Bijlage 1 - Motivering ruimtelijke onderbouwing bij BOPA

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 definitief revisie 00 18 december 2024

www.anteagroup.nl

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 documentnummer 01 definitief revisie 00 18 december 2024

Auteur(s) AK

Opdrachtgever TenneT TSO B.V. Postbus 428 6800 AK ARNHEM

Gecontroleerd SH

datum 18 december 2024

beschrijving Definitief

vrijgave JF

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Inhoudsopgave Inhoud 1.

Inleiding

5

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Aanleiding en doel Doel van de BOPA Begrenzing werkingsgebied BOPA Het omgevingsplan Leeswijzer

5 7 7 8 8

2.

Planbeschrijving

9

2.1 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4

Beschrijving huidige situatie Beschrijving toekomstige situatie Nut en noodzaak Verplaatsing van de hoogspanningsmasten Tijdelijke maatregelen Herstelplan

9 10 10 12 14 15

3.

Relevante regelgeving en beleid

16

3.1 3.1.1 3.1.2 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.4 3.5

Rijksbeleid en instructieregels Rijk Rijksbeleid Instructieregels Rijk Provinciaal beleid en Instructieregels provincie Provinciaal beleid Instructieregels provincie Waterschapsverordening Gemeentelijke regelgeving Conclusie

16 16 16 18 18 19 21 21 22

4.

Fysieke leefomgeving

24

4.1 4.2 4.2.1 4.2.2 4.3 4.3.1 4.3.2 4.4 4.4.1 4.4.2 4.5 4.5.1 4.5.2 4.6 4.6.1 4.6.2 4.7 4.7.1 4.7.2 4.7.3 4.8 4.8.1

Relevante aspecten fysieke leefomgeving Archeologie en cultuurhistorie Onderzoek Conclusie Bodemkwaliteit Verkennend onderzoek Conclusie Ecologie Onderzoek Conclusie Stikstofdepositie Onderzoek Conclusie Milieuzonering Onderzoek Conclusie Veiligheid Omgevingsveiligheid Overstromingsrisico Conclusie Geluid Onderzoek

24 24 24 26 26 26 27 27 Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 29 29 Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 31 31 31 32 32 32 32 33 33 33

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

4.8.2 4.9 4.9.1 4.9.2 4.10 4.10.1 4.10.2 4.11 4.11.1 4.11.2 4.12 4.12.1 4.12.2 4.13 4.13.1 4.13.2 4.14 4.14.1 4.14.2 4.15

Conclusie Gezondheid Onderzoek Conclusie Kabels en leidingen Onderzoek Conclusie Luchtkwaliteit Onderzoek Conclusie Vooronderzoek aanwezigheid ontplofbare oorlogsresten Onderzoek Conclusie Waterhuishouding Onderzoek Conclusie MER-beoordelingsbesluit Onderzoek Conclusie Evenwichtige toedeling van functies aan locatie

33 34 34 35 35 35 36 36 36 36 37 37 37 38 38 38 38 38 39 42

5.

Economische uitvoerbaarheid

40

5.1 5.2 5.3

Financieel economische uitvoerbaarheid Kostenverhaal Nadeelcompensatie

40 40 41

6.

Procedure en participatie

42

6.1 6.2

Participatie Vaststellingsprocedure

42 42

Bijlagen: • • • • • • • • • • • •

Bijlage 1 - Activiteiten BOPA – verplaatsen hoogspanningsmasten. Bijlage 2 – werkwegen en werkterrein BOPA tijdens realisatie. Bijlage 3- ‘Bureauonderzoek archeologie, versterking hoogspanningsmasten Harculo-Raalte en RaalteNijverdal,deelgebied Nijverdal, gemeente Helledoorn, d.d. 10 april 2024’. Bijlage 4 - ‘Vooronderzoek bodem, versterking hoogspanningsmasten Harculo-Raalte en Raalte Nijverdal d.d. 1 maart 2024 Bijlage 5 –Natuur- ‘Versterking hoogspanningsmasten Harculo-Raalte en Raalte Nijverdal, d.d. 12-06-2024’ Bijlage 6a - ‘Gevoeligheid van korhoen voor aanvaringen, d.d. 28-11- 2024’ Bijlage 6b – Richtlijn draadmarkering, d.d. 13-11-2024 Bijlage 7 - ‘Voortoets Sallandse Heuvelrug, Raalte-Nijverdal; Ecologische beoordeling in het kader van de Omgevingswet, d.d. 18-11-2024’ Bijlage 8 - ‘Voortoets stikstof Raalte-Nijverdal, d.d. 27 november 2024’ Bijlage 9 – Onontplofbare oorlogsresten - ‘BO-lijnen Harculo-Raalte & Raalte Nijverdal, d.d. 23-02-2024’ Bijlage 10 – Aanmeldnotitie m.e.r.-beoordeling Bijlage 11 - Participatie

blad 4 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding en doel TenneT TSO B.V. (hierna: TenneT) is de netbeheerder voor het Nederlandse hoogspanningsnet voor elektriciteit (110kV en hoger). Het bedrijf heeft kortgezegd drie wettelijke taken die in artikel 16 van de elektriciteitswet 1998 beschreven worden, samengevat komen ze neer op de volgende: 1. 2. 3.

Het verzorgen van transportdiensten door het aanleggen en onderhouden van een robuust hoogspanningsnet; Het verzorgen van systeemdiensten door het evenwicht tussen vraag naar en aanbod van elektriciteit 24 uur per dag en 7 dagen per week te handhaven; Het faciliteren van een efficiënt functionerende, liquide en stabiele elektriciteitsmarkt.

Op 20 december 2023 heeft TenneT moeten aankondigen dat er op het netwerk in Overijssel tot en met 20292031 sprake zal zijn van beperkte afnamecapaciteit en dat er forse investeringen nodig zijn om de netcongestie in Overijssel op te lossen. Op dit moment moeten er al verregaande keuzes gemaakt worden ten aanzien van de beschikbaarheid en aansluiting op het stroomnetwerk voor woongebieden en nieuwe bedrijventerreinen. Als gevolg van veranderingen in het landelijke 380 kV-net en het regionale 110 kV-net krijgen in de toekomst meerdere hoogspanningsverbindingen en hoogspanningsstations in de provincie Overijssel te maken met overbelastingen. Op 17 oktober 2024 heeft TenneT het congestie-onderzoek voor Overijssel gepubliceerd dat op de website van TenneT te vinden is. Hieruit is geconcludeerd dat de congestieperiode tot en met 2032 loopt. Dit is op basis van de voortgang van de projecten uit het investeringsplan van 2024. De hierin genoemde projecten in Overijssel zijn allemaal nodig voor het verhelpen van de netcongestie en Harculo-Raalte & RaalteNijverdal zijn daarbij cruciaal. Deze worden momenteel op momenten meer dan 150% belast en dat is niet een situatie die lang houdbaar is. Momenteel is het toepassen van N-1 (redundantie) niet mogelijk op deze verbindingen. In figuur 1.1 is dit congestiegebied visueel weergegeven.

TenneT rekt het elektriciteitsnetwerk op tot haar maximale mogelijkheden en het opwaarderen van de 110kVverbindingen Harculo-Raalte & Raalte-Nijverdal zijn randvoorwaardelijk voor het technisch oplossen van de netcongestie. Het transportvermogen op de lijn Raalte-Nijverdal gaat van 48,6 MVA naar 152 MVA een opwaardering van meer dan 300%. Uit het onderzoek blijkt dat voor Overijssel de wachtlijst van 349MW (totaal 767 klanten per april 2024) in stand blijft totdat de projecten uit het IP2024 zijn uitgevoerd. Ook het toepassen van congestiemanagementdiensten kan dit niet worden gefaciliteerd. Het 110kV traject Raalte-Nijverdal is op dit moment de zwakste schakel in het netwerk in Overijssel om de stroom binnen de provincie Overijssel goed te kunnen transporteren. Daarom moet dit traject zo snel mogelijk verzwaard worden, zodat ook andere onderdelen van het elektriciteitsnetwerk verzwaard kunnen worden. Voor de verzwaring worden de bestaande masten en hoogspanningslijnen vervangen voor nieuwe en bredere masten en nieuwe lijnverbindingen tussen de masten gerealiseerd. Op nagenoeg het gehele tracé kunnen de nieuwe masten worden vervangen op de bestaande posities, hartlijn en daarmee binnen de regels van het geldende omgevingsplan. Voor de hartlijn tussen mast 36 en 41 kan dit echter niet omdat de geleiders van nieuwe hoogspanningsmasten dan deels over de spoorlijn komen te hangen.

Dat is vanuit spoor- en elektroveiligheid ontoelaatbaar, waardoor de masten in noordelijke richting verplaatst moeten worden. Deze verplaatsing kan op basis van het huidige omgevingsplan niet worden gerealiseerd (zie paragraaf 1.4). Daarom wordt een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit aangevraagd (BOPA). Deze motivering BOPA onderbouwd waarom de masten verplaatst moeten worden en dat dat inpasbaar is in de omgeving.

blad 5 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Figuur 1.1.: geografisch overzicht congestiegebied en visualisatie van beperkende netcomponenten o.b.v. de benodigde transportcapaciteit.

blad 6 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

1.2

Doel van de BOPA Om de verplaatsing en bouw van de nieuwe masten planologisch mogelijk te maken wordt gebruik gemaakt van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA). Deze BOPA lost de planologische strijdigheid op en geeft vrijstelling voor de bouw van de masten in een gebied waar dat op grond van het omgevingsplan nog niet mag. De omgevingsvergunning voor de bouw van de masten zal tegelijkertijd aangevraagd worden door TenneT en onderdeel uitmaken van de aanvraag. Naast de aanvraag bij de gemeente is 28 november 2024 ook een omgevingsvergunning bij de provincie Overijssel aangevraagd vanwege de natuurwaarden en beschermde plant- en diersoorten die tijdelijk aangetast worden langs het gehele tracé (kenmerk: Z2024-00007600). De omgevingsvergunning voor de flora en fauna activiteit zal via een aparte aanvraag en procedure lopen.

Figuur 1.2: Plangebied hoogspanningsmasten 36 t/m 41 binnen het rode kader waar aanpassingen mogelijk gemaakt worden met deze BOPA.

1.3

Begrenzing werkingsgebied BOPA De verbinding waar deze BOPA betrekking op heeft ligt ten noorden van de provinciale weg Almeloseweg/N35. Mast 36 staat ten oosten van het Goudzoekerspad. Het tracé loopt in oostelijke richting tot mast 41N waar de verbinding ondergronds gaat onder Nijverdal door. In figuur 1.2. is de ligging van het werkingsgebied van deze BOPA weergegeven die betrekking heeft op de nieuwe locatie van de masten. Volgens het tijdelijk omgevingsplan is het voormalige bestemmingsplan Buitengebied op het werkingsgebied van toepassing. Dit plan is geldend sinds 20-04-2009. De gronden hebben in het voormalige bestemmingsplan Buitengebied de bestemming ‘Natuur’. Daarnaast is een ontwerp ‘Veegplan gemeente Hellendoorn 2024’ ter inzage gelegd. In het ontwerp veegplan worden twee milieuzones (grondwaterbeschermingsgebied en intrekgebied) toegevoegd ter bescherming van het grondwater als deze plannen ongewijzigd worden vastgesteld door de gemeenteraad.

blad 7 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

1.4

Het omgevingsplan De gronden van het werkingsgebied zijn opgenomen in het (tijdelijke) omgevingsplan van de gemeente. Op dit moment bestaat dat voor dit gebied uit de (voormalige) het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ dat is vastgesteld op 20-04-2009. Daarnaast geldt het bestemmingsplan ‘Veegplan gemeente Hellendoorn 2024’ dat aan het gehele gebied twee gebiedsaanduidingen toekent ten aanzien van grondwaterbeschermingsgebied en intrekgebied. Er worden met deze BOPA geen activiteiten mogelijk gemaakt die zorgen voor mogelijke verontreiniging en/of verslechtering van het grondwater. Verdere toetsing hieraan kan dan ook achterwege gelaten worden. Bestemmingsplan Buitengebied Het bestemmingsplan Buitengebied kent aan deze gronden de bestemming Natuur toe. Ook hierin is een dubbelbestemming opgenomen voor de bescherming van de bestaande hoogspanningsverbinding. Omdat de verbinding na de verplaatsing buiten deze dubbelbestemming komt te liggen is ook hier sprake van een planologische strijdigheid die met deze BOPA opgelost moet worden. Tenslotte is er in dit bestemmingsplan sprake van de gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone- extensiveringsgebied’. Dit gaat over intensieve veehouderij in de gehele gemeente een de regels hiervan hebben geen betrekking op de netversterking waarvoor deze motivering voor de BOPA is opgesteld.

Figuur 1.5: verbeelding bestemmingsplan Buitengebied. Conclusie planologie De verplaatsing en verhoging van de hoogspanningsmasten is niet mogelijk op grond van het omgevingsplan van de gemeente en de daaraan ten grondslag liggende voormalige bestemmingsplannen. De gemeente heeft er daarom voor gekozen om een procedure te starten om met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) over te kunnen gaan tot vergunningverlening.

1.5

Leeswijzer In hoofdstuk 2 van deze toelichting wordt ingegaan op de planbeschrijving. In hoofdstuk 3 wordt het plan getoetst aan de kaders van het Rijk en provincie (instructieregels, regels over activiteiten of omgevingswaarden). Daarnaast wordt het gemeentelijk beleidskader beschreven. In dit hoofdstuk wordt tevens getoetst aan de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de uitgangspunten van TenneT, de diverse omgevingsaspecten en de uitgevoerde onderzoeken ter onderbouwing van de aanleg en bijhorende werkzaamheden. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 6 de maatschappelijke uitvoerbaarheid onderbouwd inclusief participatie.

blad 8 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

2.

Planbeschrijving In dit hoofdstuk wordt een toelichting gegeven op het initiatief. Er wordt eerst ingegaan op de bestaande situatie. Vervolgens wordt ingegaan op het initiatief en wordt beschreven hoe de toekomstige situatie na realisatie van het initiatief eruit gaat zien.

2.1

Beschrijving huidige situatie Als gevolg van veranderingen in het landelijke hoogspanningsnet heeft deze hoogspanningsverbinding te maken met overbelastingen. Dit betekent dat er meer elektriciteit getransporteerd moet worden dan nu mogelijk is. Op dit moment vormt deze verbinding een risico voor de leveringszekerheid en de kwaliteit van het elektriciteitsnet en is het zelfs de zwakste schakel in de regio. Door het elektriciteitsnet te versterken en uit te breiden moet overbelastingen voorkomen worden. Omdat dit traject de zwakste schakel is wil TenneT dit ook zo snel mogelijk oplossen met onder andere deze BOPA. De stroom in Nederland wordt getransporteerd door verschillende verbindingen met verschillende vermogens en voltages. In de provincie Overijssel loopt van een 380kV hoogspanningsverbinding, namelijk van Zwolle, via Almelo naar Hengelo. Hier takt die af naar Gronau (Duitsland) en Doetinchem (rode lijn in figuur 2.2.a). Een 380kV-verbinding heeft de hoogste capaciteit en zijn de spreekwoordelijke snelwegen van het elektriciteitsnetwerk. Het 110kV-hoogspanningsnet, de spreekwoordelijke provinciale wegen, in de provincie Overijssel bestaat uit twee centrale verbindingen: •

Harculo-Raalte-Nijverdal-Almelo-Hengelo

•

Harculo-Deventer-Goor-Almelo-Hengelo

De rest zijn aftakkingen op de provincie Overijssel te voeden. Recent is er een nieuwe verbinding tussen Nijverdal en Rijssen gerealiseerd, waardoor het net wat robuuster is geworden. In onderstaande figuur 2.1 is de overzichtskaart gegeven van deze verbindingen en hoogspanningsstations. Op de hoogspanningsstations Zwolle en Hengelo zijn de 380kV- & 110kV-hoogspanningsnetwerken met elkaar verbonden.

Figuur 2.1: overzicht hoogspanningsnet Zwolle – Almelo met in groene gedeelte de verbinding Raalte Nijverdal (bron: HoogspanningsNet Netkaart). Op een groot aantal hoogspanningsstations wordt de hoogspanning omgezet naar middenspanning van 10kV. Hier gaat het landelijke distributienetwerk over in het lokale gebruikersnetwerk van Enexis Netbeheer B.V. In deze figuur 2.1 zijn naast de diverse hoogspanningsstations de volgende hoogspanningsverbindingen weergegeven: rode lijnen – 380 kV, blauwe lijnen – 150kV, zwarte lijnen – 110 kV.

blad 9 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

De verbinding Raalte-Nijverdal is een bovengrondse 110kV verbinding die bij mast 41N ondergronds gebracht wordt onder Nijverdal door naar het hoogspanningsstation aan de Helmkruidlaan, zoals in figuur 2.2a te zien is. De verbinding Raalte-Nijverdal is van groot belang in Overijssel, want het voedt een groot aantal eindgebruikers in verschillende dorpen. Als er iets met de 380kV verbinding aan de hand is zorgt deze verbinding voor een belangrijke omleidingsroute zodat grote delen van Overijssel stroom houden. De verbinding staat er sinds 1964 en moet verzwaard worden om de toenemende vraag en aanbod te kunnen faciliteren.

Figuur 2.2: Ligging bestaande 110 kV transformator- en verdeelstation Nijverdal in omgeving ( de 110kV verbinding tussen Raalte en Nijverdal die verzwaard wordt in het zwart weergegeven). Op het traject ten oosten van het Goudzoekerspad/Klinkenbeltweg worden vanaf mast 36 de masten verplaatst in noordelijke richting op een grotere afstand van het spoor. Deze BOPA maakt de verplaatsing van de masten mogelijk. Uitgangspunten TenneT Bij de Elektriciteitswet 1998 (de "E-wet") is TenneT aangewezen als beheerder van het landelijk hoogspanningsnet zowel op land als op zee. TenneT is daarmee verantwoordelijk voor een ongestoorde werking van dit net. Daartoe realiseert TenneT nieuwe assets en onderhoudt TenneT bestaande assets op een zo efficiënt en effectief mogelijke manier. Om dat te bereiken legt TenneT, evenals vele andere functies in de Nederlandse samenleving, een claim op de beperkte beschikbare vrije ruimte in Nederland. TenneT is van mening dat deze claim alleen kan worden gerechtvaardigd indien een goede afweging van belangen heeft plaatsgevonden. Daarbij heeft TenneT de wens om bestaande infrastructuur zoveel als mogelijk ongestoord te laten liggen gedurende de gehele levensfase van een asset. Ook geldt dat TenneT nieuwe infrastructuur zo efficiënt/effectief mogelijk wenst in te passen en te realiseren.

Aldus is het streven van TenneT samen te vatten als: 'Duurzame instandhouding en aanleg van assets op een zo efficiënt mogelijke wijze waarbij zo goed als mogelijk rekening is gehouden met alle mogelijke belemmeringen en belangen van stakeholders'.

2.2

Beschrijving toekomstige situatie

2.2.1

Nut en noodzaak Nut en noodzaak TenneT voert jaarlijkse netstudies uit om de mogelijk knelpunten in het elektriciteitsnetwerk te identificeren. Zo heeft TenneT in 2017 geconstateerd dat er in Overijssel een groot aantal hoogspanningsverbindingen en hoogspanningsstations opgewaardeerd moeten worden, om aan de stijgende energiebehoefte te voldoen. De blad 10 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

urgentie is nog eens extra bevestigd in het onderzoek van oktober 2024. Voor de netversterking zijn een aantal projecten in Overijssel als kritisch aangewezen. Deze projecten zijn: Tabel 2.1: overzicht projecten netversterking rondom Nijverdal Project Toelichting Harculo – Raalte 110kV Opwaardering bestaande 110kV bovengrondse hoogspanningsverbinding Raalte – Nijverdal 110V Opwaardering bestaande 110kV bovengrondse hoogspanningsverbinding Almelo Mosterdpot – Hengelo Realisatie nieuwe 110kV Weideweg 110kV ondergrondse hoogspanningsverbinding Hengelo Weideweg – Hengelo Realisatie nieuwe 110kV Oele 110kV ondergrondse hoogspanningsverbinding Nijverdal – Rijssen 110kV Realisatie nieuwe 110kV ondergrondse hoogspanningsverbinding Hoogspanningsstation Vervanging en opwaardering Rijssen 110kV bestaande hoogspanningsstation Hoogspanningsstation Raalte Vervanging en opwaardering 110kV bestaande hoogspanningsstation Hoogspanningsstation Vervanging en opwaardering Hengelo Weideweg 110kV bestaande hoogspanningsstation Hoogspanningsstation Vervanging en opwaardering Nijverdal 110kV bestaande hoogspanningsstation

Volgend op deze projecten moeten TenneT en regionaal netbeheerder Enexis nog diverse aanvullende investeringen en projecten realiseren, maar deze kunnen pas plaatsvinden zodra de kritische projecten zoals hierboven genoemd zijn gerealiseerd. Op 20 december 2023 heeft TenneT moeten aankondigen dat er op het netwerk in Overijssel tot en met 2029-2031 sprake zal zijn van beperkte afnamecapaciteit en dat er aanvullend op de bovenstaande lijst aan projecten nog meer investeringen nodig zijn om de netcongestie in Overijssel op te lossen. Omdat de verbindingen tussen Harculo en Raalte en tussen Raalte en Nijverdal kritische verbindingen zijn voor het vergroten van de toekomstige netzekerheid in de regio Salland en de provincie Overijssel dienen deze op de kortst mogelijke termijn te worden verzwaard. Hiervoor dienen beide bovengrondse hoogspanningsverbindingen geheel te worden vervangen voor een nieuwe verzwaarde bovengrondse hoogspanningsverbinding. Vanuit de leveringszekerheid en de positie in het elektriciteitsnetwerk hanteert TenneT het beleid voor een éénop-één vervanging van de bovengrondse hoogspanningsverbinding op het huidige tracé. Hierbij wordt de bestaande verbinding in zijn geheel gesloopt en vervangen voor nieuwe hogere masten. Daarnaast worden nieuwe fundaties aangebracht en worden er geleiders toegepast die een hoger transportvermogen hebben.

blad 11 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

2.2.2

Verplaatsing van de hoogspanningsmasten De huidige bovengronds verbinding tussen Raalte en Nijverdal is 12,3 kilometer lang, bestaat uit twee circuits van elk drie geleiders en heeft 41 masten van circa 31 meter hoog. De verbinding heeft een transportvermogen van 48,6 MVA. In figuur 2.3 is de bestaande en nieuwe verbinding weergegeven, een pdf-versie waarop ingezoomd kan worden is opgenomen als bijlage 1 bij deze motivering. Er staan nu vijf bestaande masten in het gebied. Deze worden vervangen door drie nieuwe masten en verplaatst te opzichte van de huidige situatie met ca 10-20 meter in noordelijke richting. De drie nieuwe masten krijgen een hoogte van: • Mast 32: hoogte 36,7 m • Mast 33: hoogte 39,7 m • Mast 34: hoogte 35,4 m Vanwege de netverzwaring van het tracé moeten de armen van de masten breder worden. Omdat direct ten zuiden van de bestaande masten een spoorlijn ligt moeten de masten iets verplaatst worden zodat de lijnen van spoor en hoogspanning niet boven elkaar komen te liggen. Het betreft tijdelijke werkzaamheden die, inclusief de voorbereidende werkzaamheden, gedurende anderhalf jaar afgerond zullen zijn In de toekomstige situatie is de bovengronds verbinding tussen Raalte en Nijverdal nog maar 11,1 kilometer lang, bestaat het uit twee circuits van elk drie geleiders en bestaat de verbinding uit 34 masten van maximaal 37 meter hoog.

De nieuwe masten komen 15-20 meter noordelijker dan de bestaande masten. De verbinding kent na realisatie een transportvermogen van 152 MVA. Het eindpunt van de bovengrondse verbinding blijft aan de Nijverdal-zijde bij het bestaande opstijgpunt in Het Ravijn, nabij de spoorlijn. Dit opstijgpunt wordt ook opgewaardeerd maar blijft op dezelfde locatie.

Figuur 2.2: Toekomstige situatie - ligging van de masten en tracé (zwart is bestaand – rood is nieuw) Op de volgende baldzijde is het voor- en zijaanzicht van de nieuwe masten weergegeven.

blad 12 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Mast 32 = 36,7 meter

Mast 33 = 39,7 meter

Mast 34 = 35,4 meter Figuur 2.3: voor- en zijaanzicht nieuwe masten. blad 13 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

2.2.3

Tijdelijke maatregelen Om de verplaatsing van de hoogspanningsmasten te kunnen realiseren zijn er een aantal tijdelijke maatregelen nodig. Deze zullen apart aangevraagd worden van deze permanente vergunning waarvoor deze motivering geschreven is. Om iedereen een duidelijke beeld te geven worden ze onderstaand kort beschreven. Werkwegen en werkterrein Voor het vervangen van de bovengrondse hoogspanningsverbindingen zullen werkwegen, werkterreinen en een centraal ketenpark worden gerealiseerd. Hiervoor zijn tijdelijke verkeersmaatregelen nodig. De werkzaamheden gebeuren allemaal rondom de hoogspanningsverbinding en kennen raakvlakken met grondeigenaren, verkeersdeelnemers en recreanten in het gebied. Voor het uitvoeren van de werkzaamheden heeft TenneT Qirion en haar onderaannemers gecontracteerd voor het voorbereiden en uitvoeren van de benodigde werkzaamheden in 2025 en 2026. Er wordt voor het gehele terrein ter hoogte van de Tunnelweg ten westen van de Sallandse Heuvelrug een voormontage terrein gerealiseerd. Vanuit dit terrein worden alle materialen het gebied in getransporteerd via werkwegen evenwijdig langs het spoor.

Figuur 2.1: Werkweg vanaf de Tunnelweg (gele vlak links) tot aan dit werkingsgebied evenwijdig langs het spoor. Er wordt een werkweg aangelegd het gebied in vanaf het Goudzoekerspad om de bestaande masten te slopen en de nieuwe masten/geleiders te kunnen aanleggen. Via deze weg worden de materialen aan- en afgevoerd. Voor deze werkzaamheden wordt ook een groter werkterrein aangelegd ten noorden van de tunnel aan het Goudzoekerspad/Klinkenbeltweg. Vanuit hier zullen de materialen in oostelijke richting getransporteerd worden voor de realisatie. In onderstaande afbeelding is dit weergegeven. Een grotere afbeelding is opgenomen als bijlage 2 bij deze motivering.

blad 14 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Figuur 2.2 tijdelijke werkweg (oranje) en werkterreinen voor slopen bestaande masten en bouwen nieuwe masten (paars) Planning werkzaamheden Voor de werkzaamheden is de volgende planning van toepassing. Deze planning is afhankelijk van de omgevingsvergunning flora en faunaactiviteit van het bevoegd gezag. • • • • • • • • •

Kap bomen – ecologisch verantwoord (eind januari – begin maart ‘25) Plaatsen amfibiescherm en ingraven emmers (februari – medio maart) Afvangen zandhagedis (medio maart – eind mei) Sonderingen / enkele onderzoeken die nu niet uitgevoerd kunnen worden i.v.m. begroeiing (mei/juni) Inrichten werkterrein (september – oktober) Sloopwerkzaamheden bestaande masten (oktober - november) Nieuwbouw masten (december – maart ’26) Verwijderen bouwweg / werkterrein (maart ‘26 – april ‘26) Natuurherstel (april ‘26 /mei ‘26).

Mountainbikeroute Door deze tijdelijke voorzieningen zal ook de bestaande mountainbikeroute tijdelijk worden omgelegd tijdens de werkzaamheden. Deze blijft te berijden maar zal gedurende de werkzaamheden omgelegd of deels worden afgesloten. Omdat vanuit zuidelijke richting de route niet meer toegankelijk is (de tunnel wordt afgesloten) zal een omleidingsroute aangegeven worden. Door middel van borden zal vanaf het bezoekerscentrum aangegeven worden hoe de route bereikbaar is. Natura 2000-gebied- Sallandse Heuvelrug De hoogspanningsmasten staan ten noorden van het Natura 2000-gebied Sallandse Heuvelrug. Daarom zijn er ook diverse natuurtoetsen uitgevoerd ten aanzien van de inpasbaarheid van de masten en alle (tijdelijke) werkzaamheden die daarvoor nodig zijn. In paragraaf 4.4 worden de onderzoeken die in dit gebied uitgevoerd zijn beschreven. De omgevingsvergunning voor de flora en fauna-activiteit wordt apart van deze omgevingsvergunning aangevraagd. Dit omdat de provincie het bevoegd gezag is voor deze omgevingsvergunning flora en fauna- activiteit.

2.2.4

Herstelplan Na de realisatie van de nieuwe masten en sloop van de bestaande masten wordt het gebied hersteld. Hiervoor wordt een natuurherstelplan opgesteld dat gekoppeld wordt aan de omgevingsvergunning flora- en fauna activiteit. Het natuurherstelplan zal met een voorschrift aan de omgevingsvergunning flora- en fauna activiteit worden toegevoegd. De tijdelijke aantasting van de natuurwaarden zullen juridisch afdwingbaar geborgd worden aan een vergunning. Zonder deze vergunning van de provincie kunnen we werkzaamheden niet plaatsvinden.

blad 15 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

3.

Relevante regelgeving en beleid

3.1

Rijksbeleid en instructieregels Rijk

3.1.1

Rijksbeleid Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet heeft een aantal wetten gebundeld over de leefomgeving. Daarbij hoort ook één Rijksvisie op de leefomgeving: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). In de NOVI zijn de maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten: • • • •

ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; en toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied;

Een van de nationale belangen is het realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO2-arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur (belang 11). Vitale functies in de maatschappij zijn afhankelijk van een betrouwbare toelevering en uitwisseling van energie. Voor iedereen moet deze energie betaalbaar zijn. Energie moet veilig worden opgewekt, gewonnen, getransporteerd, opgeslagen en gebruikt. Met betrekking tot 'ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie' is in de NOVI aangegeven, dat de transitie naar hernieuwbare energie meer ruimte vraagt voor transport, distributie, conversie en opslag van energie, zowel boven- als ondergronds. In plaats van enkele relatief grote 'puntbronnen' (centrales) en transport van energie in één richting zal sprake zijn van meerdere, vaak decentrale en sterk in grootte verschillende bronnen (zon-, wind- en bodemenergie) en tweerichtingsverkeer (gebruik en productie) van energie Relevantie BOPA De versterking van het netwerk en noodzakelijke verplaatsing van de masten bij Nijverdal maakt onderdeel uit van de prioriteit voor de energietransitie. Het Rijk, via TenneT, gaat actief zorgdragen, dat het hoofdenergiesysteem, waar voorliggende verbinding onderdeel van is, de toenemende elektriciteitsbehoefte aan kan. Het plan is dan ook in overeenstemming met Rijksbeleid.

3.1.2

Instructieregels Rijk Hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat instructieregels voor het omgevingsplan en initiatieven die met een BOPA mogelijk gemaakt worden. Afdeling 5.1 stelt instructieregels voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De activiteiten wordt hieronder getoetst aan deze instructieregels. Afdeling 5.1. Instructieregels met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties Paragraaf 5.1.1 (Algemene bepalingen) In deze paragraaf is bepaald dat een omgevingsplan moet voldoen aan de dienstenrichtlijn. De dienstenrichtlijn is voor dit plan niet relevant. Paragraaf 5.1.2. Waarborgen van de veiligheid Veiligheidsrisico’s van branden, rampen en crises

blad 16 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Het Bkl bepaalt dat in een omgevingsplan voor risico’s van branden, rampen en crises rekening wordt gehouden met het belang van het voorkomen, beperken en bestrijden daarvan, de mogelijkheden voor personen om zich daarbij in veiligheid te brengen en de geneeskundige hulpverlening. In voorliggend plan is, dat in paragraaf 4.7 beoordeeld voor relevante veiligheidsrisico’s. Er is al sprake van een bestaande hoogspanningsverbinding waarbij er geen woningen in de directe omgeving staan. Er is door de mogelijkheden die deze vergunning biedt geen toe- of afname van een veiligheidsrisico. Er hoeven geen specifieke regels te worden gesteld ten aanzien van het waarborgen van de veiligheid. Toepassingsbereik gebouwen en locaties Dit onderdeel is van toepassing op het toelaten van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in verband met het externe veiligheidsrisico van een activiteit die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. In voorliggend plan is dat in paragraaf 4.7 beoordeeld ten aanzien van omgevingsveiligheid. Voorliggend plan staat geen beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties toe. Er hoeven geen regels te worden gesteld ten aanzien van het waarborgen van de veiligheid.

Paragraaf 5.1.3. Beschermen van de waterbelangen In een omgevingsplan wordt rekening gehouden met de gevolgen voor het beheer van watersystemen. Dat is alleen van toepassing op het deel van het werkingsgebied, dat de uitbreiding betreft. Als een activiteit reeds is toegestaan op basis van een omgevingsplan is deze paragraaf niet van toepassing. Het waterbelang is afgewogen in paragaaf 4.12. In het plan is rekening gehouden met de gevolgen voor het beheer van het watersysteem. Er zijn geen specifieke regels nodig voor het beschermen van de waterbelangen. Het werkingsgebied heeft geen betrekking op een primaire waterkering, een kustfundament, grote rivieren en het IJsselmeergebied. Instructies uit het Bkl over deze onderdelen zijn op dit plan niet van toepassing. Paragraaf 5.1.4 Beschermen van de gezondheid en van het milieu •

5.1.4.1 Luchtkwaliteit: De kwaliteit van de buitenlucht is beoordeeld in paragraaf 4.10. Het effect is beoordeeld als niet in betekenende mate. • 5.1.4.2 Geluid door activiteiten: Het aspect geluid is beoordeeld in paragraaf 4.7 en vormt geen belemmering met betrekking tot geluidseffecten op de omgeving. De activiteit zelf is niet geluidgevoelig. • 5.1.4.3 Geluid rond luchthavens: niet relevant voor dit plan. • 5.1.4.4. Trillingen: de activiteit veroorzaakt geen trillingen en omvat geen trilling gevoelige gebouwen/ruimten. Dit aspect is beoordeeld in paragraaf 4.8 en vormt geen belemmering voor de activiteit. • 5.1.4.4a: Slagschaduw van windturbines: niet relevant voor dit plan. • 5.1.4.5. Bodemkwaliteit: De bodemkwaliteit is beoordeeld in paragraaf 4.3 en vormt geen belemmering voor de activiteit. Bovendien betreft de bebouwing op de locatie van de masten geen bodemgevoelige gebouwen, die in het Bkl als volgt zijn gedefinieerd: een gebouw of een gedeelte van een gebouw dat de bodem raakt, voor zover aannemelijk is dat personen meer dan twee uur per dag aaneengesloten aanwezig zullen zijn, alsmede een woonschip of een woonwagen. • 5.1.4.6 Geur: De activiteit veroorzaakt geen geur, zie paragraaf 4.5.

De activiteit omvat geen geurgevoelige gebouwen, zoals bepaald in artikel 5.91 van het Bkl, zijnde:  woonfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan;  onderwijsfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan;  gezondheidszorgfunctie met bedgebied en nevengebruiksfuncties daarvan; of  bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedgebied en nevengebruiksfuncties daarvan, en  locaties waarbij hoofdzakelijk sprake is van verblijf van mensen. Er is geen sprake van geurgevoelige gebouwen, zoals hierboven genoemd. Er is derhalve ook geen sprake van een locatie waar hoofdzakelijk mensen verblijven. Paragraaf 5.1.5. Beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed  

5.1.5.1 (algemene bepalingen), 5.1.5.2 (Kust) en 5.1.5.3 (Waddenzee): niet relevant voor dit plan. 5.1.5.4 Ladder voor duurzame verstedelijking: De verplaatsing van de hoogspanningsmasten ten blad 17 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.



behoeve van de uitbreiding van het 110 kV netwerk kwalificeert niet als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. 5.1.5.5. Cultureel erfgoed en werelderfgoed. Dit aspect is beoordeeld in paragraaf 4.2. Vanuit archeologie en cultuurhistorie ondervindt de activiteit geen belemmeringen. Er hoeven geen regels te worden opgenomen ter bescherming hiervan.

Paragraaf 5.1.6. Behoud van ruimte voor toekomstige functies  

  

5.1.6.1 Algemene bepalingen: niet relevant voor dit plan. 5.1.6.2 Autowegen, autosnelwegen en hoofdspoorwegen: niet relevant voor dit plan; er zijn geen reserveringsgebieden voor de uitbreiding of aanleg van een autoweg, autosnelweg of hoofdspoorweg aanwezig. 5.1.6.3. Buisleidingen van nationaal belang: niet relevant voor dit plan; er zijn geen reserveringsgebieden voor de aanleg van buisleidingen van nationaal belang aanwezig. 5.1.6.4. Project Mainportontwikkeling Rotterdam: niet relevant voor dit plan. 5.1.6.5. Parallelle Kaagbaan: niet relevant voor dit plan.

Paragraaf 5.1.7 Behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten 

 



5.1.7.1. Algemene bepalingen: De bepalingen in de paragrafen 5.1.7.2, 5.1.7.3, met uitzondering van de artikelen 5.157 en 5.159, 5.1.7.4, 5.1.7.5 , 5.1.7.6 en 5.1.7.7 zijn niet van toepassing voor zover activiteiten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit al rechtmatig op een locatie worden verricht of zijn toegestaan op het tijdstip van inwerkingtreding van die bepalingen. 5.1.7.2. Landsverdediging en nationale veiligheid: niet relevant voor dit plan. 5.1.7.3. Elektriciteitsvoorziening: In relatie met voorliggend plan hebben bevat het Bkl uitsluitend instructies als het gaat om (waarborging van) hoogspannningsverbindingen en de daarmee verbonden schakel- en transformatorstations en andere voor die hoogspanningsverbinding noodzakelijke hulpmiddelen toe als er sprake is van een spanning van tenminste 220 kV. Hier is sprake van een spanning van 110kV. 5.1.7.4. Rijksvaarwegen, 5.1.7.5. Communicatie-, navigatie- en radarapparatuur voor de burgerluchtvaart, 5.1.7.6. Landelijke fiets- en wandelroutes, 5.1.7.7. Hyperscale datacentra: niet relevant voor dit plan.

Paragraaf 5.1.7a. Gebruik van bouwwerken Deze paragraaf omvat bepalingen ten aanzien van kostenverhaal met betrekking tot te realiseren categorieën woningen en is niet relevant voor dit plan. Paragraaf 5.1.8. Bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen 

Deze paragraaf is niet van toepassing.

Afdeling 5.2 bevat instructieregels over de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Deze instructieregels zijn niet relevant voor voorliggend plan, omdat hier geen sprake is van een gemeentebreed omgevingsplan of activiteiten met hoogspanning van 220 Kilovolt. Afdeling 5.3. Ontheffing Deze instructieregels zijn niet relevant voor voorliggend plan.

3.2

Provinciaal beleid en Instructieregels provincie

3.2.1

Provinciaal beleid Omgevingsvisie Overijssel blad 18 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Het provinciaal ruimtelijk beleid is verwoord is de Omgevingsvisie Overijssel, die is verankerd in de Omgevingsverordening (instructieregels provincie). De omgevingsvisie Overijssel is vastgesteld in 2017 en daarna verschillende keren op onderdelen geactualiseerd. De laatste actualisatie is die van november 2023. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens.

In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. Relevantie voor het plan De energie-ambitie van de provincie omvat het realiseren van een betrouwbare, duurzame en betaalbare energievoorziening met beperking van uitstoot van broeikasgassen door bevorderen van energie-efficiency, 20% hernieuwbare energie in 2023 en 30% in 2030 en het toepassen van nieuwe energie-infrastructuur. Voorliggend plan draagt daaraan bij. Zonder versterkte hoogspanningsverbindingen kan de provincie de ambitie niet waarmaken. Het plan is dan ook in overeenstemming met het beleid van de provincie.

3.2.2

Instructieregels provincie De provinciale instructies zijn vastgelegd in de Omgevingsverordening Overijssel 2024. In de Omgevingsverordening zijn regels daarom gekoppeld aan werkingsgebieden. Werkingsgebieden zijn de locaties waarop regels van toepassing zijn. Voor het werkingsgebied van voorliggende wijziging van het omgevingsplan gelden de volgende instructies. Gebiedsaanwijzingen Er zijn door de provincie een aantal gebiedsaanwijzingen toegekend in deze verordening. Sallandse Heuvelrug De verbinding staat in het gebied Sallandse Heuvelrug (nr. 13) dat is aangewezen als Natuurnetwerk Nederland (NNN) (zie hieronder). De natuurwaarden van dit gebied zijn van belang als het gaat om het toestaan van activiteiten die niet passen in het omgevingsplan. Hier is sprake van een bestaande hoogspanningsverbinding die 10-20 meter verplaatst wordt. Deze zal de kernwaarden niet verder negatief aantasten. De plekken van de nieuwe masten zijn intensief onderzocht voor alle relevante aspecten qua natuurwaarden (zie paragraaf 4.4). Daarnaast is ook het algemene belang van de netversterking enorm groot zodat ook op basis daarvan medewerking verleend kan worden aan het verlenen van deze omgevingsvergunning om de planologische strijdigheid op te lossen.

Natuurnetwerk Nederland De provinciale instructies bepalen, dat omgevingsplannen die betrekking hebben op een gebied, dat is aangewezen als Natuurnetwerk Nederland (NNN) geen ontwikkelingen mogelijk zijn die leiden tot: a. b. c.

aantasting van de mogelijkheden om de natuurdoelen te realiseren die voor dit gebied zijn vastgesteld, vermindering van het areaal van het Natuurnetwerk Nederland; en aantasting van de samenhang tussen onderdelen van het Natuurnetwerk Nederland.

De NNN ter plaatse van het werkingsgebied is aangeduid als bestaande Natuur NNN, land. In het omgevingsplan moeten regels worden opgenomen die zijn gericht op bescherming, instandhouding, verbetering en duurzame blad 19 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

ontwikkeling van de natuurdoelen, zoals vastgesteld in de bij de Omgevingsverordening behorende bijlage 'Wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN'. In het kader van deze instructie is ecologisch onderzoek uitgevoerd, zie paragraaf 4.4. Hieruit volgt, dat er voor de verplaatsing van de masten een omgevingsvergunning flora- en fauna activiteit aangevraagd moet worden. Overleg met het bevoegd gezag heeft inmiddels plaatsgevonden en deze omgevingsvergunning is inmiddels bij het bevoegd gezag in gang gezet en aangevraagd. Ten aanzien van aantasting van het NNN gebied is er sprake van een tijdelijke aantasting tijdens de (voorbereidende-)werkzaamheden. Het natuurherstelplan zal zorgen voor een vergelijkbaar en mogelijk beter gebied na realisatie rondom de nieuwe masten. Bovendien zal de permanente aantasting (er verdwijnt door deze omgevingsvergunning/BOPA een klein stukje bos) gecompenseerd worden. Ook hierover vindt afstemming plaats met het bevoegd gezag. Grondwaterbeschermingszone Activiteiten die in een grondwaterbeschermingszone mogelijk gemaakt worden mogen het grondwater niet aantasten. Bij deze BOPA om de planologische strijdigheid op te lossen is daar geen sprake van. Voor de bouw van de masten zal er geheid gaan worden zodat de masten goed gefundeerd worden.

Hiervoor is in de verordening geborgd dat er vooraf een melding gedaan moet worden zodat de provincie kan beoordelen dat er geen negatieve gevolgen voor het grondwater zijn. De benodigde onderzoeken hiervoor worden uitgevoerd en zullen ook bij deze melding toegevoegd worden. De verwachting is niet dat deze fundering negatieve gevolgen gaat hebben. Daarnaast gelden de volgende gebiedsaanwijzingen:  Bakens in de tijd  Informele trage netwerk  Jong heide- broekontginningslandschap  Nieuwe recreatiewoningen  Recreatieve routes en vaarwegen  Stuwwallen Deze aanwijzingen geven geen kaders voor de bouw van de masten en het opheffen van de planologische strijdigheid waarvoor deze BOPA wordt opgesteld. Activiteiten Beperkt Gebied Deze paragraaf van de verordening bevat de direct werkende provinciale regels voor milieubelastende activiteiten in grondwaterbeschermingszones, die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de kwaliteit van het grondwater dat wordt gebruikt voor de bereiding van water voor menselijke consumptie, anders dan milieubelastende activiteiten op bedrijfslocaties. De verplaatsing en later de bouw van de masten zal geen nadelige invloed hebben op de grondwaterbeschermingszone. Er worden trillingsvrije groutinjectiepalen toegepast. Dat zijn holle stalen grondverdringende buizen die ze de grond in draaien en die daarna volgegoten worden met beton.

Locaties De volgende locaties zijn aangewezen in de verordening voor het werkingsgebied:          

Sallandse Heuvelrug Bakens in de tijd Glastuinbouw niet toegestaan Grondwaterbeschermingszone Informele trage netwerk Intrekgebieden Jonge heide- en broekontginningslandschap Natuurnetwerk Nederland (NNN) Nieuwe recreatiewoningen Primaire waterkeringen

blad 20 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Enkele hiervan zijn hierboven al beschreven. De anderen hebben geen invloed op deze BOPA omdat de genoemde activiteiten niet mogelijk gemaakt worden en/of de impact van de verplaatsing van de masten niet negatief is. Geconcludeerd wordt dat deze BOPA in overeenstemming is met de instructieregels van de provincie.

3.3

Waterschapsverordening Wanneer een initiatiefnemer wil bouwen, graven, plaatsen of een andere activiteit bij het water wil doen dan gelden er regels die zijn vastgelegd in de Waterschapsverordening. Dit is een verordening met de regels die een waterschap hanteert bij de bescherming van waterkeringen (objecten die oppervlaktewater tegenhouden), watergangen (bijvoorbeeld beken, sloten, kanalen) en bijbehorende kunstwerken (bijvoorbeeld stuwen, gemalen, bruggen). Op grond van de Waterschapsverordening kan voor bepaalde activiteiten en werkzaamheden in of langs het water een vergunning worden verleend. Het Waterschap Vechtstromen en Waterschap Drents Overijsselse Delta gaan over dit werkingsgebied. Waterschap Vechtstromen In de verordening van Waterschap Vechtstromen worden vooral instructieregels gegeven voor het lozen en onttrekken van water in het gebied waar de masten komen te staan. Van beide activiteiten is geen sprake in deze BOPA. Ook zullen er geen bestaande watergangen gedempt worden en hebben de activiteiten die mogelijk gemaakt worden geen negatieve invloed op de waterkwaliteit. Waterschap Drents Overijsselse Delta In de verordening van het Waterschap Drents Overijsselse Delta is het gebied vooral aangewezen voor de bescherming van de grondwaterkwaliteit. Ook hier zijn activiteiten die te maken hebben met diverse lozingen niet toegestaan.

Ook is het gebied aangewezen als een grondwaterlichaam waar grondwerkzaamheden zoals dempen niet zonder vergunning van het Waterschap mogen plaatsvinden. De werkzaamheden die deze BOPA mogelijk maakt zorgen niet voor aantasting van de grondwaterkwaliteit ook zal er geen extra lozing plaatsvinden.

3.4

Gemeentelijke regelgeving Omgevingsvisie Hellendoorn, Natuurlijk Avontuurlijk Op 20 februari 2014 heeft de gemeenteraad van Hellendoorn de Omgevingsvisie Hellendoorn, Natuurlijk Avontuurlijk vastgesteld. In landschappelijk opzicht wordt de gemeente bepaald door de Sallandse Heuvelrug en de Regge. Beide zijn sterk noord-zuid georiënteerd. De dorpen Hellendoorn en Nijverdal profiteren van deze ligging tussen deze twee sterke landschappelijk eenheden. Dwars daarop lopen in oost-west richting de N35 en de spoorlijn Zwolle-Almelo, een belangrijke route die Twente met Zwolle verbindt. Aan deze weg is op de kruising met de Regge “Nijverdal - Ten Cate” ontstaan. Grenzend aan de heuvelrug en de rivier ligt het gebied met verspreide landbouwbedrijven, de dorpen en de buurtschappen. Een bijzondere plek wordt ingenomen door Daarlerveen. Hier staat alle bebouwing langs de wegen en het kanaal, met daarachter het open slagenlandschap. In de loop der jaren (eeuwen) zijn deze kenmerken steeds verder geïntensiveerd. Dit geldt ook voor het gebruik. Het verkeer wordt intensiever, er komen meer bewoners en het aantal bedrijven neemt toe. De locaties met een bovengemeentelijk belang en welke een trekker zijn voor veel bezoekers in de gemeente zijn met een ster op de kaart aangegeven. Het gaat dan om het Avonturenpark Hellendoorn, het centrum van Nijverdal en de Paarse Poort.

De gemeente geeft de gebieden in de gemeente in deze omgevingsvisie een: 1. 2. 3.

Identiteit - avontuur in de natuur Context – Ecologische hoofdstructuur Kernvisie - Bereikbaarheid – doorstroom N35/spoorlijn & Fly over

blad 21 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Voor de identiteit van het gebied zal deze BOPA niet zorgen voor een andere identiteit of karakter van het gebied. De hoogspanningsmasten staan er al en zullen noordelijker terug geplaatst worden. Het zal in de eindsituatie het beeld niet fors veranderen.

Ten aanzien van de ecologische hoofdstructuur zijn diverse natuurtonderzoeken uitgevoerd en is er een omgevingsvergunning aangevraagd bij het bevoegd gezag. Op dit specifieke onderdeel wordt ingegaan in paragraaf 4.4 en 4.5. Ten aanzien van bereikbaarheid en doorstroom N35, spoorlijn & mogelijke nieuwe brug wordt in deze plannen waar mogelijk rekening gehouden met de doelen die de gemeente hiervoor heeft. De masten moeten verplaatst worden om te voorkomen dat de hoogspanningslijnen boven het spoor komen te hangen wat niet veilig is en waar Prorail (en TenneT zelf ook) vanuit veiligheidsoogpunt niet mee akkoord gaan. De doorstroom van de N35 zal geen hinder ondervinden van de verplaatste masten.

Figuur 3.1: Uitsnede kaart Omgevingsvisie Hellendoorn, kernvisie (rood is de hoogspanningsverbinding waar deze BOPA betrekking op heeft. In figuur 3.1 is de visiekaart weergeven waarbij de gele sterlocaties de centrale punten zijn van waaruit de bezoekers het gebied in kunnen (centrum Nijverdal en bezoekerscentrum). De groene gebieden/strepen geven de natuurgebieden aan met daartussen de twee infrastructurele elementen (N35 en tunnel daaronder (paars en rood)). Fietsbrug van de gemeente/ fly over Ter hoogte van het werkingsgebied heeft de gemeente Hellendoorn de wens voor de realisatie van een fietsbrug over de N35 en het spoor heen. Deze fietsbrug zal met een aparte procedure vergund gaan worden en maakt geen onderdeel uit van deze vergunning. Om de brug mogelijk te maken hebben TenneT en de gemeente afgesproken dat één mast hoger wordt dan de rest zodat de brug mogelijk blijft en er geen problemen ontstaan tussen de fietsbrug en afstand tot de hoogspanningsverbinding.

3.5

Conclusie Vanuit de relevante regelgeving en beleid van Rijk, provincie, Waterschappen en gemeenten zijn er geen belemmeringen voor de verplaatsing van de masten en bijbehorende uitbreiding van het 110 kV netwerk. blad 22 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

blad 23 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

4.

Fysieke leefomgeving

4.1

Relevante aspecten fysieke leefomgeving In dit hoofdstuk wordt beoordeeld of, ten aanzien van de relevante omgevingsaspecten, met de beoogde ontwikkeling sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dit hoofdstuk geeft een samenvatting van de verschillende onderzoeken die zijn uitgevoerd. Voor uitgebreidere informatie wordt verwezen naar de feitelijke onderzoeken in de bijlagen. Opgemerkt wordt, dat de onderzoeken zijn uitgevoerd voor 1 januari 2024, zodat de gebruikte terminologie niet is afgestemd met die van de Omgevingswet. Inhoudelijk sluiten de onderzoeken echter wel aan op de Omgevingswet.

4.2

Archeologie en cultuurhistorie In het kader van de wijziging van het omgevingsplan is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd (zie bijlage 1). De aanleiding voor het uitvoeren van een archeologisch onderzoek is, dat de uitbreidingslocatie op de provinciale archeologische verwachtingskaart in een gebied ligt met een hoge archeologische waarde.

4.2.1

Onderzoek Archeologie In het werkingsgebied waar deze BOPA betrekking op heeft is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd om de verwachtingswaarde te bepalen. In het rapport van Antea Group ‘Bureauonderzoek, versterking hoogspanningsmasten Harculo-Raalte en Raalte-Nijverdal,deelgebied Nijverdal, gemeente Helledoorn, d.d. 10 april 2024’ zijn hiervan de resultaten beschreven. Dit onderzoek is als bijlage 3 aan deze motivering toegevoegd. Voor het oostelijke deel van het gehele tracé (waar Het Ravijn toe behoort) is er op basis van de archeologische verwachtingskaart sprake van een hoge- en middelhoge verwachting, ook is een deel al verstoord (zie figuur 4.1). Voor de hoger gelegen delen (dekzandruggen en -welvingen, en de stuwwal) van het plangebied geldt een hoge verwachting op resten uit de periode vanaf het laat Paleolithicum tot en met de vroege Middeleeuwen. Resten uit het laat Paleolithicum en Mesolithicum kunnen voornamelijk verwacht worden op de hellingen van dekzandruggen en stuwwallen aangezien jagers-verzamelaars een voorkeur hadden voor gradiëntzones. Boeren vanaf het Neolithicum tot en met de vroege Middeleeuwen hadden een voorkeur voor (relatief) hoger gelegen delen van het landschap. Een klein deel van het plangebied was vanaf het midden Neolithicum tot en met de vroege Middeleeuwen overgroeid met veen. Hier zijn geen resten uit deze perioden te verwachten.

Omdat er in de hogere delen van het landschap een hoge en middelhoge kans is op het aantreffen van archeologische resten binnen het plangebied, adviseert Antea Group om binnen deze delen een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen, verkennende fase, uit te voeren op de locaties waar graafwerkzaamheden dieper dan 30cm -mv gepland zijn. De overige delen van het plangebied in de zones met een lage verwachting en verstoorde delen kunnen worden vrijgegeven. Waar de masten verplaatst worden in het kader van deze BOPA is de conclusie dat de bodem al verstoord is en nader onderzoek achterwege gelaten kan worden. Alleen een stukje direct naast de tunnel heeft een hoge verwachting maar daar wordt de mast niet verplaatst. In onderstaande figuur zijn beide locaties inzichtelijk gemaakt.Het aspect archeologie vormt daarmee ook geen beperking voor de uitvoerbaarheid van deze vergunning.

blad 24 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Figuur 4.1: Uitsnede archeologische verwachtingskaart van de provincie Overijssel met in het groen het werkingsgebied van deze BOPA. Cultuurhistorie en aardkundige waarden Vanuit cultuurhistorie ligt het werkingsgebied in de Sallandse Heuvelrug en nabij het Reggedal. Dit is een landschap dat cultuurhistorisch waardevol is en op basis daarvan ook beschermd wordt door de provincie. Het Ravijn waar nu de hoogspanningsmasten staan is een lagergelegen deel dat volledig ingericht is. Direct ten noorden hiervan beginnen de karakteristieke stuwwallen. Op de aardkundige waardenkaart van de provincie is het grootste deel van Het Ravijn aangewezen als ‘Groeve’. Dit zijn landvormen die door menselijk handelen zijn ontstaan. In het gebied dat is aangewezen als de Groeve staan ook nu al hoogspanningsmasten die door deze BOPA 15-20 meter verplaatst kunnen worden. In die zin wordt geconcludeerd dat de cultuurhistorische- en aardkundige waarden niet zullen veranderen door deze verplaatsing en bovendien ook al verstoord zijn door de aanleg van dit gehele gebied. Ten aanzien van cultuurhistorische waarden hebben initiatiefnemers overleg gehad met de provincie en zij zijn het ermee dat de cultuurhistorische waarden in het gebied al verstoord zijn en dat de verplaatsing van de hoogspanningsmasten vanuit cultuurhistorisch en aardkundig oogpunt niet op beperkingen stuit en inpasbaar is in het gebied.

blad 25 van 42

Motivering BOPA netversterking mast 36 t/m 41 Nijverdal (Het Ravijn) Opwaardering hoogspanningsverbinding Raalte - Nijverdal projectnummer 0483513 18 december 2024 revisie 00 TenneT TSO B.V.

Ook monumenten zijn in het plangebied niet aanwezig (bronnen: rijksmonumentenregister en lijst van gemeentelijke monumenten 2014). Er hoeven derhalve geen regels te worden opgenomen ter bescherming van cultuurhistorische waarden.

4.2.2

Conclusie De aspecten archeologie en cultuurhistorie geven geen beperkingen ten aanzien van de uitvoerbaarheid van deze BOPA.

4.3

Bodemkwaliteit

4.3.1

Verkennend onderzoek Ten behoeve van de verplaatsing van de masten is een verkennend en aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd, zie bijlage 4. Het doel van het verkennend en aanvullend bodemonderzoek is de bodemkwaliteit vast te leggen om in het kader van de voorgenomen ontwikkeling van het terrein de gebruiksmogelijkheden van het terrein te bepalen. In het onderzoek ‘Vooronderzoek, versterking hoogspanningsmasten Harculo-Raalte en Raalte Nijverdal d.d. 1 maart 2024 ‘zijn hiervan de resultaten beschreven. Uit het vooronderzoek blijkt dat er bij lier- en mastlocaties 36,37,38 en 39 ter plaatse of nabij een bekend geval van ernstige bodemverontreiniging (PAK en minerale olie) bekend is. Mast 36 ligt deels in en deels op de grens van een bekend geval van ernstige bodemverontreiniging (kenmerk: 2016/0215438, locatiecode OV016300112) met PAK en minerale olie in boven-, ondergrond en grondwater. Mast 41N is in 2005 voldoende onderzocht en bleek niet verontreinigd. Mast 38 ligt ook buiten de bekende contouren en is formeel onverdacht. Het plangebied dat in open ontgraving wordt uitgevoerd dat is gelegen tussen masten 36 en 38 is tevens gelegen binnen de contouren van het Geval van ernstige bodemverontreiniging. Masten 37 en 39 zijn net als masten 36 en 38 verdacht op voorkomen van verontreiniging als gevolg van de activiteiten rondom het spoorwegemplacement.