Najaarsrapportage def 2025 28102025
Tekst van het document
Najaarsrapportage 2025
Inleiding De najaarsrapportage is onderdeel van de Planning en Control cyclus en is bedoeld om een actueel beeld van de programmabegroting 2025 te geven in zowel beleidsmatig als in financieel opzicht. De rapportage gaat in op de uitvoering van activiteiten, financiële ontwikkelingen en afwijkingen als gevolg van nieuw of aangepast beleid. Daarnaast is er aandacht voor actuele thema’s, investeringen en risico’s. Samenvatting De rapportage komt uit op een positief saldo van € 2.945.000,-- voor het jaar 2025. Meerjarig laat de rapportage het volgende beeld zien: € 18.000,-- voordeel in 2026, € 72.000,-- nadeel in 2027, € 117.000,-- nadeel in 2028 en tot slot € 148.000,-- nadeel in 2029. Het nadelig meerjarig effect komt door meerdere kleine structurele nadelen. De grootste post die het meerjarig nadeel veroorzaakt is de invoering van de nieuwe wet inburgering. Hierdoor is er structureel meer budget benodigd voor reiskostenvergoeding voor inburgeraars die niet in de eigen gemeente het taalonderwijs kunnen volgen.
Totaaloverzicht programma's
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
1
Werk, economie en inkomen
1.358
-958
400
2
Jeugd en Wmo
2.095
-799
1.296
3
Cultuur, onderwijs en sport
351
-392
-41
4
Mobiliteit en bereikbaarheid
211
-193
18
5
Wonen en leefomgeving
6
Bestuur, veiligheid en dienstverlening
99
Overhead
901
-634
268
3.266
-1.760
1.506
985
-1.485
-500
9.166
-6.221
2.945
Onderstaand overzicht geeft de grootste mee- en tegenvallers (> € 50.000,--) weer die het saldo veroorzaken. In hoofdstuk 1 worden deze per programma nader toegelicht. Bedragen x € 1.000 Saldo Najaarsrapportage
Saldo van baten en lasten
Nadelen Re-integratie en participatievoorzieningen
- 79 N
Simpel Switchen
- 100 N
Tijdelijke formatie Jeugd en Wmo
- 190 N
Verstrekking hulpmiddelen - woningaanpassingen
- 184 N
Extra kosten verduurzamen Het Ravijn
- 99 N
Doorrekening loonkosten
- 538 N
Overige afwijkingen (< € 50.000,--)
- 389 N
Totaal nadelen
- 1.579 N
Voordelen 202 V
Sociale Werkvoorziening - loon- en prijsontwikkeling
235 V
Beschermd wonen - afrekening 2024
726 V
1
15 mei 2025
Sociale Werkvoorziening
Jeugdzorg
497 V
Wmo - begeleiding en dagbesteding
456 V
Schoolvervoer
76 V
Onderhoud speelplaatsen
101 V
Inzet klimaatgelden
69 V
Bijdrage Omgevingsdienst Twente
155 V
Effect zero-based begroten
261 V
Dividenden deelnemingen
74 V
Stelpost Rijksvoornemens
63 V
Resultaat jaarrekening 2024 Veiligheidsregio
58 V
Septembercirculaire gemeentefonds 2025
906 V
Rentevoordeel
170 V
Tractiemiddelen - Motorbrandstoffen
90 V
Overige afwijkingen (< € 50.000,--)
386 V
Totaal voordelen
4.525 V
Totaal afwijkingen
2.945 V
Doorgeschoven budgetten Een aantal geplande werkzaamheden zijn niet uitgevoerd en een aantal door het Rijk beschikbaar gestelde middelen via het gemeentefonds zijn nog niet besteed. We stellen voor om de volgende budgetten voor een totaalbedrag van € 2.643.000,-- naar 2026 door te schuiven. Een toelichting voor het doorschuiven van de posten groter dan € 50.000,-- is in de programma’s te vinden. Daarnaast is in bijlage 3 een lijst met alle doorgeschoven budgetten beschikbaar.
Doorgeschoven investeringskredieten De investeringen voor 2025 waren begroot op € 23.193.000,-- (netto bedrag, met aftrek van inkomsten). In de bestuursrapportage is hiervan € 3.625.000,-- doorgeschoven naar volgende jaren. Volgens actuele prognose schuift nog € 1.762.000,-- extra door. Daarbij is het wel zo dat een aanzienlijk deel van de investeringen in de laatste maanden van het jaar is gepland, onvoorziene complicaties kunnen leiden tot meer door te schuiven investeringen. De investeringen waar de grootste bedragen doorschuiven zijn: · Nieuwbouw De Veenbrug Daarlerveen (€ 400.000,--), vanwege de samenloop met de gebiedsvisie Daarlerveen en de daarbij benodigde afstemming met de Stichting IKT; ·
Tractiemiddelen (€ 384.000,--), vanwege duurzaamheidsonderzoeken in verband met elektrificatie en vanwege onvoldoende personele capaciteit;
·
Herinrichting bibliotheek ZinIN (€ 265.000,--), vanwege het onderzoek begin dit jaar of de nieuwe raadzaal op de locatie van de huidige bibliotheek kon worden gerealiseerd;
·
Digitalisering archief bouwvergunningen (€ 173.000,--), vanwege een benodigde Europese aanbesteding en door krapte op de arbeidsmarkt is dit pas in 2026 uit te voeren.
Voor vervanging behuizing verzamelcocons hoogbouw (€ 108.000,--) zetten we de investering die voor 2026 was begroot al dit jaar in. Dit wordt meegenomen met de andere investeringen voor de invoering van Diftar per 2026. Voor de nieuwbouw Pr. Marijkeschool is de verdeling van de uitgaven over de jaren anders dan de eerdere planning, we moeten een deel van het budget vanuit 2026 naar voren halen en in 2025 gaan inzetten (€ 140.000,--). De totaalbegroting over de jaren blijft gelijk.
2
Verlagen/verhogen van investeringskredieten Het project Noord-Zuidverbinding kan nu financieel worden afgewikkeld. Voor 2025 was er nog budget gereserveerd voor afrondende werkzaamheden en afronding van de planschadevergoeding. Inmiddels is duidelijk dat een groot deel van het restantbudget niet meer nodig is. Daarmee valt het project € 1.046.000,-- goedkoper uit dan geraamd. Ondanks dat het project later is uitgevoerd dan van te voren was ingeschat, is het ruim binnen het budget gerealiseerd. Het voordeel hebben we bereikt doordat we minder grond hebben aangekocht dan verwacht. En door een goed doordachte voorbereiding, een gunstige aanbesteding en een vlotte uitvoering is ook flink bespaard op de kosten. Het investeringsbudget voor het E-depot (€ 50.000,--) kan vervallen. Op dit moment zijn er nieuwe ontwikkelingen waardoor het realiseren van een E-depot anders wordt ingevuld. Met de regiogemeenten wordt gekeken naar diverse mogelijkheden. We verwachten niet dat we hiervoor moeten investeren. We hebben een woonunit aangeschaft ten behoeve van tijdelijke opvang in Daarlerveen, in verband met schade aan een woning en de gevolgen voor de bewoner. De verwachting was dat de provincie Overijssel in één keer de kosten van de woonunit zou vergoeden. Dat is uiteindelijk anders afgesproken. De huurkosten worden in rekening gebracht bij de provincie Overijssel.
Dat betekent wel dat we een investeringsbudget van € 82.000,-- moeten opnemen. Zie bijlage 1 voor het totale overzicht van de begrote investeringen en de aanpassingen.
Voorstel Wij stellen voor in te stemmen met: 1. Deze najaarsrapportage 2025 en de daarbij behorende 23e begrotingswijziging 2025 en 1e begrotingswijziging 2026. 2. Het voordelige saldo van de jaarschijf 2025 van € 2.945.000,-- toe te voegen aan de Vrij Aanwendbare Reserve (VAR). 3. De meerjarige effecten van € 18.000,-- voordeel in 2026, € 72.000,-- nadeel in 2027, € 117.000,-- nadeel in 2028 en tot slot € 148.000,-- nadeel in 2029 te betrekken bij de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. 4. Het verlagen van het investeringskrediet voor project Noord-Zuidverbinding (€ 1.046.000,--), het laten vervallen van het investeringskrediet voor E-depot (€ 50.000,--) en het opnemen van een investeringskrediet voor woonunit Daarlerveen (€ 82.000,--) 5. De investeringskredieten voor nieuwbouw Pr. Marijke (€ 140.000,--) en vervanging behuizing verzamelcocons hoogbouw (€ 108.000,--) van 2026 naar 2025 over te hevelen. 6. De volgende mutaties op de reserves: a. Een bedrag van € 2.643.000,-- over te hevelen naar 2026 middels de reserve gelabelde middelen. b. Een bedrag van € 60.000,-- te onttrekken uit de reserve gelabelde middelen voor verduurzaming maatschappelijk vastgoed en een bedrag van € 100.000,-- te onttrekken uit de reserve gelabelde middelen voor adviseurskosten woningbouwversnelling. c.
Een bedrag van € 60.000,-- te onttrekken uit de Reserve Statushouders en ontheemden (Oekraïne) voor schoolvervoer leerlingen Oekraïne. d. Een bedrag van € 14.000,-- te onttrekken uit de Reserve Statushouders en ontheemden (Oekraïne) zijnde het negatieve saldo van inkomsten en uitgaven voor de gemeentelijke opvang Oekraïne. e. Een bedrag van € 125.000,-- te storten in de Reserve Statushouders en ontheemden (Oekraïne). Dit is het terugstorten van een eerdere onttrekking vanuit het maatregelenpakket huisvesting statushouders en het incidentele budget voor doorstroomlocaties. f. Een bedrag van € 16.000,-- te storten in de Reserve Statushouders en ontheemden (Oekraïne). Dit is het restant budget van de voorbereidingskosten AZC. g. Een bedrag van € 39.000,-- te storten in de Reserve Statushouders en ontheemden (Oekraïne). Dit is in de septembercirculaire beschikbaar gesteld voor het zoeken naar opvangplekken in het kader van de spreidingswet.
3
h. Een bedrag van € 299.000,-- te storten in de Reserve uitkeringen Participatiewet, IOAW en IOAZ door een positieve prognose van het saldo op de uitkeringen. i. Een bedrag van € 46.000,-- te storten in de Reserve uitkeringen Participatiewet, IOAW en IOAZ. Dit is een aanvulling op de BUIG ten behoeve van de doelgroep Beschut Werk.
Bijlagen Bijlage 1 Investeringsoverzicht 2025 Bijlage 2 Factsheet Sociaal Domein Bijlage 3 Budgetoverhevelingen naar 2026 Bijlage 4 Begrotingswijziging 2025-23 Bijlage 5 Begrotingswijziging 2025-23 met toelichting Bijlage 6 Begrotingswijziging 2026-1
4
Hoofdstuk 1 Beleidsmatige & financiële voortgang per programma In dit hoofdstuk gaan we in op de belangrijkste aandachtspunten per programma binnen de najaarsrapportage 2025. De grootste afwijkingen zowel beleidsmatig als financieel worden behandeld. Per programma staat een tabel met de afwijkingen met daaronder een toelichting op de belangrijkste afwijkingen. Bij een aantal afwijkingen staat er een gelijk bedrag als voordeel en als nadeel. Per saldo loopt dit budgettair neutraal. Het kan bijvoorbeeld zijn dat we extra uitgaven maken maar daarvoor gecompenseerd worden door het Rijk.
1.1 Programma 1 Werk, economie en inkomen Masterplan Centrum Er is een gedegen economisch onderzoek uitgevoerd, dat een stevige basis vormt voor de verdere planvorming. Voor de financiële haalbaarheid wordt een verdiepingsslag gemaakt om deze verder te onderbouwen. De resultaten hiervan worden opgenomen in het Masterplan, waarover in het derde kwartaal van 2026 besluitvorming plaatsvindt. Hoewel dit iets later is dan aanvankelijk voorzien, zorgt deze werkwijze voor een zorgvuldig en toekomstbestendig plan. Gebiedsontwikkeling Ten Cate Bij de locatie Hoge Dijkje vindt nader onderzoek plaats naar de historische waarde van verschillende objecten in het gebied. Mogelijk moet hierdoor een deel van het plan worden aangepast, wat tot vertraging in het hele proces kan leiden. De mate van vertraging is nog niet bekend. De stedenbouwkundige verkenning van de ontwikkeling van het gebied ten westen van de G. van der Muelenweg is qua kaders grotendeels afgerond, maar er vinden nog gesprekken plaats over het exacte programma. Naar verwachting komt daar in het eerste kwartaal van 2026 duidelijkheid over. Bedrijventerrein Er is op dit moment geen nieuw uitgeefbare bedrijfsgrond beschikbaar in Nijverdal. Daarom verkennen we de mogelijkheden voor uitbreiding aan de rand van bedrijventerrein ’t Lochter. Er is inmiddels een voorkeursrecht gevestigd op percelen voor de ontwikkeling van Lochter IV.
De uitbreiding is ook bedoeld om ‘schuifruimte’ te creëren voor bedrijven die nu op verouderde delen van ’t Lochter gevestigd zijn. We zijn in gesprek met ondernemers in dit gebied. Samen onderzoeken we hoe we het oudere deel van Lochter I toekomstbestendig kunnen maken. Met input van ondernemers in dit gebied is een inspiratiedocument opgesteld. Het conceptdocument is inmiddels afgerond, wordt in het najaar 2025 besproken met ondernemers en dient als basis voor het uitvoeringsplan voor hittestress, water en groen op ’t Lochter I. Uit onderzoek van de provincie Overijssel en uit een eigen onderzoek van de gemeente blijkt dat er ook voor het dorp Hellendoorn behoefte is aan een bedrijventerrein voor lokaal gebonden bedrijven. Daarom is op de gronden tussen de Haersingel, Elerweg (tot nummer 18) en de Schuilenburgerweg het voornemen tot voorkeursrecht gevestigd. De gemeenteraad behandelt dit in de vergadering van 16 december 2025 om tot een definitief besluit te komen. Voor deze locatie willen we onderzoeken in gang zetten om tot het ontwikkelen van een kleinschalig bedrijventerrein te komen. Dit proces loopt. Vrijetijdseconomie In 2024 is de visie Vrijetijdseconomie 2030 van de gemeente Hellendoorn vastgesteld. In deze visie staat onder andere dat de kwaliteit van het huidige verblijfsaanbod verbeterd moet worden.
De provincie Overijssel heeft onderzoek gedaan naar de vitaliteit van vakantieparken. Daaruit blijkt dat niet alle parken even toekomstbestendig zijn. Het is aan de gemeente om hierop te reageren en
5
plannen te maken. We willen zowel de vitale parken behouden als kijken wat nodig is voor parken die minder of niet vitaal zijn. Daarom hebben we een gebiedsvisie opgesteld voor recreatiegebied Hellendoorn-Noord. In dit gebied is permanente bewoning het grootste knelpunt. De visie is inmiddels opgeleverd. Op basis daarvan verkennen we in het najaar 2025 samen met betrokken partijen en het Expertisecentrum Vitale Vakantieparken welke mogelijkheden er zijn voor de toekomst van dit gebied. Stichting Noest De lokale uitvoering van beschut werk door stichting Noest is geëvalueerd ten behoeve van de verdere doorontwikkeling van het werkontwikkelbedrijf. Vanuit de evaluatie zijn de bouwstenen voor de toekomst bepaald. Op dit moment worden de bouwstenen, samen met interne en externe partners, verder uitgewerkt tot een integrale koers. Deze integrale koers vormt het gezamenlijke vertrekpunt voor de inrichting van het toekomstige werkontwikkelbedrijf. Participatiewet in balans De Participatiewet in Balans is op 30 september 2025 door de Eerste Kamer vastgesteld, met een gefaseerde invoering vanaf 2026. Op een aantal wijzigingen is al vooruitgelopen, zoals de lokale bijverdienregeling (die verlengd wordt t/m 2026 omdat de landelijke invoering daarvan pas in 2027 van kracht wordt).
Voor de wijzigingen die per 1 januari 2026 in werking treden, is de uitvoering reeds geborgd of kan deze tijdig worden ingericht, hiervoor is er afhankelijkheid van Rijksfinanciering. Na vaststelling wordt er een plan van aanpak gemaakt voor verdere implementatie.
Financiële voortgang 01 Werk, economie en inkomen
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
1.01
Participatiewet-uitkeringen, IOAW en IOAZ
299
-299
0
1.02
Bijzondere bijstandsverlening
24
-24
0
1.03
Voorbereidingskosten AZC
16
-16
0
1.04
Doorschuiven budget: vroegsignalering problematische schulden
47
-47
0
1.05
Gemeentelijke opvang Oekraïne
14
-14
0
1.06
Hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
29
-29
0
1.07
Transitie opvanglocatie Oekraïense ontheemden
88
-88
0
1.08
Doorschuiven budget: incidenteel uitvoeringsbudget Participatie
46
-46
0
1.09
Doorschuiven budget: rijksbijdrage sociale infrastructuur
41
-41
0
1.10
Doorstroomlocaties statushouders
39
-39
0
1.11
Maatregelenpakket huisvesting statushouders
86
-86
0
1.12
Doorschuiven budget: Realisatie glasvezel Daarleveen
49
-49
0
1.13
Doorschuiven budget: Toeristisch overstap punt Noetselerberg
65
-65
0
1.14
Re-integratie en participatievoorzieningen
0
-79
-79
1.15
Beschut werk en garantiebanen
40
0
40
1.16
Compensatie inkomensdaling door belastingmaatregelen
30
-30
0
1.17
Schuldhulpverlening
8
0
8
1.18
Statushouders inburgering
0
-6
-6
1.19
Sociale Werkvoorziening
202
0
202
1.20
Sociale Werkvoorziening - loon- en prijsontwikkeling
235
0
235
1.358
-958
400
Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Uitkeringen Participatiewet, IOAW en IOAZ (€ 299.000,-- V / € 299.000,-- N) Het aantal uitkeringen is lager dan verwacht bij de bestuursrapportage, de gemiddelde prijs per uitkering is echter hoger ten gevolge van de wettelijke indexatie waardoor de nieuwe raming een
6
nadelig effect heeft van € 247.000,--. Dit nadeel wordt gecompenseerd doordat de definitieve BUIGuitkering, die dient ter dekking van de uitkeringslasten, € 546.000,-- hoger is dan het eerder afgegeven budget. Per saldo betekent dit een voordeel van € 299.000,--, dit bedrag wordt gestort in de reserve Uitkeringen Participatiewet, IOAW en IOAZ. Transitie opvanglocatie Oekraïense ontheemden (€ 88.000,-- V / € 88.000,-- N) De kosten van de gerealiseerde bouwkundige aanpassingen om de locatie Reggehof geschikt te maken als opvanglocatie voor Oekraïense ontheemden worden separaat door het Rijk vergoed. Maatregelenpakket huisvesting statushouders (€ 86.000,-- V / € 86.000,-- N) Samen met Reggewoon stelden we een maatregelenpakket op om de resultaten op de huisvestingstaakstelling te verbeteren. Hiervoor heeft de Raad ten laste van de reserve Statushouders en ontheemden extra middelen beschikbaar gesteld. Echter, door een verbeterde samenwerking en hoog urgentiegevoel wisten we de eerste helft van 2025 de gehele achterstand weg te werken en de nieuwe taakstelling vrijwel te behalen zonder gebruik te maken van het maatregelenpakket. Het beschikbaar gestelde bedrag van € 86.000,-- wordt daarom teruggestort in de reserve.
Sociale werkvoorziening (€ 202.000,-- V) Het voordeel op de sociale werkvoorziening wordt vooral veroorzaakt door een hogere uitstroom dan geraamd in combinatie met een beperkt hogere detacheringsopbrengst en lagere vervoerskosten. Sociale werkvoorziening loon- en prijsontwikkeling (€ 235.000,-- V) In de meicirculaire 2025 is € 235.000,-- toegevoegd aan het budget voor de WSW. Van dit bedrag heeft € 207.000,-- betrekking op loon- en prijsontwikkeling en € 28.000,-- is het gevolg van andere landelijke en lokale aantallen dan verwacht. Uit de doorrekening van de salarissen WSW blijkt dat dit bedrag in 2025 vrij kan vallen. De CAO-consequenties waarvoor het budget vooral de dekking is, doen zich pas ten volle voor vanaf 1-1-2026 en slechts beperkt in 2025. Re-integratie en participatievoorzieningen (€ 79.000,-- N) Het aantal inwoners dat gebruik maakt van jobcoaching en andere faciliterende en ondersteunende voorzieningen is gestegen, hierdoor is meer budget nodig. Daarnaast is meer budget benodigd voor de reiskostenvergoeding voor inburgeraars die niet in de eigen gemeente het taalonderwijs kunnen volgen. Vanaf de invoering van de nieuwe wet Inburgering komen deze kosten ten laste van de gemeente. Toeristisch overstappunt Noetselerberg (€ 65.000,-- V / € 65.000,-- N) We hebben de projectopdracht afgerond.
Door gebrek aan personele capaciteit is het plan nog niet verder uitgewerkt. Volgend jaar zal één van de projectleiders dit verder oppakken. Kosten zullen niet eerder dan volgend jaar gemaakt worden. Om deze reden schuiven we dit budget door.
Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 n Doorschuiven budget: Realisatie glasvezel Daarleveen (€ 49.000,-- V / € 49.000,-- N) n Bijzondere bijstandsverlening (€ 24.000,-- V / € 24.000,-- N) n Voorbereidingskosten AZC (€ 16.000,-- V / € 16.000,-- N) n Doorschuiven budget: vroegsignalering problematische schulden (€ 47.000,-- V / € 47.000,-N) n Gemeentelijke opvang Oekraïne (€ 14.000,-- V / € 14.000,-- N) n Hulp gedupeerden toeslagenproblematiek (€ 29.000,-- V / € 29.000,-- N) n Doorschuiven budget: incidenteel uitvoeringsbudget Participatie (€ 46.000,-- V / € 46.000,-- N) n Doorschuiven budget: rijksbijdrage sociale infrastructuur (€ 41.000,-- V / € 41.000,-- N) n Doorstroomlocaties statushouders (€ 39.000,-- V / € 39.000,-- N) n Beschut werk en garantiebanen (€ 40.000,-- V) n Compensatie inkomensdaling door belastingmaatregelen (€ 30.000,-- V / € 30.000,-- N) n Schuldhulpverlening (€ 8.000,-- V) n Statushouders inburgering (€ 6.000,-- N)
7
1.2 Programma 2 Jeugd en Wmo Sociale kaart We onderzoeken in kwartaal 4 van 2025 welke wensen er liggen bij zowel inwoners als professionals met betrekking tot de ontwikkeling van een sociale kaart. Verwachting is dat eind 2025 een inventarisatie beschikbaar is wat zal bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de sociale kaart in 2026. Leven Eigen regie Veerkracht (LEV) De pilot Leven, Eigen regie en Veerkracht (LEV) is geëvalueerd. Deze pilot biedt een inloopvoorziening voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Op basis van de evaluatie wordt bepaald of de pilot wordt voortgezet. De uitkomsten worden meegenomen in de besluitvorming over de SPUK-GALA (Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord). Kinderopvang voor kinderen met een extra zorgbehoefte Deze actie is opgenomen in de begroting 2025, maar de geraamde kosten voor dit project waren niet geborgd. Daarom krijgt dit project in 2026 voortgang doordat we het gesprek met de kinderopvangorganisatie aangaan over de mogelijkheden hiervoor binnen de vestigingen in de gemeente Hellendoorn en de mogelijkheid tot subsidieverlening voor dit project. Positieve gezondheid Het project Positieve Gezondheid vanuit Twentse Koers is in kwartaal 3 van 2025 gestart. Als gemeente sluiten we aan op dit project. In kwartaal 4 van 2025 zijn er theatervoorstellingen over positieve gezondheid georganiseerd voor professionals.
Ook is een campagne over positieve gezondheid in voorbereiding en vervolgscholingen. Het project loopt door in 2026, waarbij we in 2026 extra aandacht besteden aan de lokale invulling, zodat we de ingezette ontwikkeling goed borgen. Suïcidepreventiebeleid Het project mentaal welbevinden is gestart en omvat de acties voor 2025. Voorbereidingen voor suïcidebeleid lopen, met inwerkingtreding per 1 januari 2026. Activiteiten zoals een bewustwordingswandeling, een pilot met de app Boost en samenwerking met Twentse Koers en het Lokaal Preventieakkoord versterken dit thema. Een vitale samenleving waarbij gezond gedrag centraal staat Via het Lokaal Preventieakkoord en GALA stimuleren we bewegen en gezonde voeding, in samenwerking met lokale partners en de Twentse Koers. Met een laagdrempelige aanpak richten we ons op het verkleinen van gezondheidsverschillen, onder meer via initiatieven als de Nationale Wandeluitdaging, Kuier Deur en de Gecombineerde Leefstijlinterventie. Gezonde leefomgeving Vanuit publieke gezondheid en welzijn sluiten we aan bij initiatieventafels om bij nieuwe projecten te adviseren over een gezonde leefomgeving. Daarnaast werken we domeinoverstijgend en integraal samen aan thema's zoals gewasbeschermingsmiddelen, geluid, gezonde lucht, hittestress.
Financiële voortgang 02 Jeugd en Wmo
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
2.01
Mantelzorgcomplimenten - afrekening 2024
15
0
15
2.02
Beschermd wonen - afrekening 2024
726
0
726
2.03
Simpel Switchen
0
-100
-100
2.04
Doorschuiven budget: Simpel Switchen
75
-75
0
2.05
Tijdelijke formatie Jeugd en Wmo
0
-190
-190
2.06
Doorschuiven budget: tijdelijke formatie Jeugd en Wmo
190
-190
0
8
2.07
Doorschuiven budget: sociale kaart
30
-30
0
2.08
Verstrekking hulpmiddelen - woningaanpassingen
21
-205
-184
2.09
Innovatiefonds Sociaal Domein
24
0
24
2.10
Vervoer jeugd naar zorglocaties
20
0
20
2.11
Doorschuiven budget: Een tegen eenzaamheid
9
-9
0
2.12
Wmo - Logeerzorg
6
0
6
2.13
Wmo - huishoudelijke ondersteuning
26
0
26
2.14
Jeugdzorg
497
0
497
2.15
Wmo - begeleiding en dagbesteding
456
0
456
2.095
-799
1.296
Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Beschermd Wonen - afrekening 2024 (€ 726.000,-- V) De positieve afrekening Beschermd wonen vanuit de centrumgemeente Almelo wordt veroorzaakt door een hogere rijksbijdrage voor 2024 ten opzichte van de werkelijke kosten. De jaarlijkse financiële voordelen op Beschermd wonen zijn incidenteel. Er komt namelijk een nieuwe Wet woonplaatsbeginsel voor beschermd wonen met een daarbij een nieuw financieringsmodel. Invoering van deze nieuwe wet wordt echter steeds uitgesteld. Simpel switchen (€ 75.000,-- V / € 175.000,-- N) Vanuit het voordeel Beschermd Wonen 2024 bestemmen we voor 2025 € 25.000 en voor € 2026 € 75.000,-- voor de verdere uitwerking van het project Simpel Switchen. Dit project maakt overgang van dagbesteding naar werk en vice versa mogelijk. Hiervoor is ontschot budget nodig, het switchen raakt diverse domeinen en bijbehorende wetgeving. Tijdelijke formatie Jeugd en Wmo (€ 190.000,-- V / € 380.000,-- N) De afgelopen periode werd duidelijk dat de werkdruk bij het team Jeugd en Wmo toeneemt. Dit heeft te maken met de toenemende complexiteit in situaties en een gestaag groeiend aantal meldingen. Deze ontwikkelingen worden gemonitord en de uitkomst zal naar verwachting zijn dat de formatie (tijdelijk) in overeenstemming gebracht moet worden met de hoeveelheid te verrichten werk.
Om snel hierop in te kunnen spelen schuiven we € 190.000,-- vanuit het voordeel Beschermd Wonen door naar 2026. Dit bedrag komt overeen met de loonsom van 1 jaar 1 fte consulent Jeugd en 1 fte consulent Wmo. Wmo – begeleiding en dagbesteding (€ 456.000,-- V) Van het voordeel heeft € 49.000,-- betrekking op 2024. Het resterende voordeel is vooral een gevolg van de nieuwe inkoop. De impactanalyse die regionaal gemaakt is bij de inkoop van begeleiding en dagbesteding 2025 liet een financieel voordeel zien. De vraag was of dat in de praktijk geëffectueerd zou worden, daarom hebben we daar toen in de begroting voorzichtigheidshalve geen rekening mee gehouden. We zien dat voordeel nu echter wel ontstaan. De precieze omvang van het voordeel is nog een grove schatting omdat in de resterende maanden van 2025 nog de nodige indicaties worden omgezet van oude naar nieuwe producten. Verstrekking hulpmiddelen - woningaanpassingen (€ 205.000,-- N) Het budget voor woningaanpassingen, dat onderdeel is van het product Verstrekking hulpmiddelen, is ontoereikend voor twee aanzienlijke woningaanpassingen die in 2025 zijn beschikt en worden uitgevoerd. Er is € 205.000,-- extra budget nodig. Jeugdzorg (€ 497.000,-- V) Het voordeel op de jeugdzorg hangt samen met de nieuwe inkoop. In de regionale impactanalyse werd destijds voor Hellendoorn een tekort van circa € 800.000 voorzien.
Deze inschatting is als autonome ontwikkeling meegenomen. In de praktijk blijkt de inkoop echter financieel gunstiger uit te pakken: het huidige niveau sluit aan bij dat van 2024. Daarmee lijkt de eerdere analyse een te zwaar beeld te hebben geschetst en ontstaat er nu een voordeel. De exacte omvang hiervan is nog lastig te
9
bepalen. In de resterende maanden van 2025 zullen namelijk nog diverse indicaties worden omgezet van oude naar nieuwe producten. Voor nu ramen we € 497.000,-- af.
Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 n Regionale kosten vervoersvoorzieningen Wmo (€ 10.000,-- V) n Vervoer jeugd naar zorglocaties (€ 20.000,-- V) n Doorschuiven budget: Sociale Kaart (€ 30.000,-- V / € 30.000,-- N) n Vrijval budget Sociale Kaart (€ 21.000,-- V) n Innovatiefonds Sociaal Domein – Hellendoorns potje (€ 24.000,-- V) n Wmo Logeerzorg (€ 6.000,-- V) n Wmo Huishoudelijke Ondersteuning (€ 26.000,-- V) n Mantelzorgcomplimenten - afrekening 2024 (€ 15.000,-- V) n Doorschuiven budget: Eén tegen eenzaamheid (€ 9.000,-- V, € 9.000,-- N)
1.3 Programma 3 Cultuur, onderwijs en sport Zelfstandig reizende leerlingen Dit jaar is een start gemaakt met de herbeoordeling van de indicaties binnen het leerlingenvervoer op basis van de nieuwe verordening 'bekostiging leerlingenvervoer'. Hierin wordt conform verordening ingezet op een passende vorm van leerlingenvervoer voor iedere leerling, met waar mogelijk de bevordering van het zelfstandig reizen van de leerlingen. Deze actie loopt ook richting 2026 nog door. Vergroten toegankelijkheid van sport en cultuur In het programma Kennismaken met Sporten nemen we naast het aanbod voor kinderen, ook aanbod voor oudere leeftijdsgroepen op. Zo is er bijvoorbeeld een aanbod voor seniorentennis in Hellendoorn en handboogschieten in Nijverdal. Mensen met een beperking kunnen het aanbod vinden via een verwijzing naar unieksporten.nl. Het Ravijn Het onderzoek van Berenschot is afgerond. Op basis daarvan wordt een actieplan uitgevoerd, met nadruk op personele inzet, heldere verantwoordelijkheden, betere datasturing en een uitgewerkte toekomstvisie. Ook wordt gewerkt aan een systeemkoppeling die financiële consequenties inzichtelijk maakt ter ondersteuning van bestuurlijke keuzes. Daarnaast loopt een vervolgonderzoek naar de mogelijke meerwaarde van interne verzelfstandiging van Het Ravijn. De resultaten daarvan worden na afronding met de Raad gedeeld.
De verduurzaming van het Ravijn is op dit moment in uitvoering. De warmtepompen worden nog voor het eind van het jaar geplaatst. Ook de zonnecarports worden geplaatst. Deze zijn nodig omdat voor de warmtepompen veel extra stroom nodig is. Door de netcongestie kan Het Ravijn nog niet worden voorzien van een grotere aansluiting. Binnen het bouwteam wordt nagedacht hoe de periode, die naar verwachting zeker nog 5 jaar in beslag neemt, totdat deze aansluiting er wel is het beste kan worden overbrugd. In ieder geval met de huidige cv-ketels als tijdelijke back-up voorziening. Basisvaardigheden Er wordt momenteel gewerkt aan een overzicht van gesubsidieerde activiteiten die bijdragen aan het versterken van de basisvaardigheden van onze inwoners. Hierbij wordt gekeken naar zowel digitale als overige basisvaardigheden. Op basis van dit overzicht wordt gekeken of een (extra) uitvoeringsplan noodzakelijk is. Kunstgras SVVN Op sportpark Groot Lochter is in juni gestart met de aanleg van een kunstgrasveld. Dit kunstgrasveld is eind augustus door de KNVB goedgekeurd en voldoet aan alle technische vereisten. Het nieuwe
10
veld is op 25 september feestelijk in gebruik genomen. Voetbalclub SVVN beschikt daarmee over een modern veld waarop jaarrond getraind kan worden.
Financiële voortgang 03 Cultuur, onderwijs en sport
Voordeel
3.01
Schoolvervoer ontheemden Oekraïne
60
3.02
Schoolvervoer
3.03
Doorschuiven budget: Lokale Educatieve Agenda
3.04
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo -60
0
76
0
76
30
-30
0
Het Ravijn - minder bezoekers
5
-50
-45
3.05
Het Ravijn - minder verhuur ZPC
0
-15
-15
3.06
Doorschuiven budget: Positieve gezondheid
25
-25
0
3.07
Doorschuiven budget: Mentaal welbevinden en aanpak middelengebruik
45
-45
0
3.08
Ondersteuning beroep en bezwaar en leerlingenvervoer
68
-68
0
3.09
omzetstijging door extra zwemlessen
42
0
42
3.10
extra kosten verduurzamen Het Ravijn
0
-99
-99
351
-392
-41
Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Schoolvervoer (€ 76.000,-- V) Bij het opstellen van de begroting 2025 was het effect van de nieuwe inkoop nog onvoldoende te kwantificeren, dit leidt op dit moment tot een verwacht voordeel van € 76.000,--. Schoolvervoer ontheemden Oekraïne (€ 60.000,-- V / € 60.000,-- N) De kosten voor het schoolvervoer van kinderen uit de groep ontheemden uit Oekraïne worden niet afzonderlijk door het Rijk vergoed. Daarom brengen we deze kosten ten laste van de Reserve Statushouders en ontheemden Oekraïne. De kosten zijn naar verwachting € 60.000,-- hoger dan eerder werd verwacht op basis van de realisatie 2024. Dit komt vooral door de gewijzigde tariefsystematiek bij vervoer (kilometerprijs in plaats van ritprijs). Ondersteuning beroep/bezwaar en leerlingenvervoer (€ 68.000,-- V / € 68.000,-- N) Er wordt tijdelijk extra ingezet op het dossier leerlingenvervoer als ook het bieden van ondersteuning bij bezwaar en beroep in het Sociaal Domein. De totale kosten zijn € 68.000,-- waarvan € 35.000,-wordt gedekt vanuit beschikbaar inleenbudget en loonsom. De resterende € 35.000 komt ten laste van het incidentele innovatiebudget van totaal € 36.500,--. Dit is doorgeschoven budget vanuit 2024 oorspronkelijk bedoeld voor een bijdrage van Reggewoon voor de realisatie van scootmobielstallingen.
Reggewoon realiseert deze stallingen echter zonder bijdrage van de gemeente zodat dit budget nog beschikbaar is. Extra kosten verduurzamen Het Ravijn (€ 99.000,-- N) Door het verwijderen van de houtkachels in Het Ravijn - zwem sport zorg - in verband met de verduurzaming zijn we over de periode september tot en met december 2025 voor ca. € 134.000,-meer kwijt aan het verbruik van gas. Dit komt mede doordat de warmtepompen pas in december worden geleverd en aangesloten. Het restantbudget van € 35.000,--voor houtpallets ramen we af. Dit geeft totaal een nadeel van € 99.000,--. Door het plaatsen van slimme software is de verwachting dat we vanaf 2026 een besparing realiseren van 10% op elektra en 20% op het verbruik van gas. Bij de bestuursrapportage 2026 maken we een doorrekening van de totale structurele kosten voor het verbruik van elektra en gas. Het Ravijn (€ 42.000,-- V / € 60.000,-- N) Omzetstijging door extra zwemlessen Vanaf januari zijn negen extra zwemlessen per week toegevoegd, naar aanleiding van de overname van een zwemschool. Deze uitbreiding resulteert in een verwachte omzetstijging van € 42.000.
11
Minder bezoekers Het Ravijn heeft het afgelopen jaar minder bezoekers ontvangen dan geraamd. Hierdoor zijn de opbrengsten uit kaartverkoop en horeca lager uitgekomen dan begroot. Ondanks een lichte daling in de kosten resulteert dit per saldo in een nadeel van € 45.000. Minder verhuur aan ZPC Het Ravijn De Zwem- en Poloclub Het Ravijn, als grootste huurder van het zwembad, heeft voor het nieuwe seizoen minder baduren gereserveerd. Daarnaast wordt tijdens trainingsavonden vaker gebruikgemaakt van een half bad in plaats van het gehele zwembad. Dit leidt tot een lagere huuropbrengst van circa € 15.000.
Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 n Doorschuiven budget: Lokale Educatieve Agenda (€ 30.000,-- V / € 30.000,-- N) n Doorschuiven budget: Mentaal welbevinden en aanpak middelengebruik (€ 45.000,-- V, € 45.000,-- N) n Doorschuiven budget: positieve gezondheid (€ 25.000,-- V / € 25.000,-- N)
1.4 Programma 4 Mobiliteit en bereikbaarheid Noord-zuidverbinding De aanleg van de Noord-zuidverbinding is klaar. Het project is positief afgerond. Het project is wat later gereedgekomen dan oorspronkelijk gepland, maar er is veel tevredenheid over de nieuwe situatie. Ook financieel is de afronding van dit project positief. N35 Nijverdal – Wierden Vanwege de stikstofproblematiek ligt het project voorlopig stil. Op het moment dat er perspectief ontstaat op stikstofruimte, wordt bekeken of het project weer opgestart kan worden. Verkenning N35 Wijthmen – Nijverdal De verkenning is bijna afgerond. In de eerste helft van 2026 zal er een advies aan de minister worden gegeven voor het nemen van een voorkeursbeslissing. Meer Veilig 3 N35 Wijthmen – Nijverdal Er zijn 2 locaties in het totaalproject die liggen in de gemeente Hellendoorn. Er was een budgettekort voor de aanleg van het circulaire viaduct ter plaatse van het kruispunt N35 – Stationsweg. In het Bestuurlijk Overleg is afgesproken dat het project door moet gaan. Hierover zijn afspraken gemaakt. De gemeente, Rijkswaterstaat en de aannemer gaan nu een bouwteamovereenkomst afsluiten om het project richting uitvoering te brengen. De voortgang van de 2 bruggen over de N35 die onderdeel zijn van De Nieuwe Verbindingen, verloopt langzaam.
Door de ligging naast Natura 2000 en verschillende regelgeving heeft het ontwerp meer tijd gekost dan gedacht. Inmiddels is het Voorlopig Ontwerp zo goed als gereed en kan verder worden gewerkt richting aanbesteding en uitvoering. Fietspad Helmkruidlaan Na aanbesteding is een bouwteam gestart met de uitwerking van fietstunnels ter plaatse van de rotonde Helmkruidlaan. Er is gebleken dat een tunnel niet haalbaar was binnen het taakstellende budget. In mei 2025 heeft de gemeenteraad het besluit genomen om een geoptimaliseerde variant van de fietstunnels verder uit te werken en te ramen. Daarna wordt in november 2025 een nieuw voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd, waarmee een besluit kan worden genomen over het vervolg van dit project.
12
Financiële voortgang 04 Mobiliteit en bereikbaarheid 4.01
Doorschuiven budget: Wijkaanpak verzwaring elektriciteitsnetwerk
4.02
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
170
-170
0
Openbare verlichting - onderhoud
0
-13
-13
4.03
Opbrengst parkeergarage
0
-10
-10
4.04
Subsidie vergroening en wateropvang
8
0
8
4.05
Actualiseren bedrijfsplan samen leven met water
18
0
18
4.06
Beheer bermen en sloten
15
0
15
211
-193
18
Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Doorschuiven: Wijkaanpak verzwaring elektriciteitsnetwerk (€ 170.000,-- V / € 170.000,-- N) Enexis is van plan om het elektriciteitsnet te verzwaren in verschillende wijken. Enexis heeft aangegeven hiermee in het eerste kwartaal van 2026 te beginnen. Om die reden zullen wij het volledige budget van € 170.000,-- doorschuiven naar 2026. Dit budget is bedoeld voor een projectvoorbereider en een toezichthouder, om alle werkzaamheden goed te begeleiden.
Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 n Openbare verlichting – onderhoud (€ 13.000,-- N) n Opbrengst parkeergarage (€ 10.000,-- N) n Subsidie vergroening en wateropvang (€ 7.500,-- V) n Actualiseren bedrijfsplan samen leven met water (€ 18.000,-- V) n Beheer bermen en sloten (€ 15.000,-- V)
1.5 Programma 5 Woon en leefomgeving Omgevingsvisie We werken aan een brede omgevingsvisie; de Omgevingsvisie Hellendoorn 2040. Daarin legt de raad de ontwikkelrichting en strategische ambities vast voor de gemeente op weg naar 2040 en daarna. Dat geeft duidelijkheid voor inwoners, stakeholders, investeerders, ambtenaren en het college. Initiatieven worden straks aan de doelstellingen uit de brede omgevingsvisie getoetst. De voorbereiding van de brede omgevingsvisie loopt volgens planning. Op dit moment werken we aan stap 5: Koers bepalen. Het resultaat van deze stap - Het Koersdocument – wordt eind november ter vaststelling aan de raad aangeboden. In de periode daarna werken we het Koersdocument uit tot een volwaardige omgevingsvisie, inclusief een gebiedsgerichte uitwerking. De besluitvorming daarover vindt plaats in de periode juni-oktober 2026. Uiterlijk op 31 december 2026 moet de gemeente volgens de Omgevingswet over een door de raad vastgestelde omgevingsvisie beschikken. Omgevingsplan Voor het omgevingsplan wordt gewerkt aan het opstellen van een basisset aan regels. Dit richt zich nu vooral op het vertalen van de regels van de bestemmingsplannen. Op een later moment worden ook de regels van de verordeningen, voor zover van toepassing, opgenomen. Ook worden onderdelen van de bruidsschat integraal onderdeel van het omgevingsplan.
De raad is geïnformeerd via de startnotitie die op 25 februari 2025 en 16 september 2025 behandeld is in een informatieronde van de raad. De startnotitie wordt in oktober 2025 ter vaststelling aangeboden aan de raad . Leefbaar platteland Voor de impactanalyse is opdracht verleend tot het maken van een inventarisatie buitengebied. De gegevens samen vormen een nulmeting op de thema's water en bodem, natuur, landbouw, klimaat,
13
wonen en de sociaaleconomische situatie. Deze inventarisatie levert gegevens op hoofdlijnen aan voor de omgevingsvisie. Meer gedetailleerde gegevens worden gebruikt voor toekomstige beleidsuitwerkingen. De oplevering van de gehele inventarisatie verwachten wij in Q1 2026. Een deel van het gereserveerde budget 2025 wordt overgeheveld naar 2026. Diftar De invoering van diftar per 1 januari 2026 ligt op koers. De voorbereidingen voor de nieuwe inzamelstructuur zijn in uitvoering: van oktober tot en met december worden ondergrondse containers geplaatst voor restafval, luiers en incontinentiemateriaal, textiel en glas. Ook voor inwoners van appartementencomplexen wordt het mogelijk om groente-, fruit-, tuinafval en etensresten gescheiden aan te bieden. De communicatie richting inwoners verloopt volgens plan. Subsidie verduurzaming maatschappelijk vastgoed Op 1 februari 2025 is de nieuwe subsidieregeling voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed gestart. Inmiddels zijn we met circa tien organisaties in gesprek. Er zijn zes subsidies verleend voor een totaalbedrag van €110.000 en vier subsidies definitief vastgesteld voor een bedrag van €57.500. De communicatie rondom de regeling loopt goed; hierop wordt positief gereageerd. Het bereik mag nog wel verder toenemen.
Onderhoud gemeentelijke monumenten Voor het eerst sinds jaren is het subsidieplafond voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten niet op nihil is vastgesteld maar op € 50.000,-- . Omdat voorgaande jaren voldoende animo voor subsidie is gebleken is hier niet actief over gecommuniceerd. De eigenaren van instanties die de afgelopen jaren (vaker) actief hebben gevraagd naar een tegemoetkoming in het onderhoud van gemeentelijke monumenten zijn benaderd. Volgens de subsidieverordening voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten kan tot het eerste kwartaal volgend op het jaar van uitvoering aanspraak worden gemaakt op subsidie. Asbest in de bodem De gemeente Hellendoorn werkt in een samenwerkingsverband aan de verwijdering van asbest uit de bodem. Het projectbureau BAS (Bodem Asbest Sanering) voert de taken voor ons uit. De provincie zorgt voor de financiële middelen. Nieuw vanaf dit jaar is dat ook bewoners van het buitengebied in aanmerking komen voor asbestbodemonderzoek en -sanering van hun tuin. Inwoners betalen een bedrag voor de onderzoekskosten. Wordt er asbest aangetroffen in de bodem, dan is in veel gevallen de sanering voor de particulieren kosteloos. Met als effect een schonere bodem en daardoor minder gezondheidsrisico's voor onze inwoners. De Grave Haarle Alle kavels van fase 1 zijn verkocht, de laatste 10 passeren naar verwachting dit jaar nog bij de notaris.
Dit is gebeurd sinds het beroep in december 2024 van tafel was. De bouw van een heel aantal woningen (ca. 20) is al gestart. Naar verwachting zal eind dit jaar fase 2 worden voorbereid, waarbij de kavels begin 2026 door middel van loting uitgegeven kunnen worden. In fase 2 zitten ook 6 huurwoningen voor Reggewoon. De Bloeme-weide Haarle We hebben nog 3 kavels in eigendom. Eén kavel is verkocht en moet nog passeren bij de notaris. De laatste 2 kavels zijn nu ook in optie. Nota Grondbeleid en Kostenverhaal De nota Kostenverhaal zal in Q1 2026 gereed zijn. Dit is een vervolg van de Nota Grondbeleid (en ook de Nota Vastgoedbeleid) die in mei dit jaar door de raad is vastgesteld. In deze nota wordt de werkwijze rondom het kostenverhaal vastgelegd. Kostenverhaal is wettelijk (vanuit de Omgevingswet) verplicht, waarbij de gemeentelijke kosten verhaald worden op de initiatiefnemer van de ontwikkeling. Routekaart versnelling woningbouw In 2025 is gestart met de uitvoering van de Routekaart Versnelling Woningbouw, die richting geeft aan de ambitie om 1.000 nieuwe woningen te realiseren tot 2033. De routekaart legt de focus op
14
sleutelprojecten, regie op prioritering, en samenwerking met marktpartijen en inwoners. Inmiddels zijn de eerste concrete stappen gezet en worden de effecten zichtbaar in de verschillende kernen. Voortgang sleutelprojecten · Nijverdal-Zuid Er is een voorkeursrecht gevestigd op gronden in Nijverdal-Zuid. Deze is in maart 2025 geformaliseerd. In het najaar van 2025 is door de raad een voorbereidingskrediet verstrekt om de verdere planuitwerking mogelijk te maken. Deze ontwikkeling wordt gekoppeld aan het masterplan Groot Lochter. · Hellendoorn-Noord en Daarlerveen In deze kernen zijn eveneens voorkeursrechten gevestigd. In 2025 zijn gesprekken gestart met grondeigenaren over aankoop of samenwerking. Daarmee worden de toekomstige uitbreidingsmogelijkheden veiliggesteld. · Centrum Nijverdal (Grotestraat/Markt) De planvorming voor diverse centrumlocaties is in volle gang. Voor de herontwikkeling van de Markt zijn participatiebijeenkomsten gehouden en worden verschillende scenario’s uitgewerkt. Doel is om in 2026 het masterplan vast te stellen. · Overige gemeentelijke locaties Voor o.a. de Klaproos, Rijssensestraat en Willem de Clercqstraat is het participatietraject met omwonenden opgestart. De plannen worden verder uitgewerkt richting een BOPA (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) of wijziging omgevingsplan.
· Daarnaast zijn op kleinere locaties, zoals hoek Joncheerelaan/Grotestraat en de voormalige Babydump-locatie in Hellendoorn, ontwerpoverleggen gevoerd en intern besproken met diverse disciplines op de initiatieventafel. · Nieuwe initiatieven en BOPA-trajecten Een aantal principeverzoeken, waaronder GH Kappertstraat (Hulsen), Jacob van Houtestraat en locatie Mengers/Keizerserf (Nijverdal), wordt momenteel beoordeeld. Deze plannen worden in 2025–2026 als BOPA ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Financiële voortgang Van de beschikbare € 1.000.000 aan uitvoeringsmiddelen is naar verwachting eind 2025 circa € 300.000 besteed. De middelen zijn voornamelijk ingezet voor de inhuur van projectleiders voor de sleutelprojecten en een rentmeester voor grondverwerving op locaties met voorkeursrecht. De resterende middelen blijven beschikbaar voor verdere planuitwerking en tijdelijke capaciteit in 2026. Risico’s en aandachtspunten De grootste risico’s liggen bij plancapaciteit en doorlooptijden. Hoewel inmiddels 48 woningen harde plancapaciteit hebben en 125 woningen in procedure zijn, is verdere versnelling noodzakelijk om de doelstelling van 1.300 woningen (inclusief buffer) in 2033 te halen. Daarnaast vraagt het proces van grondverwerving en participatie intensieve inzet, wat in de planning extra aandacht vergt.
Subsidieregeling woningisolatie Het Rijk zet in op het isoleren van woningen door middel van het Nationaal Isolatieprogramma. Via dit programma ontvangt de gemeente specifieke uitkeringen Lokale Aanpak Isolatie. Voor de uitvoering van deze gelden is op 23 september 2025 een nieuwe subsidieregeling woningisolatie vastgesteld. De uitvoering start 1 oktober 2025. Het subsidieplafond voor de regeling is €4.600.000,- voor de periode t/m 2028.
Financiële voortgang 05 Wonen en leefomgeving
Voordeel
5.01
Asbestbodemsanering
50
5.02
Onderhoud speelplaatsen
5.03
Openbaar groen
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo -50
0
101
0
101
40
-57
-17
15
5.04
Doorschuiven budget: Omgevingsvisie
127
-127
5.05
Subsidie verduurzamen maatschappelijk vastgoed
60
-60
0
5.06
Inzet klimaatgelden
69
0
69
5.07
Aktieplan landelijk gebied
160
-160
0
5.08
Inventarisatie Buitengebied Hellendoorn
0
-17
-17
5.10
Doorschuiven budget: Middelen register externe veiligheidsrisico's
8
-8
0
5.11
Actualiseren bedrijfsplan afval 2025
31
0
31
5.12
Dierplaagbestrijding
0
-10
-10
5.13
Minder inkomsten afvalstoffenheffing
0
-45
-45
5.14
Bijdrage Omgevingsdienst Twente
155
0
155
5.15
Woningbouwversnelling
100
-100
0
901
-634
268
Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Asbestbodemsanering (€ 50.000,-- V / € 50.000,-- N) Op diverse locaties wordt in 2025 historisch en vervolgonderzoek uitgevoerd in het kader van asbestbodemsanering, totale verwachte kosten over 2025 zijn € 50.000,--. De totale kosten worden volledig vergoed door een subsidie van de provincie Overijssel. Onderhoud speelplaatsen (€ 101.000,-- V) We zijn druk bezig met het uitvoeren van de speelruimtevisie, met name het plannen van de vervanging van speeltoestellen. Begin van het jaar was de personele bezetting nog niet op orde en we hebben door de omvang van het project te maken met een aanbesteding. Door deze factoren lukt het ons niet om alle plannen uit te voeren. Hierdoor hebben we een voordeel van € 25.000,-- op het omvormen van de ondergronden. Door de eerdergenoemde factoren is het ons ook niet gelukt om het onderhoud planmatig aan te pakken. We maken hierdoor minder onderhoudskosten, dit geeft een voordeel van € 76.000,--. Openbaar groen (€ 40.000,-- V / € 57.000,-- N) Door onder andere de werkzaamheden op het industrieterrein ontvangen we meer degeneratievergoeding dan verwacht. Dit geeft een voordeel van € 40.000,--. Voor het beheer aan bomen maken we dit jaar € 30.000,-- extra kosten. Dit komt door het wegwerken van achterstanden, waaronder het verwijderen dode en slechte bomen en achterstallige snoeiwerkzaamheden.
Daarnaast is er een nieuwe inschatting gemaakt van de kosten WSW Openbare Ruimte. Dit geeft een nadeel van € 27.000,--. Dit nadeel valt weg tegen de extra inkomsten bij Participatie. Doorschuiven: Omgevingsvisie (€ 127.000,-- V / € 127.000,-- N) Het is niet realistisch gebleken om al eind 2025 een omgevingsvisie op te leveren. Het is een complex proces en het vraagt veel tijd om dat zorgvuldig te doen. Het college heeft een nieuwe planning vastgesteld en de raad hierover geïnformeerd. Op basis daarvan schuiven we de bijbehorende middelen, € 127.000,-- , door naar 2026. Subsidie verduurzamen maatschappelijk vastgoed (€ 60.000,-- V / € 60.000,-- N) In januari 2025 heeft u besloten om de subsidieverordening Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed vast te stellen. We hebben in 2025 al een aantal subsidies definitief vastgesteld. Daarnaast is nog een aantal verzoeken ingediend. De verwachting is dat deze in 2026 worden vastgesteld. De subsidieverordening loopt tot 30 juni 2028 en wordt gedekt uit de reserve gelabelde middelen. Inzet Klimaatgelden (€ 69.000,-- V) Voor 2025 is voor de inzet van de Klimaatgelden een bedrag van € 737.000 geraamd. Omdat de lasten worden gedekt uit de SPUK, dienen de inkomsten en uitgaven in evenwicht te zijn. Door tussentijdse wijzigingen klopte dit evenwicht niet meer. Met deze begrotingswijziging is dit hersteld.
16
0
Aktieplan Landelijk Gebied (€ 160.000,-- V / € 160.000,-- N) In de najaarsrapportage 2024 hebben we al incidenteel de middelen van het Aktieplan Landelijk gebied laten vervallen (zowel de uitgaven als de beoogde bijdrage vanuit de provincie). Door de blijvende onzekerheid over het beleid van het Rijk en een bijdrage via de provincie ramen we de middelen nu structureel af. Bijdrage Omgevingsdienst Twente (€ 155.000,-- V) De gemeente heeft in 2024 een aanzienlijke teruggave van de ODT ontvangen, vooral door incidentele meevallers en minder uitgevoerde werkzaamheden. Het grootste verschil komt door het lagere aantal milieucontroles. Oorzaken hiervan zijn een tekort aan toezichthouders bij de ODT en beperkte capaciteit bij de gemeente zelf om dossiers aan te leveren, al is dat laatste inmiddels opgelost. Omdat de ODT het gemiste werk niet zal inhalen, vallen de middelen vrij. Woningbouwversnelling (€ 100.000,-- V / € 100.000,-- N) U heeft ingestemd met de routekaart voor de versnelling van de woningbouw, om zo het tekort aan (betaalbare) woningen aan te pakken. Wij geven uitvoering aan deze routekaart en maken daarbij verschillende advieskosten. Deze kosten worden gedekt uit de reserve voor gelabelde middelen.
Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 n Inventarisatie Buitengebied Hellendoorn (€ 17.000,-- N) n Doorschuiven: Middelen register externe veiligheidsrisico’s (€ 8.000,-- V / € 8.000,-- N) n Actualiseren bedrijfsplan afval 2025 (€ 31.000,-- V) n Dierplaagbestrijding (€ 10.000,-- N) n Minder inkomsten afvalstoffenheffing (€ 45.000,-- N)
1.6 Programma 6 Bestuur, veiligheid en dienstverlening Participatievisie De Rekenkamercommissie kondigde in het voorjaar van 2025 een onderzoek naar participatie aan. De resultaten van dit onderzoek worden in kwartaal 4 van 2025 aangeboden aan uw raad. De aanbevelingen uit het onderzoek zijn mogelijk een waardevolle toevoeging aan de visie. Dit betekent dat het proces van de participatievisie vertraging oploopt. De visie wordt, na oplevering rekenkameronderzoek, ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Naar verwachting is dit eind 2025. Visie op dienstverlening De ontwikkeling van de visie op dienstverlening heeft in de afgelopen periode vertraging opgelopen. Door diverse omstandigheden is de voortgang minder snel verlopen dan eerder voorzien. Desondanks zijn eerste voorbereidende stappen gezet en blijft het streven om, in 2026, tot een breed gedragen visie te komen. In het komende kwartaal wordt gewerkt aan het herijken van de planning, zodat de vervolgstappen op een realistische en zorgvuldige manier kunnen worden gezet. Optreden tegen illegale bebouwing en bebouwing recreatiewoningen De minister heeft een instructieregel aangekondigd waarbij gemeenten worden opgedragen een mogelijkheid in het Omgevingsplan op te nemen die het (tijdelijk) permanent bewonen van een recreatiewoning mogelijk moet maken. Daarbij is tevens gevraagd handhavingsprocedures on hold te zetten.
In die gevallen dat er aan de voorwaarden, zoals die zijn opgenomen in de instructieregel, wordt voldaan, zullen wij in beginsel niet actief handhavend optreden. Digitale criminaliteit We hebben diverse voorlichtingsactiviteiten georganiseerd ter voorkoming van digitale criminaliteit. Bij de planning van de voorlichtingsmomenten is bewust aangesloten bij bestaande structuren en activiteiten. Door hierin wendbaar te zijn, kon een groter en relevanter publiek worden bereikt. Tevens is er nadrukkelijk gekozen voor een flexibele aanpak, inspelend op actuele behoeften en regionale ontwikkelingen, om maatwerk te leveren en de effectiviteit te vergroten.
17
Verankeren SDG’s in de organisatie Er volgt geen apart voorstel voor het inzetten van de SDG's (Sustainable Development Goals). Wel koppelen we de SDG's aan de Omgevingsvisie Hellendoorn 2040.
Financiële voortgang 06 Bestuur, veiligheid en dienstverlening
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
6.01
Effect zero-based begroten
319
-58
261
6.02
Dividenden deelnemingen
74
0
74
6.03
Stelpost Rijksvoornemens
63
0
63
6.04
Doorschuiven budget: Eenvoudig communiceren
20
0
20
6.05
Diensten rekenkamer
0
-30
-30
6.06
Vergunningen APV
23
0
23
6.07
Vennootschapsbelasting oude jaren (2018+2019)
27
0
27
6.08
Doorschuiven budget: Bouw en sloopvergunning
49
-49
0
6.09
Hogere bijdrage VNG
0
-36
-36
6.10
Resultaat jaarrekening 2024 Veiligheidsregio
58
0
58
6.11
Rentevoordeel
170
0
170
6.12
Schoonmaak en herstelwerkzaamheden
0
-30
-30
6.13
Septembercirculaire gemeentefonds 2025
906
0
906
6.14
Doorschuiven budget: Middelen uit septembercirculaire
1.557
-1.557
0
3.266
-1.760
1.506
Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Effect zero-based begroten (€ 319.000,-- V / € 58.000,-- N) Na afronding van het traject zero-based Begroten is in de begroting 2025 een stelpost opgenomen ter dekking van eventuele financiële tegenvallers die uit dit traject zouden voortvloeien. Bij de bestuursrapportage zijn hieruit reeds correcties van in totaal € 267.000 ten laste gebracht. Het resterende deel van de stelpost is destijds beschikbaar gehouden tot de najaarsrapportage, omdat nog niet duidelijk was of alle financiële consequenties van het traject volledig in beeld waren. In de najaarsrapportage worden nu nog aanvullende correcties verwerkt van € 58.000,--. Het resterende bedrag van de stelpost, zijnde € 261.000,-- kan vrijvallen dit jaar. Dividenden deelnemingen (€ 73.500,-- V) N.V. Bank Nederlandse Gemeenten De Bank Nederlandse Gemeenten realiseerde over het jaar 2024 een nettowinst van € 294 miljoen. Dit is € 40 miljoen hoger dan in 2023. Het dividend stijgt hierdoor ook. Voorgesteld wordt om de begrote inkomsten incidenteel te verhogen met € 24.500,--. Twence Holding B.V Het resultaat over 2024 bedraagt € 14,4 miljoen, het resultaat steeg met meer dan 50% ten opzichte van 2023. Hiervan wordt een bedrag van € 7.500.000,-- aan de aandeelhouders uitgekeerd.
Wij ontvangen een hoger dividend dan begroot, de extra incidentele inkomsten ten opzichte van de oorspronkelijk raming bedragen € 39.500,--. Enexis Holding N.V. Vanaf 2025 is het dividendbeleid van Enexis gewijzigd. Het aangepast beleid heeft als doel om voldoende financiële middelen te behouden voor noodzakelijke investeringen in de energietransitie, het onderhouden van energienetten en het behouden van de financiële solide A-rating.
18
CSV Amsterdam B.V. De vennootschap CSV Amsterdam B.V. is dit jaar opgeheven en geliquideerd. De resterende liquide middelen van ongeveer € 8,5 miljoen zijn naar rato uitgekeerd aan de aandeelhouders. Wij hebben eenmalig een bedrag van € 1.500,-- ontvangen. Wadinko N.V. De hoogte van het dividend van Wadinko is gebaseerd op 2% van het eigen vermogen. Het eigen vermogen is licht gegroeid waardoor er jaarlijks een bedrag van € 1.500.000,-- wordt uitgekeerd. Voorgesteld wordt om de inkomsten structureel te verhogen met € 8.000,--. Stelpost Rijksvoornemens (€ 63.000,-- V) We laten € 20.000,-- vrijvallen voor 2025 voor de versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening. Dit jaar gaan we het geld niet meer uitgeven. Voor 2026 kijken we hoe we invulling aan deze middelen gaan geven. Hetzelfde geldt voor de middelen die wij hebben ontvangen voor Wet goed verhuurderschap (€ 7.000,--), Wet betaalbare huur (€ 29.000,--) en de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBDIII) (€ 6.000,--). Resultaat jaarrekening 2024 Veiligheidsregio (€ 58.000,-- V) De jaarrekening 2024 van de Veiligheidsregio heeft geleid tot een terugbetaling aan de gemeente van € 58.000,--. Dit resulteert in een financieel voordeel. Rentevoordeel (€ 170.000,-- V) We blijven momenteel overliquide.
Door stagnatie in de uitvoering van (investerings)projecten blijven de middelen onbesteed en dus op de schatkist geparkeerd. We zien hierdoor dat we de renteopbrengst met € 170,000,-- kunnen verhogen. Septembercirculaire gemeentefonds 2025 (€ 906.000,-- V) De septembercirculaire 2025 geeft een actueel beeld van de gemeentefondsuitkering, gebaseerd op de Miljoenennota 2026 en de bijbehorende ontwerpbegroting van het gemeentefonds. Het gemeentefonds wordt enerzijds neerwaarts bijgesteld via het accres door tegenvallende economische groeiverwachtingen. Anderzijds krijgen we extra middelen voor onder andere jeugdzorg, participatie, klimaat- en milieubeleid en verkiezingen. Het budgettair effect van de septembercirculaire verloopt positief in de eerste jaren (€ 906.000,-- in 2025, € 133.000,-- in 2026 en € 44.000,-- in 2027) naar negatief vanaf 2028 (- € 2.000,-- in 2028 en € 34.000,-- in 2029). In de separate raadsmededeling Septembercirculaire gemeentefonds 2025 (2025-014414) wordt u hierover uitgebreid geïnformeerd. Doorschuiven budget: middelen uit septembercirculaire De middelen voor de Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 en voor de implementatie Participatiewet in balans, die beschikbaar gesteld zijn in de Septembercirculaire gemeentefonds 2025, voor het jaar 2025 worden overgeheveld naar 2026.
Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 n Doorschuiven: Eenvoudig communiceren (€ 20.000,-- V) n Diensten rekenkamer (€ 30.000,-- N) n Vergunningen APV (€ 23.000,-- V) n Vennootschapsbelasting oude jaren (2018+2019) (€ 27.000,-- V) n Doorschuiven: Bouw- en sloopvergunning (€ 49.000,-- V / € 49.000,-- N) n Hogere bijdrage VNG (€ 36.000,-- N) n Schoonmaak en herstelwerkzaamheden (€ 30.000,-- N)
1.7 Programma Overhead 19
Vervangen ICT infrastructuur De uitvoering voor het vervangen van de ICT infrastructuur is verschoven naar 2026. Het traject qua voorbereidingen duurde langer dan verwacht. De huidige overeenkomst met de leverancier van de ICT-infrastructuur is verlengd tot en met 31 december 2026. Hiermee is de continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd. Alle benodigde voorbereidingen voor de toekomstige aanbesteding zijn inmiddels afgerond. De aanbestedingsprocedure wordt opgestart in het vierde kwartaal van 2025. De implementatie van de nieuwe ICT-infrastructuur vindt dan plaats in 2026, vóór het aflopen van de verlengde overeenkomst. Rechtmatigheid en controle We zijn bezig om de interne controle beter vorm te geven in de organisatie. De eerste stappen zijn hierin gezet. Er wordt onder andere extra capaciteit ingezet voor de Verbijzonderde Interne controle. Daarnaast verkennen we de mogelijkheden voor een gezamenlijk systeem voor Interne controle en een ISMS (Information Security Management System). We verwachten een deel van deze (implementatie)kosten pas te maken in 2026, daarom wordt een deel van het gevraagde budget uit de bestuursrapportage doorgeschoven naar 2026. Verduurzaming HvC&B De verduurzaming van het HvC&B is in voorbereiding. De opdracht aan de installateur is inmiddels verstrekt.
Afhankelijk van de exacte levertijden van de warmtepompen zal de komende weken duidelijk worden of de warmtepompen nog voor het einde van het jaar kunnen worden geplaatst of in januari 2026.
Financiële voortgang 99 Overhead
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
99.01
Nieuw schoonmaakcontract
0
-40
99.02
Doorschuiven budget: interne controle
25
-25
0
99.03
Minder kosten ICT
38
0
38
99.04
Leges informatieverzoeken
15
0
15
99.05
Openbare ruimte - Vorming, opleiding en training.
10
0
10
99.06
Doorschuiven budget: Opschonen netwerkschijven
30
-30
0
99.07
Hogere kosten ARBO