Bijlage 3 Verkeersparagraaf Zandzoom 2023
Tekst van het document
Zandzoom
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
1
Opdrachtgever
Gemeente Heiloo
Titel rapport
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom
Kenmerk
014320.20230504.R1.06
Datum publicatie
23 november 2023
© Copyright Goudappel BV 23-11-23
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
2
Inhoudsopgave 1. Inleiding
4
2. Verkeersbeleid
7
3. Huidige situatie
11
4. Autonome situatie
17
4.1
Autonome situatie zonder aansluiting A9
18
4.2
Autonome situatie met aansluiting A9
20
5. Plan Zandzoom
23
5.1
Plansituatie zonder aansluiting A9
25
5.2
Plansituatie met aansluiting A9
32
6. Conclusies
39
Bijlage 1 Validatie verkeersmodel
43
Bijlage 2 Uitvoer verkeersmodel
56
Bijlage 3 Raadsbesluit toetswaarden
65
Bijlage 4 Toetsingsresultaten
69
Bijlage 5 Begrippenlijst
85
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
3
1. Inleiding Het gebied Zandzoom ten zuiden van de kern Heiloo is een vrij open en groen ingericht gebied. Het bestaat uit lintbebouwing te midden van weilanden, wat kleinschalige bedrijvigheid en wat clusters van woningen. Dit gebied wordt getransformeerd naar de nieuwe woonwijk 'Zandzoom'. Zandzoom is een toekomstig nieuw, landschappelijk woongebied in Heiloo. De nieuwe ontwikkelingen liggen aan de rand van het bestaand stedelijk gebied. Voor de realisatie van de nieuwbouwwoningen stelt de gemeente Heiloo een bestemmingsplan op. Verkeerskundig onderzoek maakt onderdeel uit van de onderbouwing voor het bestemmingsplan. De gemeente Heiloo heeft Goudappel gevraagd om deze verkeerskundige onderbouwing te verzorgen.
Figuur 1.1: Begrenzing plangebied Het plangebied Zandzoom, betreft het gebied ten zuiden van de kern Heiloo. Het gebied wordt globaal gezien begrensd door de Vennewatersweg, de golfbaan, de gemeentegrens met Castricum en het landelijk gebied. Het bestemmingsplan ‘Zandzoom’ voorziet in de ontwikkeling van 1.273 nieuwe woningen. Dit aantal ligt lager dan het aantal woningen waar het bestemmingsplan Zandzoom 2019 na verwerking van zienswijzen op toezag, omdat
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
4
enkele initiatiefnemers van hun ontwikkelrechten afzien. De meeste (agrarische) bedrijven in het gebied zullen door de woningbouw hun functie verliezen. Leeswijzer Deze rapportage geeft inzicht in de verkeerssituatie en verkeersgevolgen voor de volgende situaties: •
Huidige situatie: Dit betreft de situatie in 2021 (hoofdstuk 3);
•
Autonome situatie: Dit betreft de situatie in 2030 inclusief vaststaande ontwikkelingen (hoofdstuk 4);
•
Plan Zandzoom zonder en met aansluiting A9: Dit betreft de bestemmingsplanontwikkelingen van 1.273 woningen toegevoegd aan de autonome situatie, met als variabele de realisatie van aansluiting A9 (hoofdstuk 5).
Hoewel in het Verkeersbeleid Heiloo 2018-2030 de realisatie van de aansluiting A9 als uitgangspunt is gehanteerd (zie hoofdstuk 2) en de definitieve besluitvorming naar verwachting gelijktijdig plaatsvindt met de bestemmingsplanprocedure voor Zandzoom, is naar aanleiding van de uitspraak1 van de Raad van State van 1 september 2021 in dit rapport rekening gehouden met het scenario dat de realisatie van de aansluiting A9 niet of niet tijdig wordt gerealiseerd. Het uitgangspunt is en blijft – mede gelet op de gemaakte bestuurlijke afspraken – dat de aansluiting A9 wordt gerealiseerd. In dit verband wordt ook opgemerkt dat de besluitvorming over de aansluiting A9 zich in een vergevorderd stadium bevindt, de financiële middelen voor de aansluiting A9 zijn reeds gereserveerd en de verschillende betrokken overheden (gemeenten, provincies en Rijk) hebben zich gecommitteerd aan de realisatie van de aansluiting. Het studiegebied (het gebied waar verkeerseffecten kunnen optreden) bestaat naast de wegen in het plangebied, ook uit de toeleidende wegen (zie figuur 1.2). Voor de beschrijving van de effecten is gebruik gemaakt van het Verkeersmodel regio Noord-Kennemerland 2.0 (zie bijlage 1 voor een uitgebreide toelichting op de verkeerscijfers). Dit model is in 2023 geactualiseerd en heeft als basisjaar 2021 en als zichtjaren 2030 en 2040.
Voor het bestemmingsplanonderzoek zijn het basisjaar 2021 (huidige situatie) en het zichtjaar 2030 (autonome situatie en plansituatie) gehanteerd. Wij achten de verkeersprognoses voor 2030 representatief voor het bestemmingsplanjaar 2033 (het jaar waarin naar verwachting alle woningbouwontwikkelingen gereed en in gebruik zijn).
1
Uitspraak 202002509/1/R1
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
5
Figuur 1.2: Studiegebied lokale verkeerseffecten (plangebied en toeleidende wegen)
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
6
2. Verkeersbeleid Rijk In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), vastgesteld op 13 maart 2012, staan de plannen van de rijksoverheid op het gebied van ruimte en mobiliteit. Het Rijk streeft naar een concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig Nederland. Om dit te bereiken laat het Rijk de ruimtelijke ordening meer over aan de decentrale overheden (provincie en gemeenten) en komt de gebruiker centraal te staan. Ook werkt het Rijk aan eenvoudigere regelgeving. Hierdoor ontstaat ruimte voor regionaal maatwerk. De ontwikkeling van Zandzoom kan door de concentratie van woningen de ruimtelijk- economische structuur van de Metropoolregio Amsterdam versterken (MRA), welke als nationaal belang is aangemerkt in de SVIR. Momenteel wordt door het Rijk gewerkt aan de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) die op termijn de SVIR gaat vervangen. Het Ontwerp Nationale Omgevingsvisie (NOVI) komt voort uit de Omgevingswet, die naar verwachting in 2024 in werking treedt. In deze nieuwe aanpak wordt als uitgangspunt gesteld dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Op deze manier komen we in gebieden tot betere en meer geïntegreerde keuzes. In het NOVI worden vier prioriteiten gesteld voor de langetermijnvisie, waarop het Rijk wil sturen in nationaal belang. •
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;
•
Duurzaam economisch groeipotentieel;
•
Sterke en gezonde steden en regio’s;
•
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
In het Programma Hoogfrequent Spoor (PHS) wordt toegewerkt naar een uitbreiding van de treinfrequentie op het traject Alkmaar - Amsterdam. Uiterlijk in 2028 moeten er 6 treinen per uur, per richting rijden tussen Alkmaar en Amsterdam. Deze treinen gaan allen in de spits stoppen in Heiloo en vormen daarmee een goed alternatief voor (auto)verplaatsingen richting Amsterdam en Alkmaar. Ook krijgen sommige overwegen te maken met extra leeg materieel-ritten als gevolg van het eind januari 2019 genomen PHS-besluit het opstelterrein in Uitgeest niet te gaan realiseren. De frequentere treinbediening heeft ook gevolgen voor de dichtligtijden van de spoorwegovergangen. De spoorwegovergang Vennewatersweg is daarom inmiddels al voorzien van een spoortunnel, zodat de inwoners van Heiloo beschikken over een kruising van het spoor zonder wachttijden. Provincie Noord-Holland is een aantrekkelijke provincie: de vraag naar woningen is groot is en veel bedrijven willen zich hier vestigen. Een goede verbinding tussen de kernen en regio’s met Amsterdam als centrumstad van de MRA is volgens de Omgevingsvisie NH2050 van zeer groot belang. Dit stelt eisen aan de kwaliteit van verbindingen, in capaciteit, vervoersmodaliteit en frequentie. De A9 corridor is voor de regio Noord-Kennemerland daarin de backbone van het systeem.
Stationsomgevingen kunnen aantrekkelijke vestigingslocaties zijn vanwege hun goede bereikbaarheid en hoeveelheid aan voorzieningen. De provincie Noord-Holland wil in de
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
7
Zaancorridor het gebruik van het OV stimuleren door het verblijf op een OV-knooppunt te veraangenamen en de overstap te versoepelen. Station Heiloo heeft de status van forensenknooppunt. Ook werkt de provincie samen met andere regio’s in Noord-Holland aan één groot netwerk van aaneengesloten fietspaden van Den Helder naar de IJmond. De Westerweg is beoogd als regionale doorfietsroute als alternatief voor de route langs de Kennemerstraatweg. Gemeente Het Verkeersbeleid Heiloo 2018 – 2030 houdt waar mogelijk rekening met toekomstige ontwikkelingen en is erop gericht om Heiloo in de toekomst bereikbaar, verkeersveilig, leefbaar en duurzaam te houden. In het Verkeersbeleid Heiloo 2018-2030 is de realisatie van de aansluiting A9 als uitgangspunt gehanteerd. Het wegennet van Heiloo is hiërarchisch ingedeeld in gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. De gebiedsontsluitingswegen zijn de hoofdverbindingen binnen het dorp en zorgen voor de ontsluiting van Heiloo. Daarnaast zijn er erftoegangswegen: dit zijn de wegen die woongebieden ontsluiten waarop de verblijfsfunctie boven de verkeersfunctie staat.
Figuur 2.1: Wegencategorisering Heiloo (bron: Verkeersbeleid 2018-2030, bewerking Goudappel)
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
8
Lopen moet veilig en makkelijk zijn in Heiloo. De gemeente helpt hierbij door oversteken veiliger te maken. De gemeente stimuleert het gebruik van de fiets voor ritten binnen Heiloo door het aanleggen van fietspaden als aanvulling op bestaande fietspadennetwerk, fietsen aangenamer maken door bredere fietspaden met de juiste verharding en voldoende fietsenstallingen, bijvoorbeeld bij het station. De komende jaren verandert het openbaar vervoer. Het aantal treinen per uur neemt toe, waardoor het aantrekkelijker wordt om voor de trein te kiezen. Heiloo speelt hierop in door voor voetgangers en fietsers directe en comfortabele verbindingen te realiseren vanuit de (nieuwe) woonwijken naar OV-voorzieningen. In het verkeersbeleid staat dat het (toekomstig) autoverkeer evenwichtiger moet worden verdeeld over de wegen in Heiloo. Hiervoor zijn uitgangspunten en kaders opgenomen. Het doorgaand verkeer rijdt daarbij zoveel mogelijk op de 50 km/uur-wegen in Heiloo: de gebiedsontsluitingswegen. De woonstraten moeten zoveel mogelijk ontlast worden en een inrichting krijgen die daarbij hoort. Verder is één van de wensen om de verkeersdruk op de Kerkelaan en de Stationsweg te verminderen. In 2022 is de route Kerkelaan - Belieslaan al heringericht en heeft een inrichting gekregen die past bij een erftoegangsweg met maximumsnelheid van 30 km/uur.
De verwachting is dat in 2024 ook de route Stationsweg Zeeweg op vergelijkbare wijze kan worden heringericht, waarbij functie, vormgeving en gebruik beter op elkaar zijn afgestemd. Over de acceptabele hoeveelheid verkeer (toetswaarde) die op de verschillende wegen in Heiloo per dag kan worden afgewikkeld, heeft de gemeenteraad op 28 november 2022 een aanvullend besluit genomen2. De toetswaarden uit dit besluit zijn samengevat in tabel 2.1. Wegencategorisering Verkeersbeleidsplan
Toetswaarde (mvt/etmaal)
Gebiedsontsluitingswegen buiten de kom Kanaalweg, Parallelweg A9, Nieuwe Lagelaan (enkelbaans) Gebiedsontsluitingswegen A Nieuwe Lagelaan (dubbelbaans) Kennemerstraatweg Noord en Zuid Kennemerstraatweg Midden, Vennewatersweg Gebiedsontsluitingswegen B Zeeweg, Belieslaan, De Omloop, Het Malevoort, Ypesteinerlaan, Rosendaal, Kanaalweg De Dors, Ewisweg Erftoegangswegen A Kerkelaan, Stationsweg, Pastoor Muijenweg, Het Zevenhuizen, Westerweg, Willibrordusweg, Heerenweg, Schoollaan, Raadhuisweg Zevenhuizerlaan, Aostastraat
20.000 40.000 20.000 16.000 10.000 8.000
6.000 4.000
Tabel 2.1: Samenvattend overzicht toetswaarden Overschrijding van de toetswaarde is niet direct onoverkomelijk. Bij overschrijding van deze waarden is nader onderzoek noodzakelijk. Bij nader onderzoek wordt een toets op verkeersafwikkeling en op verkeersveiligheid uitgevoerd. Als uit dit nader onderzoek blijkt
2
Afronding Verkeersbeleid, Zaaknr: Z22 091130, Documentnr: D520363 (zie bijlage 3)
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
9
dat de vormgeving en de verkeersintensiteit op elkaar zijn afgestemd, is er sprake van een acceptabel verkeersbeeld. Met de onderbouwing van de toetswaarden voldoet de gemeente Heiloo tevens aan de uitspraak van de Raad van State van 1 september 2021 waarbij specifiek de aanvaardbare verkeersintensiteit op de Stationsweg wordt benoemd. Voor de Stationsweg is de toetswaarde op 6.000 motorvoertuigen per etmaal gesteld, omdat dit aantal nog acceptabel is bij menging van langzaam en gemotoriseerd verkeer binnen hetzelfde wegprofiel. De meest recente officiële publicatie waarin de waarde van 6.000 mvt is benoemd, is de publicatie “Aanbevelingen fiets- en kantstroken” van het CROW-Fietsberaad (Utrecht, december 2015). Het Verkeersbeleid 2018-2030 is op 5 maart 2018 door de gemeenteraad vastgesteld. Op dat moment was er nog geen besluit genomen over een maatregelenpakket om de veranderende en toenemende verkeersstromen in goede banen te kunnen leiden. De gemeenteraad heeft op 28 november 2022 voor de invulling van het maatregelpakket gekozen voor het aanbrengen van een knip in de Kanaalweg tussen de Hooge Venne en de Rosendaal en het instellen van eenrichtingsverkeer op de Willibrordusweg (tussen de Noordergeeststraat en de Kerkelaan). De maatregelen worden gelijktijdig met de realisatie van de aansluiting A9 gerealiseerd.
Aan de hand van parkeernormen wordt het aantal parkeerplaatsen dat in een gebied nodig is bepaald. Een parkeernorm geeft het aantal benodigde parkeerplaatsen per functie. Bij de hantering van parkeernormen hanteert de gemeente een sturend parkeerbeleid en niet een vraagvolgend. Ondanks dat in de gemeente in 2023 nieuw parkeerbeleid is vastgesteld, wordt voor het plan Zandzoom vastgehouden aan het parkeerbeleid uit 2010. De reden hiervoor is dat de uitwerking van de plannen al in een vergevorderd stadium is en vastgelegd is in een aantal anterieure overeenkomsten, waardoor een aanpassing van het aantal parkeerplaatsen niet meer inpasbaar is. Voor het plangebied betekent dit dat de parkeernormen uit de volgende tabel moeten worden aangehouden. Functie
Parkeernorm
Woning (duur)
2,10 parkeerplaats per woning
Woning (middelduur)
1,85 parkeerplaats per woning
Woning (goedkoop)
1,55 parkeerplaats per woning
Tabel 2.2: Vigerende normen voor nieuwbouw in het plangebied Zandzoom
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
10
3. Huidige situatie Het wegennet en het gebruik ervan In dit hoofdstuk is een beschrijving opgenomen van de huidige verkeerssituatie in en rondom het plangebied. Het plangebied en de ligging van de belangrijkste wegen zijn weergegeven in figuur 3.1.
Figuur 3.1: Plangebied Zandzoom Voor alle wegvakken binnen het plangebied zijn verkeersintensiteiten opgenomen in tabel 3.1 op de volgende pagina. Wegvakken buiten het plangebied die in de toekomst door autonome ontwikkelingen of door plan Zandzoom in enige mate meer of minder worden belast, zijn ook opgenomen in het overzicht.
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
11
Meetlocatie
Huidige situatie (2021)
In het plangebied Vennewatersweg, tussen Het Malevoort en Lijnbaan Lijnbaan, nabij aansluiting Vennewatersweg
4.100 200
Westerweg, nabij aansluiting Vennewatersweg
800
Hoogeweg, nabij aansluiting Vennewatersweg
1.400
Kennemerstraatweg, tussen Vennewatersweg en Lagelaan
15.700
Kapellaan, nabij aansluiting Kennemerstraatweg
200
Oosterzijweg, ten noorden van de Lagelaan
200
Rondom het plangebied Vennewatersweg, tussen Lijnbaan en Westerweg
3.900
Vennewatersweg, tussen Kennemerstraatweg en Haagbeuk
7.200
Parallelweg Vennewatersweg
-
Ypesteinerlaan, tussen Nijverheidsweg en Oosterzijweg
3.800
Lagelaan, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg
200
Elders in Heiloo Kerkelaan, tussen Kennemerstraatweg en Heerenweg
7.700
Stationsweg, tussen Kennemerstraatweg en Breedelaan
7.100
Kanaalweg, t.h.v. viaduct A9
6.100
Middenweg t.h.v. de gemeentegrens Alkmaar Ypesteinerlaan-Noord, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg
2.200
Het Malevoort, tussen Het Zevenhuizen en Vennewatersweg
3.600
Kennemerstraatweg t.h.v. gemeentegrens Alkmaar
20.000
Kennemerstraatweg, tussen Frederica's Hof en Kanaalweg
13.200
Rijksweg t.h.v. gemeentegrens Castricum
15.700
Tabel 3.1: Verkeersaantallen huidige situatie Een deel van de Vennewatersweg en een deel van de Kennemerstraatweg liggen binnen het plangebied. Deze wegen zijn gecategoriseerd als gebiedsontsluitingswegen, de hoofdroutes binnen het dorp. De overige wegen in het plangebied zijn erftoegangswegen, die vooral een functie hebben voor de ontsluiting van de aanliggende percelen en voor de afwikkeling van het langzaam verkeer. De verkeersaantallen passen bij een gemengde afwikkeling van gemotoriseerd verkeer en fietsverkeer. Buiten het plangebied liggen op het noordelijk deel van de Kennemerstraatweg ter hoogte van de gemeentegrens met Alkmaar, de verkeersaantallen op het niveau van de toetswaarde van 20.000 mvt/etmaal. Daarbij hoort wel de nuancering dat op het kruispunt met de Van Foreestlaan het verkeer vanaf de zijweg in de avondspits langer dan de duur van de spitsperiode staat te wachten om het kruisingsvlak te passeren (zie ook bijlage 3). Op de Kerkelaan en op de Stationsweg zijn de verkeersaantallen te hoog voor de functie van erftoegangsweg en de vormgeving die daarbij behoort. Tot 6.000 mvt/etmaal is het nog acceptabel dat langzaam en gemotoriseerd verkeer van hetzelfde wegprofiel gebruik maken. Het verkeersbeleid van Heiloo heeft als uitgangspunt dat het (toekomstig) autoverkeer
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
12
evenwichtiger moet worden verdeeld over de wegen in Heiloo, waarbij de verkeersdruk op de Kerkelaan3 en de Stationsweg wordt verminderd. Verkeersafwikkeling Op de erftoegangswegen in het plangebied zijn de verkeersaantallen beperkt van omvang waardoor er sprake is van een adequate verkeersafwikkeling. Op de kruispunten van de Vennewatersweg, Kennemerstraatweg en de Ypesteinerlaan die directe toegang bieden tot het plangebied, is ook sprake van een adequate verkeersafwikkeling (zie bijlage 4). De enkelstrooksrotonde Kennemerstraatweg-Vennewatersweg is centraal gelegen t.o.v. het plangebied en is van belang voor de bereikbaarheid van de verschillende deelgebieden. In de huidige situatie zijn er op de rotonde geen problemen met de verkeersafwikkeling. Openbaar vervoer Heiloo heeft een intercity status. Het station bevindt zich op fietsafstand (minder dan 10 minuten fietsen) van het planbied. In de huidige situatie rijdt twee keer per uur een intercitytrein richting Alkmaar en Amsterdam (de Zaanlijn). Naast de verbinding naar Amsterdam kan er ook gereisd worden richting Haarlem en Alkmaar (de Kennemerlijn). De Kennemerlijn kent in de daluren een bediening met een stoptrein en in de spits rijdt er een spitsintercity die ook stopt in Heiloo. In 2019 (vóór COVID-19) maakten bijna 5.000 in- en uitstappers per dag gebruik van het treinstation.
Figuur 3.1: Invloedsgebied bushaltes langs de Kennemerstraatweg
3
De herinrichting van de Kerkelaan (begin 2022) heeft het effect gehad dat het verkeersaanbod op deze
weg sterk is teruggedrongen tot ruim onder de 6.000 mvt/etmaal (zie ook figuur B1.5 in bijlage 1).
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
13
De Kennemerstraatweg wordt intensief benut door buslijn 167; de lijn tussen station Alkmaar en station Castricum waar 2 keer per uur per richting kan worden gereisd. Het oostelijk deel van de geprojecteerde nieuwbouwwijk wordt daarmee per bus vanaf de haltevoorzieningen Kapellaan en Krommelaan goed ontsloten (invloedsgebied haltes ongeveer 500 meter). Voor het gebied ten westen van de spoorlijn is station Heiloo de meest nabije optie. Aanvullend op de reguliere busverbinding functioneert een OVflex service wanneer er geen reguliere buslijn rijdt. OVflex is een duurzame en flexibele vervoersservice op bestelling. Er is dus geen vaste dienstregeling bij OVflex. Een taxi komt de reiziger op de afgesproken tijd ophalen bij een halte en brengt de passagier zo snel mogelijk naar de gekozen eindhalte. Langzaam verkeer De hoofdroutes van het langzaam verkeer in het plangebied zijn de Vennewatersweg, de Westerweg, de Groeneweg, de Hoogeweg (fietsstraat) de Kennemerstraatweg en de Oosterzijweg.
Figuur 3.2: Fietsstructuur Heiloo (bron: Verkeersbeleid 2018-2030, bewerking Goudappel) De noord-zuid routes via de Westerweg, Hoogeweg en Oosterzijweg vallen grotendeels samen met de historische lintenstructuur in het gebied en vormen een aantrekkelijk alternatief voor de route langs de Kennemerstraatweg. Het aantal oost-west routes in en langs het gebied wordt bepaald door de mogelijkheden om het spoor en de Kennemerstraatweg te kruisen. De kruising van het spoor is mogelijk ter hoogte van de Korte Kapellaan (voetgangerstunnel met fietsgoot) en de Vennewatersweg (spoortunnel voorzien van fietspad en trottoir). Voetgangers zijn voor en na de spoortunnel Vennewatersweg gedwongen gebruik te maken van het fietspad.
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
14
De Kennemerstraatweg vormt een barrière voor fietsers. Alleen ter hoogte van de rotonde Vennewatersweg kan langzaam verkeer in twee etappes oversteken. Bij het kruispunt Kennemerstraatweg met de Kapellaan/Lagelaan is de intensiteit van het gemotoriseerde verkeer zodanig hoog, dat het oversteken van beide rijrichtingen hoge wachttijden met zich meebrengt. Er is sprake van een zeer slechte oversteekbaarheid voor langzaam verkeer. Alleen met een middensteunpunt kan het langzaam verkeer veilig en vlot oversteken. Het kruispunt van de Vennewatersweg met de Groeneweg is met de komst van de spoortunnel een ongelijkvloerse fietsoversteek geworden. De middensteunpunten op de kruispunten van de Westerweg, de Hoogeweg en de Oosterzijweg bieden fietsers en voetgangers de mogelijkheid om in twee fasen de Vennewatersweg en de Ypesteinerlaan over te steken. Bij de voorrangskruispunten zijn de middensteunpunten krap gedimensioneerd (2,0 meter i.p.v. 2,5 meter) en geven de middeneilanden beperkte fysieke afscherming. Verkeersveiligheid Verkeersongevallen worden niet altijd geregistreerd. Daarom is de verkeersonveiligheid niet alleen te staven met objectieve ongevalscijfers. Het accent van de gemeente Heiloo ligt daarom voor de korte termijn meer op het verbeteren van de subjectieve (gevoelsmatige) in plaats van objectieve (feitelijke) verkeersveiligheid.
Natuurlijk blijft de gemeente ook vasthouden aan de landelijk geldende principes van het inrichten van wegen op basis van de wegencategorisering. Een impressie van de locaties van de ongevallen in en rondom het plangebied in de periode 2016 t/m 2019 (periode met een representatief verkeersbeeld voor Covid-19), is weergegeven in onderstaande figuur.
Figuur 3.3: Geregistreerde ongevallen in en rondom het plangebied in de periode 2016 t/m 2019 (brongegevens: ViaStat).
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
15
In de periode 2016 t/m 2019 hebben in het plangebied 7 ongevallen plaatsgevonden. Dit lage aantal geeft aan dat de wegen in het plangebied relatief veilig zijn. Van de 7 ongevallen hebben: • 3 ongevallen plaatsgevonden op de Vennewatersweg, op het wegvak tussen Lijnbaan en Westerweg; • 2 ongevallen plaatsgevonden op de Kennemerstraatweg, op het wegvak tussen de Vennewatersweg en de Hoogelaan; • op zowel de Westerweg als de Kapellaan elk 1 ongeval plaatsgevonden. Bij alle zeven ongevallen was sprake van eenzijdige ongevallen (4 maal een personenauto en 3 maal een bromfiets), waarvan 3 ongevallen met een gewonde. Op de wegen rondom het plangebied wordt meer verkeer afgewikkeld, waardoor de kans op een ongeval hoger ligt. De kans op conflicten is het grootst op de kruispunten: •
Op het voorrangskruispunt Vennewatersweg-Westerweg hebben 4 ongevallen plaatsgevonden, waarvan 1 dodelijk (eenzijdig) ongeval en 1 ongeval met letsel. Bij 2 ongevallen was sprake van een voorrangsconflict tussen gemotoriseerd verkeer en langzaam verkeer;
•
Op het voorrangskruispunt Vennewatersweg-Hogeweg hebben 3 voorrangsongevallen plaatsgevonden, waarvan 1 ongeval met letsel;
•
Op de rotonde Kennemerstraatweg-Vennewatersweg hebben 4 ongevallen plaatsgevonden zonder letsel, waarvan 2 voorrangsongevallen met (snor)fietsers;
•
Op het voorrangskruispunt Kennemerstraatweg-Kapellaan hebben 3 ongevallen plaatsgevonden zonder letsel, waarvan 2 voorrangsongevallen met bromfietsers.
Op de tussenliggende wegvakken hebben voornamelijk eenzijdige ongevallen plaatsgevonden. Op de Vennewatersweg voldoet de vormgeving van de kruispunten niet aan de richtlijnen die vandaag de dag worden gesteld. De krappe middensteunpunten, de 30 km/uurdrempels en de zigzag-strepen voldoen niet aan de basiskenmerken, maar zijn voor het waarborgen van de verkeersveiligheid van fietsers in het verleden bewust als tijdelijke maatregel aangebracht. Reconstructie van de kruispunten is noodzakelijk voor een duurzaam veilige inrichting.
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
16
4. Autonome situatie De autonome ontwikkeling voor het jaar 2030 bevat alle vaststaande ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen in de regio Noord-Kennemerland (zie bijlage 1). De ruimtelijke ontwikkelingen van het Heiloose deel van Zandzoom behoren niet tot de autonome ontwikkelingen. Wel is rekening gehouden met woningbouw in het Limmense deel van Zandzoom (volgens de reeds vastgestelde uitwerkingsplannen binnen de gemeente Castricum). Het aantal treinen per uur neemt toe, waardoor het voor inwoners van Heiloo aantrekkelijker wordt om voor de trein te kiezen als vervoermiddel4. Verder wordt in de autonome situatie uitgegaan van de rotonde Visweg in Limmen en ook de (deels al gerealiseerde) plannen voor de herinrichting van 30 km/uur wegen in Heiloo. Dit betreft (delen van) de Westerweg, Het Zevenhuizen, de Belieslaan, de Kerkelaan, de Stationsweg en de Zeeweg. Daarnaast is de verkeersstructuur op het bedrijventerrein Boekelermeer aangepast door de realisatie van de Olivijnstraat ter vervanging van de route Boekelerdijk. De reconstructie van de Vennewatersweg maakt ook onderdeel uit van de autonome situatie omdat de definitieve besluitvorming wordt verwacht voor de start van de bestemmingsplanprocedure voor Zandzoom. Vandaar dat de reconstructie van de Vennewatersweg voor dit bestemmingsplan onderdeel uitmaakt van de autonome situatie.
Het project Vennewatersweg omvat de reconstructie van de kruispunten Lijnbaan, Westerweg, Hoogeweg, Haagbeuk en rotonde Kennemerstraatweg. De volgende maatregelen worden uitgevoerd: •
Ter hoogte van de Lijnbaan wordt de Vennewatersweg verbreed zodat er ruimte is voor een middengeleider voor afslaand verkeer richting de Lijnbaan en overstekende fietsers.
•
Het kruispunt met de Westerweg wordt aangepast naar een voorrangspleintje, waarbij fietsers aan de westzijde van het voorrangspleintje kunnen oversteken.
•
De Hoogeweg krijgt aan de noordzijde en de zuidzijde van de Vennewatersweg een verschillende ontsluiting. Aan de noordzijde buigt de Hoogeweg via een parallelweg af naar de Liguster. De Liguster sluit met een voorrangsplein aan op de Vennewatersweg, deze is alleen toegankelijk voor gemotoriseerd verkeer. Er komt een parallelweg aan de zuidkant van de Vennewatersweg die het zuidelijk deel van de Hoogeweg verbindt met een nieuw aan te leggen ontsluitingsweg tegenover de Haagbeuk. Fietsers kunnen bij de Hoogeweg niet oversteken en zullen worden omgeleid naar de oversteek bij de Groeneweg of bij de kruising Haagbeuk.
•
Bij de Haagbeuk wordt een voorrangspleintje aangelegd. Daar kunnen fietsers aan de westzijde van het voorrangspleintje oversteken.
•
De enkelstrooksrotonde Kennemerstraatweg wordt gereconstrueerd tot een meerstrooksrotonde. Het verkeer vanaf de zuidkant van de Kennemerstraatweg kan bij dit ontwerp de binnenste strook van de rotonde nemen om linksaf richting de Vennewatersweg te slaan. De buitenste strook is voor verkeer richting Ypesteinerlaan en
4
De toekomstige dienstregeling alsmede de langer dichtligtijden van de gelijkvloerse
spoorwegovergangen, zijn opgenomen in de uitgangspunten van de berekeningen met het Verkeersmodel Noord-Kennemerland 2.0
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
17
de Kennemerstraatweg-Noord. Het fietsverkeer kan oversteken op de west- noord- en oostzijde van de rotonde. Aan de zuidkant van de rotonde is geen oversteekmogelijkheid. Dit heeft te maken met de dubbele toeleidende rijstroken. De overige takken zijn voorzien van één toeleidende rijstrook en één rijstrook voor het afrijdende verkeer. De aansluiting A9 wordt voor het bestemmingsplan Zandzoom als variabele aangehouden, vanwege de uitspraak5 van de Raad van State van 1 september 2021. Daarin wordt gesteld dat in dit onderzoek rekening moet worden gehouden met het scenario dat de realisatie van de aansluiting A9 niet of niet tijdig wordt gerealiseerd. De definitieve besluitvorming over de realisatie van de aansluiting A9 wordt verwacht gedurende de bestemmingsplanprocedure voor Zandzoom, vandaar dat tevens wordt uitgegaan van de situatie met aansluiting A9. Beide scenario’s (zonder en met aansluiting A9) zijn in dit onderzoek uitgewerkt.
4.1
Autonome situatie zonder aansluiting A9
Bij de beschrijvingen en resultaten in deze paragraaf geldt als uitgangspunt dat de aansluiting A9 niet of niet tijdig wordt gerealiseerd. Vanuit het perspectief van bereikbaarheid geniet de ontsluiting van Zandzoom via de Kennemerstraatweg en de Lagelaan naar de A9 de voorkeur. Echter, het bestemmingsplan A9 is nog niet in de fase waarin het door de gemeenteraad kan worden vastgesteld. Daarom wordt, in lijn met de eerdere uitspraak van de Raad van State, het scenario uitgewerkt waarbij er van uit gegaan wordt dat de aansluiting op de A9 er (nog) niet komt. In de analyse worden eventuele knelpunten benoemd. Mitigerende maatregelen zijn relevant in de plansituatie (hoofdstuk 5) en komen dan aan bod. Het wegennet en het gebruik ervan Er is sprake van een toename van verkeer op de Vennewatersweg. Dit is het gevolg van de ruimtelijke ontwikkelingen van Zuiderloo. De resterende 214 woningen van Zuiderloo (zie tabel B1.1 in bijlage 1) zijn in 2030 gerealiseerd en in gebruik genomen en worden via de Liguster en de Haagbeuk ontsloten op de Vennewatersweg. Op de erftoegangswegen ten zuiden van de Vennewatersweg is sprake van een afname van verkeersstromen. Dit heeft vooral te maken met de herinrichting van de Westerweg binnen de kom van Heiloo met een 30 km/uur-regime en de afsluiting van de Hoogeweg.
Deze herinrichting zorgt buiten het plangebied voor een verplaatsing van verkeer naar de Westerweg, Liguster en Kennemerstraatweg. Door de autonome groei van het verkeer wordt het ook elders in Heiloo drukker. Op het noordelijk deel van de Kennemerstraatweg is daardoor sprake van een overschrijding van de toetswaarde. Op de Kerkelaan zijn de verkeersaantallen te hoog voor de functie van erftoegangsweg en de vormgeving die daarbij behoort. Op de Stationsweg is sprake van een toename van verkeer. De verkeersaantallen zijn te hoog voor de functie van erftoegangsweg en de vormgeving die daarbij behoort.
5
Uitspraak 202002509/1/R1
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
18
Huidige situatie (2021)
Autonome situatie zonder aansluiting A9 (2030)
4.100
4.600
Lijnbaan, nabij aansluiting Vennewatersweg
200
100
Westerweg, nabij aansluiting Vennewatersweg
800
600
Meetlocatie In het plangebied Vennewatersweg, tussen Het Malevoort en Lijnbaan
Hoogeweg, nabij aansluiting Vennewatersweg
1.400
-
Kennemerstraatweg, tussen Vennewatersweg en Lagelaan
15.700
17.900
Kapellaan, nabij aansluiting Kennemerstraatweg
200
500
Oosterzijweg, ten noorden van de Lagelaan
200
400
Vennewatersweg, tussen Lijnbaan en Westerweg
3.900
4.600
Vennewatersweg, tussen Kennemerstraatweg en Haagbeuk
7.200
7.700
-
400
Ypesteinerlaan, tussen Nijverheidsweg en Oosterzijweg
3.800
4.200
Lagelaan, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg
200
100
Kerkelaan, tussen Kennemerstraatweg en Heerenweg
7.700
6.600
Stationsweg, tussen Kennemerstraatweg en Breedelaan
7.100
7.500
Kanaalweg, t.h.v. viaduct A9
6.100
6.400
-
-
2.200
2.500
3.600
4.000
Kennemerstraatweg t.h.v. gemeentegrens Alkmaar
20.000
20.900
Kennemerstraatweg, tussen Frederica's Hof en Kanaalweg
13.200
15.500
Rijksweg t.h.v. gemeentegrens Castricum
15.700
17.700
Rondom het plangebied
Parallelweg Vennewatersweg
Elders in Heiloo
Middenweg t.h.v. de gemeentegrens Alkmaar Ypesteinerlaan-Noord, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg Het Malevoort, tussen Het Zevenhuizen en Vennewatersweg
Tabel 4.1: Verkeersaantallen huidige situatie en autonome situatie zonder aansluiting A9 Verkeersafwikkeling In het plangebied is sprake van een adequate verkeersafwikkeling. Op de wegen rondom het plangebied is dit in de autonome situatie ook het geval. De centraal gelegen meerstrooksrotonde Kennemerstraatweg-Vennewatersweg kan het verkeer goed afwikkelen. Dit geldt ook voor de gereconstrueerde kruispunten van de Vennewatersweg met de Lijnbaan, de Westerweg, de Liguster en de Haagbeuk. Op de Ypesteinerlaan is vanwege het beperkte aantal afslagbewegingen ook sprake van een adequate verkeersafwikkeling. Op het voorrangskruispunt Kapellaan-Kennemerstraatweg-Lagelaan is in de maatgevende avondspitsperiode sprake van een redelijke verkeersafwikkeling. Op het noordelijk deel van de Kennemerstraatweg kunnen de kruispunten met de Ring Alkmaar en met de Van Foreestlaan met de vigerende vormgeving het verkeersaanbod vanaf de zijwegen niet verwerken. Bij het verkeerslicht met de Ring Alkmaar ontstaan uitzonderlijk hoge cyclustijden. Waar een cyclustijd van meer dan 120 seconden normaliter als slecht wordt beoordeeld, zijn de cyclustijden in de avondspits 196 seconden. De wachtrij staat voorbij het nabijgelegen kruispunt met de Van Foreestlaan. Boven een cyclustijd van 200
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
19
seconden is de lengte van de wachtrij niet meer te berekenen. Dit is het geval in de ochtendspitsperiode van de autonome situatie. Het kruispunt van de Kennemerstraatweg met de Van Foreestlaan kan met de vigerende vormgeving het verkeersaanbod vanaf de zijweg niet verwerken. Ieder voertuig komende vanaf de zijweg, staat in de avondspits langer te wachten dan de duur van de spitsperiode. Verkeersveiligheid Op de wegen rondom het plangebied wordt het als gevolg van autonome ontwikkelingen drukker dan in de huidige situatie het geval is. Met het pakket aan maatregelen dat is opgenomen in het bestemmingsplan Vennewatersweg, wordt op de kruispunten met de Vennewatersweg een vlotte en veilige afwikkeling van het verkeer gegarandeerd met minder conflicten tussen langzaam verkeer en gemotoriseerd verkeer. Het kruispunt KapellaanKennemerstraatweg-Lagelaan voldoet niet qua verkeersveiligheid. Er is sprake van een zeer slechte oversteekbaarheid. Middensteunpunten voor langzaam verkeer ontbreken. De verkeersstromen van en naar deze delen van het plangebied kunnen niet veilig worden afgewikkeld.
4.2
Autonome situatie met aansluiting A9
Bij de beschrijvingen en resultaten in deze paragraaf geldt als uitgangspunt dat de aansluiting A9 als vaste projectomgeving wordt gezien. In de analyse worden eventuele knelpunten benoemd. Mitigerende maatregelen zijn relevant in de plansituatie (hoofdstuk 5) en komen dan aan bod. Het project aansluiting A9 omvat de realisatie van een half klaverbladaansluiting op de A9 ter hoogte van de Lagelaan, de opwaardering van de Lagelaan en de realisatie van een parallelweg aan de oostzijde van de A9. De westelijke en de oostelijke tak van de aansluiting A9 worden voorzien van een met verkeerslichten geregeld kruispunt. De parallelweg A9 is een 80 km/uur verbinding tussen de nieuw te realiseren aansluiting en de noordelijk gelegen Kanaalweg. Het kruispunt met de Kanaalweg wordt voorzien van een enkelstrooksrotonde. Op het bedrijventerrein Boekelermeer is de Middenweg opengesteld voor gemotoriseerd verkeer.
Figuur 4.1: Onderdelen project aansluiting A9
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
20
De opgewaardeerde Lagelaan wordt ter hoogte van de Oosterzijweg voorzien van een meerstrooksrotonde om de gebieden aan weerszijden te ontsluiten. Tussen de aansluiting A9 en de meerstrooksrotonde geldt een 80 km/uur-regime. Vanaf de rotonde tot de aansluiting met de Kennemerstraatweg is de maximum toegestane snelheid 50 km/uur. De aansluiting van de opgewaardeerde Lagelaan en de Kennemerstraatweg wordt uitgevoerd als een VRI-kruispunt met meerdere opstelstroken per rijrichting. Naast voornoemde maatregelen wordt gelijktijdig met de realisatie van de aansluiting A9 een knip aangebracht in de Kanaalweg en eenrichtingsverkeer ingesteld op de Willibrordusweg (tussen de Noordergeeststraat en de Kerkelaan). Het wegennet en het gebruik ervan De Vennewatersweg gaat fungeren als belangrijke aan- en afvoerroute van A9 gerelateerd verkeer. Over de gehele lengte van de Vennewatersweg is daardoor sprake van een toename van het gemotoriseerde verkeer. De resterende woningen van Zuiderloo zijn in 2030 gerealiseerd en in gebruik genomen en worden via de Liguster en de Haagbeuk ontsloten op de Vennewatersweg. Huidige situatie (2021)
Autonome situatie met aansluiting A9 (2030)
4.100
8.200
Lijnbaan, nabij aansluiting Vennewatersweg
200
100
Westerweg, nabij aansluiting Vennewatersweg
800
600
Meetlocatie In het plangebied Vennewatersweg, tussen Het Malevoort en Lijnbaan
Hoogeweg, nabij aansluiting Vennewatersweg
1.400
-
Kennemerstraatweg, tussen Vennewatersweg en Lagelaan
15.700
18.100
Kapellaan, nabij aansluiting Kennemerstraatweg
200
700
Oosterzijweg, ten noorden van de Lagelaan
200
-
Vennewatersweg, tussen Lijnbaan en Westerweg
3.900
8.200
Vennewatersweg, tussen Kennemerstraatweg en Haagbeuk
7.200
11.400
-
600
Rondom het plangebied
Parallelweg Vennewatersweg Ypesteinerlaan, tussen Nijverheidsweg en Oosterzijweg
3.800
3.600
Lagelaan, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg
200
21.500
Kerkelaan, tussen Kennemerstraatweg en Heerenweg
7.700
5.500
Stationsweg, tussen Kennemerstraatweg en Breedelaan
7.100
6.600
Kanaalweg, t.h.v. viaduct A9
6.100
6.300
-
5.300
2.200
4.800
3.600
6.200
Kennemerstraatweg t.h.v. gemeentegrens Alkmaar
20.000
12.900
Kennemerstraatweg, tussen Frederica's Hof en Kanaalweg
13.200
9.500
Rijksweg t.h.v. gemeentegrens Castricum
15.700
16.800
Elders in Heiloo
Middenweg t.h.v. de gemeentegrens Almaar Ypesteinerlaan-Noord, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg Het Malevoort, tussen Het Zevenhuizen en Vennewatersweg
Tabel 4.2: Verkeersaantallen huidige situatie en autonome situatie met aansluiting A9
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
21
Op de erftoegangswegen ten zuiden van de Vennewatersweg is sprake van een afname van verkeersstromen. Dit heeft vooral te maken met de herinrichting van de Westerweg binnen de kom van Heiloo met een 30 km/uur-regime en de afsluiting van de Hoogeweg. Er is sprake van een duidelijke toename van verkeer op het deel van de Kennemerstraatweg dat in het plangebied Zandzoom ligt. Het zuidelijk deel van de Kennemerstraatweg wordt door de aansluiting op de A9 een belangrijke aanrijroute voor Heiloo. De Oosterzijweg is voorzien van een fysieke afsluiting om gebiedsvreemd verkeer te voorkomen. Alleen de golfbaan maakt voor de ontsluiting gebruik van de nieuwe rotonde met de Lagelaan. Door de realisatie van de aansluiting A9, wordt de Vennewatersweg een belangrijke aan- en afvoerroute van A9 gerelateerd verkeer. De aantallen passen bij de functie van de weg. In het verlengde van de Vennewatersweg is op de Ypesteinerlaan een beperkte afname waarneembaar. Routes naar en door de wijk Ypestein veranderen door de komst van de aansluiting A9, de parallelweg en de knip in de Kanaalweg. Door de realisatie van de aansluiting A9 nemen de verkeersaantallen op de Kennemerstraatweg ten noorden van de rotonde Vennewatersweg af. Dit biedt kansen om kruispunten anders vorm te geven, verkeerslichten beter af te stellen en de oversteekbaarheid van de Kennemerstraatweg te verbeteren.
Op de Kerkelaan is sprake van een afname van verkeer, waardoor de verkeersaantallen passen bij de functie van erftoegangsweg en de vormgeving die daarbij hoort. Alleen ter hoogte van de spoorwegovergang zijn de aantallen nog te hoog. De verkeersdruk op de Stationsweg daalt tot onder het huidige niveau. De verkeersaantallen zijn op één deeltraject (tussen Kennemerstraatweg en Breedelaan) echter nog te hoog voor de functie van erftoegangsweg en de vormgeving die daarbij behoort. Verkeersafwikkeling In het plangebied is sprake van een adequate verkeersafwikkeling. Op de wegen rondom het plangebied is dit in de autonome situatie ook het geval. De centraal gelegen meerstrooksrotonde Kennemerstraatweg-Vennewatersweg kan het verkeer goed afwikkelen. Dit geldt ook voor de gereconstrueerde kruispunten van de Vennewatersweg met de Lijnbaan, de Westerweg, de Liguster en de Haagbeuk. Op de Ypesteinerlaan is vanwege het beperkte aantal afslagbewegingen ook sprake van een adequate verkeersafwikkeling. Het VRI-kruispunt van de Kennemerstraatweg met de Kapellaan/Lagelaan dat in het project aansluiting A9 wordt gerealiseerd, is voorzien van voldoende opstelstroken. Het verkeersaanbod kan adequaat worden verwerkt. Verkeersveiligheid Op de wegen rondom het plangebied wordt het als gevolg van autonome ontwikkelingen drukker dan in de huidige situatie het geval is.
Met het pakket aan maatregelen dat is opgenomen in de projecten Vennewatersweg en aansluiting A9, wordt een vlotte en veilige afwikkeling van het verkeer gegarandeerd met minder conflicten tussen langzaam verkeer en gemotoriseerd verkeer.
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
22
5. Plan Zandzoom Aan de rand van Heiloo, wordt nieuwbouwwijk Zandzoom gerealiseerd. Het gebied van ruim 80 hectare zal 1.273 woningen rijker worden, verdeeld over 5 deelgebieden.
Figuur 5.1: Vijf deelgebieden (Kamers) van Zandzoom-Heiloo met bouwprogramma (bron gemeente, bewerking Goudappel) Ten westen van het spoor (Kamer West) worden 184 woningen gerealiseerd die door de bestaande linten Lijnbaan en Westerweg (zie figuur 5.2) ontsloten worden via de Vennewatersweg. In het centrale gedeelte tussen het spoor en de Kennemerstraatweg worden over twee gebieden verdeeld 727 woningen gerealiseerd (Centrale kamer West en Oost), die door twee nieuwe linten ontsloten worden via de Vennewatersweg. De nieuwe linten sluiten aan op een nieuwe parallelweg langs de Vennewatersweg. Deze nieuwe parallelstructuur takt vervolgens aan bij het kruispunt Haagbeuk waarop ook vanuit Zuiderloo wordt aangesloten op de Vennewatersweg. Door het aanleggen van de nieuwe
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
23
linten worden de bestaande linten ontlast. Uitsluitend enkele incidentele individuele kavels worden op de bestaande linten ontsloten. De Hoogeweg wordt voorzien van een knip zodat het meest zuidelijke gebied (Kamer Zuid) met 182 woningen via de Kapellaan op de Kennemerstraatweg wordt ontsloten. In het zuidelijk deelgebied is eveneens een nieuwe hoofdontsluiting voorzien. Deze heeft een vloeiender verloop en vormt geen lint zoals in de centrale kamers. Het is een verzamelweg waarop de verschillende kleinere woonbuurten in dit deelgebied aantakken. Voor het oostelijke deelgebied met 180 woningen (Kamer Oost) zijn geen nieuwe, hoofdontsluitingen voorzien. In het oostelijk deelgebied worden de afzonderlijke buurten, afhankelijk van de ligging, ontsloten op de Oosterzijweg en de Ypesteinerlaan.
Figuur 5.2: Globale weergave ontsluiting deelgebieden op de hoofdstructuur van Heiloo
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
24
5.1
Plansituatie zonder aansluiting A9
Bij de beschrijvingen en resultaten in deze paragraaf geldt als uitgangspunt dat de aansluiting A9 niet of niet tijdig wordt gerealiseerd. In de analyse worden eventuele knelpunten benoemd. Daarna worden mitigerende maatregelen toegelicht om deze knelpunten op te lossen. Het wegennet en het gebruik ervan Onderstaand overzicht bevat de verkeersaantallen voor alle wegvakken binnen het plangebied en de wegvakken buiten het plangebied die in de toekomst door het plan Zandzoom in enige mate meer of minder worden belast. Daarbij geldt als uitgangspunt dat de aansluiting A9 niet of niet tijdig wordt gerealiseerd. Huidige situatie (2021)
Autonome situatie zonder aansluiting A9 (2030)
Plan Zandzoom zonder aansluiting A9(2030)
4.100
4.600
5.100
200
100
500
Westerweg, nabij aansluiting Vennewatersweg
800
600
1.200
Hoogeweg, nabij aansluiting Vennewatersweg
1.400
-
-
Kennemerstraatweg, tussen Vennewatersweg en Lagelaan
15.700
17.900
20.500
Kapellaan, nabij aansluiting Kennemerstraatweg
200
500
1.600
Oosterzijweg, ten noorden van de Lagelaan
200
400
800
Vennewatersweg, tussen Lijnbaan en Westerweg
3.900
4.600
5.200
Vennewatersweg, tussen Kennemerstraatweg en Haagbeuk
7.200
7.700
11.900
-
400
3.900
3.800
4.200
5.000
200
100
600
Kerkelaan, tussen Kennemerstraatweg en Heerenweg
7.700
6.600
6.700
Stationsweg, tussen Kennemerstraatweg en Breedelaan
7.100
7.500
7.600
Kanaalweg, t.h.v. viaduct A9
6.100
6.400
6.900
-
-
-
2.200
2.500
2.500
3.600
4.000
4.400
Kennemerstraatweg t.h.v. gemeentegrens Alkmaar
20.000
20.900
22.300
Kennemerstraatweg, tussen Frederica's Hof en Kanaalweg
13.200
15.500
17.000
Rijksweg t.h.v. gemeentegrens Castricum
15.700
17.700
20.300
Meetlocatie In het plangebied Vennewatersweg, tussen Het Malevoort en Lijnbaan Lijnbaan, nabij aansluiting Vennewatersweg
Rondom het plangebied
Parallelweg Vennewatersweg Ypesteinerlaan, tussen Nijverheidsweg en Oosterzijweg Lagelaan, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg Elders in Heiloo
Middenweg t.h.v. de gemeentegrens Alkmaar Ypesteinerlaan-Noord, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg Het Malevoort, tussen Het Zevenhuizen en Vennewatersweg
Tabel 5.1: Verkeersaantallen huidige, autonome en plansituatie zonder aansluiting A9
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
25
In het westelijk deelgebied verzorgen de met het nieuwe bestemmingsplan te verbreden Lijnbaan en de Westerweg de ontsluiting van de afzonderlijke buurten. Op de Lijnbaan worden 500 motorvoertuigen per etmaal afgewikkeld en op de Westerweg 1.200; deze aantallen passen bij de erftoegangsfunctie van beide wegen. Het voorrangskruispunt met de Kapellaan-Kennemerstraatweg-Lagelaan verzorgt de ontsluiting van Kamer Zuid en een deel van Kamer Oost. De woningen van Kamer Oost worden ook nog ontsloten via de Ypesteinerlaan. Rondom het plangebied is op de Vennewatersweg de grootste groei waarneembaar. Tussen de Haagbeuk en de Kennemerstraatweg neemt het verkeer met 4.200 motorvoertuigen toe. Dit aantal past bij de gebiedsontsluitingsfunctie van de weg. De parallelweg ten zuiden van de Vennewatersweg, die de verkeersstromen naar de centrale kamers faciliteert, wordt door 3.900 motorvoertuigen per dag gebruikt; dit aantal past bij de erftoegangsfunctie van de weg. Door de realisatie van Zandzoom nemen de verkeersaantallen toe op de Kennemerstraatweg. Overschrijdingen van de toetswaarden die optreden in de autonome situatie op het deel van de Kennemerstraatweg tussen de Nicolaas Beetsweg en de gemeentegrens met Alkmaar, nemen in de plansituatie zonder aansluiting A9 toe.
Nieuwe overschrijdingen ontstaan tussen Frederica’s Hof en Kanaalweg en tussen Vennewatersweg en de gemeentegrens met Castricum. De overschrijdingen van de toetswaarden die in de autonome situatie op de Kerkelaan en de Stationsweg optreden, veranderen door het plan Zandzoom nauwelijks. De verkeersaantallen passen niet bij de functie van erftoegangsweg en de vormgeving die daarbij hoort. Verkeersafwikkeling In het plangebied is sprake van een adequate verkeersafwikkeling. Op de kruispunten met de Vennewatersweg is sprake van een adequate verkeersafwikkeling. Dit geldt ook voor het kruispunt Ypesteinerlaan-Oosterzijweg. Het voorrangskruispunt Kapellaan-Kennemerstraatweg-Lagelaan kan het verkeersaanbod niet verwerken. Verkeer vanuit Kamer Zuid en Kamer Oost kan met de vigerende vormgeving in de avondspits niet worden verwerkt. Op het noordelijk deel van de Kennemerstraatweg kunnen de kruispunten met de Ring Alkmaar, de Van Foreestlaan en de Nicolaas Beetsweg met de vigerende vormgeving het verkeersaanbod niet verwerken. Bij het verkeerslicht met de Ring Alkmaar ontstaan uitzonderlijk hoge cyclustijden. Waar een cyclustijd van meer dan 120 seconden normaliter als slecht wordt beoordeeld, zijn de cyclustijden in beide spitsperioden meer dan 200 seconden. Dit is een verslechtering ten opzichte van de autonome situatie.
Bij de kruispunten van de Kennemerstraatweg met de Van Foreestlaan en de Nicolaas Beetsweg, staat ieder voertuig komende vanaf de zijweg in de avondspits langer te wachten dan de duur van de spitsperiode.
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
26
Verkeersveiligheid Op de wegen rondom het plangebied wordt het als gevolg van autonome ontwikkelingen èn van plan Zandzoom drukker dan in de huidige situatie het geval is. Door de toename van verkeer neemt de kans op conflicten toe tussen voertuigen onderling en tussen langzaam verkeer en gemotoriseerd verkeer (bijvoorbeeld bij het oversteken waarbij de hiaten tussen de voertuigen kleiner worden). De vigerende vormgeving van de toegangen tot het plangebied Zandzoom vanaf de Kennemerstraatweg en de Ypesteinerlaan, voldoen niet aan de eisen die gesteld worden aan een veilige oversteek. Middensteunpunten voor langzaam verkeer ontbreken. De verkeersstromen van en naar deze delen van het plangebied kunnen niet veilig worden afgewikkeld. Reconstructie van de kruispunten is noodzakelijk. OVERSCHRIJDINGEN , KNELPUNTEN EN MITIGERENDE MAATREGELEN In het scenario zonder aansluiting A9 is sprake van overschrijdingen van de toetswaarde op de volgende trajecten: •
Kerkelaan, tussen Jan Boltenhof en Kennemerstraatweg;
•
Stationsweg, tussen Breedelaan en Kennemerstraatweg;
•
Kennemerstraatweg, tussen de gemeentegrens Alkmaar en de Nicolaas Beetsweg;
•
Kennemerstraatweg, tussen Frederica’s Hof en Kanaalweg;
•
Kennemerstraatweg, tussen de Vennewatersweg en de gemeentegrens Castricum.
In het scenario zonder de aansluiting A9 worden door de ontwikkelingen van Zandzoom bestaande knelpunten op het Heiloose wegennet nog meer manifest en ontstaan nieuwe knelpunten. De knelpunten geven aan dat het wegennet van Heiloo niet geheel functioneert zoals het in het Verkeersbeleid 2018-2030 is vastgelegd. Ter voorkoming van negatieve effecten zijn aanvullende mitigerende maatregelen noodzakelijk. Dit zijn maatregelen die nadelige verkeerseffecten kunnen wegnemen of verzachten. Het mitigerende maatregelpakket sorteert voor op de maatregelen die ook in beeld zijn bij de realisatie van de aansluiting A9, namelijk: •
De openstelling van de Middenweg op het bedrijventerrein Boekelermeer.
•
Het aanbrengen van een knip in de Kanaalweg tussen de Hooge Venne en de Rosendaal.
•
Het instellen van eenrichtingsverkeer op de Willibrordusweg (tussen de Noordergeeststraat en de Kerkelaan.
Het mitigerend maatregelpakket bestaat daarnaast uit: •
De reconstructie van het kruispunt Kapellaan-Kennemerstraatweg-Lagelaan tot een voorrangsplein. Fietsers en automobilisten krijgen daardoor de mogelijkheid om veilig in twee etappes over te steken.
•
De reconstructie van het kruispunt Oosterzijweg - Ypesteinerlaan tot een voorrangskruispunt met middengeleiders met een breedte van 3 meter. Fietsers krijgen daardoor de mogelijkheid om veilig in twee etappes over te steken. Autoverkeer vanaf de Ypesteinerlaan heeft dan de beschikking over een opstelmogelijkheid om af te slaan.
Het overzicht op de volgende bladzijde bevat de verkeersaantallen voor alle wegvakken binnen het plangebied en de wegvakken buiten het plangebied die in de toekomst door het plan Zandzoom met mitigerende maatregelen in enige mate meer of minder worden belast.
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
27
Meetlocatie
Huidige situatie (2021)
Autonome situatie zonder aansluiting A9 (2030)
Plan Zandzoom zonder aansluiting A9(2030)
Mitigerend maatregelpakket zonder aansluiting A9 (2030)
4.100
4.600
5.100
5.300
200
100
500
500
800
600
1.200
1.200
1.400
-
-
-
15.700
17.900
20.500
20.600
200
500
1.600
1.600
200
400
800
800
3.900
4.600
5.200
5.400
7.200
7.700
11.900
12.200
-
400
3.900
3.900
3.800
4.200
5.000
5.900
200
100
600
600
7.700
6.600
6.700
6.400
7.100
7.500
7.600
6.700
6.100
6.400
6.900
8.200
-
-
-
6.700
2.200
2.500
2.500
4.700
3.600
4.000
4.400
4.600
20.000
20.900
22.300
20.200
13.200
15.500
17.000
14.900
15.700
17.700
20.300
20.500
In het plangebied Vennewatersweg, tussen Het Malevoort en Lijnbaan Lijnbaan, nabij aansluiting Vennewatersweg Westerweg, nabij aansluiting Vennewatersweg Hoogeweg, nabij aansluiting Vennewatersweg Kennemerstraatweg, tussen Vennewatersweg en Lagelaan Kapellaan, nabij aansluiting Kennemerstraatweg Oosterzijweg, ten noorden van de Lagelaan Rondom het plangebied Vennewatersweg, tussen Lijnbaan en Westerweg Vennewatersweg, tussen Kennemerstraatweg en Haagbeuk Parallelweg Vennewatersweg Ypesteinerlaan, tussen Nijverheidsweg en Oosterzijweg Lagelaan, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg Elders in Heiloo Kerkelaan, tussen Kennemerstraatweg en Heerenweg Stationsweg, tussen Kennemerstraatweg en Breedelaan Kanaalweg, t.h.v. viaduct A9 Middenweg t.h.v. de gemeentegrens Alkmaar Ypesteinerlaan-Noord, tussen Kennemerstraatweg en Oosterzijweg Het Malevoort, tussen Het Zevenhuizen en Vennewatersweg Kennemerstraatweg t.h.v. gemeentegrens Alkmaar Kennemerstraatweg, tussen Frederica's Hof en Kanaalweg Rijksweg t.h.v. gemeentegrens Castricum
Tabel 5.2: Verkeersaantallen huidige, autonome, plansituatie en mitigerende maatregelpakket zonder aansluiting A9 Binnen het plangebied Zandzoom veranderen de verkeersstromen niet of nauwelijks door het mitigerend maatregelpakket. Alleen op de gebiedsontsluitingswegen rondom het plangebied (Vennewatersweg, Kennemerstraatweg en Ypesteinerlaan) is sprake van een
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
28
beperkte toename van verkeer. De aantallen passen bij de functie en vormgeving van deze wegen en overschrijden de toetswaarden niet. De route via de opengestelde Middenweg wordt door 6.700 motorvoertuigen gebruikt. Dit verkeer is voornamelijk afkomstig van de Olivijnstraat en het gedeelte van de Kennemerstraatweg tussen Kanaalweg en de Ring Alkmaar. Binnen Heiloo krijgen vooral de gebiedsontsluitingswegen van de wijk Ypestein te maken met een toename van verkeer. Ondanks de toename van motorvoertuigen blijven de verkeersaantallen op de Rosendaal en Ypesteinerlaan onder de toetswaarden. Ook is er sprake van een adequate verkeersafwikkeling op de voorrangskruispunten RosendaalYpesteinerlaan en Kennemerstraatweg-Ypesteinerlaan Noord. In Limmen kan de nieuwe enkelstrooksrotonde Visweg het extra verkeersaanbod redelijk verwerken. De locaties waar na uitvoering van de mitigerende maatregelen nog sprake is van een overschrijding van de toetswaarde, worden hieronder toegelicht. Kerkelaan Op de Kerkelaan zijn de verkeersaantallen te hoog voor de functie van erftoegangsweg en de vormgeving die daarbij behoort. Menging van langzaam en gemotoriseerd verkeer binnen hetzelfde wegprofiel is niet veilig mogelijk, wat wel het uitgangspunt is geweest bij de in 2022 uitgevoerde herinrichting van de Kerkelaan.
Bij de herinrichting is voorgesorteerd op de komst van de aansluiting A9, waardoor de Vennewatersweg gaat fungeren als belangrijke aan- en afvoerroute van A9 gerelateerd verkeer. Doordat de aansluiting ontbreekt in de autonome situatie en de plansituatie zonder aansluiting A9, wordt de Kerkelaan tijdelijk zwaarder belast door verkeer van en naar het westelijk deel van Heiloo. Op de Kerkelaan rijden minder dan 100 motorvoertuigen per etmaal die gerelateerd zijn aan Zandzoom (zie figuur 5.3). Dit aantal is kleiner dan de onzekerheidsmarge van het verkeersmodel, waarbij het effect op de verkeersveiligheid verkeerskundig niet aantoonbaar is. De overschrijdingen van de toetswaarde die in de autonome situatie en de plansituatie zonder aansluiting A9 op de Kerkelaan optreden, veranderen niet door het mitigerend maatregelpakket. Overschrijdingen van de toetswaarden op de Kerkelaan zijn verkeerskundig niet acceptabel, maar worden niet veroorzaakt of verslechterd door het plan Zandzoom. Op de Stationsweg zijn de verkeersaantallen op één deeltraject (BreedelaanKennemerstraatweg) te hoog voor de functie van erftoegangsweg en de vormgeving die daarbij behoort. De verkeersaantallen in de autonome situatie en plansituatie zonder aansluiting A9 zijn hoger dan de verkeersaantallen die in de huidige situatie over dit deeltraject rijden.
Menging van langzaam en gemotoriseerd verkeer binnen hetzelfde wegprofiel is op dit deeltraject niet veilig mogelijk. De herinrichting van de Stationsweg staat in de planning. Bij de herinrichting wordt voorgesorteerd op de komst van de aansluiting A9. Doordat de aansluiting ontbreekt in de autonome situatie en de plansituatie zonder aansluiting A9, wordt de Stationsweg op één deeltraject tijdelijk zwaarder belast door verkeer van en naar het westelijk deel van Heiloo. Door het mitigerend maatregelpakket daalt de verkeersbelasting op de gehele Stationsweg tot onder het huidige niveau, maar er is
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
29
nog steeds sprake van een overschrijding. Overschrijdingen van de toetswaarden op de Stationsweg zijn verkeerskundig niet acceptabel, maar worden niet veroorzaakt of verslechterd door het plan Zandzoom. Stationsweg
Figuur 5.3: Verkeersstromen gerelateerd aan Zandzoom zonder aansluiting A9 met mitigerende maatregelen (afgerond op 100-tallen) Kennemerstraatweg De overschrijding van de toetswaarde die in de autonome situatie op het noordelijk deel van de Kennemerstraatweg tussen de gemeentegrens Alkmaar en de Nicolaas Beetsweg optreedt, wordt forser door het verkeer gerelateerd aan Zandzoom. Op twee andere deeltrajecten van de Kennemerstraatweg (tussen Frederica’s Hof en Kanaalweg en tussen de Vennewatersweg en de gemeentegrens Castricum) ontstaan nieuwe overschrijdingen als gevolg van verkeer gerelateerd aan Zandzoom. Het mitigerend maatregelpakket zorgt ervoor dat de overschrijding op het noordelijk deel van de Kennemerstraatweg wordt geneutraliseerd. Er is nog steeds sprake van een overschrijding nabij de aansluiting met de Ring Alkmaar. Deze overschrijding is echter lager dan die in de autonome situatie. Bij het verkeerslicht met de Ring Alkmaar ontstaan ook bij het mitigerende maatregelpakketten uitzonderlijk hoge cyclustijden. Waar een cyclustijd van
Verkeersparagraaf bestemmingsplan Zandzoom - 23 november 2023
30
meer dan 120 seconden normaliter als slecht wordt beoordeeld, is de cyclustijd in de avondspits 168 seconden. Dit is beter dan in de autonome situatie en de plansituatie zonder aansluiting A9. De ochtendspits is met een cyclustijd van meer dan 200 seconden vergelijkbaar met de autonome situatie en de plansituatie zonder aansluiting A9. Het kruispunt met de Van Foreestlaan kan met de vigerende vormgeving het verkeersaanbod vanaf de zijwegen niet adequaat verwerken. Waar in de autonome situatie en in de plansituatie zonder aansluiting A9 de gemiddelde verliestijd per voertuig vanaf de zijweg in de avondspits meer is dan de duur van de spitsperiode, ontstaat door het mitigerend maatregelpakket een iets betere verkeersafwikkeling met een gemiddelde verliestijd van circa 45 minuten per voertuig. Er is nog steeds sprake van een slechte verkeersafwikkeling. Voor het kruispunt met de Nicolaas Beetsweg zorgt het mitigerend maatregelpakket voor een goede verkeersafwikkeling Overschrijdingen van de toetswaarden op dit deel van de Kennemerstraatweg zijn verkeerskundig niet acceptabel, maar worden niet veroorzaakt of verslechterd door het plan Zandzoom. Op het deel tussen Kerkelaan en Vennewatersweg is vanwege de gewenste sociale interactie tussen de gebieden aan weerszijden van de Kennemerstraatweg een toetswaarde van 16.000 mvt/etmaal vastgesteld.
Na realisatie van het mitigerende maatregelpakket wordt op de Kennemerstraatweg tussen Kanaalweg en de toegang tot het GGZ-terrein de toetswaarde overschreden met.800 mvt/etmaal. De omvang van de verkeersstromen die worden afgewikkeld via de Kennemerstraatweg vormen een visuele en virtuele barrière, waardoor op dit traject geen sprake meer is van sociale interactie tussen de gebieden aan weerszijden. Voor dit traject is nader onderzoek uitgevoerd naar de verkeersafwikkeling en de verkeersveiligheid. De kruispunten op dit traject zijn voorzien van oversteekvoorzieningen, waardoor er sprake is van een goede oversteekbaarheid. De verkeersafwikkeling ter hoogte van de kruispunten is adequaat. Parkeerwisselingen naar de enkele parkeervakken en opritten van woningen hebben beperkte invloed op de afwikkeling van het langsrijdende verkeer. De vormgeving is toereikend voor de geprognosticeerde stromen gemotoriseerd verkeer. Overschrijding van de toetswaarde op dit deel van de Kennemerstraatweg is vanuit dat oogpunt daarom acceptabel. Op het zuidelijk traject tussen Vennewatersweg en de gemeentegrens met Castricum liggen de verkeersaantallen boven de toetswaarde van 20.000 motorvoertuigen per etmaal. De veiligheid en afwikkelingskwaliteit van het voorrangskruispunt Kapellaan, is bepalend voor deze overschrijding.