Reconstructie Vennewatersweg_Toelichting_Bijlage 10 Quickscan schuur Hoogeweg 40a

QuickScan Flora en Fauna Bureau Endemica B.V.

Beoordeling va n effecten op wettelijk besc hermde natuurwaarden

HOOGEWEG 40A, TE HEILOO 2 MAART 2021 Bureau Endemica B.V. Rapportnr: ER-21.16 Gemaakt door: Richard Witte

QuickScan Hoogeweg 40A, Heiloo Bronnenonderzoek en beoordeling potentiële effecten in het kader van de Wet natuurbescherming

Havinghastraat 66/L 1817 DA Alkmaar ----------------------------Tel: 0645554586 Email: bureau@endemica.nl

© 2021 Bureau Endemica B.V. /Royal HaskoningDHV

DISCLAIMER Bureau Endemica B.V., is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Bureau Endemica B.V.; opdrachtgever vrijwaart Bureau Endemica voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m. v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Bureau Endemica, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvo or het is vervaardigd.

1

Colofon In opdracht van:

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V. POSTBUS 94241 1090 GE AMSTERDAM

Auteur(s):

IR. R.H. WITTE

Kwaliteitscontrole door:

D.R.R. SCHIEBEL

Rapportnaam:

QUICKSCAN FLORA EN FAUNA

Rapportnummer:

ER-21.16

Projectnummer:

EP-21.38

Datum eerste versie:

2-3-2021

Plaats:

ALKMAAR

DIT RAPPORT KAN GECITEERD WORDEN ALS : Witte, R.H. 2021. QuickScan Flora en fauna: Hoogeweg 40A, Heiloo. Bronnenonderzoek en beoordeling potentiële effecten in het kader van de Wet natuurbescherming. Rapport ER-21.16, Bureau Endemica B.V., Alkmaar.

2

Inhoudsopgave 1

Inleiding ......................................................................................................................... 5 1.1

Aanleiding .....................................................................................................................................................5

1.2

Onderzoeksopgave ...................................................................................................................................5

2

Beoordelingskader ...................................................................................................... 6 2.1

Nationaal natuurbeleid ............................................................................................................................ 6 2.1.1

Wnb; Soortbescherming ................................................................................................................................ 6

2.1.2

Wnb; Gebiedsbescherming ........................................................................................................................... 8

2.2

2.2.1

Provinciale vrijstelling beschermde soorten ....................................................................................... 10

2.2.2

Provinciaal Beschermd Landschap ......................................................................................................... 10

2.2.3

Natuurnetwerk Nederland ............................................................................................................................ 11

2.2.4

Ganzenfoerageergebieden........................................................................................................................... 12

2.2.5

Stiltegebied ........................................................................................................................................................ 12

2.3

3

Provinciaal natuurbeleid......................................................................................................................... 9

Gemeentelijk groenbeleid .................................................................................................................... 13

Methode ........................................................................................................................ 14 3.1

Literatuur en Bronnenonderzoek ..................................................................................................... 14

3.2

Veldbezoek ................................................................................................................................................. 15

4

Beschrijving gebied en ingreep ............................................................................... 16 4.1

Ligging plangebied en omgeving ....................................................................................................... 16

4.2

Beschrijving plangebied en ecotopen .............................................................................................. 16

4.3

Geplande werkzaamheden .................................................................................................................. 18

5

Beoordeling gebiedsbescherming .......................................................................... 19 5.1

Natura 2000-gebieden........................................................................................................................... 19

5.2

Provinciaal Beschermd Landschap (PBL) .................................................................................... 20

5.2.1

Weidevogelleefgebied ................................................................................................................................... 20

5.3

Natuurnetwerk Nederland ................................................................................................................... 21

5.4

Ganzenfoerageergebied ....................................................................................................................... 22

6

Aanwezigheid beschermde soorten...................................................................... 24 6.1

Vaatplanten ............................................................................................................................................... 24 3

6.2

Vogels ......................................................................................................................................................... 24

6.2.1

Algemene broedvogels ................................................................................................................................ 24

6.2.2

Vogels met jaarrond beschermd nest.................................................................................................... 25

6.3

Grondgebonden zoogdieren ............................................................................................................... 26

6.3.1

Juridisch zwaarder beschermde zoogdieren ..................................................................................... 26

6.3.2

Laag beschermde zoogdieren ................................................................................................................... 28

6.4

Vleermuizen.............................................................................................................................................. 29

6.4.1

Verblijfplaatsen ............................................................................................................................................... 29

6.4.2

Potentiële vliegroutes en foerageergebieden .................................................................................... 30

6.5

Reptielen ..................................................................................................................................................... 31

6.6

Amfibieën.................................................................................................................................................... 31

6.7

Vissen.......................................................................................................................................................... 32

6.8

Overige soorten ....................................................................................................................................... 33

6.9

Overzicht te verwachten soorten ..................................................................................................... 33

7

Conclusie en Aanbeveling ....................................................................................... 35 7.1

Gebiedsbescherming ............................................................................................................................ 35

7.2

Soortbescherming.................................................................................................................................. 35

7.3

Overige aanbevelingen ......................................................................................................................... 36

8

Bronnenlijst ................................................................................................................ 37 8.1

Literatuur................................................................................................................................................... 37

8.2

Websites..................................................................................................................................................... 39

4

1 INLEIDING 1.1

Aanleiding

In verband met de reconstructie van de Vennewatersweg in Heiloo zullen de opstallen met als adres Hoogeweg 40a gesloopt gaan worden. Voor de Vennewatersweg is reeds een QuickScan Flora en Fauna opgesteld (Royal HaskoningDHV, 2020) en aanvullend onderzoek aan vleermuizen, marters en Rugstreeppadden uitgevoerd (van den Bosch, 2021). Echter de genoemde te slopen opstallen is daar niet in meegenomen. Wanneer bij ruimtelijke ontwikkelingen beschermde plant- of diersoorten in het geding zijn, dienen deze te worden getoetst aan de wet- en regelgeving voor natuur. De voorgenomen sloop is mogelijk in strijd met de Wet natuurbescherming. Daarom is gericht onderzoek uitgevoerd naar aanwezige of te verwachten beschermde waarden binnen de invloedssfeer van de voorgenomen activiteiten d.m.v. deze QuickScan Flora en Fauna. In Nederland heeft iedereen te maken met de Wet natuurbescherming. De wet kent in het kader van de soortenbescherming geen vergunningstelsel. Uitgangspunt is dat de bepalingen als omschreven in de beschermingsregimes worden nageleefd. Met andere woorden; initiatiefnemers van projecten of activiteiten dienen ervoor zorg te dragen dat bij de uitvoering van deze projecten of activiteiten geen overtredingen van de verbodsbepalingen, die zijn vastgelegd ter bescherming van de soorten, ontstaan.

Als er een activiteit voorgenomen is of plaatsvindt moet vooraf onderzoek worden uitgevoerd om vast te kunnen stellen of er sprake is of kan zijn van een overtreding van een van de verboden uit de beschermingsregimes. De grondslag voor dit onderzoek is gelegen in de Zorgplicht, die is vastgelegd in artikel 1.11 van de wet. De daarbij behorende onderzoeksplicht, bijvoorbeeld in de vorm van een QuickScan Flora en Fauna, ligt bij de initiatiefnemer. Op basis van de resultaten van de QuickScan dient vervolgens beoordeeld te worden of nader onderzoek noodzakelijk is.

1.2

Onderzoeksopgave

Bureau Endemica is gevraagd om een QuickScan Flora en Fauna uit te voeren voor de sloop van de opstallen aan de Hoogeweg 20A te Heiloo, om zodoende te bepalen of er mogelijke knelpunten zijn in relatie tot de Wet natuurbescherming ten aanzien van beschermde soorten, waar bij de geplande werkzaamheden rekening gehouden moet worden. Bij mogelijke overtreding wordt beoordeeld of en hoe dit voorkomen kan worden, bijvoorbeeld door het treffen van mitigerende maatregelen of het werken volgens een gedragscode en welke vervolgstappen er nodig zijn. Dit rapport dient voor de initiatiefnemer als bewijsstuk dat een ecologische QuickScan is verricht. De QuickScan betreft geen gerichte inventarisatie van soorten; het brengt in de eerste plaats in beeld welke (beschermde) soorten te verwachten zijn op basis van habitatgeschiktheid en bekende waarnemingen.

5

2 BEOORDELINGSKADER 2.1

Nationaal natuurbeleid

In Nederland is de bescherming van belangrijke natuurwaarden vanaf 2017 wettelijk vastgelegd in de Wet Natuurbescherming (Wnb). Deze wet regelt zowel de bescherming van soorten als de bescherming van gebieden en houtopstanden. In dit rapport worden alleen de onderdelen soortbescherming en gebiedsbescherming behandeld.

2.1.1

Wnb; Soortbescherming

De Wet natuurbescherming kent drie beschermingsregimes; beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn, -Habitatrichtlijn en -andere soorten. Elk beschermingsregime heeft zijn eigen verbodsbepalingen. Een aantal soorten zijn beschermd via de Wet natuurbescherming, ongeacht of de soorten binnen of buiten beschermde natuurgebieden aanwezig zijn. Voor overtreding van verbodsbepalingen (zie Tabel 1) is een ontheffing noodzakelijk. Tabel 1. Verbodsbepalingen Wet natuurbescherming.

Beschermingsregime Vogelrichtlijn § 3.1

soorten

Beschermingsregime Habitatrichtlijn § 3.2

soorten

Beschermingsregime soorten § 3.3

andere

Art. 3.1 lid 1

Art. 3.5 lid 1

Het is verboden in het wild levende

Het is verboden soorten in hun

vogels opzettelijk te doden of te

natuurlijk verspreidingsgebied

vangen.

opzettelijk te doden of te vangen.

Art. 3.1 lid 2

Art. 3.5 lid 4

Art. 3.10 lid 1b

Het is verboden opzettelijk nesten,

Het is verboden de

Het is verboden de vaste

rustplaatsen en eieren van vogels te

voortplantingsplaatsen of rustplaatsen

voortplantingsplaatsen of rustplaatsen

vernielen of te beschadigen, of nesten

van dieren te beschadigen of te

van dieren opzettelijk te beschadigen

van vogels weg te nemen.

vernielen

of te vernielen.

Art. 3.1 lid 3 Het is verboden eieren te rapen en deze onder zich te hebben.

Art. 3.10 lid 1a Het is verboden soorten opzettelijk te doden of te vangen.

Art. 3.5 lid 3 Het is verboden eieren van dieren in de natuur opzettelijk te vernielen of te

Niet van toepassing

rapen

Art. 3.1 lid 4 en lid 5 Het is verboden vogels opzettelijk testoren, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende

Art. 3.5 lid 2 Het is verboden dieren opzettelijk te

Niet van toepassing

verstoren.

vogelsoort.

Niet van toepassing

Art. 3.5 lid 5

Art. 3.10 lid 1c

Het is verboden plantensoorten in hun

Het is verboden plantensoorten in hun

natuurlijk verspreidingsgebied

natuurlijke verspreidingsgebied

opzettelijk te plukken en te

opzettelijk te plukken en te

verzamelen, af te snijden, te

verzamelen, af te snijden, te

ontwortelen of te vernielen.

ontwortelen of te vernielen.

6

Voor een aantal ‘Andere soorten’ geldt een provinciale vrijstellingsregeling bij ruimtelijke ontwikkelingen (Provincie Noord-Holland, 2016). Provincies mogen besluiten om bepaalde soorten vrij te stellen van bescherming in het kader van ruimtelijke ingrepen, beheer en onderhoud. Het betreft algemeen voorkomende soorten amfibieën en zoogdieren van de voormalige Flora- en faunawet tabel 1. Vrijgestelde soorten worden niet behandeld, maar de in Noord-Holland niet-vrijgestelde soorten, zoals de kleine marterachtigen, wel. Een beperkt aantal vogelsoorten bewoont het nest permanent of keert elk jaar terug naar hetzelfde nest. Hun nesten zijn daarom jaarrond beschermd. De Lijst van ‘jaarrond beschermde vogelnesten’ is verdeeld in vijf categorieën: 1. Nesten van de Steenuil die, behalve gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust- en verblijfplaats. 2. Nesten van koloniebroeders (Roek, Gierzwaluw en Huismus) die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en beperkt beschikbaar. 3. Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing.

De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en beperkt beschikbaar. Van de vijf soorten broeden de Slechtvalk, Grote gele kwikstaart en Ooievaar zeer tot tamelijk zelden in Noord-Holland. 4. Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen. Van de zeven soorten broeden de Boomvalk, Buizerd, Havik, Sperwer en Ransuil in Noord-Holland. 5. Tot deze categorie behoren vogelsoorten die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen. Tot de categorie 5 behoren momenteel 34 vogelsoorten, waarvan het overgrote deel ook broedt in Noord-Holland. De Draaihals, Tapuit, Brilduiker, Glanskop en Hop broeden echter zeer zeldzaam in Noord-Holland. Daarentegen behoren tot de lijst ook enkele (zeer) algemene soorten, te weten de Ekster, Zwarte kraai, Koolmees, Pimpelmees en Spreeuw. Andere (minder algemene) soorten die tot de categorie 5 behoren zijn de Boerenzwaluw, Huiszwaluw, Oeverzwaluw, IJsvogel, Blauwe reiger, Groene specht, Zwarte specht, Grote- en Kleine bonte specht, Bosuil, Torenvalk, Bonte- en Grauwe vliegenvanger, Boomklever, Boomkruiper, Zwarte mees, Gekraagde en Zwarte roodstaart.

De soorten uit de categorie 5 vragen extra onderzoek, ook al zijn hun nesten niet jaarrond beschermd. Categorie 5-soorten zijn namelijk wel jaarrond beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Met de ingang van de Wet natuurbescherming is niet langer elke verstoring van een vogel verboden, maar enkel een verstoring die van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort (blz. 147 Memorie van Toelichting). Echter, vogelsoorten genoemd in de conventie van Bern zijn vooralsnog zwaarder beschermd. Hieronder vallende ook algemene vogelsoorten die in het plangebied kunnen voorkomen zoals Koolmees, Pimpelmees en Winterkoning.

7

In de Wnb is ook een zorgplicht vastgelegd. Deze plicht geldt te allen tijde en houdt in dat nadelige gevolgen voor flora en fauna zoveel mogelijk moeten worden voorkomen. Deze plicht geldt voor iedereen en voor alle planten en dieren, beschermd of niet.

2.1.2

Wnb; Gebiedsbescherming

Voor een activiteit waarbij mogelijk stikstof terechtkomt in een Natura 2000-gebied, zoals het uitbreiden van een veehouderij, de nieuwbouw van woningen of industriële activiteit, kan geen natuurvergunning meer aangevraagd worden via het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit werkt aan nieuwe beleidskaders zodat vergunningverlening weer kan worden hervat waarbij dit wel het geval is. Vanaf 16 september 2019 is een nieuwe release van AERIUS Calculator beschikbaar. Deze release is de eerste concrete stap om de toestemmingverlening te hervatten. Hierdoor kunnen projecten doorgang vinden waar met een berekening kan worden aangetoond dat een activiteit niet tot een toename van depositie leidt. Er is dan namelijk geen toestemmingverlening vereist. Daarnaast is het met de release van AERIUS Calculator weer mogelijk om vergunningen aan te vragen op grond van intern salderen. De te hanteren beleidsregels zijn echter nog niet bekend. Nadat het adviescollege stikstofproblematiek advies heeft uitgebracht wordt bekeken welke beleidsregels worden gehanteerd door de medeoverheden. Uitgangspunt hierbij is dat er in elk geval geen toename van de feitelijke depositie plaatsvindt. In Noord-Holland zijn de nieuwe beleidsregels stikstof, met 5 stappen (zie Figuur 1), vanaf 13 december 2019 van kracht.

Op 20 januari 2020 is AERIUS Calculator opnieuw geactualiseerd. Allereerst, stap 1, dient een berekening voor het uiteindelijke gebruik én een berekening voor de aanlegfase of uitvoeringsfase/bouw gemaakt te worden met de AERIUS-rekenmethode. De uitstoot mag niet meer dan 0,00 mol/ha/jaar zijn. Door toepassing van (technische) mogelijkheden kan de uitstoot zo laag mogelijk gehouden worden, bijvoorbeeld door de inzet van elektrisch materieel. Indien de uitstoot wel groter is dan 0,00 mol/ha/jaar, bestaat de mogelijkheid tot intern salderen; stap 2. De nieuwe situatie mag niet leiden tot een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden ten opzichte van de huidige situatie die is opgenomen in de vergunning. Binnen de bedrijfsvoering moet gecompenseerd worden door bijvoorbeeld enerzijds te stoppen met een activiteit zodat anderzijds een nieuwe activiteit kan starten. Een voorbeeld is het amoveren van bestaande woningen zodat energie neutrale woningen neergezet kunnen worden. Wanneer intern gesaldeerd wordt en daardoor geen toename van stikstofdepositie ontstaat op Natura 2000-gebieden, dan moet toch een natuurvergunning worden aangevraagd. Deze is echter verleenbaar. Als uit de AERIUS-berekening blijkt dat het project leidt tot tijdelijke en/of zeer geringe stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden, dan is een ecologische Voortoets mogelijk (stap 3).

Met deze toets kan worden bepaald of de verwachte depositie negatieve effecten zal hebben op het beschermde habitattype in Natura 2000-gebieden. Als een negatief effect in een nieuw project kan worden uitgesloten, dan is een natuurvergunning niet nodig. Als u rekening houdt met intern salderen moet er wel een natuurvergunning worden aangevraagd.

8

Figuur 1. Aan de hand van bovenstaand stappenplan kan vastgesteld worden of het project vergunningsplichtig is onder de Wnb en welke instrumenten gebruikt moeten worden (Bron: Provincie Noord-Holland).

Als significant negatieve effecten door stikstofdepositie niet kunnen worden uitgesloten, moet er getoetst worden of de kans bestaat op aantasting van de natuurlijke kenmerken van deze gebieden. Hierbij moet beoordeeld worden of de stikstofdeposities een risico vormen voor het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen zoals deze voor elk Natura 2000-gebied zijn bepaald. Hiervoor wordt een ecologische passende beoordeling opgesteld (stap 4). Als de conclusie van de passende beoordeling is dat er geen risico bestaat op aantasting van natuurwaarden, kan de natuurvergunning door het bevoegd gezag (meestal Gedeputeerde Staten) worden verleend. Het is ook mogelijk om de negatieve effecten van een project te compenseren met de positieve effecten van het (gedeeltelijk) intrekken van de vergunning van een ander project. Dat heet extern salderen. Voor extern salderen gelden strenge voorwaarden. Zo moet een project daadwerkelijk stoppen en wordt er 30 procent afgenomen van de vergunning die wordt overgedragen, ten behoeve van de natuur. Saldo-gevende bedrijven mogen de stikstofemissieruimte van bestaande stallen of hallen volledig overdragen aan saldo-nemende bedrijven die daarvan dus 70 procent van mogen gebruiken voor nieuwe ontwikkelingen, ook als deze gebouwen geheel of gedeeltelijk leeg staan. Tenslotte kan een ADC-toets uitgevoerd worden (stap 5).

Voor deze toets ligt de drempel hoog. Er moet voor het project sprake zijn van ontbreken van Alternatieven, het bestaan van Dwingende reden van groot openbaar belang en de schade aan kwetsbare habitattype moet gecompenseerd worden door de aanleg van nieuwe natuur binnen of buiten de huidige Natura 2000-gebieden. Als het project de toets doorstaat, kan het doorgaan ondanks de stikstofuitstoot die het veroorzaakt.

2.2 Provinciaal natuurbeleid In Noord-Holland zijn honderden waardevolle natuurgebieden, landschappen en wateren, waarvan er 19 door de EU worden beschermd. Ze variëren van bos, heide, duinen, veenweiden en polders tot water, zoals de Waddenzee en het IJsselmeer. Binnen deze provinciale ‘groenstructuur’ verbindt de provincie natuurgebieden, creëert en verwerft ze nieuwe gebieden en beschermt de provincie gebieden, dieren en planten tegen ongewenste ruimtelijke ontwikkelingen. Het belang van biodiversiteitsherstel is vastgelegd in de Omgevingsvisie 9

NH2050 (Provincie Noord-Holland, 2018)– waarin biodiversiteit één van de zeven kernopgaven is voor de komende decennia – en in het provinciale coalitieakkoord ‘Duurzaam doorpakken!’ (Coalitie, 2019), waarin onder andere een forse ambitie is verwoord voor de afronding van het Natuurnetwerk Nederland en verbetering van de waterkwaliteit. Wat Provincie Noord-Holland hiervoor doet is weergegeven in het Programma Natuurontwikkeling (Provincie NoordHolland, 2019b). Het provinciaal beleid is grotendeels gericht op de Wet natuurbescherming (Wnb), de realisatie van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) inclusief de natuurverbindingen, het stimuleren van natuurinclusieve-landbouw, faciliteren van Nationale Parken en het realiseren van recreatieve verbindingen. Zoals in de omgevingsvisie is aangegeven kijken ze ook steeds meer buiten deze onderwerpen om naar kansen om biodiversiteit te herstellen en versterken.

2.2.1

Provinciale vrijstelling beschermde soorten

Naast de strikte beschermingsregimes die op grond van de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn gelden, kent de Wet natuurbescherming een beschermingsregime voor ‘Overige soorten’. Het is nodig om deze soorten bij wet aan te wijzen, omdat zij niet voldoende worden beschermd door enkel de zorgplicht. Dit beschermingsregime is minder strikt dan de twee andere categorieën. Provincies hebben dan ook het recht om af te wijken van de lijst van “overige soorten” daarom geldt binnen de Wet natuurbescherming voor deze soorten een provinciale vrijstellingsregeling bij ruimtelijke ontwikkelingen (Provincie Noord-Holland, 2016). Het betreft algemeen voorkomende soorten amfibieën en zoogdieren van de voormalige Flora- en faunawet tabel 1. Vrijgestelde soorten worden niet behandeld, maar de in Noord-Holland niet vrijgestelde soorten, zoals bijvoorbeeld de kleine marterachtigen, wel.

2.2.2 Provinciaal Beschermd Landschap In Noord-Holland zijn 32 gebieden aangewezen als ‘Bijzonder Provinciaal Landschap’ (BPL). Dit zijn landschappen waarop we extra zuinig zijn vanwege hun bijzondere eigenschappen en waarde voor mens en dier. Het BPL is een beschermingsregime binnen de Omgevingsverordening NH2020, bedoeld om de meest waardevolle landschappen in NoordHolland te beschermen. Per landschap is aangegeven welke ecologische, landschappelijke, cultuurhistorische of aardkundige waarden aanwezig zijn. Dit noemen we de ‘kernkwaliteiten’ van het landschap. De kernkwaliteiten van de landschappen die in het BPL zijn vastgelegd, zijn bijvoorbeeld weidevogelleefgebieden, die tot voor kort nog in de provinciale structuurvisie begrensd en via de provinciale ruimtelijke verordening (PRV) beschermd werden. Andere voorbeelden van kernkwaliteiten naast het leefgebied voor weidevogels, zijn ook waterlopen en verkavelingsvormen in oude polders, de openheid en de vergezichten in het landschap of een bijzondere opbouw van de ondergrond. De kernkwaliteiten van een BPL mogen niet worden aangetast. De begrenzing van de BPL-gebieden is gebaseerd op de grenzen van de voorgaande beschermingsregimes (PRV en PMV) en landschappelijk logische grenzen. Ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk in BPL, zolang ze de kernkwaliteiten niet aantasten.

Denk aan fietspaden, energievoorzieningen, kleinschalige woningbouw (tot 11 woningen) of bouwwerken met een oppervlak van minder dan 500 m². Plannen voor ontwikkelingen die hier buiten vallen, tasten het bijzondere landschap aan. Uitvoering van die plannen kan alleen als het van groot openbaar belang is en als er kan worden aangetoond dat er geen andere 10

mogelijkheden zijn. De schade aan het landschap moet dan worden gecompenseerd. In BPL gebieden is er ten opzichte van de voorgaande regimes (PRV/PMV) meer afwegingsruimte voor kleinschalige woningbouwontwikkelingen.

Figuur 2: Bijzonder Provinciale Landschappen in Noord-Holland (Bron: Provincie Noord-Holland).

2.2.3 Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het NNN draagt bij aan het bereiken van de hoofddoelstelling van het Nederlandse natuurbeleid, namelijk: 'Natuur en landschap behouden, versterken en ontwikkelen, als bijdrage aan een leefbaar Nederland en een duurzame samenleving'. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. Anders dan bij gebieds-en soortbescherming is de status van het NNN niet verankerd in de Natuurwetgeving maar is planologisch verankerd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (Ministerie van Infrastructuur en Milieu, 2012) en op provinciaal niveau in de Provinciale Structuurvisie en bijbehorende Provinciale Ruimtelijke Verordening (Provincie Noord-Holland, 2019a). Voor ruimtelijke ingrepen in of nabij het NNN geldt het “nee, tenzij’’ principe. Dit houdt in dat ingrepen waarbij de oppervlakte of de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN significant worden aangetast, in principe niet zijn toegestaan, tenzij het een groot openbaar belang dient én er geen alternatieven zijn buiten het gebied dat deel uitmaakt van het NNN. Als het toegestaan is, is natuurcompensatie verplicht. Het NNN-beleid is provinciaal geregeld en heeft in Noord-Holland geen externe werking.

Daardoor is dit beleid alleen van toepassing op activiteiten die verricht worden in het natuurgebied zelf. Het plangebied zelf vormt geen onderdeel van het NNN.

11

Figuur 3. Faunapassages kunnen zorgen voor het blijvend functioneren van het NNN.

2.2.4 Ganzenfoerageergebieden Om de schade door overwinterende ganzen en Smienten aan de landbouw te beperken, en tegelijkertijd de duurzame instandhouding van deze soorten te waarborgen heeft de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) ca. 80.000 ha foerageergebied aangewezen voor Kolgans, Grauwe gans, Brandgans, Kleine rietgans en voor de Smient. Deze foerageergebieden moeten zoveel mogelijk binnen het NNN liggen. In de foerageergebieden moet zo weinig mogelijk verstoring zijn en voldoende voedsel voor de ganzen worden aangeboden. De Provincies begrenzen de foerageergebieden.

2.2.5 Stiltegebied Op grond van de Wet Milieubeheer kunnen provincies stiltegebieden aanwijzen. In NoordHolland heeft de Provincie in 1987 41 stiltegebieden aangewezen, die zijn opgenomen in de Provinciale Milieuverordening (PMV). In de ogen van de provincie is het van belang het stiltegebiedenbeleid in samenhang met andere beleidsvelden te bezien en te combineren met het behouden en/of versterking van andere waarden van gebieden. Dit kan ook gezien worden als een zekere vorm van benutting. Bijvoorbeeld de ecologie-natuur waarden, de good practices op het gebied van beheer van natuurgebieden. Ook geeft de provincie aan dat bij de echt stille stiltegebieden geen aantasting van de stilte wordt toegestaan (NM, 2017). Stiltegebieden zijn gedefinieerd als gebieden waarin de geluidbelasting door toedoen van menselijke activiteiten zo laag is, dat de in dat gebied heersende natuurlijke geluiden niet of nauwelijks worden gestoord (Wet geluidshinder, Staatsblad 1979). Het woord ‘stilte’ betekent hierbij dus niet dat er geen geluid in het gebied waarneembaar is, maar staat voor de afwezigheid van storende, voor de omgeving vreemde geluiden. Stiltegebieden zijn van belang voor de rustzoekende recreant en de flora en fauna in de natuur. Activiteiten die de 12

geluidsbelasting negatief beïnvloeden, zijn niet meer mogelijk in het gebied dat als stiltegebied is aangewezen. Gebiedseigen geluiden, zoals die van de landbouw, zijn hiervan uitgesloten. Onder 'stil' worden geluiden verstaan die tussen de 35 en 40 decibel liggen. Ook kan worden gesteld dat een gebied 'stil' is als de lange perioden met natuurlijke geluiden overheersen tot de perioden met niet-natuurlijke geluiden. Ransdorp vormt samen met Holysloot en Durgerdam onderdeel van zo’n stiltegebied. Het gebied is een locatie voor fiets- en wandelrecreatie. Het stiltegebieden beleid ligt vast in de Provinciale Milieuverordening (PMV) van de provincie Noord-Holland (art. 4.1.1.- art. 4.3.3.). In de PMV zijn de 39 stiltegebieden aangewezen. Tevens is een algemeen zorgplicht artikel opgenomen en zijn gedragsregels (verbodsbepalingen, vrijstellingen) opgenomen. Van de gedragsregels mag met een ontheffing van GS worden afgeweken. Volgens de provinciale Notitie “Herijking Stiltebeleid Noord-Holland” (22 mei 2012) worden er jaarlijks slechts enkele ontheffingen aangevraagd. De verboden, gesteld in artikel 4.3.1, gelden niet voor een activiteit die rechtstreeks verband houdt met de bouw of het onderhoud van gebouwen.

2.3 Gemeentelijk groenbeleid Gemeente Heiloo werkt samen in werkorganisatie De BUCH. De BUCH werkt voor vier gemeenten: Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Vier zelfstandige gemeenten, met één gezamenlijke ambtelijke organisatie. De vier gemeenten hebben opgeteld ruim 100.000 inwoners. Ze wonen in Schoorl, Bergen, Egmond, Heiloo, Limmen, Akersloot, Castricum en Uitgeest. Gemeente Heiloo heeft een grondstoffenbeleid, visie aardgasvrije wijken en dierenwelzijn nota maar geen groenbeleidsplan. Wel is er een Structuurvisie 2030 en Toekomstvisie 2030. De missie van de Structuurvisie 2030 is onder meer een goede balans tussen rood (bebouwing), groen (plantsoenen, bos, agrarisch gebied etc.), blauw (oppervlaktewater) en grijs (infrastructuur). Heiloo hanteert al jarenlang de kernboodschap ‘fijn wonen in het groen’. Het dorp ligt in een bosrijke, groene omgeving en het groen is een terugkerend element in de inrichting van de openbare ruimte. Belangrijk bij gemeentelijk en regionaal groen- en waterbeleid is dan ook de bescherming van deze groen/blauwe kwaliteit. De groene omzoming van het dorp is hier en daar gefragmenteerd en kan worden versterkt. De aanwezige natuurwaarden in en om Heiloo en de oost-west verbindingen voor flora en fauna vragen om extra aandacht. Ook de recreatieve waarden van de landgoederen en het omringende landschap worden beter benut.

13

3 METHODE De QuickScan Flora en Fauna is een effectbeoordeling die de mogelijke gevolgen van de Natuurwetgeving op het project inzichtelijk maakt en adviseert hoe te handelen in lijn met de Natuurwetgeving. Het betreft een verkennende toetsing van het project aan de Wet natuurbescherming. Met deze toetsing zal duidelijk worden hoe deze ontwikkeling gerealiseerd kan worden binnen de kaders van de natuurbescherming. Indien uit onderzoek blijkt dat de voorgenomen activiteiten geen schade toebrengen aan natuurwaarden of overtredingen van de wet veroorzaken, kunnen de ontwikkelingen zonder beperking van start gaan en zijn vervolgstappen niet nodig. Wanneer na het uitvoeren van de QuickScan risico op schade en/of overtreding niet uitgesloten kan worden, zal een gericht vervolgonderzoek naar desbetreffende soorten geadviseerd worden. De ruimtelijke ontwikkelingen kunnen doorgaans na het verkrijgen van een ontheffing of vergunning en het nemen van mitigerende maatregelen alsnog plaatsvinden. De QuickScan Flora en Fauna bestaat uit de volgende activiteiten: ✓ Een literatuur/bronnenonderzoek met betrekking tot de potentieel aanwezige beschermde soorten in het plangebied. ✓ Een veldbezoek waarbij de locatie wordt beoordeeld op habitatgeschiktheid voor beschermde soorten. Hierbij worden o.a.

aanwezige gebouwen en bomen beoordeeld op geschiktheid voor vleermuizen en jaarrond beschermde nesten. Er dient nauwgezet gekeken te worden of er invlieg- en uitvliegopening zijn, of er (potentiële) hangplekken zijn (locatie en aantal) in spouwmuren, gevelbetimmering, op zolders etc. en wat de ligging is van de objecten ten opzichte van het omliggende vleermuislandschap. ✓ Voor de aangetroffen zwaarder beschermde soorten wordt, door een beschrijving van de ecologische functionaliteit van het gebied (foerageergebied, migratieroute, voortplantingsgebied of winterverblijf, enz.), aangegeven hoe het gebied door iedere soort wordt gebruikt. ✓ Een inschatting van de impact van de werkzaamheden op de (potentieel) aanwezige beschermde soorten. ✓ Een effectbeoordeling gericht op (eventueel) nabijgelegen beschermde natuurgebieden (Natura 2000-gebieden), Natuurnetwerk Nederland (NNN), Ganzenfoerageergebied en Weidevogelleefgebied. Hiertoe wordt ondermeer gebruik gemaakt van PlanoView.

3.1

Literatuur en Bronnenonderzoek

Voor een actueel overzicht van de aanwezigheid van beschermde soorten binnen de Wet natuurbescherming zijn diverse verspreidingsatlassen, de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF), de effectenindicator soorten van het Ministerie van LNV, en diverse websites van de PGO’s (Particulier Gegevensbeherende Organisaties) en waarneming.nl bezocht voor recente waarnemingen en actuele verspreidingskaarten. Hierbij is gelet op waarnemingen binnen en nabij het plangebied. Dit is van belang voor mobiele soorten, zoals vleermuizen en broedvogels met jaarrond beschermde nesten, of voor soorten waarvan de verspreiding niet volledig bekend is. 14

3.2 Veldbezoek Het plangebied is op 24 september uitgebreid onderzocht door Rutger Polder. Tijdens het veldbezoek1 (16°C, ZO 2 Bft, ½ bewolkt) is aandacht besteed aan de beschermde soorten binnen de actuele natuurwetgeving en vooral aan de juridisch zwaarder beschermde soorten en weidevogels. De objecten en de omgeving zijn visueel geïnspecteerd op aanwezigheid van broedvogels met jaarrond beschermde nesten, geschikte openingen als vaste verblijfplaats voor vleermuizen en naar rust- en verblijfplaatsen van grondgebonden, beschermde zoogdieren zoals marterachtigen. In combinatie met de terreingesteldheid, bekende verspreidingsgegevens en expert judgement wordt vervolgens een uitspraak gedaan over (mogelijk) aanwezige beschermde soorten.

Figuur 4. Te slopen schuur met Gierzwauwkast en houten bekleding topgevel.

Veldonderzoek is altijd een momentopname. Bureau Endemica waarborgt dat het onderzoek is uitgevoerd door deskundige onderzoekers en met methoden die voldoen aan de door het bevoegd gezag vereiste voorwaarden. Bureau Endemica is niet aansprakelijk voor validatie van waarnemingen van soorten door derden en voor waarnemingen die na afronding van de studie bekend worden gemaakt. 1

15

4 BESCHRIJVING GEBIED EN INGREEP 4.1

Ligging plangebied en omgeving

De schuren aan de Hoogeweg 40A liggen aan de zuidzijde van Heiloo. Ze grenzen direct aan de Vennewatersweg, gelegen tussen plangebied Zuiderloo en Zandzoom in. In de omgeving van het plangebied liggen de buurtgemeenschappen Oosterzij en Kapel. Op circa 5 tot 6 kilometer afstand zijn ook de steden Alkmaar en Egmond aan Zee te vinden.

Figuur 5. Ligging planlocatie (ster) en directe omgeving.

4.2 Beschrijving plangebied en ecotopen Het plangebied betreft drie objecten. Het gaat daarbij om een dubbele schuur uit 1975 met industriefunctie bestaande uit golfplaten en houten topgevelbekleding. Daarnaast gaat het om een deels uit bakstenen opgetrokken verblijfsruimte met woonfunctie. Gezamenlijk hebben ze een oppervlakte van 591 m². Het oppervlak van het perceel waar het huis op staat is 19.930 m². Tussen de gebouwen en de wegen bevindt zich een bosschage en het perceel is deels bedekt met stenen en beton. De naastgelegen woning, Hoogeweg 40, blijft vooralsnog in tact en is daarom grotendeels buiten beschouwing gelaten.

16

Figuur 6. Het plangebied (rode arcering) met de te slopen opstallen. (Bron: Google Maps 3D).

Figuur 7. Uitwerpselen aangetroffen in de schuren.

17

Figuur 8. Zicht op plangebied vanaf de Hoogeweg (Bron: Streetview).

4.3 Geplande werkzaamheden De Vennewatersweg te Heiloo wordt aangepast. Dit gebeurd door het toevoegen van drie voorrangspleinen en door de weg, inclusief de bestaande rotonde aan de Kennemerstraatweg, te verbreden (zie figuur 9). Ter hoogte van de Hoogeweg komt een voorrangsplein en daarom is zal de vegetatie en alle opstallen binnen het plangebied geheel verdwijnen.

Figuur 9. De reconstructie van de Vennewatersweg, nr 3 aansluiting Hoogeweg bij het plangebied.

18

5 BEOORDELING GEBIEDSBESCHERMING 5.1

Natura 2000-gebieden

Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In deze Natura 2000gebieden worden bepaalde dieren, planten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit (soortenrijkdom) te behouden. De aanwezigheid van een Natura 2000-gebied heeft invloed op ruimtelijke ordening en gebruik door verkeer, landbouw en industrie. Zo mogen bouwprojecten of andere ruimtelijke ontwikkelingen in of nabij een Natura 2000-gebied niet te veel stikstof uitstoten en mag er bijvoorbeeld maar beperkte geluidshinder zijn, afhankelijk van de te beschermen flora- en faunasoorten. Binnen een straal van 10 km van het plangebied liggen drie Natura 2000-gebieden. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is het Noordhollands Duinreservaat en ligt op 3 km ten westen van het plangebied. Dit Natura 2000-gebied is aangewezen als Habitatrichtlijngebied (Figuur 10). Tevens bevindt het Eilandspolder en Noordzeekustzone zich op circa 7 en 8 km van het plangebied.

Figuur 10: Globale ligging planlocatie ten opzichte van de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden (Bron: AeriusCalculator).

19

Het project wordt buiten de grenzen van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied uitgevoerd. Gezien de afstand tot het Natura 2000-gebied en de omvang en aard van de geplande ingreep, is in de zogeheten uitvoeringsfase van het project geen sprake van mogelijke negatieve verstorende effecten (geluid, trillingen, grondwater etc.) op de genoemde Natura 2000gebieden. Omdat een negatief effect op Natura 2000-gebieden op voorhand uitgesloten kan worden, is een ontheffingsaanvraag voor gebiedsbescherming binnen de Wet natuurbescherming (artikel 2.7 Wnb) met betrekking tot Natura 2000-gebied daarom niet van toepassing.

STIKSTOFBEREKENING M .B.V. AERIUS-CALCULATOR De invloedsfeer van de voorgenomen activiteiten is lokaal met uitzondering van de emissie van stikstof. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 29 mei 2019 besloten dat het PAS niet ten grondslag mag worden gelegd aan de toestemmingverlening voor activiteiten die leiden tot een toename van de stikstofdepositie ter plaatse van stikstofgevoelige habitattypen in een Natura 2000-gebied. Alle projecten dienen daarop bekeken te worden. Dit houdt in dat dit project passend beoordeeld moeten worden. Hiertoe is een stikstofberekening uitgevoerd met AERIUS-calculator, waarvan op 16 september 2019 een nieuwe versie is vrijgegeven. Momenteel is een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming alleen mogelijk indien dit project stikstofneutraal blijkt te zijn. De voorgenomen ontwikkelingen betreffen de reconstructie van de Vennewatersweg. Voor een berekening van de emissie en stikstofdepositie van het voorgenomen project, dient een AERIUS-berekening gemaakt te worden waaruit moet blijken of er met de werkzaamheden een uitstoot wordt veroorzaakt op Natura 2000-gebieden van meer dan 0,00 mol/ha/j. Op basis hiervan kan bepaald worden of het noodzakelijk is om een ecologische voortoets op te stellen en/of een vergunning t.a.v. emissie aan te vragen om de voorgenomen plannen te kunnen realiseren.

5.2 Provinciaal Beschermd Landschap (PBL) In Noord-Holland zijn 32 gebieden aangewezen als ‘Bijzonder Provinciaal Landschap’. De dichtstbijzijnde BPL-en, ten opzichte van het plangebied, zijn (11) Noord-Kennemerland (1 km), (18) Schermer (4 km) (Figuur 12). De landschappen die met de omgevingsverordening beschermd worden, zijn - naast de natuurgebieden - de meest bijzondere landschappen van Noord-Holland. Kernkwaliteiten binnen die landschap mogen niet worden aangetast bijv. het leefgebied voor weidevogels of de openheid en de vergezichten in het landschap.

5.2.1 Weidevogelleefgebied Het gaat niet goed met de weidevogels, hun aantal is de afgelopen 50 jaar drastisch achteruitgegaan in Nederland. Sinds 1960 zijn de populaties van de belangrijkste soorten meer dan gehalveerd en hetzelfde geldt voor veel akkervogels en andere boerenlandvogels. Het gaat naar schatting om een totaal verlies van 3 tot 6 miljoen broedparen. De voormalige beschermingsregimes, zoals Bufferzones, Aardkundig Monument maar ook het Weidevogelleefgebied, zijn geborgd in de kernkwaliteiten van BPL en liggen binnen de begrenzing van de BPL-gebieden.

20

Figuur 11. De Veldleeuwerik is een weidevogel die steeds zeldzamer wordt.

Gekeken moet worden of de voorgenomen activiteiten aantasting van de kernkwaliteiten van het weidevogelleefgebied (wat onder BPL-gebied valt) zal bewerkstelligen (Figuur 12). Het gaat bij de voorgenomen plannen om een reconstructie van een bestaande weg. Er is dus geen sprake van ruimtelijke ontwikkelingen in het open landschap die leiden tot (verdere) verdichting of verrommeling. Evenmin geld dat er voor weidevogels sprake is van nieuwe infrastructuur en activiteiten die geluid en onrust veroorzaken en de openheid van het landschap aantasten. Er is gezien de ligging en voorgenomen plannen dus geen sprake van een mogelijk negatief effect op een Provinciaal Beschermd Landschap of Weidevogelleefgebied. Gezien de ligging van het plangebied ten opzichte van het weidevogelleefgebied, is aantasting van het gebied of haar functioneren uitgesloten. Een ontheffingsaanvraag voor gebiedsbescherming binnen de Wet natuurbescherming (artikel 2.7 Wnb) met betrekking tot Bijzonder Provinciaal landschap, is daarom niet van toepassing.

5.3 Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een landelijk netwerk van bestaande en nog te realiseren natuurgebieden. Het is bedoeld om de biodiversiteit in Nederland te behouden en zo mogelijk te verhogen. Het NNN omvat in Noord-Holland ca. 56.000 ha, waarvan ca 6.000 ha nog niet is gerealiseerd en nu veelal nog in agrarisch gebruik is. Het provinciale ruimtelijke beleid voor het NNN stelt dat er geen nieuwe activiteiten in het NNN mogelijk gemaakt mogen worden, die per saldo leiden tot significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden (WKW) van het NNN of tot vermindering van het oppervlak van het NNN. Aantasting van de WKW is alleen niet toegestaan als sprake is van een significante aantasting. Het NNN in provincie Noord-Holland kent geen externe werking, 21

waarmee negatieve effecten op een beschermd gebied bedoeld worden, veroorzaakt door projecten die buiten de grenzen van het betreffende gebied worden uitgevoerd. De provincie verwacht wel dat gemeenten zorgen voor een goede ruimtelijke ordening. Dit houdt in dat zij voorkomen dat naast elkaar gelegen bestemmingen elkaar teveel hinderen.

Figuur 12. Globale ligging planlocatie ten opzichte van het dichtstbijzijnde NNN-gebied en Bijzonder Provinciaal Landschap (Bron: GeoWeb Provincie Noord-Holland).

Het dichtstbijzijnde NNN ligt op circa 1.100 meter van het plangebied vandaan (Figuur 12). Het plangebied bevindt zich dus buiten de grenzen van de NNN (voormalig EHS), waardoor binnen het plangebied geen onderdelen gelegen zijn van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en oppervlakvermindering dus niet aan de orde is. De aard en omvang van de geplande activiteiten hebben, in combinatie met de afstand, geen aantasting van de functionaliteit van het NNN tot gevolg en negatieve effecten op dergelijke gebieden kunnen daarom met zekerheid op voorhand uitgesloten worden. Een ontheffingsaanvraag voor gebiedsbescherming binnen de Wet natuurbescherming (artikel 2.7 Wnb) met betrekking tot NNN-gebied, is daarom niet van toepassing.

5.4 Ganzenfoerageergebied Om de schade door overwinterende ganzen en smienten aan de landbouw te beperken, en tegelijkertijd de duurzame instandhouding van deze soorten te waarborgen heeft de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) ca. 80.000 ha foerageergebied aangewezen voor Kolgans, Grauwe gans, Smient, Brandgans en Kleine rietgans. Deze foerageergebieden moeten zoveel mogelijk binnen het Nederlandse Natuurnetwerk (NNN) liggen. In de foerageergebieden moet zo weinig mogelijk verstoring zijn en voldoende voedsel voor de 22

ganzen worden aangeboden. De Provincies begrenzen de foerageergebieden. In de begrensde gebieden zijn beperkingen vanuit de Wet natuurbescherming van kracht en zijn er subsidiemogelijkheden in het kader van de Subsidieregeling Agrarisch Natuurbeheer (SAN) van Programma Beheer (PB). Buiten de foerageergebieden kunnen de ganzen worden verjaagd en eventueel worden bejaagd. Gedeputeerde Staten van Noord-Holland hebben 2007 (GS, 2007) het (aangepaste) “Begrenzingenplan Ganzenfoerageergebieden Noord-Holland” vastgesteld. Er is toen in totaal 6.080 hectare begrensd in de Zeevang, Waterland-Oost en de Vechtstreek. Het plangebied ligt op circa 19,5 km afstand van het dichtstbijzijnde Ganzenfoerageergebied (Figuur 13), waardoor elke mogelijke invloed op voorhand kan worden uitgesloten. Een ontheffingsaanvraag voor gebiedsbescherming binnen de Wet natuurbescherming (artikel 2.7 Wnb) met betrekking tot ganzenfoerageergebied is niet van toepassing.

Figuur 13: Dichtstbijzijnde ganzenfoerageergebieden (lichtgroene vlakken) t.o.v. het plangebied (Bron: GeoWeb Provincie Noord-Holland).

23

6 AANWEZIGHEID BESCHERMDE SOORTEN In onderstaande paragrafen worden de soortengroepen beschreven die in het plangebied en de directe omgeving zijn aangetroffen of te verwachten. Specifieke bronnen worden niet vermeld maar zijn wel opgenomen in de literatuurlijst.

6.1

Vaatplanten

In Noord-Holland komen meerdere beschermde plantensoort voor. Denk hierbij aan soorten zoals Liggende Raket, Drijvende Waterweegbree, Kruipend moerasscherm, Groenknolorchis en Zomerschroeforchis. Deze groeien op heel specifieke plekken, wat dan ook de reden van hun beschermde status is. Het verspreidingsgebied van een groot deel van deze beschermde plantensoorten beperken zich veelal tot natuurgebieden. In de binnenduinrand bijvoorbeeld komt Klein ereprijs voor. Deze soort groeit in graslanden waarin ook Duinriet, Schapenzuring en Zandzegge aanwezig zijn. Een beschermde soort zoals de Muurbloem is een soort van droge storingsmilieus alwaar ook Muursterretjes, Muurvaren en Muurleeuwenbek aangetroffen kunnen worden. Andere beschermde soorten in de regio zijn Scherpkruid, Rozenkransje en Stofzaad, In of in de directe nabije omgeving van het plangebied zijn geen waarnemingen van zwaarder beschermde plantensoorten bekend (NDFF 2011-2021). Tijdens het veldbezoek zijn ook geen beschermde plantensoorten aangetroffen in en rondom het plangebied. Eveneens ontbreekt het aan geschikte standplaatsen voor deze soorten binnen het plangebied.

EFFECTEN & BEOORDELING Gezien de aangetroffen terreingesteldheid en plantensoorten is het voorkomen van zwaarder beschermde plantensoorten in het plangebied uitgesloten. Negatief effect op beschermde flora kan daarom eveneens op voorhand worden uitgesloten. Ten aanzien van de flora zijn verdere stappen op het gebied van een ontheffingsaanvraag daarom niet noodzakelijk.

6.2 Vogels 6.2.1

Algemene broedvogels

Op basis van beschikbare bronnen (NDFF 2011-2021) is gebleken dat algemene broedvogels, zoals Merel, Zanglijster, Koolmees, Pimpelmees, Ekster, Gaai, Heggemus en Houtduif in de nabije omgeving zijn waargenomen. Het plangebied herbergt geschikt habitat voor enkele algemene vogelsoorten, vanwege aanwezige groen in de vorm van bosschages en struikgewassen. Eveneens kunnen in de opstallen, vanwege de grote openingen, vogels aanwezig zijn en hier hun nest bouwen. De in- en uitvliegende Kauwen zijn waarschijnlijk al met hun nestbouw bezig.

EFFECTEN & BEOORDELING Door de aanwezigheid van geschikt broedgelegenheid in het plangebied, kunnen de voorgenomen ontwikkelingen wel negatief effect hebben op nestgelegenheden van genoemde soorten. Daarom zijn vervolgstappen met betrekking tot algemene broedvogels aan de orde. 24

Voor werkzaamheden met schadelijke effecten op broedvogels wordt echter veelal geen aanvullend onderzoek gedaan of ontheffing verleend, omdat deze eenvoudig te voorkomen zijn door de geoogde werkzaamheden te starten buiten het broedseizoen (15 maart t/m 15 juli). Nestgelegenheden, zoals de aan de gevel hangende nestkast, mogen wel verwijderd worden of ongeschikt gemaakt worden zolang er nog geen broedende vogels aanwezig zijn. Voor het broedseizoen wordt wettelijk gezien geen standaardperiode vastgesteld omdat het broedseizoen verschilt per soort per jaar. Daarom is bij uitvoering van de werkzaamheden in de periode van een maand voor en enkele maanden na het broedseizoen, wel nog van belang om na te gaan of nog bewoonde nesten van vroeg of laat in het seizoen broedende soorten aanwezig zijn binnen het plangebied, zoals de soms in februari al nestelende Duiven of Eksters. Ook deze broedgevallen mogen niet verstoord worden. Met in acht neming van deze maatregel zijn ten aanzien van de algemene (broed)vogels geen verdere stappen op het gebied van een ontheffingsaanvraag noodzakelijk.

Figuur 14: Zanglijster (een algemene broedvogel) voedt zijn jongen.

6.2.2 Vogels met jaarrond beschermd nest Voor sommige vogels geldt echter dat ook buiten het broedseizoen hun nesten nog van een beschermde status genieten. Dit zijn vogels met jaarrond beschermde nesten. Jaarrond beschermde nesten bevinden zich veelal in hoge bomen, bomen met holten of in (oudere) gebouwen. In de omgeving van het plangebied zijn waarnemingen van vogels met jaarrond beschermde nesten bekend, zoals de Kerkuil, Ransuil, Oehoe, Sperwer, Boomvalk, Gierzwaluw en Huismus (NDFF 2011-2021). Gierzwaluwen nestelen over het algemeen in spleten van muren, dakpannen en in nestkasten. Als broedlocatie hebben ze een sterke voorkeur voor een oud plat dak met een kort schuin deel van enkele rijen dakpannen, aan bovenzijde en vaak ook aan de zijkanten afgegrensd met een brede ‘plank’ (mansarde daken). Daarnaast broeden ze regelmatig onder oude (schuine) pannendaken, bij voorkeur met een noordoostelijke oriëntatie. Nesten van Huismussen zijn in 25

de regel te vinden in nestkasten en in menselijke bebouwing, zoals onder dakpannen of in gaten en kieren van een huis. De opstallen in het plangebied beschikken niet over een dakpannen dak en zijn niet geschikt als broedlocatie voor Gierzwaluwen of Huismussen. Aan de kopgevel van een van de opstallen hangt een Gierzwaluwkast. Gierzwaluwen zijn koloniebroeders en een enkele kast wordt veelal door hen niet bewoond. Zeker aangezien de opstallen verder ongeschikt zijn voor broedende Gierzwaluwen. In de directe omgeving zijn broedende Huismussen bekend en vanwege het aanwezige groen en de nestkast is het plangebied in principe geschikt voor de Huismus. Daarom kan, ondanks dat op moment van het locatiebezoek geen Huismussen zijn waargenomen, niet helemaal uitgesloten worden dat de nestkast door mussen gebruikt worden als nestlocatie. Tijdens de inspectie zijn geen (potentiële) nesten of sporen gevonden van de genoemde vogelsoorten, zoals braakballen, in de opstallen die wijzen op gebruik ervan. In de bomen ontbreekt het aan (oude) nesten die functioneel kunnen zijn voor soorten zoals de Ransuil en Sperwer. In het naastliggende perceel hebben afgelopen broedseizoen Oeverzwaluwen gebroed in twee steile wanden. Dit soort wanden ontbreken in het plangebied.

EFFECTEN & BEOORDELING Omdat de werkzaamheden een negatief effect teweeg kan brengen op jaarrond beschermde nesten van vogels met jaarrond beschermde nesten, is het uitvoeren van een aanvullend soortenonderzoek naar het voorkomen van broedende Huismussen niet noodzakelijk.

6.3 Grondgebonden zoogdieren 6.3.1

Juridisch zwaarder beschermde zoogdieren

Binnen en in de directe omgeving van het plangebied zijn meerdere waarnemingen bekend van zwaarder beschermde zoogdieren, zoals de Boommarter, Hermelijn, Wezel en Bunzing (NDFF 2011-2021). De beschermde status van marterachtigen in Noord-Holland geldt bij ruimtelijke ingrepen. De dieren mogen niet gedood worden en hun rustplaatsen niet aangetast. Met behulp van cameravallen is vastgesteld dat de Boommarter een keer binnen het plangebied aanwezig is geweest en dat de Bunzing regelmatig binnen het plangebied te vinden is (NDFF 2019-2021). In Nederland komt de Bunzing in alle soorten landbiotopen voor, ook in dorpen (zoals Heiloo en Limmen) en buitenwijken van steden (bv Haarlem), als er voldoende voedsel (konijnen, hazen, ratten, muizen en amfibieën), dekking en verblijfplaatsen aanwezig zijn. De Bunzing heeft een voorkeur voor houtwallen, greppels en sloten met overhangende vegetatie. Het verdwijnen van kleinschalig cultuurlandschap, verkeer en gebruik van rodenticiden vormen belangrijke redenen voor de achteruitgang van deze soort. Ook de omvorming in Heiloo van kleinschalig landschap naar nieuwbouwwijken betekend een verlies in zowel omvang als kwaliteit van leefgebied. Uit divers onderzoek is bekend dat Zuiderloo en de Zandzoom deel uit maakt van het leefgebied van meerdere Bunzingen. Daarbij is ook vastgesteld dat de Bunzing regelmatig slachtoffer wordt van het verkeer.

Op nog geen 100 m van het plangebied was een Bunzingverblijfplaats aanwezig die recent is verwijderd vanwege de komst van woningen. Wel zijn vooraf drie Bunzing nestkasten geplaats, één aan de Krommelaan en twee in het Spanjaardsbosje (Schiebel, 2020; Schiebel, 2021). 26

Figuur 15: Deel van de totale waarnemingen van de Bunzing (2010 – heden) in gemeente Heiloo nabij het plangebied (zwarte ster). Omkaderde punten betreffen waarnemingen van Bunzing vlakbij planlocatie; rood kader sept 2020, paars kader dood exemplaar 2013, oranje kader dood exemplaar 2018, groen kader dood exemplaar 2013, geel kader juli 2020 (Bron: Waarnemingen.nl).

De grootte van een leefgebied van de bunzing bedraagt 8 tot 1000 hectare en is afhankelijk van voedselaanbod: in streken met weinig prooi zal het leefgebied groter zijn. Het varieert in de loop van de seizoenen en door de jaren heen. Het gebied van mannetjes is veel groter dan dat van vrouwtjes en overlapt dat van een aantal vrouwtjes. De territoria zijn het grootst in de zomer, als voedsel voor de jongen wordt gezocht. De Bunzing verdedigt zijn territorium tegen seksgenoten. Hij markeert bepaalde punten in zijn leefgebied met een secreet uit zijn anaalklieren (muskus) en soms met uitwerpselen. De kleinere soorten van marterachtigen, zoals Hermelijn en Wezel, maken als verblijfplaats gebruik van ondergrondse holen of verblijven tussen rommelhoekjes en puin-/takkenhopen. Evenals de Bunzing, waarvan zijn gangenstelsel echter van forser formaat zijn en deze soort bevindt zich dan ook vaak in konijnen- of vossenholen maar ook in takkenhopen of brandhoutstapels. Als leefgebied zijn deze soorten met name afhankelijk van de aanwezigheid van veel dekkende vegetatie (de Wezel en Hermelijn in meerdere mate dan de Bunzing die soms ook in ietwat opener landschappen leeft). Binnen het plangebied zijn echter geen potentiële verblijfplaatsen voor genoemde soorten aangetroffen evenmin als gebruikssporen die daar op zouden wijzen.

Het plangebied maakt in ieder geval wel onderdeel uit van het (grote) jachtgebied van de Bunzing of andere (kleine) marterachtigen, maar niet om er te verblijven.

EFFECTEN & BEOORDELING Vaste verblijfplaatsen of verlies van (essentieel) leefgebied van zwaar beschermde, grondgebonden zoogdieren kunnen worden uitgesloten, derhalve is er dus geen sprake van een negatief effect op deze soortgroep. Echter de reconstructie van de Vennewatersweg, en het drukker worden ervan, zorgt wel voor een vergroot risico voor de marters op dodelijke verkeersongelukken. Aanvullend soortenonderzoek naar het daadwerkelijk voorkomen is niet 27

noodzakelijk aangezien de aanwezigheid voldoende is aangetoond. Wel is het noodzakelijk dat de vernieuwde Vennewatersweg voorzien wordt van faunapassages die functioneel zijn voor marterachtigen. Dit om te voorkomen dat verblijfplaatsen versus foerageergebieden niet meer bereikbaar zijn voor de marterachtigen en om te voorkomen dat ze door intensiever verkeer worden gedood.

Figuur 16. Sinds 1 januari 2017 zijn kleine marterachtigen, zoals deze Hermelijn, en hun vaste rust- en verblijfplaatsen beschermd in Noord-Holland.

6.3.2 Laag beschermde zoogdieren In de nabije en ruime omgeving van het plangebied zijn via openbare bronnen waarnemingen bekend van laag beschermde zoogdieren zoals o.a. Gewone bosmuis, Veldmuis, Rosse woelmuis, Dwergmuis, Egel en Haas. Het plangebied heeft op meerdere plekken geschikt biotoop om te dienen als vaste verblijfplaats voor kleine, grondgebonden, beschermde zoogdieren zoals de Egel en genoemde muizensoorten. Vanwege de aanwezigheid van geschikt biotoop in en rondom het plangebied worden vaste verblijfplaatsen van laag beschermde, grondgebonden zoogdiersoorten verwacht.

EFFECTEN & BEOORDELING De ingreep zal naar verwachting leiden tot een negatief effect op het leefgebied van genoemde algemene zoogdieren. Deze soorten zijn echter allemaal ‘laag beschermd’ en voor al deze genoemde soorten geldt een vrijstelling van de verbodsbepalingen van de Wnb bij ruimtelijke ingrepen en ontwikkelingen in de provincie Noord-Holland. Dat houdt in dat voor deze soorten alleen de Zorgplicht geldt. Dit betekent dat zoveel mogelijk gedaan moet worden als mogelijk is om schade aan individuen te voorkomen. Het nemen van vervolgstappen ten aanzien van grondgebonden zoogdieren is dus niet aan de orde.