Bijlage 10 Recreatieschap Twente - Jaarstukken 2025
Tekst van het document
2025
Jaarstukken
Jaarstukken 2025
1. Voorwoord Beste lezer, In 2025 heeft Recreatieschap Twente opnieuw belangrijke stappen gezet in het versterken van de interne organisatie en het optimaliseren van werkprocessen. Deze inspanningen sloten aan bij de eerder ingezette koers om een toekomstbestendige, wendbare organisatie te bouwen die binnen de beschikbare middelen maximale maatschappelijke waarde creëert voor de veertien Twentse gemeenten. De in 2024 vastgestelde visies voor zowel de recreatieparken als de Routenetwerken Twente vormden daarbij een stevig fundament voor verdere ontwikkeling. Verbeterde inkoop en processen In 2025 kon Recreatieschap Twente voortbouwen op eerdere successen qua inkoop. Door aanbestedingen gezamenlijk en strakker te organiseren, werd substantieel meer grip verkregen op kosten, planning en kwaliteit. Deze efÏciëntieslag leidde tot meer transparantie, betere taakverdeling en een professionelere samenwerking met marktpartijen, alles gericht op een duurzaam en toekomstbestendig beheer van de recreatieparken en de routenetwerken. Sterkere positie na ontvlechting Regio Twente Sinds de ontvlechting uit Regio Twente werkt het Recreatieschap met een compacte, maar zeer toegewijde organisatie. In 2025 werd duidelijk dat deze structuur, in combinatie met de focus op twee organisatieonderdelen, recreatieparken en de Routenetwerken Twente, tot meer helderheid, kracht en eenvoud leidt.
Ondanks dat het een relatief kleine gemeenschappelijke regeling betreft, staat er een hecht, betrokken en deskundig team dat met trots werkt aan recreatie, natuurbeleving en 11.500 km aan routes in Twente. Ontwikkelingen in de recreatieparken In 2025 werden zichtbare stappen gezet op de drie grote recreatieparken: Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld. Zo werd bijvoorbeeld gestart met de aanleg van een nieuwe natuurlijke speeltuin op Het Lageveld en verbeterden diverse voorzieningen op de parken om bezoekers meer comfort en beleving te bieden. Daarmee onderstreepte Recreatieschap Twente ook in 2025 de ambitie om hoogwaardige en toegankelijke recreatie mogelijk te maken voor alle inwoners van Twente en de bezoekers die ons mooie Twente komen ervaren. Daarnaast werden nieuwe statiegeldautomaten geplaatst op alle drie de parken om duurzaamheid, afvalscheiding en een schonere buitenruimte te bevorderen, een initiatief dat enthousiast werd ontvangen door bezoekers en past binnen de bredere duurzaamheidsdoelen van de organisatie. Versterking en doorontwikkeling Routenetwerken Twente Het jaar 2025 stond tevens in het teken van doorgroei en kwaliteitsverbetering van de routenetwerken. Na de opwaardering in 2024 werd in 2025 gewerkt aan verdere professionalisering, classificatie en beleving van de routes.
Het streven naar zogeheten belevenisnetwerken, waarin routes worden gekoppeld aan natuurervaring, cultuur en belevingsobjecten, kreeg steeds concretere vorm. Ook liepen in 2025 diverse projecten om de infrastructuur te verbeteren, waaronder een grote kwaliteitsslag in bewegwijzering, veiligheid en onderhoud. Deze projecten worden uitgevoerd in samenwerking met gemeenten, aannemers, vrijwilligers en partners zoals Coöperatie Centroide, waarmee een nieuwe meerjarige samenwerking middels een aanbesteding werd bekrachtigd. Samen vooruit De solide basis die in 2025 verder werd gelegd, maakt het mogelijk om in de jaren daarna gericht te investeren in recreatieve voorzieningen, duurzame routestructuren en de brede recreatieve kwaliteit van Twente. Het jaar bevestigde opnieuw de kracht van de samenwerking tussen de veertien gemeenten, de professionals van het Recreatieschap, de vele vrijwilligers, de ondernemers op de recreatieparken en de betrokken partners in de regio. Samen zorgen zij ervoor dat Twente een gastvrije, gezonde en aantrekkelijke recreatieregio blijft. Met vriendelijke groet, Bart-Jan Harmsen, Secretaris/directeur Recreatieschap Twente
2
Jaarstukken 2025
Inhoudsopgave 1.Voorwoord 2.Jaarrekening in één oogopslag 3.Inleiding 4.Programmaverantwoording 4.1.Programma Vrijetijdseconomie 4.2. Programma Recreatieve Voorzieningen 5.Paragrafen 5.1.Weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.2.Financiële Kengetallen 5.3.Onderhoud kapitaalgoederen 5.4.Bedrijfsvoering 5.5.Verbonden partijen 5.6.Financiering 5.7.Openbaarheidsparagraaf 6.Specificatie herkomst baten en besteding lasten 7.Jaarrekening 8.Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 8.1.Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening
2 4 6 8 8 9 17 17 19 20 22 24 24 26 29 31 31 32
8.2. Wet Normering Topinkomens 8.3. Rechtmatigheidsverantwoording 9.Balans en de toelichting 9.1.Balans per 31-12-2025 9.2. Grondslagen voor resultaat en waardebepaling 9.3. Toelichting op de balans per 31-12-2025 10.Overige gegevens Controleverklaring accountant Bijlagen Bijlage 1 Totaal begrote gemeentelijke bijdrage en resultaat 2025 per gemeente Bijlage 2 Aard en reden reserves
40 41 43 43 44 46 52 52 53 53 54
8.1.1. Analyse van de belangrijkste ontwikkelingen die het resultaat hebben veroorzaakt. 8.1.2. Analyse op afwijkingen tussen de begroting en het overzicht van baten en lasten 8.1.3. Analyse begrotingsrechtmatigheid 8.1.4. Overzicht van begrote en gerealiseerde baten en lasten per taakveld
3
32 34 37 39
Jaarstukken 2025
2. Jaarrekening in één oogopslag Baten en Lasten op hoofdlijnen De jaarrekening geeft een overzicht van alle uitgaven en inkomsten in 2025. De inkomsten bestaan onder meer uit: • • • • • •
producten die gefinancierd worden via de gemeentelijke bijdrage; Bijdragen van andere overheden voor diverse projecten; inkomsten uit betaald parkeren op de recreatieparken; inkomsten uit huur- en erfpachtopbrengsten; inkomsten uit evenementen; Overige opbrengsten, zoals de verkoop van routekaarten, houtopbrengsten, kleinschalige activiteiten en doorberekende kosten en uren.
Baten Gemeentelijke bijdrage Gemeentelijke bijdrage in projecten Parkeergelden Huur- en erfpachtopbrengsten Overige opbrengsten Evenementen Rente Overige inkomsten Bijdrage overige Overheid Storting reserve Totaal
Bedrag (x €1.000)
Lasten
Bedrag (x € 1.000)
4.126 1.013 534 497 178 112 57 42 35 15 6.607
Salarissen en overige vergoedingen Onderhoud Inhuur en tijdelijk Dotaties reserves Subsidies en overdrachten Afschrijvingen Gebouwen, terreinen en voertuigen Overige kosten Dotaties voorzieningen Rente Verzekeringen ICT
1.455 1.305 874 868 757 405 371 198 173 95 63 43
Totaal
6.607
4
Jaarstukken 2025
Ontwikkeling begroting 2025 De programmabegroting 2025 is in juli 2024 door het bestuur vastgesteld. In 2025 is gewerkt aan het verder uitwerken van de financieringssystematiek, onder meer in relatie tot het mogelijk onderbrengen van het onderhoud van gemeentelijke fietspaden bij het Recreatieschap. Daarnaast is de huidige werkwijze rond het programma vrijetijdseconomie kritisch geëvalueerd. Hieronder treft u een overzicht aan van het gerealiseerde resultaat per programma. Totaal baten
Totaal lasten
Gem. bijdrage
Gereal. saldo van baten en lasten
Recreatieve Voorzieningen Vrije tijdseconomie
2.466 -
4.991 748
3.378 748
852 0-
852-
00-
-
00-
Gereal. resultaat
2.466
5.740
4.126
852
852-
0-
-
0-
Programma's bedragen X € 1.000
Resultaat Saldo Mutatie na reguliere Gereal. Mutatie reserves mutatie resultaat reserves (egal. res.) reserves
Resultaat 2025 Het gerealiseerde resultaat bedraagt ongeveer € -53,-. In de jaarrekening is een gedetailleerde analyse opgenomen van de afwijkingen.
Beleidsindicatoren Indicator
Realisatie
Primaire begroting
2025
2025
Formatie/Bezetting in fte per 1.000 inwoners
0,03
Apparaatskosten in kosten per inwoner Externe inhuur als % kosten van totale loonsom plus kosten inhuur externen
€ 3,94
Overhead in % van totale lasten
Realisatie Realisatie Realisatie
2024
2023
2022
0,02
0,03
0,03
3,82
€ 4,08
€ 4,50
28,8%
4,7%
43,4%
34,4%
35,6%
13,9%
16,4%
14,2%
17,3%
16,8%
€
0,03 €
3,14
Toelichting De apparaatskosten vallen iets hoger uit dan begroot, voornamelijk door stijgende kosten voor met name energie en software. De externe inhuur ligt boven het begrote niveau doordat er veel inzet vanuit voornamelijk Centroide is geweest. De overhead is lager dan voorzien doordat de totale omvang van de begroting is opgehoogd door de incidentele bijdrage van de 14 gemeenten met betrekking tot de beschoeiing.
5
Jaarstukken 2025
3. Inleiding Voor u liggen de jaarstukken van Recreatieschap Twente. Hierin beschrijven we hoe het afgelopen jaar verlopen is, zowel wat betreft de beleidsuitvoering als de bijbehorende financiële effecten. De jaarstukken zijn conform de meest recente ontwikkelingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) als volgt onderverdeeld: Programmaverantwoording Jaarverslag Paragrafen Jaarstukken Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting
Jaarrekening Balans en toelichting Figuur 1 indeling jaarstukken
Conform het bovenstaande overzicht bestaan de jaarstukken uit twee onderdelen: • Het jaarverslag, met daarin de programmaverantwoording en de paragrafen • De jaarrekening, met het overzicht van baten en lasten en de balans, inclusief de bijbehorende toelichtingen
Jaarverslag Programmaverantwoording In dit hoofdstuk lichten we per programma toe welke activiteiten in 2025 zijn uitgevoerd en in welke mate deze hebben bijgedragen aan het realiseren van onze ambities en de ontwikkeling van de bijbehorende indicatoren. De programmaverantwoording is opgebouwd rond de drie W-vragen:
Wat hebben we bereikt? Hier beschrijven we in hoeverre het gewenste resultaat is gerealiseerd.
Wat hebben we hiervoor gedaan? In dit onderdeel worden de projecten, activiteiten en kernindicatoren toegelicht die zijn ingezet om de ambities te behalen.
Wat heeft het gekost? Hier worden de financiële effecten weergegeven. We maken onderscheid tussen de begrote baten en lasten vóór wijziging, na wijziging en de daadwerkelijk gerealiseerde baten en lasten. Om de programmaverantwoording snel en overzichtelijk te kunnen doorlopen, maken we gebruik van een verkeerslichtrapportage die rechts naast de ambities is opgenomen. De kleurcodering wordt als volgt toegepast: • • •
6
Groen: de prestaties voldoen aan of overtreffen wat in de programmabegroting is opgenomen. Oranje: de prestaties zijn gedeeltelijk gerealiseerd. Rood: de prestaties zijn niet gerealiseerd.
Jaarstukken 2025
Voor een uitgebreide toelichting op de te bereiken ambities en de geplande activiteiten verwijzen wij naar de Programmabegroting 2025.
Paragrafen In de paragrafen worden de onderwerpen behandeld die essentieel zijn voor inzicht in de beleidslijnen zoals opgenomen in de programmabegroting. De nadruk ligt hierbij op de belangrijkste beheersprocessen en het onderliggende beleid. De verantwoording heeft betrekking op de volgende beheersmatige thema’s: • • • • •
weerstandsvermogen en risicobeheersing; onderhoud kapitaal goederen; verbonden partijen; bedrijfsvoering; financiering;
Jaarrekening Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting Dit hoofdstuk bevat diverse financiële overzichten met vergelijkende cijfers. Hier presenteren we de gegevens die in de programmaverantwoording onder “Wat heeft het gekost?” zijn opgenomen, aangevuld met enkele verplichte financiële overzichten.
Balans en toelichting Het laatste onderdeel gaat in op onze financiële positie, aan de hand van de balans en de daarbij behorende toelichting. Wij wensen u veel leesplezier!
7
Jaarstukken 2025
4. Programmaverantwoording 4.1.
Programma Vrijetijdseconomie
In 2025 heeft Twente Marketing voortgebouwd op het fundament dat in 2023 is gelegd om de ambitie uit de visie 'Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030' te realiseren. Dit jaar markeerde een verdere integratie van de vrijetijdseconomie binnen de bredere economische strategie van Twente, waarbij recreatie en toerisme niet langer als afzonderlijke sectoren worden beschouwd, maar als integraal onderdeel van de economie. De focus is verschoven van louter toeristische promotie naar een holistische benadering waarin de vrijetijdseconomie bijdraagt aan de grote maatschappelijke opgaven van Twente. Twente Marketing fungeert als ‘destinatiemanagementorganisatie’ die samenwerking stimuleert tussen diverse sectoren en stakeholders. De nadruk ligt op het verbeteren van het leef- en vestigingsklimaat voor huidige en toekomstige inwoners, met bezoekers als katalysator voor positieve ontwikkelingen. Het aantrekken van doelgroepen die economische en sociale waarde toevoegen, zoals millennials, is hierbij essentieel om aan te sluiten op de mogelijke schaalsprong die Twente gaat doormaken. Deze strategische koers draagt bij aan het verhogen van het 'Bruto Twents Geluk' en versterkt de identiteit en trots van de regio.
Door verhalen over het rijke verleden van Twente, zoals die van de Tubantia en de textielindustrie, te ontsluiten en te verbinden, wordt een aantrekkelijk vrijetijdsaanbod gecreëerd voor zowel bewoners als bezoekers, waarmee we ook de Tukkertrots verhogen.
Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030 Programma Gastvrij Overijssel 2020-2023 Marketingcommunicatieplan Marketing Oost/Twente Marketing ‘Stimulatie van de vrijetijdseconomie Twente’
Vastgesteld door Bestuur Recreatieschap Twente/Twente Marketing Provinciale Staten Bestuur Recreatieschap Twente
Datum vaststelling 30 september 2022 3 juni 2020 18 januari 2022
Realisatie ambities Wat hebben we bereikt? In 2025 kende de toeristische sector van Twente een stabiele groei van 3,2% ten opzichte van 2024. Deze groei in overnachtingen komt zowel door Nederlandse als door buitenlandse toeristen. Zo steeg de binnenlandse markt met 3,3% en de buitenlandse markt met 2,5% ten opzichte van 2024. De groei in 2025 is met name toe te schrijven aan de forse groei van het aantal overnachtingen op kampeerterreinen. Deze stegen met 14,3% tot meer dan 1,1 miljoen overnachtingen in Twente. Bij de hotels is er een kleine daling (2,1%), dit volgt echter na een sterke groei in 2024 t.o.v. 2023 (+18,1%). De groei aan overnachtingen zorgt, samen met stijgende prijzen, voor een groei van de toeristische bestedingen in Twente tot ruim 300 miljoen Euro. Door de samenwerking tussen overheden en ondernemers blijft Twente zich ontwikkelen als vrijetijdsbestemming. Gezamenlijke investering en de gezamenlijke aanpak op het gebied van branding,
8
Jaarstukken 2025
aanbodontwikkeling, destinatieontwikkeling en data en onderzoek maken we samen Twente (nog) aantrekkelijker voor de gast en inwoner.
Wat hebben we hiervoor gedaan? In 2025 hebben we verdere stappen gezet in de implementatie van de nieuwe positionering “Vrij zijn in Twente” binnen onze marketing- en communicatieactiviteiten. Na de eerste aanpassingen in, zoals het opnieuw ontwikkelen van basismiddelen en de eerste online activatie, hebben we dit jaar de campagne verder uitgerold en versterkt via gerichte social media-acties en samenwerkingen met regionale en landelijke partners. In 2026 herijken we deze koers en proberen we het merk Twente beter te laden, zodat deze herkenbaarder is en beter aansluit bij de wensen van ondernemers, lokale toeristische bureaus en onze inwoners. Om deze ontwikkeling duurzaam voort te zetten, blijven we ons richten op de uitgangspunten van Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030 zoals deze zijn vastgesteld door het bestuur. Deze visie blijft leidend bij het aanscherpen van onze strategie en het verder positioneren van Twente als aantrekkelijke bestemming voor zowel bewoners als bezoekers, waarbij we ook samenwerken met alle andere betrokken partners, zoals de Gastvrij Twente en de Twente Board.
Overzicht van baten en lasten Vrijetijdseconomie
Bedragen in x € 1.000
Programma excl. Overhead Overhead Subtotaal incl. Overhead Treasury Gemeentelijke bijdrage Subtotaal incl. algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Totaal incl. mut. reserves
Realisatie
Begroting na wijziging
Begroting voor wijziging
2025
2025
2025
Baten Lasten
Saldo
Baten Lasten
Saldo
Baten Lasten
Saldo
0 0 0 0 748
748 0 748 0 0
-748 0 -748 0 748
0 0 0 0 748
748 0 748 0 0
-748 0 -748 0 748
0 0 0 0 748
748 0 748 0 0
-748 0 -748 0 748
748 0 748
748 0 748
0 0 0
748 0 748
748 0 748
0 0 0
748 0 748
748 0 748
0 0 0
4.2. Programma Recreatieve Voorzieningen In 2025 is Recreatieschap Twente uitgegroeid tot een organisatie met een duidelijk ingerichte structuur, bestaande uit twee stevige organisatieonderdelen: de Recreatieparken en de Routenetwerken Twente. Deze structuur sluit aan op de in 2024 vastgestelde visies voor beide domeinen en vormt de basis voor verdere professionalisering en ontwikkeling. Het afgelopen jaar is bovendien het HR21‑traject afgerond, waarbij functie-indelingen en waarderingen zijn gemoderniseerd en aangepast aan de nieuwe organisatiestructuur. Alle posities zijn inmiddels ingevuld en medewerkers hebben hun plek gevonden binnen de organisatie. Dit heeft geleid tot meer duidelijkheid, stabiliteit en slagkracht in de organisatie, wat essentieel is voor een toekomstbestendig Recreatieschap. In 2025 werd verder gewerkt aan een efÏciëntere en transparantere inrichting van het inkoopproces. Door gezamenlijke en strakker georganiseerde aanbestedingen kreeg het Recreatieschap meer grip op kosten, kwaliteit
9
Jaarstukken 2025
en planning. Het resultaat is een professionelere werkwijze, betere taakverdeling en een duidelijker overzicht van contracten en verantwoordelijkheden. Sinds de ontvlechting van Regio Twente heeft Recreatieschap Twente zich ontwikkeld tot een compacte, daadkrachtige en flexibele organisatie. In 2025 werd zichtbaar dat deze structuur werkt: er staat een gemotiveerde en deskundige groep medewerkers die, ondanks de omvang van de organisatie, grote impact heeft op recreatie, natuurbeleving en regionale samenwerking. Ontwikkelingen op de recreatieparken Op Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld vonden in 2025 zichtbare verbeteringen plaats. Zo startte onder andere de aanleg van een nieuwe natuurlijke speeltuin op Het Lageveld, waardoor gezinnen nog meer mogelijkheden krijgen om samen van de natuur te genieten en wat uiteindelijk zal bijdragen aan een jaarrond bezoek op de parken. Daarnaast werden op alle drie de parken statiegeldautomaten geplaatst, met als doel afvalscheiding te stimuleren, zwerfafval te verminderen en de parken duurzamer en schoner te houden. Deze stap past in de bredere duurzaamheidsambities van Recreatieschap Twente en werd positief ontvangen door bezoekers. In 2025 is bovendien een belangrijke verdere stap in de elektrificatie van het wagenpark gezet. De bedrijfsvoertuigen die op de recreatieparken worden ingezet, zijn inmiddels volledig elektrisch.
Dankzij de combinatie met de reeds aanwezige zonnepanelen op de bedrijfsgebouwen kunnen deze voertuigen grotendeels op lokaal opgewekte duurzame energie rijden. Dit vermindert emissies, verlaagt operationele kosten en draagt direct bij aan de bredere doelstelling om de recreatieparken steeds toekomstbestendiger, schoner en energiezuiniger te maken. Doorontwikkeling van Routenetwerken Twente Het jaar 2025 stond tevens in het teken van verdere versterking van de Routenetwerken Twente. Na de in 2024 ingezette opwaardering werd gewerkt aan het uitrollen van belevingsnetwerken, waarin routes worden verrijkt met cultuurhistorie, natuurervaringen en belevingsobjecten. Het netwerk beoogt een hoogwaardige wandel‑, fiets‑, MTB‑ en ruiterervaring te bieden binnen een robuust en toekomstbestendig routestelsel. Tegelijkertijd liepen meerdere grote onderhouds‑ en kwaliteitsprojecten, zoals verbeterde bewegwijzering, veiligheidsmaatregelen en een brede kwaliteitsslag in de route-infrastructuur. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd in intensieve samenwerking met gemeenten, aannemers, vrijwilligers en partners zoals Coöperatie Centroide, waarmee in 2024 een meerjarige raamovereenkomst werd ondertekend.
Samen sterker de toekomst in Met de afgeronde organisatieverandering, het afgeronde HR21‑traject en de succesvolle inrichting van twee duidelijke organisatieonderdelen staat Het Recreatieschap Twente er goed voor. De samenwerking met veertien gemeenten, de inzet van professionals en de betrokkenheid van honderden vrijwilligers zorgen ervoor dat Twente een aantrekkelijke, gastvrije en gezonde recreatieregio blijft. Deze stevige basis maakt het mogelijk om ook de komende jaren gericht te investeren in recreatieve voorzieningen, duurzame route-infrastructuren en de brede recreatieve kwaliteit van de regio. We blijven ons inzetten voor de kwaliteit en beleving van onze voorzieningen en danken de veertien Twentse gemeenten, de vele vrijwilligers, de ondernemers op onze recreatieparken en de miljoenen bezoekers die jaarlijks genieten van onze prachtige recreatiegebieden en de vele mooie routes in Twente. Of men nu wandelt, fietst, op de mountainbike zit of te paard onderweg is: het is iets om samen trots op te zijn.
10
Jaarstukken 2025
Kader stellende beleidsnota’s Beleidsnota
Vastgesteld door
Datum vaststelling
Visie Routenetwerken Twente
Bestuur Recreatieschap Twente
7 december 2022
Visie Recreatieparken Twente
Bestuur Recreatieschap Twente
8 februari 2024
Koersdocument Recreatieschap
Bestuur Recreatieschap Twente
4 april 2024
Realisatie ambities Status Laagdrempelige en aantrekkelijke recreatieparken aanbieden voor onze eigen Tukkers en toeristen die Twente bezoeken. Drie prachtige recreatieparken waar de Twentse inwoner van geniet en trots op kan zijn. Van en voor de Tukker. Wat hebben we bereikt?
Uit een eerder bezoekersonderzoek (2022) is gebleken dat de drie Twentse recreatieparken gezamenlijk circa 1,5 miljoen bezoeken per jaar trekken. Ook in 2025 blijkt dat de populariteit van Het Rutbeek, Het Hulsbeek en Het Lageveld onverminderd groot is. De recreatieparken leveren hiermee een aanzienlijke bijdrage aan het Twentse vertier en vermaak, zowel voor inwoners uit de regio als voor toeristen die Twente komen ontdekken. Recreatieschap Twente blijft zich inzetten om een warm welkom te bieden aan alle bezoekers. De parken zijn vrij toegankelijk voor iedereen, onafhankelijk van achtergrond of inkomen, en vormen daarmee plekken waar ontspanning, ontmoeting en saamhorigheid centraal staan. In een tijd waarin het dagelijkse leven steeds meer van mensen vraagt, bieden onze recreatieparken een belangrijke mogelijkheid om te ontsnappen aan de drukte en te genieten van rust, natuur en beweging. Of men nu komt wandelen, fietsen, zwemmen, een festival bezoekt of simpelweg wil genieten van het landschap: de Twentse recreatieparken zijn de plek waar Tukkers en bezoekers van buiten de regio zich kunnen verbinden met de Twentse natuur. Groeiende vraag naar recreatie en de noodzaak van balans De vraag naar recreatiemogelijkheden in Twente blijft gestaag groeien.
Deze toegenomen behoefte aan groene recreatieruimte laat zien dat steeds meer mensen het belang van ontspanning in de buitenlucht erkennen. Tegelijkertijd vraagt deze groei om zorgvuldige planning en beheer. De druk op de natuurgebieden neemt toe, waardoor het steeds belangrijker wordt om het juiste evenwicht te vinden tussen recreatie en natuurbehoud. Daarnaast groeit ook de aandacht voor gezondheid en welzijn. De recreatieparken spelen daarin een steeds centralere rol door voorzieningen te bieden die bijdragen aan een actieve levensstijl en het welzijn van zowel lichaam als geest. Een mooi en veilig recreatieseizoen In 2025 is er sprake geweest van een mooi en rustig verlopen recreatieseizoen. De sfeer op de parken was het hele jaar door positief en er hebben zich geen noemenswaardige incidenten voorgedaan. Dit resultaat is mede te danken aan de constructieve en pretÝge samenwerking met de BOA’s van de gemeente Wierden, Enschede en Oldenzaal en de politie. Door goede afstemming, gezamenlijke aanwezigheid op piekmomenten konden we een veilig en pretÝg parkgebruik waarborgen. Hoewel incidenten nooit volledig uit te sluiten zijn, ook niet met optimale samenwerking, mogen we constateren dat het seizoen rustig en ordelijk is verlopen en bezoekers zich welkom en veilig hebben gevoeld. Samenwerking met ondernemers en evenementenorganisatoren
11
● ○ ○
Jaarstukken 2025
In samenwerking met onze ondernemers en evenementenorganisatoren is in 2025 opnieuw ingezet op het vergroten van de aantrekkingskracht van de recreatieparken. Door gezamenlijke investeringen in voorzieningen, aankleding van het gebied en marketingcampagnes hebben we de zichtbaarheid en beleving van de parken versterkt. Deze strategische samenwerking heeft bijgedragen aan: -
een uitstekende sfeer op de parken; een breder en kwalitatief aanbod aan activiteiten en evenementen; financieel gezonde parken, die op hun beurt bijdragen aan de recreatieve sector in Twente; een positieve impuls voor de regionale economie en bijdraagt aan het Bruto Twents Geluk.
Wat hebben we hiervoor gedaan? Recreatieparken In 2025 zijn er opnieuw belangrijke stappen gezet om de recreatieparken Het Rutbeek, Het Hulsbeek en Het Lageveld toekomstbestendig, aantrekkelijk en efÏciënt te beheren. Hieronder een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen:
Op de parken: Statiegeldautomaten op alle drie de parken Sinds juni 2025 zijn op Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld op elk park twee statiegeldautomaten geplaatst. Hiermee kunnen bezoekers plastic flesjes en blikjes direct inleveren en hun statiegeld retour krijgen. Dit draagt sterk bij aan een schoner park en betere afvalscheiding. Ontwikkelingen op Het Lageveld Camperplaats In 2025 is de nieuwe camperplaats op Het Lageveld daadwerkelijk geopend, na een periode van voorbereiding in eerdere jaren. De camperplaats, ontwikkeld vanuit de visie op verbreding van het recreatief aanbod, vormt een belangrijke uitbreiding van het park en draagt bij aan extra pachtinkomsten. Exploitatie vindt plaats door een lokale ondernemer. Start werkzaamheden nieuwe speeltuin Het Lageveld In 2025 is de nieuwe speeltuin op Het Lageveld gerealiseerd en grotendeels opgeleverd. De volledige afronding vindt plaats in het voorjaar van 2026. Met de aanleg van een nieuwe, grotere speeltuin wordt ingezet op een toename van het jaarrond gebruik van het recreatiepark. Hiermee versterkt het park zijn aanbod aan gezins- en kindvriendelijke voorzieningen. Beschoeiing Het Lageveld Naast de realisatie van de nieuwe speeltuin is op Het Lageveld ook nieuwe beschoeiing aangebracht. Dit gebeurde in het verlengde van de werkzaamheden aan de beschoeiing op het Rutbeek en Het Hulsbeek.
Door de vervanging van de beschoeiing op alle drie de recreatiegebieden in één project mee te nemen, kon efÏciënt worden gewerkt en is een aanzienlijk schaalvoordeel behaald. Tijdens de voorbereidingen bleek dat delen van de bestaande beschoeiing op Het Lageveld in een slechtere staat verkeerden dan vooraf was ingeschat. Om toekomstige problemen te voorkomen, is daarom besloten ook deze onderdelen direct aan te pakken. Hiermee is Het 12
Jaarstukken 2025
Lageveld weer toekomstbestendig en voldoet de waterkering aan de gewenste kwaliteitsstandaarden. Ontwikkelingen op Het Rutbeek Situatie bungalowpark en juridische ontwikkelingen Het nieuwe bestemmingsplan voor Het Rutbeek is inmiddels door de gemeenteraad van Enschede vastgesteld. Ondanks deze goedkeuring blijft het echter wachten op de definitieve uitspraak van de Raad van State. Naar verwachting wordt deze uitspraak medio 2026 gedaan. Waterkwaliteits- en natuurbeheer: verwijderen waterplanten Door de gevolgen van klimaatverandering hebben wij in 2025 te maken gekregen met een uitzonderlijk sterke groei van waterplanten op Het Rutbeek. Deze explosieve ontwikkeling was vooraf niet voorzien en leidde tot forse, onvoorziene kosten. Om de recreatieve waterkwaliteit en toegankelijkheid te kunnen waarborgen, is een gespecialiseerde aannemer ingehuurd die de waterplanten onder water heeft verwijderd door middel van mechanisch harken. Dankzij deze inzet ligt Het Rutbeek er inmiddels weer schoon en verzorgd bij, en kunnen wij de veiligheid van zowel zwemmers als watersporters opnieuw garanderen. De situatie heeft duidelijk gemaakt dat de impact van klimaatverandering steeds zichtbaarder wordt en dat flexibiliteit in beheer noodzakelijk blijft.
Ontwikkelingen op Het Hulsbeek Onderhoud skatebaan gereed De iconische, en oudste, skatebaan van Europa op Het Hulsbeek is in 2025 met hulp van een groep toegewijde vrijwilligers opgeknapt, waardoor de baan voorlopig weer gebruikt kan worden. Hoewel deze inzet zeer waardevol is geweest, betreft dit geen structurele of houdbare situatie. De skatebaan is feitelijk “op” en nadert het einde van zijn technische levensduur. Om die reden zullen gesprekken worden gevoerd met de gemeente Oldenzaal over de toekomst van de skatebaan, zodat gezamenlijk kan worden bepaald welke stappen nodig zijn om een veilige en toekomstbestendige voorziening te garanderen. SUP-verhuur uitgebreid beschikbaar In 2025 is het aanbod op Het Hulsbeek uitgebreid met SUP-verhuur (“SUP Yourself”), waarmee bezoekers nieuwe recreatieve watersportmogelijkheden krijgen. Project nieuwe beschoeiing voor Het Rutbeek en Het Hulsbeek Het Hulsbeek is van de drie recreatieparken als laatste aan de beurt voor de vervanging van de beschoeiing. Na een succesvolle aanbesteding is het werk in 2025 gestart in samenwerking met een lokale Twentse aannemer. De werkzaamheden worden begin 2026 afgerond. Met deze vervanging wordt ook op Het Hulsbeek de veiligheid van zowel zwemmers als watersporters gegarandeerd en blijft het recreatiegebied duurzaam en veilig toegankelijk.
Het betreft een noodzakelijke en onuitstelbare investering, mogelijk gemaakt dankzij de structurele bijdragen van de veertien Twentse gemeenten.
13
Jaarstukken 2025
Nieuwe contracten door groei en komst van nieuwe parkondernemers Ook de ondernemers op de recreatieparken zijn volop in ontwikkeling, van forse expansie van buitenterreinen, tot overname van ondernemingen. Er is actief gewerkt aan het aangaan van nieuwe contracten met (nieuwe) ondernemers. Tevens zijn ook in 2025 oude contracten herzien. Het doel hiervan was om alle contracten up-to-date te maken, inclusief huur- en pachtprijzen die aansluiten bij de huidige marktontwikkelingen.
Interne organisatie: In 2025 is de organisatieontwikkeling die in 2023 is ingezet, volledig afgerond. Het Recreatieschap Twente staat inmiddels als een robuuste en toekomstbestendige organisatie, waarin de twee organisatieonderdelen, de Recreatieparken Twente en de Routenetwerken Twente, stevig zijn ingebed binnen een duidelijke organisatiestructuur. Deze structuur is verder aangescherpt in de afgelopen jaren en maakt het mogelijk om onze kerntaken effectiever, efÏciënter en duurzamer uit te voeren. Een belangrijk resultaat van deze ontwikkeling is de overgang van externe inhuur naar vaste formatie. Voor structurele werkzaamheden, en daar waar mogelijk, zijn in 2024 en 2025 vaste medewerkers aangenomen, waardoor essentiële kennis, vakmanschap en continuïteit nu duurzaam binnen de organisatie zijn verankerd. Deze verschuiving heeft geleid tot een beter voorspelbare bedrijfsvoering, meer betrokkenheid binnen de teams en een versterking van de kwaliteit van onze dienstverlening. Ook binnen Routenetwerken Twente wordt naast een grote vrijwilligersgroep en noodzakelijke externe inhuur ook steeds meer gewerkt met een vaste kern van medewerkers, waarmee stabiliteit en deskundigheid geborgd zijn. De keuze om te werken met twee duidelijke organisatieonderdelen is in de afgelopen periode effectief gebleken.
De begroting van het Recreatieschap Twente is verder aangescherpt op de twee organisatieonderdelen, de Recreatieparken en de Routenetwerken Twente, zodat deze onderdelen nu duidelijker zijn gepositioneerd binnen één samenhangend financieel kader en zo ontstaat er meer overzicht, transparantie en sturingskracht binnen de organisatie.
2. Stimuleren van een veilig en zo intensief mogelijk gebruik van de recreatieve routenetwerken, te weten het wandel-, fiets-, paardrijd- MTB- en autonetwerken, alsmede de ontvangstlocaties en recreatieve fietspaden. Wat hebben we bereikt? In 2025 zijn we middels de uitvoeringsagenda aan het werk gegaan. Allereerst om achterstanden in kwaliteit en onderhoud weg te werken. Daarnaast is er geïnvesteerd in personeel, professionaliteit en communicatie. De impasse in het MTB-netwerk is opgepakt en werkzaamheden opgestart om vernieuwingen in de routes te krijgen.
Wat hebben we hiervoor gedaan? •
•
14
Schoonmaken van bebording voor de belangrijkste routenetwerken Alle bebording van het fietsnetwerk, wandelnetwerk en de informatielocaties zijn schoongemaakt en waar nodig opgewaardeerd. Aanvullen van missende data in de digitale systemen De digitale tweeling van al het areaal, CTIP, is uitgebouwd met data dat van belang is voor verdere ontwikkelingen. Dit is nodig om de juiste keuzes te kunnen maken en de routeportal van de juiste gegevens te voorzien;
Jaarstukken 2025
•
•
•
•
•
Werkzaamheden naar verbetertrajecten in MTB-netwerk De lijst voor vele verbeteringen en verplichte wijzigingen in het MTB-netwerk is opgestart en de eerste werkzaamheden aan deze routes zijn uitgevoerd. Daarnaast worden op een aantal routes groot onderhoud uitgevoerd. Afronden van projecten De lijst met in de wacht staande projecten en verbeteringen was voor 2025 nog vrij uitgebreid. Hierin zaten een paar zeer belangrijke wijzigingen en uitbreidingen. Een aantal zeer gewaardeerde projecten zijn de deelprojecten op verschillende netwerken en fietspaden in Rijssen-Holten, aantal belangrijke impulsen in Enschede, verdere uitbreiding van lunchwandelingen en de start van een revitalisatie van het paardrijnetwerk. Communicatie In 2025 hebben we de communicatie sterk verbeterd, nieuwsartikelen geïntroduceerd, nieuwsbrieven verdubbeld en zijn we gestart met het zenden van de videoreeks rondom alle werkzaamheden van Routenetwerken Twente. Verbeteren communicatietraject Routenetwerken Twente Naast het verbeteren van de communicatie zelf zijn we ook een traject gestart met allerlei onderzoeken/enquêtes onder onze afnemers (o.a. TTI's). Dit wordt vervolgd in 2026 met de daadwerkelijke impulsen die nodig zijn. Invoeren van proces- en projectmanagement en investering in personeel Om alles beter te gaan handelen is in 2025 verder het proces- en projectmanagementsysteem doorgevoerd.
Met dit systeem kunnen we strakker sturen op personele inzet, doorlooptijd van projecten en de financiële middelen die geïnvesteerd worden. Daarnaast is het ook een nacalculatietool om meer grip te krijgen voor toekomstbestendig werken.
Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten Recreatieve Voorziening Bedragen in x € 1.000 Programma excl. Overhead Overhead Subtotaal incl. Overhead Treasury Gemeentelijke bijdrage Subtotaal incl. algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Totaal incl. mut. reserves
Realisatie
Begroting na wijziging
Begroting voor wijziging
Baten 1.282 0 1.282 0 3.378
2025 Lasten Saldo 3.772 -2.490 888 -888 4.660 -3.378 0 0 0 3.378
4.660 0 4.660
4.660 0 4.660
Baten 2.409 0 2.409 57 3.378
2025 Lasten Saldo 4.017 -1.609 917 -917 4.934 -2.525 57 0 0 3.378
Baten 2.782 0 2.782 0 3.378
2025 Lasten Saldo 3.765 -983 895 -895 4.660 -1.878 0 0 0 3.378
5.843 15 5.859
4.991 868 5.859
6.160 0 6.160
4.660 1.500 6.160
852 -852 0
1.500 -1.500 0
0 0 0
Realisatie taakstelling In 2013 heeft de Provincie Overijssel de jaarlijkse onderhoudsbijdrage afgekocht. Deze afkoopsom is sindsdien gereserveerd. Door het wegvallen van de jaarlijkse bijdrage moet Recreatieve Voorzieningen in totaal € 603.885 aan structurele besparingen realiseren. In 2025 wordt het negatieve jaarresultaat gedekt door een onttrekking aan de hiervoor bestemde reserve. Met ingang van de begroting 2026 is invulling gegeven aan het resterende deel van de taakstelling.
15
Jaarstukken 2025
Algemene dekkingsmiddelen: Gemeentelijke bijdrage Baten Lasten Totaal
16
Begroting na wijziging
2025 4.126
2025 4.126
4.126
4.126
Begroting voor wijziging 2025 4.126 4.126
Realisatie
Begroting na wijziging
Begroting voor wijziging
2025 57 57 0
2025 0 0 0
2025 0 0 0
-
Treasury Baten Lasten Totaal
Realisatie
-
Jaarstukken 2025
5. Paragrafen Dagelijks maken we keuzes die invloed hebben op het realiseren van onze maatschappelijke opgaven. De omgeving waarin Recreatieschap Twente opereert, is daarbij niet altijd voorspelbaar. We krijgen te maken met onzekerheden, risico’s en kansen, waardoor het niet vanzelfsprekend is dat alle doelstellingen worden behaald. Goed risicomanagement ondersteunt ons in het maken van onderbouwde afwegingen en besluiten. In deze paragraaf geven we inzicht in de uitvoering van onze beleidsambities op het gebied van risicomanagement en weerstandsvermogen. Daarnaast presenteren we een overzicht van de belangrijkste risico’s en de relevante kengetallen. Op grond van artikel 9 van het BBV komen de volgende paragrafen aan de orde: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen; • Bedrijfsvoering; • Verbonden partijen; • Financiering; • Openbaarheidsparagraaf
5.1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Beleidskader risicomanagement De wetgeving en het beleid voor het weerstandsvermogen zijn vastgelegd in: • Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV art. 9, 11 en 26); • De financiële verordening Recreatieschap Twente; • De “Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2024-2027”.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre de organisatie in staat is financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit leidt tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage of tot noodzakelijke aanpassingen in het bestaande beleid. Voor de bepaling van het weerstandsvermogen wordt de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet tegen de benodigde capaciteit. Hieronder vindt u de uitkomst van deze vergelijking. In de daaropvolgende alinea’s worden zowel de beschikbare als de benodigde weerstandscapaciteit nader toegelicht.
Berekening weerstandsvermogen Omschrijving Bedragen in € Reserve Recreatieparken / Fietspaden Algemene Reserve Totaal
Beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2025
Benodigde weerstandscapaciteit per 01-01-2026
193 122 315
84 122 206
Weerstandsratio
1,53
Als we de beschikbare weerstandscapaciteit (reserves) afzetten tegen de benodigde weerstandscapaciteit (geïnventariseerde risico’s van het opvolgende jaar), komen we eind 2025 uit op een ratio van afgerond 1,53. De ratio bevindt zich hiermee boven de door het bestuur vastgestelde waarde van minimaal 1,0.
17
Jaarstukken 2025
Vergelijking met 2024 Vanwege een betere reservepositie is de ratio hoger geworden ten opzichte van het verantwoordingsjaar 2024.
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt opgebouwd: Saldo per 31-12-2025
Maakt onderdeel uit van weerstandscapaciteit
Algemene Reserve Reserve Recreatieparken / Fietspaden Totaal Algemene Reserves
122 193
Ja Ja
Provinciale reserve recreatieve voorzieningen Totaal reserves m.b.t. taakstelling
544
RV Reserve Recr. parken / Fietsp. (kl toilet RB) RV Reserve Recr. parken / Fietspaden (kl loods LV) Reserve werkplaats HB
6 26 27
Reserve beschoeiing HB/RB Totaal reserves kapitaallasten
1.500 1.559
Totaal reserves
2.419
Omschrijving
315 Nee. Beklemd
544
Nee. Beklemd
Tabel 1 Beschikbare weerstandscapaciteit
Benodigde weerstandscapaciteit In overeenstemming met de “Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2024-2027” wordt voor het becijferen van de benodigde weerstandscapaciteit gebruik gemaakt van de actuele vastgestelde risicoinventarisatie. Dit is de risico-inventarisatie van de begroting van 2026.
18
Jaarstukken 2025
5.2.
Financiële Kengetallen
Financiële kengetallen geven inzicht in de verhoudingen tussen onderdelen van de begroting, de exploitatie en de balans. Ze vormen een hulpmiddel om de financiële positie van de organisatie te beoordelen. In dit onderdeel van de jaarstukken is per kengetal de stand per 31 december 2025 opgenomen. Het is niet zinvol om één afzonderlijk kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. De kengetallen moeten altijd in samenhang worden geïnterpreteerd. Pas in combinatie en in onderlinge verhouding geven zij een betrouwbaar beeld van de financiële gezondheid. De verschillende (verplichte) kengetallen zijn samengevat in onderstaande tabel. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de categorieën stabiliteit, weerbaarheid, flexibiliteit en overige verplichte kengetallen.
Categorie
IJkpunten
Flexibiliteit
Werkerlijk
Begroting Werkelijk Werkelijk primaire
2025
2025
2024
2023
Norm / Signaalwaarde
1.
Saldo van baten en lasten (realisatie vs begroting)
x €1.000
852
0
769
113
2.
Saldo van baten en lasten (realisatie vs begroting)
%
14,8%
0%
14,3%
2,5%
3.
Weerstandsvermogen
Ratio
4.
Solvabiliteit (EV/TV)
%
1,53 30,4%
0,80 19,0%
0,79 25,5%
1,09 16,4%
1,2 -1,5 20%
5.
Rentequote (rente lasten t.o.v. totale lasten)
%
1,4%
1,8%
1,7%
0,5%
n.v.t.
6.
Netto-rentequote (rentelasten -/rentebaten t.o.v. tot. lasten)
%
0,5%
1,8%
0,9%
0,5%
n.v.t.
7.
Afschrijvingslasten t.o.v. totale lasten
%
6,1%
9,8%
6,5%
8,7%
n.v.t.
8.
Structureel exploitatiesaldo
%
%
0,4% 41,1% 41,1% -1.681 471 973 13,9%
0,0% 47,8% 47,8% 292 443 907 16,4%
2,5% 30,7% 30,7% 369 441 899 14,2%
2,8% 63,1% 63,1% 253 378 748 17,3%
0 - 1% 100% n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Fte per 1.000 inw.
0,03
0,02
0,03
0,03
3,94 28,8%
4,29 4,6%
4,08 43,4%
4,50 34,4%
Stabiliteit Weerbaar heid
Eenheid
9a. Netto-schuldquote
%
9b. Gecorrigeerde netto-schuldquote
%
10. 11. 12. 13.
EMU-saldo
x €1.000
Kasgeldlimiet
x €1.000
Renterisiconorm
x €1.000
Overige Overhead verplichte indicatoren 14. Formatie/bezetting 15. Apparaatskosten 16. Externe inhuur
€ per inw. %
>=0
Hieronder treft u toelichting op de kengetallen die voor ons van toepassing zijn. Solvabiliteit (30,4%) De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is om aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het eigen vermogen in verhouding tot het balanstotaal. Onder het eigen vermogen worden de algemene reserve, de bestemmingsreserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten verstaan. Met dit kengetal wordt beoordeeld in hoeverre de op de balans opgenomen activa schuldenvrij zijn gefinancierd. Een hogere solvabiliteitsratio duidt op een grotere financiële weerbaarheid en daarmee op een gezondere financiële positie van de organisatie. Solvabiliteit geldt daarom als een van de belangrijkste indicatoren voor de financiële gezondheid. Ultimo 2025 bedraagt de solvabiliteit 30,4%. Dit percentage valt binnen de veilige bandbreedte van de gehanteerde signaleringswaarden (20%–50%).
19
Jaarstukken 2025
Netto schuldquote (41,1%) De netto schuldquote geeft inzicht in de schuldenlast van Recreatieschap Twente in verhouding tot de eigen middelen. Dit kengetal laat zien in welke mate rentelasten en aflossingen druk uitoefenen op de exploitatie. Een lager percentage duidt doorgaans op een gunstige financiële positie. Omdat bij doorgeleende gelden onzekerheid kan bestaan over de terugbetaling, wordt de netto schuldquote zowel inclusief (gecorrigeerd) als exclusief deze doorgeleende bedragen berekend. Samen met de solvabiliteitsratio vormt dit kengetal een van de belangrijkste indicatoren voor de financiële gezondheid van de organisatie. De huidige netto schuldquote van 41,1% laat zien dat de druk van rentelasten en aflossingen op de exploitatie zeer beperkt is. Binnen de signaleringswaarden valt dit percentage in de minst risicovolle categorie (<90%). Recreatieschap Twente heeft één langlopende geldlening, geen kortlopende leningen en maakt voor zowel korteals lange termijn financiering zoveel mogelijk gebruik van interne middelen. Het vermijden van externe financiering is echter geen doel op zich, maar een gevolg van een solide liquiditeitspositie.
Structurele exploitatieruimte (0,4%) De structurele exploitatieruimte geeft inzicht in de mate waarin structurele baten voldoende zijn om de structurele lasten te dekken. Dit kengetal helpt te bepalen welke structurele ruimte beschikbaar is om de eigen lasten te dragen, of welke structurele aanpassingen in baten of lasten nodig zouden zijn. De begroting wordt jaarlijks sluitend opgesteld. In de jaarrekening komt de structurele exploitatieruimte uit op 0,2%, iets hoger dan geraamd. Dit verschil hangt samen met het feit dat het structurele karakter van met name de parkeerinkomsten lastig eenduidig is vast te stellen. Concluderend blijkt uit de jaarrekening dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.
Beschouwing kengetallen en financiële positie in samenhang Een afzonderlijk kengetal geeft slechts beperkt inzicht in de financiële positie; de kengetallen moeten daarom altijd in onderlinge samenhang worden beoordeeld. De solvabiliteit bevindt zich binnen de veilige bandbreedte, wat duidt op voldoende weerbaarheid om financiële tegenvallers zelfstandig op te vangen. De netto schuldquote is laag, wat aangeeft dat de schuldenlast in verhouding tot de baten beperkt is en de organisatie goed in staat is aan haar verplichtingen te voldoen. De structurele exploitatieruimte laat zien dat baten en lasten structureel in evenwicht zijn. Mocht dit evenwicht tijdelijk verstoord raken, dan blijkt uit de solvabiliteit dat de organisatie dit op korte termijn kan opvangen.
5.3.
Onderhoud kapitaalgoederen
In deze paragraaf wordt het beleidskader voor het onderhoud van kapitaalgoederen in 2025 beschreven, evenals de wijze waarop dit beleid is uitgevoerd. Kapitaalgoederen worden onderscheiden in vaste en vlottende activa, die als bezitÝngen op de balans staan en waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. In het kader van deze paragraaf gaat het uitsluitend om de vaste activa, zoals bedrijfsgebouwen, recreatieparken en fietspaden. Deze onderscheiden zich doordat voor instandhouding en verbetering structureel een substantieel beslag op de exploitatiebegroting wordt gelegd. Dit geldt niet voor financiële activa en bedrijfsmiddelen, omdat deze regelmatig worden vervangen. De gewenste kwaliteit van de kapitaalgoederen en het bijbehorende onderhoudsniveau bepalen zowel het voorzieningenniveau als de jaarlijkse lasten.
Recreatieparken, Routenetwerken en Fietspaden Recreatieschap Twente beheert namens de Twentse gemeenten de recreatieparken Het Hulsbeek (Oldenzaal), Het Rutbeek (Enschede) en Het Lageveld (Wierden). Daarnaast is Recreatieschap Twente verantwoordelijk voor het
20
Jaarstukken 2025
beheer en onderhoud van 410 kilometer aan recreatieve fietspaden in Twente en ruim 11.500 kilometer aan recreatieve routes. Per 31 december 2025 is het volgende geïnvesteerd, afgeschreven en gedesinvesteerd: Kapitaalgoed (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde 31-12-2025
Het Hulsbeek Het Rutbeek Het Lageveld Routenetwerken Fietspaden PRK Alg RNT Alg Algemeen Totaal
Afschrijvingen
DesInvesteringen
Investeringen
121 87 91 92 6 4 3 0 405
0 24 4 0 2 0 0 15 46
0 0 0 106 0 0 0 2.142 2.248
598 888 1.129 939 27 17 13 2.127 5.739
Boekwaarde 31-12-2024
719 1.000 1.225 926 35 21 17 0 3.942
In dit overzicht zijn uitsluitend de investeringen opgenomen waarop nog een boekwaarde rust. De boekwaarden vertegenwoordigen de waarde van deze kapitaalgoederen op de balans. In hoeverre hierbij sprake is van stille reserves, is lastig vast te stellen.
Investeringen bij Routenetwerken In 2025 zijn binnen de routenetwerken vervangende bedrijfsauto’s aangeschaft
Investeringen Routenetwerken + algemeen In 2025 zijn diverse werkzaamheden uitgevoerd, waaronder de vervanging van beschoeiing en de aanleg van een speelvoorziening op Het Lageveld. Daarnaast is een termijn betaald voor de vervanging van het parkeersysteem en is geïnvesteerd in een latexprinter. Verder zijn dienstvoertuigen aangeschaft, evenals een Holder.
Beleidskader Voor de instandhouding van de recreatieparken, routenetwerken en fietspaden zijn in de begroting 2025 budgetten opgenomen voor jaaronderhoud en kapitaallasten. Daarnaast zijn voorzieningen ingesteld voor het uitvoeren van groot onderhoud. Dit groot onderhoud wordt gepland en uitgevoerd op basis van een meerjarenplanning en een meerjarig onderhoudsplan. Per jaarschijf beoordelen de parkbeheerders en de medewerker routenetwerken welk groot onderhoud noodzakelijk is. De kosten van dit groot onderhoud worden rechtstreeks ten laste gebracht van de daarvoor ingestelde voorzieningen.
Financiële consequenties voortvloeiend uit het beleidskader In 2025 zijn de volgende bedragen aan de voorzieningen voor groot onderhoud toegevoegd en hieruit bekostigd (bedragen x € 1.000): Voorzieningen Grootonderhoud (bedragen x €1.000)
Voorzieningen Het Hulsbeek Voorzieningen Het Rutbeek Voorzieningen Het Lageveld Voorzieningen Fietspaden Totaal
21
Boekwaarde 31-12-2025 0 322 78 47 447
Boekwaarde Besteding
Dotatie
13 4 7 6 30
37 52 13 5 107
31-12-2024 -24 274 71 49 370
Jaarstukken 2025
In 2025 is op verschillende locaties groot onderhoud uitgevoerd: • Het Hulsbeek Het groot onderhoud bestond voornamelijk uit werkzaamheden aan sport- en speeltoestellen. • Het Rutbeek Hier is onderhoud uitgevoerd aan de verwarmingsinstallaties. • Het Lageveld Op deze locatie is onderhoud verricht aan waterpartijen en groenvoorzieningen. • Fietspaden Vanuit de voorziening fietspaden is een revisie aan een motor bekostigd
5.4.
Bedrijfsvoering
De bedrijfsvoering betreft de ondersteunende processen die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen te realiseren, evenals de wijze waarop deze processen worden aangestuurd en beheerst. Een goed functionerende bedrijfsvoering zorgt ervoor dat de beleidsprogramma’s efÏciënt, effectief en in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving worden uitgevoerd. De bedrijfsvoeringsdiensten worden op basis van een dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgenomen van de GR SamenTwente. Voor de verantwoording van deze diensten wordt verwezen naar het programma Bedrijfsvoering in hun jaarstukken.
Personeel Onderstaand overzicht toont het totaal aantal medewerkers per programma en de bezetÝng in fte per 31 december 2025. Het betreft medewerkers die in dienst zijn (tijdelijk en/of vast) van Recreatieschap Twente..
Programma Recreatieve Voorzieningen Vrijetijdseconomie Eindtotaal
Bezetting per 31-12 in Fte
in %
20,89
100%
0
0%
20,89
100%
Arbeidsomstandigheden Arbodienst Net als in voorgaande jaren heeft in 2025 structureel overleg plaatsgevonden tussen de bedrijfsarts, leidinggevenden en HRM-medewerkers. De ambitie is om deze samenwerking de komende periode verder te versterken. Medewerkers hebben daarnaast de mogelijkheid om zelfstandig contact op te nemen met de arbodienst.
Ongewenst gedrag Ongewenste omgangsvormen kunnen een grote impact hebben op medewerkers en, in bijzondere situaties, ook op de organisatie en haar omgeving. Medewerkers kunnen zich wenden tot een speciaal opgeleide vertrouwenspersoon. De werkzaamheden van de vertrouwenspersoon bestaan onder meer uit: eerste emotionele opvang, ondersteuning van de betrokken medewerker, advisering over een passend plan van aanpak, begeleiding bij de uitvoering daarvan, eventuele doorverwijzing en nazorg. In 2025 zijn er geen meldingen bij de vertrouwenspersoon binnengekomen.
22
Jaarstukken 2025
Thuiswerken Sinds 2022 is een thuiswerkregeling van kracht. Deze regeling biedt medewerkers de mogelijkheid om ook in 2025 een ergonomisch verantwoorde thuiswerkplek in te richten. Waar nodig wordt maatwerk toegepast. In 2025 zijn er geen kosten gedeclareerd voor de inrichting van een thuiswerkplek. Wel is er voor circa € 800 aan thuiswerkvergoedingen uitgekeerd.
Verantwoording archiefwet De Archiefwet 1995 wordt gemoderniseerd, waarbij de nadruk ligt op de digitale duurzaamheid van archiefbescheiden, zodat digitale informatie ook in de toekomst toegankelijk en leesbaar blijft. De nieuwe Archiefwet 2021 verkort de overbrengingstermijn van twintig naar tien jaar, waardoor overheidsdocumenten eerder openbaar worden. Het beleidsarchief van Recreatieschap Twente (voorheen Regio Twente) is in 2018 gedigitaliseerd. Digitale dossiers moeten tien jaar na afhandeling worden overgebracht naar een e-depot. In bepaalde gevallen, bijvoorbeeld vanwege privacy, kan informatie tijdelijk alleen onder voorwaarden worden ingezien. Overheidsorganisaties moeten in de toekomst duidelijker motiveren wanneer zij de openbaarheid beperken. Daarnaast verplicht de Archiefwet 2021 dat alle overheidsorganen een archiefdienst aanwijzen die toezicht houdt. Als gemeenschappelijke regeling dient Recreatieschap Twente hiervoor de archiefdienst van één van de deelnemende gemeenten aan te wijzen. Regionaal wordt onderzoek gedaan naar de keuze voor een e-depot voor de overbrenging van het digitale archief. Deze aanvullende maatregelen brengen extra kosten met zich mee. Ook wordt het archieftoezicht uitgebreid naar de overgedragen archieven. De inwerkingtreding van de nieuwe wet wordt mogelijk per 1 januari 2026 verwacht.
Web archivering Websites vormen een primair communicatiemiddel van de overheid richting burgers, bedrijven en medeoverheden. Daarmee zijn websites eveneens informatieproducten die onder de Archiefwet en de Wet open overheid vallen. De websites van Recreatieschap Twente en Routenetwerken Twente worden wekelijks gearchiveerd via archiefweb.eu. De keuze voor wekelijkse in plaats van dagelijkse archivering hangt samen met de frequentie van updates op de betreffende websites
Rechtmatigheidsverantwoording Het bestuur is verantwoordelijk voor het waarborgen dat alle inkomsten, uitgaven en balansmutaties van Recreatieschap Twente rechtmatig tot stand komen. Rechtmatigheid houdt in dat handelingen in overeenstemming zijn met de geldende wet- en regelgeving en met vastgestelde besluiten. In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording ligt de nadruk op de financiële beheers handelingen. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt, op basis van de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV en aanvullende afspraken met het bestuur, nadere informatie verstrekt over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf wordt een toelichting gegeven op de afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen en die de rapporteringsgrens van € 40.000 overschrijden.
Begrotingscriterium In hoofdstuk 7.1 is een analyse opgenomen van de programma’s waarbij de lastenoverschrijding groter is dan € 40.000. De betreffende overschrijdingen zijn daar toegelicht en beoordeeld. In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is geconcludeerd dat er onrechtmatigheden zijn die de rapportage- en verantwoordingsgrens overschrijden. De geconstateerde afwijkingen betreffen: Een overschrijding op het lastenbudget van programma Recreatieve voorzieningen van € 331.595. De overschrijvinding is toegelicht in hoofdstuk 8.1.2. Met het vaststellen van de begroting 2025 is een investeringsbudget voor (her-)investeringen geautoriseerd ter grootte van € 180.000. Daarenboven is een specifiek investeringskrediet geautoriseerd voor het
23
Jaarstukken 2025
vervangen van de beschoeiing ter grootte van € 1.500.000. In de Bestuursrapportage is een besteding geraamd van totaal € 2.365.000 bestaande uit: o € 1.518.000 voor de beschoeiing o € 847.000 voor (her-)investeringen Totaal is € 2.232.930 besteed in 2025 bestaande uit: o € 1.340.063 voor de beschoeiing o € 892.868 voor (her-)investeringen Uit bovenstaande blijkt een overschrijding van € 45.868 op de (her-)investeringen. Het geautoriseerde investeringsbedrag voor de beschoeiing kan op basis van een planning van het project over meerdere jaarschijven verdeeld worden. Verschuivingen tussen jaarschijven als gevolg van wijzigingen in de planning zijn toegestaan, mits de investering overeenkomstig de door het bestuur vastgestelde doelen en voorwaarden wordt gerealiseerd en het totaal beschikbaar gestelde krediet niet wordt overschreden. In de investeringen voor de beschoeiing is een bedrag opgenomen van ca. € 160.400 voor het vervangen van de beschoeiing op Het Lageveld. Op grond van het bestuursbesluit is geconcludeerd dat het verstrekte krediet beschikbaar gesteld wordt voor Het Hulsbeek en Het Rutbeek. Het is daarmee onduidelijk of aanwending voor een Het Lageveld rechtmatig is.
Voorwaardencriterium De bevindingen onder het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening.
M&O criterium (Misbruik en Oneigenlijk gebruik) Het M&O-criterium heeft betrekking op het voorkomen van misbruik of oneigenlijk gebruik van verstrekkingen door Recreatieschap Twente aan burgers en bedrijven, zoals subsidies en uitkeringen. Recreatieschap Twente verstrekt een subsidie aan Marketing Oost en ontvangt hiervoor een verantwoording. Recreatieschap Twente beschikt niet over een vastgesteld M&O-beleid. Een dergelijk beleid is niet verplicht.
5.5.
Verbonden partijen
Recreatieschap Twente heeft geen verbonden partijen.
5.6.
Financiering
De uitvoering van de programma’s wordt mede ondersteund door de financieringsfunctie. Deze functie voorziet in de financieringsbehoefte die ontstaat bij de uitvoering van beleidstaken, zowel door het aantrekken van externe financieringsmiddelen als door het beheren en uitzetten van tijdelijk overtollige middelen.
Beleid treasury functie en wettelijk kader Het beleidskader voor de treasury functie is vastgelegd in het Treasurystatuut 2024. De uitvoering van het financieringsbeleid vindt plaats binnen de kaders van de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO). Deze wet bevat bepalingen die gericht zijn op het beperken van financieringsrisico’s, waaronder de renterisiconorm en de kasgeldlimiet. Daarnaast verplicht de Wet FIDO gemeenschappelijke regelingen om geldelijke overschotten onder te brengen bij het Ministerie van Financiën (schatkistbankieren).
24
Jaarstukken 2025
Renterisiconorm De renterisiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal mag worden blootgesteld aan renteherziening en herfinanciering. Hiermee wordt het renterisico op de langlopende leningenportefeuille begrensd. • Renteherziening: wanneer in de leningsovereenkomst is vastgelegd dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar wordt aangepast. • Herfinanciering: het aangaan van een nieuwe lening om een bestaande lening af te lossen. In 2025 heeft geen renteherziening of herfinanciering plaatsgevonden. De renterisiconorm is als volgt: Omschrijving
Nr.
1. 2. 3. 4. 5.
(bedragen x € 1.000)
Begrotingstotaal Renterisiconorm (20% van 1) Renteherziening Aflossing Rente risico (3+4) Ruimte onder renterisiconorm (2-5)
Jaarrekening Begroting Jaarrekening Jaarrekening Jaarrekening 2025 5.740 1.148 0 175 175 973
2025 5.408 1.082 0 175 175 907
2024 5.372 1.074 0 175 175 899
2023 4.613 923 0 175 175 748
2022 4.526 905 0 0 0 905
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is bedoeld om de gevolgen van een plotselinge rentestijging te beperken. De limiet bepaalt dat slechts een beperkt deel van de financieringsbehoefte met kortlopend vreemd vermogen mag worden gedekt. De norm bedraagt 8,2% van het begrotingstotaal aan lasten (exclusief mutaties in reserves). Voor 2025 komt dit neer op € 0,47 miljoen. De kasgeldlimiet wordt berekend als kwartaalgemiddelde. In 2022 is een langlopende lening aangetrokken voor de overname van activa van de rechtsvoorganger Regio Twente. De eerste rente- en aflossingsverplichtingen zijn in 2023 voldaan. Nr
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
1 Begrotingstotaal (excl.mut. reserves) 2 Vastgesteld percentage Kasgeldlimiet (1x2)
Jaarrekening Begroting Jaarrekening Jaarrekening Jaarrekening 2025 2025 2024 2023 2022 5.740 5.408 5.372 4.613 4.526 8,2% 8,2% 8,2% 8,2% 8,2% 471 443 441 378 371
Liquiditeitspositie De liquiditeitspositie wordt nauwlettend gevolgd. De exploitatie-uitgaven zijn niet gelijkmatig over het jaar verdeeld. Recreatieschap Twente beschikt over één langlopende lening, voortvloeiend uit de overname van activa van Regio Twente. Investeringen worden vooralsnog gefinancierd uit het eigen vermogen. De gemeentelijke bijdrage wordt per kwartaal vooraf in rekening gebracht. Dit draagt bij aan een stabiele liquiditeitspositie gedurende het jaar, in relatie tot de spreiding van de exploitatielasten.
25
Jaarstukken 2025
Renteomslag Onderstaand schema geeft de rentetoerekening over 2025 weer: Schema rentetoerekening jaarrekening 2025
Bedrag (in €)
a.
Externe rentelast langlopende leningen 2025 Externe rentelast kortlopende leningen (kasgeld) 2025
89.857 0,00
b.
externe rente baten
57.201
Saldo rentelasten en rentebaten (a-b)
32.656
c1. c2.
Rente GREX Rente projectfinanciering
0,00 0,00