Visie vrijetijdseconomie 2030 - gemeente Hellendoorn (16 februari 2024 - DEF)

En daarnaast wordt voorkomen dat er teveel regulier aanbod bijkomt, omdat het grootste gedeelte van het huidige verblijfsaanbod al toereikend is (met name voor campings, vakantieparken, B&B’s en camperplaatsen). In aansluiting op dit afwegingskader kan een vlekkenplan worden gerealiseerd om duiding te geven waar wel en waar geen mogelijkheden geboden worden voor toeristische doeleinden Evenementen aanbod uitbreiden in de zomervakantie en bestaand dagrecreatief aanbod versterken, Ondernemers, bijvoorbeeld erfgoed en musea, meerdaagse activiteiten en evenementen en jaarrond openstelling van HORT en Kort dagattracties. Gemeente Verken de opties tot het realiseren van nieuw dagrecreatief aanbod voor de kansrijke doelgroep inzicht- en stijlzoeker. Denk hierbij aan activiteiten en aanbod in relatie tot versterking van het welzijn/gezondheid: - wellness faciliteiten; Gemeente en - een klimbos en uitkijktoren Kort ondernemers Dagrecreatie in - sportactiviteiten kwaliteit - waterrecreatie op de Regge; behouden en - educatieve/expositieruimte (in relatie tot de sterrenwacht en het nationaal park) uitbreiden Behoud en optimalisatie fiets-, wandel-, mountainbike- en ruiterroutes. Integraal routezoneringsplan maken. Waar zijn de routes al goed en waar zijn inhaalslagen te maken.

Twee prioriteiten hierin zijn: het doortrekken Doorlopend/ van het fietspad bij de Marsdijk en een fietspad aanleggen langs de gehele Knollenhaarweg. Deze specifieke Gemeente middellang optimalisaties zullen helpen aan de ontsluiting tussen de toeristische gebieden van Lemele/Ommen en Hellendoorn/Nijverdal. Vergader-, congres- en groepsfaciliteiten vraag vanuit bedrijfsleven verkennen en kansen verzilveren om Gemeente en Middellang nieuwe faciliteiten te realiseren bijv. in combinatie met ideeën over uitbreiding hotelcapaciteit. ondernemers

Budget €

€€

€€

€€

€€€

€€ 30

STRATEGIELIJN 2: BALANS TOERISME, NATUUR, AGRARISCH EN SLIMME GROENE VERBINDINGEN Doel: is om de balans tussen toerisme, agrarische activiteiten en natuur verder te verbeteren door de bestaande krachten van een gebied te benutten en de identiteit van de gebieden te versterken. Dit kan onder meer worden bereikt door de mobiliteit te verduurzamen via verbeterde fiets- en OV-verbindingen, door ideeën te ontwikkelen om het verkeer op de 'toeristenweg' over De Sallandse Heuvelrug te verminderen, vergroenen en beleefbaar te houden (waar nodig maken) van de kernen en de weg naar het nationaal park en het realiseren van meerdere start- en informatiepunten.

Doel

Actie

Streven naar betere balans Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug heeft een activiteitenplan vormgegeven. Het is van tussen toerisme, agrarische belang hier de juiste koppeling te maken en elkaar te versterken. Netwerkorganisatie van activiteiten en natuur door nationaal park kan als katalysator dienen voor bijvoorbeeld veranderingen in landelijk gebied of in te zetten op huidige om gezamenlijk strategieën te formuleren die de synergie tussen toerisme, agrarische kracht van een gebied en activiteiten en natuurlijke bronnen bevorderen. Monitor en evalueer regelmatig de voortgang benoemde identiteiten van van het plan en pas het aan waar nodig om de beoogde balans te bereiken. de gebieden (zie Omgevingsvisie) sterker toe te passen. Het ontwikkelen van deelconcepten zoals pendelbus of deelfietsen maken belangrijke toeristische plekken en de kernen toegankelijk op een duurzame manier.

Verduurzamen mobiliteit door het verbeteren van Ideevorming rondom gedeeltelijk afsluiten/ terugdringen verkeer ‘toeristenweg’ over De fiets- en OV-verbindingen Sallandse Heuvelrug: overweeg om alleen duurzaam vervoer mogelijk te maken over de door de gemeente heen, toeristenweg: wandelen, fietsen of gebruik makend van de pendelbus (met stop in nationaal met specifieke aandacht park). voor veilige verbindingen tussen grote dag- en Veilige verbinding maken, inclusief mobiliteitshub, met het station Nijverdal en de belangrijke verblijfsrecreatieve trekkers trekkers (het nationaal park, Avonturenpark Hellendoorn, punten vanuit het Pieterpad etc.). en routes. Hierdoor kunnen bezoekers zich makkelijker spreiden door de gemeente vanuit het grootste OV punt in de gemeente.

Trekker

Termijn

Budget

Gemeente en ondernemers

Doorlopend

Interne capaciteit gemeente

Gemeente en ondernemers

Middellang

Pm

Gemeente en ondernemers

Lang

Pm

Gemeente en ondernemers

Lang

Pm

31

Doel

Actie

Trekker

Een groene verbinding aanleggen tussen kernen en nationaal park: gezondheid stimuleren middels groene routes of juist sportieve paden (zie nieuw dagrecreatief aanbod in strategielijn 1) die je vanuit de kern van Nijverdal leidt richting het nationaal park (i.c.m. goede bewegwijzering). Deze kruisbestuiving stimuleert de aantrekkingskracht van beide Gemeente Vergroenen en beter beleefbaar plekken, het zorgt voor een wisselwerking tussen de toegangspoorten naar het nationaal maken van de kernen en de weg park en de kernen, denk hierbij aan bloemenrijke akkerranden. Dit staat in relatie met de naar het nationaal park om de volgende actie. verbinding beter zichtbaar te Plan ontwikkeling voor realisatie meerdere start- en informatiepunten om groene maken en een gezonde verbinding met de kernen van Hellendoorn te versterken en daarnaast spreiding in het leefomgeving te stimuleren. Nationale Park te verbeteren (sterker netwerk van ontvangst-, start- en informatiepunten). Dit kan overbelasting van het natuurgebied voorkomen en op een positieve manier een Gemeente ‘boost’ geven aan de ruimtelijke kwaliteit van huidige plekken in de gemeente. Mogelijkheden om meerdere start- en informatiepunten te realiseren moeten worden onderzocht, waarbij gekeken dient te worden naar de eventuele verkeerstoename en de betrokkenheid/aandachtspunten van de omwonenden.

Termijn

Budget

Lang

Pm

Kort

Pm

32

STRATEGIELIJN 3: SAMEN STERKER, TOEGANKELIJKER EN BELEEFBAAR Doel: is om samenwerking tussen gemeente en ondernemers, en ondernemers onderling, te versterken. Door middel van de samenwerking kan het aanbod toegankelijker gemaakt worden en beleefbaar blijven. Bijvoorbeeld door customer journey van potentiële bezoekers in kaart te brengen en te analyseren op welke punten deze verbeterd kan worden.

Doel De customer journey van potentiële bezoekers in beeld brengen om zo kansrijke samenwerkingen vorm te geven.

Actie

Trekker

Het HORT (Hellendoornse Ondernemers Recreatie & Toerisme) overleg vindt met regelmaat plaats. Het is van belang om gezamenlijk de customer journey uit te werken. Deze customer journey kan de basis vormen voor een betere samenwerking. Het kan als kansenkaart worden gebruikt als iedereen aangeeft waar in het proces zij zichzelf als HORT/TBH ondernemer zien.

Vorm een werkgroep ‘uniek Hellendoorn’ waarbij samen met Toeristisch Bureau Hellendoorn (TBH), VTE ondernemers en de gemeente het unieke verhaal van de gemeente Hellendoorn wordt uitgewerkt. Hiervoor ligt bij Toeristisch Bureau Hellendoorn al een basis document met ‘Hellendoorn, natuurlijk avontuurlijk’. Het is van belang dat dit wordt geëvalueerd en waar nodig word aangevuld/aangescherpt zodat het unieke verhaal van de gemeente Gemeente/ HORT duidelijk wordt. Dit kan als kapstok dienen voor VTE ondernemers, Toeristisch Bureau Hellendoorn en de gemeente, zodat ze het merk Hellendoorn kunnen uitdragen naar hun gasten. Dit verhaal kan je ook verder uitrollen en gebruiken voor bijvoorbeeld beleefroutes en educatieve programma’s. Ontwikkel een plan, samen met HORT en TBH, om ervoor te zorgen dat het huidige promotie materiaal (website, flyers etc.) nog beter wordt uitgedragen door ondernemers. Hier ligt al een hele goede basis voor vanuit Toeristisch HORT/TBH Bureau Hellendoorn. Toegankelijker maken en beleefbaar houden van cultureel, natuurlijk en avontuurlijk aanbod.

Werk samen met lokale horeca, accommodaties en winkels om pakketten aan te bieden die recreatie combineren met lokale ervaringen en producten. Dit schetst het lokale karakter voor de gemeente Hellendoorn.

Ondernemers/HORT

Realiseer een route langs alle bijzondere elementen van de gemeente Hellendoorn. Het gaat dan om monumentale gebouwen, parken, musea en andere culturele hotspots, kunstwerken, leuke winkels en gezellige cafeetjes. Zo maak Ondernemers/HORT je het voor de bezoeker makkelijk om alle interessante elementen te bezoeken/zien. Het is belangrijk dat de marketing hier ook goed op aan sluit. Creëer digitale kaarten, gidsen en audiovisuele tours die de geschiedenis en bijzonderheden van het gebied HORT/Toeristisch bureau benadrukken. Dit kan in een applicatie worden verwerkt en worden vormgegeven door verschillende Hellendoorn samenwerkingen tussen musea. Doorontwikkeling en behoud van de beleefbaarheid van wandel-, fiets-, mountainbike-, ruiter-, vaar- en watersportmogelijkheden (op de Regge). Hier kan de samenwerking worden gezocht met Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug en eventueel Recreatieschap. Doormiddel van het beleefbaar maken van bijvoorbeeld de Gemeente, nationaal park wandel- en fiets- mogelijkheden door de ontstaansgeschiedenis van het landschap én de rol van de mens daarin en Recreatieschap terug te laten komen is er een mooie koppeling te maken tussen beleefbaarheid en het nationaal park. De diversiteit van landschap, landbouw, natuur, water en de karakteristieke gebiedsidentiteit biedt een interessante beleving.

Termijn Budget Kort

-

Lang

€

Kort

-

Middellang

-

Middellang

-

Kort

€

Lang

€€

33

Doel Versterken van samenwerking tussen verschillende typen ondernemers.

Actie

Trekker

Termijn

Zorg voor een verdere optimalisering van de structuur van de HORT organisatie, zodat iedereen een actieve Hort als trekker samen rol krijgt en hier verantwoordelijkheid in neemt. Stel doelen op om samenwerking te verbeteren en zorg dat het met de gemeente en Kort uitvoeringsprogramma van de VTE visie de rode draad is voor de HORT. TBH Nodig tijdens de HORT overleggen gericht doelgroepen uit waar kansen liggen, denk aan winkeliers, HORT Kort natuurorganisaties etc. Dit werkt als netwerk moment en om kansen gezamenlijk te verzilveren. Stel een platform in voor constante communicatie tussen de betrokken partijen (recreatieondernemers, winkeliers, natuurorganisaties), zoals regelmatige vergaderingen, een online forum of een gezamenlijk digitaal platform. Werk samen aan het creëren van arrangementen die de diverse aspecten van vrijetijdseconomie in de gemeente Hellendoorn combineren. Bijvoorbeeld, een arrangement met een natuurwandeling gevolgd door een bezoek aan lokale winkels en horecagelegenheden.

Budget Pm -

HORT

Kort

€

Ondernemers/ HORT

Kort

-

34

4.7

GEWENSTE ORGANISATIESTRUCTUUR

Hoe we samen de ambitie en uitvoering gaan realiseren​ Voor de uitvoering van het programma moeten gemeente en ondernemers de handen ineen slaan. We kiezen voor een uitvoeringsvorm waarin overheid en sector gezamenlijk optrekken en sturen op heldere doelen en ambities. De verantwoordelijkheden tussen partijen zijn als volgt verdeeld:​​ • Rol gemeente: betrouwbare partner van bedrijfsleven die faciliteert, verbindt en verantwoordelijkheid neemt in ‘eigen’ acties.​ • Rol sector: ondernemen/investeren, samenwerken en mede uitvoering geven aan acties.

Duidelijke organisatiestructuur​ Het is belangrijk dat ondernemers samenwerken en op een juiste manier als collectief met elkaar en de gemeente in gesprek gaan. Met de HORT (Hellendoornse Ondernemers Recreatie & Toerisme) en TBH (Toeristisch Bureau Hellendoorn) wordt hier al jaren gehoor aan gegeven. Deze vorm van samenwerking is waardevol en blijft behouden. Op deze manier wordt de integraliteit en voortgang van het actieplan gewaarborgd. HORT (Hellendoornse Ondernemers Recreatie & Toerisme) Om de voortgang van voorliggend actieplan te borgen, is het verstandig om voor een aantal actiepunten separate werkgroepen op te richten. Deze werkgroepen bestaan uit een aantal ondernemers/ambtenaren die actief met bepaalde acties aan de slag gaan.

TBH (Toeristisch Bureau Hellendoorn) Toeristisch Bureau Hellendoorn is voor een aantal acties ook als trekker opgenomen. Dit is voornamelijk voor de acties in relatie tot promotie en marketing van de vrijetijdssector van de gemeente Hellendoorn. Het TBH heeft al een bestaande, fijne, samenwerking met de gemeente en de HORT. Het is belangrijk dat dit behouden blijft en waar mogelijk elkaar nog kan versterken. Verder is TBH ook dé verbinding met de regionale marketing partijen, Marketing-Oost, Salland-, Twente Marketing, Op Naar Nijverdal en de vermarketing van de Sallandse Heuvelrug en Twents Reggedal. Voor de toekomst is het van belang dat deze verbinding blijft en TBH de gemeente en de HORT voedt met eventuele informatie/actiepunten om de gemeente Hellendoorn ook regionaal beter op de kaart te zetten.

Uitvoering​ vanuit gemeente​ Om gestelde ambities te kunnen realiseren is het van belang dat de gemeente een passende rol aanneemt en slim samenwerkt met de sector. Dat betekent ondernemers laten ondernemen en als gemeente faciliteren waar nodig. Daarnaast is voor bepaalde acties ook een uitvoerende rol nodig. Beide aspecten vragen om voldoende tijd en middelen vanuit de gemeente.​ Ambtelijke capaciteit vrijetijdseconomie De meeste punten uit het uitvoeringsprogramma vergen tijd en niet zozeer afzonderlijke financiële middelen. Er is lokaal en regionaal overleg nodig, het aanjagen van initiatieven, het monitoren van de voortgang en het meekrijgen van ondernemers in de gestelde ambities. Belangrijk is dan ook dat de ambtelijke capaciteit behouden blijft. 35

5

BIJLAGEN

36

BIJLAGE A: INPUT BELEIDSMEDEWERKERS Het is van belang om niet alleen de toerisme en recreatie tak goed te betrekken bij. Agrarisch- en buitengebied • Een Stimuland-rapport voor de gemeente Hellendoorn laat zien dat de meeste boeren (16%) van plan zijn hun hoofdactiviteit te stoppen. Sommigen overwegen camperplaatsen te creëren, maar 52% van de boeren maakt zich zorgen over toerisme in relatie tot hun bedrijf. • De gemeente Hellendoorn heeft volgens enkele boeren een onduidelijk beleid met te veel nadruk op toerisme en recreatie, wat door sommigen als bedreiging wordt gezien. • De recent geopende landelijke beëindigingsregelingen voor veehouderij zullen naar verwachting leiden tot meer bedrijfsbeëindigingen, inclusief van relatief grotere bedrijven. Erfeigenaren verkennen alternatieve inkomstenbronnen, waarbij sommigen zich richten op de recreatieve sector en anderen zich richten op akkerbouw van voedsel en nonfoodgewassen. • Ongeveer 60% van het buitengebied van de gemeente Hellendoorn is agrarisch, wat de transitie van de landbouw een belangrijk aspect maakt voor de toekomst van het gebied. • De provincie Overijssel heeft een landbouwvisie en een Provinciaal Programma Landelijk Gebied opgesteld, waarbij de gemeente Hellendoorn onder het deelgebied West Twente valt.

Verkeer en mobiliteit • Verkeerstellingen in de gemeente tonen een gemengd beeld van verkeersgebruik, met inbegrip van gemotoriseerd verkeer en fietsers. Knelpunten zijn onder meer parkeerproblemen, beperkte OV-capaciteit naar toeristische bestemmingen, slechte bereikbaarheid van bepaalde

gebieden met het openbaar vervoer en smalle fietspaden die soms tot conflicten leiden. • De gemeente werkt aan het uitbreiden van het fietspadennet en het stimuleren van fietsgebruik volgens de fietsvisie 2019-2030. Er wordt onderzocht of een systeem zoals Twents Flex haalbaar is om bereikbaarheidsproblemen op te lossen. • De mogelijkheid van meerdere start- en informatiepunten voor het Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug wordt overwogen, met aandacht voor mogelijke neveneffecten, zoals verkeerstoename en buurtoverlast. • De gemeente Hellendoorn heeft de ambitie om fietsen en wandelen te stimuleren, gezien de aantrekkelijke natuurgebieden in de omgeving. Recreatieve bestemmingen, zoals het Avonturenpark Hellendoorn en het Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug, moeten goed bereikbaar zijn per fiets. Duurzaamheid • Het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Hellendoorn richt zich op CO2-reductie, duurzame energieopwekking en het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving, met mogelijke landschapsveranderingen door wind- en zonne-energie als lokale impact. • De gemeente heeft specifieke doelen voor duurzame energieopwekking via wind, met een aangewezen zone langs de oostgrens van de gemeente. • De energieneutrale B&B 't Vinkennest dient als aansprekend voorbeeld van duurzaamheid in relatie tot toerisme binnen de gemeente Hellendoorn.

37

• Voor het versterken van de duurzaamheidsvisie binnen de gemeente Hellendoorn zijn klimaatgelden (CDOKE-regeling) beschikbaar, maar deze zijn hoofdzakelijk gericht op interne organisatieversterking in lijn met de doelen van de Klimaatwet, wat niet direct gericht is op toerisme en recreatie. Ruimtelijke ontwikkeling • De gemeente werkt aan de opzet van een Omgevingsplan via een proefomgevingsplan voor het gebied rondom Haarle, oefenend met regels, geometrie, en annotaties. • De Omgevingsvisie van Hellendoorn is onderverdeeld in verschillende identiteiten, waaronder "Beleef de Regge" en "Sterke kernen," en is gekoppeld aan landschappelijke kwaliteiten zoals De Sallandse Heuvelrug en de Regge. • De gemeente streeft naar een verdere profilering en onderscheiding in de recreatieve outdoor-sector, met de focus op de spin-off van grote publiekstrekkers zoals het Avonturenpark Hellendoorn en de Sallandse Heuvelrug. • Er is een groeiende belangstelling voor gezondheid, natuur, en lokale producten, met een toenemende drang naar bijzondere logiesvormen en groepsuitjes. • De ontwikkeling van recreatieve en toeristische voorzieningen is gericht op het versterken van waterrecreatie, verblijfsrecreatie, en andere vormen van recreatie en toerisme, met specifieke aandacht voor identiteit en het stimuleren van de verbinding met Nijverdal en Hellendoorn.

Evenementen, cultuur en erfgoed Evenementen • Binnen de gemeente Hellendoorn is er beperkt inzicht in de evenementen. De sport- en cultuurmarkt in september wordt zelf georganiseerd. Externe partijen organiseren andere culturele evenementen zoals straattheater. • Het is lastig om te bepalen welke evenementen passen bij het DNA van de gemeente en welke nog ontbreken, aangezien er geen duidelijk inzicht is in de behoeften van de inwoners. • Er is geen informatie over de kansen en knelpunten op het gebied van evenementen, zoals mogelijke voordelen voor de gemeente, ondernemers en bewoners, of problemen met betrekking tot de aantasting van de natuur, overlast voor bewoners en veiligheid. • Er is geen kennis over wie er precies profiteert van de evenementen en wat ze daadwerkelijk opleveren. Cultuur & erfgoed • Belangrijke aanbieders van cultuur en erfgoed zijn ZINiN, met een theater, bibliotheek en toeristisch bureau, en de historische kring. • Het inzicht in het belang van cultuur en erfgoed voor de gemeente en de identificatie van bezoekers, zowel lokaal als buiten de gemeente, ontbreekt. • De gemeente heeft momenteel geen specifiek cultuurbeleid, afgezien van de cultuurcaravaan. Er is behoefte aan meer budget en begeleiding om de kansen te benutten, waarbij de recent aangestelde cultuurmakelaar mogelijk kan helpen bij het faciliteren van deze activiteiten.

38

BIJLAGE B: RELEVANTE BELEIDSSPEERPUNTEN De belangrijkste punten uit het provinciale beleid zijn hieronder weergegeven

Position Paper Gastvrij Overijssel

Provincie Overijssel Gastvrij Overijssel is het netwerk waarin toeristische marktpartijen in Overijssel met elkaar samenwerken. Gastvrij Overijssel wil het toeristisch aanbod verbeteren door samen te werken in de vrijetijdssector. Zo wil ze ervoor zorgen dat meer toeristen naar Overijssel komen en daar meer geld besteden. Gastvrij Overijssel werkt hierbij nauw samen met de verschillende gemeenten en provincie Overijssel. Elke 4 jaar maakt ze een nieuw uitvoeringsplan. Participerende partijen voeren het plan Provincie Noord-Holland uit. In het huidige uitvoeringsplan (Position Paper 2024-2027) ziet men toerisme als kans voor het landelijk gebied en zet men in op drie onderdelen die ook voor de gemeente Hellendoorn van invloed kunnen zijn, namelijk: 1.

Innovaties stimuleren bij ondernemers rondom speerpunten (duurzaam, groen & digitaal en personeel, opleiding en arbeidsmarkt). Toeristenspreiding en natuurbescherming staan hierin centraal. 2. Het doorontwikkelen van R&D Gastvrij Overijssel, werkende vanuit een gemeenschappelijke onderzoeks- en innovatieagenda. 3. Aan de slag met ‘proeftuinen’ op gebiedsniveau, concepten voor nieuwe belevingsiconen worden verkend. We leveren een bijdrage aan de herinrichting van het landelijk gebied en de concrete invulling van vrijetijdslandschappen.

39

Salland Kompas 2024-2027

Perspectief Twente Ambitieplan 2030

Ambitie plan Sallandse Heuvelrug en Twents Reggedal

De belangrijkste punten uit het regionale beleid zijn hieronder weergegeven Regio Salland en Twente Het gezamenlijk streefbeeld voor 2030 voor Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug en het omliggende gebied Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal is: Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug is de kern van het karakteristieke gebied Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal. In 2030 vormt het gebied Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal een herkenbare cultuurhistorische eenheid, gebaseerd op de eerder tot stand gekomen landschapsbiografie. De regio Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal vormt landschappelijk en ecologisch gezien één samenhangend geheel. In het gebied wordt een inkijk gegeven in de ontstaansgeschiedenis van natuur en landschap én de rol van de mens daarin. De diversiteit van natuur, cultuurhistorisch landschap, landbouw, water en de karakteristieke gebiedsidentiteit biedt topbelevingen op alle fronten. Zo ontstaan mogelijkheden om de kwetsbare natuur in het kerngebied te herstellen en versterken én kansen voor sociaaleconomische ontwikkeling, versterking van de leefbaarheid. De begrenzing van Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug als zodanig blijft ongewijzigd.

Het ambitieplan 'Perspectief Twente 2030' richt zich op de uitdagingen waarmee de regio wordt geconfronteerd, waaronder de impact van de vrijetijdseconomie op het leef- en vestigingsklimaat, Tukkertrots en de algehele ontwikkeling van Twente. Het plan omvat verschillende programmalijnen, zoals het versterken van de natuurlijke aantrekkingskracht van Twente, het aantrekken van talent, het benadrukken van de unieke identiteit van Twente, en het ontwikkelen van een veerkrachtige vrijetijdseconomie. Het plan legt ook de nadruk op het aanspreken van de Millennial- en Alpha-generatie, die op zoek zijn naar unieke ervaringen en vrijheid. De focus ligt op het creëren van een omgeving waarin vrijheid centraal staat, vrij van beperkingen, oude denkbeelden en betutteling, met een sterke nadruk op behoud van kwaliteit.

Welke doelen streven we na met het Kompas? Salland als toeristische en recreatieve bestemming onder de aandacht brengen bij fietsers en wandelaars in Nederland en in Salland. De overnachtingen en bestedingen stijgen ten opzichte van 2021/2022. En daar moeten we met elkaar in blijven investeren! De focus ligt op de nationale bezoeker (inzichtzoeker), de Sallander en de internationale bezoeker met name de Vlaamsche en Duitse bezoekers. We stimuleren dat gasten meer in schouderseizoenen komen i.p.v. stijging in hoogseizoen. Ook blijven we ons richten op herhaalbezoek. N.B. Meer bewoners en meer bezoekers levert enerzijds druk op het landschap. Dat landschap staat zelf al onder grote druk door de grote opgaves die er zijn. De vrijetijdseconomie biedt juist daar oplossingen en kansen voor! Zoneer, maak veilig en bereikbaar, houd mooi, maak beleefbaar. We blijven die balans zoeken door samen van onderaf plannen te maken. We proberen dus kansen te benutten en de kwaliteiten van rust, natuur en landschap te koesteren. En daar moeten we met elkaar in blijven investeren! Salland Marketing is weliswaar regie- en uitvoerder van het kompas, dat doen ze niet alleen. Samenwerking staat hoog in het vaandel, van regionale partijen, scholen tot aan ondernemers en gemeenten. 40

De belangrijkste punten uit het lokale beleid (en verordening op verblijfsrecreatie) zijn hieronder weergegeven Gemeente Hellendoorn

Helder(s) Akkoord

Het is verboden om langer dan gedurende tweeënzeventig achtereenvolgende uren een kampeerauto op een gereguleerde overnachtingplaats te plaatsen of te hebben. • De Wet op de openluchtrecreatie wordt per 1 januari 2008 ingetrokken, waarna gemeenten hun eigen kampeerbeleid moeten vaststellen. • De gemeente Hellendoorn hanteert een tweesporenbeleid, waarbij de hoofdlijnen worden opgenomen in het bestemmingsplan en aanvullende bepalingen worden vastgelegd in de verordening op de verblijfsrecreatie. • De verordening bevat verschillende begripsbepalingen, waaronder het concept van kampeerterreinen, de rechthebbende, en verschillende soorten kampeerterreinen. • De verordening vereist een vergunning of ontheffing voor het houden of exploiteren van een kampeerterrein en stelt weigeringsgronden en voorschriften vast, gerelateerd aan landschap, veiligheid, zedelijkheid, openbare orde en overlast. • Het is mogelijk om een vergunning of ontheffing in te trekken of te wijzigen als verstrekte gegevens onjuist of onvolledig blijken te zijn. • Er worden specifieke regels gesteld voor het gebruik van gereguleerde overnachtingsplaatsen voor kampeerauto's/campers, inclusief een maximum van 72 aaneengesloten uren.

• De verordening voorziet in de mogelijkheid om toezichthouders aan te wijzen, en er zijn strafbepalingen voor overtredingen, met een maximale hechtenis van drie maanden of een geldboete van maximaal € 3.350. • Er is ook overgangsrecht opgenomen, waarbij bestaande vergunningen of ontheffingen verleend onder de Wet op de openluchtrecreatie geldig blijven tot de vermelde datum, zolang ze overeenkomen met de vereisten van de verordening. Het coalitieakkoord benadrukt verschillende belangrijke pijlers, waaronder democratische vernieuwing, economische stimulans, en ontwikkeling van de vrijetijdseconomie en toerisme. De focus ligt op het versterken van de toeristische kracht van de gemeente Hellendoorn met een duurzaam fietsstructuurplan en ondersteuning van plattelandstoerisme, in lijn met het 'Ambitieplan Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug-Twents Reggedal'. Verder richt het akkoord zich op inclusieve werkgelegenheid, armoedebeleid, zorg, welzijn, jeugd, onderwijs, cultuur, sport, mobiliteit, leefbaarheid van het platteland, klimaat, wonen, financiën, veiligheid en dienstverlening. Er wordt gestreefd naar een brede ondersteuning van culturele voorzieningen en het behoud van diverse sportfaciliteiten en openbare ruimtes, met oog voor een duurzame en leefbare gemeenschap.

Hellendoorns kompas 2023

Verordening op verblijfsrecreatie

Burgemeester en Wethouders kunnen vergunning verlenen voor het houden van de volgende kampeerterreinen: a. reguliere kampeerterreinen; b. kleinschalige kampeerterreinen; c. natuurkampeerterreinen; d. paalkampeerterreinen; e. gereguleerde overnachtingplaatsen.

Het 'Hellendoorns Kompas 2023' richt zich op verschillende aspecten om de kwaliteit van de gemeente Hellendoorn te verbeteren en te behouden. Het kompas legt de nadruk op ruimtelijke kwaliteit, met aandacht voor hergebruik, cultureel erfgoed, en een verbeterde beeldkwaliteit die voldoet aan de welstandseisen. Verder streeft het kompas naar het creëren van een gezonde en veilige leefomgeving die uitnodigt tot sporten, spelen en bewegen, met voldoende groene en recreatieve mogelijkheden. Het beleid omvat ook maatregelen gericht op wonen, welzijn en zorg, het versterken van de lokale 41 economie en werkgelegenheid, het bevorderen van duurzaamheid en het verduurzamen van de mobiliteit, alsook het stimuleren van lokaal ondernemerschap en het benutten van de toeristische kracht van de gemeente Hellendoorn.

BIJLAGE C: TRENDS EN ONTWIKKELINGEN De volgende trends zijn landelijk zichtbaar, vaak ook nog in meerdere sectoren. Het is belangrijk om binnen de visie ook hierop in te spelen en daarbij de belangrijkste aanknooppunten voor de gemeente Hellendoorn mee te nemen. Personeelstekort en bedrijfsopvolging De werkloosheid is ongekend laag. Bedrijven hebben moeite om personeel te vinden. Dit zorgt voor grote zorgen bij ondernemers, maar ook voor het (tijdelijk) gedwongen sluiten van de onderneming. Naast personeelstekort is bedrijfsopvolging een belangrijk aandachtspunt. Trek naar het platteland Decennialang trokken Nederlanders naar de stad, en zorgden daarmee voor krimp in bepaalde regio’s. In sommige steden staat de leefbaarheid, zeker voor economisch minder sterke doelgroepen, echter onder druk. Dit, in combinatie met de switch naar meer digitaal werken en winkelen, maakt dat woonomgevingen die minder stedelijk zijn, worden herontdekt. Het is in deze tijd sterk omgedraaid, een groot deel van de wereldbevolking woont in een stedelijke omgeving en wil daar tijdens de vakantie uit ‘ontsnappen’. We zien dat rurale gebieden steeds meer in trek zijn om de vakantie door te brengen. Via AirBnb is het percentage van het aantal woningen dat geboekt is op het platteland de afgelopen 5 jaren bijvoorbeeld gestegen van ongeveer 10% naar ruim 20%.

Het rustgevende en misschien wat langzamere leven in deze gebieden is wat toeristen trekt. Even weg uit de dagelijkse drukte. Ook is er steeds meer interesse in de natuur als recreatiegebied, wat ook met name in deze gebieden te vinden is. Vergrijzing en ontgroening In de Nederlandse bevolkingssamenstelling is er sprake van zowel vergrijzing

(leeftijd 65+) als ontgroening (leeftijd tot en met 18 jaar). Enerzijds neemt het aantal jongeren de komende jaren licht af. Anderzijds neemt het aantal ouderen snel toe o.a. omdat we steeds langer leven. De ouderen groep is goed bestedend. De absolute uitgaven van 65+’ers nemen toe, mede door de vergrijzing van de samenleving en de toenemende koopkracht onder 65+’ers. Authentieke beleving staat centraal We willen onze tijd zinvol invullen: veel doen in weinig tijd. Daarom willen we graag veel belevenissen binnen handbereik hebben waardoor cultuur, toerisme, sport en recreatie steeds meer gecombineerd worden. De consument verwacht bij elke activiteit echt iets te beleven. Niet alleen bij activiteiten met een van nature grote belevingscomponent, maar ook bij andersoortige activiteiten als een museumbezoek, bezoek aan de kern of een dagje fietsen. Daarbij wordt een authentieke ervaring ook steeds belangrijker. Mensen maken hier eigen afwegingen in bij het kiezen van de vrijetijdsbesteding: liever kwaliteit en betekenis dan massa is kassa. Het biedt kansen voor de gemeente Hellendoorn om nog meer in te spelen op het groene karakter van de omgeving om zo bezoekers uit ‘de drukte’ te trekken naar de rust. Daarnaast is het interessant om de oudere doelgroepen nog beter te bedienen.

Het aanbod is deels gericht op de inzichtzoekers (veelal ouderen), maar de rustzoekers (tevens ouderen), die een grote leefstijl vormen in de gemeente zelf, wordt op het eerste aanzicht qua aanbod minder bediend. Ouderen hebben wel meer te besteden in de leisure sector. Om deze groep optimaal aan te trekken, kunnen aanvullende voorzieningen nodig zijn (denk aan oplaadpunten voor de elektrische fiets, toegankelijkheid accommodaties, etc.). Ook in toerisme staat de beleving voorop. Het vertellen van een authentiek verhaal over een product of plek draagt sterk bij aan de beleving ervan. De vele thema’s en verhalen die het DNA van Hellendoorn vormen bieden hiervoor mooie aanknopingspunten. 42

De volgende trends zijn meer toegespitst op de toeristische/recreatieve sector. Ook hierbij is het van belang om te zien hoe deze kunnen integreren in de visie voor de gemeente Hellendoorn. Cultuur voor een bredere doelgroep toegankelijk De afgelopen jaren is de ‘cultuurparticipatie’ toegenomen. Steeds meer mensen zijn geïnteresseerd in de cultuursector. De waarde van cultuur wordt vaker aangetoond en de kosten t.o.v. de baten worden positiever. De overheid, die de cultuursector steeds vaker tegemoet komt, speelt hierin een grote rol. Ook het feit dat mensen in hun vrije tijd graag betekenisvol recreëren speelt mee. Mensen willen ook in hun vrije tijd graag leren en deze nuttig doorbrengen. Cultuur helpt hierbij. Voor de gemeente Hellendoorn is dit een positieve ontwikkeling gezien het relatief hoge aantal cultuuractiviteiten (musea/theater/molens). Zo is er inde gemeente Hellendoorn ook jaarrond aanbod in toeristische activiteiten. Transformatie agrarische sector (buitengebied) Generaties lang werd het landschap in Nederland bewerkt door agrariërs. Door de jaren ontstond steeds vaker een mix van verschillende functies in het buitengebied. Woon-, vrijetijds- en agrarische functies lopen door elkaar in het buitengebied. Al jaren wordt er op landelijk niveau discussie gevoerd over de opgaven rondom de agrarische sector.

Enerzijds ervaren bewoners en bezoekers soms overlast (stank, verkeer, geluid) van agrarische activiteiten, anderzijds komt de agrarische sector steeds verder onder druk te staan door landelijke wet- en regelgeving. Door steeds hogere eisen vanuit de overheid wordt de boer verplicht steeds hogere investeringen te doen. Deze kunnen bijna alleen maar worden terugverdiend door schaalvergroting van het bedrijf toe te passen.

Voor gemeenten –waaronder Hellendoorn- die beschikken over een groot

buitengebied met veel agrarische activiteit, geldt dat de structuur van het buitengebied gaat veranderen komende jaren. Agrariërs staan voor de uitdaging de transitie te maken naar een meer circulaire, duurzame vorm van landbouw. Dit biedt ook kansen voor ondernemerschap in de vrijetijdssector, zoals het leveren van streekproducten via lokale horeca. Het leggen van slimme verbindingen tussen de agrarische en toeristische sector wordt steeds vaker gedaan en blijft kansrijk (bijv. overnachten bij de boer als nevenactiviteit). Naast dat het kansrijk is kan het ook een bedreiging zijn. De gemeente ontvangt al veel verzoeken en heeft handvatten nodig om hierop te sturen. Opkomst van het sportieve indoor vermaak In het verleden waren sport en vermaak vaak gescheiden. Er waren sporthallen waar gesport werd en er waren speelhallen welke bedoelt waren voor de vermaak. Een hybride vorm: sportief indoor vermaak is in opkomst. Denk bijvoorbeeld aan indoor trampolinehallen en bouldering. Allemaal sportieve activiteiten die ook als recreatieve activiteit worden ondernomen. Een aantal nieuwe sporten winnen snel aan populariteit als recreatieve activiteit. Denk bijvoorbeeld aan bouldering of skateboarden. Ook hybride sporten die als recreatieve activiteit worden ondernomen zijn in opkomst. Een hybride sport is een sport waarbij twee andere sporten worden gecombineerd tot een nieuwe sport.

De meest bekende zijn bossabal (waarbij volleybal, voetbal en turnen worden gecombineerd) en padel (combinatie van tennis en squash). Nieuwe (sport)faciliteiten hiervoor worden vaak heel goed bezocht. Voor de gemeente Hellendoorn een kans om de stijlzoekers (een van de grotere groepen uit eigen gemeente) nog beter te bedienen met authentieke, sportieve activiteiten. Dit biedt ook kansen om ‘avontuurlijk Hellendoorn’ nog beter uit te dragen en minder vast te zitten aan 43 seizoensgebonden activiteiten.

We gaan vaker, korter en op wisselende momenten op vakantie De gemiddelde verblijfsduur per vakantie daalt. Dit geldt voor zowel het inkomende vakantieverkeer als het binnenlandse vakantieverkeer. Echter, mensen kiezen er wel voor om vaker op vakantie te gaan. Niet alleen in de zomervakantie, maar ook in het voor- en naseizoen. De coronapandemie heeft Nederlanders bewust gemaakt van de mogelijkheden in eigen land. Ook deze ontwikkeling is positief voor het binnenlands toerisme van de gemeente Hellendoorn. Het is belangrijk om qua aanbod aantrekkelijk te zijn en blijven voor de Nederlandse vakantieganger. Uitersten in trek: luxe en back-to-basic winnen aan populariteit Toeristen gaan op zoek naar steeds luxere vakantieverblijven. Hier wordt door de markt op ingespeeld door ook op campings en vakantieparken hotelfaciliteiten te bieden. Denk aan aanvullende faciliteiten in een vakantiewoning gericht op een specifieke doelgroep. Zo zorgen de vergrijzing, wellness faciliteiten en het steeds groter wordende belang van inclusiviteit ervoor dat steeds meer vakantiewoningen van alle gemakken worden voorzien. Aan de andere kant is een trend zichtbaar dat consumenten op zoek gaan naar rust en ruimte, als tegenhanger voor het drukke leven dat men leidt.

Back-to-basic recreëren op een natuurcamping of mentaal opladen tijdens een retraite zijn hierdoor bij een deel van de markt zeer in trek. De gemeente Hellendoorn heeft een beperkt aanbod als het gaat om de echt luxere accommodatie. Inspelen op extra faciliteiten zou verschillende doelgroepen, waaronder de stijlzoeker beter bedienen. De gemeente Hellendoorn beschikt daarentegen wel over een vrij groot aantal (kleinschalige) campings.

Toenemende aandacht/noodzaak voor duurzaamheid Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) wordt steeds belangrijker. MVO bestaat uit drie onderdelen, ook wel de ‘triple-P’ genoemd: profit, people, planet. Dit betekent dat bedrijven zich zeker mogen richten op het maken van winst, maar dat dit niet in té grote mate ten koste mag gaan van de maatschappij of het milieu. Zo is dit ook van belang in de toeristische sector. Ondernemers moeten rekening houden met laadpalen en zonnepanelen bij recreatiewoningen, maar ook een duurzame bouw van de woningen. Dit worden steeds vaker basisvoorwaarden. Hoewel dit een landelijk issue is binnen de sector, is het ook voor (ondernemers in) de gemeente Hellendoorn belangrijk om mee te gaan in het landelijke ontwikkelingen in duurzaam toerisme. Hier zijn stappen in te maken. De aandacht hierop, ook vanuit toeristen, wordt steeds groter.

Branchevervaging; dag- en verblijfsaanbod gecombineerd De consument is veeleisend en vraagt niet alleen om vernieuwing maar ook om beleving. Om in de markt staande te blijven investeren vrijetijdsbedrijven daarom regelmatig in het zelfstandig creëren van onderscheidend vermogen, bijvoorbeeld door een combinatie van dag- en verblijfsrecreatie, ook wel branchevervaging genoemd. Dit gebeurt niet alleen in verschillende branches maar ook in verschillende sectoren. Dit wordt vaak ‘blurring’ genoemd: Het combineren van zaken om het maximale eruit proberen te halen. Dit hangt samen met de belevingseconomie. Om verschillende doelgroepen te bedienen kan het waardevol zijn om dagen verblijfsaanbod te vervagen. Denk hierbij aan toegankelijke wellnesslocaties voor zowel verblijfs- als dagbezoekers om zo doelgroepen zoals de stijlzoekers beter te bedienen.

44

BIJLAGE D: PROFIEL KERNEN GEMEENTE HELLENDOORN Gemeente Hellendoorn bestaat uit een vijftal kernen, namelijk: Hellendoorn, Nijverdal, Haarle, Daarle en Daarlerveen. Alle kernen hebben hun eigen typering en kenmerken. Op deze pagina wordt verder ingegaan op het profiel van de grotere kernen Hellendoorn en Nijverdal. Op de volgende pagina worden de overige kernen verder toegelicht.

•

Evenementen: sportief en muziek

•

Groen en natuur • •

Wandelen, fietsen en mountainbiken Nationaal park De Sallandse Heuvelrug/ Buitencentrum

Nijverdal • •

• • • •

Circa 25.000 inwoners Volop activiteiten: van bruisend centrum tot Buitencentrum

Hellendoorn • • •

Circa 6.350 inwoners Grens Twente en Salland Highlights zoals:

•

Winkelen, uitgaan, eten/drinken

•

Ben & Jerry ijs

•

De Wilgenweard

•

Bakkerij-ijsmuseum

•

Spel en sport: schaatsen, klimmen, bowlen en zwemmen

•

Avonturenpark Hellendoorn

•

•

Buitencentrum Sallandse Heuvelrug

Hotel-restaurant Landgoed De Uitkijk

•

Wandelen en fietsen

•

Cultuur/educatie: Memory Vrijheidsmuseum, Huis voor Cultuur en Bestuur/ZINiN, Sterrenwacht

Nijverdal: Nijver(heid) in het (Regge)dal Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug Winter: schaatsen in het centrum Voor- en najaar: evenementen en markten in het centrum

•

• •

Groen en natuur •

Wandelen, fietsen en mountainbiken

•

Reggedal

Idyllisch centrum: gastheerschap, warmte en sfeer Bruist van historie

45

VERVOLG: PROFIEL KERNEN GEMEENTE HELLENDOORN Haarle… • • • • •

• •

is het grootste dorp (in hectare) van de gemeente ligt aan de voet van De Sallandse Heuvelrug wonen circa 2100 mensen, waarvan de helft in het buitengebied van oudsher een katholiek agrarisch dorp vanwege de ligging aan De Sallandse Heuvelrug heeft het veel fiets- , wandel- en ruiterroutes die het dorp verbinden met de omliggende dorpen Nieuw Heeten, Luttenberg, Holten, Nijverdal en Hellendoorn heeft diverse horecavoorzieningen, Bed & Breakfast mogelijkheden, en kampeergelegenheden o.a. Herberg De Pas, Suydbroek boerderijwinkel en de Sprengenberg met Palthetoren

VISIE VRIJETIJDSECONOMIE 2030: HOFFELIJKHEID 2.0

Daarle… • • •

• • •

heeft circa 1.500 inwoners is van oorsprong een esdorp, omringd door moerassen en veengronden wordt tegenwoordig gekenmerkt door een hoge es met een afwisselend landschap van weilanden, bos en water. is kerkelijk gezien een protestants dorp met een hervormde en een gereformeerde kerk heeft als dorpsmotto: buitengewoon b(l)oeiend wordt gezien als klein, sociaal, actief, waar noaberschap hoog in vaandel zit

Daarlerveen… • • • •

heeft circa 1.200 inwoners is ontstaan uit veenderij waar het Overijssels Kanaal Almelo-De Haandrik dwars door het dorp loopt 't Trefpunt is het hart van het dorp. Je kunt hier heerlijk even zitten en de boten voorbij zien gaan.

46

BIJLAGE E: ANALYSE MARKETING-OOST De analyse die Marketing-Oost heeft gemaakt op basis van deze kansenkaart wordt onderstaand weergegeven. Deze tekst is letterlijk overgenomen van Marketing-Oost: 1. Ontwikkel dagrecreatie in het Noordoosten van de gemeente gericht op inzichtzoekers en stijlzoekers. Wanneer we inzoomen op de lagen ‘dagrecreatie’ en ‘routestructuren’ zien we dat er in het Noordoosten en het uiterste zuiden van de gemeente amper tot geen dagrecreatie te vinden is. We zien grotere concentraties in de kernen en in het Noordwesten en in het centrum. Kijkend naar de lagen In het zuiden is de absentie te verklaren door de aanwezigheid van het Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug. Om deze reden is hier geen of beperkte dag/verblijfsrecreatie mogelijk. In het noordoosten lijkt nog voldoende ruimte om recreatieve voorzieningen te realiseren, bovendien zien we dat de routestructuren daar fijnmazig zijn. Tevens gaat er in het uiterste noordoosten ook een MTB-route door het gebied. De vraag resteert dan wat deze dagrecreatie zou moeten zijn. Hierbij kijken we naar de laag Leefstijlen. We zien hier dat omwonenden uit eigen regio met name meer stijlzoekers, verbindingzoekers, harmoniezoekers en inzichtzoekers zijn in vergelijking met het Overijssels en Nederlands gemiddelde.

Gezien de regio zich richt op Inzichtzoekers en stijlzoekers is het wenselijk om het aanbod hier op te richten. Men kan daarbij denken aan (hoogwaardige) wellness, een bikepark, outdoor of een interactief museum. Om de gast een optimale ervaring te kunnen bieden is het ook aan te raden om het aanbod te combineren in de vorm van arrangementen. Zo realiseer je een complete ervaring voor de gast.

2. Laat de natuurwaarden centraal staan bij de realisatie van nieuwe voorzieningen In de recreatiezonering wordt er gesproken over gebieden waar men wel recreatie wilt ontwikkelen en gebieden waar men minder recreatie moet ontwikkelen om de natuurwaarden te beschermen. Het zuiden van de gemeente Hellendoorn bestaat voor een belangrijk deel uit het Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug en andere natuurgebieden. Het gebied heeft zeer sterke natuurwaarden, maar deze moeten beschermd worden om zo ervoor te zorgen dat deze niet achteruit gaan. Wanneer ondernemers / stakeholders of overige partijen recreatie willen ontwikkelen is het belangrijk om de natuurwaarden hierin leidend te laten. Daarbij is het dus belangrijk om dit op het noordoosten, omdat hier gebieden zijn met minder natuurwaarden. 3. Versterk de fijnmazigheid van het MTB-netwerk Mountainbiken wordt steeds populairder, helemaal sinds de coronapandemie. We zien dit ook in de gemeente Hellendoorn, waar mountainbiken steeds meer gedaan wordt. Het MTB-netwerk is relatief fijnmazig in de regio, echter zien we ook dat er nog gebieden in de gemeente zijn waar nog geen MTB-netwerk aanwezig en men (nog) niet profiteert van deze ontwikkeling. Het versterken van het mountainbiken heeft meerdere positieve effecten.

Ten eerste kunnen de minder populaire gebieden profiteren van het MTBnetwerk door deze langs recreatieve bedrijven te laten gaan. Denk hierbij aan horeca en dag-en verblijfsrecreatie. Ten tweede kan men de natuurgebieden beter beschermen door vaste routes door natuurgebieden aan te leggen. 47

Wanneer we dit weer combineren met de Leefstijlen is het aan te raden om uitdagende routes te realiseren waarbij men iets kan leren van de natuur, maar waar deze bijvoorbeeld ook te combineren is met horeca. De realisatie van een uniek bike-park met horeca sluit hier uitstekend bij aan. 4. Versterk de OV-verbindingen naar recreatieve bedrijven in de gemeente Een destinatie wordt aantrekkelijker naarmate het goed bereikbaar is met het openbaar vervoer. We zien dat er in de gemeente relatief weinig OVverbindingen zijn naar en langs recreatieve verbindingen. In de kernen van de gemeente zien we wel OV-verbindingen, maar in het buitengebied (waaronder bij de Sallandse Heuvelrug) zien we geen tot weinig verbindingen met het openbaar vervoer. Om het gebied duurzaam door te ontwikkelen is het van belang om de OVinfrastructuur te optimaliseren. Dit heeft meerdere voordelen. Ten eerste zorgt het voor een betere bereikbaarheid van het gebied waardoor het aantrekkelijker wordt voor gasten. Ten tweede zorgt dit voor een betere regulering van bezoekersdrukte. Hiermee zorg je voor minder autodrukte en geeft het de mogelijkheid tot spreiding. Men kan bepaalde gebieden ontzien door daar minder OV-infrastructuur te realiseren en in andere gebieden meer OV-infrastructuur.

betreden kan dit zorgen voor congestie bij deze punten. Een manier om deze congestie en gecentreerde drukte te verminderen is door verschillende ‘toegangspoorten’ te realiseren in het gebied. Het is hierbij nog te bepalen om dit te realiseren bij bestaande (dag-en verblijfs)recreatieve voorzieningen. Hierbij is het goed om dit af te stemmen met de stakeholders in het gebied. Tevens is het belangrijk om ook hier de natuurwaarden weer mee te nemen om zo deze weer te beschermen.

5. Realiseer toegangspoorten om bezoekers te spreiden in de gemeente Hellendoorn Op dit moment zijn er enkele ‘toegangspoorten’ naar De Sallandse Heuvelrug die veelvuldig gebruikt worden. Dit zijn de Paarse Poort en het Holterbergplein. Doordat veel mensen via deze poorten het gebied 48

Bron: Marketing-Oost kansenkaart Hellendoorn

49

BIJLAGE F: DE LEEFSTIJLVINDER Leefstijlvinder als basis voor bepalen van doelgroepen Voor de doelgroepen analyse wordt gebruik gemaakt van de Leefstijlvinder. Dit is een model wat helpt om mensen in te delen in groepen die sterk op elkaar lijken en is tot stand gekomen op basis van uitgebreid onderzoek van MarketResponse . Figuur 1 geeft het leefstijlenmodel weer. Deze is ingedeeld op basis van twee indelingen: De mate waarin iemand gericht is op het individu versus de groep. Mensen aan de ‘ego’ kant overwegen vooral de impact op de eigen persoon bij het maken van beslissingen in hun leven. Mensen aan de ‘groep’ kant overwegen juist meer het belang van de groep in hun beslissingen en gedrag. De manier waarop mensen met emoties omgaan. Mensen aan de introverte kant van het model zijn wat meer ingetogen en houden hun emoties dicht bij henzelf. Mensen aan de extraverte kant van het model zijn juist naar buiten gericht en gaan op een open manier met hun emoties om. In het leefstijlenmodel komen zeven onderscheidende doelgroepen naar voren, namelijk avontuur-, plezier-, harmonie-, verbindings-, rust-, inzicht-, en stijlzoekers. Deze doelgroepen zijn onderscheidend op het gebied van gedrag, waarden en behoeften met betrekking tot vakantie en vrije tijd.

Hoewel iemand nooit helemaal tot één leefstijl behoort, is er meestal wel een dominante groep waar de waarden van een persoon het meest bij passen. De leefstijlvinder is in Nederland de meest gebruikte manier om doelgroepen in kaart te brengen. Dit wordt gedaan op gemeenteniveau, maar ook op het niveau van een stad, dorp en/of postcode.

Figuur 1. Model Leefstijlvinder

Voor de gemeente Hellendoorn zijn de volgende percentages per leefstijl van toepassing: Avontuur- Plezierzoekers zoekers

Harmonie- Verbindings- Rustzoekers zoekers zoekers

Inzichtzoekers

Stijlzoekers

Gemeente Hellendoorn 3.5

14.9

15.2

16.9

18.1

14.6

17.0

Nederland

11.2

18.1

12.0

12.5

17.2

13.3

15.7

Verschil

-7.7

-3.2

+3.2

+4.4

+1.1

+1.3

+1.3

Sinds de introductie van het leefstijlenmodel zijn er nog verdiepende onderzoeken geweest naar de voorkeuren van de leefstijlen op het gebied van natuurbeleving en cultuur-en erfgoedbeleving. Op de volgende pagina’s is hier meer informatie over te vinden. 50

Natuurbeleving per leefstijl Plezierzoeker: Samen de natuur in. Gezelligheid, plezier hebben. Actief bezig zijn, terrasjes bezoeken.

Avontuurzoeker: nieuwe plekken ontdekken, rond struinen, van de paden af. Graag alleen op pad.

Verbindingszoeker: Echte natuurliefhebber, gaat graag naar een bezoekerscentrum of bezoekt een lezing, niet te druk.

Harmoniezoeker: Tijd met en voor anderen, frisse buitenlucht, waardeert picknickplekken, zoekt graag de drukte op.

Rustzoeker: Zoekt rust, gaat er op uit om het hoofd leeg te maken, goede paden, blijft dicht bij huis.

Stijlzoeker: Actief, maar ook gezelligheid. Goede horeca is belangrijk. Goed georganiseerd.

Inzichtzoeker: Echte wandelaars, observatiehut, smalle paadjes, zoekt verdieping.

51

Cultuur- en erfgoedbeleving per leefstijl Plezierzoeker: op zoek naar plezier, bezoekt graag filmhuizen, bioscopen en festivals

Avontuurzoeker: cultuurliefhebber, wordt graag geïnspireerd, bezoekt alle culturele activiteiten

Verbindingszoeker: op zoek naar rustige cultuurbeleving, wordt enthousiast van erfgoedlocaties. Bezoekt ook graag theaters en (streek)musea

Rustzoeker: op zoek naar rust en ontspanning, activiteit in de eigen omgeving, minder geïnteresseerd in cultuur en erfgoed Stijlzoeker: gaan vaak met anderen op pad voor culturele activiteiten om vermaakt te worden, bezoekt het liefst filmhuizen/bioscopen, erfgoedlocaties en festivals

Inzichtzoeker: bezoekt graag musea en erfgoed, geïnteresseerd in achtergrondinformatie en nieuwe inzichten op doen

Harmoniezoeker: gaat vooral samen op pad, bezoekt graag bioscopen of theaters (musicals en cabaret) 52

BIJLAGE G: INWONERSENQUÊTE – FIGUREN Hoe tevreden bent u met het vrijetijdsaanbod in de gemeente Hellendoorn? Kwaliteit/type evenementen Kwantiteit/hoeveelheid evenementen Cultureel aanbod Dagactiviteit hele gezin Winkelen/funshoppen Hellendoorn Winkelen/funshoppen Nijverdal Bezoek horeca/terras Hellendoorn Bezoek horeca/terras Nijverdal Ruiterroutes Mountainbikeroutes Fietsroutes Wandelroutes 0,0% Zeer tevreden

10,0% Tevreden

20,0%

30,0%

Neutraal

40,0%

50,0%

Ontrevreden

60,0%

70,0%

80,0%

Zeer ontevreden

90,0% 100,0%

53

Ik ervaar geen overlast van T&R in de gemeente

Stelling over Toerisme en Recreatie in de gemeente Hellendoorn:

T&R zorgt ervoor dat ik trots ben op de gemeente 54,2%

60,0% 50,0% 40,0%

30,0%

25,3% 15,7%

20,0% 10,0%

2,4%

45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0%

37,3%

41,0%

13,3% 4,8%

3,6%

2,4%

0,0%

Er is volop ruimte voor groei van aantal toeristen

Ik profiteer als inwoner voldoende mee van voordelen T&R 50,0% 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0%

43,4%

20,5%

21,7% 10,8% 3,6%

50,0% 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0%

44,6% 32,5%

10,8%

7,2%

4,8%

54

Waar moet de nieuwe visie aandacht aan geven? Anders, namelijk…

19,3%

Versterken en/of vergroten verblijfsaanbod

21,7%

Versterken voorzieningen zoals bankjes, prullenbakken, voor mindervaliden etc.

20,5%

Versterken speelvoorzieningen

Leeftijd

24,1% 30,0%

Versterken sport- en welzijnsvoorzieningen

13,3%

Versterken van waterrecreatie op de Regge Versterken van het evenementenaanbod Versterken van het culturele aanbod

25,0% 25,3%

12,5%

10,0% 5,0%

10,8%

0,0%

3,8% 0,0% Jonger 18-25 dan 18 jaar jaar

25,3%

Versterken winkelvoorzieningen centrum Nijverdal/Hellendoorn

25,0%

16,3%

15,0%

8,4%

Versterken van het horeca-aanbod

26-35 jaar

36-45 jaar

46-55 jaar

56-65 Ouder jaar dan 65 jaar

56,6%

Versterken natuurlandschap

27,7%

Versterken routestructuren 0,0%

20,0%

20,0%

22,5%

15,7% 10,0%

20,0%

30,0%

40,0%

50,0%

60,0%

55

BIJLAGE H: BRONVERMELDING Bij het opstellen van voorliggende visie is gebruik gemaakt van en/of rekening gehouden met de volgende documenten: Beleidsdocumenten Vrijetijdslandschappen - VTE input provinciale Omgevingsvisie (2022) Analyse vragenlijst inwoners Omgevingsvisie Hof van Twente (2023) Analyse Hellendoorn - Marketing Oost (2023) Koopstromenonderzoek 2019, Hellendoorn Kansenkaart Marketing Oost Vitaliteit dagrecreatie Overijssel (2022) Vitaliteit verblijfssector Overijssel (2020) Hotels en de zakelijke bijeenkomstenmarkt in Overijssel (2021) Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030 Leefstijlvinder (2023) VisitTwente.nl

VisitHellendoorn.nl Toeristisch Bureau Hellendoorn

56

Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand gekomen op basis van deskundig onderzoek. Onderhavig rapport bevat een weergave en interpretatie van (delen van de) onderzoeksresultaten. Het is anderen toegestaan om (delen van) het rapport en gehanteerde methodieken en modellen te kopiëren, distribueren, vertonen, op te voeren zolang Ginder als maker van het werk wordt vermeld en het werk niet commercieel wordt gebruikt.

GINDER Brugstraat 1a 5211 VS ’s-Hertogenbosch T: 088 210 02 00 E: info@wijzijnginder.nl I: wijzijnginder.nl