Jaarstukken 2020 inclusief controleverklaring.pdf

1.258.000 5.000 1.253.000

1.358.000 73.000 1.285.000

238.000 220.000 1.938.000 227.000 1.938.000

238.000 267.000 2.016.000 226.000 1.954.000

Jaarstukken 2020

Kostendekkendheid rioolheffing

Begroot 2020

Werkelijk 2020

Kwijtschelding Totale opbrengsten Opbrengsten minus kosten Onttrekking voorziening (exploitatie) Onttrekking voorziening (investering) Dekkingspercentage

-52.000 1.886.000 -52.000 -52.000 -371.000 97%

-50.000 1.904.000 -112.000 -112.000 -248.000 94%

Kostendekkendheid leges In 2020 is een onderzoek uitgevoerd naar de kostendekkendheid van de overige leges. De overige leges zijn opgedeeld in drie onderdelen, de zogenaamde titels: Titel 1: Algemene dienstverlening Titel 2: Fysieke leefomgeving Titel 3: Europese dienstenrichtlijn In dit onderzoek is nagegaan wat de (uur)prijs (P) is van een product en welke tijdsbesteding (Q) hiermee is gemoeid. Naast de directe kosten op het taakveld wordt ook overhead toegerekend. De resultaten van het onderzoek zijn in de tabellen bij de afzonderlijke titels opgenomen. Wettelijk gezien mogen per titel de totale opbrengsten van de leges niet hoger zijn dan de totale lasten die de gemeente maakt voor de totstandkoming van de producten. Het is daarbij wel toegestaan dat binnen een titel een product met meer baten dan kosten (lees: een product dat voor meer dan 100% kostendekkend is), een product met meer kosten dan baten compenseert. Dit heet kruissubsidiering. Voor een aantal producten gelden wettelijk gemaximeerde tarieven

62

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

Titel 1: Algemene dienstverlening Dit betreft vooral de leges die wordt geheven voor de burgerlijke stand, reisdocumenten en identiteitskaarten en rijbewijzen. Titel 1 Algemene dienstverlening 1 Burgerlijke stand 2 Reisdoc. en Nederlandse identiteitskaart 3 Rijbewijzen 4 Verstrekkingen uit de Basisregistratie personen 5 Vervallen 6 Vervallen 7 Bestuursstukken 8 Vastgoedinformatie 9 Overige publiekszaken 10 Gemeentearchief 11 Vervallen 12 Leegstandswet 15 Winkeltijdenwet 16 Kansspelen 17 Kabels en Leidingen 18 Verkeer en vervoer 19 Diversen Totaal

Taakveld 23.990 51.240

Overhead 11.761 21.160

Totale Kosten 35.751 72.400

Totale KostenOpbr. dekking 15.343 43% 60.511 84%

77.151 11.491

46.315 1.610

123.466 13.101

105.599 2.392

86% 18%

0 0 0 0 5.782 596 0 0 63 80 21.272 11.085 2.660 205.410

0 0 0 0 1.358 573 0 0 54 69 6.512 4.602 2.282 96.296

0 0 0 0 7.140 1.169 0 0 117 149 27.784 15.687 4.942 301.706

0 0 0 0 6.101 1.699 0 0 67 91 35.240 7.881 2.650 237.574

0% 0% 0% 0% 85% 145% 0% 0% 57% 61% 127% 50% 54% 79%

de latere verwachte aanvraag van vergunningen vanuit Zandzoom. Titel 2 Fysieke leefomgeving 1 Begripsomschrijvingen 2 Vooroverleg/beoordeling conceptaanvraag 3 Omgevingsvergunning 4 Vermindering 5 Teruggaaf 6 Intrekking omgevingsvergunning 7 Wijz. omgevingsvergun. als gevolg van wijz. proj. 8 Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten 9 Bouwvergun. 1e of 2e fase op grond van oude wetg. 10 In deze titel niet benoemde beschikking Totaal

Overhead 0 10.218

Totale Kosten 0 23.787

Totale KostenOpbr. dekking 0 0% 14.124 59%

209.162 0 0 0

112.307 0 0 0

321.469 0 0 0

300.590 -2.099 1.929 -278

94% 0% 0% 0%

0

0

0

0

0%

0

0

0

0

0%

0

0

0

0

0%

115

87

202

556

275%

222.846

122.612

345.458

314.822

91%

De kostendekkendheid bedraagt 91% voor deze titel. Titel 3: Europese dienstenrichtlijn Dit onderdeel heeft betrekking op diverse kleinere vergunningen

Voor dit onderdeel komt de kostendekkendheid uit op 79%. Voor twee producten is de kostendekkendheid boven de 100%, maar dat is via kruissubsidiering toegestaan.

Titel 3 Europese dienstenrichtlijn 1 Horeca 2 Evenementen 3 Standplaatsen 4 Prostitutiebedrijven 6 Kinderopvang / Peuterspeelzalen 7 Overige Totaal

Titel 2: Algemene dienstverlening Dit betreft de leges die wordt geheven voor onder andere bouwvergunningen. In 2020 zijn de legesinkomsten lager uitgevallen dan in de primitieve begroting was verondersteld door

Jaarstukken 2020

Taakveld 0 13.569

63

Taakveld 2.736 110 1.064 0 654

Overhead 2.347 94 913 0 533

Totale Kosten 5.083 204 1.977 0 1.187

0 4.564

0 3.887

0 8.451

Totale KostenOpbr. dekking 3.034 60% 46 23% 884 45% 0 0% 501 42% 0 4.464

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

0% 53%

…

Met een kostendekkendheid van 53% blijft titel 3 ruim onder de norm.

De lokale lastendruk in Heiloo bedraagt voor een eenpersoonshuishouden gemiddeld € 698 en voor een meerpersoonshuishouden € 820. Heiloo bezet daarmee in de landelijke ranglijst van de gemeenten met de laagste woonlasten voor meerpersoonshuishoudens in 2020 plaats 232 (nummer 1 heeft de laagste woonlasten, nummer 377 de hoogste), in 2019 was dat plaats 195. Dit komt vooral door de extra tariefstijging OZB waarover bij de begroting 2020 is besloten.

Kwijtschelding lokale lasten De mogelijkheid voor gemeenten om kwijtschelding van belastingen te verlenen, is geregeld in artikel 255 van de Gemeentewet. Hoofdregel daarbij is dat gemeenten het kwijtscheldingsbeleid van de rijksoverheid volgen, zoals dat is geregeld in de uitvoeringsregeling. Het kwijtscheldingsbeleid in Heiloo is geconformeerd aan de normen die hiervoor door de rijksoverheid zijn gesteld (maximaal 100% van de bijstandsnorm). Bij toewijzing van een verzoek om kwijtschelding wordt de aanslag afvalstoffenheffing en rioolheffing formeel geheel of gedeeltelijk kwijtgescholden. Uitvoering vond in 2020 plaats door de GR Cocensus. In totaal is in 2020 € 100.000 aan afvalstoffenheffing en rioolheffing kwijtgescholden.

In onderstaande tabel zijn de tarieven opgenomen waarop de lokale lastendruk is gebaseerd ten opzichte van het landelijk gemiddelde en de andere BUCH gemeenten. Gemeente WOZ waarde gemid.

Lokale lastendruk De maximering van de tarieven van de OZB is per 1 januari 2008 door het Rijk geschrapt. Daarvoor in de plaats is een macronorm voor de OZB-tarieven ingesteld. Dit hield in dat de stijging van de OZB opbrengsten van alle gemeenten tezamen de (macro)norm niet mag overschrijden. Uit een in 2014 uitgevoerde evaluatie is geconcludeerd dat de macronorm geen effectief instrument is om de lastenontwikkeling te beheersen. Vanaf 2020 is de macronorm vervangen door de ‘benchmark lokale lasten’.

Afvalheffing Afvalheffing Rioolheffing 1 pers huish. meerpers huish

Uitgeest

€ 313.000

0,1263%

€ 206,00

€ 311,00

€ 161,50

Bergen

€ 439.000

0,0899%

€ 263,00

€ 350,00

€ 265,00

Castricum

€ 343.000

0,0882%

€ 222,00

€ 293,00

€ 199,00

Heiloo

€ 364.000

0,0907%

€ 190,00

€ 312,00

€ 174,00

Landelijk

€ 270.000

0,1102%

€ 224,00

€ 283,00

€ 199,00

In de figuur op de volgende pagina zijn de gemiddelde woonlasten van de gemeenten in Noord-Holland over 2020 opgenomen. Het bovenste deel geeft de mutatie aan ten opzichte van 2019 waarbij de stippellijn het provinciale gemiddelde weergeeft en de doorgetrokken rode lijn het landelijk gemiddelde. De benchmark Noord Holland omvat 47 gemeenten met lokale lasten variërend van € 621 (Alkmaar) tot € 1.140 (Bloemendaal) Heiloo bezet plaats 28 met lokale woonlasten van € 820.

De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) bijgehouden.

Jaarstukken 2020

Tarief OZB woningen

64

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

Jaarstukken 2020

65

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

PARAGRAAF B: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT

1. Aanleiding en achtergrond Wij hebben de risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering in kaart gebracht. Door inzicht in de risico's wordt de gemeente in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Daarnaast zijn in deze paragraaf de vijf verplichte BBV (Besluit Verantwoording Begroting) financiële kengetallen opgenomen. Doelstelling is dat de kengetallen en de beoordeling gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht geven aan de raad over de financiële positie van de gemeente. 2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Uit de inventarisatie zijn vanuit de domeinen de risico's in beeld gebracht met een mogelijk financieel gevolg, waarbij wij voor deze jaarrekening geselecteerd hebben op het jaar 2020 en verder. In het volgende overzicht worden de top 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. Tabel 1: top 10 risico's Risico Minder omgevingsvergunningen worden verleend door vertraging onherroepelijk worden van het bestemmingsplan Zandzoom

Jaarstukken 2020

Kans 60%

Max. fin. gevolg Invloed 1.400.000

13%

66

Zandzoom faciliterend: toename van kosten die niet via de anterieure overeenkomsten kunnen worden verhaald Aanpassing van de ventilatiesystemen van de gemeentelijke accommodaties

60%

1.000.000

9%

50%

500.000

5%

Tegenvallende algemene uitkering Doorwerking effect Covid-19 maatregelen Onvoorziene instroom dure cliënten jeugdzorg

50%

600.000

5%

60%

500.000

5%

50%

500.000

4%

De korte termijn beheersmaatregelen sociaal domein worden niet volledig gerealiseerd

70%

400.000

4%

Meerkosten aansluiting A9 door vertraging Zuiderloo: het niet kunnen nakomen contractuele verplichtingen t.a.v. levering van grond waardoor een deelgebied niet kan worden gerealiseerd

50%

500.000

4%

10%

1.700.000

3%

Jeugd/WMO: toename zorgvraag en zorgzwaarte

70%

260.000

3%

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

De top 10 van risico’s vertegenwoordigen 55% van de totale risicoimpact (kans x risicobedrag). Het risicoprofiel is licht verbeterd in vergelijking met de actualisatie bij de programmabegroting 2021. Onderstaand een korte toelichting op de belangrijkste gewijzigde risico’s:

-

Afname risico: - De belangrijkste reden voor de verbetering van het risicoprofiel is dat de voorlopige uitkomsten over de herijking van het gemeentefonds voor Heiloo zijn meegevallen. De raad is hierover via een separaat memo geïnformeerd. Het risico is daarom substantieel naar beneden bijgesteld. - Een andere reden voor het betere risicoprofiel is dat het risico op de gemeenschappelijke regelingen lager is ingeschat. In de vorige berekeningen werd uitgegaan van een algemeen risicobedrag op de gemeenschappelijke regelingen van € 1 mln. In de jaarrekening 2020 is voor het eerst de (bottom-up) berekening aangehouden zoals de GRen de risico inschatting hebben gedaan in hun eigen P&C documenten. De GR-en houden hierbij rekening met hun reservepositie. Op het moment dat de reservepositie van de GR groter is dan het risicoprofiel, betekent dat voor de gemeente geen extra benodigd weerstandsvermogen. Wel is uit voorzichtigheidsbeginsel bovenop de berekening van de GR-en zelf nog een (lager) restrisico (€ 0,2 mln) aangehouden

duren voordat de uitspraak bekend is. Dit maakt het onzeker of de vergunningen en in welk tempo deze nog in 2021 wordt aangevraagd. De coronacrisis heeft aan het licht gebracht dat de ventilatiesituatie in gebouwen niet overal voldoen. De subsidie die door het Rijk is toegezegd, is niet voldoende om alle kosten te dekken. Voor Heiloo is een voorlopige inschatting gemaakt dat als alle investeringen gedaan zouden moeten worden, dat het gaat om € 2 mln aan extra investeringen in de gemeentelijke accommodaties. Aangezien investeringen worden omgezet in kapitaallasten, is voor de inschatting van het risicobedrag uitgegaan van de extra kapitaallasten gedurende de eerste 2-3 jaren.

Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie (ook wel Monte Carlo simulatie genoemd) uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag aan risico’s van € 29.303.000 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Figuur 1 toont de resultaten van de risicosimulatie. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s, de verticale as geeft weer hoe groot de kans is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen (het gaat hier om percentages). De rode lijn in de grafiek geeft de daadwerkelijke uitkomsten aan van de Monte Carlo simulatie. De blauwe lijn is de

Toename risico: - Het risico op lagere inkomsten uit de bouwleges is naar boven bijgesteld. Naar aanleiding van het vaststellen van het bestemmingsplan Zandzoom zijn beroepschriften bij de Raad van State ingediend. De zitting hiervan vindt later plaats dan verwacht en daarna kan het een flinke periode

Jaarstukken 2020

67

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

Tabel 2: Benodigde weerstandscapaciteit Zekerheidsperc. Bedrag in €

trendlijn die de extreme pieken uit de rode lijn haalt.

65% 70% 75% 80% 85% 90% 95%

Figuur 1

3.574.632 3.714.419 3.865.208 4.045.290 4.258.852 4.545.202 5.035.625

Daarnaast moet rekening worden gehouden met de risico’s die door de verschillende gemeenschappelijke regelingen in hun eigen P&C documenten in beeld zijn gebracht. Het gaat om de volgende GR-en en risicobedragen: Tabel 3: Risico's GR-en GR Werkorganisatie de BUCH WNK Omgevingsdienst NHN GGD Totale weerstandscapaciteit Uit de volgende tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een afgerond bedrag van € 4.545.000 (benodigde weerstandscapaciteit).

De overige gemeenschappelijke regelingen hebben becijferd dat hun beschikbare weerstandscapaciteit hoger is dan de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit inclusief de GR-en bedraagt: € 5.020.000.

Tabel 2: Benodigde weerstandscapaciteit Zekerheidsperc. Bedrag in €

50% 55% 60%

Jaarstukken 2020

Risicobedrag 432.000 29.000 5.000 9.000 475.000

3.206.162 3.322.057 3.444.106

68

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien



Ad. III Post onvoorzien Deze post kan via een raadsbegrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.

Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves.

Het totaal per 1 januari 2021 van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel:

Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.

Tabel 4: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Startcapaciteit in € Algemene reserve 8.575.000 Resultaat 2020 -196.000 Reserve grote projecten 2.869.000

Bestemmingsreserves De bestemmingsreserves worden bij Heiloo niet meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit  In het toezichtskader 2020 van de provincie is een nadere duiding gegeven hoe de onbenutte OZB berekend wordt. Volgens dit toezichtskader is de nog onbenutte OZB gelijk aan de belastingheffing die nog kan plaatsvinden tot het niveau dat een gemeente moet heffen om voor toelating van een zogenoemde artikel 12 aanvraag in aanmerking te kunnen komen. Voor 2020 is dit 0,1809% (bron meicirculaire 2020). Het gewogen gemiddeld OZB percentage (woningen en niet-woningen) bedraagt 0,0991% (peiljaar 2020) en dus veel lager. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Heiloo en het percentage artikel 12 is de

Jaarstukken 2020

onbenutte belastingcapaciteit. Per saldo is sprake van een onbenutte belastingcapaciteit van € 3.761.000,-. Voor riool en afval is een kostendekkendheid van 100% en levert geen verdere onbenutte belastingcapaciteit op.

Onbenutte belastingcapaciteit *)

3.761.000

Post onvoorzien Totale weerstandscapaciteit

10.000 15.019.000

*) In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. Exclusief de onbenutte belastingcapaciteit bedraagt de beschikbare weerstandscapaciteit € 11.258.000. 4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de 69

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

beschikbare weerstandscapaciteit. In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsratio. Ratio = Beschikbare weerstandscap = Benodigde weerstandscap.

Zandzoom is doorgeschoven naar 2021. De benodigde weerstandscapaciteit is voornamelijk gedaald (€ 0,5 mln) door het lagere risico van de herijking van het gemeentefonds. De kwalificatie van de weerstandsratio moet in samenhang worden beoordeeld met de kengetallen hieronder.

€ 11,258 mln = 2,24 € 5,020 mln

5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. De provincie als financieel toezichthouder heeft zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en is hiermee geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld

De onderstaande normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio. Tabel 5: Weerstandsnorm Waarderingscijfer Ratio A >2,0 B 1,4-2,0 C 1,0-1,4 D 0,8-1,0 E 0,6-0,8 F <0,6

Betekenis Uitstekend ruim voldoende Voldoende Matig onvoldoende ruim onvoldoende

Het ratio valt in klasse A. Dit duidt op een uitstekend weerstandsvermogen. De ratio is gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2019 (1,66), voornamelijk door het toevoegen van de bestemmingsreserve grote projecten (€ 2,9 mln) aan het beschikbare weerstandsvermogen. Zonder deze toevoeging zou de weerstandsratio stabiel zijn gebleven (1,67). Ten opzichte van de berekening in de programmabegroting 2021 (2,11) neemt dit kengetal licht toe. De beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit zijn beide lager dan bij de programmabegroting 2021. De beschikbare weerstandscapaciteit komt € 0,4 mln lager uit door het negatieve rekeningresultaat en doordat een deel van de boekwinst van de grondverkopen

Jaarstukken 2020

70

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

risico en C: meest risicovol. In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond: Signaleringswaarde 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte len. 2. Solvabiliteitsratio 3. Structurele exploitatier. 4. Grondexploitatie 5. Belastingcapaciteit

A < 90% < 90%

B 90 - 130% 90 - 130%

C > 130% > 130%

> 50% > 0% < 20% < 95%

20 - 50% 0% 20 - 35% 95 - 105%

< 20% < 0% > 35% > 105%





Hieronder worden de uitkomsten van de kengetallen gepresenteerd: Kengetallen Jrk. 2019 Begr. 2020 Jrk. 2020 1a. Netto schuldquote 70% A 74% A 50% A 1b. Netto schuldquote gecorr. 70% A 74% A 50% A voor alle verstrekte len. 2. Solvabiliteitsratio 25% B 29% B 28% B 3. Structurele exploitatier. -4% C 2% A 3% A 4. Grondexploitatie 18% B 9% A 16% B 5. Belastingcapaciteit 103% B 110% C 106% C 





De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld te delen door de totale baten (exclusief mutaties reserves). De netto schuldquote is flink lager dan zowel de jaarrekening 2019 als de primitieve begroting 2020. De reden van de lagere schuldquote komt enerzijds door substantieel hogere baten en anderzijds door een lagere schuldpositie. De hogere baten komen door de verkoop van de gronden Zandzoom en zijn dus hiermee incidenteel hoger. Zonder deze incidentele baat zou de

Jaarstukken 2020

71

netto schuldquote op ca 61% zijn uitgekomen. De lagere schuldpositie ten opzichte van de primitieve begroting komt voornamelijk door de lagere realisatie van de investering spoorwegonderdoorgang en de vooruitontvangen subsidie stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen. De solvabiliteitsratio is met 28% in lijn met de verwachting bij de primitieve begroting. De verbetering ten opzichte van de jaarrekening 2019 wordt veroorzaakt door de boekwinst op de verkoop van de gronden Zandzoom, die is gestort in de reserve grote projecten. De structurele exploitatieruimte over 2020 komt uit op 3%. De baten (exclusief reserves) bedragen € 62,7 mln en zijn daarmee € 1,4 mln hoger dan de lasten (exclusief reserves). Daarnaast zijn de incidentele lasten € 0,6 mln hoger dan de incidentele baten. Beide elementen hebben een positief effect op dit kengetal. De boekwaarde van de grondexploitaties (Zuiderloo en Boekelermeer) is met ca € 0,5 mln toegenomen. De daling van deze ratio ten opzichte van de jaarrekening 2019 komt dan ook door de hogere baten vanuit de grondverkoop Zandzoom. Zonder deze incidentele baat zou deze ratio op 19% zijn uitgekomen. In de primitieve begroting was een daling van de boekwaarde verwacht, maar de grondverkopen van Boekelermeer zijn doorgeschoven naar 2021.

Zoals bij de begroting 2020 was verwacht, is de belastingcapaciteit boven het landelijk gemiddelde uitgekomen (106%). De gemiddelde woonlasten van een meerpersoonshuishouden bedragen in Heiloo € 820 ten opzichte van € 776 als landelijk gemiddelde. Ten opzichte van 2019 stijgen de woonlasten met € 61 (8%) door de hogere afvalstoffenheffing (€ 23), rioolheffing (€ 6) en OZB (€ 32). De stijging voor Heiloo is hiermee hoger dan die van het landelijk gemiddelde (€ 36 of 5%). Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk onderdeel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente.

van behoefte die blijkt uit meldingen en inspecties. In 2019 heeft een inspectie van de kunstwerken plaats gevonden. Op basis van deze inspectie is een meerjarenonderhoudsplan opgesteld voor de planperiode 2020-2024. In dit meerjarenonderhoudsplan is een geactualiseerde beheerplanning vastgesteld waarin voor een aantal kunstwerken ook investeringen voor vervanging zijn opgenomen.

a. Wegen Aan het wegbeheer wordt inhoud gegeven door regulier onderhoud en de reconstructies vanuit het vastgestelde Beleidsplan wegbeheer. Reconstructies van wegen vinden, voor zover mogelijk, zoveel mogelijk plaats gelijktijdig met rioolvervanging en verkeersreconstructies. Daarnaast wordt bij de programmering rekening gehouden met grote infrastructurele projecten binnen de gemeente Heiloo. Voor de periode 2018-2022 is het Wegenbeleidsplan opgesteld. Binnen dit beleidsplan heeft een evaluatie plaatsgevonden van de afgelopen planperiode. Daarnaast is aan de hand van de meest recente kwaliteitsopname van ons areaal wegen een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte in de toekomst. Het wegenbeleidsplan geeft niet aan dat er sprake is van achterstallig onderhoud waardoor kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties kunnen ontstaan. Om deze reden wordt er in 2021 geen voorziening gevormd op basis van art 44 lid1a BBV.

c. Riolering In 2019 is het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) geactualiseerd. Dit heeft een looptijd van 2019 tot en met 2023 binnen de kaders van de Leidraad Riolering (Stichting Rioned), wetgeving op het gebied van de Wet milieubeheer en aan de hand van uitgevoerde inspecties. Het GRP omvat onder meer het overzicht van onderhoudswerkzaamheden, onderzoeken en aanleg van nieuwe riolering voor de looptijd van het plan. Een onderdeel van het plan is toetsing op kostendekkendheid over een periode van 60 jaar. Binnen dit GRP is nadrukkelijk aandacht besteed aan belangrijke nieuwe beleidsontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, de invoering van de omgevingswet en de overstap naar risico gestuurd beheer. Naast het reguliere rioolbeheer zijn we met de andere waterkwaliteit- en kwantiteitbeheerders (regiogemeenten en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) op zoek naar financiële en technische optimalisatie van het rioolbeheer en daaraan rakende beleidsvelden zoals water. Dit doen we door gemeenschappelijke studies binnen het samenwerkingsverband.

b. Kunstwerken Onderhoud aan kunstwerken wordt niet tot wegonderhoud gerekend. Voor dit onderdeel is een apart jaarlijks investeringsbudget beschikbaar en dit wordt ingezet naar aanleiding

Jaarstukken 2020

d. Water Met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in het kader van het Regionaal

72

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

Waterplan. De hoofdthema’s waar het waterplan zich op richt zijn: veiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; en duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water. De relatie tussen water en ruimtelijke ordening zal bij deze thema’s aan de orde komen. Het Waterplan vormt een beleidsmatig kader voor diverse onderliggende plannen zoals het Baggerplan en het Gemeentelijk Rioleringsplan en bevat een pakket aan maatregelen. De afgelopen jaren circa 4 km natuurvriendelijke oevers aangelegd. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de aanleg van natuurvriendelijke oevers bijdraagt aan de visstand en de biodiversiteit van het stedelijk water.

Voor de speelruimtes in Heiloo is in juni 2020 het uitvoeringsplan speelruimtes 2020-2024 door het college vastgesteld. Hierin is gekozen voor scenario 1 waarbij de focus ligt op instandhouding van de huidige speelplekken. f. Accommodaties In 2019 is een actualisatie uitgevoerd. De geactualiseerde MJOP’s (meerjarenonderhoudsplannen) zijn geïmplementeerd in één uniform beheersysteem, te weten O-Prognose. Met dit beheersysteem kunnen we de jaarlijks benodigde middelen voor het beheer en onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen berekenen. Aan de hand van de opgestelde meerjarenonderhoudsplannen voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen zijn rapporten uitgedraaid met de totalen per jaar per gebouw voor de komende 10 jaren.

e. Groen en spelen Net als bij de onderdelen wegen en riolering, wordt ook aan het groenbeheer door middel van een beheerprogramma inhoud gegeven. Dit groenbeheerprogramma wordt gevoed met de uitgangspunten uit het Groenbeleidsplan Heiloo. Hierin zijn opgenomen de met de raad gemaakte afspraken over (ecologisch) beheer en de nota Bomenbeleid. Op dit moment wordt het groenbeheerplan geactualiseerd aan de hand van de meest recente kwantitatieve en kwalitatieve gegevens.

g. Openbare verlichting In 2015 is een nieuw meerjarenvervangingsplan voor de openbare verlichting gemaakt. Bij alle grootschalige vervangingen van lichtmasten worden LED-armaturen en dimmers aangebracht. Hierdoor besparen we op de energiekosten. Op deze manier dragen wij bij aan de doelstelling uit het Energieakkoord. Samen met een nog op te stellen beleidsplan openbare verlichting wordt ook een nieuw beheerplan voor de komende planperiode opgesteld. Binnen dit beheerplan wordt aan de hand van de areaalgegevens (kwantiteit en kwaliteit) een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte voor de komende planperiode.

Naar aanleiding van het bomenbeleid werken we jaarlijks de lijst met te beschermen monumentale en beeldbepalende bomen op openbaar en particulier terrein bij. Alle bomen worden op dit moment één keer in de vijf jaar gecontroleerd door een extern bedrijf middels de visuele boomcontrole BVC. Risico- en attentiebomen worden 1 keer per jaar gecontroleerd. Binnen het nieuwe groenbeheerplan wordt voorgesteld conform het Handboek bomen voor laan- en straatbomen 1 keer per 3 jaar BVC uit te voeren.

Jaarstukken 2020

In de tabel op de volgende pagina staat een overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtpunten.

73

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

Beheers- en onderhoudsplannen / Looptijd plannen

Financiële consequenties conform plannen

Ramingen t.l.v. Ramingen volledig exploitatie / en reëel in voorzieningen** begroting?**

Is sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?***

Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH?***

Categorie*

Beleidskaders

Gewenst kwaliteitsniveau

Wegen (incl. kunstwerken en verlichting)

Beleidsplan wegbeheer 20182022

basis

2018-2022

ja

exploitatie

ja

ja, maar wordt ingelopen

ja

basis

2020-2024

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

n.t.b.

2015-e.v.

n.t.b.

exploitatie

n.t.b.

n.t.b.

n.t.b.

'Streefbeelden kwaliteit vrijvervalriolen'

2019-2023

ja

exploitatie en voorziening

ja

nee

n.v.t.

Meerjarenprogramma kunstwerken 2020 2024 Meerjarenvervangings plan OV 2015 e.v. GRP 2019-2023

Riolering

Water

Regionaal Waterplan Bergen, Castricum en Heiloo

basis

2012-2017

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Groen (incl. sportfaciliteiten)

Groenbeleidsplan Heiloo 2012 - 2022 en Nota bomenbeleid 2008. Groenbeheerplan in ontwikkeling wordt medio april 2021 vastgesteld.

basis

2012-2022

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Spelen

Uitvoeringsplan speelruimte 20202024

basis

2020-2024

ja

exploitatie

ja

ja, maar wordt ingelopen

n.t.b. afhankelijk van begrotingsbehandeling

Gebouwen (incl. onderwijs)

MJOP 2020-2030

basis

2020-2030

ja

exploitatie en voorziening

ja

nee

n.v.t.

* De genoemde categorieën zijn de kapitaalgoederen welke conform artikel 12 lid 1 van de Besluit begroting en verantwoording (BBV) minimaal dienen te worden opgenomen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De gemeente kan naar haar eigen inzicht / wens een verdere onderverdeling maken naar meerdere categorieën. ** Indien de ramingen in de exploitatie conform plannen zijn en volledig en reëel zijn opgenomen in de begroting, is het voldoende om onder het algemene deel van de paragraaf dit in één zin te vermelden. Deze twee kolommen kunnen dan achterwege blijven. *** Wanneer sprake is van achterstallig onderhoud, dient dit in de paragraaf vermeld te worden (inclusief in hoeverre er toereikende voorzieningen / reserves aanwezig zijn om deze achterstand weg te werken). Als er geen achterstallig onderhoud is, kunnen de laatste twee kolommen ook achterwege blijven.

Jaarstukken 2020

74

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

PARAGRAAF D: FINANCIERING 1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de financieringsbehoefte. Daarna worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld.

van de primitieve begroting het investeringskrediet van de spoorwegonderdoorgang € 3,1 mln lager is uitgekomen. Hiervoor heeft in de 2e Firap al een neerwaartse bijstelling plaatsgevonden van € 2,3 mln en bij de jaarrekening is uiteindelijk een extra onderschrijding van € 0,8 mln gebleken. Daarnaast is eind 2020 een subsidiebedrag van € 2,0 mln ontvangen voor stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen. Deze was niet voorzien in de primitieve begroting.

2.

3.

Financieringspositie

Omvang leningenportefeuille Bedragen x € 1.000 Stand per 01-01 Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand per 31-12 Rentekosten

Rek 18 53.200 0 500 0 52.700 1.539

Rek 19 52.700 0 500 0 52.200 1.536

Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Teneinde een grens te stellen aan de korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. In de onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de kasgeldlimiet per kwartaal weergegeven.

Rek 20 52.200 0 500 0 51.700 1.533

Kasgeldlimiet

Gem. netto saldo

Vrije ruimte *)

1

4.457

8.546

13.003

2

4.457

10.799

15.256

3

4.457

11.779

16.236

4

4.457

11.366

15.823

Kwartaal

In 2020 zijn geen nieuwe leningen aangetrokken en de schuldpositie is met € 0,5 mln afgenomen. Liquiditeitsontwikkeling Het saldo op de rekening courant is met € 0,7 mln toegenomen tot € 19,6 mln. De verwachting volgens de liquiditeitsprognose in de primitieve begroting was dat het saldo zou uitkomen op € 15,3 mln. De belangrijkste reden voor het hogere eindsaldo is dat ten opzichte

Jaarstukken 2020

Risicobeheer

*) Uit de bovenstaande tabel blijkt dat we alle kwartalen ruim binnen de norm zijn gebleven.

75

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

Verstrekte geldleningen Bedragen x € 1.000 Stand per 01-01 Investeringen Desinvesteringen Aflossingen/ afschrijvingen Stand per 31-12 Rentebaten

Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is ingesteld om de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een rentetypische looptijd van langer dan een jaar te beperken. De renterisiconorm wordt berekend als een vastgesteld percentage (20%) van het begrotingstotaal. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de herfinancieringen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden.

2019 10.488 500 0 9.988

-

De gemeente Heiloo blijft ruim binnen de gestelde renterisiconorm.

-

Kredietrisico Het kredietrisico is het risico dat de tegenpartij niet aan haar contractuele verplichtingen kan voldoen en dus aan de gemeente zijn verstrekte lening niet terugbetaalt. In de volgende tabel worden de bedragen van de verstrekte leningen weergegeven:

Jaarstukken 2020

Rek 19 135 0 0 19 116 1

Rek 20 116 0 0 20 96 1

Waarborgen en garanties WSW leningen Als het financieel niet goed gaat met een woningcorporatie (bijvoorbeeld rente en aflossing worden niet meer betaald en de borg dreigt te worden aangesproken), zijn er verschillende vangnetten en buffers in het garantiestelsel:

In onderstaande tabel wordt de renterisiconorm vergeleken met het renterisico: Bepaling rente risiconorm Rente risiconorm Afgeloste leningen Renteherziening Ruimte onder rente risiconorm

Rek 18 135 0 0 0 135 1

76

Primaire zekerheid: De financiële middelen van de corporatie Secundaire zekerheid: de borgstellingsreserve van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) Tertiaire zekerheid: de achtervangpositie van Rijk en gemeenten. Alleen indien voorgaande zekerheden ontoereikend zijn, moeten Rijk en gemeenten op verzoek van het WSW renteloze leningen aan het WSW verstrekken. De kans dat onze gemeente als achtervang wordt aangesproken is bijzonder klein.

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

Omschrijving

Oorspronkelijk

Bedragen x € 1.000

%

Boek-

bedrag

bedrag stelling 31-12-19 31-12-20

31-12-20

A Diverse instellingen en verenigingen

1.361 100,00%

B WSW leningen

13.542

306

272

272

50,00%

12.409

9.000

4.500

C HVC

9.767 100,00%

7.840

7.750

7.750

D MCA / St Noordwest Ziekenhuisgroep

11.345

9,09%

454

0

0

E Hypotheken particulieren

6.527 100,00%

2.494

2.180

2.180

42.542

23.503

19.202

14.702

Totaal

Vanaf 2018 bedraagt de omslagrente (rekenrente) 2,0% op de investeringen die integraal zijn gefinancierd. De omslagrente van 2,0% wordt vermenigvuldigd met de boekwaarde van deze investeringen per 1 januari 2020. Dit resulteert in een renteomslag van € 1.047.000,-. Deze is € 287.000,- lager dan de werkelijk betaalde rente aan de BNG rekening houdend met de belaste rente aan de grondexploitaties. Dit verschil is het (fictieve) renteresultaat op het taakveld treasury en heeft geen gevolgen voor het rekeningresultaat.

Boek- Garantie-

borg- waarde waarde

Rentetoerekening Heiloo hanteert het systeem van integrale financiering. Dat wil zeggen dat er niet noodzakelijk een direct verband bestaat tussen individuele investeringen en de financiering hiervan. De berekening van het renteresultaat is verplicht voorgeschreven. Hierin wordt een vergelijking gemaakt tussen de werkelijk betaalde rente aan de bank inclusief correcties en de gehanteerde omslagrente:

Volgens de notitie rente van de BBV mag het verschil tussen de renteomslag en werkelijke rente niet groter zijn dan 25%. Voor 2020 is dit verschil 22% en valt binnen deze marge. Door de verkoop van de gronden Zandzoom is de boekwaarde waar de omslagrente over wordt berekend gedaald per ultimo 2020. Bij de 1e Firap 2021 zal een beoordeling moeten plaatsvinden of de omslagrente verhoogd moet worden.

Renteschema conform Notitie Rente (bedragen x € 1.000) a b

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) -/Saldo rentelasten en rentebaten c1 De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/- 199 c2 De rente van project-financiering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/0 c3 De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanc.) + 0 -/Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1 Rente over eigen vermogen d2 Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

f

Renteresultaat op het taakveld Treasury

Jaarstukken 2020

1.534 1 1.533

199 1.334 0 0 1.334

-/- 1.047 287

77

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

PARAGRAAF E: BEDRIJFSVOERING horizontale verantwoording van het college aan de raad. In dit kader dient het college hierover in het jaarverslag een passage op te nemen. Genoemde verantwoording vormt de basis voor de verticale verantwoording aan de nationale partijen die een rol hebben in het toezicht op de informatieveiligheid. De collegeverklaring ENSIA 2020 met de verantwoording is uw raad in het voorjaar van 2021 aangeboden. Daarin is tevens ingegaan op de in 2020 gezette stappen op het gebied van informatiebeveiliging en privacy en de beheersmaatregelen.

Werkorganisatie BUCH De BUCH is, sinds 1 januari 2017, de bedrijfsvoeringsorganisatie van de gemeenten Bergen NH, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Aangezien bedrijfsvoering de enige taak is waarvoor de gemeenschappelijke regeling is opgericht kent deze ook maar één programma, namelijk het programma bedrijfsvoering. Voor de verantwoording over het programma bedrijfsvoering in 2020 verwijzen wij u naar de jaarrekening 2020 van de werkorganisatie. Een korte samenvatting hiervan is in deze paragraaf opgenomen. In de paragraaf verbonden partijen wordt ingegaan op het vermogen, resultaat en risico’s van de werkorganisatie. De (reguliere) bijdrage aan de BUCH is gebaseerd op de verdeelsleutel van 21,36% in 2020. Daarnaast worden de zogenaamde plustaken per gemeente apart in rekening gebracht. In de onderstaande tabel is dat inzichtelijk gemaakt: PO

Onderdeel

Alle

Bijdrage BUCH o.b.v. verdeelsleutel Plustaken: Kennisoverdracht cultureel erfgoed Versnellen woningbouw / capaciteit team vergunningen Bibob coördinator Stikstof coördinator Totale bijdrage BUCH

2A 3A 3A 3B

Rechtmatigheidsverantwoording Tot en met 2020 geeft de accountant een rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening af. Vanaf het boekjaar 2021 gaat het college verantwoording afleggen over de rechtmatigheid. Dat gebeurt in deze paragraaf. De accountant controleert deze verantwoording nog wel. In het laatste kwartaal van 2020 is de financiële commissie van de BUCH geïnformeerd over de laatste stand van zaken met betrekking tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. In 2021 ontvangt uw raad een voorstel over het door uw raad vast te stellen grensbedrag voor de verantwoording. De accountant betrekt deze verantwoording in zijn controle als onderdeel van de getrouwheid van de jaarstukken. De accountant geeft dan geen oordeel meer over de rechtmatigheid in zijn controleverklaring.

Begr na Realisatie wijz 14.894.000 14.777.000 35.000 85.000

35.000 85.000

Onderzoeken 213a gemeentewet In de verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid van de gemeente Uitgeest 2018 (ex. 213a gemeentewet) is bepaald dat het college jaarlijks de doelmatigheid van de uitvoering van het beleid onderzoekt en over de uitkomsten daarvan rapporteert in de paragraaf bedrijfsvoering. In 2020 zijn de volgende onderzoeken uitgevoerd: - Evaluatie BUCH werkorganisatie; - Onderzoek inzet BUIG gelden.

8.000 1.000 12.000 12.000 15.034.000 14.910.000

Informatiebeveiliging en privacy Gemeenten zijn verplicht om verantwoording af te leggen over de informatieveiligheid (zogenaamde ENSIA). Uitgangspunt is de

Jaarstukken 2020

78

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

PARAGRAAF F: VERBONDEN PARTIJEN Algemeen Een gemeente kan zelf bepalen hoe een bepaalde gemeentelijke taak wordt uitgevoerd. De gemeente kan kiezen om de uitvoering zelf te doen of de uitvoering gezamenlijk te regelen met een aantal regiogemeenten. Indien de gemeente ervoor kiest om de taken in gezamenlijkheid uit te voeren, worden deze taken vaak weggezet in een verbonden partij.

aangesloten gemeenten, naar omvorming van de huidige begroting van de gemeenschappelijke regelingen naar een outputbegroting (outputfinanciering van producten). Met het systeem van outputfinanciering kan meer grip worden gehouden op de gewenste resultaten en kunnen er resultaatverplichtingen worden afgesproken. Wensen van individuele gemeenten kunnen worden gerealiseerd door middel van dienstverleningsovereenkomsten (DVO). Om deze wensen van de gemeenten in toekomstige samenwerkingsverbanden te waarborgen, willen de BUCHgemeenteraden in vroeg stadium participeren in het proces van de samenwerking.

In deze paragraaf wordt conform artikel 15 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) inzicht verschaft in, en informatie verstrekt over, alle partijen waar de gemeente bestuurlijke en financiële banden mee onderhoudt en de ontwikkelingen die gaande zijn.

Op 3 maart 2014 is de nota Verbonden Partijen door de raad vastgesteld. In deze nota zijn de uitgangspunten opgenomen voor sturing, beheersing en evaluatie van de samenwerkingsverbanden. Ook zijn de rollen van en verantwoordelijkheden van de raad en het college benoemd. Voor meer informatie wordt verwezen naar deze nota.

Definitie verbonden partij? Een verbonden partij is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Wanneer de verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, wordt gesproken over een gemeenschappelijke regeling. De gemeente heeft een bestuurlijk belang wanneer zij door vertegenwoordiging zeggenschap heeft in het bestuur of door stemrecht. De gemeente heeft een financieel belang wanneer aan een verbonden partij een bedrag ter beschikking wordt gesteld, dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij failliet gaat of wanneer de gemeente aansprakelijk is voor een bedrag indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt.

Verbonden partijen gemeente Heiloo In 2020 nam Heiloo deel in 15 verbonden partijen. Op 1 januari 2020 is Heiloo toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling Cocensus. Er is een business case opgesteld waarin 3 scenario's zijn onderzocht en uitgewerkt. Dit heeft geleid tot het advies om alle belastingtaken onder te brengen bij Cocensus.

Instellingen waarmee alleen een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij.

Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) In 2019 heeft de minister een wijziging van de Wgr aangekondigd met als doel: 1. Het versterken van de controle binnen een samenwerkingsverband; 2. Vergroten van de invloed van de gemeenteraad;

Visie en kaders De BUCH-gemeenten willen meer sturen op resultaten van de gemeenschappelijke regelingen en streven, met andere Jaarstukken 2020

79

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

3. Het vergroten van de ruimte om samen te werken conform de lokale opgaven, wensen en cultuur.

gemeente. De ene verbonden partij brengt meer risico’s mee dan een ander, het benodigde toezicht per verbonden partij verschilt daardoor.

Belangrijkste punten uit het in procedure gebrachte wetsvoorstel wijziging Wet gemeenschappelijke Regelingen:

In onderstaand schema is de juridische en financiële informatie van alle verbonden partijen op een rij gezet.



Formaliseren van de actieve informatieplicht van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling, vergelijkbaar met de informatieplicht van het college aan de gemeenteraad, zoals vastgelegd in artikel 169 van de Gemeentewet;  Een gemeenschappelijke adviescommissie: een commissie bestaande uit raadsleden die het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de gemeenschappelijke regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien;  Verruiming van de zienswijzeprocedure. Zienswijzen kunnen behalve in de begrotingscyclus, ook worden ingediend bij het treffen van de regeling en bij voorgenomen besluiten voordat die besluiten zijn genomen;  Gemeenschappelijke regelingen moeten hun ontwerpbegroting 4 weken eerder gereed hebben; Meer mogelijkheden voor de deelnemende gemeenten om per regeling keuzes te maken over de governance en legitimatie.

Verbonden partij

Rechtspersoon

1

Bedrijfsvoeringsorganisatie Openbaar lichaam

9

Werkorganisatie BUCH GGD Hollands Noorden Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Omgevingsdienst Noord Holland-Noord Regionaal historisch centrum Alkmaar Werkvoorzieningsschap Noord Kennemerland Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer Vuilverbrandingsinstallatie ISOB-Raad

10 11

ISOB DECRA

12

Ontwikkelingsbedrijf Noord Holland Noord Bank Nederlandse gemeenten

2 3 4 5 6 7 8

Informatievoorziening en uw kaderstellende rol In het voorjaar 2018 zijn de uitkomsten van de werkgroep informatievoorziening gepresenteerd aan de gemeenteraad en aangenomen. In 2020 is uitvoering gegeven aan deze besluitvorming. Toezicht verbonden partijen Wanneer één of meerdere taken in verbonden partijen op afstand worden gezet, betekent dit het organiseren van toezicht voor uw Jaarstukken 2020

Nr.

13

80

Publiek/ Privaat Publiek

Financiële bijdrage 14.910.000

Publiek

853.000

Openbaar lichaam

Publiek

1.309.000

Openbaar lichaam

Publiek

347.000

Openbaar lichaam

Publiek

105.000

Openbaar lichaam

Publiek

0

Openbaar lichaam

Publiek

29.000

Openbaar lichaam

Publiek

82.000-

Gemeenschappelijk orgaan Stichting Coöperatie met uitgesloten verantwoordelijkheid Naamloze vennootschap Naamloze vennootschap

Publiek

n.v.t.

Privaat Privaat

n.v.t. n.v.t.

Privaat

347.000

Privaat

n.v.t.

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

14

Alliander

15

Cocensus

Naamloze vennootschap Openbaar lichaam

Privaat

n.v.t.

Publiek

338.000

Verdiepende informatie per verbonden partij Op de volgende pagina’s staat van alle verbonden partijen informatie over het doel van de gemeenschappelijke regeling, actuele ontwikkelingen en de bestuurlijke en financiële belangen. Als hulpmiddel bij de financiële gegevens is een verkeerslichtenmodel toegevoegd, waarmee inzichtelijk wordt gemaakt of de ontwikkeling positief, gelijkblijvend of negatief is. Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

Jaarstukken 2020

Stijgt Daalt Daalt Stijgt Daalt Stijgt

Blijft gelijk Blijft gelijk Blijft gelijk Blijft gelijk Blijft gelijk Blijft gelijk

Daalt Stijgt Stijgt Daalt Stijgt Daalt

81

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

Publiekrechtelijke verbonden partijen-gemeenschappelijke regelingen 1. Werkorganisatie BUCH (BUCH) vestigingsplaats Uitgeest

programma Programma 4: Een financieel gezonde gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) De regeling wordt getroffen t.b.v. het bewerkstelligen van een krachtige en professionele uitvoering van de door de gemeente opgedragen taken. De BUCH een kwalitatief hoogwaardige, efficiënte en innovatieve dienstverlening aan de ‘klanten’ van de gemeenten: inwoners, bedrijven en instellingen. Gemeentelijk belang De BUCH draagt bij aan de beleidsdoelstellingen voor een gezonde financiële positie, verantwoorde gemeentelijke lasten en optimale (werk)processen. Deelnemende partijen Gemeente Bergen, Castricum, Heiloo en Uitgeest. Ontwikkelingen (Markt) Het afgelopen jaar was een heel bijzonder en intens jaar, ontwikkelingen waarin de werkorganisatie BUCH te maken kreeg met een wereldwijde pandemie. De dienstverlening aan de burger is echter onverminderd goed gebleven. Er moest plotseling grootschalig digitaal en plaats- en tijdonafhankelijk gewerkt worden. Dat is zonder problemen gelukt. Er zijn vorderingen gemaakt op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. De samenwerking van de 4 gemeenten is door Berenschot geëvalueerd en er is gewerkt aan het verminderen van de kantoorlocaties. Er wordt nog aan gewerkt om meer grip te krijgen op de projectenportefeuille. Financiële Er is in 2020, ondanks de extra uitgaven i.v.m. corona positie € 530.000 minder uitgegeven dan begroot.

Een aantal werkzaamheden is echter nog niet volledig uitgevoerd. Risico's Toepassing aanbestedingsregels externe inhuur; Jaarstukken 2020

soort Werkorganisatie

82

IT-omgeving en ontwikkelingen; Covid-19; Invoering van de rechtmatigheidsverantwoording per 2021; Opvolging van adviezen uit managementletters. Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen bestuur Portefeuillehoud T.J. Romeyn heeft één stem. er en leden M.R. Opdam bestuur Stemverhouding Heiloo 25,00% BUCH 100,00% Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat

2019 €0 €0 € 14.987.000

2020 €0 €0 € 14.910.000

Ontwikkelingen

31-12-2019 €0 € 10.485.000 €0

31-12-2020 €0 € 11.492.000 €0

Ontwikkelingen

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

2. Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) Deelnemende partijen vestigingsplaats Alkmaar

soort Openbaar lichaam

programma Programma 1b: Een sociale en vitale gemeente-Samen-leven

Openbaar belang Het gezamenlijk behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de gezondheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. Bijdrage beleidsdoelstellingen De GGD voert de taken uit die die Wet Publieke Gezondheid opdraagt aan de gemeenten. Ontwikkelingen (Markt) Het jaar 2020 heeft voor de GGD Hollands Noorden ontwikkelingen grotendeels in het teken gestaan van de bestrijding van de Covid-19 pandemie. Zowel organisatorisch als financieel heeft dit enorme impact gehad op de organisatie. Naast de taken in de Covid-19 bestrijding, is het reguliere werk zo veel als mogelijk binnen de maatregelen doorgegaan. In 2020 is gestart met de doorontwikkeling van de jeugdgezondheidszorg en werd de uitvoering van taken op basis van de Wet verplichte GGZ een nieuwe taak. Financiële positie Over 2020 is een positief jaarresultaat behaald van € 221.000. Dit is overwegend incidenteel van aard. De meerkosten als gevolg van de Covid-19 pandemie krijgt de GGD Hollands Noorden volledig vergoed voor het ministerie van VWS. Risico's Naar aanleiding van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek, dat door een aantal deelnemende gemeente in 2020 is uitgevoerd, heeft de GGD het risicomanagement verder ontwikkeld. Periodiek wordt een risicomonitor opgesteld en hierover wordt via de P&C cyclus gerapporteerd.

Jaarstukken 2020

83

Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen bestuur heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente, welke het vertegenwoordigt. Financieel belang

Gemeente Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel Portefeuillehouder Lid AB Stemverhouding Heiloo BUCH

Begroting 2019 Aandelenkapitaal €0 Impuls bijdrage €0 Exploitatiebijdrage € 817.000 Financiële positie Jaarrekening 31-12-2019 Eigen vermogen € 1.600.000 Vreemd vermogen € 15.448.000 Exploitatieresultaat € 1.373.000 * excl. Veilig Thuis en insp. Kinderopvang

E. Beens M.R. Opdam (plv) 4,1% 13,7%

2020 €0 €0 € 853.000

Ontwikkelingen

31-12-2020 € 1.877.000 € 16.875.000 € 221.000

Ontwikkelingen

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

3. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) vestigingsplaats Alkmaar

soort Openbaar lichaam

programma Programma 1d: Een sociale en vitale gemeente-Een veilige gemeente

Openbaar belang Het gezamenlijk behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de veiligheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. Gemeentelijk belang Uitvoeren wettelijke taken uit de Wet veiligheidsregio's, door het organiseren en operationeel hebben van de brandweerzorg, de ambulancezorg, de GHOR, de multidisciplinaire kolom, de meldkamer en het veiligheidshuis. Ontwikkelingen (Markt) Het jaar 2020 was het jaar van de coronacrisis. Sinds ontwikkelingen donderdag 12 maart 2020 is de veiligheidsregio opgeschaald naar GRIP 4. Met deze opschaling werd een groot aantal bevoegdheden van de crisisbeheersing overgedragen aan de voorzitter van de veiligheidsregio. Sinds de uitbraak van het coronavirus werkt de veiligheidsregio nauw samen met de GGD Hollands Noorden, politie-eenheid Noord-Holland, het Openbaar Ministerie, de gemeenten in Noord-Holland Noord, ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen, buurregio’s en het Rijk om de gevolgen van deze pandemie te beperken. Nooit eerder is de veiligheidsregio zo lang opgeschaald geweest naar GRIP 4. De hulpverlening van de meldkamer, ambulancezorg, brandweerzorg, GHOR en het zorg- en veiligheidshuis bleef doorgaan, al kreeg de veiligheidsregio wel te maken met collega’s die uitvielen vanwege het coronavirus.

Brandweercollega’s van team Leren, Innoveren en Kwaliteit brachten het boek ‘Leren van incidenten’ uit met de belangrijkste lessen van de afgelopen vijf jaar en deelden dat ook met verschillende regio’s. Het jaar 2020 eindigde met een bijzondere jaarwisseling namelijk een landelijk vuurwerkverbod. Doel was de spoedeisende hulp te ontlasten door vuurwerkgewonden te voorkomen. Gelukkig werd dit doel, ondanks dat er toch Jaarstukken 2020

84

nog wat vuurwerk de lucht inging, bereikt en bleef het relatief rustig in onze regio tijdens de jaarwisseling. Financiële Het jaarrekeningresultaat over 2020 bedraagt € 3,4 mln positie positief. Hiervan heeft € 0,6 mln betrekking op de ambulancezorg en € 2,8 mln op de overige programma’s. Het voorstel is om het resultaat conform de beleidslijn van het bestuur terug te geven aan de gemeenten. Daarnaast wordt een bedrag van € 451.000 onttrokken aan de algemene reserve en teruggegeven aan de gemeenten, zodat deze op de maximale 2,5% van de lasten komt. Risico's - Brandweervrijwilligers van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst (Europese wet- en regelgeving). - Tekort aan ambulanceverpleegkundigen. - IT-dreigingen (zoals virus en cyberaanval). - Materiële en personele schade bij grote incidenten. Deelnemende partijen Gemeente Alkmaar, Bergen, Castricum, Den-Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen Portefeuillehouder T.J. Romeyn bestuur heeft een aantal Lid AB en DB M.R. Opdam stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de Stemverhouding Heiloo 3,0% gemeente, welke het BUCH 13,4% vertegenwoordigt. Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage

2019 €0 €0 € 1.277.000

2020 €0 €0 € 1.309.000

Ontwikkelingen

Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

31-12-2019 € 5.327.000 € 51.688.000 € 486.000

31-12-2020 € 8.228.000 € 48.257.000 € 3.425.000

Ontwikkelingen

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

4. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Vestigingsplaats Hoorn

soort Programma Gemeenschap- Programma 3: Een leefbare pelijke regeling gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) De regeling wordt getroffen ter ondersteuning van de deelnemers bij de uitvoering van hun taken op het gebied van vergunningsverlening, toezicht en handhaving (landelijke milieu- en Wabotaken), duurzaamheid en de nieuwe omgevingswet. Gemeentelijk belang Voorkomen dan wel beperken van milieueffecten van bedrijfsactiviteiten. Ondersteunen en uitvoeren projecten uit duurzaamheidsbeleid en beleidsvisies. Deelnemende partijen Gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec, Texel en Provincie Noord-Holland Ontwikkelingen (Markt) - De realisatie van de uitvoeringsprogramma’s en ontwikkelingen grote dossiers - zoals stikstof en circulaire economie hebben in 2020 voorop gestaan. De wijze van uitvoering heeft op enkele terreinen in aangepaste vorm moeten plaatsvinden vanwege de coronamaatregelen en het geen doorgang vinden van evenementen. - In 2020 heeft de voorbereiding op de - Omgevingswet per 1 januari 2022 in volle gang plaatsgevonden. - Daarnaast is de VTH Strategie 2021– 2023 op 1 juli 2020 door het algemeen bestuur vastgesteld. Financiële positie

Jaarstukken 2020

gerestitueerd aan de deelnemers naar verhouding van de lumpsum bijdrage milieutaken. Voor Heiloo is dat € 26.509. De Algemene reserve staat op € 339.481. Dit is 2,5% van de lasten en daarmee voldoet dit als weerstandsvermogen aan het gewenste maximum percentage van 2,5%. Risico's De OD heeft last van een vergrijzend personeelsbestand waardoor de bestaande kennis en ervaring op termijn kan verdwijnen. De OD heeft een op verjonging gericht personeelsbeleid waarin o.a. wordt gewerkt met trainees. Bestuurlijk belang Heiloo Elk lid van het algemeen bestuur heeft een vastgesteld aantal stemmen, waarbij de stemverdeling voor de gemeenten is gebaseerd op de combinatie van inwoneraantal en in te brengen budget. Het aantal stemmen voor de Provincie is gebaseerd op het in te brengen budget. Financieel belang Jaarrekening 2019 Aandelenkapitaal Impuls Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

Portefeuillehouder en lid Algemeen Bestuur Stemverhouding Heiloo BUCH

P.J.M. van Diepen M.R. Opdam(plv) 2,0% 10,0%

Ontwikkelingen

€0 €0 € 338.000

2020 €0 €0 € 347.000

31-12-2019 € 3.142.000 € 4.966.000 € 32.000

31-12-2020 € 5.766.000 € 9.443.000 € 1.689.000

Ontwikkelingen

De jaarrekening 2020 sluit met een positief resultaat van € 2.797.454. Een bedrag van € 960.662 wordt 85

Gemeente HEILOO, Raad 21 juni 2021

…

5. Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA)

vestigingsplaats Alkmaar

soort programma Openbaar Programma 1: Een sociale en lichaam vitale gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) Regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis. Het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie van regionaal historische informatie, die actief aan een breed publiek beschikbaar wordt gesteld. Gemeentelijk belang Het laten uitvoeren van de wettelijk verplichte taak tot beheer van het gemeentearchief. Deelnemende partijen De gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Langedijk, Schagen, Texel en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Ontwikkelingen (Markt) ontwikkelingen

De verwachting is dat er na 2022 m.n. door verminderingen van afschrijvingslasten weer begrotingsevenwicht zal ontstaan; Meer activiteiten voor het aansluiten op het e-depot; Toename raadpleging bronnen via internet; Op termijn kostenstijgingen energiemarkt (huisvestingslasten)

Financiële positie

De financiële positie van het Regionaal Archief is goed te noemen. De Algemene Reserve is op het maximale niveau van 2,5% van de lasten en er zijn bestemmingsreserves aanwezig voor de risico’s die worden gelopen. Het resultaat over 2020 is wederom positief.