GemeenteRekening 8 juni 2021

81

Corona Regionale crisistaken Een ambtenaar openbare orde en veiligheid en jurist van de gemeente Hellendoorn hebben vanaf het begin van de coronacrisis volop meegedraaid in de regionale crisisorganisatie waarbij zij telkens één of meerdere weken achter elkaar zijn ingezet. Dit heeft vanzelfsprekend een behoorlijke impact gehad op hun lokale werkzaamheden en dan met name ten aanzien van de beleidsmatige werkzaamheden op het gebied van ondermijning. Gemeentelijk kernteam corona Door de uitbraak van het coronavirus zijn in de gemeente Hellendoorn de basisvoorzieningen voor de bevolking onder druk komen te staan. Daarom zijn maatregelen getroffen waardoor de burgers en bedrijven ook tijdens een besmettingsgolf in de gemeente op de overheid kunnen blijven rekenen. Om dit te kunnen blijven garanderen zijn een continuïteitsplan en routekaart opgesteld. Om uitvoering te geven aan de geprioriteerde activiteiten en het bewaken van de bedrijfscontinuïteit is een gemeentelijk kernteam coronavirus ingericht. Dit kernteam houdt zich bezig met het vertalen en uitwerken van het landelijke en regionale beleid voor de gemeente en met de eigen bedrijfscontinuïteit. Het kernteam voert wekelijks overleg (de eerste maanden drie maal per week).

Brandweer Omdat de huidige brandweergarage in Hellendoorn niet meer voldoet en ook niet meer kan voldoen aan de eisen die daaraan worden gesteld, is samen met de Veiligheidsregio Twente in Hellendoorn gezocht naar een andere locatie voor een nieuwe brandweergarage. Zoals het er nu uitziet, is er een geschikte locatie gevonden. Bedrijventerrein Op het bedrijventerrein ‘t Lochter functioneert een samenwerkingsverband (Keurmerk veilig ondernemen bedrijventerrein KVO-B) tussen de Ondernemersvereniging ‘t Lochter, brandweer, politie en de gemeente Hellendoorn. Reden voor deze samenwerking is het optimaliseren van het bedrijventerrein ‘t Lochter op het terrein van schoon, heel en veilig. Speerpunten in 2020 waren: ■ het uitbreiden van collectieve beveiliging; ■ cameratoezicht; ■ verkeersveiligheid; ■ bewustwording over signalen van ondermijning. Met name voor de realisatie van het cameratoezicht en de verkeersveiligheid is er door de gemeente een aanzienlijke bijdrage geleverd. Vanwege de door corona geldende beperkingen hebben er minder fysieke overleggen plaatsgevonden. Ook is de gezamenlijke schouw komen te vervallen. Toezicht en handhaving Het toezicht op de naleving van regels is belangrijk om de gemeente veilig en leefbaar te houden.

Dat kunnen regels betreffen op bijvoorbeeld het gebied van bouwen (waaronder bouw, sloop en het gebruik van gronden en bouwwerken), milieu (bedrijfsactiviteiten) en openbare orde en veiligheid (overtredingen van de Algemene Plaatselijke Verordening en bijzondere wetgeving zoals transport gevaarlijke stoffen). We zijn hierbij mede afhankelijk van partners waarmee we samenwerken zoals politie, Brandweer Twente en het Waterschap Vechtstromen, dan wel partners waarbij we een deel van de uitvoering hebben ondergebracht zoals de Omgevingsdienst Twente (ODT). Jaarlijks stellen we hiervoor een uitvoeringsprogramma Vergunningen, toezicht en handhaving (VTH) op. In dit programma worden voor de verschillende taakvelden op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving de doelstellingen en prioriteiten beschreven, maar ook de uit te voeren werkzaamheden en welke keuzes daarin worden gemaakt. Daarbij moet opgemerkt dat de beschikbare capaciteit beperkt is; daardoor is er geen sprake van 100 % controle of toezicht. Bovendien zijn niet alle risico’s uit te sluiten en kan er altijd een calamiteit plaatsvinden.

82

Initiatiefnemers/ bouwers/ organisatoren hebben ook altijd een eigen verantwoordelijkheid. Gezien de grote risico’s waren en zijn constructieve veiligheid en brandveiligheid voor ons een speerpunt. Als toezicht leidt tot het handhavend optreden bij geconstateerde overtredingen, dan passen we de landelijke handhavingsstrategie toe. Het afgelopen jaar is anders verlopen dan gepland, omdat we in maart 2020 werden geconfronteerd met het Coronavirus en de maatregelen die vanuit de rijksoverheid en bevoegde gezagen werden opgelegd om de verspreiding van dit virus tegen te gaan. Er geldt sinds maart 2020 een noodverordening en per 1 december 2020 de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19. De genomen maatregelen zijn sterk van invloed geweest op de werkzaamheden van het team Vergunningen, toezicht en duurzaamheid (Vtd) en zullen waarschijnlijk ook van invloed blijven op de werkzaamheden voor het komende jaar. Voor de ondersteuning van toezicht- en handhavingstaken van de Boa’s wordt vanuit het Rijk geld beschikbaar gesteld voor de periode vanaf 15 december 2020 tot en met 30 juni 2021. Momenteel wordt de aanvraag om hierop aanspraak te maken voorbereid en ook kijken we hoe en waarvoor we dit geld kunnen en mogen inzetten. Opvang zwerf- en afstandsdieren In 2020 is het vangen, transporteren, opvangen en verzorgen van zwerf- en afstandsdieren aanbesteed en gegund voor de komende jaren.

Daarmee beschikt de gemeente Hellendoorn weer over structurele invulling van deze dienst. Belangrijke uitgangspunten bij de aanbesteding waren duurzaamheid en dierenwelzijn. Bij de gunning hebben kwalitatieve criteria een grote rol gespeeld. Het met een commerciële partij samenwerken om de dienst te kunnen uitvoeren draagt bij aan global goal 17 – Partnerschappen om doelstellingen te bereiken. Vergaderstructuur In 2020 is een nieuwe vergaderstructuur voor de gemeenteraad ingevoerd. Tot aan de zomer heeft de raad zich verdiept in de verschillende mogelijkheden, o.a. door ervaringen op te halen bij andere gemeenten. Vanaf september werkt de gemeenteraad volgens het nieuwe systeem. Afgesproken is om gedurende een half jaar ervaring op te doen en dan het nieuwe systeem te evalueren. Tot dusver heeft het verruimen van het inspreekrecht tot meer insprekers geleid en ook is gebruik gemaakt van het inspreken op zelf aan te dragen onderwerpen. Ook maakt het systeem een snellere doorlooptijd van besluitvorming mogelijk. Als gevolg van de coronamaatregelen is het ervaring opdoen met andere werkvormen nog niet goed van de grond gekomen. Maar zodra het kan willen we bijvoorbeeld gebruik maken van een een informatiemarkt of gaan we vergaderen op locatie in de verschillende kernen.

Versterking financieel beheer en versterken financieringspositie De begroting voor 2020 was sluitend, mede dankzij de nodige ombuigingen, voortkomend uit het Koersdocument uit 2019. Meerjarig waren er nog tekorten waarbij aangegeven is dat we de herijking van het gemeentefonds wilden afwachten en door wilden gaan met onze lobby richting het Rijk voor een hogere Rijksbijdrage met name op het onderdeel Sociaal domein. We hebben u vanuit de planning & controlcyclus tussentijds op de hoogte gesteld van de (financiële) ontwikkelingen. Daarnaast hebben we tweemaal een crisisrapportage uitgebracht. Voor de ontwikkelingen van de financiën wordt verwezen naar hoofdstuk 2. In het kader van het terugdringen van onze schulden hebben we in 2020 onze leningen bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) geherstructureerd. We hebben al onze BNG-leningen afgelost en omgezet in één geldlening met een looptijd van 25 jaar. Naast dat dit een besparing in de exploitatie met zich mee bracht, is de verhouding tussen afschrijvingen en aflossingen nu redelijk in balans. Tot 2020 liepen deze twee ver uiteen. De aflossingen waren ruim twee keer zo hoog als de afschrijvingen. Bijkomend voordeel is dat we de komende jaren geen leningen meer aan hoeven te trekken en dus ook geen renterisico lopen. Per jaareinde 2020 bedraagt de langlopende schuld € 126 miljoen.

Dat is € 2 miljoen hoger dan aan het begin van 2020. Dit komt door de herstructurering en het feit dat al een lening van € 10 miljoen met uitgestelde stortingsdatum was opgenomen. In het collegeprogramma hebben we als speerpunt opgenomen dat we de langlopende schuld eind 2021 terugbrengen naar € 121 miljoen. Volgens de huidige planning zal de schuld eind 2021 € 120 miljoen bedragen. Eind 2025 ligt de langlopende schuld onder de € 100 miljoen bij ongewijzigd beleid. Voor de lange termijn is de doelstelling een langlopende netto schuldenlast van maximaal 90% van het begrotingstotaal, te behalen in de periode 2030-2034. Ook daarvoor lopen we op schema. Eind 2020 is de langlopende netto schuldenlast 100% van het begrotingstotaal. Eind 2019 was dat nog 122%.

83

Goed is ook om op te merken dat onze liquide middelen (inclusief het schatkistbankieren) zijn opgelopen van € 4,9 miljoen aan het begin van het jaar tot € 22,4 miljoen per jaareinde. Uitkering gemeentefonds De uitkering uit het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente. Veruit het grootste deel betreft de algemene uitkering. Deze bedraagt in 2020 € 48,9 miljoen. Daarnaast is er de integratie-uitkering sociaal domein (€ 5,5 miljoen) voor de onderdelen participatie en voogdij 18 plus. Naast deze uitkeringen ontvingen we nog een bedrag van in totaal € 1,0 miljoen voor 14 decentralisatie-uitkeringen (waarvan vijf betrekking hebben op compensatie als gevolg van corona) en één integratie-uitkering. De afwikkeling van oude jaren leverde een voordeel van € 0,2 miljoen op. De uitkering uit het gemeentefonds komt daarmee in totaal uit op € 55,6 miljoen. In een drietal circulaires (mei, september en december) worden we op de hoogte gesteld van de ontwikkeling van het gemeentefonds. De meicirculaire liet, in tegenstelling tot voorgaande jaren waar het accres negatief uitviel, dit jaar een klein positief verschil zien. In de periode na het verschijnen van de meicirculaire heeft het ministerie van BZK twee brieven verstuurd over het ‘Compensatiepakket coronacrisis medeoverheden’. De eerste is ontvangen eind juni, de tweede eind augustus.

In beide brieven werden bijdragen toegezegd ter compensatie van de kosten die gemeenten maken als gevolg van de coronacrisis. In de septembercirculaire zijn beide brieven financieel verwerkt. De septembercirculaire was, naast het coronapakket, ook positief door een hoger accres, een hogere uitkering door de ruimte onder het BCF-plafond en het vervallen van de opschalingskorting in 2020. De decembercirculaire viel voor het jaar 2020 beperkt negatief uit, met name doordat we de middelen van de Compensatieregeling Voogdij 18+ in 2021 ontvangen in plaats van in 2020. Moties In onderstaande tabel zijn de aangenomen moties en amendementen van 2020 opgenomen.

Moties en Amendementen Raadsvergadering 20-04-2020 12-05-2020 12-05-2020 12-05-2020 02-06-2020 02-06-2020 02-06-2020 02-06-2020 01-09-2020

Amendement over evaluatie financieringspositie Motie beheersverordening over opstarten bestemmingsplan voor toestaan bredere agrarische nevenactiviteiten Motie beheersverordening second opinion inzake agrarisch bedrijf Schanshekweg Amendement over beleid Nieuw Buitengebied Motie verkenning zelf energie opwekken Motie asbest er af, zon er op Motie over warmtescan woningen Motie vreemd aan de orde van de dag over meedenken jongeren in coronatijd Motie vreemd aan de orde van de dag over extra tijd crëeren voor buurtschappen en kernen mbt voorstel energietransitie

22-09-2020 22-09-2020 22-09-2020 20-10-2020 10-11-2020 10-11-2020 10-11-2020 10-11-2020 10-11-2020 10-11-2020 10-11-2020 24-11-2020

Motie over leges gehandicaptenparkeerkaart 2021 Motie vreemd aan de orde van de dag over promotende energiebesparende maatregelen Amendement over gehandicaptenparkeerkaart Motie over zienswijze op de begrotingswijzigingen van OZJT-VTT Motie over nieuwbouw voor starters op de woningmarkt Motie over snellader electrische auto's Motie over pilot voorzieningenwijzer Motie over innovatiefonds Sociaal Domein Motie over begeleiding Wmo-cliënten met psychiatrische achtergrond Motie over OZB verhoging Amendement over verhoging OZB Motie vreemd aan de orde van de dag over rol Stichting Platform Duurzaam Hellendoorn

84

Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2020

Verschil

Rekening 2019

Saldo van baten en lasten Lasten Algemene baten en lasten Bestuurlijke samenwerking en deelnemingen Burgerlijke stand Internationale contacten Ondersteuning veiligheidsketen Onroerende-zaakbelastingen Openbare orde Overige burgerzaken Rampenbestrijding Reisdocumenten Rijbewijzen Uitvoering Wet WOZ Verkiezingen Treasury Gemeenteraad College van B&W Beheer overige gebouwen en gronden Hondenbelasting Handhaving Openbare orde Brandkranen Totaal Lasten

- 207 - 519 - 191 -8 - 2.239 - 18 - 234 - 37 - 49 - 127 - 143 - 389 - 84 68 - 672 - 914 - 369 - 44 - 552 - 20 - 6.746

- 216 - 390 - 188 - 13 - 2.219 - 18 - 285 - 40 - 52 - 155 - 167 - 414 - 48 - 58 - 672 - 914 - 338 - 45 - 555 - 20 - 6.808

- 289 - 438 - 170 -7 - 2.219 - 269 - 49 - 49 - 144 - 161 - 379 - 45 - 44 - 691 - 931 - 319 - 42 - 549 - 21 - 6.816

- 73 N - 48 N 19 V 6V 1V 18 V 17 V - 10 N 2V 11 V 7V 35 V 3V 14 V - 19 N - 17 N 19 V 3V 5V -1N -8N

- 18 - 530 - 182 - 11 - 2.136 - 355 - 51 - 72 - 176 - 164 - 410 - 106 - 253 - 639 - 1.780 - 443 - 36 - 283 - 21 - 7.665

Baten Algemene baten en lasten Burgerlijke stand Onroerende-zaakbelastingen Openbare orde Overige burgerzaken Rampenbestrijding Reisdocumenten Rijbewijzen Uitkering gemeentefonds Uitvoering Wet WOZ Integratie-uitkering sociaal domein Treasury College van B&W Beheer overige gebouwen en gronden Hondenbelasting Handhaving Openbare orde Totaal Baten

92 88 10.217 11 106 104 47.798 11 5.000 574 353 182 53 64.589

43 9.565 5 11 1 76 109 49.936 11 5.752 512 418 182 18 66.639

-0 52 9.691 7 20 1 83 159 50.173 15 5.452 677 342 473 178 11 67.334

-0N 9V 126 V 2V 9V 0V 7V 50 V 237 V 4V - 300 N 166 V 342 V 54 V -4N -7N 695 V

93 59 8.180 44 25 3 148 185 46.699 10 5.049 818 1 357 174 30 61.876

Saldo van baten en lasten

57.842

59.831

60.518

687 V

54.212

Mutatie reserves Toevoegingen

- 253

- 3.730

- 4.148

- 419 N

- 1.333

Onttrekkingen

804

3.357

3.291

- 66 N

3.317

Mutatie reserves

551

- 372

- 857

- 485 N

1.984

58.393

59.459

59.661

202 V

56.196

06 Bestuur, veiligheid en dienstverlening

Resultaat

85

Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Ontwikkeling gemeentefonds Hogere winstuitkeringen en dividenden Onroerende zaakbelasting Uitvoering Wet WOZ Handhaving openbare orde Rijbewijzen Burgerlijke stand Hogere rentebaten (door met name boeterentes ambtenarenhypotheken) Hogere boekwinsten op verkocht vastgoed Lagere storting voorziening dubieuze debiteuren Meer rente toegerekend dan betaald Stelpost onvoorzien Stelpost rijksvoornemens Vrijval voorziening Appa Totaal voordelen

237 V 93 V 126 V 35 V 17 V 50 V 19 V 43 V 72 V 28 V 44 V 40 V 148 V 342 V 1.294 V

Nadelen Bestuurlijke samenwerking en deelnemingen Algemene baten en lasten Storting vrijval voorziening Appa in financieringsreserve Aanslag Vpb - bezwaar tegen gemaakt IU Gemeentefonds Sociaal Domein : compensatieregeling voogdij/18+ in 2021 ipv 2020 Hogere storting bufferreserve wegen boekwinsten Lagere onttrekking generatiepact Totaal nadelen

- 48 N - 342 N - 269 N - 300 N - 77 N - 66 N - 1.102 N

Overige afwijkingen Totaal afwijkingen

10 V 202 V

In de toelichting op het overzicht van baten en lasten van de jaarrekening worden de verschillen nader gespecificeerd en toegelicht.

86

Overhead Bestuurlijk verantwoordelijk: ■ Burgemeester mevr. A.H. Raven ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema

Inleiding In dit programma presenteren we de kosten ten aanzien van overhead. In de paragraaf bedrijfsvoering lichten we de activiteiten betreffende de overhead nader toe.

Kaderstellende nota’s ■ ■ ■

Beleidskader informatieveiligheid (2018/ 18INT00308) Privacy beleid en privacy statement (2018/ 18INT01175) Standpuntbepaling Interbestuurlijk Programma (2018/ 18INT01599)

Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2020

Verschil

Rekening 2019

- 585 - 502 - 5.719 - 1.074 - 1.332 - 14 246 - 2.314 - 70 - 36 - 11.400

- 634 - 445 - 5.515 - 1.013 - 1.514 - 49 247 - 2.452 - 65 - 29 - 11.471

- 531 - 414 - 5.548 - 968 - 1.450 -9 283 - 2.368 - 29 - 21 - 11.055

104 V 31 V - 33 N 45 V 64 V 39 V 37 V 84 V 36 V 8V 415 V

- 588 - 449 - 5.203 - 1.023 - 976 -0 304 - 2.111 - 43 - 16 - 10.105

10 7 1 2 27 46

10 12 -0 2 27 50

22 5 7 3 2 25 65

12 V 5V -5N 3V 0V 1V -2N 15 V

16 25 4 1 21 67

Saldo van baten en lasten

- 11.354

- 11.420

- 10.990

430 V

- 10.038

Resultaat

- 11.354

- 11.420

- 10.990

430 V

- 10.038

99 Overhead Saldo van baten en lasten Lasten Facilitaire zaken Personeel en organisatie Personeel Huisvesting Automatisering Organisatieaangelegenheden Overige ondersteuning Financien en belastingen Communicatie Juridische zaken Totaal Lasten Baten Facilitaire zaken Personeel en organisatie Personeel Huisvesting Overige ondersteuning Financien en belastingen Communicatie Totaal Baten

87

Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Personeel en organisatie Automatiserings- en informatievoorzieningsprojecten Onbestede budgetten op facilitair gebied i.v.m. corona Organisatieaangelegenheden Financiën en belastingen Communicatie Huisvesting Totaal voordelen

31 V 64 V 104 V 37 V 84 V 36 V 45 V 401 V

Nadelen Personeel en organisatie Totaal nadelen

- 33 N - 33 N

Overige afwijkingen

62 V

Totaal afwijkingen

430 V

In de toelichting op het overzicht van baten en lasten van de jaarrekening worden de verschillen nader gespecificeerd en toegelicht.

88

Paragraaf 1: Lokale Heffingen In deze paragraaf geven we verantwoording over het beleid op het gebied van de gemeentelijke belastingen in 2020. Ook krijgt u inzicht in de belastingdruk voor inwoners.

Uitgangspunten en doelstellingen Het is gebruikelijk om de tarieven jaarlijks te verhogen met een inflatiecorrectie. Op basis van de laatste prognoses van het CPB gingen wij bij het opmaken van de begroting 2020 uit van een gewogen gemiddelde van 2,9%. Overwegingen om hiervan af te wijken waren bijvoorbeeld wettelijk vastgestelde tarieven, omvang van de voorzieningen, de mate van kostendekkendheid van een bepaald tarief of de afronding van de tarieven. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsbelasting. Wij gebruiken de opbrengsten om onze kosten voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval te dekken. In 2020 steeg de afvalstoffenheffing met 4,9% ten opzichte van 2019. De basisheffing werd extra verhoogd met € 10,08. De stijging van 4,9% bestond uit 2,9% inflatiestijging en een reële groei van 2%. De stijging van de basisheffing met € 10,08 is opgenomen in het raadsbesluit van 16 januari 2018 en geldt voor de periode 2019-2021 (3 jaren x € 10,08). Meer huishoudens dan verwacht ruilden hun 240 liter restcontainer in voor een container van 140 liter. Dat veroorzaakte een financieel nadeel. Tegelijkertijd zagen we dat de vermindering van de hoeveelheid restafval tegenviel. Daarom moest de basisheffing extra verhoogd worden met € 9,68.

Afvalstoffenheffing Basisheffing 140 liter restcontainer 240 liter restcontainer opslag hoogbouwcomplex *1) opslag recreatiecomplex *2)

2019

2020

€ 119,52 € 62,28 € 105,96 € 68,88 € 113,88

€ 145,68 € 65,40 € 111,24 € 72,36 € 119,52

Lastenstijging (€) € 26,16 € 3,12 € 5,28 € 3,48 € 5,64

Lastenstijging (%) 21,9% 5,0% 5,0% 5,1% 5,0%

*) Omdat de tarieven deelbaar moeten zijn door 12, zien we in bovenstaande tabel een stijging van rond de 5%. Begrafenisrechten De opbrengst van de begrafenisrechten gebruiken wij om de kosten van de begraafplaatsen te dekken. De begrafenisrechten zijn met de inflatiecorrectie van 2,9% verhoogd. Daarnaast is als onderdeel van de ombuigingsopgave besloten om een verhoging met 10% door te voeren.

Begrafenisrechten Aankoop eigen graf Begraven volwassene

2019

2020

€ 2.037,00 € 654,00

€ 2.307,00 € 740,00

Lastenstijging (€) € 270,00 € 86,00

Lastenstijging (%) 13,3% 13,1%

Hondenbelasting Sinds de invoering van deze belastingsoort wordt de opbrengst aangewend ter bestrijding van de overlast door honden en de daaraan direct verwante activiteiten. Ten opzichte van het tarief 2019 werd er voor 2020 een inflatiecorrectie van 2,9% toegepast.

89

Hondenbelasting Per hond Per kennel

2019

2020

€ 72,00 € 360,00

€ 74,00 € 370,00

Lastenstijging (€) € 2,00 € 10,00

Lastenstijging (%) 2,8% 2,8%

Leges Particulieren en bedrijven moeten leges betalen voor individuele dienstverlening van de gemeente. De meeste leges zijn verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,9%. Daarnaast zitten er in de Legesverordening ook nog wettelijke tarieven en maximumtarieven. Ook was er een aantal tarieven dat, vanuit de ombuigingsopgave, meer kostendekkend is gemaakt. Marktprecariobelasting Voor het gebruik van een standplaats op de warenmarkt in Nijverdal moeten de marktkooplieden marktprecariobelasting betalen. De tarieven zijn verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,9%. Gelet op de coronacrisis en de beperkingen die dat opleverde voor de marktkooplieden, hebben de heffingsambtenaar en het college besloten dat de standplaatshouders op de markt een deel van de marktprecariobelasting niet hoefden te betalen. OZB De opbrengst van de OZB is een algemeen dekkingsmiddel. De tarieven van de OZB worden uitgedrukt in een percentage van de WOZ-waarde. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) moeten wij elk jaar alle onroerende zaken taxeren. In de begrotingsvergadering van 5 november 2019 werd afgesproken de OZB-opbrengst voor woningen te laten stijgen met 25% en die van de niet-woningen met 12,5%. Begin 2020 bleek dat er ruimte was om de stijging voor de woningen in 2020 te beperken tot 17,5%. De waardeontwikkeling bedroeg voor woningen 5,7% en voor de niet-woningen 0,7%. 2019

2020

Eigendom Woning Niet-woning

Tariefstijging

Lastenstijging (%)

0,1434% 0,2929%

0,1594% 0,3273%

0,0160% 0,0344%

17,5% 12,5%

Gebruik Niet-woning

0,2389%

0,2670%

0,0281%

12,5%

Onroerende zaak belasting

Reclamebelasting Vanwege de coronacrisis hebben de invorderingsambtenaar en het college besloten dat er in 2020 geen aanslagen reclamebelasting opgelegd worden. Uit de opbrengst van de reclamebelasting wordt normaliter een subsidie verstrekt aan Stichting Promotie Nijverdal. Ook is een gedeelte van de opbrengst bedoeld als bijdrage van de ondernemers aan het Masterplan Centrum Nijverdal. Omdat ook veel activiteiten van de Stichting Promotie Nijverdal vanwege de coronacrisis geen doorgang konden vinden, kon in 2020 worden volstaan met een subsidie van € 27.500,--. Daarvan was € 15.000,-- een gift. De overige € 12.500,-- van de uitgekeerde subsidie vanuit de bijdrage aan het Masterplan moet in de komende jaren worden terugbetaald via de reclamebelasting. Rioolheffing De rioolheffing heeft het karakter van een bestemmingsheffing om collectieve maatregelen te treffen die de gemeente noodzakelijk acht voor een doelmatig werkende riolering en overige maatregelen ten aanzien van afvalwater, hemelwater en grondwater. Met ingang van 2020 is er sprake van een andere vorm van tariefdifferentiatie. De heffing is opgebouwd uit schijven van 500 m3 waterverbruik. Het waterverbruik krijgt de gemeente door van Vitens.

90

Rioolheffing Vastrecht 0-50 m3 Opslag voor elke 50 m3 of deel daarvan boven vastrecht Vastrecht 0 -500 m3 Vastrecht 501 -1000 m3 Vastrecht 1001 -1500 m3 Opslag voor elke hele of gehele schijf van 500 m3 boven 1500 m3

2019 € 191,88 € 37,20

2020

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

€ 240,36 € 332,76 € 1.079,64 € 419,76

n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

4,9% 4,9% 4,9% 4,9%

*) Doordat de vorm van de tariefdifferentiatie is gewijzigd, geeft een lastenstijging in euro’s een verkeerd beeld. Wel is in de programmabegroting 2020 een lastenstijging van 4,9% afgesproken. Toeristenbelasting De opbrengst van de toeristenbelasting wordt door de gemeente gedeeltelijk gebruikt als dekking voor kosten op recreatief gebied. Een ander gedeelte wordt gebruikt als algemeen dekkingsmiddel. De tarieven voor 2020 zijn verhoogd conform de tariefafspraak voor de periode 2019-2023, na een consultatieronde onder de recreatieondernemers die we hebben gehouden in het derde en vierde kwartaal van 2017. Deze tarieven zijn door de raad bekrachtigd in april 2018. Voor de aanbieders van nachtverblijf is geen speciale coronaregeling in het leven geroepen. De toeristenbelasting wordt namelijk opgebracht door de toerist. De recreatieondernemer is slechts een doorgeefluik.

Toeristenbelasting A: nachtverblijf niet vallend onder B, C of D B: woning C: hotel/bed&breakfast D: vaste standplaats

2019

2020

€ 0,73 € 1,13 € 1,74 € 109,50

€ 0,74 € 1,15 € 1,78 € 111,00

Lastenstijging (€) € 0,01 € 0,02 € 0,04 € 1,50

Lastenstijging (%) 1,4% 1,8% 2,3% 1,4%

Vermakelijkhedenretributie De tarieven van de vermakelijkhedenretributie zijn niet aangepast omdat er met de enige belastingplichtige, Avonturenpark Hellendoorn, een convenant gesloten is met een looptijd van 2018 tot en met 2022. Via dit convenant draagt het Avonturenpark bij aan de kosten die de gemeente maakt ten behoeve van het park. Wet waardering onroerende zaken Elk jaar worden alle onroerende zaken binnen de gemeente Hellendoorn opnieuw gewaardeerd. De nieuwe WOZ-waarden werden eind februari 2020 aan de belanghebbenden bekend gemaakt en hadden als waardepeildatum 1 januari 2019. Aanslagheffing gecombineerde aanslag 2020 In totaal zijn er voor belastingjaar 2020 18.778 aanslagen gemeentelijke belastingen verzonden. Hiervan hadden er 17.349 als dagtekening 29 februari 2020 (92,4%). Naar aanleiding van verhuizingen, bezwaarschriften en controles werden er in de loop van 2020 dus nog 1.429 aanslagen opgelegd. Zoals gebruikelijk zijn op het aanslagbiljet de aanslagen afvalstoffenheffing, hondenbelasting, OZB en rioolheffing gecombineerd. Betaling Omdat 68,6 % van de belastingplichtigen een machtiging hebben afgegeven tot automatische incasso, hadden zij tien termijnen om het verschuldigde bedrag te voldoen.

Kwijtschelding 2020 Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen kan worden verleend als de belastingschuldige niet in staat is anders dan met buitengewoon bezwaar de belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen. Van buitengewoon bezwaar is

91

sprake als de middelen om een belastingaanslag te betalen ontbreken en ook niet binnen afzienbare termijn kunnen worden verwacht. Kwijtschelding is alleen mogelijk voor onroerende-zaakbelastingen, riool- en afvalstoffenheffing en hondenbelasting. Bij de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken maakte de gemeente Hellendoorn maximaal gebruik van de haar geboden mogelijkheden, door 100% van de bijstandsnorm aan te merken als kosten van bestaan. Voor AOW-gerechtigden werd een inkomstennorm gehanteerd gelijk aan de toepasselijke netto AOW-bedragen. Verder hielden wij bij de beoordeling van de betalingscapaciteit rekening met de netto kosten van kinderopvang. Om de administratieve lasten voor zowel de inwoner als de gemeente en ook de uitvoeringskosten zo laag mogelijk te houden, maakten wij gebruik van geautomatiseerde kwijtschelding. Het Inlichtingenbureau kreeg van ons een gegevensbestand van belastingplichtigen aan wie in 2019 volledig kwijtschelding is verleend. Het Inlichtingenbureau toetste op basis van gegevensvergelijkingen of de belastingplichtigen voldeden aan de normstelling en in aanmerking kwamen voor automatische kwijtschelding. Daarvan kregen de mensen van ons bericht. Ook als men niet voor automatische kwijtschelding in aanmerking kwam, kreeg men bericht. Op het moment dat die persoon de belastingaanslag 2020 ontving, kon hij of zij alsnog kwijtschelding aanvragen.

Die aanvragen werden uitgebreid getoetst. Over belastingjaar 2020 hebben we in totaal € 192.541,-- kwijtgescholden (2019: € 199.048,00). Oninbaar Als op het gebied van de invordering alle vervolgacties zijn ondernomen en er geen verhaalmogelijkheden meer zijn, worden de desbetreffende posten uit het debiteurenbestand gehaald en oninbaar verklaard. Dit instrument is in de wet vastgelegd en geldt als sluitstuk wanneer invordering niet meer mogelijk blijkt. Door het oninbaar verklaren worden de invorderingsmaatregelen definitief afgerond. De schuld gaat administratief teniet, maar blijft formeel bestaan. Er hoeft echter geen tijd en energie meer te worden gestoken in het invorderen van bedragen die toch niet binnenkomen. Na de oninbaarverklaring wordt de schuld extra-comptabel vastgelegd. De posten worden op een aparte lijst, buiten de financiële administratie om, bijgehouden en vervallen na vijf jaar door verjaring. Op deze manier blijft de invordering zichtbaar voor het geval (gedeeltelijke) invordering plotseling alsnog mogelijk is. De post oninbaarheid hangt veelal samen met faillissementen, vertrekken naar het buitenland waarbij onbekend is waar mensen naar toe zijn gegaan, en dergelijke. Veelal incidentele oorzaken dus. Het gaat hierbij in principe om alle soorten gemeentelijke belastingen, maar de gecombineerde aanslagen en leges vormen de hoofdmoot.

2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

€ 26.709,-€ 31.881,-€ 41.197,-€ 42.403,-€ 49.570,-€ 52.486,-€ 46.939,-€ 45.290,--

In de jaarrekening hebben we op de balans een voorziening dubieuze debiteuren voor vorderingen ouder dan een jaar. Hoe ouder de vordering is, des te hoger het voorziene bedrag. Hoe ziet de belastingdruk er uit? De ontwikkeling van de woonlasten krijgt ieder jaar veel aandacht in de media. Dit komt vooral omdat door lokale afwegingen de stijgingen per gemeente kunnen verschillen. Meer nog dan de hoogte van de lokale lasten, roept ook de variatie tussen gemeenten maatschappelijke weerstand op. Meestal worden enkele cijfermatig aansprekende voorbeelden genoemd, die echter geen beeld geven van de variatie over de gehele linie.

92

Verder is het belangrijk te beseffen dat van elke euro die huishoudens en bedrijven in Nederland aan belastingen en sociale premies betalen, volgens het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) maar 3,4% naar de gemeenten gaat. De gemeentelijke lasten zijn dus minder hoog dan wel eens wordt gedacht. De grote aandacht voor de hoogte van de gemeentelijke belastingen komt vooral door de zichtbaarheid van de heffingen. Provinciaal beeld belastingdruk De meest recente vergelijkende gegevens van gemeenten komen van het landelijke onderzoek van de COELO over 2020. Uit dat overzicht is de volgende tabel samengesteld

Woonlastendruk o.b.v. Coelo: "Atlas van de lokale lasten 2020"

€ 500

€ 550

€ 600

€ 650

€ 700

1 Rijssen-Holten (632) 2 Steenwijkerland (666) 3 Zwolle (682) 4 Dalfsen (694) 5 Kampen (697) 6 Oldenzaal (698) 7 Tubbergen (705) 8 Staphorst (708) 9 Hengelo (729) 10 Raalte (754) 11 Hardenberg (764) 12 Dinkelland (776) 13 Zwartewaterland (777) 14 Hof van Twente (778) 15 Deventer (779) 16 Twenterand (780) 17 Wierden (781) 18 Ommen (781) 19 Borne (813) 20 Enschede (832) 21 Almelo (839) 22 Olst-Wijhe (850) 23 Losser (887) 24 Haaksbergen (898) 25 Hellendoorn (905) GEMIDDELD (737)

€ 750

€ 800

€ 850

€ 900

€ 950

2020 2019

93

Ontwikkeling belastingdruk woningen Door de tariefmaatregelen steeg de belastingdruk (het totaal aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) voor een gemiddeld gezin met 8,0%. De belastingdruk voor een gemiddelde woninghuurder steeg met 0,7%. In het onderstaande overzicht ziet u een vergelijking van de tarieven en aanslagen van de gecombineerde aanslag van 2019 en 2020 en de daarmee samenhangende belastingdruk voor een gemiddeld huishouden in een gemiddelde woning (in eigendom). bedragen x € 1.000 2019

2020

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

Eigenaar en gebruiker OZB eigenaar *1) Afvalstoffenheffing *2) Rioolheffing *3) Woonlasten eigenaar en gebruiker

€ 343,38 € 181,80 € 266,28 € 791,46

€ 403,44 € 211,08 € 240,36 € 854,88

€ 60,06 € 29,28 -€ 25,92 € 63,42

17,5% 16,1% -9,7% 8,0%

Gebruiker Afvalstoffenheffing *2) Rioolheffing *3) Woonlasten gebruiker

€ 181,80 € 266,28 € 448,08

€ 211,08 € 240,36 € 451,44

€ 29,28 -€ 25,92 € 3,36

16,1% -9,7% 0,7%

Woonlasten

*1) Voor het eigendom van een gemiddelde woning met een woningwaarde van € 239.453,- in 2019 en € 253.102,-- in 2020. *2) Standaardcombinatie: basisheffing met een 140 liter restcontainer * 3) Uitgaande van 101 - 150 m3 waterverbruik

Ontwikkeling belastingdruk bedrijven de bepaling van de belastingdruk voor bedrijven spelen slechts twee belastingsoorten een rol, te weten de OZB en de rioolheffing. De afvalstoffenheffing is namelijk alleen maar voor huishoudens. Hieronder ziet u de ontwikkeling in de belastingdruk voor een fictief bedrijf dat in 2010 onroerend goed had met een WOZ-waarde van € 1.000.000,--. Sindsdien hebben we deze waarde verhoogd of verlaagd conform de jaarlijkse gemiddelde marktontwikkeling voor niet-woningen. Daarnaast gaan we uit van een jaarlijks waterverbruik van 1.000 m3. Op basis van dit overzicht steeg de belastingdruk voor dit fictieve bedrijf in 2019 met 2,8%. In 2020 ligt dat percentage ergens tussen de 0,9% en 13%. Doordat we in 2020 een andere tariefdifferentiatie hebben binnen de rioolheffing, is de vergelijking met 2019 moeilijk te maken. In de eerste tabel gaan we uit van een waterverbruik van 1.000 m3. Maar als we uitgaan van 1.001 m3, dan ontstaat de tweede tabel. Het verschil wordt veroorzaakt doordat het nieuwe systeem werkt met grotere belastingschijven en omdat er een belangrijke tariefgrens ligt bij 1.000 m3.

Belastingdruk bedrijven Woz- waarde (fictief bedrijf met een WOZ-waarde van € 1.000.000,-- in 2010) Belastingsoort OZB-eigendom OZB-gebruik Rioolheffing bij 1.000 m3 Belastingdruk

2019

2020

€ 925.304,00

€ 931.781,00

€ 2.710,22 € 2.210,55 € 898,68 € 5.819,45

€ 3.049,72 € 2.487,86 € 332,76 € 5.870,33

94

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

€ 339,50 € 277,30 -€ 565,92 € 50,89

12,5% 12,5% -63,0% 0,9%

Belastingdruk bedrijven Woz- waarde (fictief bedrijf met een WOZ-waarde van € 1.000.000,-- in 2010) Belastingsoort OZB-eigendom OZB-gebruik Rioolheffing bij 1.000 m3 Belastingdruk

2019

2020

€ 925.304,00

€ 931.781,00

€ 2.710,22 € 2.210,55 € 935,88 € 5.856,65

€ 3.049,72 € 2.487,86 € 1.079,64 € 6.617,21

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

€ 339,50 € 277,30 € 143,76 € 760,57

12,5% 12,5% 15,4% 13,0%

Overzicht opbrengsten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2020

Verschil

Rekening 2019

Belastingen Onroerende zaakbelasting gebruikers Onroerende zaakbelasting eigenaren Toeristenbelasting Reclamebelasting Hondenbelasting Marktprecariobelasting Totaal Belastingen

1.506 8.694 447 84 182 34 10.946

1.370 8.178 338 -8 182 23 10.083

1.392 8.299 450 -8 178 22 10.333

22 V 121 V 112 V -0N -4N -1N 251 V

1.188 6.992 488 86 174 28 8.958

Heffingen Rioolheffing Afvalstoffenheffing Totaal Heffingen

4.481 3.274 7.755

4.275 3.274 7.550

4.265 3.264 7.529

- 10 N - 10 N - 20 N

4.358 3.000 7.358

Rechten Secretarieleges burgerzaken Begrafenisrechten Overige leges en rechten Totaal Rechten

309 411 799 1.519

239 411 1.252 1.902

313 452 1.649 2.413

74 V 41 V 397 V 512 V

417 397 793 1.607

Totaal lokale heffingen

20.220

19.534

20.276

742 V

17.923

Lokale heffingen

Kostenonderbouwing De paragraaf Lokale heffingen geeft inzicht in de mate van kostendekkendheid van heffingen, zodat er een uitspraak kan worden gedaan of de tarieven al dan niet (meer dan) kostendekkend zijn. Het betreft de volgende heffingen: leges, afvalstoffenheffing, rioolheffing en begrafenisrechten. De nieuwe regels die in het Besluit Begroting en Verantwoording zijn opgenomen vereisen inzicht in op welke manier bij de berekening van tarieven van heffingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn, is bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden. Verder wordt informatie gegeven over de beleidsuitgangspunten en hoe die gehanteerd zijn bij de tariefstelling. Leges De legesverordening bestaat uit drie delen (zogeheten titels) die vervolgens weer zijn opgebouwd uit hoofdstukken. Bij de legesverordening is het in het nieuwe BBV vereist dat de kostendekkendheid per hoofdstuk in beeld wordt gebracht.

95

In onderstaande tabellen is de kostendekkendheid opgenomen van betreffende heffingen conform het nieuwe BBV. Het bepalen van de mate van kostendekkendheid is een continu proces. Als algemeen beleidsuitgangspunt streven we naar 100% kostendekkendheid. Hieronder wordt de kostendekkendheid per titel nader toegelicht. Bij de leges is kruissubsidiëring toegestaan; dit betekent dat de legesverordening kostendekkend moet zijn, maar dat er op onderdelen wel meer dan kostendekkende tarieven mogen worden gerekend, mits dit gecompenseerd wordt doordat andere tarieven juist niet geheel kostendekkend zijn. Titel 1 – Algemene dienstverlening We streven naar 100,0% kostendekkendheid, maar zijn hierin beperkt door de gemaximeerde legestarieven vanuit het Rijk. Zie hieronder de mate van kostendekkendheid voor de leges burgerzaken. bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid leges Titel 1: Algemene Dienstverlening

Primitieve Begroting

Rekening 2020

Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten

718 718

643 643

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

200 22 223

206 18 224

Totale kosten taakveld

941

866

Totale opbrengsten heffing

291

357

31,0%

41,2%

Dekkingspercentage rioolheffing

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

Titel 2 – Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Het grootste gedeelte van de kosten en opbrengsten binnen titel 2 heeft betrekking op de kosten en opbrengsten van de Omgevingsvergunning. bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid leges Titel 2: Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning

Primitieve Begroting

Rekening 2020

1.199 1.199

1.048 1.048

340 84 424

394 65 459

Totale kosten taakveld

1.623

1.507

Totale opbrengsten heffing

1.167

1.514

Dekkingspercentage rioolheffing

71,9%

100,4%

Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

96

Titel 3 – Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn Titel 3 vormt een klein gedeelte van onze legesinkomsten. Het gaat hier voornamelijk over drank- en horecavergunningen en de APV. De kosten zijn vele malen hoger dan de leges die we ontvangen. bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid leges Titel 3: Europese dienstenrichtlijn

Primitieve Begroting

Rekening 2020

Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten

205

131

205

131

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

62 17 79

68 11 79

Totale kosten taakveld

284

210

Totale opbrengsten heffing

17

11

6,0%

5,1%

Dekkingspercentage rioolheffing

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

Afvalstoffenheffing In zijn algemeenheid is de afvalstoffenheffing volledig bedoeld om de kosten van afvalinzameling te dekken. We gebruiken de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing om schokken in de tarieven op te vangen. De voorziening is de afgelopen jaren opgebouwd uit de ontvangen heffingen, maar in 2020 hebben we € 521.000,-- uit de voorziening moeten halen. bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Rekening 2020

3.339 183 - 1.027 2.494

3.407 172 - 807 2.772

513 452 964

509 506 1.015

Totale kosten taakveld

3.459

3.787

Totale opbrengsten heffing

3.282

3.266

Dekkingspercentage rioolheffing

94,9%

86,2%

Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Taakveld Straatreiniging - 1/3 deel naar Afval Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

97

Rioolheffing De rioolheffing willen we ook niet meer dan kostendekkend laten zijn. Het overschot of tekort dient om toekomstige schommelingen van de heffing te beperken. In 2019 hebben we bijna € 555.000,-- toe kunnen voegen aan de voorziening egalisatie rioolheffing. bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Rekening 2020

3.024 183 - 21 3.185

2.723 172 - 102 2.793

581 364 945

581 340 921

Totale kosten taakveld

4.130

3.714

Totale opbrengsten heffing

4.489

4.269

Dekkingspercentage rioolheffing

108,7%

114,9%

Berekening kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Taakveld straatreiniging - 1/3 deel naar Rioleringen Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

Begrafenisrechten De opbrengst van de begrafenisrechten ligt in 2020 duidelijk hoger dan geraamd, maar is niet kostendekkend. De heffing dekt nu 81% van de kosten.

bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid begrafenisrechten

Primitieve Begroting

Rekening 2020

415 415

422 422

Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

121

135

121

135

Totale kosten taakveld

536

558

Totale opbrengsten heffing

411

452

76,6%

81,0%

Dekkingspercentage rioolheffing

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

98

Samenvatting kostendekkendheid bedragen x € 1.000 Kostendekkendheid heffingen Rioolheffing Afvalstoffenheffing Begrafenisrechten Leges titel 1 Leges titel 2 Leges titel 3

Lasten taakveld

Overhead

BCF /BTW

Totaal lasten

Leges

Andere inkomsten

Dekkings %

2.895 3.579 422 643 1.048 131

581 509 135 206 394 68

340 506 18 65 11

3.816 4.594 558 866 1.507 210

4.269 3.266 452 357 1.514 11

102 807 -

115% 86% 81% 41% 100% 5%

8.718

1.894

939

11.551

9.868

909

93%

99

Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Risicomanagement is het proces waarbij de organisatie continu en systematisch doorlopen wordt op risico’s, met als doel de gevolgen ervan te voorkomen of te bestrijden en de positieve effecten ervan te benutten of te versterken. Met andere woorden: risicomanagement is gericht op het voorkomen, vermijden of verkleinen van risico’s. De twee meest gebruikte toepassingen van risicomanagement zijn sturen op risico’s en beheersen van risico’s.

In deze paragraaf brengen wij de risico’s in beeld die van invloed zijn op onze bedrijfsvoering (organisatiebreed) en verantwoorden we de maatregelen die we treffen om de risico’s beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico’s zijn we in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze organisatie, het zogenaamde weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen kunnen we bepalen door onderstaande stappen te doorlopen: 1. Een inventarisatie van de risico’s (risicoprofiel) 2. Benodigde weerstandscapaciteit 3. Beschikbare weerstandscapaciteit 4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Ook wordt in deze paragraaf ingegaan op de financiële kengetallen. Deze geven een aanvullend inzicht in de weeren wendbaarheid van de gemeente en hoeveel financiële ruimte er is om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken.

1. Risicoprofiel Aan de hand van de risico-inventarisatie is een risicoprofiel opgesteld. Periodiek worden de risico’s van de organisatie doorlopen en waar nodig opnieuw beoordeeld. Momenteel zijn in totaal 122 risico’s in het systeem ingebracht. In het onderstaand overzicht presenteren we de 10 belangrijkste risico’s met de hoogste impact op de benodigde weerstandscapaciteit. De impact van de overige risico’s nemen we mee in het totaal van de benodigde weerstandscapaciteit.

Nr.

Risico

Gevolgen

Maatregelen

R8

Verminderde afname bouwgrond bedrijventerrein 't Lochter III

Financieel - Gezamenlijk risico marktpartijen Actief - Extra acquisitie en op maat gesneden (60%) en gemeente (40%). Publiekrechtelijke grondaanbieding aan potentiële gegadigden. afspraken werken privaatrechtelijk door. Minder opbrengsten dan begroot. Investeringen zijn (groten)deels al gedaan door o.a. grondverwerving, voorbereidingskosten etc. Hierdoor zou een (voor de gemeente) verliesgevende exploitatie kunnen ontstaan.

bedragen x € 1.000 Financieel gevolg Invloed Kans (max.) 40% € 2.500 9,6%

Impact Continuïteit - Bij forse verliezen moeten keuzes worden gemaakt om de consequenties in de begroting op te vangen. Imago - Ontwikkeling terrein laat langer op zich wachten. Het terrein ligt langer braak, waardoor de gewenste uitstraling/aantrekkelijkheid minder wordt. R179 Corona-crisis externe effecten (samenleving, verbonden partijen, inkomsten rijk en derden)

R54

Daling uitkering gemeentefonds

Financieel - Vanuit de samenleving wordt om financiële hulp gevraagd. Daarbij is onzeker in hoeverre dit wordt gecompenseerd door het rijk of de provincie. Imago - Zorgdragen voor communicatie en vangnet bij onrust als aantallen besmettingen stijgen Financieel - De uitkering van het gemeentefonds Actief - Het opnemen van een voorzichtigheid in kan gedurende het begrotingsjaar wijzigen. Bij de raming van het gemeentefonds. een daling heeft dit effect op de lopende Suggestie - Op de voet volgen van de begroting en zijn direct ombuigingen nodig. ontwikkelingen, zodat je maximale reactietijd Ook heeft een daling impact op de opvolgende hebt om zelf de gevolgen te kunnen sturen. jaren. Ook dan zijn bezuinigingen nodig, maar Suggestie - Lobby in samenwerking met andere daarvoor hebben we langer de tijd. gemeenten en VNG.

Impact Continuïteit - Voorzieningenniveau wordt verlaagd.

100

70%

€ 1.000

9,4%

70%

€ 1.000

6,3%