20250709 Dialoogdocument def

Wat er precies mogelijk en nodig is voor een vitaal platteland, het behoud van de natuur en een goede toekomst voor onze boeren, vraagt om een nadere uitwerking. We gaan starten met een inventarisatie van het buitengebied, om over de concrete uitwerking het goede gesprek te kunnen voeren. Hoe we een toekomstbestendige agrarische sector in onze gemeente kunnen behouden. Hoe we omgaan met rood voor rood. Hoe functiemenging en andere economische dragers kunnen bijdragen aan een vitaal platteland. Hoe we de kwaliteit van het landschap kunnen behouden. En hoe we de sociale cohesie kunnen behouden en versterken. Een vitaal platteland draait namelijk niet alleen om economische en ecologische waarden, maar ook om gemeenschapszin en verbondenheid. We realiseren ons dat het bouwen van woningen alle de kernen (zie keuze 1) gevolgen kan hebben voor de ruimte die er straks is voor de landbouw. Die gevolgen willen we zoveel mogelijk beperken, door een goede afweging te maken bij de locatiekeuze voor woningen. Keuze 3: Samen met de buurgemeenten zoeken naar meer ruimte voor ondernemers Kiezen voor meer woningen, behoud van de natuur en een toekomst voor onze boeren betekent dat er minder ruimte overblijft voor uitbreiding van bedrijventerreinen binnen onze gemeentegrenzen. We willen ruimte blijven bieden aan kleinschalige ontwikkelingen voor lokaal gebonden bedrijven.

Denk bijvoorbeeld aan het kleinschalig bedrijventerrein voor het dorp Hellendoorn. Voor meer grootschalige ontwikkeling van bedrijventerrein kijken we naar samenwerking met onze buurgemeenten. We willen met hen in gesprek om daarvoor een oplossing te vinden. Uitgangspunt daarbij is dat we de bedrijven die al in onze gemeente zijn gevestigd een goede toekomst willen geven. Verder zetten we in op vitalisering, herstructurering en slim ruimtegebruik op de bestaande bedrijventerreinen.

5.2 Drie mogelijke keuzes en nog heel veel vragen Bovenstaande keuzes zijn een eerste aanzet voor de Koers voor Hellendoorn. Maar het zijn nog geen beloften. De keuzes kunnen wel richting geven aan het gesprek dat we met de samenleving gaan voeren. Daarnaast zijn er nog veel meer keuzes te maken. Hoe bijvoorbeeld toekomstbestendige ontwikkelen (denk aan: energietransitie, klimaatadaptatie, recreatie en toerisme, circulaire economie) past in deze schets. En welke kansen en aandachtspunten we zien ten aanzien van kansengelijkheid, veiligheid en mobiliteit. Voor al deze onderwerpen wordt in de volgende stap nader en meer definitief de Koers bepaald. We realiseren ons dat de ontwikkelingen niet ophouden in 2040. De keuzes die we nu maken, hebben ook invloed op de jaren daarna. In het Koersdocument geven we daarom een eerste doorkijk naar de mogelijke gevolgen na 2040.

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 30

6. Participatie bij het dialoogdocument Dit dialoogdocument is voorbereid in samenwerking met inwoners, ondernemers, ambtenaren, collegeleden en raadsleden.

6.1 Van vraagstukken naar toekomstverkenningen Onze verkenning begon bij het Verhaal van Hellendoorn en de Wiki van Hellendoorn. Vanuit deze stukken zijn w op zoek gegaan naar de lange termijn vraagstukken voor onze gemeente. Dit zijn vraagstukken waar wij als gemeente een antwoord op moeten vinden hoe wij daar mee om willen/kunnen gaan. Uiteindelijk kwamen wij tot de conclusie dat wij de komende jaren voor vier grote uitdagingen staan: 1. Leefbare kernen en wijken; 2. Iedereen doet mee; 3. Vitaal platteland; 4. Toekomstbestendig ontwikkelen. Deze vraagstukken bestaan ook uit deelvraagstukken die in samen (en soms in samenhang) het grote vraagstuk weergeven. De vier grote vraagstukken met de 16 bijbehorende deelvraagstukken vormden het vertrekpunt voor het opstellen van de drie toekomstverkenningen. Voor het opstellen van de toekomstverkenningen is er gekeken naar de gemeente Hellendoorn: wat zou een toekomst kunnen zijn voor onze gemeente, rekening houdend met onze identiteit en deze vraagstukken. Daarnaast hebben we bewust gekozen voor drie uiterste verkenningen, zodat dit ook het gesprek faciliteerden over deze uitersten: wat wil je wel, wat wil je niet en vooral de vraag waarom wel of niet. Deze eerste grove schets van verkenningen was het vertrekpunt voor de ontwerpsessie met de ambtenaren.

6.2 Ontwerpatelier met ambtenaren Op donderdag 20 maart 2025 vond het ontwerpatelier met de ambtenaren plaats. Tijdens deze sessie kregen de ambtenaren de gelegenheid om toe te lichten hoe zij vanuit hun vakgebied aankeken tegen de eerste grove schetsen van de toekomstverkenningen. Daarnaast waren we ook benieuwd hoe dit andere beleidsterreinen van de gemeente (of daarbuiten) raakt en wat de consequenties zijn als we niks doen. Het doel van deze sessie was om samen de verkenningen verder uit te werken en deze zover gereed te maken dat deze voorgelegd konden worden aan onze stakeholders en inwoners. Aan de hand van drie gespreksrondes zijn we aan de slag gegaan. Op deze manier kregen de ambtenaren de gelegenheid om bij iedere verkenning zijn/haar input van zijn/haar eigen vakgebied toe te voegen. Aan het begin van iedere ronde werd de verkenning toegelicht. Vervolgens kregen de ambtenaren de gelegenheid om hun eerste indruk op te schrijven. Daarna was er ruimte voor het gesprek: wat zou jij vanuit jouw vakgebied willen toevoegen aan het scenario, welke voor- en/of nadelen brengt dit scenario voor jouw vakgebied, wat moet er vanuit jouw vakgebied landen in deze verkenning en hoe raakt dit aan de andere vakgebieden die ook aan tafel zitten?

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 31

Aan de hand van de verkregen input en gehouden discussies zijn de verkenningen inhoudelijk gevuld. Vervolgens hebben we de ambtenaren ook de mogelijkheid gegeven om feedback te geven op de eerste echte versie van de verkenningen. Het resultaat hiervan was het beginpunt voor de dialoogsessie met de stakeholders.

6.3 Dialoogsessie met stakeholders Op 17 april 2025 vond de dialoogsessie met de stakeholders plaats. De groep stakeholders was een afvaardiging van verschillende organisaties en stichtingen. Deze waren uiteenlopend van welzijn tot duurzaamheid. Deze sessie stond tevens in het teken van het aanscherpen van de verkenningen. We hebben aan de stakeholders gevraagd welke kansen en bedreigingen zij zien bij de verschillende scenario's. Daarnaast waren we ook benieuwd welke aanscherping er nog nodig was om in de volgende fase een keuze te kunnen maken. De opzet van deze middag kwam redelijk overeen met het ontwerpatelier van de ambtenaren. De stakeholders gingen langs bij twee verkenningen. Hier werd er gevraagd wat zij van deze verkenning vonden, welke voor- en nadelen dit heeft voor het vakgebied waar zij in werken en op welke manier hun vakgebied onderdeel kon zijn van de verkenning. Daarnaast werd er ook gevraagd wat er volgens hen nodig was om het scenario te verbeteren. Ook deze input is verwerkt. De tweede versie van de verkenningen diende als vertrekpunt voor de reflectiesessie met de inwoners.

6.4 Reflectiesessie met inwoners Op 7 mei 2025 vond de reflectiesessie met de inwoners plaats. Deze avond waren de inwoners uitgenodigd die tijdens de vorige inwonersavond (9 december 2024) hadden aangegeven nogmaals mee te willen denken met deze visie. Daarnaast waren ook vertegenwoordigers van inwonersgroepen uitgenodigd (denk aan de plaatselijke belangen, buurt/wijkverenigingen, ouderenbonden, etc.). Deze avond stond in het teken van reflectie: zijn de verkenningen een voldoende basis om uiteindelijk keuzes te kunnen maken? Tijdens deze avond gingen de inwoners in groepen uiteen. Hierbij werd er aan hen gevraagd om elke keer twee verkenningen met elkaar te vergelijken (bijvoorbeeld de oorspronkelijke gemeente met de groene gemeente). Hierbij was de vraag iedere keer hetzelfde: welke verkenning heeft uw voorkeur en waarom. De rode draad van deze gesprekken is genoteerd en meegenomen om de verkenningen nog verder aan te scherpen.

6.5 Verkenningen met het college Voor het college zijn er twee sessies georganiseerd. Op 20 mei 2025 gingen de collegeleden op reis naar de verschillende verkenningen. Iedere bestemming waar ze langs gingen representeerde een verkenning. Bij iedere bestemming werd een toelichting gegeven op de verkenning, waarna er de mogelijkheid was om vragen te stellen. Naast de collegeleden, sloten ook ambtenaren van verschillende afdelingen aan. Dit zorgde voor scherpte bij de beantwoording van de vragen en in de dialoog.

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 32

Een week later (27 mei 2025) ging het college met elkaar in gesprek. Wat vond het college van de verkenningen? Welke keuzes zouden zij maken en waarom? Uit dit gesprek kwam een voorzichtig eerste potloodschets voor de toekomst van Hellendoorn. Deze is later nog verder aangescherpt en terug te vinden in het vorige hoofdstuk.

6.6 Dialoogavond raadsleden, collegeleden en ambtenaren Op dinsdagavond 3 juni hebben er gesprekken plaatsgevonden tussen raadsleden, collegeleden en ambtenaren. Deze avond stond in het teken van het toetsen of de verkenningen de juiste ingrediënten bevatten om het gesprek over de toekomst te voeren. De werkwijze van deze avond was hetzelfde als de reflectiesessie met de inwoners. Er vonden twee rondes plaats waarbij een gemengde groep van raadsleden, collegeleden en ambtenaren twee verkenningen met elkaar gingen vergelijken. Tijdens deze vergelijking stonden de vragen: welke verkenning heeft je voorkeur en waarom, centraal. Hierover werd vervolgens het gesprek met elkaar gevoerd, waarna er een rode draad uit naar voren kwam. Deze rode draad is genoteerd en meegenomen in de laatste aanscherping van de verkenningen. Wat opviel was dat de rode draad uit de gesprekken tussen raadsleden, collegeleden en ambtenaren overeenkwam met de rode draad van de inwonersavond.

6.7 Opstellen dialoogdocument Dit dialoogdocument is opgesteld naar aanleiding van alle verkregen input. Het document is zo opgebouwd dat zichtbaar is welke stappen er gezet zijn om uiteindelijk tot het eindresultaat van deze stap te komen: de potloodschets. Zoals hiervoor beschreven zijn er meerdere momenten geweest waarop er input is opgehaald. Zowel intern als extern. Na iedere bijeenkomst is de input verwerkt, zijn de verkenningen aangescherpt, met uiteindelijk doel een voorzichtige rode draad die als vertrekpunt dient voor het gesprek aan het begin van de volgende stap: het opstellen van het koersdocument.

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 33

Bijlagen

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 34

Kansen en aandachtspunten Deze tabel geeft de drie toekomstverkenningen – Groen, Authentiek en Groei – naast elkaar weer. Per toekomst is een beschrijving op hoofdlijnen opgenomen, aangevuld met de gevolgen voor de 16 opgaven zoals die uit de vorige stappen naar voren zijn gekomen. We geven de strategische kansen (✅) en aandachtspunten (🔔) weer.

TOEKOMSTBESCHRIJVING

Onderdeel 1. Kern van de toekomstverkenning

Groene gemeente

Authentieke gemeente

Groeiende gemeente

Ecologische grenzen bepalen hoe we leven, bouwen en consumeren. Duurzaamheid is het uitgangspunt in alles. Natuurherstel, biodiversiteit en circulariteit staan centraal.

We zetten in op behouden van wat waardevol is: identiteit, het groene landschap, de cultuur en gemeenschapszin. De lokale gemeenschap bepaalt samen de richting.

De gemeente groeit sterk en sluit aan bij Twente als innovatieve topregio. Technologische vooruitgang, economische dynamiek en behoud van voorzieningen staan centraal.

We bouwen maximaal 1.000 woningen tot 2040. De bevolking neemt af en vergrijst in hoog tempo.

We bouwen maximaal 2.000 woningen tot 2040. De bevolking blijft gelijkt en vergrijst bovengemiddeld. De gemeente is facilitator: helpt anderen om hun plannen of ideeën uit te voeren, in plaats van zelf alles te organiseren of te bepalen. Er kan veel als er breed draagvlak voor is. De initiatiefnemer is verantwoordelijk voor het creëren van dat draagvlak. Inwoners voelen zich betrokken bij hun omgeving en bij elkaar. Het voorzieningenaanbod verschraalt. Er komen nauwelijks banen bij. Een aantal multifunctionele accommodaties voor zorg en ontmoeting draagt bij aan de samenredzaamheid. Jongeren trekken soms weg door gebrek aan kansen en woningen.

2. Rol van de gemeente

De gemeente is co-creator: werkt vanaf de start samen met inwoners en organisaties aan gedeelde oplossingen, stimuleert initiatieven en deelt kennis.

3. Wat merk je als inwoner?

Inwoners leven rustiger en hebben meer groen om zich heen. Maar er zijn steeds minder voorzieningen beschikbaar en op termijn neemt de werkgelegenheid in de gemeente af. Zelfredzaamheid en samenwerking zijn belangrijker. De fysieke afstand tot de zorg neemt verder toe. De gemiddelde leeftijd van onze inwoners neemt snel toe. Jongeren trekken weg. De focus op groen kan een aantrekkende kracht hebben voor een bepaalde groep mensen buiten de gemeente die op zoek is naar rust, ruimte en groen.

We bouwen 5.000 woningen tot 2040. De bevolking groeit, de vergrijzing ligt op het landelijk gemiddelde. De gemeente is regisseur: stelt kaders, bewaakt voortgang en zorgt voor samenwerking tussen partijen, met focus op regionale doelen.

Inwoners profiteren van nieuwe kansen, banen en voorzieningen. De inwoners ervaren ook meer drukte, diversiteit en sociale verandering.

STERKE WIJKEN EN KERNEN

4. Wat merk je als ondernemer?

. Groene groei en duurzaam ondernemen worden gestimuleerd. De fysieke ruimte om te groeien is daarentegen heel beperkt. De milieuregels worden strenger. Daarnaast liggen er kansen voor de ondernemers in het ecotoerisme en kleinschalige recreatie.

De ondernemer krijgt beperkt toekomstperspectief.

Er komen meer mogelijkheden voor uitbereiding van ondernemingen. Daarnaast worden innovatieve ideeën gestimuleerd

5. Wat zie je in het straatbeeld?

Groene gevels, wijkmoestuinen, daktuinen en ecologische zones. Hoogbouw wordt ingezet om binnen de bebouwingsgrenzen te blijven.

In het straatbeeld verandert weinig. Bestaande gebouwen en structuren blijven behouden. Er komen vooral op een aantal transformatielocaties en uitbreidingslocaties woningen bij. Transformatie en kleinschalige toevoegingen zoals noaberhofjes zijn de norm.

Er komen nieuwe wijken bij met hogere dichtheden, een intercitystation en innovatieve bedrijventerreinen.

Onderdeel

Groene gemeente

Authentieke gemeente

Groeiende gemeente

A.1 Gevolgen voor wonen

✅ We bouwen levensloopbestendig en natuurinclusief.

✅ Elke kern mag bouwen voor eigen behoefte.

✅ Veel woningen voor verschillende doelgroepen.

🔔 Jongeren vinden lastig een woning, hoogbouw tast dorpskarakter aan.

🔔 Als alleen gebouwd wordt voor eigen vraag, blijven er te weinig woningen.

✅ Bedrijven gaan zich meer specialiseren in groen ondernemerschap. Daarnaast liggen er kansen voor kleine ondernemers met aandacht voor duurzaamheid.

✅ Inwoners steunen lokale bedrijven.

✅ De werkgelegenheid groeit en diversifieert

🔔Vooral in de kleine kernen neemt de werkgelegenheid af. Bedrijven die meer ruimte nodig hebben vertrekken.

🔔De werkgelegenheid in de landbouw neemt af.

A.2 Gevolgen voor werkgelegenheid in de kernen en wijken

🔔 De werkgelegenheid neemt af. Bedrijven die willen groeien vertrekken, ook door strengere milieunormen.

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 36

🔔 Groei vraagt veel ruimte en capaciteit; bij de voorbereiding is aandacht voor sociale samenhang belangrijk.

✅ Er komt meer draagvlak voor landgoedwinkels

✅ We realiseren een beperkt aantal multifunctionele ontmoetingsplekken voor zorg en welzijn.

🔔 Dubbele vergrijzing en krimp leiden tot verlies van veel voorzieningen.

🔔 Verdere verschraling van basisscholenaanbod, winkelvoorzieningen etc.

A.4 Gevolgen voor groen in de kernen

✅ Er komt meer groen in de kernen. Stenen tuinen verdwijnen.

✅ Behoud van het groen wat er nu is. 🔔Er is minder sturing op het behoud van groen en de kwaliteit van de openbare ruimte.

🔔De druk op het groen in de bebouwde kom neemt toe.

A.5 Gevolgen voor veiligheid

📌🔔Waar verdichting aan de orde is, neemt groen op het maaiveld af. Dat wordt gecompenseerd door verticaal groen. ✅ Een groene omgeving draagt bij aan vriendelijker en socialer gedrag.

✅ Buurtpreventie en grote sociale controle dragen bij aan veilige leefomgeving.

✅ Door veiligheid aan de voorkant mee te nemen bij ruimtelijke ontwikkelingen, ontstaat een veilige leefomgeving.

🔔Door de dubbele vergrijzing is er sprake van een vergroting van een minder weerbare groep.

🔔Er is een risico dat bepaalde groepen worden buitengesloten.

🔔Als er veel mensen van buiten komen die de mores van onze gemeenschap niet kennen, kan dat negatieve invloed hebben op het veiligheidsgevoel.

A.3 Gevolgen voor voorzieningen

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 37

✅ Toename van voorzieningen in het algemeen. We zien ook kansen voor meer middelbaar of mbo-onderwijs. 🔔Investeringen blijven nodig; lokale voorzieningen kunnen door regionalisering alsnog verdwijnen. ✅ Opbrengsten uit woningbouw kunnen (deels) ingezet worden voor groene wijken.

IEDEREEN DOET MEE

Onderdeel

Groene gemeente

Authentieke gemeente

Groeiende gemeente

B.1 Gevolgen voor kansengelijkheid

✅ Iedereen kan van het groen genieten. Er is geen sprake meer van energiearmoede door gezamenlijk eigendom.

✅ Sociaal ondernemerschap en zorg voor elkaar, zorgen dat iedereen mee blijft doen in de samenleving.

🔔Op het gebied van wonen neemt de kansengelijkheid af.

🔔De kansenongelijkheid blijft ongewijzigd in stand.

✅ Er komen voor iedereen meer kansen op de woningmarkt en de lokale arbeidsmarkt. Op basis van de nationale regelgeving worden ook veel sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen toegevoegd.

✅ Collectieve woonvormen, dorpstuinen en zorginitiatieven versterken het noaberschap.

✅ Sterk noaberschap en sociale samenhang, samenwerking en minder eenzaamheid.

B.2 E ecten op noaberschap en sociale basis

🔔Vergrijzing en hoogbouw kunnen sociale samenhang onder druk zetten. De zorgkosten stijgen door versnelde dubbele vergrijzing. B.3 Gevolgen voor alles voor iedereen bereikbaar

✅ Lopen, fietsen en (zelfrijdend) deelvervoer krijgen voorrang boven de auto en worden gestimuleerd. 🔔De fysieke afstand tot veel voorzieningen neemt toe. De kosten voor vervoer worden hoger.

B.4 Gevolgen voor gezondheid en leefomgeving

🔔Kan leiden tot geslotenheid en minder ruimte voor afwijkende stemmen. De zorgkosten kunnen stijgen door bovengemiddelde vergrijzing. ✅ Door meer draagvlak voor (zelfrijdend) deelvervoer blijven voorzieningen fysiek bereikbaar. 🔔Voor sommige voorzieningen moeten we verder reizen (scholing, zorg) of wordt er gebruik gemaakt van digitale voorzieningen

✅ Nieuwe bewoners zorgen voor diversiteit. 🔔Noaberschap en gemeenschapsgevoel nemen af. De zorgkosten stijgen door minder zorg voor elkaar. ✅ Er komt meer draagvlak voor uitbreiding van wegen, openbaar vervoer en een intercitystation. 🔔Er zijn grote financiële en ruimtelijke investeringen noodzakelijk om de fysieke bereikbaarheid van kernen en voorzieningen op peil te houden.

✅ Groen nodigt uit tot bewegen, zorgt voor stressvermindering en leidt (op langere termijn) tot lagere zorgkosten.

✅ Rust en groen blijven behouden. Op korte termijn blijft het leven comfortabel.

✅ Slimme wijken bevorderen sport en beweging. Een betere toegang tot veel voorzieningen heeft indirect een positief e ect op de gezondheid.

🔔Minder voorzieningen dichtbij, dus meer afhankelijk van ondersteuning en vervoer of digitale oplossingen.

🔔Gezondheidsrisico’s van landbouw blijven, bv. spuitzones. De kwetsbaarheid voor verhitting, droogte en extreme weersomstandigheden blijft.

🔔Groeidrang kan openbare ruimte en rust onder druk zetten.

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 38

VITAAL PLATTELAND

Onderdeel

Groene gemeente

Authentieke gemeente

Groeiende gemeente

C.1 E ecten op de landbouw

✅ Biologische, circulaire landbouw en agrarisch natuurbeheer zijn de norm.

✅ Landbouw behoudt de huidige ruimte, voor zover de gemeente daar invloed op heeft.

✅ Innovaties en schaalvergroting in landbouw verhogen productie en e iciëntie.

🔔De omschakeling naar biologische, circulaire landbouw is kostbaar en niet voor elke boer haalbaar.

🔔Er is weinig sprake innovatie of verduurzaming; traditionele landbouw blijft dominant.

🔔Familiebedrijven verdwijnen, monocultuur neemt toe.

✅ De natuur krijgt de ruimte en herstelt. Natuurgebieden worden meer met elkaar verbonden. De biodiversiteit neemt toe.

✅ Behoud van de huidige ruimte voor natuur.

✅

🔔De spanning tussen zorg voor de natuur en ruimte voor de landbouw blijft voortbestaan.

🔔Monocultuur en eenzijdige aandacht voor gewassen die meer geld opleveren zetten de biodiversiteit verder onder druk.

✅ De bestaande landschappen blijven zoveel mogelijk behouden. Landschap en cultuurhistorie zijn leidend in ruimtelijke ontwikkeling.

✅ Er worden nieuwe elementen toegevoegd die de kwaliteit van het landschap kunnen versterken.

🔔 Er is ruimte voor vernieuwing, maar voor die vernieuwing is moet wel breed draagvlak zijn. Versnippering van het landschap.

🔔Het bestaande landschap wordt op een aantal plekken ingrijpend anders.

C.2 E ecten voor de natuur

C.3 E ecten op het landschap

🔔Omdat de natuur nog aantrekkelijker wordt, is er een kans dat er ook meer bezoekers op afkomen ✅ Het kenmerkende landschap/natuur blijft behouden door bestaande bebouwingsgrenzen te respecteren. 🔔Er is ook in het buitengebied ruimte nodig voor de productie van hernieuwbare energie.

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 39

TOEKOMSTBESTENDIG ONTWIKKELEN

Onderdeel

Groene gemeente

Authentieke gemeente

Groeiende gemeente

D.1 Gevolgen voor ruimte voor ondernemen, toerisme en recreatie

✅ De nadruk ligt op kansen voor groene bedrijven en duurzaam, natuurgebonden toerisme. De toeristische aantrekkingskracht van de gemeente wordt vergroot.

✅ De nadruk ligt op buurteconomie, recreatie en het behoud van de bestaande toeristische voorzieningen.

✅ De nadruk ligt het creëren van meer ruimte voor bedrijven en toeristische activiteiten die een relatie hebben met het regionale profiel.

🔔De fysieke ruimte om te ondernemen neemt af.

🔔De fysieke ruimte om te ondernemen neemt af.

🔔Er is een kans dat kleine lokale bedrijven onvoldoende kunnen concurreren met grote aanbieders.

✅ Bij inbreiding is klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen de norm. De gemeente stimuleert maatregelen tegen hittestress.

✅ Als inwoners en ondernemers het thema omarmen, kan dat leiden tot versnelling van projecten en afname van hittestress etc.

✅ Bij uitbreiding en grootschalige nieuwbouw wordt klimaatadaptatie als onderdeel van de planvorming meegenomen.

🔔Niet iedereen heeft evenveel middelen of ruimte om maatregelen te nemen. Klimaatadaptatie kan onbedoeld sociale ongelijkheid versterken als er geen aandacht is voor gelijke kansen.

🔔Klimaatadaptatie krijgt alleen prioriteit als er breed draagvlak voor is.

🔔Er komen meer gebouwen en stenen, de ruimtelijke verdichting beperkt de adaptatiemogelijkheden. Er is sprake van verhoogde kwetsbaarheid voor wateroverlast, droogte en hitte.

✅ Oplossingen van lokale energiecoöperaties, zon- en windenergie worden geïntegreerd in landschap.

✅ We zien vooral kansen voor kleine energiecooperaties en lokale initiatieven.

✅ Er is ruimte voor een kleine kerncentrale en we verzilveren waterstofkansen om voor eigen bevolking en omliggende gemeenten in de toekomstige energievoorziening te voorzien.

D.2 Gevolgen voor klimaatadaptatie

D.3 E ecten op energietransitie

🔔Netcongestie en ruimtedruk beperken de snelheid van uitvoering.

D.4 Gevolgen voor circulaire economie

🔔De provincie voert de regie op windenergie. Er zijn grenzen aan het maken van keuzes van onderop.

✅ De deeleconomie floreert. Er is veel ruimte voor korte circulaire productieketens (verbouw en gebruik van natuurlijke bouwmaterialen). Hergebruik van gebouwen krijgt voorrang boven sloop/nieuwbouw.

✅ De deeleconomie is gebaseerd op samenredzaamheid.

🔔Circulair bouwen met gebruikte materialen is een grote uitdaging qua kennis, benodigde tijd en capaciteit.

🔔Het tempo om circulair te worden vertraagd.

Dialoogdocument Hellendoorn 2040

versie 8 juli 2025, pagina 40

🔔Grote opgaven vragen forse investeringen en regie. Voor de korte termijn blijft investeren in wind- en combinatie zonne-energie noodzakelijk. ✅ Nieuwe wijken en bedrijventerreinen kunnen vanaf de start circulair worden ingericht. zoveel mogelijk nieuwe technieken worden ingezet. De regierol van de gemeente maakt het mogelijk om hier actief op te sturen. 🔔Een toename van materiaal- en grondsto engebruik leidt vaak tot vergroting van lineaire consumptiepatronen. We nemen grondsto en uit de natuur, maken producten, gebruiken ze even en gooien ze daarna weg.