GemeenteRekening def. incl. acc verklaring wg
Tekst van het document
Verschil
Bijstand, participatiewet,WsW en statushouders PW-uitkeringen Bijzondere bijstand Storting in reserve bijzondere bijstand Collectieve zorgverzekering Schuldhulpverlening en fraudebestrijding WsW Participatiebudget Kwijtschelding Statushouders
- 153 - 794
- 339 - 803
153 - 841
- 539 - 202 - 4.199 - 343 - 199 - 47
- 451 - 279 - 4.071 - 339 - 173 - 82
- 451 - 221 - 4.484 - 332 - 184 - 65
178 - 648 - 193 - 444 - 217 - 4.247 - 278 - 193 - 40
Wmo Algemene voorzieningen Gesubsidieerde instellingen Leefbaarheid en wijk- en buurtontwikkeling Diverse kosten
- 1.861 - 179 - 362
- 1.740 - 324 - 394
- 1.712 - 465 - 263
- 1.729 - 326 - 211
- 17 N 140 V 52 V
- 1.607 - 1.492 - 1.193 - 548 - 232
- 1.601 - 1.401 - 1.215 - 501 - 293
6V 91 V - 22 N 47 V - 61 N
- 29.672
- 29.268
404
Diversen Stelpost indexatieAmvB reeele tarieven Volumegroei Wmo en jeugd (begroting 2019 Loonkosten en ingeleend personeel (direct en doorbelast) Participatie Jeugdhulp Wmo - individuele voorzieningen Samenkracht en burgerparticipatie Diversen sociaal domein Extra personele last doorontwikkeling sociaal domein Taakstellende ombuiging extra personeel Totaal structurele lasten
- 200 - 180
- 1.645 - 1.393 - 1.185 - 877 - 274
- 30.418
- 1.561 - 1.029 - 1.034 - 488 - 223 - 200 300 - 29.180
In bovenstaande tabel is de realisatie van de kosten binnen het totale sociaal domein weergegeven. Dit komt per saldo neer op een voordeel van € 404.000,-- ten opzichte van de bijgestelde begroting. Als we inzoomen op de onderdelen met een taakstelling zien we dat er op de verschillende posten verschillen ontstaan. In maart werd het traject om de ombuigingen vorm te geven verstoord door de coronacrisis. Ondanks de inzet op coronazaken die niet voorzien waren, is waar mogelijk inzet gepleegd om de taakstellingen te behalen. Door regelmatig de budgetten te prognosticeren is het duidelijker waar knelpunten liggen. Hierover bent u per kwartaal geïnformeerd via de ‘factsheets sociaal domein’.
45
In onderstaande tabel ziet u een overzicht van de ombuigingen binnen de drie decentralisaties en welke mutaties op hoofdlijnen er hebben plaatsgevonden. Bij de bestuursrapportage is de stelpost indexatie en volumegroei verdeeld over verschillende posten wmo en jeugd. Bij de najaarsrapportage is op basis van de toen bekende doorrekening op het jeugdbudget en wmo budget aangegeven dat de budgetten naar verwachting niet toereikend waren. Hiervoor is toen extra budget bijgeraamd, dit was circa € 340.000,--, inclusief de verwachte inkomst voor Voogdij 18+. Per saldo zien we een positief verschil van € 582.000,-- op het totaal ten opzichte van de bijgestelde budgetten.
Realisatie ombuiging Jeugdhulp (inclusief POH taakstellend) Wmo: Begeleiding en dagbesteding Wmo: Huishoudelijke ondersteuning Wmo: Verstrekkingen Wmo: Doelgroepenvervoer (wmo en leerlingen) Participatie Organisatiekosten Indexatie en volumegroei (stelpost) Effect indexatie (inschatting)
Taakstellende ombuiging 1.360 600 600 100 100 385 317 608 4.070
Najaarsprimitieve rapportage - niet begroting (incl. Diverse mutaties behalen ombuiging) taakstelling - 7.482 - 179 - 344 - 3.350 - 268 - 194 - 3.146 - 50 - 30 - 1.030 76 230 - 1.434 - 39 - 6.537 112 - 380
380
- 23.359
32
bedragen x € 1000,-Actuele begroting
Rekening 2020
Verschil
- 8.005 - 3.812 - 3.226 - 724 - 1.473 - 6.425 -
- 8.182 - 3.662 - 3.152 - 721 - 1.478 - 5.888 -
- 177 150 74 3 -5 537 -
- 23.665
- 23.083
582
- 338
Rekening houdend met een aantal incidentele zaken in 2020 is de ombuiging in 2020 op onderdelen niet geheel behaald. Zie hiervoor de volgende tabel. Vooral jeugdhulp valt daarbij op. Bij de najaarsrapportage zijn de diverse budgetten van jeugd doorgerekend en is aangegeven dat een extra budget van Voogdij18+ van € 300.000,-- in 2020 zou worden uitgekeerd. Met dit bedrag zijn de diverse (jeugd)budgetten opgehoogd. Bij de decembercirculaire is duidelijk geworden dat de € 300.000,-- niet in 2020 wordt uitgekeerd, maar in 2021. Per saldo is van de ombuiging van € 1,3 miljoen op Jeugdhulp circa € 520.000,-- niet behaald. De ombuiging bij Begeleiding en dagbesteding is voor circa € 70.000,-- niet behaald. Bij de overige budgetten zijn we (op enkele verwaarloosbare verschillen) binnen de beschikbare budgetten gebleven.
Realisatie ombuiging Jeugdhulp Begeleiding en dagbesteding Huishoudelijke ondersteuning Verstrekkingen Doelgroepenvervoer (wmo en leerlingen) Participatie
Verschil met Eenmalige vrijval inkomst Voogdij bijgestelde oude jaren 18+ niet in 2020 begroting - 177 - 300 150 - 26 74 - 52 3 -5 537 582 - 78 - 300
bedragen x € 1000,-Bijgeraamd bij najaar
Niet gerealiseerde ombuiging
- 44 - 194 - 30 230
- 521 - 70 -8
- 38
- 604
-5
Gerealiseerd
233 537 770
Jeugdhulp Bij de specialistische jeugdhulp zien we een nadeel van in totaal € 177.000,--. De doorrekening die in oktober 2020 is gemaakt, ging uit van tot dan toe bekende inwoners in zorg en daarbij is een inschatting gemaakt van eventuele extra instroom en verzilveringspercentages. We zien dat er een beperkte extra instroom is geweest, maar dat bij een aantal zorgsoorten de verzilveringspercentages vooral in de tweede helft van 2020 zijn gestegen. Dit kan duiden op een effect door inhaalzorg, maar kan ook een (gewenst) effect zijn van de inzet van de makelaar sociaal domein en POH jeugd, waardoor indicaties beter worden afgestemd op de daadwerkelijke zorgvraag. Bij de zogenaamde individuele ondersteuningsbehoefte jeugd (voormalig jeugd GGZ en dyslexiezorg) zien we een overschrijding van circa € 160.000,-- euro ten opzichte van het budget van € 3,6 miljoen. Waar we in 2018 en 2019 nog een verzilvering zagen van respectievelijk 40% en 58%, zien we in 2020 een verzilvering van ruim 68% ontstaan. Dit zagen we al bij de doorrekening in oktober ontstaan, maar in het vierde kwartaal 2020 is de verzilvering tot boven de 70% gestegen. We houden deze ontwikkeling scherp in de gaten in 2021. Dit kan consequenties hebben voor prognoses 2021 en verder.
46
Op het onderdeel wonen en verblijf, waar pleegzorg en gezinshuizen onder vallen, zien we een nadeel van € 70.000,--. Dit wordt met name veroorzaakt door extra pleegzorgkosten die in 2020 conform het woonplaatsbeginsel aan ons zijn doorbelast. Op het onderdeel spoedhulp zien we een beperkt nadeel van € 24.000,--. In het vierde kwartaal is spoedhulp betrokken bij enkele crisissituaties. Mogelijk is dit corona gerelateerd, maar dat is lastig te duiden. Voor de onderdelen maatregelhulp (+ € 13.000,--) en crisishulp / weinig voorkomende hoog specialistische hulp (+ € 43.000,--) zien we kleine voordelen ontstaan ten opzichte van de begroting. Interessant te vermelden dat deze dure hulpverlening minder wordt ingezet, waardoor de kosten bijna € 180.000,-- lager zijn dan de uitgaven in 2019 op deze hulp. Deze twee onderdelen vallen binnen de gesubsidieerde regionale kosten. Ook het onderdeel jeugdzorg Plus, op dit onderdeel zijn we nagenoeg binnen het begrote bedrag gebleven van € 56.000,-- en dit ligt in lijn met de uitgaven van 2018 en 2019. Wmo De kosten voor de begeleiding en dagbesteding zijn € 150.000,-- lager uitgevallen dan begroot. Hiervan is een deel vrijval vanuit 2019 (€ 26.000,--). Bij de najaarsrapportage is deze begroting naar boven is bijgesteld met € 195.000,--. Naar nu blijkt, vallen de kosten mee. Per saldo is van de ombuiging € 71.000,-- niet gerealiseerd.
Bij de najaarsrapportage is aangegeven dat de coronakosten hoger uitvielen dan verwacht. Met dat gegeven is bij de prognosedoorrekening van de tweede helft 2020 ook rekening gehouden met een hoger verzilveringspercentage. Dit is vooral in de laatste maanden van 2020 meegevallen, mogelijk zien we hier een effect van de start van de tweede coronagolf. Ook het aantal inwoners dat gebruik maakt van de Wmo daalt licht in het derde kwartaal, waarbij we in de extrapolatie rekening hadden gehouden met een lichte stijging. De kosten voor de huishoudelijke ondersteuning zijn ook lager dan begroot (€ 74.000,--). Dit voordeel wordt grotendeels veroorzaakt door een vrijval uit eerdere jaren (€ 51.000,--). De groei van aantallen inwoners dat gebruik maakt van de Wmo is lager dan we bij de najaarsrapportage hadden ingeschat. Als we de totale groei tussen januari en december 2020 bekijken op de huishoudelijke ondersteuning, zien we een stijging van circa 4%. Tussen 2019 en 2020 gaat het om een stijging van 7% unieke inwoners. De ombuiging op de huishoudelijke ondersteuning was € 600.000,--, bij de najaarsrapportage is op dit budget € 30.000,-- bijgeraamd, maar gezien huidige voordeel op 2020 van per saldo € 23.000,-- is de ombuiging nagenoeg behaald. Bij de verstrekkingen blijven we binnen budget. Ondanks de ombuiging van € 100.000,--, is bij de najaarsrapportage € 230.000,-- afgeraamd.
Hierin signaleren we een risico, dat deze kosten in 2021 worden ingehaald op het moment dat er weer huisbezoeken mogelijk zijn. We zien bijvoorbeeld dat een aantal omvangrijke woningaanpassingen in de werkvoorraad zitten en ook bij de verstrekking van rolstoelen signaleren we in de laatste maanden van 2020 een inhaalslag. Op het onderdeel vervoer 18+ zien we een voordeel ontstaan van € 32.000,--, daartegenover staat zoals aangegeven een nadeel van € 34.000,-- bij leerlingenvervoer in programma 3. Hiermee is de ombuiging van € 100.000,-- behaald in 2020. ContinuIteitsbijdrage en coronagerelateerde meerkosten Een belangrijke ontwikkeling in 2020 was nadrukkelijk de coronacrisis. In maart is door het Rijk opgeroepen om de continuïteit van zorgverlening te waarborgen. Hiervoor is de Twentse regeling opgesteld, waarbij zorgaanbieders een beroep konden doen om omzetverlies te compenseren. Dit was de zogenaamde continuïteitsbijdrage. Daarnaast is ook door het Rijk aangegeven dat de meerkosten door Coronamaatregelen bij de gemeenten in rekening konden worden gebracht door de zorgaanbieders. Dit zijn de meerkosten. De continuïteitsbijdrage is meegenomen in de verantwoording van de zorgkosten op de betreffende onderdelen. De meerkosten zijn als één post verantwoord bij Jeugd en Wmo. In onderstaande grafiek worden de corona gerelateerde lasten in beeld gebracht.
47
Continuïteitsbijdrage en meerkosten Corona Continuïteitsbijdrage Jeugdhulp Begeleiding en dagbesteding - Wmo Huishoudelijke ondersteuning - Wmo Vervoer 18+ Leerlingenvervoer (programma 3) Totaal Continuïteitsbijdrage Meerkosten Niet gespecificeerd naar soort zorg (geboekt bij BD) Totaal lasten Totaal
bedragen x € 1.000
124 333 27 241 53 778 125 125 903
Participatie De uitgaven voor de participatiewet-uitkeringen en de bijbehorende inkomsten zijn in 2020 vrijwel aan elkaar gelijk. De gebundelde uitkering die we ontvangen ter dekking van de uitgaven voor uitkeringen was voor het eerst sinds enkele jaren toereikend. Dit wordt veroorzaakt door een fors positief bijgestelde gebundelde uitkering in september 2020 op basis van de verwachtte stijging van het aantal uitkeringen ten gevolge van de coronacrisis. De stijging van het aantal uitkering was in de praktijk echter beperkt, onder andere doordat de vele steunpakketten en doordat er vaak eerst sprake is van instroom in de WW en pas daarna in de bijstandsuitkering. Bij de bijzondere bijstandsverlening is sprake van een forse budgetonderschrijding. Enerzijds is dit het gevolg van een in 2020 uitgevoerde versobering en uniformering van de beleidsregels conform de gemaakte afspraken in het kader van de ombuigingen. Een bedrag van € 39.000,-- heeft betrekking op voorgaande jaren (afrekening Hulpfonds 2019). Daarnaast is er sprake van een moeilijk te kwantificeren corona-effect waardoor aanvragen zijn uitgesteld. In 2021 en 2022 zal moeten blijken in hoeverre de budgetonderschrijding op de bijzondere bijstand een structureel karakter heeft. Dit kan pas met zekerheid worden geconcludeerd als de coronacrisis enige tijd achter de rug is.
Het aantal aanvragen voor bijzondere bijstand is 124 lager dan in 2019, dit is 32% lager. Het zwaartepunt van de uitgaven ligt bij bewindvoeringskosten. Conform bestaand beleid wordt de onderschrijding op het product bijzondere bijstandsverlening toegevoegd aan de reserve bijzondere bijstand om mogelijke meerkosten in de komende jaren op te kunnen vangen. De coronacrisis had ook impact op de omzet van SW-bedrijven, zo ook op de omzet van Soweco. In 2020 ontvingen we van het Rijk een bedrag van € 266.000,-- aan compensatie voor verliezen bij het SW-bedrijf, hiervan is in 2020 € 111.000,-- uitgekeerd aan Soweco ter dekking van het daadwerkelijke verlies ten gevolge van corona. Het restant gaat via het rekeningresultaat 2020 naar de VAR. Indien noodzakelijk kan er in 2021 een beroep worden gedaan op deze middelen mocht de uitvoering van de SW opnieuw te maken krijgen met omzetverlies ten gevolge van corona. De kosten van zogenaamde ‘ex-Larcom groep’ die bij Soweco werkzaam is wordt op basis van nacalculatie met Soweco afgerekend. De begroting van Soweco ging uit van een bijdrage van € 311.000,-- in werkelijkheid was dit € 86.000 lager ten gevolge van met name incidentele meevallers. Het bedrag van € 86.000 wordt overgeheveld naar 2021 en dient ter dekking van de onkosten die te maken hebben met de vertraging in de uitvoering van de opheffing van de GR Soweco.
Het jaar 2020 stond wat de WSW betreft in het teken van de voorbereidingen op de opheffing van de GR en het lokaal uitvoeren van de WSW vanaf januari 2021. Op het onderdeel participatie en re-integratie zit een voordeel dat voor 40% wordt veroorzaakt door lagere apparaatskosten. Daarnaast is er minder inzet geweest op diverse onderdelen zoals scholing, reiskosten, medische adviezen, begeleiding nieuw beschut en werkplekaanpassingen. Grotendeels heeft dit te maken met de beperktere mogelijkheden ten gevolge van de coronamaatregelen. Verder is er goed gebruik gemaakt van de Innovatieregeling Participatiewet, via deze incentive zijn de nodige mensen bemiddeld naar betaald werk. In 2020 is ook fors ingezet op jobcoaching, meer dan vooraf in het uitvoeringsprogramma participatie was ingeschat. Bij het onderdeel organisatiekosten zien we dat de werkelijke kosten lager zijn dan begroot. Het gaat hier om loonkosten en kosten voor ingeleend personeel. Per saldo gaat het om een voordeel van € 61.000,--. Bij het sociaal domein pakken de loonkosten en ingeleend personeel per saldo neutraal uit. De meevaller vindt zijn oorsprong bij maatschappelijke organisatie en de doorbelasting vanuit financiën is lager dan begroot.
48
Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting
Actuele Begroting
Rekening 2020
Verschil
Rekening 2019
Saldo van baten en lasten Lasten Jeugd en gezin - 137 Maatschappelijk werk/slachtofferhulp - 388 Sociaal en cultureel werk - 1.672 Buurt en clubhuizen - 288 Hygienebegeleiding Kinderopvang - 141 Preventie en clientondersteuning - 338 Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening - 1.401 Verstrekking Hulpmiddelen - 1.534 Begeleiding en dagbesteding WMO (Ondersteuningsbehoeften 1 en- 2) 3.693 Verblijf en woonvoorziening -6 Huishoudelijke ondersteuning - 3.358 Vervoer 18+ - 920 Jeugdzorg - specialistische zorg - 5.377 Inloop GGZ, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang - 41 Jeugdbescherming en Jeugdreclassering - 2.114 Volksgezondheid - 1.447 Totaal Lasten - 22.855
- 44 - 388 - 1.762 - 283 - 158 - 333 - 1.635 - 1.277 - 4.238 -6 - 3.465 - 929 - 6.537 - 1.468 - 1.516 - 24.037
- 36 - 388 - 1.684 - 239 - 109 - 332 - 1.536 - 1.295 - 4.098 -3 - 3.386 - 900 - 6.786 -0 - 1.395 - 1.412 - 23.602
7V 78 V 44 V 48 V 1V 99 V - 19 N 140 V 3V 79 V 28 V - 250 N -0N 73 V 104 V 436 V
- 49 - 422 - 1.925 - 218 - 124 - 611 - 1.430 - 1.699 - 3.927 -5 - 3.428 - 1.007 - 6.492 -0 - 1.432 - 1.449 - 24.218
Baten Sociaal en cultureel werk 9 Buurt en clubhuizen 246 Hygienebegeleiding Kinderopvang 23 Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening Verstrekking Hulpmiddelen 50 Begeleiding en dagbesteding WMO (Ondersteuningsbehoeften 1 en 2)290 Vervoer 18+ 50 Volksgezondheid Totaal Baten 668
13 222 24 5 51 621 20 1 958
8 242 13 7 52 664 25 2 1.014
-5N 19 V - 11 N 2V 2V 43 V 5V 1V 56 V
22 245 7 14 38 495 41 3 866
02 Jeugd en WMO
Saldo van baten en lasten
- 22.187
- 23.079
- 22.588
492 V
- 23.352
Resultaat
- 22.187
- 23.079
- 22.588
492 V
- 23.352
49
Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen
Verschil
Voordelen Sociaal en cultureel werk Buurt en clubhuizen Hygiënebegeleiding Kinderopvang Toegang tot eerste en tweedelijnsvoorzieningen Begeleiding en dagbesteding Wmo Huishoudelijke ondersteuning Hogere eigen bijdrage Vervoer 18+ Jeugdhulp - Crisishulp / weinig voorkomende hoogspecialistische hulp Jeugdzorg - Landelijk Transitiearrangement Volksgezondheid Loonsom - lagere kosten Totaal voordelen
78 V 63 V 37 V 99 V 140 V 79 V 36 V 33 V 44 V 25 V 104 V 61 V 799 V
Nadelen Verstrekkingen - hogere lasten door hogere uitgifte rolstoelen Jeugdhulp - Ondersteuningsbehoefte groep en individueel Jeugdhulp - PGB Jeugdhulp - Wonen en verblijf Jeugdhulp - Spoedhulp Totaal nadelen
- 18 N - 180 N - 30 N - 70 N - 24 N - 322 N
Overige afwijkingen
14 V
Totaal afwijkingen
492 V
In de toelichting op het overzicht van baten en lasten van de jaarrekening worden de verschillen nader gespecificeerd en toegelicht.
50
Programma 3: Cultuur, onderwijs en sport Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder dhr. H. Nijhof (Sport en evenementen) ■ Wethouder mevr. J.H. Van den Dolder-Soeten (Onderwijs en cultuur)
Inleiding In de gemeente Hellendoorn is er een rijk aanbod aan voorzieningen op het gebied van cultuur, onderwijs en sport. Voorzieningen die bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling en het welzijn van de inwoners en die maken dat het in de gemeente Hellendoorn goed wonen, leren en werken is. Het aanbod aan culturele en sportieve voorzieningen in onze gemeente inspireert en verbindt de inwoners. De scholen stellen kinderen en jongeren in staat hun talenten te ontwikkelen en steeds meer zelfstandig deel te nemen aan de samenleving. Door educatieve activiteiten die wij aan ZINiN, De Welle en het ROC van Twente vragen uit te voeren, krijgen ook volwassen inwoners de kans zich verder te ontwikkelen. Sport en bewegen is leuk en gezond. Tegelijkertijd biedt Sport en bewegen mensen een sociaal kader, en/of werkt het als opstap naar (vrijwilligers)werk. Sporten en bewegen dragen niet alleen bij aan gezondheid in brede zin, maar kunnen ook waardevolle instrumenten zijn binnen het sociaal domein, om inwoners te ondersteunen bij hun integratie in de samenleving. Sport en bewegen moet daarom voor iedereen mogelijk en toegankelijk zijn, ongeacht lichamelijke, verstandelijke, psychische, sociale of financiële omstandigheden. We constateren dat de samenleving verandert en er steeds vaker een beroep wordt gedaan op het zelf organiserend vermogen van (sport)organisaties.
Dat vereist aandacht voor de continuïteit van onze sportverenigingen. De effecten van de coronacrisis in 2020 op de sport- en beweegsector waren groot. Sportaanbieders en -verenigingen moesten, net als gemeentelijke accommodaties de deuren sluiten en competities en evenementen werden afgelast. De effecten van Covid-19 zijn en zullen ook in 2021, organisatorisch maar ook in financiële zin, merkbaar en voelbaar blijven.
Kaderstellende nota’s ■
■ ■ ■
Sport- en Beweegnota 2016-2019 ‘Samen in beweging’ (raadsbesluit 020620 Verlenging looptijd nota tot 1 januari 2023) Notitie onderwijshuisvesting in de gemeente Hellendoorn 2017-2031 (2016) Cultuurvisie 2018 (CultuurCaravaan) Omgevingsvisie Natuurlijk Avontuurlijk (2015)
GLOBAL GOALS Dit programma levert een bijdrage aan de volgende Global Goals: 3. Goede gezondheid en welzijn 4. Kwaliteitsonderwijs 9. Industrie, innovatie en infrastructuur 10. Ongelijkheid verminderen
51
Wat we wilden bereiken Speerpunten 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07
3.08
Realisatie
We werken het principebesluit uit. Hierbij zijn, naast dekking van de kosten, duurzaamheid en energieneutraliteit sleutelbegrippen. Continueren inzet op het verbeteren van de wisselwerking tussen raad en BLOS, en verenigingen en BLOS. Actualiseren sport- en beweegbeleid in relatie tot ontwikkeling nationaal Sportakkoord. Verder uitvoering geven aan het besluit tot rookvrij gebruik van de gemeentelijke sportaccommodaties In samenwerking met verenigingen. We participeren bij de uitvoering van de Twentse Visie Sport en Bewegen. We nemen deel aan het regionaal initiatief Loopland Overijssel (in combinatie met Twentse Visie) 2018-2020. We blijven ons richten op vergroting van de maatschappelijke rol van verenigingen en blijven mede invulling geven aan het uitvoeringsprogramma lokaal gezondheidsbeleid.
3.11
We volgen de ontwikkelingen m.b.t. de effecten van rubberinfill bij kunstgrasvelden en het gebruik van de non-infillvelden. We zetten in op een definitieve invulling en verdere versterking van de horecavoorziening en exploitatie bij Het Ravijn – zwem sport zorg –. We beoordelen of korfbalvereniging NKC'51 op sportpark Gagelman recht heeft op een bijdrage voor twee was- en kleedruimten. De investering voor de realisatie van een nieuwe fietscrossbaan is doorgeschoven naar 2020.
3.12
De toplaag van de atletiekbaan wordt vervangen in 2022 (oorspronkelijk vervangingsjaar).
3.13
Wij subsidiëren de lokale omroep Hoi.
3.14
Uitvoeren van de Cultuurvisie, samen met de samenleving.
3.15
Samen met inwoners wordt de CultuurCaravaan blijvend vormgegeven.
3.09 3.10
C F C C C C C F D C C C C C C
Wat we ondernamen
Cultuur Alle culturele activiteiten die we in 2020 hebben gesubsidieerd, hebben last gehad van de beperkende coronamaatregelen. Dat geldt voor de muziekverenigingen, maar ook voor onze lokale omroep Hoi, voor ZINiN Bibliotheek en ZINiN Theater. Hoi en ZINiN konden gebruikmaken van landelijke regelingen voor een tegemoetkoming in de kosten en gederfde inkomsten, waardoor zij samen met onze subsidie het jaar 2020 redelijk tot ‘break even’ konden afsluiten. Tijdens de korte openstelling heeft ZINiN Theater vooral ingezet op de bioscoop en een programmering in het Openluchttheather. De begroting is gedurende het jaar aangepast op kosten besparen (geen investeringen, uitstel onderhoud, afschrijvingen uitgesteld). ZINiN Bibliotheek heeft de dienstverlening aangepast; tijdens de duur van de sluiting konden digitaal of telefonisch boeken worden gereserveerd en via een tijdslot worden opgehaald. Alle culturele organisaties met een eigen accommodatie hebben eind 2020 een financiële bijdrage ontvangen van € 1.000,- bedoeld als ‘hart onder de riem’. Cultuurvisie De raad heeft in november 2020 besloten dat de CultuurCaravaan de komende twee jaar verder rijdt. Het Cultuurteam, dat bestaat uit een vertegenwoordiging van de raad en de diverse werkgroepen, houdt vinger aan de pols op de overkoepelende en samenhangende thema’s. In 2020 heeft de werkgroep ‘Meer Muziek in de Klas’ haar werk
52
bekroond gezien. Alle schoolbesturen, muziekverenigingen en muziekaanbieders hebben het convenant getekend, waarin ze uitspreken dat alle kinderen van het basisonderwijs muziekles krijgen!
Onderwijsachterstandenbeleid Het jaar 2020 stond voor het onderwijs in het teken van het aanpassen van de werkzaamheden aan de maatregelen om het coronavirus terug te dringen. Tot deze maatregelen behoorden ook de sluiting van de kinderopvang, de basisscholen en het voortgezet onderwijs tot twee keer toe. Deze maatregelen hadden ook grote invloed op het onderwijsachterstandenbeleid, omdat het werk van de logopedisten, de taalcoach anderstaligen, de leerplichtambtenaar sterk beïnvloed werden door de coronasituatie. De reguliere werkzaamheden zijn door de medewerkers omgegooid en er is zoveel mogelijk geanticipeerd op de behoeften en mogelijkheden van de scholen en de voorschoolse voorzieningen. Noodopvang Tijdens de eerste sluiting van de scholen vroeg de minister ons de noodopvang te coördineren voor de kinderen tot circa 13 jaar. Samen met de schoolbesturen en de kinderopvang werd noodopvang uitgerold, 24 uur per dag, 7 dagen per week. Er werd een (digitaal)loket ingericht voor ouders en we hielden vinger aan de pols, zodat fysieke opvang en les op locatie toegankelijk bleef voor kinderen van ouders met een cruciaal beroep en kwetsbare kinderen. Voor de groep kwetsbare kinderen werd er ook intensief opgetrokken met medewerkers jeugd van het Sociaal Domein.
Binnen het onderwijsachterstandenbeleid zijn er in 2020 middelen beschikbaar gesteld om 53 jonge kinderen een voor- en vroegschoolse educatie (VVE) traject aan te bieden. Peuters in een VVE traject hebben een achterstand en zitten daarom in een kwetsbare positie. Tijdens de tweede lockdown is daarom besloten om hen in kleine groepjes toch een beperkt aanbod te doen op locatie. Bijna heel 2020 was het voor het ROC van Twente niet mogelijk om volledig fysiek les te geven. Daardoor was het ook voor onze inwoners die een educatietraject bij het ROC van Twente volgen, niet mogelijk om fysiek les te krijgen. Gezien het feit dat deze inwoners vaak in een kwetsbare positie zitten, hebben wij computers verstrekt aan de cursisten zonder eigen pc, zodat zij toch online de lessen konden volgen.
Openbaar onderwijs In 2019 en de eerste maanden van 2020 is de fusie van Stichting ROOS en Stichting Quo Vadis (voor bijzonder basisonderwijs) onderwerp van onderzoek geweest. In dat onderzoek is nadrukkelijk meegenomen hoe de invloed van de gemeenten, wat betreft het openbaar onderwijs, te waarborgen. Toen bleek dat deze voldoende geborgd is, zijn de statuten van de nieuwe stichting in 2020 vastgesteld door de gemeenteraad en zijn de beide besturen vervolgens gefuseerd tot Stichting Varietas. Onderwijshuisvesting In januari 2020 is het nieuwe schoolgebouw opgeleverd voor de leerlingen van VSO De Elimschool. Het is schoolgebouw aan de Luttenbergerweg te Hellendoorn ligt naast SO De Elimschool en is een modern schoolgebouw geworden dat voldoet aan de meest recente onderwijskundige inzichten. VSO De Elimschool heeft de laatste jaren te maken met sterke groei van het aantal leerlingen. Veel meer dan door Pronexus was voorzien in haar leerlingenprognoses. Om die reden hebben wij in augustus de schoolwoningen van het Vederkruid weer beschikbaar moeten stellen voor de leerlingen van het VSO. De groei van het aantal VSO leerlingen heeft zich ook in de tweede helft van 2020 doorgezet. In tegenstelling tot het aantal VSO leerlingen blijft het aantal SO leerlingen redelijk stabiel.
Voor een meer toekomstbestendige huisvesting voor de leerlingen van Reggesteyn zijn we in 2018 begonnen met het vrij maken van budgetruimte om ook financieel toe te kunnen groeien naar realisatie daarvan. Na intensief overleg met Reggesteyn, is gekozen voor een financiële maatwerkoplossing in de vorm van doordecentralisatie. In 2020 is deze doordecentralisatieovereenkomst getekend die een toekomstbestendig duurzaam schoolgebouw mogelijk maakt, dat tenminste bijna energieneutraal is. In 2020 heeft Reggesteyn gewerkt aan het bouwplan voor dit nieuwe schoolgebouw.
53
Sport De ombuigingstaakstelling voor 2020 was een exploitatieverbetering van € 100.000,--. We hebben al meerdere keren aangegeven dat het in 2020 vrijwel onmogelijk is geweest om een uitspraak te doen of deze taakstelling is gehaald; als de sportaccommodaties dicht zijn door Corona is het heel lastig om exploitatieverbetering of -verslechtering toe te rekenen aan onze maatregelen. Bij de najaarsrapportage is de exploitatie van Het Ravijn – zwem sport zorg – opnieuw bekeken en is van de lasten € 169.000,-- afgeraamd en zijn de baten naar beneden bijgesteld met € 345.000,-- (inclusief de € 100.000,-- ombuiging die als extra inkomst was geraamd). We verwachten wel dat we in 2021 in principe de ombuiging kunnen halen door het plan uit te voeren wat we hadden willen toepassen in 2020. Risico hierbij blijft het effect van Corona. Coronasituatie – compensatiemaatregelen De coronacrisis heeft grote effecten gehad op de sport- en beweegsector. Sportaanbieders en – verenigingen moesten, net als gemeentelijke accommodaties de deuren sluiten en competities en evenementen werden afgelast. De ontstane situatie heeft zijn effecten gehad o.a. op financieel gebied en op het takenpakket dat voorlag in 2020; niet alle taken uit het Werkplan konden opgepakt en afgerond worden.
Verlenging Sport- en beweegnota De gemeenteraad heeft op 2 juni 2020 ingestemd met verlenging van de Sport- en Beweegnota 2016-2019 ‘Samen in Beweging’ tot 1 januari 2023. Redenen hiervoor waren onder meer dat de in de Sport- en Beweegnota opgenomen beleidskaders nog volop actueel zijn en het niet beschikbaar zijn van personele capaciteit voor herziening van de nota vanwege de forse gemeentelijke ombuigingsopgave in 2019 en organisatieontwikkelingen. Herpositionering BLOS In het collegeprogramma 2018-2022 ‘Duurzaam Durven Doen’ is de herpositionering van de Bestuurscommissie lichamelijke opvoeding en sport (BLOS) opgenomen. Een actie is het continueren van inzet op het verbeteren van de wisselwerking tussen de gemeenteraad en deze bestuurscommissie, en de sportverenigingen en de bestuurscommissie. In december 2020 hebben wij als college hierover overleg gehad met de BLOS en zijn keuzes en een vervolgaanpak besproken. De bestuurscommissie gaat het ‘sportveld’ raadplegen over zichtbaarheid en draagvlak en er wordt een informatieronde met de gemeenteraad ingepland. Ook onderzoeken we de vraag of de BLOS vandaag de dag en in de toekomst de meest ideale bestuursvorm is. Wij zien uit naar de uitkomsten van het onderzoek naar de herpositionering van de BLOS. Deze uitkomsten worden na de zomer van 2021 verwacht.
Sportaccommodaties Rubberinfill Ook in 2020 zijn de onderzoeksresultaten en ontwikkelingen over bijvoorbeeld het vraagstuk van milieuverontreiniging in relatie tot het gebruik van infill materiaal nauwlettend gevolgd. Zowel landelijk als internationaal krijgt dit onderwerp volop aandacht en lopen er diverse onderzoeken, waarvan de uitkomsten in 2021 worden verwacht. De verwachting is dat de Europese Commissie een verbod zal opleggen voor het gebruik van microplastics in kunstgrasvelden (diverse infill types) met een overgangstermijn. De gemeenten worden via de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) tijdig en uitgebreid geïnformeerd. Gebruik non-fill kunstgrasvelden In 2018 zijn drie non-fill velden voor voetbal gerealiseerd, twee getufte velden en één geweven. Vooral bij dauw en vorst zijn de ervaringen wisselend en worden de velden veelal nog als glad en daardoor als niet optimaal bespeelbaar ervaren. In 2020 hebben meerdere overleggen over de problematiek plaatsgevonden tussen leverancier, de drie verenigingen en de gemeente. De leverancier blijft de velden onderzoeken en monitoren. Planning was om vanaf september 2020 een testprogramma te starten voor alle drie velden. Gelet op de coronamaatregelen hebben deze spelerstesten niet of nauwelijks plaats kunnen vinden.
Afspraak is dat er in het eerste kwartaal 2021 definitieve duidelijkheid is over de kwaliteit en de gebruiksmogelijkheden van de non-fill velden en over de vervolgaanpak, zodat er bij aanvang van het seizoen 2021-2022 een oplossing gerealiseerd is.
54
Zorgplicht milieu kunstgrasvelden Eind december 2019 is het sportbedrijf van de gemeente Enschede veroordeeld voor milieuvervuiling door rubberkorrels die buiten kunstgrasvelden van een voetbalvereniging terecht zijn gekomen. Er was niet voldaan aan de zorgplicht milieu kunstgrasvelden. Deze zorgplicht geldt ook voor de gemeente Hellendoorn. In dit kader is bij de Bestuursrapportage 2020 een bedrag van € 55.000,- beschikbaar gesteld voor het treffen van fysieke maatregelen bij de kunstgrasvelden in onze gemeente. Op dit moment worden concrete maatregelen voorbereid, waarbij ook de uitkomsten van de beoordeling van de non-fill velden en geplande toplaagrenovaties van een aantal kunstgrasvelden betrokken worden. Realisatie nieuwe fietscrossbaan In 2020 is het onderzoek afgerond naar de mogelijkheden om een nieuwe fietscrossbaan te realiseren. De resultaten en een voorstel zijn aan u voorgelegd. De gemeenteraad heeft op 26 januari 2021 besloten om een extra investeringskrediet beschikbaar te stellen voor vervanging van de huidige fietscrossbaan na het gereed zijn van de sanering van het terrein (aanbrengen deklaag zand). Bijdrage voor NKC’51 voor 2 was- en kleedruimten Uit de beoordeling is gebleken dat korfbalvereniging NKC’51 conform bestaand beleid recht heeft op een gemeentelijke financiële bijdrage (op basis van zelfwerkzaamheid) voor twee was- en kleedruimten.
De BLOS heeft hiermee ingestemd op 14 december 2020. Rookvrije sportaccommodaties Bijna alle sportverenigingen en (gemeentelijke) sportaccommodaties zijn al rookvrij. ‘Rookvrij’ is een onderdeel van het scheppen van een gezond en veilig sportklimaat bij de sportverenigingen en in de (gemeentelijke) sportaccommodaties. Vanwege de coronasituatie is hieraan in 2020 geen verdere uitvoering gegeven. In 2021 werken we aan de afronding van het uitgangspunt van volledig rookvrije sportaccommodaties en rookvrije sportverenigingen in samenhang met het uitvoeringsprogramma lokaal gezondheidsbeleid.
Stimulering Sportdeelname Lokaal Sportakkoord Als uitvloeisel van het Nationaal Sportakkoord is in september 2020 het Lokaal Sportakkoord van de gemeente Hellendoorn door de BLOS gepresenteerd en ondertekend. Betrokken organisaties vanuit sport, zorg, onderwijs en welzijn hebben met het ondertekenen van het Lokaal Sportakkoord hun intenties en medewerking onderstreept. Het Lokaal Sportakkoord past binnen de beleidskaders van de Sport- en Beweegnota 2016-2019 ‘Samen in beweging’. In de periode 2020-2022 wordt samen met alle betrokken organisatie uitvoering gegeven aan drie thema’s: ‘Inclusief Sporten en Bewegen’, ‘Vitale Sport- & Beweegaanbieders’ en ‘Van jongs af aan vaardig in bewegen’. (Uitvoering) Twentse Visie Sport en Bewegen De 14 Twentse gemeenten geven gezamenlijk, met ondersteuning vanuit de provincie, uitvoering aan de Twentse visie op sport en bewegen ‘Regionale samenwerking is Noaberschap vanuit eigen kracht!’. In 2020 is verder uitvoering gegeven aan onderstaande drie thema’s. Sport en bewegen voor een vitale en gezonde samenleving Het project ‘Loopland Overijssel’ is verder geïmplementeerd. Via activiteiten, lesmethoden en interventies zijn uiteenlopende doelgroepen bereikt. Lokaal is met ‘SportFUN-damentals’ extra aandacht voor een goede motorische ontwikkeling van de jeugd als basis voor een leven lang sport- en beweegplezier en talentontwikkeling.
Dit heeft geleid tot een verbreding van de lesmethode voor het bewegingsonderwijs, het opzetten van Daily Mile parcoursen en beweegvriendelijker schoolpleinen. Meedoen door kwetsbare groepen/gehandicaptensport - Special Olympics Nationale Spelen 2022 De Special Olympics Nationale Spelen (SONS) vinden in 2022 plaats in Twente. Het is een nationaal sportevenement
55
voor mensen met een verstandelijke beperking: 2500 sporters en 1000 begeleiders. Het onderdeel zwemmen zal plaatsvinden in Het Ravijn -zwem sport zorg-, zowel tijdens de SONS op 10, 11 en 12 juni 2022 als in het najaar van 2021 tijdens de Pre-Games. We gaan deze evenementen samen met lokale organisaties organiseren. Talentherkenning en -ontwikkeling Regionaal is gewerkt aan een ondersteuningsstructuur voor het herkennen en ontwikkelen van talenten en het bieden van een goede infrastructuur om deze talenten te laten ontwikkelen en groeien. In samenwerking met een aantal basisscholen heeft er in onze gemeente (en in 4 andere Twentse gemeenten) een pilot Talentherkenning en Talentontwikkeling plaatsgevonden door het afnemen van beweegtesten. Evaluatie van de pilot en bespreking van de uitkomsten moeten nog plaatsvinden. Beoordeeld moet nog worden of een bredere uitrol plaats gaat vinden zowel binnen onze gemeente als ook provinciaal. Vergroting maatschappelijke rol verenigingen - Verenigingsmonitor Sportverenigingen vervullen een belangrijke maatschappelijke rol door het aanbieden van wedstrijden, trainingen en overige verenigingsactiviteiten. Ze zijn belangrijke partners in de uitvoering van het sportbeleid. Vitale sportverenigingen zijn hiervoor van belang.
Om te weten hoe het is gesteld met sportverenigingen en wat er leeft op allerlei aspecten is er in het voorjaar van 2020 een Verenigingsmonitor van Sportservice Overijssel uitgevoerd. De uitkomsten van deze Verenigingsmonitor zijn grotendeels in lijn met de uitkomsten van voorgaande jaren (2013 t/m 2018). In 2020 zijn de belangrijkste aandachtspunten voor de verenigingen ook financiën, werving/behoud van leden, vrijwilligers en kader de belangrijkste aandachtspunten voor de sportverenigingen. Een verandering is dat het aandachtpunt aanbod in 2020 plaats heeft gemaakt voor beheer en onderhoud accommodaties. Verder is de vitaliteit van de verenigingen gestegen, maar de intentie om een bredere maatschappelijke rol te spelen gedaald. In relatie tot de effecten van de coronacrisis gaan we extra onderzoek doen, ook ten aanzien van de maatschappelijke rol. Het Ravijn -zwem sport zorgIn 2020 is Het Ravijn -zwem sport zorg- door corona slechts elf weken volledig in bedrijf geweest, dertien weken gesloten geweest en in de overige 28 weken beperkt open geweest waarbij de nodige voorzorgsmaatregelen zijn genomen om de verspreiding van het coronavirus te voorkomen. In 2020 zijn er ook nieuwe ontwikkelingen geweest. Het online reserveren in Het Ravijn is nu mogelijk en het Aqua Kickboksen zijn geïntroduceerd.
Er is voldaan aan de vraag van een groot aantal banenzwemmers voor (meer) zwemmomenten in het buitenbad. Verder zijn de veiligheidsprotocollen voor Swim2Play herzien en is de licentie voor het Zwem ABC opnieuw behaald. De licentie geeft aan dat Het Ravijn op het gebied van zwemlessen, veiligheid en AVG voldoet aan de door de Nationale Raad Zwemveilig gestelde eisen. Op het gebied van duurzaamheid zijn er frequentieregelaars voor de motoren van de pompen geplaatst die zorgen voor vermindering van de pompcapaciteit. Het vertrek van Leefstijl Nijverdal als huurder van een deel van de zorgvloer is opgevangen door FTP Training Center. Het laatste deel van de zorgvloer wordt per 1 maart 2021 verhuurd aan het Rode Kruis voor een periode van 5 jaar. Vanwege de coronacrisis en het vertrek van de manager Het Ravijn is de definitieve invulling en verdere versterking van de horecavoorziening en -exploitatie nog niet opgepakt in 2020.
56
Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting
Actuele Begroting
Rekening 2020
Verschil
Rekening 2019
Saldo van baten en lasten Lasten Algemeen sportbeleid Bibliotheek Gemeenschappelijke onderwijsvoorzieningen Kunst en Cultuur Musea / expositieruimten Muziekschool Onderwijshuisvesting Algemeen voorschools- en onderwijsbeleid Leerlingenvervoer Peuteropvang Het Ravijn-zwem sport zorg - sport technisch exploitatie sportaccommodaties Het Ravijn - zwem sport zorg - onderhoud accommodatie Onderhoud sport accommodaties Evenementen Monumentenzorg Beheer monumentaal vastgoed Lokale omroep Totaal Lasten
- 470 - 1.416 - 111 - 1.547 -6 - 1.343 - 439 - 640 - 118 - 948 - 1.400 - 1.640 - 451 - 15 - 19 - 29 - 27 - 10.619
- 744 - 1.416 - 111 - 1.551 - 10 - 1.211 - 449 - 641 - 301 - 862 - 1.208 - 1.517 - 468 - 15 -8 - 27 - 30 - 10.567
- 705 - 1.513 - 107 - 1.587 - 12 - 1.180 - 427 - 676 - 240 - 883 - 1.212 - 1.491 - 462 - 15 -9 - 18 - 28 - 10.564
40 V - 97 N 3V - 36 N -2N 31 V 22 V - 34 N 61 V - 21 N -5N 26 V 6V -1N 9V 2V 3V
- 411 - 1.500 - 97 - 1.606 - 32 -1 - 1.354 - 428 - 612 - 309 - 1.029 - 1.375 - 1.626 - 493 - 28 - 23 - 23 - 40 - 10.987
Baten Algemeen sportbeleid Bibliotheek Gemeenschappelijke onderwijsvoorzieningen Kunst en Cultuur Musea / expositieruimten Onderwijshuisvesting Algemeen voorschools- en onderwijsbeleid Leerlingenvervoer Peuteropvang Het Ravijn-zwem sport zorg - sport technisch exploitatie sportaccommodaties Het Ravijn - zwem sport zorg - onderhoud accommodatie Onderhoud sport accommodaties Beheer monumentaal vastgoed Lokale omroep Totaal Baten
363 465 20 690 26 30 4 949 798 15 11 4 13 3.388
787 466 20 689 2 23 225 4 0 395 429 31 16 7 9 3.104
596 485 21 675 2 20 220 3 1 510 520 34 18 12 14 3.130
- 191 N 19 V 1V - 15 N -2N -6N -1N 0V 115 V 92 V 3V 2V 4V 6V 27 V
288 473 21 671 4 21 207 4 1 881 703 32 0 12 13 3.330
Saldo van baten en lasten
- 7.231
- 7.464
- 7.434
29 V
- 7.657
Mutatie reserves Toevoegingen
- 150
- 150
- 150
-
- 100
Onttrekkingen
-
-
-
-
30
Mutatie reserves
- 150
- 150
- 150
-
- 70
- 7.381
- 7.614
- 7.584
29 V
- 7.727
03 Onderwijs Cultuur en sport
Resultaat
57
Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen
Verschil
Voordelen Onderwijshuisvesting Algemeen onderwijsbeleid Peuteropvang en noodopvang kinderopvang Algemeen sportbeleid Voordeel inkomsten sportaccommodaties Specifieke uitkering Rijk kwijtschelding huur sport - corona Totaal voordelen
31 V 22 V 61 V 62 V 220 V 121 V 517 V
Nadelen Leerlingenvervoer ZINiN Theater - fasering ombuigingstaakstelling ZINiN Theater - cao-consequenties ZINiN Bibliotheek - fasering ombuigingstaakstelling ZINiN Bibliotheek - cao-consequenties Terugbetalen Spuk-subsidie Kwijtgescholden huur sport - corona Totaal nadelen
- 34 N - 21 N - 38 N - 61 N - 18 N - 216 N - 196 N - 388 N
Overige afwijkingen
- 100 N
Totaal afwijkingen
29 V
In de toelichting op het overzicht van baten en lasten van de jaarrekening worden de verschillen nader gespecificeerd en toegelicht.
58
Programma 4: Mobiliteit en bereikbaarheid Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder dhr. H. Nijhof (Mobiliteit en verkeer) ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema (N35 en openbaar vervoer) )
Inleiding De voorbereiding van een aantal verkeerskundige projecten is wat vertraagd, omdat participatie het afgelopen jaar in verband met coronamaatregelen nauwelijks mogelijk was. Desondanks is een aantal projecten wel uitgevoerd, zoals de herinrichting van de Rijssensestraat, tussen de Molenweg en de Smidsweg, de aanleg van de laatste rotonde in de burgemeester H. Boersingel en de verkeersveiligheidsvoorzieningen richting de VSO-school in Hellendoorn. De interne voorbereiding om de aanleg van de Noordzuidverbinding rondom de dorpen Hellendoorn en Hulsen ter hand te nemen is ook verder opgepakt. Daarnaast is ook ambtelijk en bestuurlijk inzet gepleegd op de verbreding van de rijksweg N35 in zowel de richting Wijthmen als de richting Wierden. Helaas is laatstgenoemde tracéverbreding vertraagd omdat de Raad van State nader onderzoek naar de stikstofdepositie van belang acht. Hieraan wordt door Rijkswaterstaat overigens al weer volop gewerkt. Verder is in relatie met de N35 hard gewerkt aan een oplossing voor de verkeersproblematiek in Haarle. Ook in dit dossier zijn belangrijke stappen gezet.
Kaderstellende nota’s ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
Kaderstellende nota’s Parkeernota (2009) en evaluatie betaald parkeren (2013) Beleidsplan Samen leven met water 2021 t/m 2025 (GRP5) Gladheidsbestrijdingsplan (2016) Waterplan Hellendoorn Duurzaam beheer openbare verlichting 2016-2020 (2016 16INT01911) Onderhoudsplan bruggen en tunnels (2012, 12INT01912) Beheerplan Wegen Fietsstructuurplan 2014-2025 (2013 13INT02201) Mobiliteitsplan 2018 Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) 2021-2025 Verkeersveiligheidsplan 2018
GLOBAL GOALS 3. Goede gezondheid en welzijn 9. Industrie, innovatie en infrastructuur 11. Duurzame steden en gemeenschappen 14. Leven in het water
59
Wat wilden we bereiken
Speerpunten
Realisatie
4.01
We actualiseren het fietsstructuurplan.
4.02
We stellen een verkeersveiligheidsplan op.
4.03
De verbetering van de oversteek N35 bij Haarle Noord wordt uitgevoerd. Collegeprogramma: inrichten van een veilige schoolomgeving bij De Brug.
4.04
Realiseren van de Noordzuidverbinding tussen Hellendoorn en Hulsen waarbij we de rotonde Helmkruidlaan-Baron van Sternbachlaan en de fietsvoorziening betrekken.
4.05
We leveren een actieve bijdrage aan het realiseren van de Marsroute N35.
4.06
Als onderdeel van de Marsroute ook onderzoek doen naar mogelijke verbindingen tussen het noordelijk en zuidelijk deel van de Sallandse Heuvelrug. Collegeprogramma: we doen een tracéstudie voor de F35 tussen Nijverdal en Raalte.
4.07 4.08
We onderzoeken waar winst te behalen is door doelgroepenvervoer in het openbaar vervoer te integreren. Uitvoeren onderhoudsprogramma 2020.
4.09
Uitvoering visuele inspectie en vervangen voegen bij diverse bruggen.
4.10
Vervanging openbare verlichting Daarle, Haarle en delen van Nijverdal.
4.11
Onderzoek vervanging verkeersregelinstallatie G. van der Muelenweg.
4.12 4.13
Reconstructie kruispunt Constantijnstraat-Parallelweg en kruispunt Grotestraat-Van der Muelenweg. Rioolrenovatie in diverse straten in de gemeente, waaronder de Rijssensestraat.
4.14
Verzwaring riolering Maasstraat en aanleg zinker onder de Regge nabij de Kerkstraat.
4.15
Aanleg persleiding vanaf gemaal Nieuwstraat (Daarlerveen) naar persleiding Vroomshoop.
4.16
Aan de hand van de ‘klimaatstresstesten’ een plan de campagne opstellen waar we moeten investeren om wateroverlast, hittestress of droogte te voorkomen of beperken.
C C D C F C F D C C C C D F C D D C
Wat we ondernamen
Verkeersveiligheid Verkeersveiligheidsprojecten worden uitgevoerd vanuit het Verkeersveiligheidsplan 2019-2025 dat in 2019 is vastgesteld. In dit plan worden voorstellen gedaan om de verkeersveiligheid de komende jaren in de gemeente te verbeteren. Enerzijds kan dat door de aanleg en herinrichting van infrastructuur, anderzijds door educatie en voorlichting en door handhaving. In het kader van verkeersveiligheid zijn maatregelen uitgevoerd om de veiligheid van kinderen die naar de VSO gaan te verbeteren. Zo zijn er drempels, een oversteekvoorziening en fietsstroken aangelegd en is er gekleurd straatmeubilair geplaatst. Ook is het bestaande pad aan de noordzijde van de Luttenbergerweg geschikt gemaakt om te kunnen lopen én fietsen. Op het gebied van educatie en voorlichting zijn alle projecten als gevolg van corona afgelast. Op de Burgemeester H. Boersingel is op de aansluiting met de Baruch Spinozastraat een rotonde aangelegd. Zo kan uitwisseling van verkeer veilig plaatsvinden en fietsverkeer veilig oversteken.
60
Omdat voetgangers en fietsers op de Grotestraat soms in de verdrukking kwamen, is in juli en augustus de Grotestraat tussen de Meyboomstraat en de Maximastraat afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Het betrof een proef van twee maanden waarin is gekeken naar de effecten op verkeersveiligheid, naar de verschuiving van verkeersstromen, naar het aandeel doorgaand verkeer en, via een enquête, hoe ondernemers en winkelend publiek het hebben ervaren. Na jarenlang een bouwstraat te zijn geweest heeft in 2020 de Van den Steen van Ommerenstraat haar definitieve inrichting gekregen. Fietsers, voetgangers en auto’s kunnen nu weer veilig gebruik maken van de straat. Verkeersveiligheid vraagt een integrale aanpak. Daarom is maandelijks overleg gevoerd met Veilig Verkeer Nederland, de Fietsersbond, politie en het gehandicaptenplatform. Constantijnstraat-Parallelweg en Grotestraat-van der Muelenweg De werkvoorbereidingen voor de reconstructie van de kruisingen Constantijnstraat-Parallelweg en Grotestraat-van der Muelenweg hebben in 2020 plaatsgevonden. In het project worden de kruisingen gereconstrueerd, wordt verkeersveiligheid verbeterd en wordt naast de plaatsing van een infiltratieriool ook een gedeelte van de bestaande riolering vervangen. Als klimaatadaptieve maatregel wordt, naast de infiltratie van hemelwater ook 800 m² verharding omgezet in nieuw groen.
Vanwege de coronamaatregelen heeft die werkvoorbereiding veel meer tijd gevergd dan gebruikelijk, omdat bijna alles vanuit huis en digitaal gedaan moest worden. Met de provincie is overleg gevoerd over latere realisatie van het project, dit omdat aan de toegekende subsidiebijdrage een moment van realisatie gekoppeld is. Nu de coronamaatregelen verlengd en verscherpt worden, zal nieuw overleg met de provincie gevoerd gaan worden over de gestelde realisatietermijn. Om de burgerparticipatie vorm te geven is er een digitale presentatie gehouden waar ook een 3D impressie aan was toegevoegd. Al de omwonenden hebben op deze presentatie kunnen reageren. Hier is door meerdere direct aanwonenden goed gebruik van gemaakt. In het kader van duurzaamheid is in het bestek veel aandacht gegeven aan hergebruik/recycling van materiaal. Oversteek N35 bij Haarle We werken continu aan een oplossing op korte termijn voor een veiligere oversteek van de N35 voor fietsers bij Haarle. De maatregelen konden in 2020 nog niet worden gerealiseerd. Fiets Na een jaar van voorbereiding is de Rijssensestraat tussen de Molenweg en de Rijssensestraat klaar. Het gedeelte tussen de Molenweg en de Beltmolenweg is ingericht als 30 km/h straat met ruimte voor parkeren en veel groen. Het gedeelte tussen de Beltmolenweg en de Rijssensestraat is ingericht als Fietsstraat. Hier heeft de fietser voorrang.
Rood asfalt maakt dit duidelijk en geeft de fietser een comfortabele route. In het ontwerp voor de herinrichting van de kruispunten Grotestraat-Constantijnstraat en Grotestraat-Parallelweg is veel aandacht besteed aan de veiligheid en doorstroming van fietsverkeer. Fietssnelweg F35 De Fietssnelweg F35 is bijna klaar. De F35 loopt in onze gemeente van Het Ravijn-zwem sport zorg - tot aan de Veenweg, vlakbij de gemeentegrens met Wierden. Er wordt steeds meer en steeds verder gefietst op de Fietssnelweg. De Fietssnelweg leent zich dan ook uitstekend voor fietsverplaatsingen over langere afstand. Zeker met e-bike en speed-pedelec. Steeds meer delen van F35 in Twente zijn klaar. Deze delen sluiten echter niet altijd (goed) op elkaar aan waardoor de fietser soms moeilijk zijn weg kan vinden. Daarom is in 2020 een nieuw bewegwijzeringsplan gemaakt door de Nationale BewegwijzeringsDienst. De provincie wil het aantal fietssnelwegen in de provincie sterk uitbreiden. Die nieuwe fietssnelwegen zullen vanuit kostenoverweging niet de kwaliteit krijgen van de F35. Het onderzoek naar haalbare tracés is opgestart. Voor Hellendoorn gaat het om verbindingen tussen Vriezenveen en Vroomshoop via Daarlerveen en van Nijverdal naar Zwolle via Raalte en Heino. De tracés lopen langs de N35 en N750. Deze wegen zijn in eigendom en beheer bij respectievelijk Rijk en provincie.
Als gemeente Hellendoorn zijn we hierbij betrokken. Voor het tracé langs de N35 geldt dat de ontwikkelingen rond de Marsroute worden meegenomen.
61
Openbaar vervoer De drie buurtbuslijnen in de gemeente Hellendoorn hebben in de maanden januari en februari van 2020 meer reizigers vervoerd dan in de jaren daarvoor. Na de lockdown in maart zijn de buslijnen stilgelegd tot november. Na het coronaproof maken van de bussen hebben ze nog een korte periode in november gereden waarna ze tijdens de tweede lockdown opnieuw stil kwamen te liggen. Ook het reguliere openbaar vervoer heeft door corona een moeilijk jaar achter de rug. Veelal werd er met sterk teruggebrachte dienstregelingen gereden. Plannen voor nieuwe concepten zijn hierdoor in de ijskast gezet en 2020 is vooral een jaar van stilstand geworden. In 2020 onderzochten we de mogelijkheid voor het invoeren van Twents Flex, een vraagafhankelijk Openbaar Vervoerssysteem wat gedeeltelijk in de plaats kan komen voor geïndiceerd vervoer. We zullen echter de uitkomsten van de aanbesteding van het OV per 2023 moeten afwachten. Het eerder dan 2023 invoeren van een systeem als Twents Flex brengt te grote financiële en maatschappelijke risico’s met zich mee. Daarnaast bestaat er nog een aantal onduidelijkheden rondom Twents Flex die we eerst helder willen (moeten) krijgen. Parkeren Ten aanzien van parkeren op straat hebben er geen grote wijzigingen plaatsgevonden.
De aanschaf van een parkeerabonnement is verder vereenvoudigd door de openstelling van het e-loket, nu ook voor ondernemers. Na inloggen via DigiD of e-herkenning en betaling via iDeal is het parkeerabonnement gekocht. Nagenoeg alle abonnementhouders hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Het aantal abonnementhouders is in 2020 stabiel gebleven. Wel zijn de opbrengsten vanuit parkeren (parkeergarage) sterk teruggelopen. De twee lockdowns en de oproep zoveel mogelijk thuis te blijven hebben tot veel minder parkeerbewegingen geleid. Duurzaamheid In 2020 is het aantal laadpunten voor elektrische auto’s in de parkeergarage uitgebreid van één naar drie. In hoeverre dit aantal voldoet aan de behoefte is als gevolg van teruglopende parkeerbewegingen in verband met corona nog niet te zeggen. In de openbare ruimte zijn er vier laadpalen geplaatst in 2020. Dit is gebeurd op verzoek van een e-rijder door de marktpartij Allego die hiervoor een overeenkomst heeft met de gemeente. Eind 2020 zijn er twaalf openbare laadpalen met elk twee laadpunten in de gemeente beschikbaar, naast de laadpunten in de parkeergarage. Hiervan staat er één laadpaal in de kern Hellendoorn, één in Haarle en één in kern Daarlerveen. De overige zijn verspreid over Nijverdal te vinden.
Gemeentelijke watertaken In 2020 is een nieuw beleidsplan opgesteld en vastgesteld voor het uitvoeren van de gemeentelijke watertaken. Rioolstrengen zijn vervangen en grootschalige rioolrenovaties zijn uitgevoerd. Met het waterschap Vechtstromen is een start gemaakt met het uitvoeren van een brede optimalisatiestudie naar de zuiveringskring RWZI Nijverdal. Het grondwatermeetnet wordt in 2021 opnieuw ingericht, hiervoor zijn in het laatste kwartaal van 2020 de eerste stappen gezet. Noordzuidverbinding De voorbereidingen voor de realisatie van de Noordzuidverbinding bij de kernen Hellendoorn en Hulsen zijn voortgezet. Hierbij zijn we verder gegaan met de plannen die in overleg met de bewoners van Hellendoorn en Hulsen zijn ontworpen. Aanleg is nu gepland in 2022-2023. De lang bestaande wens (onder andere opgenomen in het coalitieprogramma) om de verkeersonveilige rotonde aan de Baron van Sternbachlaan/Helmkruidlaan aan te pakken is opgepakt. Het voorstel voor de realisatie van een fietspad aan de noordzijde van het tracédeel Morgenster- Helmkruidlaan (tot de rotonde bij sportpark Gagelman) is verder uitgewerkt. In 2021 komen we met een raadsvoorstel hiervoor.
62
Onderhoud wegen en bruggen In 2020 is de Rijssensestraat opnieuw ingericht, een inrichting die aansluit bij de inrichting van de Grotestraat en bij die van de reconstructie van de kruising Constantijnstraat – Grotestraat, die nog gaat plaatsvinden. Het project kruising Constantijnstraat-Grotestraat is veelomvattend, werkvoorbereiding openbare werken heeft hier in 2020 een gedegen vooronderzoek voor uitgevoerd. Onderhoud aan diverse wegen in de gemeente is uitgevoerd. Groot onderhoud heeft plaatsgevonden aan een deel van de Salomonsonstraat (aansluitend op de Grotestraat) en op het bedrijventerrein is de Handelsweg gereconstrueerd waarbij de bestrating is vervangen door een asfaltverharding. In de Burgemeester H. Boersingel is er ter hoogte van het bedrijf Niverplast een extra rotonde gerealiseerd met aansluitend fietspad. Aan de Schuilenburgerbrug is er constructief onderhoud gepleegd. Verder zijn er, naar aanleiding van een eerder uitgevoerde visuele inspectie, voor twee oude bruggen sterkteberekeningen gemaakt om daarmee te bepalen of ze de huidige verkeersbelasting kunnen dragen. Eind 2020 hebben wij een start gemaakt met het Strategisch beheerplan civieltechnische kunstwerken voor de periode 2021 t/m 2025. Dit plan zal in 2021 operationeel zijn.
Openbare verlichting In 2020 is conform het vervangingsplan ‘Duurzaam beheer openbare verlichting’ de standaard verlichting in Daarle en Haarle en enkele straten in Hellendoorn vervangen door ledverlichting. Hierdoor is een besparing gerealiseerd van c.a. 40 % op het energieverbruik. Straatreiniging Het afgelopen jaar bestond de straatreiniging uit het vegen van straten, pleinen en parkeerplaatsen en het verwijderen van zwerfafval en het ledigen van afvalbakken. Maar ook is de nodige inzet gepleegd op het gebied van de onkruidbeheersing. Verkeersregelinstallaties Door de coronamaatregelen is er sprake van een vertekend verkeersbeeld waardoor er geen verkeersonderzoek is uitgevoerd ter voorbereiding op het vervangen van de verkeerslichten aan de G. van der Muelenweg. De werkzaamheden zijn uitgesteld tot 2021. Wel zijn de voorbereidingen gestart voor de vervanging van de verkeerslichten op de kruising bij het politiebureau (de noodzakelijke onderzoeken hiervoor waren al voor de coronamaatregelen uitgevoerd). Riolering Het rioolgemaal op het bedrijventerrein Lochter III is geoptimaliseerd en voldoet daarmee aan de richtlijnen (Stowa-publicatie ’verbeterd gescheiden stelsels 2.0’). Het gemaal is nu zo ingericht dat er minimaal regenwater wordt afgevoerd naar de rioolwaterzuivering. De situatie is daarmee aanzienlijk duurzamer en klimaatadaptiever geworden.
Alle belangrijke rioolinstallaties zijn geïnspecteerd en daar waar nodig is er correctief onderhoud uitgevoerd. De buitendienst heeft dit jaar wederom alle drukrioolunits onderhouden en conform planning een deel van de units elektrotechnisch NEN gekeurd. De buitendienst heeft eerst een voorinspectie uitgevoerd op toegankelijkheid van het stelsel waarna 12,5 kilometer riolering is gereinigd en geïnspecteerd door derden. Aan drie kilometer riolering is er rioolrenovatie (kousmethode) uitgevoerd waardoor deze riolen weer jaren meegaan. Op diverse locaties zijn putkoppen gerepareerd en langs de Kruidenlaan zijn de kolken hersteld. Ter voorbereiding van de werkzaamheden die gaan plaatsvinden bij het rioolgemaal aan de Kerkstraat is het omliggende gebied ingemeten door de landmeter.
63
Realisatie baten en lasten
bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting
Actuele Begroting
Rekening 2020
Verschil
Rekening 2019
Saldo van baten en lasten Lasten Aanleg en reconstructie wegen Bermen en sloten Gladheidsbestrijding Onderhoud verhardingen Openbaar vervoer Parkeren Straatmeubilair Straatreiniging Verkeer Wegbeheer algemeen Verkeerseducatie Ontwikkeling GRP Aanleg, beheer en onderhoud riolering Inkomsten rioolheffing Totaal Lasten
- 1.381 - 623 - 136 - 1.467 - 257 - 657 - 179 - 548 - 296 - 856 - 49 - 2.264 - 1.016 -8 - 9.733
- 1.324 - 628 - 135 - 1.504 - 236 - 782 - 170 - 537 - 289 - 799 - 49 - 2.096 - 1.027 -8 - 9.582
- 1.309 - 624 - 111 - 1.508 - 224 - 721 - 173 - 515 - 284 - 792 - 52 - 2.159 - 1.017 -4 - 9.493
15 V 4V 24 V -4N 12 V 60 V -3N 21 V 5V 6V -3N - 63 N 9V 4V 89 V
- 1.241 - 618 - 117 - 1.681 - 249 - 650 - 156 - 634 - 292 - 649 - 58 - 1.922 - 911 -6 - 9.185
Baten Aanleg en reconstructie wegen Bermen en sloten Gladheidsbestrijding Onderhoud verhardingen Openbaar vervoer Parkeren Straatmeubilair Straatreiniging Verkeer Wegbeheer algemeen Verkeerseducatie Ontwikkeling GRP Aanleg, beheer en onderhoud riolering Inkomsten rioolheffing Totaal Baten
33 80 1 68 37 21 4.489 4.728
45 33 54 1 35 37 65 4.283 4.553
70 35 68 1 2 28 39 102 4.269 4.613
25 V 2V 13 V 1V 1V -7N 2V 37 V - 14 N 60 V
0 17 3 83 34 85 1 14 5 38 44 - 368 71 4.364 4.391
Saldo van baten en lasten
- 5.004
- 5.029
- 4.880
149 V
- 4.794
Mutatie reserves Toevoegingen
- 130
- 130
- 130
-
-
Onttrekkingen
-
-
-
-
2.003
Mutatie reserves
- 130
- 130
- 130
-
2.003
- 5.134
- 5.159
- 5.010
149 V
- 2.791
04 Mobiliteit en bereikbaarheid
Resultaat
64
Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen
Verschil
Voordelen Parkeergarage Onderhoud verhardingen Openbare verlichting Straatreiniging Gladheidsbestrijding Beheer en onderhoud riolering Totaal voordelen
45 V 25 V 35 V 21 V 24 V 135 V 285 V
Nadelen Bruggen en tunnels Storting voorziening egalisatie rioolheffing Totaal nadelen
- 30 N - 165 N - 195 N
Overige afwijkingen
59 V
Totaal afwijkingen
149 V
In de toelichting op het overzicht van baten en lasten van de jaarrekening worden de verschillen nader gespecificeerd en toegelicht.
65
Programma 5: Woon en leefomgeving Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder mevr. G.J. Overmeen-Bakhuis (Ruimtelijke ordening, grondbeleid en vergunningen) ■ Wethouder dhr. H. Nijhof (Openbare ruimte, afval, klimaat, duurzaamheid, natuur en landschap) ■ Wethouder dhr. J. Beintema (Agrarische zaken)
Inleiding Het afgelopen jaar stond bijna geheel in het teken van de coronapandemie. Desondanks is er voor wat betreft planontwikkeling, visievorming en beleid veel gebeurd. Ook op het gebied van grondzaken was het ‘booming’. Er was heel veel vraag naar gemeentelijke kavels. De beschikbare kavels in de Branderij, Kruidenwijk zuid, Hellendoorn Noord en Van der Steen van Ommerenstraat zijn allemaal verkocht. Ook hebben we enkele gemeentelijke panden, die niet meer nodig zijn voor de uitvoering van gemeentelijk beleid, kunnen verkopen. Voor de ontwikkelmogelijkheden van de panden aan de Grotestraat, tussen de Meijboomstraat en de Maximastraat, is een stedenbouwkundige visie vastgesteld. Er zitten veel (woningbouw)plannen in de pijplijn. Met de provincie hebben we goede afspraken kunnen maken over meer woningbouwmogelijkheden in alle kernen van de gemeente. Die zijn mogelijk omdat door het deprogrammeren de weg hiervoor vrij is gemaakt.