Programmabegroting 2023 2022-10-03.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2023
21
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken In 2023 is een uitvoeringsprogramma op basis van het sportconvenant opgesteld in samenspraak met de sector. In 2023 zal er een cultureel profiel opgesteld worden in samenspraak met de sector
gemeenschappelijke regeling Zaffier. Zij bieden integrale dienstverlening op het gebied van participatie, werk, inkomen, schuldhulpverlening en inburgering. Door de huidige actualiteiten ligt er een belangrijke en grote opgave bij Zaffier. Door middel van het project ‘Check in’ zorgen we dat jongeren gehoord en ondersteund worden in hun vragen ten aanzien van school, inkomen en werk. Dit moet er voor zorgen dat er minder jongeren onder de 27 jaar een beroep doen op de regelingen vanuit de participatiewet.
Participatie, armoede en schuldhulpverlening Inwoners krijgen te maken hebben met stijgende energiekosten en hogere kosten van levensonderhoud. Dit heeft gevolgen de financiële situatie voor een groot deel van onze inwoners. Dit kan er toe leiden dat er een groter beroep wordt gedaan op de gemeente rondom inkomensondersteuning en (schuld)hulpverlening. Met dit mogelijk financieel effect is in de begroting nog geen rekening gehouden.
Wat gaan we daarvoor doen Maatwerk in de uitvoering staat centraal: dat betekent dat de individuele situatie van een inwoner leidend is, medewerkers luisteren en denken mee in mogelijkheden en kansen, er wordt breed gekeken naar de hulpvraag; wetten, regels en beleid, geven kaders. Binnen bestaande wet- en regelgeving wordt gezocht naar maatwerk.
De rijksoverheid heeft op Prinsjesdag maatregelen aangekondigd om de gevolgen te dempen. De gemeente heeft hierin een beperkte taak. Zij heeft de taak om de toegang naar schuldhulpverlening zo goed mogelijk te organiseren. Armoede heeft vergaande gevolgen voor iemand zijn leven. Armoede kan effect hebben op gevoelens van schaamte en bijdragen aan een sociaal isolement. Binnen onze mogelijkheden zorgen wij ervoor dat de gevolgen zo min mogelijk worden gevoeld. Hiervoor is onder andere het Jeugdfonds Sport & Cultuur beschikbaar en kan er een beroep worden gedaan op de bijzondere bijstand.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken In 2023 is de toegang naar Zaffier voor inwoners met inkomensvragen beschikbaar voor alle onze inwoners. In 2023 is er een uitstroompercentage van 30% van alle bijstandsgerechtigden in de deelnemende gemeenten. In 2023 zijn we aangesloten zijn bij het actieplan brede schuldenaanpak.
Wat willen we bereiken Inwoners ontvangen ondersteuning wanneer zij dit niet zelf kunnen regelen of organiseren. Preventie en vroegsignalering vormen een belangrijk onderdeel van de dienstverlening aan onze inwoners. We geven actief voorlichting over de mogelijkheden om mee te blijven doen in de samenleving en aan de toegang tot de schuldhulpverlening. Dit gebeurt vanaf 1 januari 2023 via de nieuwe
Programmabegroting 2023
Beheersmaatregelen Wat willen we bereiken Verdere implementatie van de beheersmaatregelen. Een belangrijk aspect hierbij is een andere werkwijze waarbij wij beter kijken naar de inzet en verstrekking van passende ondersteuning voor onze inwoners.
22
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Meer hulpvragen die via algemene voorzieningen en/of informatie en advies zijn afgehandeld. Minder instroom naar jeugdhulp, gezinnen met complexe hulpvragen ontvangen eerder passende ondersteuning; jeugdhulp is zoveel mogelijk thuis-nabij.
Wat gaan we daar voor doen Een groot deel van de beheersmaatregelen zijn reeds ingevoerd, het resterende wordt als volgt geborgd: 1. De doorontwikkeling van het sociaal team die hoort bij de strategische koers van het sociaal domein; 2. De doorontwikkeling van dashboards die de relevante sturingsen beleidsinformatie leveren met betrekking tot de vastgestelde doelstellingen.
Risico In 2023 gaan de nieuwen contracten in voor de regionaal ingekochte jeugdhulp. Aan deze inkoop is een regionale en lokale implementatie verbonden, waarbij nog niet bekend is welke kosten hieraan verbonden zijn. Ook de tarieven die met de nieuwe inkoop samenhangen, kunnen nog onvoldoende worden doorgerekend. Dit aangezien gewerkt gaat worden met een volledig nieuwe productstructuur, waarbij de lopende behandelingen per 1 januari 2023 omgezet moeten worden. Hierdoor is op dit moment nog niet bekend welke impact de gehanteerde tarieven kunnen hebben op de totale kosten van de jeugdhulp.
Risico De evaluatie van de eerder in de begroting verwerkte besparingsbedragen worden aan het begin van het vierde kwartaal geëvalueerd. Mogelijk kan dit nog leiden tot een bijstelling van de besparingsbedragen die nog niet in deze begroting verwerkt is. De juiste jeugdhulp en passende ondersteuning Wat willen we bereiken Gezinnen met opvoed- en opgroeivragen worden zoveel mogelijk in hun eigen leefomgeving voorzien van een antwoord en waar nodig passend ondersteund.
Woonzorgvisie Wat willen we bereiken Integrale samenwerking binnen de BUCH werkorganisatie en met lokale en regionale partners ten behoeve van het huisvesten van ouderen en kwetsbare doelgroepen. Gericht op het creëren van voldoende betaalbare en geschikte woningen en woonmilieus die bijdragen aan meer zelf/samenredzaamheid, leefbaarheid in de buurt en het beheersbaar houden van maatschappelijke kosten.
Wat gaan we daar voor doen De preventieconsulenten van gemeente en netwerkpartners zijn zichtbaar, aanwezig en beschikbaar als er opvoed- en opgroeivragen zijn. Het doel van de nieuwe inkoop jeugdhulp, die in gaat per 1 januari 2023 - tevens de opdracht vanuit de raden – , is om meer grip op de kwaliteit en de kostenontwikkeling van de jeugdhulp te krijgen. Het resultaat is ook dat het zorglandschap daardoor overzichtelijker is dan voorheen, zonder de diversiteit en keuzevrijheid te verliezen bij de lichtere vormen van jeugdhulp.
Programmabegroting 2023
Wat gaan we daar voor doen Het vaststellen van een woonzorgvisie met aanbevelingen voor een wenselijk woning- en voorzieningenprogramma. We kunnen hier sturing aan geven met bestemmingsplannen, prestatieafspraken met Kennemer Wonen en zorginstellingen en afwegingskaders voor interne ambtelijke samenwerking en bestuurlijke besluitvorming.
23
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Het sociaal domein is nauw betrokken bij het opstellen van de prestatieafspraken met Kennemer Wonen en de Huurderskoepel vanaf het Jaarplan 2023. De opgave op het gebied van Wonen en Zorg en de oplossingsrichtingen zoals beschreven in de woonzorgvisie, worden integraal onderdeel van de prestatieafspraken en betreffen niet alleen het hoofdstuk over Sociaal Maatschappelijke Opgaven.
focus ligt op creëren van de randvoorwaarden en wegnemen van drempels voor die groepen inwoners voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is of vanzelf gaat. De gebiedsplannen komen in een interactief traject tot stand samen met onder andere maatschappelijke partners, vertegenwoordigers van verschillende groeperingen, (waaronder mensen met een beperking). De op te stellen gebiedsplannen op sociaal geven inzicht in de opgave op gebied van inclusie en geven uitsluitsel of naast de gebiedsplannen een aparte inclusieagenda nodig is om de politieke ambities op inclusie te bereiken.
Met regionale zorgorganisaties, zorgkantoren, gemeenten en woningcorporaties wordt gewerkt aan het opstellen van regionale prestatieafspraken tussen partijen ten behoeve van tenminste, een gedeeld beeld op de opgave huisvesting ouderen en kwetsbare doelgroepen, regionale afwegingskaders en pilotprojecten voor innovatieve huisvestingsprojecten. De samenwerking in het Pact Wonen met Zorg, commitment op leefbaarheid wordt voortgezet in de periode 2023-2025.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Initiatieven en activiteiten staan open voor iedereen ongeacht leeftijd, gender, achtergrond of beperking. Dit leggen we onder andere vast in subsidieafspraken.
Bij de vaststelling van de woonzorgvisie wordt er een voorstel gedaan die betrekking heeft op de capaciteit die nodig is om deze visie uit te voeren Inclusie Wat willen we bereiken Dat iedereen ongeacht leeftijd, gender, achtergrond of beperking mee kan doen in de samenleving. Wat gaan we daarvoor doen Inclusie is een integraal thema, met als belangrijkste pijlers sociale en fysieke toegankelijkheid. Op dit thema werken sociaal en fysiek domein dan ook samen. De titel van het integrale beleidskader op sociaal is: “Iedereen doet mee”. Daarbij werken we binnen sociaal aan inclusie door het verstevigen van de sociale basis, waarbij de
Programmabegroting 2023
24
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Welzijn op Recept Wat willen we bereiken Structureel betere samenwerking tussen het medische en sociaal domein.
Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken Wanneer het bestemmingsplan Zandzoom onherroepelijk zal zijn, is het belangrijk dat er in die wijk ook voldoende onderwijsfaciliteiten zijn. We vestigen er een basisschool, met de ambitie om hier een Integraal Kindcentrum (IKC) van te maken. Uitgangspunt is dat de school een openbare is.
Wat gaan we daarvoor doen Welzijn op recept is een beproefde landelijke methodiek om de samenwerking tussen o.a. huisartsen en het sociaal domein te versterken. Met Welzijn op Recept krijgen patiënten met die met psyché-somatische klachten bij de huisartsen komen een verwijzing naar activiteiten of ondersteuning in de sociale basis als er bijvoorbeeld eigenlijk sprake is van sociale problematiek, denk aan eenzaamheid, schulden of ongezonde leefstijl. Met begeleiding van een welzijnscoach wordt een match gemaakt met de juiste ondersteuning. In de gemeente Castricum heeft een succesvolle pilot gedraaid die vanaf 2023 structureel breder uitgerold wordt onder huisartsen in alle BUCH gemeenten. Daartoe zijn middelen aangevraagd bij de provincie, opgevoerde middelen in deze begroting zijn onderdeel van de gevraagde cofinanciering met de provincie.
Wat gaan we daarvoor doen We zoeken een geschikte locatie voor de realisatie van een IKC voor Zandzoom en onderzoeken hiervan de haalbaarheid. We voeren de regie op een constructief overleg tussen alle betrokken schoolbesturen om tot een goede spreiding van scholen voor basisonderwijs te komen. Met het schoolbestuur dat op basis hiervan IKC Zandzoom gaat invullen, maken we afspraken over de ontwikkeling van de huisvesting. In een 'masterplan onderwijs' besteden we ook aandacht aan de kwaliteit van de schoolgebouwen. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Er is een besluit genomen over de locatie en de benodigde financiële middelen voor IKC Zandzoom. In relatie hiermee is een besluit genomen over een toekomstbestendig bestand aan schoolgebouwen en hiertoe een uitvoeringsprogramma voor de komende (minimaal) vier jaren.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Toename van het aantal huisartsen dat deelneemt aan Welzijn op Recept. Toename van het aantal doorverwijzingen van inwoners naar de sociale basis.
Programmabegroting 2023
25
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
2. Er is één centrale ingang en sparringpartner voor initiatiefnemers (loket) en de website www.ikdenkmeeoverHeiloo.nl biedt informatie voor inwoners en ondernemers. 3. Het budget gebiedsregie-inwonersinitiatieven is ingezet om initiatieven van inwoners te kunnen realiseren. In de jaarlijkse evaluatie van het beleid benoemen we de initiatieven die zijn ingebracht en geven we inzicht in de uitgaven uit het budget.
1C. KERNGERICHT EN ONDERSTEUNEND Wat willen we bereiken Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden betrokken bij beleid en projecten van de gemeente. Van elk ontwikkelingstraject is vooraf de wijze van samenwerking en de mate van invloed bekend. De gemeente staat open voor initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties en nodigt hen uit hierover in gesprek te gaan. Bij haalbare initiatieven helpt de gemeente de initiatiefnemers dit van de grond te krijgen. Wat gaan we daarvoor doen Begin 2023 evalueren we het eerste jaar dat we werken met het Participatiebeleid en bepalen of aanpassing van het beleid nodig is. Het participatieloket is een belangrijk startpunt voor ieder initiatief. Of het nu gaat om een initiatief van inwoners, ondernemers, organisaties of van de gemeente. Het loket is beschikbaar voor alle initiatiefnemers en denkt mee over de te bewandelen wegen in de gemeente. Waar nodig zetten we het budget gebiedsregie-inwonersinitiatieven in voor de realisatie van inwonersinitiatieven. Zo kunnen we meer echt invulling geven aan wensen vanuit de omgeving. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken 1. Bij het opstellen van beleid en het uitvoeren van projecten is vooraf duidelijk of en hoe we de omgeving betrekken.
Achteraf is op hoofdlijnen inzichtelijk wie welke inbreng heeft geleverd en welke gevolgen dit heeft voor het project of beleid.
Programmabegroting 2023
26
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Daarnaast wordt een integraal plan om ondermijning tegen te gaan opgesteld. We blijven optreden tegen drugsproductie, drugshandel en mensenhandel. Drugslocaties worden bestuursrechtelijk aangepakt en gegevens kunnen met partners worden gedeeld door middel van het convenant Drugslocaties dat regionaal is vastgesteld. Het zicht op criminele activiteiten neemt toe door intensieve samenwerking met veiligheidspartners en het ontvangen van alle Meld Misdaad Anoniem-meldingen. Daarnaast wordt het Damoclesbeleid geactualiseerd, zodat dit weer aansluit bij de recente wetgeving en rechtsuitspraken. Tot slot blijven we regionaal inzetten op de samenwerking binnen het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Noord-Holland (RIEC NH) om grensoverschrijdende ondermijning tegen te gaan en kennis te delen.
1D EEN VEILIGE GEMEENTE
Wat willen we bereiken We willen een veilige samenleving zijn. Dit betekent dat mensen zich veilig voelen in eigen huis, onderweg en in het dorp. Om het dorp veilig te houden en onveiligheid te voorkomen werken we aan een gezamenlijke integrale aanpak van onder andere gemeente, politie, brandweer en woningbouwcorporatie én een sterke betrokkenheid van onze inwoners en ondernemers bij het bestrijden van criminaliteit en overlast. Een veilige omgeving vraagt niet alleen om handhaving, maar ook om preventie. Wat gaan we daarvoor doen Het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) gemeente Heiloo 2019 – 2022 dat door de raad is vastgesteld, is met een jaar verlengd. In dit beleid staan thema’s benoemd die extra aandacht krijgen. Door de Corona- en Oekraïnecrises is het niet mogelijk (geweest) op alle thema’s voldoende capaciteit in te zetten. Op het thema ondermijning ligt het komende jaar het zwaartepunt. Verder nemen we deel aan relevante projecten die vanuit het regionaal Integraal Meerjarenbeleidsplan Veiligheid 2019 – 2022 werden en worden geïnitieerd. Ook dit plan is met een jaar verlengd. Tot slot wordt gewerkt aan het opstellen van nieuwe plannen voor de beleidsperiode 2024 – 2027.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De politiecijfers en de Veiligheidsmonitor zijn belangrijke ijkpunten voor het veiligheidsbeleid. De Veiligheidsmonitor verschijnt 1x per twee jaar. De politiecijfers worden periodiek verstrekt aan de burgemeester, deze worden zowel in de gemeente als in de Driehoek besproken.
Ondermijning Er is een weerbaarheidsscan uitgevoerd. De aanbevelingen uit deze scan worden geïmplementeerd, om zo de bestuurlijke- en ambtelijke weerbaarheid te optimaliseren. Dit wordt opgenomen in een plan van aanpak.
Programmabegroting 2023
27
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO Verbonden partij 1a Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) 1b Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) 1b Zaffier 1b Intergemeentelijke Stichting Openbaar Basisonderwijs (ISOB) 1d Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN)
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Op 1 april 2016 is door het rijk de ‘Regeling Beleidsindicatoren’ vastgesteld. In de regeling zijn de beleidsindicatoren opgenomen die moeten worden opgenomen in de verschillende programmaonderdelen. Onderstaand de verplichte indicatoren voor dit programma met een vergelijking met de BUC-gemeenten en de gemiddelde score van Nederland (stand ‘Waar staat je gemeente’ d.d. 1-9-2022): B
U
C
H
NL
score
score
score
score
score
jaar
eenheid
1,3
0
1,7
2,1
2,5
2020
per 1.000 leerlingen
DUO/Ingrado
PO
nr
1b
1
Overzicht verplichte indicatoren Absoluut verzuim
1b
2
Relatief verzuim
13
12
11
10
19
2021
per 1.000 leerlingen
DUO/Ingrado
1b
3
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
1,6
1,3
1,5
1,7
1,9
2021
%
DUO/Ingrado
1b
4
Niet-sporters
47,9
40,3
37,7
39,9
49,3
2020
%
1b
5
Banen
649,9
447,7
491,1
505,8
805,5
2021
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research
1b
6
1
1
1
1
1
2020
%
CBS Jeugd
1b
7
Jongeren met een delict voor de rechter Netto arbeidsparticipatie
64
73,9
70,2
68,5
68,4
2020
%
CBS - Arbeidsdeelname
Programmabegroting 2023
28
bron
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
B
U
C
H
NL
Overzicht verplichte indicatoren Achterstand onder jeugd Kinderen in uitkeringsgezin
score
score
score
score
score
jaar
eenheid
3
4
3
2
6
2020
%
CBS Jeugd
1
2
1
1
2
2020
%
CBS Jeugd
PO
nr
1b
9
1b
10
Achterstand onder jeugd Werkloze jongeren
1b
11
198,4
192,7
176,1
190,8
431,2
2021
per 10.000 inwoners
CBS - Participatiewet
1b
12
Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorzieningen
138,6
111,9
82,6
142,2
202
2020
per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
CBS - Participatiewet
1b
13
Jongeren met jeugdhulp
11,4
10,2
11
11,6
12,9
2021
% van alle jongeren tot 18 jaar
CBS Jeugd
1b
14
Jongeren met jeugdbescherming
0,8
1,1
0,6
0,6
1,2
2021
%
CBS Jeugd
1b
15
Jongeren met jeugdreclassering
Geen data
Geen data
Geen data
Geen data
0,3
2021
%
CBS Jeugd
1b
16
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
640
410
530
540
x
2021
per 10.000 inwoners
CBS - Monitor Sociaal Domein WMO
1d
17
Verwijzingen Halt
5
8
7
5
8
2021
per 1.000 jongeren
Stichting Halt
1d
18
Misdrijven – Winkeldiefstallen
0,3
0,7
0,3
1,7
1,8
2021
per 1.000 inwoners
CBS - Diefstallen
1d
19
Misdrijven - Geweldsmisdrijven
2,4
1,8
2,1
3,1
4,3
2021
per 1.000 inwoners
CBS - Criminaliteit
1d
20
Misdrijven - Diefstallen uit woning
0,8
2,2
1,1
1,7
1,3
2021
per 1.000 inwoners
CBS - Diefstallen
1d
21
Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
5,9
5,9
4,6
5,4
6,1
2021
per 1.000 inwoners
CBS - Criminaliteit
Programmabegroting 2023
29
bron
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
PROGRAMMA 1: W AT GAAT HET KOSTEN
Nr
x€ 1.000
PO
Bijdrage
korte omschrijving
2023
1
aut
1a
Prog
Wachtgeld wethouders
72
N
-
2
aut
1a
Prog
Verkiezingen
30
N
30
N
30
N
30
N
S
3
aut
1b
Prog
Leerlingenvervoer
150
N
150
N
150
N
150
N
S
4
nb
1b
Prog
117
N
80
N
61
N
42
N
S
5
nb
1b
Prog
Samen Onderweg naar een Stevige Sociale Basis Welzijn op recept
24
N
24
N
24
N
24
N
S
6
aut
1b
Prog
Regiotaxi
50
V
50
V
50
V
50
V
S
7
nb
1b
BUCH
106
N
108
N
111
N
114
N
S
8
aut
1b
Prog
Strategische koers sociaal domein (doorontwikkeling) Wmo begeleiding
100
N
115
N
121
N
123
N
S
9
aut
1b
Prog
Wmo Huishoudelijke ondersteuning
114
N
114
N
114
N
114
N
S
10
aut
1b
Prog
Preventief Jeugdbeleid
41
N
41
N
41
N
41
N
S
11
aut
1b
Prog
Hervormingsagenda jeugd
-
90
V
450
V
450
V
S
12
aut
1b
Prog
Hogere energielasten 1b
164
N
164
N
164
N
164
N
S
13
aut
1b
Prog
Kapitaallasten 1b
0
N
108
V
0
N
19
N
S
14
nb
1c
Prog
Gebiedsregie - inwonersinitiatieven
25
N
25
N
25
N
25
N
S
15
aut
1d
Prog
Hogere energielasten 1d
23
N
23
N
23
N
23
N
S
Totaal alle mutaties
914
N
624
N
363
N
368
N
1. Wachtgeld wethouders De vorming van het nieuwe college na de verkiezingen heeft geresulteerd dat één wethouder van het oude college recht heeft op wachtgeld voor 'n periode van twee jaar. De extra lasten voor 2023 worden opgenomen in deze begroting. Voor 2022 wordt dit bedrag (€ 43.000) verwerkt in de 2e financiële rapportage.
Programmabegroting 2023
2024
2025
2026 -
I/S -
I
2. Verkiezingen De kosten voor het organiseren van verkiezingen zijn gestegen als gevolg van een hogere vergoeding van de presentiegelden die worden uitgekeerd (€ 17.000) en hogere huurlasten van de stemlocaties (€ 3.000). Daarnaast vindt vanaf 2023 een dag na de verkiezingen de tellingen op kandidaten plaats op een centrale tellocatie. Deze extra
30
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
teldag levert additionele presentiegelden en lasten stemlocaties op van in totaal € 10.000.
ingezet worden op beleidscapaciteit en coördinatie. Het budget is onderdeel van een co-financiering met de Provincie.
3. Leerlingenvervoer Er zijn inmiddels nieuwe contracten afgesproken met een nieuwe contractpartner als uitkomst van de aanbesteding. De kosten zijn aanzienlijk hoger dan het oude contract en dit is nog exclusief de te verwachte NEA indexatie (specifieke index voor zorg- en taxivervoer).
6. Regiotaxi We zien vanaf 2020 een afname in de kosten van de regiotaxi. We gaan er vanuit dat dit een gevolg is van corona. Echter zien wij ook nu in het eerste halfjaar van 2022 dat er nog steeds minder ritten worden gereden dan de periode van voor corona. Mogelijk zijn mensen nog steeds voorzichtig of hebben zij alternatieve manieren gevonden om zich te laten vervoeren. Echter dit zal nader onderzocht moeten worden. In de 2e firap worden de kosten voor het jaar 2022 afgeraamd mogelijk met circa € 100.000 (indien kosten 2e halfjaar gelijk zijn aan kosten 1e halfjaar, bovendien is hierbij nog geen rekening gehouden met eventuele tariefstijgingen vanwege verhoogde brandstofprijzen). Het is te vroeg op dit moment om te concluderen dat dit effect structureel is, vooralsnog verlagen wij de begroting 2023 structureel met de helft van dit bedrag. Bij de 1e firap/Kadernota 2024 zal op basis van nader onderzoek moeten blijken of verdere aframing nodig is.
4. Samen Onderweg naar een Stevige Sociale Basis Met de in deze begroting opgenomen budgetten investeren we in laagdrempelige activiteiten en ondersteuningsaanbod in de dorpen (verstevigen sociale basis). Op basis van de objectieve opgave in de gebieden of dorpen worden accenten gelegd. Uitwerking vindt plaats in de gebiedsplannen, waarbij de prioriteiten van de colleges richtinggevend zijn. Het investeringsvoorstel is samen met Welzijn op Recept gebaseerd op ca. 1,5% van de uitgaven aan Zorg in Natura (maatwerkvoorzieningen). 5. Welzijn op recept Met Welzijn op Recept investeren we in de samenwerking tussen de huisartsen en de sociale basis. Met de inzet van welzijnscoaches kunnen huisartsen vaker en eenvoudiger patiënten verwijzen naar het laagdrempelige aanbod binnen de sociale basis. Dit voorkomt verwijzingen naar specialistische zorg voor die groep mensen waar overwegend sociale problematiek de oorzaak is. Het budget is voor BUCH-brede invoering voor Welzijn op Recept met alle huisartsen, investering in welzijnscoaches en begeleidingstrajecten binnen de sociale basis. Voor het structureel monitoren en borgen zal een deel van het budget
Programmabegroting 2023
7. Strategische koers sociaal domein (doorontwikkeling) Op 11 juli 2022 heeft het BUCH-bestuur besloten om extra middelen beschikbaar te stellen voor de uitbreiding van formatie van domein Samenleven met 5,5 fte en € 65.000 tijdelijke inhuur met ingang van 1 augustus 2022. Met de doorontwikkeling van het domein Samenleven is sinds 1 juli een nieuwe werkwijze voor het sociaal team geïmplementeerd. Daarmee zijn een aantal beheersmaatregelen structureel geborgd en is de basiscapaciteit van het sociaal team op orde gebracht. Dat
31
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
was nodig om aan de snel veranderende maatschappelijke ontwikkelingen en de daarmee gepaard gaande intensivering en complexer worden van de vraag te kunnen voldoen, oplopende wachttijden terug te dringen en in de toekomst te voorkomen. In het voorjaar van 2022 is in uw raad de strategische koers van het domein samenleven gepresenteerd. De koers is vertaald naar de organisatie met als doel een effectieve op de huidige en toekomstige opgaven toegesneden domein. Dit heeft geleid tot diverse veranderingen binnen alle teams van het domein en uitbreiding van formatie in de uitvoering. Voor het grootste deel van deze aanpassingen is dekking gevonden binnen bestaande en of toegekende middelen. De resterende benodigde 5,5 fte in de uitvoering is in deze begroting opgenomen. Vooruitlopend op de 2e firap van de BUCH werkorganisatie, waarin deze financiële mutatie wordt meegenomen, is deze voor 2023 alvast verwerkt in uw gemeentebegroting. Het voor 2022 benodigde bedrag vindt u terug in de 2e firap van uw gemeente.
Dit aangezien deze methodiek het beste aansluit bij onze eigen analyses op basis van historie, demografische ontwikkelingen en beheersmaatregelen. Bij de Kadernota is de begroting reeds bijgesteld, deze aanvullende bijraming wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere verwachte tariefstijging dan eerder is voorspeld, namelijk 8% ten opzichte van 2,9% bij Wmo Begeleiding en 1,5% bij Wmo huishoudelijke ondersteuning. Wij kiezen er vooralsnog voor om de prognose van 2023 structureel door te trekken en daar geen aanvullende jaarlijkse stijging in op te nemen. Hoewel dit wel de verwachting is, willen we voorkomen dat de begroting op totaalniveau een onrealistisch beeld gaat geven, aangezien de maatstaven vanuit de algemene uitkering vooralsnog niet meerjarig mee stijgen. Wij zullen jaarlijks opnieuw beoordelen welke stijging wij na 2023 verwachten.
8. Wmo begeleiding In de begroting worden begeleiding en dagbesteding bij elkaar opgeteld. In de detailbegroting wordt duidelijk dat dit zeer verschillende producten zijn en soms ook tegengestelde ontwikkelingen vertonen. Ook is een goede prognose verstoord door coronajaren, waarin bijvoorbeeld dagbesteding gesloten is geweest (kostendaling) en begeleiding tot meerkosten leidde door toegenomen Ggz problematiek die ambulante begeleiding nodig hadden. Dit is mede de reden om de algemene ontwikkeling te volgen van het Wmo voorspelmodel. In een volgende begrotingsronde willen we BG en dagbesteding afzonderlijk begroten en verwachten we te constateren dat basisjaar 2022 een goed uitgangspunt kan zijn. In 2024 zal de decentralisering van Beschermd Wonen gefaseerd ingaan. Dit wordt dan apart
Algemeen: Om lokale demografische en maatschappelijke ontwikkelingen door te vertalen naar een verwachte cliëntenontwikkeling, is tot nu toe gebruik gemaakt van historische lokale cijfers en inschattingen. Inmiddels heeft de VNG het Wmo-Voorspelmodel vrijgegeven, waarin per gemeente voor de Wmo toekomstscenario’s zijn geschetst. Wij hebben op basis van meerdere methodieken de meerjarig verwachte kosten in beeld gebracht en geanalyseerd. Wij hebben er voor gekozen om uit te gaan van de opgenomen percentages van het voorspelmodel zoals die landelijk worden weergegeven, deze liggen lager dan wordt voorspeld door het model bij de gemeente zelf.
Programmabegroting 2023
32
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
begroot; hiervoor komen aanvullende rijksmiddelen beschikbaar.
11. Hervormingsagenda jeugd Rijk en VNG werken op dit moment aan de Hervormingagenda jeugdzorg. Deze zal naar verwachting dit najaar worden afgerond. Vooruitlopend hierop zijn voor de jaren 2022 en 2023 reeds aanvullende, incidentele middelen toegevoegd aan het gemeentefonds, in lijn met de financiële reeks van de uitspraak van de Commissie van Wijzen (CvW). Naast de besparingsopgave die volgt uit de uitspraak van de Commissie van Wijzen heeft het kabinet besloten tot het realiseren van de aanvullende besparing die oploopt tot structureel € 511 mln, welke een Rijksverantwoordelijkheid is gemaakt. Concreet betekent dit dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden (bv door middel van de invoering van een eigen bijdrage). Ook draagt het Rijk het budgettaire risico ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden. Voor de begroting van Heiloo is naar rato van dit landelijke bedrag berekend hoeveel de uitgaven afnemen.
9. Wmo Huishoudelijke ondersteuning In het tweede kwartaal van 2022 is de nieuw aanbestede huishoudelijke ondersteuning (HO) ingegaan. Er is hiermee een einde gekomen aan de algemene voorziening Schoonmaakondersteuning (SO). Alle cliënten worden nu geadministreerd door de gemeente en alle onkosten worden nu op basis van werkelijk geleverde uren gedeclareerd via geautomatiseerd berichtenverkeer. Vanaf dit moment kunnen we beter monitoren en sturen op de ontwikkelingen. Vanaf eind 2022 zullen voormalig SO worden geherindiceerd. De structurele effecten worden hiervan merkbaar vanaf 2024. Omdat de SO nooit is geadministreerd door de gemeente, zijn deze aantallen ook niet meegenomen in het Wmo Voorspelmodel. Dat is mede ook de reden om uit te gaan van de landelijke verwachte groeipercentages voor HO, en (nog) niet de lokale. De raming is gebaseerd op de realisatie van het tweede kwartaal 2022. 10. Preventief Jeugdbeleid De aanvullende diensten van de GGD zijn tussen 2020 en 2021 fors verhoogd en daarop is het budget destijds niet (voldoende) aangepast. In 2020 en 2021 is dit niet in alle gevallen in zijn volle omvang als overschrijding naar voren gekomen in verband met (incidentele) meevallers in die jaren. Naar verwachting zal dit in 2023 niet meer aan de orde zijn.
Programmabegroting 2023
12. Hogere energielasten 1b De hogere wereldwijde energieprijzen hebben een significant effect op de energielasten van de gemeente. Voor het inschatten van dit effect is uitgegaan van de energieprijzen medio augustus. De energieprijzen waren op dat moment circa 275% hoger dan waarmee rekening is gehouden in de begroting. In dit programmaonderdeel resulteert dit in hogere energielasten voor de schoolgebouwen en sportaccommodaties in gemeentelijk eigendom.
33
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
13. Kapitaallasten 1b In 2024 ontstaat een voordeel op de kapitaallasten, omdat de realisatie van de investering van de tweede sporthal met 1 jaar wordt doorgeschoven. De verwachte ingebruikname wordt 2024, waarna in 2025 wordt gestart met afschrijven. In 2026 stijgen de kapitaallasten vanwege het hogere investeringskrediet van IKC Zandzoom.
15. Hogere energielasten 1d De hogere wereldwijde energieprijzen hebben een significant effect op de energielasten van de gemeente. Voor het inschatten van dit effect is uitgegaan van de energieprijzen medio augustus. De energieprijzen waren op dat moment circa 275% hoger dan waarmee rekening is gehouden in de begroting. In dit programmaonderdeel resulteert dit in hogere energielasten voor de brandweerkazerne.
14. Gebiedsregie - inwonersinitiatieven De gemeente ondersteunt inwoners bij de realisatie van hun initiatieven. Zo kunnen we meer tempo maken (minder afhankelijk van interne budgetten) en echt invulling geven aan wensen vanuit de omgeving.
Programmabegroting 2023
34
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Programmabegroting 2023
35
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
PROGRAMMA 2. EEN AANTREKKELIJKE GEMEENTE
2A. CULTUUR, RECREATIE EN TOERISME
Wat gaan we daarvoor doen
Wat willen we bereiken
Cultuur Er wordt een samenwerking opgestart met het Cultuurplatform in oprichting om met een representatief aanspreekpunt nieuw cultuurbeleid te ontwikkelen rond de financiële kaders en subsidies voor culturele verenigingen. Daarbij zetten we ook in op optimaal gebruik van het maatschappelijk vastgoed.
Cultuur De gemeente zet in op een actieve culturele sector in Heiloo om het voorzieningenniveau op peil te houden en het woonklimaat aantrekkelijk te houden. Erfgoed Heiloo heeft een belangrijk bodemarchief, rijk aan waardevolle archeologie. Het erfgoed van Heiloo verbindt inwoners, ondernemers en toeristen met de gemeente. Archeologie vertelt ons verhalen over hoe sinds reeds duizenden jaren mensen binnen onze gemeentegrenzen geleefd en gewerkt hebben, in directe relatie tot het landschap.
Erfgoed In 2023 maken we een Verwachtingenkaart Archeologie. Dit is nodig omdat de gemeente archeologische verwachtingen onder de Omgevingswet aantoonbaar moet kunnen maken, op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving en het amendement Ronnes. Hierin is geregeld dat gemeenten te verwachten archeologie alleen in hun omgevingsplannen kunnen beschermen indien dit aantoonbaar is. De gemeente heeft momenteel haar beleid ten aanzien van archeologie alleen vastgelegd in de vigerende bestemmingsplannen. Dit is conform de Omgevingswet niet meer voldoende. Het gebruik van nauwkeurig archeologisch kaartmateriaal, inclusief een onderbouwing van de trefkans op archeologische monumenten, zorgt ervoor dat initiatiefnemers en vergunning aanvragers alleen goed onderbouwd een archeologische onderzoekplicht opgelegd krijgen. Met de nieuwe Verwachtingenkaart voldoen we aan onze wettelijke taak. Daarnaast ondersteunt dit instrument de gesprekken die wij voeren over de waarde van archeologie, bijvoorbeeld tijdens de Omgevingstafelgesprekken met initiatiefnemers.
De gemeente gaat zorgvuldig met haar zorgtaak archeologische monumentenzorg om. Deze zorg willen we continueren, maar ook borgen. We willen voldoen aan de wettelijke verplichtingen die de Omgevingswet straks stelt aan de gemeente op het gebied van archeologie. Recreatie en toerisme We willen het culturele en recreatieve aanbod van Heiloo meer onder de aandacht te brengen bij de inwoners en (potentiele) bezoekers.
Programmabegroting 2023
36
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Recreatie en toerisme Er wordt een marketing strategie opgesteld waarin we benoemen wat Heiloo te bieden heeft, wie onze potentiële bezoekers zijn en hoe we deze mensen zo goed mogelijk kunnen bereiken.
Wat gaan we daarvoor doen BIZ In samenwerking met de ondernemers kijken naar de haalbaarheid van een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) voor ondernemers in Heiloo. De gemeente faciliteert, de ondernemers voeren uit.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken
Boekelermeer We zetten in op: - Ruimte bieden aan ondernemers. - Goede landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing. - Duurzaam energieverbruik. - Goede bereikbaarheid. De ecozones aan de oost- en westzijde zijn vooruitlopend op de komst van bedrijven aangelegd. Er wordt jaarlijks gemonitord of de ecozones goed functioneren en welke eventuele aanpassingen moeten worden gedaan. De ondergrondse infra, wegenstructuur en het groen zijn bijna volledig aangelegd. Fase A is grotendeels gevuld met bedrijven op kavels tussen de 1.000 en 6.000 m2. Fase B is volop in ontwikkeling. Hier is de stedenbouwkundige opzet gewijzigd om ook de vestiging van grotere bedrijven mogelijk te maken. Ook Fase C wordt in exploitatie genomen.
Cultuur Er is een goede samenwerking tot stand gekomen met het Cultuurplatform. Dit heeft geleid tot meer overeenstemming op het gebied van cultuurbeleid. Erfgoed We leveren een nieuwe Waardenkaart Archeologie op in 2023. Recreatie en toerisme Lokale activiteiten worden beter ontsloten voor inwoners en bezoekers. 2B. ECONOMISCHE VITALITEIT Wat willen we bereiken
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken
BIZ Een goede samenwerking tussen de ondernemers onderling in Heiloo. Een positieve bijdrage aan het lokale investeringsklimaat; een volwaardige partner voor partijen en betrokken partijen en een langetermijninvestering.
BIZ Voor de Ondernemersvereniging Heiloo is een BIZ opgezet per 1-12024. Een solide financiële basis en een goed onderbouwd activiteitenplan leidt tot concrete resultaten, enthousiasme en betrokkenheid tussen ondernemers onderling en de gemeente.
Boekelermeer De Boekelermeer heeft een aantrekkelijk vestigingsklimaat.
Programmabegroting 2023
37
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Boekelermeer Er zijn meer ondernemers gevestigd en het terrein is verder woonrijp gemaakt.
aandacht besteed aan de verkeersveiligheid voor de fietsers. De aansluiting van de Westerweg op de Zeeweg is daarbij van groot belang als onderdeel van de regionale doorfietsroute. 3. We blijven inzetten op realisatie van de afslag A9. Om de verkeersveiligheid te verbeteren en doorstroming in de kern te faciliteren wordt Heiloo in de toekomst rechtstreeks aangesloten op de A9. In 2021 heeft het ontwerpbestemmingsplan hiervoor ter inzage gelegen. De procedure is onderbroken om de verkeerskundige onderbouwing te optimaliseren. Er wordt een aanvullende onderbouwing op het gebied van verkeer opgesteld. Ook worden de berekeningen ten aanzien van stikstof opnieuw uitgevoerd. Zodra de resultaten (en eventuele oplossingsrichtingen) bekend zijn wordt de bestemmingsplanprocedure weer opgepakt.
2C. EEN BEREIKBARE GEMEENTE Wat willen we bereiken 1. Een openbare ruimte die uitnodigt om te bewegen zodat Heiloo een beweegvriendelijk dorp wordt. 2. Doorfietsroutes (Westerweg) waaronder een fietsvriendelijke Stationsweg. 3. De realisatie van de aansluiting A9. Wat gaan we daarvoor doen 1. Er wordt een nieuw wegenbeheerplan voor de planperiode 2023-2027 opgesteld. Dit plan voorziet in een uitvoeringsplanning waarin de maatregelen geprioriteerd worden rekening houdend met de beschikbare middelen. Bij de formulering van doelstellingen en de prioritering van maatregelen ligt de nadruk op de kwetsbare gebruiker (voorgangers/fietsers). Hiermee wordt vanuit beheer voorzien in de behoefte om Heiloo beweegvriendelijker te maken. 2. In 2023 vindt de voorbereiding van de reconstructie van de Stationsweg en de Zeeweg (gedeelte tussen de spoorwegovergang en de Ewisweg) plaats. Hierbij wordt net als bij de recent opgeleverde Kerkelaan-Belieslaan speciale
Programmabegroting 2023
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken 1. In 2023 is een nieuw wegenbeheerplan door de raad vastgesteld. 2. In 2023 is de voorbereiding van de reconstructie Stationsweg-Zeeweg afgerond en is inzicht in de benodigde financiële middelen. 3. Het bestemmingsplan afslag A9 is weer in procedure.
38
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen. PO Verbonden partij 2a Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) 2b Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN)
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Op 1 april 2016 is door het rijk de ‘Regeling Beleidsindicatoren’ vastgesteld. In de regeling zijn de beleidsindicatoren opgenomen die moeten worden opgenomen in de verschillende programmaonderdelen. Onderstaand de verplichte indicatoren voor dit programma met een vergelijking met de BUC-gemeenten en de gemiddelde score van Nederland: B
U
C
H
NL
score
score
score
score
score
jaar
eenheid
PO
nr
Overzicht verplichte indicatoren
2b
22
Functiemenging
41,1
41,1
39,7
39,6
53,3
2021
%
2b
23
Vestigingen (van bedrijven)
212,6
125,7
156,3
161,3
165,1
2021
per 1.000 inw.15 t/m 64jr
bron CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research LISA
* Functiemenging weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Programmabegroting 2023
39
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
PROGRAMMA 2: W AT GAAT HET KOSTEN
Nr
x€ 1.000
PO
Bijdrage
korte omschrijving
2023
16
aut
2a
Prog
Archeologische verwachtingskaarten
40
N
-
17
aut
2a
Prog
Hogere energielasten 2a
1
N
1
N
18
aut
2a
Prog
Kapitaallasten 2a
-
2
N
19
nb
2b
Prog
Opzetten BIZ
28
N
-
-
-
I
20
aut
2c
Prog
Inventarisatie verkeersborden
18
N
-
-
-
I
21
aut
2c
Prog
Hogere energielasten 2c
6
N
6
N
6
N
6
N
Totaal alle mutaties
92
N
8
N
8
N
8
N
16. Archeologische verwachtingskaarten De beleidskaart archeologie moet ondersteund worden door aangetoonde verwachtingen. Hiervoor worden archeologische verwachtingenkaarten vervaardigd. Dit is een wettelijke verplichting in het kader van de invoering van de Omgevingswet.
2025
2026 -
I/S -
1
N
2
N
I
1
N
S
2
N
S
S
18. Kapitaallasten 2a Dit betreft kleine bijstelling van de afschrijvingslasten van het investeringskrediet 'renovatie van de Muziek- en dansschool', omdat deze eerder abusievelijk niet volledig was verwerkt. 19. Opzetten van bedrijfsinvesteringszone (BIZ) Een bedrag van € 28.000 wordt gevraagd als inhuurbudget voor het opzetten van een bedrijfsinvesteringszone. Het gaat om de juridische oprichting van een BIZ. Hiermee zijn onder meer de volgende activiteiten gemoeid: bepalen exacte afbakening postcodegebied met bijbehorende bedrijven, communicatie met ondernemers, opzetten van draagvlakmeting en afstemming met juridische zaken. Bedrag is gebaseerd op basis van eerdere realisatie BIZ stationsgebied.
17. Hogere energielasten 2a De hogere wereldwijde energieprijzen hebben een significant effect op de energielasten van de gemeente. Voor het inschatten van dit effect is uitgegaan van de energieprijzen medio augustus. De energieprijzen waren op dat moment circa 275% hoger dan waarmee rekening is gehouden in de begroting. In dit programmaonderdeel resulteert dit in hogere energielasten voor de Witte Kerk (toren).
Programmabegroting 2023
2024
40
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
20. Inventarisatie verkeersborden Vanaf 1 juli 2022 is Intelligent Speed Assistance (ISA) verplicht in alle nieuwe automodellen die in Europa op de weg verschijnen. ISA is een automatische snelheidsassistentie die bestuurders ondersteunt bij het niet overschrijden van de maximale snelheid en werkt op basis van het lezen van verkeersborden (snelheidsborden én komborden). Het gaat bijdragen aan een verkeersveilige leefomgeving, maar ook aan het tegengaan van geluidhinder en luchtverontreiniging. Doordat ISA werkt via het lezen van verkeersborden is het noodzakelijk om goed zichtbare, leesbare, logische en geloofwaardige verkeersborden te hebben. Hiervoor is een verkeersborden inventarisatie voor nodig. Daarnaast geeft de inventarisatie een inzichtelijk
Programmabegroting 2023
bestand waarmee we als wegbeheerder stappen zetten om, zo nodig, de verkeersborden te actualiseren zodat we aan de wettelijke verplichtingen zullen blijven voldoen. 21. Hogere energielasten 2c De hogere wereldwijde energieprijzen hebben een significant effect op de energielasten van de gemeente. Voor het inschatten van dit effect is uitgegaan van de energieprijzen medio augustus. De energieprijzen waren op dat moment circa 275% hoger dan waarmee rekening is gehouden in de begroting. In dit programmaonderdeel resulteert dit in hogere energielasten voor de verkeerslichten.
41
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Programmabegroting 2023
42
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
PROGRAMMA 3. EEN LEEFBARE GEMEENTE
3A. WONEN EN LEEFOMGEVING Ontwikkeling:
omgevingsplan nu vergunningsplichtige activiteiten, straks meldingsplichtig of zelfs vergunningsvrij worden. Deze wijzigingen zullen structurele financiële effecten hebben, zoals bijvoorbeeld een daling in legesopbrengsten. Dit wordt onder meer veroorzaakt door het splitsen van de bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning, waarbij een deel van de huidige technische bouwtoetsen en het bouwtechnische toezicht als werkzaamheden voor de gemeentelijke organisatie vervallen. Een aantal wettelijke wijzigingen treedt direct in werking, maar een groot deel zal in de jaren daarna plaatsvinden. Dit vergt nadere strategische keuzes die onder andere in het omgevingsplan worden gemaakt.
Arbeidsmarkt Zeventig procent van de gemeenten in Nederland ziet eigen personeelsgebrek als het voornaamste obstakel om geplande nieuwbouw tijdig te realiseren. De doorlooptijd van bouwprojecten neemt toe en niet alle plannen kunnen tegelijk worden uitgevoerd. De werkdruk stijgt en de kosten voor inhuur lopen op. Dit bleek in mei al uit een onderzoek van Binnenlands Bestuur. Dit geldt ook voor de BUCH gemeenten. Zowel voor vaste functies als het inhuren van personeel gelden oplopende doorlooptijden om deze in te vullen. De markt is zeer krap. Met de bestaande bezetting en continuering van inhuur, gefinancierd uit de opbrengsten van de projecten, is voorliggend bouwprogramma haalbaar voor de gemeente maar kent geen rek meer. Mutaties in personeel, ziekte, verloop van externen krachten verhogen steeds vaker het risico op vertraging.
Voornoemde gevolgen en nog bestaande onzekerheden, zoals de te verwachten kosten en uitstel van inwerkingtreding van de wetten, zorgen ervoor dat op dit moment het effect nog niet precies in te schatten is. Uit een eerste analyse van de gevolgen van de invoering van de Omgevingswet en de Wkb blijkt dat vanaf begin 2023 de huidige werkzaamheden rondom de activiteit bouwen in mindere mate gedekt mogen worden vanuit de leges. De grondslag voor legesheffing vervalt voor de kleinere bouwwerken terwijl er nog wel werkzaamheden overblijven op basis van het overgangsrecht en als gevolg van piekdrukte. Daarbij komt dat er bij de start van het nieuwe wettelijke kader extra leertijd nodig is om te wennen aan de nieuwe procedures en systemen.
Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) treden naar verwachting op 1 januari 2023 in werking. Ook al is ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet zeker of de Omgevingswet en Wkb inderdaad op deze datum inwerking zullen treden, hebben we 1 januari 2023 voor deze begroting als uitgangspunt genomen.
De in het ambitiedocument Omgevingswet uitgesproken streefdatum wordt onderzocht op de haalbaarheid. De verwachting is echter dat dit sowieso extra inzet vraagt. Hoe dat wordt vormgegeven wordt nader uitgewerkt in een plan van aanpak, wel is duidelijk dat dit om een incidentele extra investering vraagt.
Als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb vallen er taken weg, komen er nieuwe taken bij en voeren wij taken op een andere manier uit. Gemeenten verkrijgen met de Omgevingswet meer decentrale beleidsruimte. Zo kunnen in het Programmabegroting 2023
43
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
De financiële gevolgen op de lange(re) termijn zijn sterk afhankelijk van de beleidskeuzes in de komende jaren en zullen bij deze beleidskeuzes inzichtelijk worden gemaakt. De structurele effecten van de Omgevingswet en de Wkb zullen we blijvend monitoren en eventuele financiële effecten verwerken in de volgende begrotingen. Landelijk is het uitgangspunt dat de Omgevingswet budgetneutraal kan worden ingevoerd in een periode van 10 jaar. Het is nog onzeker of dit uitgangspunt voor gemeenten reëel is.
waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt. De visie op de Omgevingswet bestaat uit vier uitgangspunten. Deze uitgangspunten vormen de basis voor al ons handelen en al het beleid dat wij de komende jaren ontwikkelen vanuit de Omgevingswet. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke opgaven staan centraal Ruimte aan initiatieven Vroegtijdige samenwerking Integraal werken en maatwerk
Stikstof Met de inwerkingtreding van de Stikstofwet per 1 juli 2021 zijn de broodnodige verruimingen geïntroduceerd, zoals de partiele vrijstelling. Voor bouw- en sloopfase hoeft de stikstofemissie niet meer te worden verantwoord. Gekeken moet worden naar de gebruiksfase. Het Kabinet heeft recent aangekondigd dat het werk gaat maken van reductiedoelstellingen zoals die in de wet zijn opgenomen en hierover twee kaarten gepresenteerd. De reductiedoelstellingen verschillen per gebied en kunnen oplopen dat meer dan 90% vermindering van stikstof uitstoot. De provincies moeten de doelstellingen gaan uitwerken in gebiedsgericht beleid. De verwachting is dat dit beleid in juli 2023 gereed zal zijn. Wij volgen vorenstaande ontwikkelingen nauwlettend.
Begin 2023 wordt de omgevingsvisie voor de gemeente Heiloo vastgesteld. Daarmee is een integrale beleidsvisie voor de fysieke leefomgeving aanwezig met een breed maatschappelijk draagvlak voor de inhoud en de daaruit voortvloeiende opgaven. Direct na de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan alle bestemmingsplannen van rechtswege op in één tijdelijk omgevingsplan. We werken stapsgewijs naar één omgevingsplan voor het gehele grondgebied conform de bepalingen van de Omgevingswet. De raden hebben eerder uitgesproken dit in 2026 gereed te hebben. Wettelijk moet dit voor 1 januari 2030 gerealiseerd zijn.
Wat willen we bereiken
Wonen Wij vinden het van belang dat Heiloo een divers woningaanbod heeft en dat mensen op de woningmarkt kunnen starten en door kunnen stromen. We streven ernaar dat voor de totale som van het aantal woningen dat de komende 10 jaar wordt gerealiseerd in Heiloo inclusief Zandzoom, de verdeling 30/40/30 is. Dat wil zeggen 30% sociaal; 40% middenklasse woningen en 30% vrije sector woningen. Voor de 30 % sociaal geldt dat hier zoveel mogelijk wordt ingezet op sociale huur. Gezien de woningnood is het belangrijk dat Zuiderloo snel wordt afgerond en Zandzoom snel gerealiseerd wordt.
Omgevingswet Naar verwachting treedt op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. In deze wet is alle bestaande wetgeving over de fysieke leefomgeving gebundeld, vereenvoudigd en geïntegreerd in één wet met één samenhangend stelsel. Met het programma Omgevingswet wordt de gemeente, samen met de gemeenten Bergen, Uitgeest en Castricum, voorbereid op de invoering van deze wet. De vier gemeenteraden hebben het Ambitiedocument Omgevingswet vastgesteld, waarmee de richting is bepaald
Programmabegroting 2023
44
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Ontwikkeling stationsgebied Het Stationsgebied is het mobiliteitsknooppunt van Heiloo met veel winkels, horeca en voorzieningen. We willen dat het Stationsgebied een fijne plek is om te wandelen, te wonen en te verblijven. Reizigers die met de trein naar Heiloo komen, moeten het gevoel krijgen dat zij welkom zijn in Heiloo. Het Stationsplein moet dan ook het visitekaartje van Heiloo zijn. De inrichting van dit gebied is daarbij van essentieel belang. Het doel is te komen tot een veilig en leefbaar Stationsgebied.
Wat gaan we daarvoor doen
Omgevingswet In het Ambitiedocument Omgevingswet is gekozen voor een implementatie waarbij we eerst de basis op orde gebracht hebben. In de periode na de inwerkingtreding van de Omgevingswet is er meer ruimte voor doorontwikkeling. Dit betekent dat we begin 2023: het ontwerp omgevingsvisie ter inzage hebben gelegd, de zienswijzen behandeld en de omgevingsvisie ter vaststelling voorleggen aan de gemeenteraad; een start maken om de opgaven uit de omgevingsvisie in uitvoering te brengen. Voorbereidend onderzoek naar de geschikte instrumenten die hierbij voor handen zijn, kan plaatsvinden tijdens het opstellen van de omgevingsvisie; starten met het opstellen van het omgevingsplan conform de bepalingen van de Omgevingswet.
Wonen Om invulling te geven aan de sterk gewijzigde situatie op de woningmarkt en het daarop gebaseerde ‘Collegeprogramma 2022 - 2026' en de effecten van de woonzorgvisie, worden één jaar eerder dan gebruikelijk, nieuwe gezamenlijke meerjarige prestatieafspraken gemaakt met Kennemer Wonen en de huurdersorganisaties voor de jaren 2024 t/m 2027. We actualiseren de Huisvestingsverordening in 2023. Wettelijk gezien is het mogelijk om meer zaken te regelen in een Huisvestingsverordening, waaronder: voorrang op basis van lokale binding, opkoopbescherming, regels voor middenhuur. Daarnaast biedt de aanstaande wijziging van de Huisvestingwet wellicht nieuwe mogelijkheden om in de Huisvestingsverordening ook de toewijzing van sociale
De overige activiteiten die we daarvoor in 2023 gaan doen, zijn onderdeel van de begroting van de Werkorganisatie BUCH. Dit zijn: de processen optimaliseren en producten en diensten verbeteren naar de bedoeling van de Omgevingswet; toewerken naar een volledig digitale ondersteuning van de Omgevingswet, waarbij het aansluit op de voorzieningen en functionaliteiten die binnen het Digitale Stelsel Omgevingswet
Programmabegroting 2023
landelijk zijn ontwikkeld en voor zover het bijdraagt aan onze ambitie voor de organisatie en de Omgevingswet; het leertraject Omgevingswet voor medewerkers evalueren en indien een vervolg noodzakelijk is, dit organiseren; medewerkers verder begeleiden, zodat houding en gedrag van alle bij de uitvoering van de Omgevingswet betrokken medewerkers aansluit bij de bedoeling van de Omgevingswet; de colleges en raden verder informeren over het nieuwe stelsel en hun rol, bevoegdheden en mogelijkheden daarin; inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties verder informeren over het nieuwe stelsel en de mogelijkheden die de wet hen biedt; de structurele financiële impact voor de gemeente en de Werkorganisatie BUCH van de inwerking getreden Omgevingswet en naar aanleiding van de vaststelling van (onderdelen van) het omgevingsplan monitoren en eventuele financiële effecten verwerken; het programma Omgevingswet monitoren, waarbij de voortgang en risico’s periodiek worden beheerst en afwijkingen gerapporteerd.
45
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
koopwoningen te regelen, voorrang te geven aan bepaalde beroepsgroepen en het verhogen van het percentage voor het verlenen van voorrang op basis van lokale binding. Indien de Huisvestingswet ongewijzigd wordt aangenomen zal de Doelgroepenverordening moeten worden aangepast om via de Huisvestingsverordening de voorrangeregels bij sociale koop en middenhuur te kunnen regelen. Twee keer per jaar actualiseren wij Plancapaciteit.nl en stellen we samen met Regio Alkmaar de Regionale Woningprogrammering naar realisatiecapaciteit op. Bij nieuwe bouwplannen richten we ons op een gemeentebrede 30/40/30 verdeling, waarbij we ook kijken naar alternatieve bouw- en woonconcepten. We bekijken hoe we de huishoudensontwikkeling en de woningbouw kunnen monitoren en sluiten hierbij zoveel mogelijk aan bij bestaande instrumenten.
Overige projecten Naast de woningbouwprojecten zijn er andersoortige projecten in voorbereiding of ontwikkeling:
In Heiloo is wonen een belangrijk thema. Er is een tekort aan betaalbare woningen wat ervoor zorgt dat de doorstroming stagneert. Starters en jongeren hebben moeite om een huis in Heiloo te bemachtigen. In de vorige collegeperiode zijn naast Zandzoom en Zuiderloo meerdere woningbouwprojecten op stapel gezet dan wel gefaciliteerd. Dit zijn de zogeheten inbreilocaties. Deze bouwplannen bevinden zich in verschillende stadia van voortgang. Heiloo kenmerkt zich door een hoog niveau van ruimtelijke kwaliteit. Bij transformatieverzoeken verdient een herontwikkeling die een bijdrage levert aan de omgevingskwaliteit (dus inclusief duurzaamheid) de voorkeur boven hergebruik van een pand of object dat daar niet aan tegemoet komt. Het welstandsniveau in het betreffende gebied wordt bij de beoordeling van zo’n initiatief betrokken.
Ontwikkeling stationsgebied We zoeken aansluiting bij het BIZ-plan dat spreekt over het versterken van de ruimtelijke inrichting en het verbeteren van de uitstraling van het gebied. We gaan met de BIZ en de omgeving een gebiedsvisie opstellen voor de lange termijn. In dit Masterplan Stationsgebied is in ieder geval aandacht voor de kwaliteit van de omgeving, verkeer, (fiets)parkeren, groen, terrassen en de bereikbaarheid van perrons.
De onderhanden zijnde woningbouwontwikkelingen/projecten worden voortvarend verder gebracht en afgerond. De raad wordt minimaal twee keer per jaar geïnformeerd over de voortgang.
Programmabegroting 2023
Realisatie tweede sporthal De beoogde ontwikkeling is de bouw van een tweede sporthal aan de bestaande sporthal Het Vennewater. Momenteel worden nog enkele aanvullende onderzoeken verricht om een definitieve locatiekeuze te kunnen maken. Locatie-specifieke kosten zullen hierbij mede bepalend zijn. De raad wordt hierover geïnformeerd en geadviseerd over eventuele aanvullende kosten. Er wordt vol ingezet op afronding van het masterplan Loo-plein gebied binnen de kaders die door de raad en tijdens het participatietraject zijn vastgesteld. Onder verlevendiging wordt verstaan het aantrekkelijk maken als ontmoetingsplaats en verblijfsgebied voor inwoners uit Heiloo en omgeving waardoor het voor ondernemers en organisaties ook aantrekkelijker wordt te ondernemen en/of activiteiten te organiseren. Het gebied moet ook – voor wie dat wil – een bruisende plek worden om te wonen. Het masterplan heeft daarom een integraal karakter en gaat in op de aspecten wonen, verblijven, winkelen, cultuur, vestigingsklimaat en verkeer.
46
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken
Wonen Door het college, Kennemer Wonen en huurdersorganisaties ondertekende Prestatieafspraken voor de periode 2024 t/m 2027 Door de raad vastgestelde nieuwe Huisvestingsverordening per 1 juli 2023 Twee keer per jaar wordt de regionale woningprogrammering naar realisatiecapaciteit opgesteld.
Omgevingswet 2023 is het eerste jaar dat we werken met en ‘naar de letter’ van de Omgevingswet. Begin 2023 hebben we een vastgestelde omgevingsvisie en is de eerste fase van het omgevingsplan conform de bepalingen van de Omgevingswet gestart. Met behulp van deze instrumenten en de overige activiteiten in 2023 gaan we komende jaren steeds meer ‘naar de bedoeling’ van de Omgevingswet werken.
Programmabegroting 2023
Ontwikkeling stationsgebied Het Masterplan Stationsgebied is vastgesteld door de raad.
47
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
3B. DUURZAAMHEID EN MILIEU Ontwikkeling Gemeenten hebben financiële steun van het Rijk nodig om de uitvoering van beleid te versnellen en de doelen uit het Klimaatakkoord (2019) op tijd te bereiken, maar worden ook gevraagd om zelf te investeren in klimaatmaatregelen. Heiloo heeft dat gedaan in de afgelopen jaren. In de meicirculaire is reeds bekend gemaakt dat vanaf 2023 tot en met 2030 gemeenten en provincies, aanvullend op de reeds eerder toegekende middelen, extra uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid krijgen zodat zij hun uitvoeringskracht kunnen voorzetten en intensiveren. En dat is nodig: het nieuwste rapport van het IPCC (International Panel on Climate Change van de VN) onderstreept de urgentie van aanpak van de klimaatcrisis, net als de extreme hittegolven, droogtes, stormen en overstromingen wereldwijd. Echter in de septembercirculaire is de toezegging van het Rijk nog niet vertaald in concrete bedragen vanaf 2023. Over deze resterende middelen die in het Coalitieakkoord zijn gereserveerd voor de uitvoeringskosten van medeoverheden voor het klimaatakkoord en aanvullend klimaatbeleid vinden nog gesprekken plaats tussen onder andere de VNG, het IPO en het Rijk. In 2024 wordt er een herijking uitgevoerd ten aanzien van de benodigde en beschikbare uitvoeringsmiddelen.
We vertrouwen erop dat het Rijk deze toezegging nakomt en nemen vooruitlopend op deze extra inkomsten, de benodigde uitvoeringsbudgetten op.
2030 (in de Klimaatwet zal 55% als harde grens opgenomen worden). Samen met de gemeenten Bergen, Uitgeest en Castricum wordt er in de periode 2021-2025 gewerkt aan de uitvoering van het ambitiedocument programma Klimaat. Naast de basisambitie heeft de gemeenteraad ook de plusambitie klimaat vastgesteld in de vergadering van 10 juni 2021. Hiermee zijn middelen beschikbaar gesteld voor zowel de Basisambitie als de Plus ambitie: extra inzet Energiecoaches, meer aandacht voor klimaatadaptieve (vergroenings)maatregelen. De uitgangspunten van de visie zijn: 1) versnellen om tijdig de aangescherpte Rijksdoelstellingen te bereiken, 2) draagvlak in de samenleving is het belangrijkste, 3) aandacht voor haalbaarheid & betaalbaarheid, 4) lokale initiatieven stimuleren, 5) integrale aanpak van projecten. Deze uitgangspunten zijn alle vijf essentieel om de doelstellingen uit het ambitiedocument programma Klimaat te realiseren op een manier die past bij de lokale kleur. In 2023 ligt de focus op draagvlak vergroten en ondersteunen van bewoners en ondernemers om in (klimaat)actie te komen. Speciale aandacht daarbij zal er zijn voor mensen in een energie-armoede situatie.
Wat willen we bereiken
Naast de Rijksopdrachten is er uiteraard ruimte om invulling te geven aan specifieke wensen vanuit de nieuwe raad en het college. De projecten binnen het programma klimaat gaan over: Energietransitie, Duurzame Mobiliteit, Circulaire Economie, Klimaatadaptatie en Duurzame Bedrijfsvoering. Er wordt
Klimaat Het doel van het Programma Klimaat is om bij te dragen aan de CO2-reductie doelstellingen uit het Klimaatakkoord (49% reductie in 2030), de leefomgeving klimaatbestendig in te richten en toe te werken naar een Circulaire Economie in 2050. In het regeerakkoord van begin 2022 is afgesproken te streven naar 60% CO2-reductie in Programmabegroting 2023
48
Gemeente Heiloo, Raad 7 november 2022
…
gerapporteerd via de P&C-cyclus met twee keer per jaar een voortgangsrapportage.
infrastructuur) om inwoners te faciliteren de overstap te maken naar elektrisch rijden. Ook worden bewoners gestimuleerd om vaker de fiets te nemen door het uitvoeren van het Fietsbeleidsplan en het realiseren van een regionale doorfietsroute, inclusief aansluitingen op het bestaande fietsnetwerk.