Pakket voorstel college

Pakket voorstel college

Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

D&S Afschalen inkoop Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (BRC) nee 6510000 (sportbeleid en activering) 1 Antoine Tromp

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

Maatschappelijk: Minder mensen uit kwetsbare groepen worden gestimuleerd tot een gezonde leefstijl.

Inkoop van de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (BRC) wordt verlaagd naar het niveau van de inkomsten die we ontvangen van het Rijk (specifieke uitkering). Onder de BRC vallen o.a. de buursportcoaches en cultuurcoaches.

Bestuurlijk: Deze maatregel heeft mogelijk als bijeffect dat niet alles uit de cofinancieringsconstructie met het Rijk wordt gehaald en daarmee wellicht niet voldoende wordt voldaan aan het bereiken van de doelen die het Rijk via de sportakkoorden en het Gezond en Actief Leven Akkoord heeft verbonden aan de inzet van de middelen. Organisatorisch: In 2024 is net de nieuwe aanbesteding afgerond. Met het invoeren van deze maatregel moeten er nieuwe afspraken met de aanbieder worden gemaakt, daar waar afspraken net van kracht zijn. Dit is wel al aangekondigd bij de aanbieder bij het vastleggen van de nieuwe afspraken. Haalbaarheid: Hoog Impact Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Laag / Midden / Hoog Hoog Hoog Laag Hoog

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

De huidige aanbesteding loopt van 1-1-2025 tot 31-12-2026. Het besparingsbedrag van 2026 zal alleen als besparing opgenomen kunnen worden als er inhoudelijke gesprekken zijn geweest met de uitvoerende partners.

Beschrijving nadere uitwerkingsacties

Onderzoek naar juridische haalbaarheid en financiële frictiekosten ivm. openbreken aanbesteding.

Bezuiniging Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal)

2026

2027

2028

€

€ 41.461.

€ 41.461

Totaal

€

€ 41.461

€ 41.461

Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

D&S Jeugdhulpmedewerker bij de huisarts Nee 6620000 (eerstelijnsloket wmo en jeugd) (investering) 6672110 (jeugdhulpbegeleiding) (besparing) 1 Antoine Tromp De jeugdhulpmedewerker bij de huisarts helpt direct patiënten die door de huisarts anders waren doorverwezen naar jeugdzorginstellingen en speelt voor de huisarts een rol in de doorverwijzing naar het sociaal team. Dit levert een betere zorg op voor cliënten en ook een besparing op de jeugdzorgkosten. Het voorstel is om de formatie bij Werkorganisatie BUCH uit te breiden met 3 fte. Intensiveren inzet jeugdhulpmedewerker bij huisartsen: extra inzet van jeugdhulpmedewerkers bij huisartsen zorgt voor een besparing op de jeugdzorgkosten waarmee de stijging van de kosten voor jeugdhulp afvlakt. Deels levert de jeugdhulpmedewerker zorg in plaats van een jeugdzorginstelling, dit voorkomt jeugdzorgkosten. Daarnaast draagt de jeugdhulpmedewerker bij aan de verbinding tussen huisartsen en sociaal team, waardoor eerder de juiste passende zorg kan worden toegekend, hier heeft een jeugdige baat bij en het voorkomt van onnodige zorgkosten. Uit de evaluaties van 2018 en 2020 van de jeugdhulpmedewerker in Uitgeest komen goede resultaten naar voren. De jeugdhulpmedewerker heeft 62% van de casussen die aan haar voorbij kwamen op eigen kracht of met behulp van het eigen netwerk geholpen.

Hiermee is voorkomen dat problemen escaleren en uiteindelijk moet worden doorverwezen naar dure specialistische jeugdzorg. De jeugdhulpmedewerker is in staat om in een vroegtijdig stadium ervoor te zorgen dat: • Vragen geen problemen worden • Bestaande problemen niet escaleren • Vragen en problemen eerder worden gesignaleerd • Ouders jeugdigen met vragen of problemen snel een adequaat antwoord krijgen. Belangrijke randvoorwaarden voor een succesvolle implementatie hierbij zijn ; dat de inzet van een jeugdhulpmedewerker goed is ingebed bij huisartsen; huisartsen zien het voordeel van een jeugdhulpmedewerker en er is een ruimte beschikbaar bij voorkeur op dezelfde locatie als de huisarts. Het voorstel is om de formatie bij Werkorganisatie BUCH uit te breiden met 3 fte jeugdhulpmedewerkers, dit wordt per gemeente conform de reguliere verdeelsleutel nader onderverdeeld. Tevens is een bestuurlijke lobby nodig richting zorgverzekeraars, aangezien de vraag is waarom gemeenten dit zouden moeten bekostigen. De rol van de jeugdhulpmedewerker bij de huisarts is als onderdeel van de beheersmaatregelen die in 2021 zijn vastgesteld ingeregeld. Op basis van een grove inschatting van de besparingen die zij afgelopen jaren hebben gerealiseerd is een schatting gemaakt van de te besparen kosten door een intensivering van de inzet op jeugdhulpspecialist.

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

Maatschappelijk: Geen effect. Inwoner blijft geholpen en wordt eerder geholpen met de juiste passende ondersteuning. Bestuurlijk: Voorzieningen blijven in stand, draagt bij aan het realiseren van de resultaten op de hoofddoestellingen uit het integraal beleidskader: organiseren van de juiste en passende ondersteuning voor inwoners. Organisatorisch: Werven van jeugdhulpmedewerkers. Zie ook randvoorwaarde bij het behalen van de besparing bij inzet van jeugdhulpmedewerkers. Het is namelijk van belang dat deze functie goed is ingebed bij de huisartsen en dat een ruimte beschikbaar is op locatie. Haalbaarheid: Midden

Impact Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

Laag / Midden / Hoog Laag Laag Midden Midden

Bedragen zijn hard; betreft de loonsom van deze medewerkers in schaal 10. De verwachte besparing betreft een inschatting en is achteraf niet 100% kwantificeerbaar. Met deze maatregelen investeren we ook in het doorverwijzen van de huisarts naar het sociaal team. De financiële impact daarvan is echter nog niet te kwantificeren.

Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026 € -72.900

2027 € -75.500

2028 € -78.200

€ 104.300 € 31.400

€ 106.900 € 31.400

€ 109.600 € 31.400

Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

D&S Jeugdhulpspecialist nee 6620000 (eerstelijnsloket wmo en jeugd) (investering) 6674119 (jeugdhulpbeh GGZ zonder verblijf (besparing) 1 Antoine Tromp Intensiveren inzet jeugdhulpspecialist: De kosten van een kleine groep cliënten met zeer complexe/intensieve zorgvraag, betreft een groot aandeel in de totale kosten van de jeugdhulp. Op dit moment zijn twee jeugdhulpspecialisten werkzaam binnen de BUCH werkorganisatie om onder andere vooraf kritisch mee te kijken naar de in te zetten zorg bij cliënten met een complexe/intensieve zorgvraag. Dit levert een besparing op doordat onnodige stapeling van zorg wordt voorkomen. Zij kijken kritisch mee bij cliënten die binnen komen bij onze eigen gemeentelijk toegang als bij cliënten via verwijzing van derden. Uit de praktijk blijkt dat zij door wettelijke verwijzers aangevraagde zorg omlaag hebben kunnen brengen, hetgeen een directe besparing oplevert waarmee de stijging van kosten voor de jeugdzorg afvlakt. Voorstel is om de formatie uit te breiden met 1 fte BUCH breed. De rol van de jeugdhulpspecialist is als onderdeel van de beheersmaatregelen die in 2021 zijn vastgesteld ingeregeld. Op basis van een grove inschatting van de besparingen die zij afgelopen jaren in een aantal casussen hebben gerealiseerd is een schatting gemaakt van de te besparen kosten door een intensivering van de inzet op jeugdhulpspecialist.

Maatschappelijk: Geen maatschappelijk effect. Er wordt kritisch meegekeken naar de in te zetten jeugdhulp, voornamelijk bij verwijzing van derden. Er wordt goed gekeken naar de juiste hulp en passende ondersteuning. Licht en enkelvoudig waar kan, zwaar en meervoudig waar nodig. Bestuurlijk: Geen politiek risico. Voor deze besparing is een investering nodig in de uitbreiding van formatie; 1 fte jeugdhulpspecialist BUCH breed. De verwachte besparing betreft een inschatting, gebaseerd op casussen die dankzij de inzet van de jeugdhulpspecialist tot een lagere indicatiewaarde hebben geleid. Er schuilt mogelijk een risico in het aan de gemeenteraad kunnen verantwoorden van investeringen, terwijl er besparingen worden gevraagd. Echter in het kader van de beheersmaatregelen die in 2021 zijn opgelegd door de gemeenteraad zijn ook investeringen gedaan om besparingen te realiseren, deze zijn ook grotendeels gerealiseerd. Organisatorisch: Uitbreiding van formatie met 1 fte BUCH breed. Haalbaarheid: midden

Impact

Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch

Laag / Midden / Hoog Laag Laag Laag

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

Haalbaarheid Midden De verwachte besparing betreft een inschatting, gebaseerd op casussen die dankzij de inzet van de jeugdhulpspecialist tot een lagere indicatiewaarde hebben geleid. Maar mogelijk draagt dit ook bij aan besparingen die niet direct kwantificeerbaar zijn.

Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026 € -24.300

2027 € -25.200

2028 € -26.100

€ 45.200 € 20.900

€ 46.100 € 20.900

€ 47.000 € 20.900

Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

D&S Budget ter voorbereiding op Beschermd Wonen ja 6681100 1b Antoine Tromp

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

Maatschappelijk: Geen maatschappelijk effect. Het gaat hier niet om een ombuiging die leidt tot een verlaging van de daadwerkelijke kosten. Het gaat om het aframen van een budget van een wettelijke taak, waarvan de ingangsdatum steeds wordt uitgesteld en nog niet bekend is wat deze taak de gemeente gaat kosten en wat de hoogte is van de middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt.

Dit budget is beschikbaar voor Beschermd Wonen (de begeleiding van GGZ cliënten die in de wijk gaan wonen). De middelen voor de gemeente Heiloo zitten nu nog bij de gemeente Alkmaar (centrumgemeente voor de hele regio). Een nieuw wet regelt dat deze middelen naar de gemeenten toe gaan. Deze nieuwe wet wordt steeds uitgesteld door het rijk. Gemeente Heiloo werkt samen in de uitvoering met de gemeente Alkmaar. Het budget op de begroting betreft kosten die gemaakt worden voor de uitvoering binnen het regionaal indicatieteam. Het restant kan worden afgeraamd. Structureel is de aanname dat het budget dat toegevoegd wordt aan de algemene uitkering, toereikend is voor de uitvoering van deze nieuwe taak voor de lokale gemeente (zowel uitvoering als zorgkosten).

Bestuurlijk: Geen bestuurlijk effect totdat de taak naar de gemeente wordt overgeheveld. Organisatorisch: Niet van toepassing, idem aan bovenstaande. Haalbaarheid: Hoog, zie bovenstaande Impact

Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

Structureel is de aanname dat het budget dat toegevoegd wordt aan de algemene uitkering, toereikend is voor de uitvoering van deze nieuwe taak voor de lokale gemeente (zowel uitvoering als zorgkosten). Het risico is dat de werkelijke kosten hoger zijn dat de rijksmiddelen en aanvullend budget bijgeraamd moet worden.

Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging

Niet van toepassing

Omschrijving

Laag / Midden / Hoog Laag Laag Laag Hoog

2026

2027

2028

Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

€ 17.900 € 17.900

€ 17.900 € 17.900

€ 17.900 € 17.900

Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s)

Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

D&S Wmo hulpmiddelenen instellen budgetplafond bij woningaanpassingen Ja 6660000 (WMO woningaanpassingen) 6660010 (WMO trapliften) 666020 (WMO hulpm woonvz) 6660030 (WMO hulpm vervoersvz) 6660040 (WMO scootmobielen) 6660100 (WMO hulpm rolstoelen) 1 Antoine Tromp I. In de verkennende gesprekken die preventieconsulenten van het sociaal team voeren met inwoners wordt gestuurd op inzet van het eigen netwerk of op inzet vanuit de sociale basis als het gaat om problemen op gebied van zelfzorg (Algemeen Dagelijkse Verrichtingen oftewel ADL activiteiten). Voor deze problemen komen inwoners vaak bij het sociaal team voor de maatwerkvoorziening: hulpmiddelen. Door de inzet op de verkennende gesprekken blijft het gebruik van hulpmiddelen (waaronder woningaanpassingen, trapliften, overige woonvoorzieningen, scootmobielen, overige individuele vervoersvoorzieningen en rolstoelen) stabiel. Het is nog niet goed in te schatten wat het effect is van deze ombuiging. Vooralsnog wordt als doel gesteld om de realisatie vanaf 2026 in basis op hetzelfde niveau te houden als de prognose 2024 (exclusief prijsindexatie). Dit betekent dat de besparing de verwachte onderbesteding over 2024 betreft (zie 2e firap 2024). Totaal effect € 85.400.

(Ten behoeve van de 1e firap 2025/Kadernota 2026 wordt aan de hand van de cijfers van het gehele jaar 2024 ook voor het jaar 2025 bekeken of een aframing mogelijk is.) II. Het instellen van een budgetplafond bij woningaanpassingen. Dit voorkomt hoge kosten en het voorkomt het incidenteel bijramen van hoge kosten voor woningaanpassingen als ze zich voordoen. Incidenteel dure woningaanpassingen worden namelijk niet structureel begroot, ze worden pas incidenteel bijgeraamd als ze zich voordoen. Deze ombuiging heeft daarom niet direct effect op de huidige begroting.

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

Maatschappelijk: Geen effect op hulpmiddelen. Inwoner blijft geholpen, vaker met inzet van het eigen netwerk of inzet vanuit de sociale basis. Inwoner gaat wel het effect van het budgetplafond op een woningaanpassing ervaren. Door het instellen van een budgetplafond worden woningaanpassingen tot een bepaald niveau vergoed hetgeen betekent dat inwoners of voor een andere of goedkopere oplossing moeten kiezen of zelf (financieel) moeten gaan bijdragen aan de gewenste oplossing. Doordat de gemeente een zorgplicht heeft en deze tot op heden zonder financiële limieten is ingevuld kan het instellen van een budgetplafond leiden tot bezwaren.

Bestuurlijk: Voorzieningen blijven in stand, echter de voorwaarden worden aangescherpt. Organisatorisch: Het realiseren van de besparingsmaatregel hangt samen met de kwaliteit van de gespreksvoering door de preventieconsulenten. Daarnaast vraagt het instellen van een budgetplafond om een bestuurlijk besluit, gerichte communicatie en uitwerking van werkinstructies voor de consulenten. Haalbaarheid: Midden Impact

Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

Het is nog niet goed in te schatten wat het effect is van deze ombuiging. Vooralsnog wordt als doel gesteld om de realisatie vanaf 2026 op hetzelfde niveau te houden als de prognose 2024 (exclusief prijsindexatie). Dit betekent dat de besparing de verwachte onderbesteding over 2024 betreft (zie 2e firap 2024).

Laag / Midden / Hoog Laag Laag Midden Midden

Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

2027

2028

€ 85.400 € 85.400

€ 85.400 € 85.400

€ 85.400 € 85.400

Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

D&S Inzet extra toezichthouder 0,89 fte BUCH-breed Ja Kosten extra inzet: 6672210 Voordeel lagere kosten op: 6671320 en 6672210 1 Antoine Tromp De inzet van een extra Toezichthouder Wmo/Jeugd (0,89 fte BUCH-breed) kan zorgen voor een besparing op de uitgaven jeugd en Wmo. Landelijk en lokaal zijn er signalen van onrechtmatige, ongepaste en/of niet doelmatige inzet van Jeugdhulp en Wmo door zorgaanbieders. Voorbeelden hiervan zijn het declareren van ondersteuning die niet is geleverd (onrechtmatig) en het voortzetten van ondersteuning terwijl dit niet nodig is (overbehandeling: ongepast, niet doelmatig). Dit kan bewust of onbewust zijn. Wanneer bekend is dat de gemeente zowel preventief als repressief controleert/handhaaft, worden aanbieders bewuster in het voorkomen van onrechtmatigheden en schrikt het aanbieders af die bewust ondersteuning declareren die onrechtmatig is. Dit heeft tot gevolg dat er in de kosten bespaard wordt. Met de beheersmaatregelen die in 2021 zijn vastgesteld is een strengere controle op zorgaanbieders ingevoerd gericht op signalen vanuit toegang en cliënten. Op basis van deze praktijk ervaringen is aan de hand van een grove businesscase een schatting gemaakt van de te besparen kosten door een intensivering van deze inzet.

Met een intensivering kunnen controles op basis van signalen uitgebreid worden en controles naar aanleiding van geconstateerde risico’s vanuit data-analyses gedaan worden. Dit alles met als resultaat meer controles en daarmee meer beheersen van kosten. Maatschappelijk: Beter toezicht op onrechtmatigheden. Voor aanbieders die rechtmatige en doelmatige ondersteuning leveren, heeft dit geen gevolgen. Het is ook in het belang van inwoners en cliënten dat er geen onrechtmatig gebruik wordt gemaakt van de middelen voor Jeugdhulp en Wmo en dat zij de zorg krijgen die zij nodig hebben. Bestuurlijk: Zie maatschappelijk Organisatorisch: Werven van een nieuwe medewerker. Haalbaarheid: Midden. De verwachte besparing betreft een aanname. Het levert een voordeel op, maar moeilijk in te schatten hoe groot het financieel effect is.

Impact

Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Laag / Midden / Hoog Laag Laag Laag Midden

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

Zoals eerder beschreven; de verwachte besparing betreft een aanname. Het levert een voordeel op, maar moeilijk in te schatten hoe groot het financieel effect is.

Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging

Na vaststellen van deze ombuiging, werven van een medewerker.

Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026 -€ 21.600

2027 -€ 22.400

2028 -€ 23.200

€ 43.200 € 21.600

€ 44.800 € 22.400

€ 46.400 € 23.200

Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

D&S Vaststellen normenkader Wmo begeleiding ja 6671210 (Maatw vz WMO Begeleiding) 1 Antoine Tromp

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

Maatschappelijk: Het “product” begeleiding blijft beschikbaar voor inwoners. Een deel van de groep inwoners die begeleiding ontvangen kan volgens de nieuwe normrecht hebben op minder uren. Er wordt scherper gekeken wat passend is bij de situatie van de inwoner.

Het vaststellen van een nieuw normenkader Wmo begeleiding (het maximaal aantal uur voor begeleiding volgens het beleid kan worden toegekend) heeft als doel het aantal uren aan te scherpen dat voor begeleiding per week per client wordt toegekend. In dit voorstel is 2023 als basisjaar genomen voor de doorrekening van de mogelijke besparing. Het voorstel raakt cliënten met lichte/midden/zware begeleiding meer dan 3u/5u/7u per week gemaximaliseerd op 3u/5u/7u per week.

Bestuurlijk: De maatwerkvoorziening begeleiding blijft in stand en daarmee blijft het bestuur voldoen aan de wettelijke taak. Het nieuwe normenkader moet bestuurlijk worden vastgesteld. Organisatorisch: De Wmo consulenten zetten met een nieuw normenkader het product gerichter in. Dit in combinatie met oplossingen vanuit het eigen netwerk van inwoners of oplossingen binnen de sociale basis. Nieuwe kaders worden uitgewerkt werkinstructies voor medewerkers van het sociaal team. Haalbaarheid: Hoog Impact Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging Beschrijving nadere uitwerkingsacties

Laag / Midden / Hoog Laag Laag Hoog Hoog

Het voorgestelde ombuigingsbedrag is gebaseerd op een inschatting op basis van het totaal aantal declaraties van aanbieders in 2023.

Bezuiniging

Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

2027

2028

€ 12.900 € 12.900

€ 12.900 € 12.900

€ 12.900 € 12.900

Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel: Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

Bedrijfsvoering Regionale samenwerking Nee 6010300 1. Een sociale en vitale gemeente Mascha ten Bruggencate Bijdrage aan Regio Alkmaar Verlagen of opzeggen bijdrage op basis van bestuursconvenant Regio Alkmaar De gemeente Heiloo heeft de volgende mogelijkheden als ombuiging: 1) Opzeggen bestuursconvenant Regio Alkmaar; 2) Verlagen van de bijdrage aan de Regio Alkmaar. Ad 1) Opzeggen bestuursconvenant Regio Alkmaar als ombuiging Maatschappelijk: Midden Inwoners van de gemeente zullen niet direct gevolgen ondervinden. Echter: • Inwoners gaan over gemeentegrenzen heen (bv werk en vrije tijd) en profiteren zo ook van de onderwerpen die worden opgepakt in regio verband bv mobiliteit. • Inwoners profiteren als het lukt om in de regio zaken voor de gemeente Heiloo voor elkaar te krijgen waaraan de gehele regio bijdraagt (ook financieel). Zie verder bij het ‘kopje Bestuurlijk’. Er spelen vraagstukken, zoals woningbouw, infrastructuur, energietransitie, milieu, economische ontwikkeling en mobiliteit, die complex zijn en de grenzen van individuele gemeenten overschrijden. Bv Infrastructuur van wegen, spoor, water, elektra en andere energie doorkruisen de verschillende gemeenten. Bestuurlijk: Hoog • Breuk in de samenwerking met de regiopartners. De afgelopen jaren zijn de handen ineengeslagen om gezamenlijk op te trekken met betrekking tot wonen, mobiliteit en energie.

Door dit los te laten, is deze samenwerking verbroken en kan iets doen met het onderlinge vertrouwen. Vertrouwen dat nodig is om samen regionale zaken op te pakken. • Het heeft ook een indirect effect op de samenwerking op Noord-Holland Noord niveau. Dit in een periode waarin wordt gekeken naar een vernieuwing van de samenwerking in Noord-Holland Noord verband. • Rijk en provincie zien de regio meer als gesprekspartner dan een individuele gemeente. Door samen te werken komen we beter aan tafel bij rijk en provincie. • Gezamenlijk beter in staat oplossingen te vinden en financiële kansen (bv regiodeal, mobiliteits- en investeringsagenda). • Snellere en betere aanpak van (bovenregionale) knelpunten en grote opgaven (bv ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord). • Grote opgaven in de regio kunnen alleen worden opgepakt als de regionale partners (o.a. gemeenten en provincie) langdurig, intensief en op basis van wederzijds vertrouwen samenwerken. • Gezamenlijke voorbereiding en positiebepaling op landelijke onderwerpen. Organisatorisch: Midden

Haalbaarheid: Hoog Ad 2) Verlagen Bijdrage Regio Alkmaar als ombuiging Naast de optie om de samenwerking Regio Alkmaar op te zeggen, is het ook mogelijk om in overleg met de samenwerkingspartners te kijken of de bijdrage aan de samenwerking verlaagd kan worden. In het samenwerkingsconvenant staat hier het volgende over vermeld: Artikel 13 lid 1: ‘De colleges kunnen unaniem besluiten dit bedrag jaarlijks te indexeren (vanaf 2023) of dit bedrag anderszins te verminderen of te vermeerderen’ In 2025 vindt er een evaluatie plaats waarbij het verminderen van de bijdrage per deelnemer een onderdeel kan zijn, maar zoals het artikel aangeeft kan dit gesprek op elk moment worden gevoerd. Voorkeursscenario De gemeente Heiloo zet in om in overleg met de samenwerkingspartners te bekijken of de bijdrage verlaagd kan worden aan de Regio Alkmaar. Impact Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

Beschrijving nadere uitwerkingsacties

-

Laag / Midden / Hoog Midden Hoog Midden Hoog

Schade oplopen als betrouwbare partner in de regio. Niet profiteren van subsidiemogelijkheden die in regionaal verband worden aangevraagd. Het niet behalen van doelstellingen waarbij de inzet regio noodzakelijk is.

Opzeggen van de samenwerkingsovereenkomst (voor uiterlijk 31-12-2025) waaraan de volgende voorwaarden zijn verbonden aan de aangegane financiële verplichting: • Het eerste jaar na opzegging 100% doorbetaling; • Het tweede jaar na opzegging 70% doorbetaling; • Het derde jaar na opzegging 40% doorbetaling. Bijdrage is € 3,05 per inwoner. De bijdrage in de begroting van de gemeente Heiloo bedroeg in 2024 € 72.137,-. De bezuiniging is afhankelijk van de uitkomsten van de gesprekken met de samenwerkingspartners. Om die reden zijn de bedragen als PM-post opgenomen in onderstaand overzicht.

Bezuiniging

Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal)

2026

2027

2028

Minder uitgaven ( + getal) Totaal

0 €

€ PM € PM

€ PM € PM

Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s)

Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor:

Ombuigingsvoorstel:

D&S Subsidies (kostensoort 442000) Ja en nee 6510000 (sportbeleid en activering) (niet wettelijk) 6530000 (cultuurpres.cultuurprod) (niet wettelijk) 6610000 (maatschappelijk werk) (wettelijk) 6610200 (sociaal culturele organisaties) (niet wettelijk) 6610300 (jeugd en jongerenwerk) (wettelijk) 6610300 (preventief jeugdbeleid) (wettelijk) 1 en 2 Antoine Tromp Het versterken van de sociale basis (het geheel aan laagdrempelige activiteiten in het dorp), het vergroten van de leefbaarheid van onze inwoners en het bevorderen van participatie in de maatschappij. Er ligt een sterke focus op preventie met als doel dat inwoners zolang mogelijk zelf regie behouden en om de zorg in de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Iedereen doet mee! Iedereen draagt mee! In het integraal beleidskader sociaal domein 2023-2026 ‘Iedereen doet mee!’ wordt ingezet op een stevige sociale basis en het bieden van de juiste hulp en passende ondersteuning. Om deze koers in stand te houden worden alle partijen gevraagd mee te dragen in de ombuigingen en met partijen die onvoldoende aansluiten bij het beleid, worden de subsidierelaties beëindigd. In de ombuigingsvoorstellen wordt er naar alle subsidies gekeken, dus breder dan alleen de sociale basis.

Een randvoorwaarde hierbij is dat organisaties worden gevraagd om effectiever accommodaties in te zetten of accommodaties te gaan delen (multifunctioneel ruimtegebruik). Organisaties meer laten samenwerken/fuseren om goed te kunnen blijven aansluiten op grote maatschappelijke ontwikkelingen en opgaven, zoals bijvoorbeeld de vergrijzing, waarbij er gestuurd wordt op preventie: vastgelegd in de opgave uit het gebiedsplan en de doelstellingen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord (rijksmiddelen) Scenario 1: • Subsidies voor niet wettelijke taken verlagen met 5%. • Subsidies voor wettelijke taken verlagen met 3%. Scenario 2: Alle subsidies voor niet wettelijke taken worden geschrapt. N.B. in de ombuigingsvoorstellen is scenario 1 als berekening aangeleverd

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

Scenario 1 Maatschappelijk: De samenredzaamheid van inwoners wordt bevorderd. Maatschappelijke organisaties worden uitgedaagd om intensiever samen te werken op de opgaves, gericht op de focuspunten van het gebiedsplan. Dit scenario draagt bij aan een effectievere infrastructuur van de sociale basis. Bij sport wordt er meer onderlinge samenwerking op activiteiten en accommodaties verwacht. Bij cultuur wordt het genereren van meer eigen inkomsten verwacht. Het afschalen van de ambities op de wettelijke taken kan

impact hebben op de spreiding van activiteiten en de omvang waarin activiteiten worden aangeboden en kan door inwoners worden ervaren als een verschraling van het aanbod. Bestuurlijk: Het past binnen het huidige beleid en is helpend aan de realisatie van de doelen uit het Integraal beleidskader. Organisatorisch: De huidige koers behouden met minder beschikbare middelen betekent dat er met de partijen in het netwerk gesprekken moeten plaatsvinden. Het instrumentarium (subsidieregeling) moet herijkt worden om te kunnen sturen op de realisatie van dit scenario. Haalbaarheid: Hoog Scenario 2 Maatschappelijk impact: Het grootste deel van de niet-wettelijke taken betreft activiteiten en ondersteuningsaanbod die voorliggend zijn aan de wettelijke taken jeugd en Wmo. Het stoppen van de niet-wettelijke activiteiten en ondersteuning gericht op preventie zorgt ervoor dat meer kwetsbare inwoners problemen ervaren met gezondheid, meedoen in de samenleving en het opbouwen van een netwerk waarop ze kunnen terugvallen bij (gezondheids-) problemen. Ze komen later in beeld bij een hulpvraag waardoor het beroep op hulp en ondersteuning vanuit de gemeente in kader van taken op jeugd, Wmo en bestaanszekerheid toeneemt. Het wegvallen van activiteiten en voorzieningen kan leiden tot veel weerstand in de samenleving en tot het omvallen van de betreffende organisaties.

Bestuurlijke impact: Het is niet passend bij het huidige beleid waarbinnen de preventieve taken een belangrijke bijdrage leveren bij het realiseren van kostenbeheersing van de wettelijke taak van Wmo en jeugd ook worden de doelstellingen in het integraal beleidskader niet gerealiseerd. De kans is groot dat dit tot aanvullende kosten binnen jeugd en Wmo leidt. Organisatorische impact: Er is in veel gevallen sprake van frictiekosten en afbouwregelingen. Deze kennen een looptijd van minimaal 1 a 2 jaar. Scenario 2 brengt extra werk met zich mee. Er ligt tevens een grote communicatieopgave. Haalbaarheid: Laag Impact

Scenario 1 Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Laag / Midden / Hoog Midden Laag Hoog Hoog

Scenario 2 Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

Laag / Midden / Hoog Hoog Hoog Hoog Laag

Scenario 1: Om in 2026 de voorgestelde besparingen te kunnen realiseren moet in Q1 van 2025 een aangescherpte subsidieregeling klaar zijn. Scenario 2: In het kader van behoorlijk bestuur, een juridische grondslag waarop partijen zich kunnen beroepen, is er in Q1-2025 bestuurlijke duidelijkheid nodig (besluit) op welke subsidies de voorgestelde besparingen een negatief effect hebben. In beide scenario’s dienen partijen een redelijke termijn te krijgen om hun bedrijfsvoering te kunnen aanpassen op de beoogde besparingen of in geval van scenario 2 tijdig maatregelen kunnen nemen tot het afbouwen van hun organisatie. Daarom moeten zij tijdig geïnformeerd worden. Als ze niet tijdig worden geïnformeerd kan dat leiden tot bezwaren. Subsidierelaties dienen 1 mei 2025 hun aanvraag in te dienen. Voor het begrotingsjaar 2026 worden de subsidies 2026 uiterlijk 31 december 2025 beschikt. Er kan bezwaar worden aangetekend. Aan de raad wordt voorgesteld om de termijn voor subsidieaanvragen te verplaatsen naar 1 september.

Beschrijving nadere uitwerkingsacties

Expliciet informeren van alle subsidierelaties voor het vaststellen van de Kadernota 2026 doormiddel van het organiseren van accountgesprekken. Middelen sociale basis: In het eerste kwartaal 2025 wordt de laatste fase afgerond om met de beschikbare middelen bestemd voor de Sociale Basis gerichter te kunnen sturen op resultaten, gekoppeld aan de doelen vanuit het Integraal beleidskader, inclusief Gebiedsplan, GALA en IZA. Met het onderstaand instrumentarium, kan vanuit de sturing op doelen en resultaten ook op inhoud gestuurd worden op het realiseren van ombuigingen door de maatschappelijke partners. De ombuigingsopgave kan hierbij een versnelling aanbrengen in de transformatieopgaven. In 2025 wordt volgend instrumentarium opgeleverd: - Februari 2025: vertaling van de opgaven en doelstellingen uit Integraal beleidskader/Gebiedsplan, IZA en GALA naar KPI’s op de hoofdthema’s: kansrijk opgroeien, gezond en vitaal ouder worden en gezonde leefomgeving. Binnen gezonde leefomgeving is de aansluiting tussen zorg en bestaanszekerheid een belangrijk focuspunt. Dit wordt vormgegeven in samenwerking met Zaffier. Op basis van een “scan” op het huidige totale aanbod in de sociale basis, wordt getoetst of dit aanbod voldoet aan de doelen en/of financiële kaders van GALA/IZA.

Dit om een goed beeld te krijgen van de transformatieopgave, (wat moet anders, waar moeten we mee stoppen, waar moeten we op intensiveren) en als input voor de nieuwe subsidieregeling.

-

Maart 2025: concept subsidieregeling sociale basis, waarbij doelen uit de sport- en cultuurnota zijn geïntegreerd en de focus ligt op de opgaven uit het Gebiedsplan. Onderdeel van de nieuwe regeling is een aangescherpt afwegingskader dat helpt in het realiseren van ombuigingen en stimuleren van de transformatie. In dit afwegingskader kunnen eisen opgenomen worden zoals bijvoorbeeld: de samenwerking, het stimuleren van multifunctioneel gebruik van maatschappelijk vastgoed en de kwaliteit of spreiding van activiteiten en ondersteuning. Het afwegingskader van het IZA wordt hierin geïntegreerd.

-

Maart 2025: Aanscherpen focuspunten Gebiedsplan voor 2026, welke opgenomen gaan worden als inhoudelijk afwegingscriterium in de nieuwe subsidieregeling. Tijdens de gebiedstafel in maart zullen ook de Kpi’s op de hoofdopgaven uit GALA, IZA en de focuspunten in het gebiedsplan worden geïntroduceerd aan de partners. Ook worden de contouren van de subsidieregeling getoetst op werkbaarheid bij de maatschappelijke partners. Daarmee worden partners vroegtijdig betrokken in de ontwikkeling van het sturingsinstrumentarium. *disclaimer: bij het opstellen van de nieuwe regeling wordt nog juridisch getoetst of het gebruik van deze nieuwe regeling voor 2026 kan ingaan. Dat kan mogelijk betekenen dat sturing vanuit de nieuwe subsidieregeling pas in 2027 plaats kan vinden.

-

Maart 2025: met bovenstaande professionaliseringsslag: meer sturing op doelen, resultaten en middelen, is het ook tijd om de aanvraagperiode voor subsidies logisch te positioneren in het proces. De raad wordt daarom voorgesteld om de aanvraagperiode te verplaatsen van 1 mei naar 1 september, dus na het vaststellen van de kadernota. Op deze manier zijn de middelen in de kadernota, kaderstellend voor de beoordeling van de aanvragen. Dat draagt bij aan het principe van behoorlijk bestuur.

Bezuiniging Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

2027

2028

€ 60.663 € 60.663

€ 60.663 € 60.663

€ 60.663 € 60.663

Bedrijf Gemeente Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Input voor ombuigingsgesprekken:

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

40 Heiloo RO Economische zaken Nee 6310000 2b Economische vitaliteit Wethouder Opdam Economische zaken Voorstel is om een besparing te realiseren door het halveren van namelijk van de vrije beleidsmiddelen van economische zaken op de onderzoeksmiddelen, gemiddeld jaarlijks rond de € 20.000,-, Alle materiele budgetten van economie kunnen in theorie worden bezuinigd. Voor de volledigheid zetten we ze op een rij om mee te nemen in de afweging. De overige posten zijn de volgende: • Lokale samenwerkingen o Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (€ 3.400) o Green Port (€1.962) o Contributie&promotie OHO (€5.250). Opzeggen kan, maar deze bijdragen geven ruimte om juist vanuit andere bronnen subsidies binnen te halen. • Inmiddels is deelname aan Ontwikkelbedrijf NHN (ONHN), (€ 54.000,- ) vooralsnog opgezegd per 1 januari 2027. Het Ontwikkelbedrijf bundelt de krachten op voor Heiloo relevante terreinen van MKB, recreatie en toerisme. Feitelijk betekent het stoppen met deze samenwerking minder (praktische) ondersteuning voor deze ondernemers. We hebben deze besparing nu niet meegenomen omdat deze al verwerkt is in de begroting 2025. Maatschappelijk: beperktere ondersteuning meer van een aantal ondernemersinitiatieven en - ontmoetingen. Geen grote impact. Bestuurlijk: gering, als de regionale samenwerking blijft.

Mochten de regionale samenwerkingen ook meegenomen worden in de keuzes dan heeft dat grotere impact op de ondersteuning van ondernemers. Organisatorisch: geen consequenties Haalbaarheid: Hoog

Impact

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Laag / Midden / Hoog Laag Laag Laag Hoog

Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging

.

Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

10.000

2027

10.000

2028

10.000

Bedrijf Gemeente Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Input voor ombuigingsgesprekken:

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

40 Heiloo RO Cultureel erfgoed Nee 6550000 2a Cultuur, Recreatie en toerisme Wethouder Opdam Cultureel erfgoed/Archeologische advisering Alleen wettelijk taak, archeologische advisering, realistisch als input. Niet wettelijk taken zijn onderhoud gedenktekens, open monumentendag en ondersteuning erfgoedorganisaties. De kosten van archeologische advisering kunnen grotendeels ten laste worden gebracht van (woning- en wegenbouw)projecten. Maatschappelijk: Voor de niet wettelijke taken geldt dat minder steun voor erfgoed, met name monumenten, kan leiden tot onvrede bij inwoners en verenigingen die bijdragen aan instandhouding van het erfgoed. Als de kosten voor de archeologische onderzoeken worden doorbelast aan de projecten worden is er geen maatschappelijk effect. Bestuurlijk: Doorbelasting is uitlegbaar Organisatorisch: Bezuiniging heeft geen impact op capaciteit Haalbaarheid: Hoog

Impact

Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

Er wordt vanuitgegaan dat de kosten voor archeologische advisering daadwerkelijk worden doorbelast aan de projecten en niet bij een andere afdeling achterblijven.

Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging

Nee

Laag / Midden / Hoog Laag Laag Laag Hoog

Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

2027

2028

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

Bedrijf Gemeente Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Input voor ombuigingsgesprekken:

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

Impact

40 Heiloo RO Toerisme en recreatie nee 6570300 2a Cultuur, Recreatie en toerisme Burgemeester Toerisme en recreatie Voorstel is de vrije middelen (post overige goederen en diensten) van € 16.000,weg te bezuinigen. Alle materiele budgetten van recreatie en toerisme kunnen in theorie worden bezuinigd. Overige posten zijn: • € 30.000: samenwerking (Alkmaar city marketing) • € 6.000: het toeristisch fietsnetwerk Beide posten zijn onlangs door de raad vastgesteld in de nieuwe toeristsiche visie en meerjarige contracten. Het ontvlechten van deze samenwerking vraagt nadere uitwerking. Maatschappelijk: geen Bestuurlijk: geen Organisatorisch: geen Haalbaarheid: hoog Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Laag / Midden / Hoog Laag Laag Laag Hoog

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging Beschrijving nadere uitwerkingsacties

Het verder onderzoeken van de mogelijkheden na 2026 ook te besparen op de samenwerkingsafspraken.

Bezuiniging Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

16.000

2027

16.000

2028

16.000

Onderwerp

Openbaar groen en openluchtrecreatie Wettelijke taak

Ja, het onderhoud van groenvoorzieningen is een wettelijke taak voor gemeenten. Dit valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten, omdat zij zorg dragen voor de openbare ruimte. Er zijn verschillende wetten en regelingen die dit expliciet of impliciet regelen: ▪

Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

Gemeentewet (Artikel 108): In dit artikel is bepaald dat de gemeenteraad de zorg heeft voor de taken en bevoegdheden die bij of krachtens de wet aan de gemeente zijn opgedragen. Dit omvat ook de zorg voor de openbare ruimte, waaronder de groenvoorzieningen vallen. Hoewel het niet expliciet genoemd wordt, valt groenonderhoud wel binnen de bredere verantwoordelijkheid voor de openbare ruimte. ▪ Wet milieubeheer (Artikel 4.1): Gemeenten hebben op grond van deze wet een zorgplicht voor een schoon, heel en veilig milieu. Groenonderhoud kan worden gezien als een bijdrage aan het bevorderen van een gezond en leefbaar milieu, waardoor het een wettelijke taak van de gemeente is. ▪ Wet natuurbescherming: Deze wet verplicht gemeenten om rekening te houden met beschermde natuurgebieden en soorten bij het uitvoeren van hun taken in de openbare ruimte. Dit impliceert ook een verantwoordelijkheid voor groenonderhoud in het kader van natuurbehoud. ▪ Burgerlijk Wetboek: o Artikel 6:174. De gemeente is verantwoordelijk voor de instandhouding van openbare zaken die zij beheert, zoals wegen en plantsoenen. Wanneer een gebrek in het onderhoud van het groen schade of gevaar veroorzaakt, kan de gemeente op grond van dit artikel aansprakelijk worden gesteld. o Artikel 6:162 in het kader van de boomveiligheidsregistratie 2016.

De gemeente Heiloo is met een rijk areaal aan bomen een boomeigenaar en dient zich daarbij te houden aan de wettelijke zorgplicht. Het niet registreren en onderhouden van het bomenareaal betekent een directe aansprakelijkheid bij ongelukken veroorzaakt door niet geregistreerde en goed onderhouden bomen. 6570000 (structureel exploitatie budget €600.000) Een leefbare gemeente Antoine Tromp Beheer en onderhoud van openbaar groen In 2012 heeft de gemeente Heiloo de laatste van een reeks bezuinigingen doorgevoerd op het onderhoud van openbaar groen. In dat jaar is een bedrag van €240.000 structureel bezuinigd op personeel en middelen. Dit heeft geresulteerd in een versobering van het groen in Heiloo. Hagen zijn verdwenen en er zijn bosplantsoenen, sierheesters, bodembedekkers en plantvakken omgevormd naar gazon. Deze bezuiniging heeft destijds geleid tot veel weerstand en onbegrip bij de inwoners van Heiloo.

Een groot gedeelte van het exploitatie budget (€ 200.000) is bestemd voor het uitvoeren van wettelijke taken in het kader van boombeheer van straat-, laan- en gazonbomen. De driejarige cyclus van de boomveiligheidscontrole (BVC) en het uitvoeren van de maatregelen die hieruit volgen betreft een wettelijke verplichting. Het wettelijk kader is een paar jaar geleden aangescherpt. Bij het groenbeheerplan zal hier rekening mee worden gehouden. De consequenties hiervan voor het deel van het bomenareaal (bomen in bosplantsoenen) die nog niet in de BVC zit, wordt momenteel in kaart gebracht. Bezuiniging op dit onderdeel heeft directe consequenties voor de veiligheid en de wettelijke aansprakelijkheid en wordt dan ook ontraden. Begin 2024 is een bezuiniging van 10% (€ 55.000) op de post groot en klein onderhoud voorgesteld, samen met een voorgestelde bezuiniging van 10% (€ 30.000) op ‘maaien en schouwen’. Het gevolg is dat binnen deze post een aantal activiteiten niet meer kunnen worden uitgevoerd, te weten: deelname aan de plantestafette, planten van bollen, kerstboom en uitvoeren van beeldkwaliteitsmetingen. Ook worden plantvakken die in aanmerking komen voor renovatie omgevormd naar gazon.

Tijdens de raadsbehandeling van het Groenbeleidsplan Heiloo 2024-2034 is een motie aangenomen om ‘deze mogelijke besparing te herzien en uit de kadernota te halen en daarnaast deze mogelijke efficiëntieslag (lees: vrijkomende middelen) structureel in te zetten voor groenbeleidszaken. De bezuiniging is hiermee niet doorgevoerd in de kadernota en de begroting van 2025. De gevraagde efficiëntieslag is te halen door de middelen in 2025 in te zetten voor gefaseerd maaien binnen Heiloo, wat middels de motie ‘gefaseerd maaien in de gemeente Heiloo’ (d.d. april 2024) is verzocht aan het college.

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

Het voorstel is om de bezuinigingsmogelijkheden die door de raad uit de Kadernota 2025 zijn gehaald opnieuw op te voeren. Mocht de raad besluiten de bezuiniging door te voeren in de Kadernota van 2026 is de motie van gefaseerd maaien niet structureel uit te voeren. ▪ Maatschappelijk: Verlies aan biodiversiteit, hogere temperaturen in stedelijke gebieden en toename klachten. ▪ Bestuurlijk: Afname van het groene straatbeeld, negatieve impact op leefbaarheid. Daarnaast draai je de uitgevoerde motie van de gemeenteraad terug. ▪ Organisatorisch: Minder capaciteit voor projecten. We verwachten dan ook een toename in het aantal klachten/fixi-meldingen. ▪ Haalbaarheid: Is haalbaar; besparing vereist schrappen van enkele ambitieuze projecten en onderdelen uit het onderhoudsprogramma. Het ontbreken van financiële middelen voor de algehele beleidsuitvoering heeft consequenties voor het realiseren van ‘groene’ ambities. Ambities in het kader van biodiversiteit, klimaatadaptatie zijn in dit geval niet of in beperkte mate haalbaar.

Impact

Impact Maatschappelijk

Laag / Midden / Hoog Midden

Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging Beschrijving nadere uitwerkingsacties

Hoog Midden Midden

▪ ▪

Verminderde biodiversiteit en toename meldingen. Grotere kosten door herstel achterstallig onderhoud.

▪

Evaluatie van niet-noodzakelijke projecten zoals boomareaalversterking. Alternatieven onderzoeken voor natuurvriendelijke initiatieven.

▪ Bezuiniging

Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

2027

2028

€55.000 €55.000

€55.000 €55.000

€55.000 €55.000

Onderwerp

Maaien en schouwen Wettelijke taak

▪

▪

▪

▪

Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

Gemeentewet (artikel 108). De algemene zorgplicht van de gemeente voor de openbare ruimte ligt vast in deze wet. Dit omvat ook het maaien van gras en het schouwen van groen. Deze taken zijn belangrijk voor het beheer en onderhoud van het gemeentelijke groen. Wet milieubeheer: Zoals eerder genoemd, heeft de gemeente een zorgplicht voor het milieu. Het maaien van gras is belangrijk voor de biodiversiteit en draagt bij aan een gezond leefmilieu. Onregelmatig of slecht uitgevoerd maaibeheer kan bijvoorbeeld leiden tot overlast of onveilige situaties. Wet natuurbescherming: Het maaien van gras moet soms gebeuren met inachtneming van de Wet natuurbescherming, bijvoorbeeld in periodes waarin bepaalde beschermde diersoorten (zoals weidevogels) broeden. Schouwen helpt de gemeente om te controleren of het onderhoud voldoet aan deze wettelijke eisen. Arbowet en Burgerlijk Wetboek (Artikel 6:174): Als het maaien en schouwen niet goed worden uitgevoerd, kan dat leiden tot onveilige situaties. De gemeente heeft de plicht om te zorgen voor veilige omstandigheden in de openbare ruimte. Artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek stelt dat de gemeente aansprakelijk kan worden gesteld bij schade of ongevallen door slecht onderhouden groen.

6240200 (structureel exploitatiebudget €309.000) Antoine Tromp Maaien en schouwen van sloten en ecozones. Het budget voor maaien en schouwen is gedeeltelijk bestemd voor activiteiten met een wettelijke grondslag. Het betreft in dit geval onderhoud aan eco-zones (verplicht in het kader van de wet natuurbescherming). Daarnaast hebben we ook te maken met de schouwplicht. De gemeente is als aanliggende eigenaar van een sloot verplicht deze goed te onderhouden. Hier wordt door het Hoogheemraadschap periodiek op gecontroleerd. Ook hebben wij binnen de gemeente een aantal greppelstructuren in beheer en onderhoud waarbij het in het kader van de afwatering van belang is om tijdig en voldoende te maaien. Begin 2024 is een bezuiniging van 10% (€30.000) voorgesteld door geen schapen begrazing meer in te zetten langs de A9 en in de Noordernegge. Daarnaast wordt niet op alle locaties het maaisel opgeruimd. De bezuiniging is samen met een bezuiniging van 10% (€55.000) op ‘openbaar groen’ voorgesteld. Tijdens de raadsbehandeling van het Groenbeleidsplan Heiloo 2024-2034 is een motie aangenomen om ‘deze mogelijke besparing te herzien en uit de kadernota te halen en daarnaast deze mogelijke efficiëntieslag (lees: vrijkomende middelen) structureel in te zetten voor groenbeleidszaken. De bezuiniging is hiermee niet doorgevoerd in de kadernota en de begroting van 2025.

De gevraagde efficiëntieslag is te halen door de middelen in 2025 in te

zetten voor gefaseerd maaien binnen Heiloo, wat middels de motie ‘gefaseerd maaien in de gemeente Heiloo’ (d.d. april 2024) is verzocht aan het college. Het voorstel is om de bezuinigingsmogelijkheden die door de raad uit de Kadernota 2025 zijn gehaald opnieuw op te voeren. Mocht de raad besluiten de bezuiniging door te voeren in de Kadernota van 2026 is de motie van gefaseerd maaien niet structureel uit te voeren. Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

▪ ▪ ▪ ▪

Impact

Maatschappelijk: Afname biodiversiteit, meer onkruidgroei en verstikking bodem. Bestuurlijk: Minder middelen om aan ecologische doelen te voldoen. Organisatorisch: Lagere werkdruk op korte termijn, verhoogde kosten op lange termijn. Haalbaarheid: Relatief haalbaar door efficiëntere aanbestedingen en minder arbeidsintensieve methoden. Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Laag / Midden / Hoog Midden Laag Laag Hoog

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

• •

Verrijking van bodem door maaisel kan biodiversiteit schaden. Toename wateroverlast door verstikking van afwatering.

Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging

• •

Monitoring van langetermijneffecten op biodiversiteit. Alternatieven zoeken voor maaiselbeheer.

Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

2027

2028

€30.000 €30.000

€30.000 €30.000

€30.000 €30.000

Onderwerp

Speelplaatsen Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Ombuigingsvoorstel:

Nee 6570600 (structureel exploitatiebudget € 45.000 + € 5.000 jaarlijkse inspectie The Spot) Een leefbare gemeente Antoine Tromp Onderhoud, keuring en vervanging van speeltoestellen Beperkt budget, bestemd voor verplichte keuringen speelplaatsen en noodzakelijk herstel volgende uit deze keuringen. Voor vervangingen is investeringsgeld beschikbaar. Voor Heiloo specifiek geldt dat als gevolg van nieuwbouwontwikkeling ook het areaal speeltoestellen en hiermee de benodigde middelen toenemen. In 2019 is een nieuw beheerplan speelplaatsen opgesteld. De huidige onderhoudsbudgetten zijn voldoende om het areaal op een verantwoorde wijze in stand te houden. Een mogelijke bezuiniging kan zijn om de grootte van het areaal te halveren. Dit betekent dat er dan circa 20 speelplekken gaan verdwijnen ten opzichte van het totale areaal van 54 speelplekken. De grote speelplekken blijven behouden en de kleine speelplekken verdwijnen. Dit wordt in dit geval gefaseerd ingezet. Dat betekent dat toestellen die afgekeurd worden niet meer vervangen worden maar direct gesaneerd worden. Het uitvoeringsplan speelruimte 2020-2024 wordt begin 2025 herijkt. Kapitaallasten en onderhoudsbudget zullen gestaag teruglopen. Voor de exacte besparing zal een doorrekening moeten worden gemaakt. Verwachting is dat dit beperkt blijft tot € 15.000.

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

▪

▪ ▪ ▪

Maatschappelijk: Afname toegankelijkheid van speelplaatsen, negatieve reacties van inwoners. Hiernaast gaat het in tegen de beleidsdoelstellingen vanuit het sociaal domein (sport en bewegen). Bestuurlijk: Kans op imagoschade door verwijdering speeltoestellen. Organisatorisch: Lagere onderhoudskosten, maar hogere klachtenafhandeling. Haalbaarheid: Relatief haalbaar, vereist goede communicatie.

Impact Impact Maatschappelijk Bestuurlijk Organisatorisch Haalbaarheid

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging

▪ ▪

Laag / Midden / Hoog Midden Midden Laag Midden

Sociale cohesie in wijken kan verminderen door minder speelplekken. Klachtenstroom kan toenemen, wat extra druk legt op afhandeling.

Beschrijving nadere uitwerkingsacties

▪ ▪

Plannen maken voor concentratie van speelplekken in wijken. Inwoners tijdig betrekken bij besluitvorming.

Bezuiniging Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

2027

2028

€15.000 €15.000

€15.000 €15.000

€15.000 €15.000

Bedrijf Gemeente Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Input voor ombuigingsgesprekken:

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

40 Heiloo RO Milieubeheer Nee 6740000 3b Duurzaamheid en milieu Wethouder Vennik Milieubeheer Besparen op externe advisering, € 20.000,Sanering verkeerslawaai ca en bijdrage omgevingsveiligheid zijn wettelijke taak (ca. 80%), ombuiging is mogelijk op externe advisering m.b.t. Schiphol, stikstof en andere milieudossiers. Maatschappelijk: Met de afwezigheid van deskundige advisering op stikstofdossier, schipholdossier en bijvoorbeeld sanering lawaai zal de gemeente als belangenbehartiger van de inwoners van Heiloo minder sterk staan. Bestaande afspraken met de regio moeten worden bijgesteld. Bestuurlijk: Stikstofdossier en schipholdossier zijn bestuurlijk gevoelige dossiers waarop advisering en belangenbehartiging van belang kunnen zijn voor politieke keuzes en standpunten. Organisatorisch: minder ruimte voor externe advisering geeft druk op eigen capaciteit. Voor ieder onderzoek dat we toch willen, zal apart budget moeten worden aangevraagd (toename administratieve druk).

Impact

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging

Haalbaarheid: Hoog, qua ‘gemak’ waarbij deze post uit de begroting geschrapt kan worden. Lastiger als in de praktijk er toch veel advies gewenst is. Impact Laag / Midden / Hoog Maatschappelijk Midden Bestuurlijk Hoog Organisatorisch Midden Haalbaarheid Hoog Voor ieder onderzoek dat we (bovenwettelijk) toch willen, zal apart budget gevraagd moeten worden. Met betrekking tot de verdeling van de kosten m.b.t. advisering Schiphol zijn in de regio afspraken gemaakt. Dit laatste vraagt om nadere afstemming. Afstemming over huidige verdeling kosten met regio.

Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

20.000

2027

20.000

2028

20.000

Bedrijf Gemeente Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Input voor ombuigingsgesprekken:

40 Heiloo RO Leges omgevingsvergunningen Nee 6830500 3a Wonen en leefomgeving Wethouder Vennik Leges omgevingsvergunningen Kostendekkend maken van de leges. Toelichting: Over een reeks van jaren heeft de accountant opmerkingen gemaakt over de kwaliteit van de onderbouwing van de legestarieven. Om die reden is in 2023 via een project de werkwijze van kostendekkendheid.nl ingevoerd. Dat is een applicatie met een onderliggende systematiek, die transparantie brengt over de opbouw van kosten en opbrengsten en dus over de kostendekkendheid. De ontwikkeling in 2023 is een eerste noodzakelijke stap geweest op weg naar hogere kwaliteit van ramingen, tariefberekeningen, inzicht in de kostendekkendheid en bestuurlijke keuzes daarover. Zoals dat gaat met verbeteren van het inzicht: er vallen ook dingen op die beter kunnen en moeten. Dit jaar is het eerste jaar onder de Omgevingswet. De ramingen voor dit jaar waren goed doordacht, maar zonder te kunnen putten uit ervaring in de praktijk. De komende jaren moeten de ervaringen leiden tot aanscherping van de inzichten en de ramingen. Onder begeleiding van externe deskundigen hebben we het hele complex van processen, tijdbesteding, kostenopbouw, aantallen en kostendekkingsgraad opnieuw bekeken.

De uitkomsten zijn vastgelegd in documenten waarin nauwgezet is aangegeven welke keuzes er zijn gemaakt, welke aannames zijn gedaan, welke aandachtspunten de komende jaren in de gaten gehouden moeten worden en zo voort. Het resultaat van dit alles is dat er nu een legestabel voor 2025 ligt die is gebaseerd op: - Extrapolatie van aantallen te behandelen aanvragen op basis van de afgelopen jaren. - Tijdsbesteding per aanvraag op basis van benchmarking over een reeks van jaren bij ongeveer 80 gemeenten. De BUCH schrijft zelf geen tijd, maar de benchmark-gegevens zijn in expertsessies intern getoetst en waar nodig bijgesteld op basis van de specifieke lokale situatie. - Uurtarieven verkregen van onze eigen financiële functie. Aantallen x tijd x tarief = raming van totale kosten. Deze raming wordt ook opgenomen in de begrotingen. - Kostendekkendheid van 100%, of eigenlijk uit juridische overwegingen daar heel dicht tegenaan. Ofwel: de opbrengsten in de begrotingen liggen heel dicht tegen de kosten. - Zoveel mogelijk geharmoniseerde tabellen in overleg met betrokken bestuurders. De komende jaren zal deze exercitie in minder intensieve vorm worden herhaald om de praktijkervaringen met de Omgevingswet te kunnen verwerken. Verbeteren van die onderbouwing heeft onder meer aan het licht gebracht dat de ramingen in de begrotingen van de gemeenten bijstelling behoeven.

Bijstellingen aan de uitgavenkant en aan de inkomstenkant. Deze bedragen zijn de opgetelde gevolgen van verbeteren van de kostenramingen (zowel aantallen als uren als

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

uurtarief), verbetering van de raming van de opbrengsten (aantallen en beter onderbouwde tarieven) en waar mogelijk verhoging van de kostendekkingsgraad. Checks & balances in het begrotingsproces zorgden er terecht voor dat er controlevragen werden gesteld bij dergelijke grote verhogingen van de inkomsten. De financiële gevolgen van de nieuwe tarieventabel zijn incidenteel verwerkt voor 2025. De genoemde financiële effecten zijn structureel. We kunnen ze dus structureel aanbieden in het ombuigingstraject voor 2026 en verder. Maatschappelijk: Door toepassing van het profijtbeginsel gaan aanvragers van een omgevingsvergunning een kostendekkend tarief betalen. Bestuurlijk: Door betere onderbouwing van de tarieven is het verhaal erachter beter uit te leggen. Organisatorisch: Geen organisatorische effecten Haalbaarheid: Hoog

Impact

Beschrijving Risico’s/kanttekeningen (draagvlak, realiseerbaar, tijd) van ombuiging Beschrijving nadere uitwerkingsacties Bezuiniging

Impact Laag / Midden / Hoog Maatschappelijk Laag Bestuurlijk Laag Organisatorisch Laag Haalbaarheid Hoog Het kostendekkend maken van de leges vraagt om scherp financieel inzicht, ook in samenwerking met externe partijen als Cocensus. Voor de zekerheid werken we daarom met de helft van het bedrag in 2026 en met het volledige bedrag vanaf 2027. -

Omschrijving Extra uitgaven om op te starten (-/- getal) Extra inkomsten (+ getal) Minder uitgaven ( + getal) Totaal

2026

42.236

2027

84.477

2028

84.477

Bedrijf Gemeente Domein Onderwerp Wettelijke taak Grootboeknummer(s) Programma Portefeuillehouder Budget is bestemd voor: Input voor ombuigingsgesprekken:

Maatschappelijke, organisatorische en bestuurlijke gevolgen

40 Heiloo RO Omgevingsplan Nee 6830850 3a Wonen en leefomgeving Wethouder Vennik Omgevingsplan Is deels (25%) (incidenteel) voor inhuur ondersteunende partij (rest is (structureel) intern personeel). Later (maar nog op tijd) opleveren van 1e omgevingsplan scheelt iets. Niet veel, want inzet Royal HaskoningDHV start fors en loopt met de jaren terug. Dus Incidentele deel voor de jaren 2026-2029 uitsmeren over de jaren 20262031. Levert een relatieve kleine ombuiging op. Maatschappelijk: Langer werken met de overgangssituatie van de Omgevingswet, Bestuurlijk: Nu al alle lucht uit de planning, kan later zorgen voor haast. Organisatorisch: Hoe langer het proces duurt, des te groter de kans voor tussentijdse 'braindrain'. Haalbaarheid: Midden