdrage in eerste termijn. Dan zou ik willen vragen of de heer Manders zijn bijdrage zou willen aanvangen. De Manders, VVD. De heer Manders: Dank u wel, voorzitter. Beste college, collega's van de raad, ambtenaren en de mensen thuis. Er is een oud spreekwoord en dat luidt, als je snel wilt gaan ga dan alleen, maar als je ver wilt gaan, ga dan samen. En dat is wat we hier vandaag moeten doen. Samen denken, nadenken over de toekomst van Helmond, onze geliefde stad die voor een grote uitdaging staat. En de nieuwe indeling van de Voorjaarsnota vinden wij als fractie een sterk begin, een stap richting onze gezamenlijke ambitie om Helmond naar een brede welvaart te leiden. Maar onze droomstad is geen utopie.

De voorzitter: Mijnheer Manders, er is een zoemgeluid en misschien komt het door mevrouw Willems … De heer Manders: Moet ik opnieuw beginnen? De tijd is wel stilgezet? De voorzitter: Ik zou coulant zijn. De heer Manders: Helmond dus naar een brede welvaart, dat is ons streven, ons aller streven, denk ik. Maar een droomstad is geen utopie, we moeten kritisch en realistisch zijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we toch nog even vragen, ik vraag even het geluid iets rustiger te zetten. Anders dan gaan we letten uw zoemen en we moeten letten op de inhoud. Ja, kan het iets zachter? De heer Manders, zou ik u mogen vragen of u aan die spreekstoel plaats kunt nemen? Dan gaan ze even kijken. Ja, voor mij bent u nu rechts, dat was u al, maar nu bent u echt letterlijk op rechts. De heer Manders: Is deze beter? Een utopisch Helmond had ik het over, wat houdt dat in? Utopisch is plek voor iedereen, geld voor iedereen, woningbouw en voorzieningen zijn eindeloos rekbaar, voldoende ambtenaren en een overvloed van plannen kan uitgewerkt worden, dassen kunnen zich verplaatsen in tunnels van een miljoen, Klimaatneutraal zijn we in 2030, voor alle Helmonders is er een parkeerplek en de gemeentekas is bodemloos. Maar Helmond is geen Utopia, het is een realistische gemeenschap waar we dromen om proberen te zetten in realistisch concrete acties.

Daarom zullen er de komende periodes ingrijpende keuzes moeten worden gemaakt. Zowel de ambtelijke als de financiële middelen om alle gemaakte plannen uit te voeren ontbreken namelijk en zoals we weten gaan we misschien wel richting een recessie. En daarnaast naderen we het beruchte ravijnjaar 2026 en onze fractie, en ik hoop dat u met ons niet mee naar beneden springt. De tijd van gratis geld is voorbij. De rentes zijn inmiddels flink aan het oplopen en het einde is nog niet aan zicht. De bezuinigingen van de overheid komen eraan. De overheid heeft zoals u weet veel geld uitgegeven en zal in de komende jaren moeten gaan bezuinigen, dat is onvermijdelijk. Onze fractie is het dan ook heel erg eens met het college wat overweegt om ons aan te gaan passen aan die nieuwe realiteit.

En dat begint met verantwoordelijk en bewust sparen. Het college toont ook realiteitszin als ze de raad voorstelt om na te gaan denken over het stoppen en het temporiseren van projecten. Ambtenaren zouden zich volgens onze fractie niet langer moeten richten op het maken van weer nieuwe visies, verordeningen, vervolgonderzoeken, maar zich moeten gaan richten op het uitvoeren van de plannen en de basistaken, het fysieke en het sociale domein, 80 procent van energie zou daarin moeten gaan zitten. Hierbij geldt wel dat we de juiste mensen op de juiste plaats moeten hebben. De toekomst van Helmond is namelijk afhankelijk van de mensen die die toekomst bouwen. En dat is onze ambtenarenapparaat. Om die uitdagingen van morgen, die zijn anders dan de problemen van vandaag, en vandaar dat we mensen nodig hebben met andere competenties. En onze fractie vraagt zich dan af of het slim is om nu in een heel snel tempo heel snel te gaan werven. Hierover hebben we een vraag aan de wethouder. Hoe zit het met het verloop van het personeelsbestand en de instroom en uitstroom van nieuw aangenomen werknemers? Misschien zou een intensivering van de samenwerking met de Peelgemeenten trouwens ons kunnen helpen. Vandaar ook dat we daar een motie over hebben geschreven.

Niet alleen op basis van het gebied van werving en samenwerken, maar ook omdat we gewoon in het veld, in Helmond, horen dat men echt behoefte heeft aan het over die grenzen heen kijken, dat men behoefte heeft om in de regio de kans te grijpen. Ik hoorde het zojuist van mijnheer Tuerlings. De kracht van de diversiteit, de brugfunctie van Helmond met de Peel in de Brainportregio. Ik denk dat dat echt een ondergeschoven kindje is op dit moment en dat daar meer aandacht naartoe zal moeten gaan. Helaas blijkt de realiteitszin die ik zojuist noemde niet helemaal in die Voorjaarsnota door te werken, want we willen uitbreiding van het openbaar vervoer terwijl we er eigenlijk niet over gaan als gemeente, verdere versnelling van de woningbouw. Iedereen die de nieuwsberichten heeft gehoord en de minister heeft gehoord, die voorspelt een daling van de woningbouw van 25 tot zelfs 50 procent komend jaar. Je ziet het nu ook al aan het aantal uitgegeven bouwvergunningen. De uitwerking van wijkontwikkelingsplannen moet extra versterkt worden terwijl de huidige plannen en programma's niet eens uitgevoerd kunnen worden. Daarnaast stapelen zich een hele hoop problemen op.

Denk maar eens aan de vertraging van het Huis voor de Stad, dossier Blink, de problematiek rondom Den Ouden, de vertraging met een realisatie van de bedrijventerreinen, de vertraging bij Foodtech en de financiële zaken die daar spelen en de Automotive Campus, de vertraging bij de woningbouw van het prestigieuze BSD, problemen rondom de sociale teams, het ontbreken van prestatieafspraken met de woningbouworganisaties en de fusie tussen Cacaofabriek en het Speelhuis die niet doorgaat, of het niet uitvoeren van het raadsbesluit om bibliotheek en Kunstkwartier samen te gaan voegen, wat een half miljoen per jaar structureel gaat kosten. Graag vernemen wij van de wethouder welke alternatieve mogelijkheden er onderzocht zijn en waarom die niet door konden gaan, of waarom die afvielen. Dreigende tekorten pak je volgens de VVD niet aan met nog hogere belastingen, maar met het verminderen van de uitgaven. Hogere belastingen betekent namelijk dat wij als gemeente gaan meewerken aan die prijs-loonspiraal waar we nou juist vanaf moeten om die inflatie te remmen. Vandaar ook dat we het eens zijn met het college die opmerkte, ozb niet langer volgens de huidige systematiek te indexeren. Want als we dat doen, gaan we die verhogen met 12 procent een dat is voor onze fractie onaanvaardbaar.

Met betrekking tot het financieel perspectief zijn wij net zoals het college van mening dat de begrotingen van 24 en 25 sluitend behoren te zijn, maar dat met betrekking tot ravijnjaar 26 de aanbevelingen van VNG en de provinciale toezichthouders, dat we die gewoon moeten gaan volgen. Dus ook daar stemmen we in met wat het college voorstelde. Het is bijzonder dat het college zegt dat we een arme gemeente zijn met relatief veel sociale huurwoningen en relatief eenzijdige samenstelling van de bevolking, terwijl datzelfde college niet de conclusie trekt dat we dan juist meer koopwoningen moeten gaan bouwen, want dan krijgen we andere inwoners. Dat hebben we natuurlijk in het verleden met Dierdonk en Brandevoort ook gedaan. Dan komt de verhouding weer in evenwicht. Wat ons tevens opvalt, is dat als we als stad … Er is een interruptie, voorzitter.

De voorzitter: Mevrouw Wijnands. Mevrouw Wijnands: Dank u wel, voorzitter. Naar mijn mening is het niet het idee van het college om de verhouding in evenwicht te krijgen door rijkere mensen hierheen te halen, maar door de kloof te dichten door mensen die minder kansen hebben, meer kansen te geven. Dus dan is koopwoningen meer een pleister op de wond. De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Als je, en ik denk dat we daar niet veel van elkaar verschillen, vindt dat iedereen dezelfde kansen moet hebben, dan moeten we er altijd van uitgaan dat kansen creëren voor mensen die het niet kunnen betalen, dat het geld kost. Dat geld zal van iemand moeten komen. En in Nederland is het zo dat we een heel mooi progressief belastingsysteem hebben waarbij de breedste schouders de zwaarste lasten dragen. En in de gemeente moet die verhouding ook goed zijn, wil je als gemeente al die sociale voorzieningen kunnen betalen. Dus we moeten zorgen dat we een goed evenwicht hebben en dat we als stad al die voorzieningen in stand kunnen houden. De voorzitter: Mevrouw Meulenbroek. Mevrouw Meulenbroek: Ik vind dat een heel mooi betoog, mijnheer Manders, maar staat dat niet de haaks op wat u net zei, dat u niet wilt dat de WOZ verhoogd wordt? Want dat zijn toch die brede schouders waar die lasten vandaan moeten komen? De voorzitter: De heer Manders.

De heer Manders: Ik heb niet gezegd dat die belasting niet verhoogd hoeft te worden. Ik heb alleen gezegd dat dat tegen realistische percentages moet gaan, en niet tegen 12 procent. Dat dat alleen er alleen maar voor zorgt dat we een nog verdere versterking van de loon-prijsspiraal krijgen. De voorzitter: U vervolgt uw betoog. De heer Manders: Wat ons tevens opvalt is dat we als stad de beweegarmoede onder onze inwoners willen gaan verminderen. Prima streven, maar met het aanleggen van sportvelden, het bouwen van een nieuw stadion en een nieuw zwembad alleen gaat dat niet lukken. Gebouwen, apparaten alleen laten mensen immers niet bewegen. Het is alsof we iedereen willen laten hardlopen, maar we vergeten uit te leggen hoe men schoenen moet strikken. Participatie, vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Onze overheid moet haar uiterste best doen om het verloren vertrouwen te herwinnen. Terecht worden in de nota hier opmerkingen over gemaakt. De ideale overheid moet luisteren, goed communiceren, betrouwbaar, benaderbaar zijn, maar vooral naar haar inwoners luisteren en ernaast gaan staan. Maar al eerder merkte onze fractie in debatten op, communicatie is niet hetzelfde als participatie. Juist in de dialoog vinden we de oplossing.

Als we de reacties uit de stad over de mobiliteitsvisie en de krantenkopen over de vele rechtszaken tussen de gemeente en haar inwoners lezen hebben we het idee dat we als bestuur juist de dialoog aan het missen zijn en niet meer naast maar juist tegenover onze inwoners komen staan. Vandaar ook dat wij als VVDfractie van harte ondersteunen, samen met GroenLinks, D66 en nog een aantal andere fracties, om geld te reserveren voor het experiment van burgerberaad, wat een betere participatie van die inwoners zou moeten bevorderen. Ten slotte nog een paar vragen. Opmerkelijk vinden wij de herziening van de erfpachtcanon vanwege een lagere rente, terwijl de rente nu juist aan het stijgen is. We lezen dat deze dit jaar is aangepast.

Had je in de begroting van ‘23 dan al geen rekening mee kunnen worden gehouden? Ik zie de wethouder al een notitie maken. Er wordt melding gemaakt van de stijging van de ODZOB, op een bedrag van 107.000 euro zou dat behelzen. Op eerder vragen is echter een heel ander bedrag genoemd. Van waar opeens deze hogere bedragen? Tot slot, ondanks de contrasten die vandaag zeker benadrukt zullen worden, kunnen we niet negeren, en ik startte mijn betoog al zo, dat als we ver willen komen dat alleen kunnen doen als we samenwerken. Laten we die gedachte vasthouden en ondanks onze verschillen werken aan een gezamenlijke toekomst voor een sterker en beter Helmond. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Manders. U hebt een motie aangekondigd. Dank u wel. De motie ingediend door de VVD is de intensivering samenwerking Peelgemeenten, ik lees het dictum voor. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders te onderzoeken hoe een intensievere samenwerking tussen Peelgemeenten kan worden opgezet, voor het einde van het jaar een plan van aanpak te presenteren aan de raad met de stappen die nodig zijn om een hernieuwde samenwerking op te zetten, inclusief mogelijke partners, doelen, strategieën en middelen, te overwegen hoe Helmond een brugfunctie kan vervullen naar de oostelijke Brainport-regio in het kader van deze vernieuwde samenwerking.

Is dat niet de westelijke? Maar te onderzoeken hoe de strategische koers van de Peel-regio zoals vastgelegd in de Peel-agenda, kan worden geïntegreerd en versterkt en gaat over op de orde van de dag. En is ondertekend door de VVD en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Zijn daar nog vragen over? Ja. De heer Tuerlings en dan de heer Rieter. De heer Tuerlings: Dank u wel, voorzitter. Niet zozeer over, ook trouwens wel over de motie, maar eerst een andere. Ik ben heel blij om te horen. De uitgestoken hand van we moeten het samen doen als we ver willen komen. Ik waardeer ook de licht gematigde toon in het liberalisme van de VVD ten opzichte van de afgelopen jaren, vind ik fijn om te horen. En ook dezelfde boodschap, dat onze organisatie onder druk staat. Maar ik hoorde geen concrete suggesties van waar u dan vanuit de VVD de prioriteiten zou willen leggen op wat wel en niet. Dus daar zou ik graag nog iets over horen. En wat betreft het ravijnjaar, landelijk is de VVD heel goed in het stellen van deadlines, hebben we deze week gehoord. Gaat uw partij dan ook voor het ravijnjaar een deadline opwerpen? Of zou dat op de lange baan geschoven kunnen worden? En tot slot een vraag eigenlijk indirect over de Peel-samenwerking richting de wethouder P&O denk ik.

Ik zag afgelopen twee weken of een ergens afgelopen maand was er een leuke vacature voor programmamanager Peelsamenwerking volgens mij is dat precies de functie waar de VVD nu op doelt en kan de wethouder daar iets over toelichten? De voorzitter: In zijn eigenlijke bijdragen? Ja. Ik ga de heer Manders het woord geven. De heer Manders: Om op het laatste terug te komen, in de motie staat ook dat we die projectmanager een steun in de rug willen geven door deze motie. En ik denk dat ook het maatschappelijk veld groot is, juist om die samenwerking weer op te pakken. Er zijn veel kopjes koffie nodig om de relaties te verbeteren. Wij als Helmond zitten echt aan de grenzen, echt letterlijk aan de grenzen van onze groei. Wij kunnen niet zonder die samenwerking en op het gebied van infrastructuur op gebied van het gemeenschappelijk bedrijventerrein, maar ook op het gebied van bijvoorbeeld Senzer, de samenwerking, die kleine gemeentes hebben bepaalde krachten die wij eigenlijk niet kennen. Het samen aan de tafel zitten wat ik weleens gehoord heb, wat in Helmond toch heel anders is, daar kunnen wij ook van leren. Dus juist die kracht van die diversiteit wat ik zojuist noemde, is denk ik essentieel om die samenwerking gewoon weer op te pakken. Dat was op basis van uw laatste opmerking. Dan zei u, landelijk.

Ik heb contacten landelijk maar u moet niet denken, en dat weet u ook wel, dat ik landelijk ook maar enige invloed heb op de financiering waar de VVD voor staat. Dat ze deadlines stellen, ja dat zien we vrijdag, het is spannend. Aan de andere kant deadlines, als ik mijn leerlingen, als ik een deadline geef, ik weet niet of u ooit in het onderwijs heeft gezeten, maar 40 procent haalt die

deadline en de rest overschrijdt hem, dus deadlines zijn in Nederland net als een heel op andere zaken, het gedoogbeleid, dat is allemaal wat minder streng dan het er staat, dan de bedoeling is. Dan was er nog een derde vraag, uw eerste vraag, en die had te maken met, helpt u me even want ik had geen pennetje bij me. De heer Tuerlings: Het prioriteren van … De heer Manders: Ja, het prioriteren. Ik denk, en dan kom ik toch terug op het woord samen, dat wij nu niet moeten gaan zeggen dat en dat en dat zijn de belangrijkste zaken want dit soort zaken moet je in samenhang zien. Als je samen verder wilt gaan, zul je een evenwichtig pakket moeten hebben wat niet doorslaat in een bepaalde richting. En dat evenwichtige pakket kunnen we, in een politiek landschap wat zo versnipperd is als dit landschap, alleen maar samen doen. Dus het is niet kies als ik nu zou gaan zeggen, dit en dit zouden wij per se willen. Ik denk dat we dat in onderling overleg zouden moeten gaan beslissen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Rieter had net eerst een interruptie en daarna de heer Van de Werff. De heer Rieter: Ja, de heer Van de Werff zal dadelijk inhoudelijk op deze discussie ingaan. Ik had meer gewoon meer procesmatig, want we gaan nou in op de moties.

Is het ook de bedoeling dat we dus elke keer als een motie wordt ingediend, dan we het debat over die motie voeren? Of is er op het einde? De voorzitter: Gewoon wat zelf wilt. De heer Rieter: Maar er is op het einde ook nog de ruimte om daar nog? De voorzitter: Uiteraard, maar ik stel wel voor dat als het nu een onduidelijkheid is, dat u die vraag wel stelt, dat u die ook dadelijk in uw afweging en overwegingen ook in de schorsingsmomenten dan ook mee kan gebruiken en dat niet allemaal op spaart. Dus dat het wel duidelijk is waar de motie over gaat als u daar nog een vraag over heeft. De heer Rieter: Nee, we sparen niks op voorzitter. Maar er zijn ook een aantal moties op het laatste moment ingediend. De voorzitter: Daar mag u gerust een vraag op stellen, ik ben daar heel soepel in. Want dat helpt uiteindelijk het debat en uiteindelijk de besluitvorming. De heer Van de Werff, een inhoudelijke vraag? De heer Van de Werff: Het gaat over de motie. De voorzitter: Nu kan ik niet meer zeggen, dat mag u niet doen. De heer Van de Werff: Ja dat kunt u zeggen. Dan doet u de microfoon uit, dan is het klaar.

Maar mijnheer Manders, bent op de hoogte dat wij niet meer bij de GR Peelgemeenten zitten als Helmond, als deelnemer? Is uw motie bedoeld in de breedste zin des woords dat ze bij meerdere dan alleen GR Peelgemeenten gaan deelnemen, maar dat wel de Peelgemeenten daarbij betrokken raken? Dat is mijn vraag. De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Ja, we zitten inderdaad, in bepaalde gremia zijn we niet meer aanwezig. Als ik een bijvoorbeeld met Senzer spreek, dan hebben ze het over dat ze te maken hebben met Geldrop, Mierlo, ze hebben te maken met te vijf Peelgemeenten, hebben te maken met Helmond in de visies, en het zou veel

fijner zijn en veel beter zijn wanneer we hier veel meer samen optrekken. Want we hebben een probleem met onze ambtelijke capaciteit, we willen aan de ene kant uitstralen dat we één bepaalde visie hebben en het is niet, denk ik in deze tijd, niet goed meer om als Helmond helemaal naar binnen te richten. Je hebt als centrumgemeente ook een heel duidelijke functie in de regio. En je moet die vleugels uitslaan. Je hebt elkaar gewoon nodig, het kan niet anders. En zo moet je die motie zien. De voorzitter: Dank u wel voor deze toelichting. De heer Van den Boogaard. De heer Van den Boogaard: Dank u wel, voorzitter. Niet over de motie, maar nog wel even over de bijdrage. De VVD gaf aan in bijdrage dat ze graag ziet dat er meer koopwoningen in Helmond gebouwd worden. Bent u het wel met mij eens dat we ook moeten bouwen voor mensen die niet zo breed hebben? Die hebben namelijk ook recht op een woning. Een tweede vraag, hoe komt u erbij dat er geen prestatieafspraken met de corporaties zouden zijn? Want naar mijn weten zijn hier wel. Dus graag daar nog even toelichting op. De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Om op dat laatste terug te gaan. Ik heb het zojuist nog opgezocht. Volgens mij is er voor dit jaar nog geen prestatieafspraak gemaakt. Wel gemaakt? Oh, dan heb ik het laatste nieuwsbericht dan niet gezien. Daar heeft u dan gelijk.

Wat betreft uw eerste vraag, koopwoningen, ik heb het over de goede balans. En de goede balans zorgt ervoor dat alles betaalbaar blijft. Waarom kan men in een gemeente als Vught en Nuenen veel meer doen? Omdat daar die verhoudingen heel anders zijn. Ik zou eerder opteren, zorg dan dat het aantal sociale huurwoningen in de gemeenten als Nuenen en Vught omhoog gaat en zorg dat het aantal koopwoningen in gemeenten zoals Helmond, hier relatief armer zijn, zoals het college ook beweert, dat die verhouding daar wat anders wordt. Waardoor we niet wat we nu hebben een soort parasitaire werking hebben. Parasitaire werking van de randgemeenten die relatief rijk zijn, die wel gebruik maken van de voorzieningen van de centrale gemeente, maar daar eigenlijk niet aan meebetalen. Daar zit het grote probleem. Je kunt het oplossen door die randgemeenten te laten fuseren met de grote gemeentes, maar zolang dat niet gebeurt, moet je zorgen dat die verhoudingen binnen die gemeentes goed zijn. Anders krijg je dat onevenwichtige geheel waar ik het net over had. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: In reactie, daarom bedoelt de heer Manders dan eigenlijk te zeggen dat wij, als wij onze armere inwoners maar naar de buren jagen, dat wij er dan minder last van hebben? De voorzitter: De heer Manders.

De heer Manders: Met de woorden van mijnheer De Maat spreken als ridiculiseren van mijn opmerking. Natuurlijk jagen we de mensen niet weg, dan doet u net alsof iemand die wat minder te besteden heeft in de gemeente Nuenen slechter af is dan in de gemeente Helmond. Het gaat er mij meer om dat het hele systeem van inkomen, en een groot gedeelte van de inkomsten van gemeentes zijn gebaseerd op onroerend goed, de zaakbelasting, dat weet u ook, dat dat wat meer in evenwicht is. De voorzitter: Mevrouw Willems. Mevrouw Willems-Kardol: Voorzitter, ook even één reactie op GroenLinks. Wat de VVD wil, is juist de tweedeling die we in de stad hebben, daar willen we ook iets aan doen. En dat bereik je ook door mensen die

op dit moment in sociale huurwoningen zitten de kans te geven om een koopwoning te krijgen, om zo ook aan vermogensopbouw te doen. En dat is wat wij willen bereiken. De voorzitter: Dank u wel voor deze toelichtingen. De heer Van den Boogaard. De heer Van den Boogaard: Ja als reactie daarop, niet iedereen heeft die mogelijkheid om koopwoningen te kopen, je ziet dat prijzen nu weer omhooggaan. Dus we moeten ook bouwen voor mensen die gewoon nu eenmaal minder te besteden hebben en we kunnen niet zeggen, mensen die minder te besteden hebben moeten maar naar een andere gemeente gaan. Zo simpel is het niet. We moeten wel kijken naar de mix inderdaad, dus zowel goedkopere huurwoningen, middenhuur alsook inderdaad de koopwoning waar u om vraagt. Maar we kunnen niet zeggen, we gaan alleen maar koopwoningen bouwen zodat hier meer mensen naartoe trekken met een grote portemonnee. De heer Manders: Ik wil toch wijzen op het feit dat mijnheer Van den Boogaard niet goed heeft geluisterd. Dat is totaal niet wat ik gezegd heb.

En de discussie gaat hier natuurlijk over het feit dat mensen die hun hele leven 800 euro betalen aan een huurbaas, daarnaast nog huursubsidie krijgen, als je dat allemaal optelt dan kun je misschien ook zeggen is het niet veel beter om dan een koopwoning, zoals we dat vroeger hadden in de jaren zeventig met de premie A en B-woningen, heel Dierdonk is gebouwd met mensen die ooit begonnen zijn met een heel klein woninkje in de Rijpel, premie A en B-woning en daardoor inderdaad vermogen hebben opgebouwd en uit dat systeem zijn gekomen dat ze hun hele leven huur betalen. Dus dat is een discussie, daar kunnen we nog uren op ingaan maar het beeld wat u schept, dat wij namelijk zijn voor dat we de mensen met een sociale achterstand en sociale huurwoning hier niet willen hebben, dat slaat nergens op. Ik heb het puur over de verhouding en u gaf net in uw opmerking ook al aan dat u het eens was. Dus ik snap die laatste zin van u niet helemaal. De voorzitter: Dank u wel voor uw toelichting. Ik dank ook de heer Manders voor zijn inbreng. Ik zie verder geen interrupties meer. Dan vraag ik de heer Rieter Helder Helmond om zijn inbreng aan te vangen. De heer Rieter, aan u het woord. De heer Rieter: Voorzitter, vandaag zijn we bij elkaar om de Voorjaarsnota van 2023 te bespreken welke het uitgangspunt gaat zijn voor de begroting van het jaar ‘24 en de daaropvolgende jaren.

Een belangrijk moment om met elkaar af te stemmen welke koers Helmond gaat bewandelen. Helder Helmond heeft de nota aandachtig bestudeerd en het geeft duidelijk aan dat we op vele fronten flink aan de slag moeten. We zien veel zaken terug waar we positief over kunnen zijn. Zo zijn we positief over de ruimtelijke plannen en zeker ook over de ambities wat betreft participatie en sport en bewegen. We maken ons wel zeker zorgen. Zo zijn we op dit moment geen robuuste, gezonde organisatie. Dit is al jaren zo maar gezien de flinke doelstellingen zal het niet makkelijk worden om alle ballen in de lucht te houden. Voor een aantal ambities zijn namelijk nog geen financiële middelen of capaciteit begroot. Vanaf 2026 is het helemaal nog de vraag hoe we dit gaan bolwerken. Voor sommige thema's zijn we te afhankelijk van het rijk en dat is wat ons betreft een risicovol streven. Er moeten keuzes gemaakt worden en onze fractie is niet overtuigd van alle keuzes die op dit moment gemaakt worden. En dit zal ik verder uit stippen in de volgende punten. Dat zal zijn schaalvergroting, klimaatbeleid en prestigieuze projecten. Ten eerste de schaalvergroting, als je de Voorjaarsnota leest, is het een belangrijk pijler in deze Voorjaarsnota om hierop in te zetten. Helmond heeft de ambitie uitsproken om te groeien naar een stad van meer dan 120.000 inwoners.

Onze fractie heeft altijd onze zorgen geuit hierover. We zijn er namelijk niet van overtuigd dat we hiervoor klaar zijn. Eerst moet de basis op orde zijn en dat is nu simpelweg niet het geval. Onze voorzieningen niet en ook qua volkshuisvesting en leefbaarheid knappen we nu al uit ons jasje. We mogen best ambitie hebben voorzitter, maar moeten onszelf niet overschatten. Het

uitgestippelde beleid brengt namelijk grote risico's voor kwetsbare inwoners die afhankelijk zijn van de. Twee, het klimaatbeleid, dat overschatten wat ik net namelijk noemde, dat zien we bijvoorbeeld ook terug bij het klimaatbeleid. Niet de gemeenteraad maar het college heeft de ambitie uitgesproken om in 2030 klimaatneutraal te willen zijn, over zeven jaar. Afgelopen dinsdag is het ook veelvuldig benoemd, dit is niet haalbaar en onrealistisch en zeker gezien de schaalvergroting onmogelijk. Het is wel tekenend waar volgens dit college de prioriteit moet liggen. Helder Helmond had voor 2030 hele andere ambities willen aanstippen. In 2030 armoedevrij, in 2030 geen lokaal woningtekort, in 2030 geen wachtrijen jeugdhulp of in 2030 weer 100 procent opkomst verkrijgen bij de verkiezingen. Ook sommige niet heel haalbaar, maar dat zijn wel ook mooie doelstellingen die wij in ieder geval hadden willen uitstippen, om maar wat te benoemen. Dit ligt volgens ons ook meer bij de behoeftes van onze inwoners. Nee, als je tussen de regels door leest van de Voorjaarsnota dan kan maar één partij echt trots zijn op deze Voorjaarsnota en dat is GroenLinks, complimenten ook aan Thomas Tuerlings dat hij wederom de groene draad van GroenLinks weer mooi door deze plannen heeft verweven.

Zijn verlanglijstje is wel afgevinkt, naar maar in hoeverre is er na de verlanglijstjes van onze inwoners gekeken? Ten derde, prestigieuze projecten. Als we naar de prestigieuze projecten kijken dan kunnen we moeilijk zeggen dat het allemaal vlot loopt. Ik noem het Huis van de Stad waar keer op keer miljoenen bij moeten. Eerder was dat al bij De Braak en ook bij Brainport Smart District halen we niet de vloot binnen welke we in eerste instantie gedacht hadden. Goed dat we hier een rekenkameronderzoek op hebben laten verrichten, want van de begrote 20 miljoen is nu nog maar 7 miljoen over en van de ambitieuze doelstellingen uit het Qboek is het nu nog maar de vraag wat van die doelstellingen overblijft. We hopen niet dat dit tekenend is voor onze toekomst met betrekking tot deze Voorjaarsnota. Met andere woorden, mooie ambitieuze doelstellingen gebaseerd op financiële onderbouwingen waar we later wel naar kijken of dat goed komt. De voorzitter: Er is een interruptie, de heer Manders. De heer Rieter: En dus ook voor grote verrassingen kunnen komen te staan. In onze ogen is dat geen behoorlijk bestuur. Ik maakte hem af. De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Mijnheer Rieter had het over rekenkameronderzoek met betrekking tot BSD, was dat een wens, of denkt hij dat dat er komt? De voorzitter: De heer Rieter De heer Rieter: Nee, is onze wens.

Dat is voorbarig inderdaad, maar dat is onze wens. De voorzitter: Ik had hetzelfde. De heer Rieter: Regeren is vooruitzien, zeggen ze weleens. De voorzitter: De heer Rieter, volg uw betoog. De heer Rieter: Nee voorzitter, ja ik vervolg wel mijn betoog, mijn nee voorzitter in onze ogen hadden een aantal belangrijke thema's voor ons meer aandacht verdient, namelijk sociaal domein, participatie en leefbaarheid en veiligheid. Sociaal domein, als we bijvoorbeeld kijken naar dit domein, dan vragen we ons oprecht af of we klaar zijn voor de wettelijke wetten en regels welke aangekondigd zijn. We zijn niet overtuigd van de visie die nu wordt geuit, omdat we de jaardoelen voor de komende jaren missen en daarnaast niet alle

cijfers tot onze beschikking hebben. Het Gezond & Actief Leven Akkoord, GALA, biedt kansen. De voorzitter hiervan, onze eigen wethouder Dortmans sprak onlangs uit, GALA biedt gemeenten samen met organisaties in het sociaal domein en in de zorg de mogelijkheid om een breed en samenhangend beleid te voeren op gezondheid en preventie. Einde citaat. Laten we dit dan ook verwezenlijken in de Voorjaarsnota. Dat gebeurt nog te weinig. Met de toekomstige schaalvergroting worden de uitdagingen in het sociaal domein alleen maar groter. Daarnaast vinden wij het ook jammer dat er veel geschoven wordt met middelen. Middelen van de Crisis- en Herstelnota, een meer sociaal potje, gaan nu veelvuldig richting stedelijke inrichting. En er gaat 3,5 miljoen bestemd voor beschermd wonen naar onze Peelgemeentes. Waarom deze keuzes en niet inzetten voor onze eigen reserves? Als voorbeeld. Participatie, zoals al gezegd een belangrijk thema voor ons. De voorzitter: Ik zie een interruptie, mevrouw Wijnands. Mevrouw Wijnands: Ja, even over de middelen van beschermd wonen. Bent u bekend dat het gewoon verplicht is dat het terug wordt gegeven aan de gemeente? De heer Rieter: Ik stel niet voor niets die vraag. De voorzitter: Dank u wel. De heer Rieter: Participatie, zoals al gezegd een belangrijk thema voor ons, verweven in bestuur en organisatie.

Alleen al bij deze portefeuille geldt, het willen realiseren is het begin, nu nog de uitvoering. Practice what you preach, of gewoon een gewone Helmonds, doe wat ge zegt. Want afgelopen dinsdag, tijdens het bespreken van het participatiebeleid bleek maar weer dat er nog op genoeg punten verbetering nodig is. Als Helder Helmond doen wij dat. Wij zijn bijvoorbeeld al in gesprek met inspreker mevrouw Beisterveld. In hoeverre is het college al in gesprek met deze mevrouw? We willen daarom ook inwoners als klant benaderen, de klant is koning, dus ons dienstbaar opstellen, de oprechte intrinsieke motivatie om onze inwoners een stapje verder te helpen. Met onze dienstverlening is er zoveel laaghangend fruit voor ons beschikbaar, inwoners die ons met meldingen ons tips geven hoe we Helmond kunnen verbeteren. Met de schaalvergroting, daar is die weer, komen er alleen maar meer meldingen bij, dus moeten we goed kijken hoe we dit ook in de toekomst kunnen realiseren. Er worden al zoetjes aan wat stappen gezet, maar de grote oogst wil nog niet lukken. Dus we hopen niet dat het bij mooie woorden blijft, maar ook in de praktijk tot uiting komt. In dat laatste geval kunt u rekenen op onze steun. De voorzitter: Interruptie, mijnheer Manders.

De heer Manders: Ja mijnheer Rieter, u heeft elke keer over schaalvergroting, maar ziet u ook niet in dat die schaalvergroting allerlei voordelen voor Helmond met zich mee kan brengen? De voorzitter: Mijnheer Rieter. De heer Rieter: En daarmee doelt u op lokale ondernemers en dat soort? Nee, er zitten ook wel voordelen aan. Maar wat ik ook al zeg, de basis moet op orde zijn en wij zien nu al dat wij op verschillende portefeuilles gewoon niet klaar zijn op die schaalvergroting. En u heeft net al in uw bijdrage al een aantal hele mooie thema's benoemd waar verbetering nodig is. Dus laten we eerst dat oplossen voordat we dus naar die schaalvergroting gaan kijken. Ik denk dat u het daar wel mee eens bent, dat begreep ik uit uw bijdrage. De voorzitter: De heer Manders.

De heer Manders: Ja, dat klopt. Nou ben ik zoon van een kleine middenstander en die heeft uiteindelijk het loodje gelegd vanwege een bedrijf wat met schaalvergroting bezig was, dat was Albert Heijn, die veel goedkoper kon inkopen en veel goedkoper allerlei dingen kan doen. Dus dat is een heel groot voordeel van schaalvergroting, dat we namelijk onze dienstverlening op peil kunnen houden, juist omdat we grotere schaalvoordelen hebben, zo heet dat dan in de economie. En dat heb je niet als kleine gemeente. Daarom hebben de kleine gemeentes hier in de regio het ook zo verdomd moeilijk. En dat is de reden waarom die schaalvergroting juist ervoor zal zorgen dat we heel veel voorzieningen wel op peil kunnen houden. De voorzitter: De heer Rieter. De heer Rieter: Ja goed, dat is volgens mij hetzelfde wat ik net ook zei en ik blijf het zeggen, daar zitten gewoon ook heel veel nadelen aan en laten we eerst de basis op orde brengen. En als we dan die basis hebben, dan wellicht kunnen we ook doorgroeien, die ambities waarmaken. Maar nu die schaalvergroting, dan worden die negatieve punten alleen maar nog groter. Tot slot, er zijn geen interrupties, leefbaarheid en veiligheid. Wederom komt de portefeuille Veiligheid en bekaaid vanaf. We stoppen weinig tot geen geld in onze veiligheid terwijl het Galan-rapport boekdelen sprak.

Helmond heeft al stad een veiligheidsopgave van een stad van twee keer zo groot dan de onze. Het stapsgewijs hiernaartoe groeien is niet juist, omdat er meteen deze behoefte ligt. Zeker met de schaalvergroting worden problemen alleen maar groter. Ook vinden we dat we te veel richten op de preventie, terwijl in sommige vallen repressie nodig is om het doel te bereiken. Lokaal lik-op-stukbeleid is nodig omdat anders onze aandachtswijken nog verder verpauperen. Ook hier kunnen we het laaghangend fruit nog meer benutten. We lezen terug dat er nog steeds geen stadsdekkend buurtpreventienetwerk is. Dat betreurt ons, want daar wordt al jaren op gehamerd. Wat gaat er mis? Leefbare wijken, voorzitter, zijn voor ons belangrijk. Een schoon en heldere omgeving helpt hierbij. Het onderhouden van ons groen is niet makkelijk maar is de laatste jaren echt onder het niveau. We zien dat er geld bij komt en dat is mooi, alleen hopen we nu dat dat ook tot resultaat gaat leiden, zodat we minder meldingen ontvangen van ontevreden inwoners. Kortom voorzitter, ik ga afronden, ik zie dat u kijkt naar de klok. Helder Helmond is van mening dat ons kompas op sommige punten moet worden bijgesteld om de juiste koers te blijven varen.

De schaalvergroting en grote klimaatdoelstellingen samen met de al moeilijk lopende prestigieuze projecten geeft ons niet het vertrouwen dat we kunnen blijven inzetten op de thema's die wij belangrijk vinden, sociaal domein, participatie en veiligheid en leefbaarheid. We hebben echt onze zorgen. Met andere woorden, gechargeerd gezegd, meer financiële slagkracht naar wethouders Van Dijk en De Vries en minder naar wethouder Bonte. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Aert. De heer Van Aert: Ik heb toch nog een vraag aan de heer Rieter. Ik heb begrepen dat ze in ieder geval tegen de schaalvergroting zijn. De heer Rieter: Dat heeft u juist De heer Van Aert: Ja, dat heb ik begrepen. Maar u hebt ook van de VVD gehoord, als we groter worden dat we ook een grotere rijksbijdrage krijgen om zo'n soort zaken aan te pakken. Dus alle negativiteit heeft ook positiviteit en ziet u volgens mij dat niet. De voorzitter: De heer Rieter.