Bijlage 1 Beleidsplan financiële bestaanszekereid gemeente Hellendoorn

komen. Slechts een kleine groep mensen met een langdu-

bepaalde kwesties, waarmee iemand op weg kan worden

rig (zeer) laag inkomen slaagt er in om uit (grote) schulden

geholpen richting een oplossing.

23 Uit collegeprogramma 2023-2026 Gemeente Hellendoorn 20

6. WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN We gaan werken met een uitvoeringsagenda. In deze agenda staan activiteiten en acties benoemd die niet los gezien kunnen worden van de vijf pijlers zoals die zijn beschreven in hoofdstuk 5.4. Door te werken met een tweejaarlijkse agenda, blijven we flexibel. We kunnen inhaken op actuele ontwikkelingen of veranderingen. Samenwerkingspartners zijn hier enthousiast over.

Meedoen

1 Een gezondere financiële situatie in het huishouden

1.1 Preventie

1.2 Vroegsignalering van armoede en schulden

1.3 Ondersteuning waar nodig

1.4 Schulden oplossen

1.5 Laagdrempelige toegankelijkheid

Acties en activiteiten te verwerken in uitvoeringsagenda

Figuur 14 Onderdeel doelenboom Meedoen: Gezondere financiële situatie voor inwoners

Preventie

6.1

Wettelijke kaders, de samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen en de trends en ontwikkelingen die doorwerking hebben op armoede en schulden geven ons

Pijler 1. Preventie

richting om aan de slag te gaan met financiële zorgen van

Ambitie: Onze inwoners zijn in staat (met hulp) hun financiële situatie op orde te krijgen of te houden door passende voorlichting, training en het versterken van basisvaardigheden

onze inwoners. Op basis hiervan richten wij ons de komende periode op de eerder genoemde pijlers.

Preventie

In dit hoofdstuk wordt per pijler de ambitie benoemd en in algemene zin aangegeven waar de betreffende pijler voor

Dit gaan we doen door:

staat. Een concrete uitwerking van deze acties, inclusief

Voorlichting en (financiële) training van inwoners, in

een planning en kosten verwerken we in de uitvoeringsa-

samenwerking met onze partners.

genda’s en in de begrotingscyclus.

We zetten in op structurele en toegankelijke communicatie voor inwoners, passend bij de behoefte en de leeftijd van de inwoners (zie ook pijler laagdrempelige toegankelijkheid). Daarbij hebben we specifieke aandacht voor gezinnen met minderjarige kinderen, jongeren en AOW-gerechtigden. •

Jeugd/gezinnen en jongeren vanuit kansrijk opgroeien: • Voorkomen en beperken van armoede in gezinnen (gezinsaanpak laaggeletterdheid, en communicatie van regelingen);

21

• Communicatie en voorlichting jongeren in samen-

•

van belang. Samen met netwerkpartners kunnen boven-

werking met scholen en jongerenwerk om schulden

dien nieuwe vindplaatsen in beeld gebracht worden om de

te voorkomen, basisvaardigheden te versterken en

doelgroep te bereiken, voor zover die nog niet in beeld zijn

financiële zelfredzaamheid te bereiken.

bij de gemeente of bij andere partners.

De specifieke aandacht voor AOW-gerechtigden heeft te

In algemene zin willen we ons dienstverlenende karakter

maken met de vergrijzing binnen de gemeente Hellen-

richting de inwoner extra kracht bij zetten. We willen dat

doorn en het aandeel AOW-gerechtigden dat op of rond

inwoners zich in een zo vroeg mogelijk stadium tot ons

het sociaal minimum leeft. Daarom zetten we samen

richten. Dat streven willen we ook uitstralen in onze com-

met partners in op:

municatie, onze benadering, onze toegankelijkheid en in

• Voorlichting aan en communicatie met deze doel-

korte lijnen richting inwoners.

groep (zie ook pijler laagdrempelige toegankelijkheid);

“Ik budgetteer en de rekeningen gaan altijd voor. We hebben wel eens uitstel gevraagd, maar dat kan nu niet meer, want je kunt niet meer inhalen. Je kan niet nu iets niet betalen, want dan komt dat later niet meer goed.” Een inwoner

• Voorkomen van zorgmijding en gezondheidsachterstanden; • Het stimuleren van het gebruik van regelingen (Zie pijler 5). Inzet op preventie, op het aanleveren van (basis)vaardig-

“Om de energierekening te kunnen betalen moeten we op andere dingen besparen of andere dingen laten.”

heden en het versterken van de financiële zelfredzaamheid

Een inwoner

vergt kennis en expertise. Het is van belang om consulenten voldoende handvatten mee te geven om vorm te

“Het geeft stress, ik lig er weleens wakker van, zoals een onterechte rekening. Ik plan verder heel veel vooruit, zoals het zorgverzekeraar vooraf opbellen of bepaalde ingrepen vergoed worden.” Een inwoner

kunnen geven aan deze werkwijze. Daarnaast betekent het ook dat we samenwerken met netwerkpartners die deze expertise al in huis hebben.

6.2

Vroegsignalering 6.3

Ondersteuning waar nodig

Pijler 2. Vroegsignalering van armoede en schulden Pijler 3. Ondersteuning waar nodig, regie waar het kan Ambitie: De gemiddelde schuld van inwoner die een schuldentrajecten starten, daalt van ca. € 45.000,- in 2021, naar € 40.000 in 2025, doordat wij er eerder bij zijn.

Vroeg signalering

Ambitie: Onze inwoners zijn in staat eigen regie te houden op hun (financiële) situatie, doordat zij zich, naar behoefte, kunnen richten tot gemeente en organisaties in Hellendoorn voor (tijdelijke) ondersteuning.

Ambitie: 20 procent van onze inwoners reageert op ons hulpaanbod naar aanleiding van onze vroegsignalering.

Ondersteuning waar nodig

Dit gaan we doen door: Dit gaan we doen door:

We vinden het belangrijk om aan te sluiten bij de be-

We zijn wettelijk verplicht om vroegsignalering van

hoeften van inwoners. Voor dit beleidsplan hebben

schulden uit te voeren. Maar voor ons is het meer dan

wij de behoeften opgehaald en wij zullen op structu-

dat. Wij zetten proactief in op vroegsignalering, we leggen

rele basis behoeftepeiling herhalen.

contact, gaan langs bij inwoners en bieden ondersteuning vanuit een bredere, integrale blik. Deze brede blik wordt

We zetten in op netwerksamenwerking rondom de

door de samenwerkingspartners toegejuicht en willen we

inwoner, met name met welzijnsorganisaties en

ook intern implementeren . De ambitie qua daling van de

organisaties op het gebied van inkomensonder-

gemiddelde schuld lijkt vrij beperkt. We verwachten echter

steuning. We realiseren ons dat Rijksbeleid zoals de

een stijging, gezien de economische situatie op dit mo-

toeslagen tot problematische situaties kan leiden.

ment. Het niet laten oplopen van de huidige gemiddelde

We kijken samen met onze partners hoe wij inwo-

schuld is al een ambitie op zichzelf.

ners op maat kunnen ondersteunen.

We werken samen met onze partners om vroegsignale-

We hebben oog voor het feit dat basisvaardighe-

ring van armoede en schulden goed uit te voeren in een

den zoals taal-, rekenen en digitale vaardigheden

sluitend aanbod van dienstverlening. Korte lijnen en informatie-

vaak een voorwaarde zijn om goed mee te kunnen

verstrekking in samenwerking met netwerkpartners zijn daarbij

doen. Samen met interne collega’s en samenwer22

kingspartners zetten wij daarom in op het versterken van

3.

Inzetten op duurzaam werk

basisvaardigheden en digitale vaardigheden. We bieden

Een van de wegen uit armoede is een structurele ver-

persoonlijk contact en zorgen ervoor dat inwoners worden

betering van het inkomen door werk dat loont. Hierin

ondersteund bij (digitale) overheidsaanvragen met als

volgen wij ons participatiebeleid; we bereiden ons

doel zelfredzaamheid van inwoners richting de toekomst

voor en lopen waar mogelijk vooruit op de voorgestel-

te vergroten.

de wijzigingen in het wetsvoorstel “Participatiewet in balans”. Deze wet wordt naar verwachting 1 januari 2025 van kracht. “Participatiewet in balans” gaat uit

“Ik heb geen problemen om mee te doen met de samenleving. De grootste belemmering is taal, als je de taal spreekt kan je veel meer doen. Mensen praten snel en soms ook met een accent, waardoor het moeilijk te begrijpen is.” Een inwoner

van maatwerk en vertrouwen. 4.

Inzetten op het regelen van de schulden Schulden zorgen voor een uitzichtloze situatie. Die uitzichtloosheid kan verlammend werken. We zetten in op het oplossen van de schulden via onze partners, min-

“Drempels? Veel administratie. Het voelt alsof ze me niet vertrouwen doordat ik alles moet aanleveren. Het zou dan eigenlijk fijn zijn als er in het begin meer wordt uitgelegd en begeleiding komt in dit proces. Ook omdat alles nieuw is.” Een inwoner

nelijke regelingen, wettelijke regelingen en sanerings-

“Boodschappen en kleding zijn soms lastig aan te schaffen, maar ook werkenden zullen niet altijd alles kunnen kopen en zij moeten ook keuzes maken. Dus het hoort er ook bij. Het lukt mij nu aardig.” Een inwoner

“Ik ben nu bezig met het afbetalen van een tandartsrekening. Ik ben wel bang dat het een keer niet gaat lukken.” Een inwoner

6.4

kredieten. Daarnaast sluiten we aan bij het Collectief Schuldregelen en het Schuldenknooppunt, zodat versnelling van het schuldregelproces wordt gerealiseerd.

“Ik kan niet sparen. Dat kan echt niet. Meestal sta ik wel 100 euro in het rood. Dan denk ik: het is niet anders. Ik denk dat de meeste mensen wel in het rood staan en moeite hebben om rond te komen, ook als je een modaal inkomen hebt.” Een inwoner

Schulden oplossen

Pijler 4. Schulden oplossen “Ik voel me nooit 100 procent gelukkig eigenlijk. Het is rot. Ik kan het niet precies zeggen, maar het is gewoon niet leuk.” Een inwoner

Ambitie: Onze ondersteuning leidt tot duurzame uitstroom 24 uit formele schuldregelingstrajecten.

Schulden oplossen 1. Dit gaan we doen door:

6.5

Voor inwoners die te maken krijgen met financiële

Laagdrempelige toegankelijkheid

Pijler 5. Laagdrempelige toegankelijkheid van regelingen en ondersteuningsmogelijkheden.

zorgen en schulden zetten we in op vier sporen: Voorkomen van uitval uit schuldregelingstraject.

Ambitie: Het bereik van minimaregelingen is gestegen in 2026 ten opzichte van 2022 25.

Door zicht te houden op inwoners vanaf het eerste contact en proactief te handelen wanneer nodig. Vooral wanneer het gaat om gezinnen met minderjarige thuiswonende kinderen willen we uitval voorkomen. 2.

We organiseren nazorg gericht op het versterken van

Laagdrempelige toegankelijkheid Dit gaan we doen door:

basisvaardigheden. We zetten passende ondersteu-

We zorgen ervoor dat onze regelingen en voorzieningen

ning in, zoals gratis preventief budgetbeheer, voor een

duidelijk zijn voor onze inwoners. We versimpelen en

duurzaam schuldenvrij leven.

uniformeren voorwaarden voor zover mogelijk. In de Mee-

Nazorg organiseren

24 Met succesvolle uitstroom wordt verwezen naar formele schuldhulptrajecten die op zo’n manier worden afgerond dat de inwoner schuldenvrij een nieuwe start maakt 25 Hierbij wordt geen procentuele stijging benoemd, aangezien het verschil in bereik tussen regelingen groot is en niet voor alle regelingen nog een grote stijging mogelijk is vanwege een al groot bereik. In een evaluatie van dit beleidsplan wordt in 2026 het bereik van afzonderlijke regelingen geëvalueerd. 23

doen-verordening wordt dit verwerkt. Voor overige

Hellendoorn. Vanaf het moment van intake is er afstem-

regelingen onderzoeken we op welke wijze we meer

ming tussen de gemeente en de Stadsbank. We werken

eenduidigheid krijgen qua percentages of staffelmethode.

ook nauw samen met andere (lokale) bewindvoerders.

Daar nemen we de financiële gevolgen in mee. We ontwikkelen een overzichtelijk Meedoen-platform, waar

“Vragen om hulp is altijd moeilijk, de gemeente of een andere organisatie is daardoor beter dan bijvoorbeeld familie of vrienden.”  Een inwoner

regelingen en voorzieningen vindbaar zijn en inwoners hun eigen keuzes kunnen maken. Samen met partners werken we toe naar toegankelijke

“De gemeente vragen om hulp vormt een drempel, want het duurt vaak lang en het is lastig het juiste loket te achterhalen. Dat kan ik absoluut niet hebben en word ik boos van.”  Een inwoner

informatie en een toegankelijk aanbod, zodat armoede en schulden zoveel mogelijk voorkomen wordt. Mocht er toch sprake zijn van armoede of schulden, dan willen wij door onze laagdrempelige toegang ervoor zorgen dat wij onze

“Ik weet niet wat ik allemaal moet doen, wat ik allemaal moet blootleggen, wat de mogelijkheden zijn om het wat beter te krijgen. Geef het recht toe recht aan waar je voor in aanmerking komt.”  Een inwoner

inwoners eerder zien en spreken om daarmee verergering van problematiek te voorkomen. Bij de aanvraag van regelingen willen we bureaucratie voorkomen; het uitgangspunt is vertrouwen in onze in­ woners. We hebben op het gebied van armoede en financiële hulpverlening goede samenwerking met diverse partners

We werken samen met onze netwerkpartners toe naar een

in onze gemeente. De Stadsbank Oost Nederland voert

afgestemd vangnet rondom armoede en schulden. Zie

de financieel- technische schulddienstverlening voor ons

figuur 15 Informatiepunt armoede en schulden gemeente

uit. De samenwerking is goed. Budgetconsulenten van de

Hellendoorn.

Stadsbank ontvangen cliënten in het gemeentehuis van

INFORMATIEPUNT ARMOEDE EN SCHULDEN Gemeente i.s.m. netwerkpartners Preventie

Vroegsignalering

Voorlichting & communicatie

Inloopspreekuur

Huisbezoek

Schulden oplossen Stabilisatie

Schuldregelen

St. Boom Hulpfonds

Gemeentelijke schuldenregeling

Nazorg

Stadsbank of bewindvoerders: Educatie

Inwoner

• Budgetzorg

Meldingen signaleringslijst

• Budgetbeheer • Beschermingsbewind

Training zelfredzaamheid

Inzet vrijwilligers

Intake

Stadsbank of bewindvoerders: Minnelijk traject: Schuldsanering / bemiddeling

Stadsbank of bewindvoerders: Dwangakkooord of Wsnp

INKOMENSONDERSTEUNING ALS VANGNET

Figuur 15 Informatiepunt armoede en schulden

24

St. Boom Stadsbank Gemeente

7. Monitoring en verantwoording

Pijler 2: de gemiddelde schuld van de inwoner in een schuldentraject en daarnaast de beoordeling van onze dienstverlening op het gebied van inkomensondersteuning. Pijler 5: de beoordeling van de ondersteuningsmogelijk-

Aan de genoemde vijf pijlers uit hoofdstuk 6 worden

heden door inwoners.

activiteiten en acties gekoppeld in een uitvoeringsagenda. Tweejaarlijks worden de activiteiten geactualiseerd, en

In de uitvoeringsagenda worden naast deze nulmetingen

doorontwikkeling (lange termijn) kan plaatsvinden. Midde-

ook de vervolgmetingen opgenomen. Door middel van

len voor acties en activiteiten komen terug in begrotingen.

deze metingen kan geëvalueerd worden of de ingezette

De stand van zaken komt jaarlijks terug in de jaarrekening.

koers ook verbeteringen oplevert voor onze inwoners. Uiteraard zijn maatschappelijke ontwikkelingen van dat

Voor wat betreft de gestelde ambities worden allereerst

moment mede van invloed op de uitkomst van de metin-

nulmetingen verricht. Deze nulmetingen vinden plaats met

gen en kan niet per definitie exact aangetoond worden

betrekking tot:

welk deel al dan niet het gevolg is van het ingezette beleid.

25