Beleidsplan bestaanszekerheid gemeente Hellendoorn
Tekst van het document
23
Uit collegeprogramma 2023-2026 Gemeente Hellendoorn
23
6
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN
We gaan werken met een uitvoeringsagenda. In deze agenda staan activiteiten en acties benoemd die niet los gezien kunnen worden van de vijf pijlers zoals die zijn beschreven in hoofdstuk 5.4. Door te werken met een tweejaarlijkse agenda, blijven we flexibel. We kunnen inhaken op actuele ontwikkelingen of veranderingen. Samenwerkingspartners zijn hier enthousiast over.
Figuur 14 Onderdeel doelenboom Meedoen: Gezondere financiële situatie voor inwoners
Wettelijke kaders, de samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen en de trends en ontwikkelingen die doorwerking hebben op armoede en schulden geven ons richting om aan de slag te gaan met financiële zorgen van onze inwoners. Op basis hiervan richten wij ons de komende periode op de eerder genoemde pijlers. In dit hoofdstuk wordt per pijler de ambitie benoemd en in algemene zin aangegeven waar de betreffende pijler voor staat. Een concrete uitwerking van deze acties, inclusief een planning en kosten verwerken we in de uitvoeringsagenda’s en in de begrotingscyclus.
6.1 Preventie Pijler 1.
Preventie Ambitie: Onze inwoners zijn in staat (met hulp) hun financiële situatie op orde te krijgen of te houden door passende voorlichting, training en het versterken van basisvaardigheden
Dit gaan we doen door: Voorlichting en (financiële) training van inwoners, in samenwerking met onze partners. We zetten in op structurele en toegankelijke communicatie voor inwoners, passend bij de behoefte en de leeftijd van de inwoners (zie ook pijler laagdrempelige toegankelijkheid). Daarbij hebben we specifieke aandacht voor gezinnen met minderjarige kinderen, jongeren en de categorie ’67-plus’. • Jeugd/gezinnen en jongeren vanuit kansrijk opgroeien: 24
Voorkomen en beperken van armoede in gezinnen (gezinsaanpak laaggeletterdheid, en communicatie van regelingen); o Communicatie en voorlichting jongeren in samenwerking met scholen en jongerenwerk om schulden te voorkomen, basisvaardigheden te versterken en financiële zelfredzaamheid te bereiken. De specifieke aandacht voor 67 plus categorie heeft te maken met de vergrijzing binnen de gemeente Hellendoorn en het aandeel 67-plussers dat op of rond het sociaal minimum leeft. Daarom zetten we samen met partners in op: o Voorlichting aan en communicatie met deze doelgroep (zie ook pijler laagdrempelige toegankelijkheid); o Voorkomen van zorgmijding en gezondheidsachterstanden; o Het stimuleren van het gebruik van regelingen (Zie pijler 5). o
•
Inzet op preventie, op het aanleveren van (basis)vaardigheden en het versterken van de financiële zelfredzaamheid vergt kennis en expertise. Het is van belang om consulenten voldoende handvatten mee te geven om vorm te kunnen geven aan deze werkwijze. Daarnaast betekent het ook dat we samenwerken met netwerkpartners die deze expertise al in huis hebben.
6.2 Vroegsignalering Pijler 2. Vroegsignalering van armoede en schulden
Ambitie: De gemiddelde schuld van inwoner die een schuldentrajecten starten, daalt van ca. € 45.000,- in 2021, naar € 40.000 in 2025, doordat wij er eerder bij zijn.
Ambitie: 20 procent van onze inwoners reageert op ons hulpaanbod naar aanleiding van onze vroegsignalering. Dit gaan we doen door: We zijn wettelijk verplicht om vroegsignalering van schulden uit te voeren. Maar voor ons is het meer dan dat. Wij zetten proactief in op vroegsignalering, we leggen contact, gaan langs bij inwoners en bieden ondersteuning vanuit een bredere, integrale blik. Deze brede blik wordt door de samenwerkingspartners toegejuicht. De ambitie qua daling van de gemiddelde schuld lijkt vrij beperkt. We verwachten echter een stijging, gezien de economische situatie op dit moment. Het niet laten oplopen van de huidige gemiddelde schuld is al een ambitie op zichzelf. We werken samen met onze partners om vroegsignalering van armoede en schulden goed uit te voeren in een sluitend aanbod van dienstverlening. In algemene zin willen we ons dienstverlenende karakter richting de inwoner extra kracht bij zetten. We willen dat inwoners zich in een zo vroeg mogelijk stadium tot ons richten. Dat streven willen we ook uitstralen in onze communicatie, onze benadering, onze toegankelijkheid en in korte lijnen richting inwoners.
25
6.3 Ondersteuning waar nodig Pijler 3. Ondersteuning waar nodig, regie waar het kan Ambitie: Onze inwoners zijn in staat eigen regie te houden op hun (financiële) situatie, doordat zij zich, naar behoefte, kunnen richten tot gemeente en organisaties in Hellendoorn voor (tijdelijke) ondersteuning.
Dit gaan we doen door: We vinden het belangrijk om aan te sluiten bij de behoeften van inwoners. Voor dit beleidsplan hebben wij de behoeften opgehaald en wij zullen op structurele basis behoeftepeiling herhalen. We zetten in op netwerksamenwerking rondom de inwoner, met name met welzijnsorganisaties en organisaties op het gebied van inkomensondersteuning. Daarbij hebben we oog voor het feit dat basisvaardigheden zoals taal-, rekenen en digitale vaardigheden vaak een voorwaarde zijn om goed mee te kunnen doen. Samen met interne collega’s en samenwerkingspartners zetten wij daarom in op het versterken van basisvaardigheden en digitale vaardigheden. We bieden persoonlijk contact en zorgen ervoor dat inwoners worden ondersteund bij (digitale) overheidsaanvragen met als doel zelfredzaamheid van inwoners richting de toekomst te vergroten.
6.4 Schulden oplossen Pijler 4. Schulden oplossen Ambitie: Onze ondersteuning leidt tot duurzame uitstroom24 uit formele schuldregelingstrajecten.
Dit gaan we doen door:
Voor inwoners die te maken krijgen met financiële zorgen en schulden zetten we in op vier sporen: 1. Voorkomen van uitval uit schuldregelingstraject. Door zicht te houden op inwoners vanaf het eerste contact en proactief te handelen wanneer nodig. Vooral wanneer het gaat om gezinnen met minderjarige thuiswonende kinderen willen we uitval voorkomen.
2. Nazorg organiseren
We organiseren nazorg gericht op het versterken van basisvaardigheden. We zetten passende ondersteuning in, zoals gratis preventief budgetbeheer, voor een duurzaam schuldenvrij leven.
3. Inzetten op duurzaam werk
Met succesvolle uitstroom wordt verwezen naar formele schuldhulptrajecten die op zo’n manier worden afgerond dat de inwoner schuldenvrij een nieuwe start maakt 24
26
Een van de wegen uit armoede is een structurele verbetering van het inkomen door werk dat loont. Hierin volgen wij ons participatiebeleid; we bereiden ons voor en lopen waar mogelijk vooruit op de voorgestelde wijzigingen in het wetsvoorstel “Participatiewet in balans”. Deze wet wordt naar verwachting 1 januari 2025 van kracht. “Participatiewet in balans” gaat uit van maatwerk en vertrouwen.
4. Inzetten op het regelen van de schulden Schulden zorgen voor een uitzichtloze situatie. Die uitzichtloosheid kan verlammend werken. We zetten in op het oplossen van de schulden via onze partners, minnelijke regelingen, wettelijke regelingen en saneringskredieten. Daarnaast sluiten we aan bij het Collectief Schuldregelen en het Schuldenknooppunt, zodat versnelling van het schuldregelproces wordt gerealiseerd.
6.5 Laagdrempelige toegankelijkheid Pijler 5. Laagdrempelige toegankelijkheid van regelingen en ondersteuningsmogelijkheden. Ambitie: Het bereik van minimaregelingen is gestegen in 2026 ten opzichte van 202225.
Dit gaan we doen door:
We zorgen ervoor dat onze regelingen en voorzieningen duidelijk zijn voor onze inwoners. We versimpelen en uniformeren voorwaarden voor zover mogelijk. We ontwikkelen een overzichtelijk Meedoen-platform, waar regelingen en voorzieningen vindbaar zijn en inwoners hun eigen keuzes kunnen maken. Samen met partners werken we toe naar toegankelijke informatie en een toegankelijk aanbod, zodat armoede en schulden zoveel mogelijk voorkomen wordt. Mocht er toch sprake zijn van armoede of schulden, dan willen wij door onze laagdrempelige toegang ervoor zorgen dat wij onze inwoners eerder zien en spreken om daarmee verergering van problematiek te voorkomen. Bij de aanvraag van regelingen willen we bureaucratie voorkomen; vertrouwen in onze inwoners.
het uitgangspunt is
We hebben op het gebied van armoede en financiële hulpverlening goede samenwerking met diverse partners in onze gemeente. De Stadsbank Oost Nederland voert de financieel- technische schulddienstverlening voor ons uit. De samenwerking is goed. Budgetconsulenten van de Stadsbank ontvangen cliënten in het gemeentehuis van Hellendoorn. Vanaf het moment van intake is er afstemming tussen de gemeente en de Stadsbank. We werken ook nauw samen met andere (lokale) bewindvoerders. We werken samen met onze netwerkpartners toe naar een afgestemd vangnet rondom armoede en schulden. Zie figuur 15 Informatiepunt armoede en schulden gemeente Hellendoorn.
Hierbij wordt geen procentuele stijging benoemd, aangezien het verschil in bereik tussen regelingen groot is en niet voor alle regelingen nog een grote stijging mogelijk is vanwege een al groot bereik. In een evaluatie van dit beleidsplan wordt in 2026 het bereik van afzonderlijke regelingen geëvalueerd. 25
27
Figuur 15 Informatiepunt armoede en schulden
28
7
Monitoring en verantwoording
Aan de genoemde vijf pijlers uit hoofdstuk 6 worden activiteiten en acties gekoppeld in een uitvoeringsagenda. Tweejaarlijks worden de activiteiten geactualiseerd, en doorontwikkeling (lange termijn) kan plaatsvinden. Middelen voor acties en activiteiten komen terug in begrotingen. De stand van zaken komt jaarlijks terug in de jaarrekening. Voor wat betreft de gestelde ambities worden allereerst nulmetingen verricht. Deze nulmetingen vinden plaats met betrekking tot: Pijler 2: Pijler 5:
de gemiddelde schuld van de inwoner in een schuldentraject en daarnaast de beoordeling van onze dienstverlening op het gebied van inkomensondersteuning. de beoordeling van de ondersteuningsmogelijkheden door inwoners.
In de uitvoeringsagenda worden naast deze nulmetingen ook de vervolgmetingen opgenomen. Door middel van deze metingen kan geëvalueerd worden of de ingezette koers ook verbeteringen oplevert voor onze inwoners. Uiteraard zijn maatschappelijke ontwikkelingen van dat moment mede van invloed op de uitkomst van de metingen en kan niet per definitie exact aangetoond worden welk deel al dan niet het gevolg is van het ingezette beleid.
29