Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Jaardocument 2025
Tekst van het document
2025
Jaardocument VRZL
INHOUDSOPGAVE 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.4.1 1.4.2 1.4.3
DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN ............................................................................................. 5 Voorwoord .......................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ........................................................................................................................................... 7 Bestuur ............................................................................................................................................... 7 Deel A – Samenvatting VRZL jaarrekening 2025 ............................................................................ 8 Wie wij zijn en wat ons doel is ............................................................................................................. 8 Economisch beeld ................................................................................................................................ 8 Financiële kengetallen ......................................................................................................................... 9
2 2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.1.6 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.4
DEEL B – JAARVERSLAG ............................................................................................................... 11 Wie wij zijn en wat ons doel is ........................................................................................................ 11 Omvangrijk netwerk ........................................................................................................................... 11 Missie, visie en kernwaarden ............................................................................................................. 11 Doel .................................................................................................................................................... 12 Ons werkgebied ................................................................................................................................. 12 Beleidskader ...................................................................................................................................... 13 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................ 13 Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (inclusief GHOR) ....................................
14 Wie zijn we? ....................................................................................................................................... 14 Waar staan we voor? ......................................................................................................................... 14 Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? ....................................................................................... 14 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................ 23 Programma Brandweerzorg ............................................................................................................ 24 Wie zijn we? ....................................................................................................................................... 24 Waar staan we voor? ......................................................................................................................... 24 Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? ....................................................................................... 24 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................
33 Paragrafen ........................................................................................................................................ 34
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 2/89
2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4 2.4.5 2.4.6 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10
Weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................................................................ 34 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 40 Financiering ....................................................................................................................................... 41 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 42 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 50 Wet open overheid (WOO) ................................................................................................................ 51 Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) ................................................................................................ 52 Oekraïne / Crisis noodopvang asielzoekers .................................................................................. 52 Meerjarenbeleidsplan VRZL 2024-2027 .......................................................................................... 53 Huisvesting bestuurlijke opdracht .................................................................................................
54 Wet gemeenschappelijke regelingen ............................................................................................. 55 Operationele continuïteit ................................................................................................................. 55
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.4.5 3.5 3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.5.4 3.5.5 3.5.6 3.5.7
DEEL C – JAARREKENING ............................................................................................................. 57 Balans (voor resultaatbestemming) ............................................................................................... 58 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................ 60 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................... 61 Toelichting op de balans ................................................................................................................. 62 Vaste activa ....................................................................................................................................... 64 Vlottende activa ................................................................................................................................. 66 Vaste passiva ..................................................................................................................................... 68 Vlottende passiva............................................................................................................................... 73 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen .......................................................................
74 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ......................................................................... 75 Algemeen ........................................................................................................................................... 75 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................. 75 Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding ........................................................................ 76 Programma Brandweerzorg ............................................................................................................... 77 Bedrijfsvoering (overhead) ................................................................................................................. 78 Toevoegingen en onttrekkingen aan voorzieningen .......................................................................... 78 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ................................................................................... 79
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 3/89
3.5.8 3.5.9 3.5.10 3.5.11 3.6 3.7 3.8
Overzicht incidentele baten en lasten per programma ...................................................................... 79 Structureel begrotingssaldo ............................................................................................................... 79 Begrotingsrechtmatigheid .................................................................................................................. 80 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen .................................................................................. 81 Financiële rechtmatigheidsverantwoording Veiligheidsregio Zuid-Limburg ............................. 84 Sisa-verantwoording ....................................................................................................................... 85 Taakvelden ....................................................................................................................................... 87
4 4.1
OVERIGE GEGEVENS ..................................................................................................................... 88 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................................................ 88
5 5.1
BIJLAGE ........................................................................................................................................... 89 Bijdrage gemeenten 2025 ................................................................................................................ 89
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 4/89
1
DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN
1.1 VOORWOORD Wij zijn trots en dankbaar dat we kunnen terugblikken op een jaar waarin we Zuid-Limburg wéér een stukje veiliger hebben gemaakt en gehouden. En dat is de verdienste van onze medewerkers. Omdat zij klaarstonden voor collega’s én de inwoners van onze regio. Het was een uitdagend jaar dat het verdient om op terug te blikken. In deze uitgebreide inleiding op onze jaarstukken wil ik die collega’s graag specifiek benoemen. Natuurlijk is het dan verleidelijk om te beginnen met alle 'bijzondere' dingen die dit jaar op ons pad kwamen. Maar we willen dit keer juist beginnen met alle 'normale' dingen die we gedaan hebben. Want we hebben allemaal ons reguliere werk. En het is o zo belangrijk dat dat werk voortvarend wordt gedaan. Dat is de basis en die moet net zo goed zijn als de hulpverlening op straat. Onbewust wordt dat nog wel een vergeten of als vanzelfsprekend beschouwd. Maar dat is het niet en vergt elke dag opperste inzet. Dus: of je nu met een brandslang in de hand staat, plannen maakt om crises te voorkomen óf werkzaam bent bij één van de ondersteunende diensten: een heel groot dankjewel aan al onze medewerkers voor hun inzet! Een jaar dat letterlijk begon met een nieuw team aan boord. We verwelkomden de mensen van de GHOR. We voelden al vertrouwd en werden vanaf dag 1 ook een échte familie.
Het is mooi om te zien hoe de GHOR z'n eigen plekje binnen C&R heeft, maar tegelijkertijd participeert in de volle omvang van de veiligheidsregio. De samenwerking en afstemming met bijvoorbeeld de adviseurs van Risicobeheersing verloopt al bijna automatisch. En over uitdaging gesproken: wat waren we bijzonder aangenaam verrast dat ons initiatief voor een 'dagklas' opleiding tot brandweermedewerker op zoveel respons kon rekenen. Dat er meer dan 300(!) mensen een baan bij de brandweer ambieerden, is een bevestiging dat ons vak nog altijd bloeit en net zo aansprekend is als in de kinderboeken. Twaalf collega's begonnen in september aan de opleiding en zitten inmiddels met een diploma op zak op die mooie rode auto. We hopen dat zij een mooie carrière bij onze organisatie tegemoet gaan. We hebben dit jaar onder woorden gebracht hoe het DNA van de VRZL-medewerker eruitziet. En dat hebben we samengevat in drie kleine woordjes, met grote betekenis: Ik.Sta.Klaar. Dat is immers de intrinsieke motivatie van al onze mensen. En ook hier geldt weer: niet alleen op de uitruk, maar ook achter de schermen staan dagelijks een heleboel VRZL'ers klaar. Deze campagne is dan ook erg belangrijk bij het aantrekken van nieuwe collega's in welke rol dan ook. En over klaarstaan voor de inwoners gesproken. We stónden er: duizenden uitrukken, groot en klein.
Duizenden grote en kleine handjes hulp aan mensen in nood. Allemaal bijzonder op hun eigen manier en gelukkig liepen ze in veel gevallen af met een glimlach en een groot dankjewel van de getroffenen. Gelukkig deden zich dit jaar maar weinig grootschalige incidenten voor. Maar de vele natuurbranden kostten ook dit jaar weer honderden manuren en de nodige improvisatie. En de instorting van de Wilhelminatoren in Valkenburg bewees dat we onze handen ook niet omdraaien voor de meest onwaarschijnlijke incidenten. Dit jaar hebben we ook enkele hele complexe trajecten afgerond, die zich achter de schermen afspelen maar ontzettend belangrijk zijn voor het soepel functioneren van onze organisatie. Zo is een lang gekoesterde wens in vervulling gegaan om eindelijk allemaal in dezelfde netwerkomgeving te kunnen werken. De overgang naar VRZL Online was zeer ingrijpend, maar dankzij het zorgvuldig doorlopen proces is de overgang zonder écht grote problemen verlopen. Al vraagt de afhandeling ook in 2026 nog aandacht. Nog zo'n megaklus: de inrichting van AFAS. Ook hier is door vele collega's ontiegelijk veel werk verzet. We zijn er nog niet helemaal, dus ook komend jaar wordt er verder gewerkt aan het vervolmaken van alle functionaliteiten. Maar zowel in financieel opzicht als voor de personeel gerelateerde zaken zijn we up to date met onze systemen.
Sinds dit jaar staan we er met z'n allen mooi op. Letterlijk. De nieuwe operationele uniformen en uitrukpakken zijn inmiddels in ieders bezit. Ook deze uitlevering was een klus van jewelste voor ons Servicecentrum Kleding in Kerkrade. Maar het resultaat mag er zijn! Alle operationele medewerkers (ook de piketfuncties) zijn voorzien van moderne beschermende kleding. En we stonden er zeker mooi op tijdens het Brandweer Event, het tweedaagse landelijke brandweercongres dat dit jaar voor het eerst in onze regio werd georganiseerd. Onze organisatie heeft een geweldig mooi visitekaartje afgeleverd. De collega's uit alle delen van het land maakten kennis met onze gastvrijheid en de specifieke uitdagingen die een grensregio met zich meebrengt voor de hulpverlening. Ook konden we als regio laten zien op welke thema's we vooroplopen. Denk daarbij aan de samenwerking met de waterpartners, het verbeteren van de brandweerpiketten en EMRIC.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 5/89
Met 1200 aanwezigen was het evenement voor het eerst in de historie uitverkocht. Dat is natuurlijk een mooie mijlpaal. En nog leuker: we worden nu, maanden later, nog altijd gecomplimenteerd over de voortreffelijke organisatie, die mede in handen was van onze regio. Iedereen moet zich prettig voelen bij VRZL. Dit jaar hebben we zeer uitgebreid stilgestaan bij het thema 'mentale veerkracht', met sessies voor álle collega's door expert Michael Kortekaas (foto beneden). Hij leerde ons dat je alleen kunt presteren als je af en toe ook doet aan 'recovery'. En de gevaren als je dat niet doet: dan zou je zomaar in de survivalstand terecht kunnen komen, of erger nog: burn-out klachten krijgen. Het doet ons oprecht deugd dat onder andere zaken als herstel na een inzet, mentale en fysieke belasting, slaaphygiëne, werk-privébalans en PTSS bespreekbaar zijn geworden. Dat we beter kunnen omkijken naar onszelf én onze collega. We hopen dat de praktische tips leiden tot het voeren van het goede gesprek, bewustwording en in sommige gevallen zelfs tot een stukje gedragsverandering. Mentale veerkracht vormt ook de basis van een brede discussie over het verbeteren van onze piketsystemen en andere structuuraanpassingen. Dit thema blijft ook de komende jaren prominent op ons netvlies. Door een gezond lichaam en geest blijven we operationeel.
Het afgelopen jaar hebben we ook nadrukkelijk gekeken hoe we 72 uur operationeel blijven als vitale voorzieningen uitvallen. Grootschalige en langdurige uitval van de stroomvoorziening zou zomaar eens realiteit kunnen worden en vraagt om rigoureuze maatregelen om de hulpverlening te kunnen blijven garanderen. Vanuit alle geledingen van onze organisatie is ontzettend hard ingezet om onze kritische processen in kaart te brengen, knelpunten te signaleren en oplossingen te bedenken. Inmiddels is de laatste kazerne voorzien van noodstroom, hebben we voldoende brandstof binnen handbereik en werken we aan alternatieve vormen van communicatie. We zijn in zo'n situatie ook afhankelijk van de medewerkers van de veiligheidsregio. We hebben aandacht gevraagd voor een goeie persoonlijke voorbereiding: schaf een noodpakket aan, stel een noodplan op met je naasten en wijs je omgeving erop om zich ook voor te bereiden. Dat laatste is misschien niet het leukste gespreksonderwerp maar wel het meest waardevolle. En ook noodzakelijk, want je draagt er op die manier aan bij dat je familie en vrienden beter voorbereid zijn op een crisissituatie. De landelijke Denk Vooruit-campagne om mensen te wijzen op het belang van een goeie voorbereiding, wordt ook in onze regio door vertaald. Samen met de gemeentes moedigen we inwoners aan om vooruit te denken.
En dan vertellen we ook gelijk over de Zuidlimburgveilig-app, die we in het voorjaar hebben gelanceerd. Je ontvangt dan niet alleen pushmeldingen bij incidenten in je directe omgeving, maar je vindt er ook waardevolle tips om je voor te bereiden op allerlei verschillende soorten crises. En ook bijzonder: de P2000-meldingen zijn zichtbaar en je kunt noodberichten uit de Euregio raadplegen. De app staat al bij tienduizenden ZuidLimburgers op de telefoon en wordt aanbevolen door de zestien burgemeesters uit onze regio. Wat gaat 2026 ons brengen? Tja, als we dat eens wisten... Het mooie van ons vak is dat het zo onvoorspelbaar is en we 's ochtends dus niet weten hoe onze dag er vandaag uit zal zien. Maar een paar dingen zien we wel al aankomen. Hierboven hebben we het al gehad over vernieuwingen in kazernes en werkplekken, en aanpassingen in diverse brandweerpiketten. De vele projecten die dit jaar zijn vormgegeven, zullen komend jaar tot uitvoering komen. En niet te vergeten: we krijgen een Risk Factory! Dé plek waar we scholieren aan den lijve laten ondervinden welke gevaren de hedendaagse maatschappij kent. We zijn bijzonder trots dat ons bestuur zeer recent heeft ingestemd met de conclusies uit het haalbaarheidsonderzoek. Léon Houben Directeur/ commandant Veiligheidsregio Zuid-Limburg.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 6/89
1.2 LEESWIJZER Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) blikt in deze jaarrekening terug op wat is uitgevoerd in 2025 en de daarvoor ingezette middelen. Onze jaarrekening bestaat uit drie delen. In het eerste deel (deel A) is een managementsamenvatting te vinden. Daarin geven we een beeld wat de Veiligheidsregio doet en bieden we een overzicht van de inkomsten en uitgaven en andere financiële kerngetallen. In het tweede deel (deel B) is het complete jaarverslag te vinden met verantwoording per programma en in het derde deel (deel C) is de financiële jaarrekening opgenomen. De toelichting wie verantwoordelijk is voor het opstellen van deze stukken, is al te lezen onder hoofdstuk 1.3: ‘bestuur’.
1.3 BESTUUR VRZL is een verplichte gemeenschappelijke regeling die de gemeenten in Zuid-Limburg in stand houden. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarstukken. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen ervan. Het dagelijks bestuur is (per 31 december 2025) als volgt samengesteld: Naam De heer W.A.G. Hillenaar
Gemeente Maastricht
Functie Voorzitter Plaatsvervangend voorzitter
De heer J.Th.C.M. Verheijen
Sittard-Geleen
De heer R. Wever
Heerlen
Mevrouw T.P. Dassen - Housen Mevrouw M.H.M. Leurs - Mordang
Kerkrade Stein
Portefeuille Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Portefeuille Financiën en Personeel Portefeuille Brandweer Portefeuille GHOR
Het algemeen bestuur is (per 31 december 2025) als volgt samengesteld: Naam Mevrouw C. van Basten - Boddin De heer E. Geurts Mevrouw W.J.F. van der Rijt - van der Kruis De heer A. Krijnen Mevrouw N.H.C. Ramaekers - Rutjens De heer R. Wever Mevrouw T.P. Dassen - Housen De heer R. de Boer De heer W.A.G. Hillenaar De heer J.M.L. Niederer (waarnemend) Mevrouw S.C.J. Scheepers De heer J.Th.C.M. Verheijen Mevrouw M.H.M. Leurs - Mordang De heer H.M.H. Leunessen De heer D.M.M.T. Prevoo De heer D.P.W. Joppe
Gemeente Beek Beekdaelen Brunssum Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Meerssen Simpelveld Sittard-Geleen Stein Vaals Valkenburg a/d Geul Voerendaal
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
Functie Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Voorzitter Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid
pagina 7/89
1.4 DEEL A – SAMENVATTING VRZL JAARREKENING 2025 De jaarrekening VRZL 2025 in het kort: 1.4.1 Wie wij zijn en wat ons doel is Wij zijn Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. In de periode 2010-2023 hebben we ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende (lokale) brandweerorganisaties naar één veiligheidsregio. Op basis van de wettelijke gemeenschappelijke regeling is elke gemeente van de regio deelnemer en daarmee onderdeel van de VRZL. De organisatiestructuur bestaat uit twee primaire programma’s: Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg. Ondersteunend daaraan opereert het programma Bedrijfsvoering, waar ook een behoorlijke taak ligt, omdat de organisatie nauw verbonden is met het brede netwerk van burgers, bedrijven en instellingen. Omvangrijk netwerk Wij werken samen met de 16 gemeenten, de Politie Eenheid Limburg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), het Openbaar Ministerie (OM), provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij), Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot (waaronder Sitech).
Maar denk ook aan partijen als het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het Euregionale grensgebied (EMRIC). Missie, visie en kernwaarden We maken en houden Zuid-Limburg zo veilig mogelijk. Dat is onze missie. Om deze missie te volbrengen moeten we de (toekomstige) risico’s in onze regio kennen en daarop voorbereid zijn. Paraat zijn en slagkracht leveren. Dat doen we samen met burgers, bedrijven en instellingen. ‘Samen veilig’ is dan ook onze pay-off. We kunnen onze missie en visie alleen waarmaken met een professionele, vitale en wendbare organisatie. En met vakbekwame, initiatiefrijke teamplayers die lef tonen (onze kernwaarden). 1.4.2 Economisch beeld Ook in 2025 hebben we als VRZL onze bijdrage geleverd aan de twee doorlopende crises, de opvang ontheemden Oekraïne ten gevolge van de Oekraïne-crisis en de crisisnoodopvang asielzoekers (CNO). Oekraïne-crisis In 2025 is de administratieve inspanning om de afhandeling van de Oekraïne-crisis mogelijk te maken gecontinueerd. Declaraties, facturen en aangegane verplichtingen om de opvang in welke vorm dan ook mogelijk te maken, legden een behoorlijke claim op de eigen capaciteit en vroegen om een hoge inzet van middelen.
Door het ministerie van Justitie en Veiligheid is hiertoe onder meer een voorschot verstrekt en de meerkosten worden conform landelijk beleid gedeclareerd op basis van de vastgestelde en goedkeurende accountantsverklaring vóór 15 juli 2026. Met name de teams binnen bedrijfsvoering hebben extra inspanningen geleverd om de enorme stroom aan facturen, contracten, aangegane verplichtingen te matchen, te controleren, te verwerken en te declareren. Daarnaast heeft een team onder aanvoering van een projectleider de inhoudelijke zaken en processen begeleid en de diverse locaties (ook voor crisisnoodopvang) in de lucht gehouden. Dat betekent dat er in 2025 locaties voor opvang van ontheemde Oekraïners geëxploiteerd zijn in de gemeenten Cadier en Keer, Kerkrade, Ubach over Worms en Berg en Terblijt. Crisisnoodopvang Asielzoekers Dit geldt ook voor de crisisnoodopvang asielzoekers (CNO). Vanwege de hoge instroom van asielzoekers is er een voortdurende hogere vraag ontstaan naar opvanglocaties. VRZL heeft dit gecoördineerd namens de deelnemende gemeenten en dit heeft een extra claim gelegd op de eigen capaciteit en ging gepaard met hoge kosten. Deze kosten worden maandelijks afgerekend met en vergoed door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). In 2025 is de CNO-locatie in Voerendaal tot halverwege het jaar in bedrijf geweest en daarna conform afspraak beëindigd.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 8/89
In samenwerking met de gemeente Simpelveld is het opvangcentrum ten behoeve van CNO gecontinueerd. Deze locatie is voor een periode van 2 jaar ingericht en zal conform afspraak in 2026 beëindigd worden. In 2025 is daarnaast in samenwerking met de gemeente Vaals een nieuwe locatie geopend Dat betekent dat er in 2025 locaties voor CNO geëxploiteerd zijn in de gemeenten Simpelveld, Stein, Vaals en Voerendaal. 1.4.3 Financiële kengetallen Algemene dekkingsmiddelen: (bedragen x € 1.000) (zie hoofdstuk 3.5.2) Algemene dekkingsmiddelen
Rekening 2024 Begroting 2025 Begroting 2025 Rekening 2025 voor wijziging na wijziging
Baten Bijdrage gemeenten
52.733
54.233
55.193
55.193
Bijdrage gemeenten (FLO)
2.127
2.209
2.242
2.242
Bijdrage Rijk (BDuR)
7.234
7.000
7.750
7.754
Bijdrage Rijk (BDuR) extra gelden
1.687
2.139
2.271
2.273
Totaal
63.781
65.581
67.456
67.462
Weerstandsvermogen VRZL: (zie hoofdstuk 2.4.1.5) Op 31 december 2025 is de weerstandcapaciteit als volgt (bedragen x € 1.000): Omschrijving
31 december 2025
Algemene reserve
2.550
Totaal weerstandscapaciteit
2.550
Omschrijving Weerstandsvermogen
31 december 2025 0,66
Op grond van dit cijfer is de conclusie dat het geraamde weerstandsvermogen voor de Veiligheidsregio als geheel onvoldoende is.
Structureel begrotingssaldo: (zie hoofdstuk 3.5.10)
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 9/89
Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Omschrijving (x € 1.000) Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming
2021 -1.036 916 -120
2022 -255 -147 -402
2023 2.950 -1.010 1.940
2024 4.043 -3.411 632
2025 5.722 -3.224 2.498
Incidentele storting voorziening FLO Incidentele vrijval voorziening Maastricht Zuid Incidentele vrijval voorziening Frictiekosten VPT Eenmalige uitkering CAO Incidente storting voorziening groot onderhoud panden Hoogwaterramp Onvoorzien Incidentele dekking overhead en coördinatie opvang vluchtelingen 2022 Incidentele dekking overhead en coördinatie opvang vluchtelingen 2023 Incidentele dekking overhead en coördinatie opvang vluchtelingen 2024 Incidentele dekking overhead en coördinatie opvang vluchtelingen 2025 Rente schatkistbankieren Incidentele onttrekking reserve sociaal plan Incidentele onttrekking reserve frictiekosten Incidentele onttrekking reserve schattingswijziging Incidentele onttrekking reserve uitgestelde activiteiten COVID-19 Incidentele onttrekking reserve doorontwikkeling VB Incidentele onttrekking reserve operationele continuïteit Incidentele onttrekking reserve toekomstbestendige huisvesting Incidentele onttrekking reserve dagklas beroepsmedewerkers Incidentele stortingen ingroeireserve kapitaallasten Incidentele storting dagklas beroepsmedewerkers Incidentele storting toekomstbestendige huisvesting Incidentele storting PTSS Incidentele storting operationele continuïteit
-1.000 191 90 -
-
-686 -682 335 99 514 82 195 -300 -
-900 -196 1.290 3.150 484 265 250 25 -750 -
-1.500 5.248 286 -1.250 -1.200 -
4.740 119 375 239 -952 -650 -1.000
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
379
-443
3.618
1.584
2.871
Structureel begrotingssaldo
-499
41
-1.678
-952
-373
35 547 255 261 -
Het structureel begrotingssaldo 2025 is € 373.000 negatief (2024: € 952.000 negatief).
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 10/89
2
DEEL B – JAARVERSLAG
In dit deel volgt een verantwoording van de programma’s Crisisbeheersing & Rampenbestrijding, Brandweerzorg en Bedrijfsvoering waarin we ook toelichten wat ze doen en waar ze naartoe werken. We beginnen onze toelichting echter op concernniveau.
2.1 WIE WIJ ZIJN EN WAT ONS DOEL IS Wij zijn Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. In de periode 2010-2023 hebben we ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende (lokale) brandweerorganisaties naar één veiligheidsregio. Op basis van de gemeenschappelijke regeling is elke gemeente van de regio deelnemer en daarmee onderdeel van VRZL. De organisatiestructuur bestaat uit twee primaire programma’s: dat van Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en dat van Brandweerzorg. Ondersteunend daaraan opereert de tak Bedrijfsvoering, waar ook een behoorlijke taak ligt, omdat de organisatie nauw verbonden is met het brede netwerk van burgers, bedrijven en instellingen.
2.1.1 Omvangrijk netwerk Wij werken samen met de 16 gemeenten, de Politie Eenheid Limburg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), het Openbaar Ministerie (OM), de provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij), Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot (waaronder Sitech). Maar denk ook aan partijen als het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het euregionale grensgebied. 2.1.2 Missie, visie en kernwaarden We maken en houden Zuid-Limburg zo veilig mogelijk. Dat is onze missie. Om deze missie te volbrengen moeten we de (toekomstige) risico’s in onze regio kennen en daarop voorbereid zijn. Paraat zijn en slagkracht leveren. Dat doen we samen met burgers, bedrijven en instellingen. ‘Samen veilig’ is dan ook onze pay-off. We kunnen onze missie en visie alleen waarmaken met een professionele, vitale en wendbare organisatie, en met vakbekwame, initiatiefrijke teamplayers die lef tonen (onze kernwaarden).
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 11/89
2.1.3 Doel VRZL is ingericht om de zorg voor openbare veiligheid in de regio te organiseren. Burgers, bedrijven en instellingen verwachten dat wij er voor ze zijn met advies en hulp waar nodig. Samen met onze partners:
dragen we (pro)actief bij aan de veiligheid in de regio. We brengen risico's in kaart en treffen voorbereidingen op maat; geven we adviezen om daar waar mogelijk onveiligheid te voorkomen en te beperken; bestrijden we incidenten en crises als ze zich toch voordoen. We treden effectief op tijdens een ramp om schade te beperken; beogen we leed en schade zo veel mogelijk te beperken en helpen we verstoringen van het openbare leven zo snel mogelijk te herstellen. We zetten in op slachtofferhulp, nazorg en herstel van materiële schade.
2.1.4 Ons werkgebied Het werkgebied van VRZL is een compact verstedelijkt gebied van circa 650 km2. Buiten de economisch bijzonder waardevolle clustering in onder meer chemie en health en unieke kansen voor versterking van de regio spelen er, door de geografische ligging van Zuid-Limburg, specifieke opgaven. Voor deze regio, die uiterst excentrisch ligt binnen Nederland (ruim 200 km grenslengte en op het smalste deel met 6 km verbonden aan de rest van Nederland), geldt dat in bijzondere mate. Met ongeveer 594.000 inwoners ligt Zuid-Limburg centraal in de Euregio Maas-Rijn. Er zijn binnen VRZL grote industrieën met specifieke veiligheidsrisico’s, zoals chemische industrie en de luchthaven Maastricht-Aachen Airport en we monitoren overstromingsrisico’s door rivieren en het bekenstelsel. Met name in de zomermaanden ontvangen we daarnaast veel toeristen, die zowel in de stedelijke als de landelijke gebieden verblijven.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 12/89
2.1.5 Beleidskader Voor het functioneren van de organisatie binnen de bestuurlijk juridische context van een gemeenschappelijke regeling is een scala aan wettelijke regelgeving en bestuurlijke afspraken van toepassing. Belangrijke elementen daarin zijn bijvoorbeeld:
Gemeenschappelijke regeling VRZL Organisatieverordening Financiële verordening Controleverordening Treasury statuut Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 VRZL Regionaal Crisisplan Regionaal Risicoprofiel Diverse rampbestrijdingsplannen voor specifieke categorieën objecten Bestuurlijke dialoog Brandweerzorg
2.1.6 Wat heeft het gekost? Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Veiligheidsregio Zuid-Limburg (totaal)
Rekening 2024 Begroting 2025 Begroting 2025 voor wijziging na wijziging
Rekening 2025
Baten Lasten
114.361 89.604
68.631 52.145
107.166 82.252
142.850 117.645
Overhead Onvoorzien Totaal
13.548 13.548
13.950 10 13.960
14.535 14.535
15.312 15.312
Mutatie voorzieningen
7.166
2.990
3.623
4.171
Dotatie reserves Onttrekking reserves Mutatie reserves
6.866 3.455 3.411
4.505 4.969 -464
8.627 4.895 3.732
8.627 5.403 3.224
632
-
3.024
2.498
Resultaat
Voor de toelichting op de cijfers verwijzen wij naar deel C - Jaarrekening.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 13/89
2.2 PROGRAMMA CRISISBEHEERSING EN RAMPENBESTRIJDING (INCLUSIEF GHOR) 2.2.1 Wie zijn we? Het programma crisisbeheersing & rampenbestrijding (C&R) omvat alle activiteiten die gericht zijn op de voorbereiding op mogelijke crises en rampen, zoals gedefinieerd in de Wet veiligheidsregio’s. Het gaat om inzicht in en de beheersing van risico’s (volgen, voorkomen, beperken) en de gezamenlijke multidisciplinaire voorbereiding op mogelijke incidenten. Hierbij wordt het begrip “incident” breed opgevat. Het gaat niet alleen om het incident zelf maar ook om de dreiging ervan of de aankondiging van een gebeurtenis. Het kan ook gaan om incidenten of verstoringen die op zichzelf geen ramp of crisis zijn maar die (mogelijk) de openbare orde en veiligheid bedreigen zoals thema’s die grote maatschappelijke onrust tot gevolg kunnen hebben. Sinds 1-1-2025 omvat dit programma ook de GHOR die in dit deel van de jaarrekening verantwoord wordt. Het programma omvat de volgende clusters van activiteiten:
Informatiemanagement (IM) Operationele Informatievoorziening (OIV); Multidisciplinaire Operationele Voorbereiding (MOV); Multidisciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen (MOTO); Crisiscommunicatie; Bevolkingszorg (inclusief evenementen en multidisciplinaire risicobeheersing); Ketencontinuïteit van Zorg; Opleiden, trainen en Oefenen; Piketfunctionarissen; Evenementenadvisering; Crisisbeheersing; Informatiemanagement; Kwaliteitszorg/planning & control; Evaluatie en maatregelen; Advies Openbare Ruimte; Kwaliteitszorg; EMRIC.
2.2.2 Waar staan we voor? Wij inventariseren de grootschalige risico’s in onze veiligheidsregio en in een straal daaromheen. Als wij onze risico’s kennen kunnen we ons daarop voorbereiden. Wij staan voor een adequate voorbereiding en coördinatie van crisisbeheersing en rampenbestrijding binnen het gebied Zuid-Limburg en voor het leveren van een adequate bijdrage op bijstandsaanvragen van andere omliggende regio’s, ook in het buitenland (EMRIC). Dat houdt onder meer in de coördinatie, afstemming, facilitering, regievoering, en het stimuleren van multidisciplinaire samenwerking. Met een goede invulling van de voorbereiding en coördinatie kan de veiligheidsregio haar regie- en netwerkfunctie waarmaken. Daarbij wordt ook ingezet op participatie van burgers (zelfredzaamheid), ondernemers (veerkracht) en instellingen. Wij doen dat door een adequate uitvoering van onder meer risicobeheersing, communicatie en informatiemanagement. Een goed kwaliteitszorgsysteem maakt dat we daarin monitoren en verbeteren waar het kan. Binnen bevolkingszorg komen de gemeentelijke activiteiten en taken in het kader van de Wet Veiligheidsregio’s samen. Het is de ambitie van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten om zowel in voorbereiding als uitvoering gezamenlijk op te trekken. De voorbereidende “koude” taken worden door het programma C&R samen met de gemeenten en partners vormgegeven.
Voor de uitvoering van de “warme” taken stellen de gemeenten net zoals de overige interne partners brandweer, Politie en GHOR conform de samenwerkingsovereenkomst capaciteit in de vorm van medewerkers in piketten beschikbaar ten behoeve van de GRIP-opschaling. 2.2.3 Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? Door de geopolitieke ontwikkelingen is het thema militaire dreiging een belangrijke prioriteit. Zeker in ZuidLimburg, waar diverse militaire objecten aanwezig zijn en vanwege onze euregionale positie, is het belangrijk ons voor te bereiden op de mogelijke effecten. In 2025 hebben wij ons netwerk hierin versterkt en hebben we breed ingezet op de voorbereiding van uitval van vitale infrastructuur. Belangrijk hierin was het versterken van onze eigen operationele continuïteit en het versterken van de weerbaarheid van de burgers in Zuid-Limburg. Voor beide thema’s zijn organisatie breed en met de Zuid-Limburgse gemeenten projecten opgezet. Deze
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 14/89
projecten hebben er onder meer toe geleid dat onze locaties ingericht zijn om bij stroomuitval (72u) te blijven functioneren en onze taken bij incidenten of een crisis te blijven uitvoeren. Daarnaast is er veel geïnvesteerd in het vernieuwen van de planvorming op dit thema en natuurlijk het beoefenen van het scenario. Bevolkingszorg en evenementen Project Weerbare Samenleving Landelijk en regionaal is er steeds meer aandacht voor de mogelijke uitval van vitale processen, zoals stroomvoorziening, drinkwatervoorziening en digitale infrastructuur. Dergelijke verstoringen hebben een grote maatschappelijke impact. Een weerbare samenleving is hierop voorbereid. Hoewel er al een solide basis ligt, moeten we nog stappen zetten om de weerbaarheid in Nederland en in Zuid-Limburg te vergroten. Samenwerken is hierbij van groot belang. Iedereen, zowel gemeenten als VRZL, heeft hierin een verantwoordelijkheid en een rol. Daarom is in gezamenlijkheid besloten intensief in te zetten op de weerbaarheidsopgave. Hoewel iedere partij haar eigen verantwoordelijkheden behoudt, overstijgen veel risico’s en voorzieningen de gemeentegrenzen. Het bestuur van VRZL heeft daarom een opdracht verstrekt aan VRZL om in gezamenlijkheid met de zestien Zuid-Limburgse gemeenten te werken aan een weerbaar Zuid-Limburg. Deze bestuurlijke opdracht richt zich op regionale planvorming, kennisdeling en afstemming.
De coördinatie ligt bij een projectgroep met een projectleider en een communicatieadviseur van VRZL en een afvaardiging namens de gemeenten (adviseurs openbare orde en veiligheid van de gemeenten Heerlen, Kerkrade, Maastricht en Sittard-Geleen). Het project richt zich op bewustwording in de samenleving en de continuïteit van kritieke processen. Voor een brede samenwerking en integrale afstemming en afspraken tussen VRZL en Zuid-Limburgse gemeenten ten aanzien van de weerbaarheidsopgave is geen bestaande structuur beschikbaar. VRZL en gemeenten hebben in 2025 ambtelijk en bestuurlijk afgestemd. De weerbaarheidsopgave is daarbij niet (alleen) een veiligheidsvraagstuk maar behoeft afstemming op meerdere thema's en over verschillende afdelingen, zoals zorg, mobiliteit, ICT, economie en bedrijfsvoering. Ook hebben we te maken met lokale, provinciale en landelijke bevoegdheden en verantwoordelijkheden op deze thema's. Efficiënte samenwerking en bovenregionale afspraken vragen dus om gezamenlijke uitgangspunten, kaders en doelen. Hiervoor is in 2025 een Uitvoeringsplan opgesteld, dat in 2026 daadwerkelijk zal worden opgepakt. Gemeentelijke crisisorganisaties Speerpunt van Bevolkingszorg is de continuïteit van de gemeentelijke crisisorganisatie en op de nafase en herstel waarbij gemeenten zelf verantwoordelijk zijn voor de lokale inrichting.
Gemeenten zijn druk bezig met de verdere (her-)inrichting van hun lokale crisisorganisatie. Vanuit Bevolkingszorg hebben we hier in 2025 nadrukkelijk op gestuurd en blijven we dit proces zorgvuldig bewaken. Netwerkdag Op donderdag 26 juni vond in de Tapijnkazerne in Maastricht onze netwerkochtend voor collega's van de secties Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie plaats. Maar liefst meer dan tachtig deelnemers kwamen samen voor ontmoeting, inzichten en verbinding. De ochtend begon met een welkomstwoord van onze coördinerend gemeentesecretaris, De heer Hans Rijvers. Hierbij sprak hij onder andere zijn grote dank uit voor de inzet van alle piketfunctionarissen. Vervolgens was het woord aan Michael Kortekaas. Tijdens zijn presentatie zoomde hij in op mentale (veer)kracht. Hoe ga je om met stress en tegenslag? Hoe blijf je gefocust in een wereld vol prikkels? Aan de hand van eye openers en praktische handvatten gaf Michael ons inzichten die niet alleen professioneel maar ook privé waardevol zijn. Na de pauze deelden we in de indrukwekkende ervaring van Maikel Lenssen, regionaal operationeel leider bij Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Hij nam ons mee naar de ingrijpende gebeurtenissen rond de schietincidenten in Rotterdam op 28 september 2023. Zijn eerlijke verhaal over de dilemma’s, onzekerheden en emoties binnen het crisisteam maakte diepe indruk op de zaal.
In de volgende nieuwsbrief zullen nog even kort stil staan bij de lessen die Maikel ons heeft meegegeven, specifiek voor het proces Bevolkingszorg. Beide sprekers benadrukten vooral dat we aandacht moeten hebben voor de mentale veerkracht van onszelf en elkaar en dat we elkaar vaker de vraag moeten stellen: "Hoe gaat het echt met je?" Een thema, dat we in 2026 nadrukkelijk zullen oppakken! Nieuwsbrief Bevolkingszorg
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 15/89
In 2025 zijn we gestart met een maandelijkse digitale nieuwsbrief Bevolkingszorg. Met deze nieuwsbrief informeren we onze collega’s van Bevolkingszorg over actualiteiten en ontwikkelingen rondom Bevolkingszorg. Deze nieuwsbrief is bedoeld voor alle piketfunctionarissen Bevolkingszorg, maar ook voor alle collega’s, die een rol hebben in de crisisbeheersing en rampenbestrijding met een link naar Bevolkingszorg. Bevolkingszorg met Impact In 2025 zijn we gestart met het project Bevolkingszorg met Impact. In dit project gaan we uitwerken, op welke wijze we bevolkingszorg nog verder kunnen versterken. Thema’s die hierbij aan bod zullen komen zijn onder andere: Uitwerking Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (UKB). Ontwikkeling proces Bevolkingszorg (inclusief procesoptimalisatie) Regionale crisisorganisatie Bevolkingszorg (bijv. Bezetting / verloop piketfuncties) Opleidingen Kwaliteit Et cetera. In 2026 vindt verder uitwerking en implementatie plaats. Project opvang vluchtelingen Sinds 1 maart 2022 zijn de 16 gemeenten en Bevolkingszorg met behulp van regionale en lokale crisisteams bezig met de noodopvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Bevolkingszorg organiseert en faciliteert de instroom en doorstroom van vluchtelingen, de gemeenten organiseren de opvang van vluchtelingen.
Sinds juni 2022 is daar in opdracht van het Rijk ook de crisisnoodopvang van asielzoekers bij gekomen ter ondersteuning van het COA. Bevolkingszorg coördineert en organiseert de crisisnoodopvang van asielzoekers met ondersteuning van gemeenten. Beide opdrachten zijn projectmatig weggezet door externe inhuur t.b.v. coördinatie. Hierdoor kunnen de collega’s binnen bevolkingszorg zich volledig richting op de reguliere werkzaamheden met betrekking tot C&R. Provinciaal Dynamisch Risicoprofiel en risicomonitoring. In 2024 is een project gestart om het Provinciaal Risicoprofiel te dynamiseren, in samenwerking met VRLN en met input van diverse (keten)partners en bestuur. De eerste versie van het Dynamisch Risicoprofiel (online dashboard) is in januari 2025 opgeleverd en omvat drie volledig uitgewerkte risico’s: natuurbrand, incidenten bij evenementen en uitval van elektriciteit. In januari 2026 wordt een tweede versie van het Dynamisch Risicoprofiel opgeleverd met een uitwerking van alle 45 risico's uit ons provinciaal risicoprofiel. Het doel van dit profiel is het ontwikkelen van een tactisch en strategisch dynamisch risicobeeld dat aansluit bij de behoeften van interne en externe (crisis)partners. Hiermee kan onze organisatie risico’s en dreigingen op de middel/lange termijn analyseren en duiden en proactief voorbereid zijn op mogelijke impact.
In 2025 is de nieuwe functie van Adviseur Risicomonitoring binnen onze organisatie ingevuld. Deze functie moet er onder andere voor zorgen dat nieuwe risico’s proactief geanalyseerd en afgestemd worden. Hiervoor is in 2025 een werkproces ontwikkeld, wat al succesvol is toegepast bij een aantal nieuwe risico’s of actualiteiten. Project nieuwe evenementensoftware 2026 Eind 2023 is, na een heroverweging van de verantwoordelijkheden binnen het evenementproces en op verzoek van de gemeenten, een project gestart om de huidige evenementenapplicatie Evenementen Assistent te verbeteren of te vervangen. Voor dit project is een externe projectleider aangesteld en een projectteam samengesteld. De doelstelling was om, bij het aflopen van het onderhoudscontract op 31 december 2025, continuïteit te garanderen in het advies- en vergunningverleningsproces voor evenementen binnen ten minste 15 van de 16 gemeenten en hulpdiensten van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Deze doelstelling is behaald en vanaf 2026 wordt er gebruik gemaakt van een nieuwe applicatie. Informatiemanagement Informatiemanagement blijft een belangrijk thema voor de veiligheidsregio. Het hebben van een 24/7 actueel beeld van alles wat er speelt in onze regio in de zin van “wat bedreigt ons en hoe erg is dat?”, is steeds meer te zien als een primair proces van de veiligheidsregio.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 16/89
Het samenbrengen van informatie met partners is niet alleen in crisistijd van belang; we willen juist altijd een goed beeld hebben. Dit maakt dat we een voorsprong hebben in het beeld van een crisis omdat veel basisinformatie al beschikbaar is. Zo kunnen we snel schakelen en efficiënt en veilig optreden samen met onze partners. Dit jaar zijn voorbereidingen gestart om de Informatiemanager CoPI rol niet enkel meer te bemensen vanuit het programma brandweerzorg door OvD-B's. Vanaf Q2 2026 zullen zij deze crisisrol niet meer erbij doen, maar zal een nieuwe poule van mensen deze rol dedicated gaan uitvoeren. Hierdoor vergroten we onze slagkracht bij langdurige crises en ontlasten we mensen van een dubbelrol, waar ook jaarlijks voor geoefend moet worden. De opkomst van kunstmatige intelligentie, oftewel artificial intelligence (AI), heeft een enorme impact op de informatiewereld, die ook de komende jaren voor veel veranderingen in ons werkveld zal zorgen. Dit jaar zijn trainingen georganiseerd om meer kennis op te doen over dit thema en te kijken naar mogelijkheden voor onze organisatie. Dit krijgt in 2026 een breder vervolg. We hebben ook de eerste AI tool in gebruik genomen, de “virtuele assistent”, een tool die de beeldvorming ondersteunt bij incidenten door real-time geografische analyses uit te voeren.
De VA ontsluit en analyseert incidenten binnen enkele seconden en geeft automatisch een aantal zaken geografisch weer, zoals een broncirkel, effectcirkel en een startmal gebaseerd op de actuele windrichting van het KNMI. In de betreffende cirkels worden relevante objecten vanuit de KRO (kwetsbaar, vitaal en risicorelevant) en alle SEVESObedrijven automatisch geïdentificeerd en weergegeven. Dit versnelt de beeldvorming en is een goed voorbeeld van de mogelijkheden van AI. Hieronder een voorbeeld van de VA in actie, met daarbij de broncirkel, effectcirkel en startmal duidelijk zichtbaar incl. de relevante objecten.
Er is een opleidingsprogramma gestart om alle IM rollen meer uniform en kwalitatief beter te leren vastleggen in het landelijk crisismanagement systeem (LCMS). Deze “LCMS schrijftraining” verhoogt de kwaliteit van het situatiebeeld in een crisis. Verder zijn de verschillende IM rollen in de crisisorganisatie onderling gaan oefenen in hun samenspel, los van de aangrenzende crisisrollen, om dit samenspel op een hoger niveau te krijgen. We hebben bijgedragen aan de totstandkoming van een landelijk strategisch programma voor de verdere verbetering van de gezamenlijke informatievoorziening: het Masterprogramma IV 2025-2030. Dit programma bevat een vijftal ontwikkellijnen om de landelijke informatievoorziening op een hoger niveau te krijgen en de sturing op de uitvoering te verbeteren. Voor deze sturing is een Vakraad IV opgericht, waarin we ook vertegenwoordigd zijn met een IV-beslisser vanuit onze regio. De vakraad IV fungeert als besluitorgaan en opdrachtgever voor een landelijke CIO Office, die toeziet op de uitvoerende partijen zoals NIPV en LMS. Operationele informatievoorziening We zijn dit jaar overgestapt op een nieuw navigatiesysteem in de operationele voertuigen, dat gebruiksvriendelijker is en makkelijker te onderhouden.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 17/89
De praktijk laat zien dat storingen minder vaak voorkomen en sneller kunnen worden verholpen. Misschien geen grote verandering, maar wel één die past in een steeds slimmere informatievoorziening. Een pilot is gestart om nieuwe inzichten te krijgen op basis van een beter gebruik van data. Betere inzichten kunnen leiden tot betere onderbouwing bij beleidskeuzes, maar ook tot snellere besluitvorming bij incidenten. Vanuit dit kader doen we onderzoek naar de mogelijkheden voor dynamisch alarmeren, een methode waarbij we niet langer uitrukken op basis van vaste geografische gebieden, maar op basis van meer gedetailleerde data. Zo kunnen we de eenheid alarmeren die op dat moment het snelst ter plaatse kan zijn, ongeacht de locatie van de kazerne. In het verlengde daarvan zal gekeken worden naar mogelijkheden tot automatisch status plotten, een werkwijze waarbij de status van voertuigen niet meer zoals nu handmatig wordt geregistreerd, maar automatisch. Zo wordt de status automatisch geregistreerd, bijgewerkt en gevisualiseerd op een kaart of in een overzicht, hetgeen helpt om overzicht te houden en efficiënt te coördineren. Deze pilot wordt in 2026 voortgezet. MOV en MOTO Multidisciplinaire operationele voorbereiding (MOV) Vanwege onze prioriteit op het gebied van militaire dreiging en uitval van vitale infrastructuur is dit jaar ingezet op een aantal specifieke procedures.
Zo werd er een actielijst ontwikkeld waarin de belangrijkste effecten en taken staan beschreven bij de uitval elektriciteit. Een ander belangrijk project was de aansluiting bij de voorbereidingen op de NAVO-top 2025. Hierbij is intensief samengewerkt met de politie, zijn enkele scenario’s gezamenlijk voorbereid en zijn crisisfunctionarissen gebrieft. Qua regulier werk kreeg het rampbestrijdingsplan Chemelot een update en wordt dit plan begin 2026 vastgesteld. Tevens werd de multidisciplinaire informatiekaart (MIK) extreem geweld geüpdatet en vastgesteld, werden de werkwijze rondom nucleaire incidenten vernieuwd en werden de ervaringen met het scenario ‘plotselinge waterstandsdaling in de Maas’ (waarvoor in 2024 tot twee keer toe werd opgeschaald) in planvormig verwerkt. In 2026 dient het rampbestrijdingsplan hoogwater Limburg opnieuw te worden vastgesteld. De inspanningen voor herziening van dit plan zijn eind 2025 al gestart. Een bijzonder project was de aansluiting bij het thema ‘dieren en rampen’, waarbij onder meer een concept convenant is opgesteld met de Dierenambulance. Vanwege de toenemende risico’s wordt de uitdaging steeds groter om onze crisisfunctionarissen voor te bereiden op al deze risico’s. Daarom is het van belang dat planvorming goed geïmplementeerd wordt, goed leesbaar is en op de juiste plek te vinden.
Dit jaar is gestart met het gebruiksvriendelijker maken van onze operationele plannen. Multidisciplinair opleiden, trainen en oefenen (MOTO) Ook in 2025 is de geplande en goed gevulde multidisciplinaire oefenkalender in zijn geheel uitgevoerd en zijn daarnaast nog enkele extra oefenactiviteiten toegevoegd. Daarnaast werd een nieuwe leerlijn ontwikkelt voor de multidisciplinaire crisisteams, bedoeld om onze crisisfunctionarissen systematischer en meer generiek voor te bereiden. Deze leerlijn werd onder meer ontwikkelt door onze ervaringen met grote crisissen in de afgelopen jaren, waarbij het belang gebleken is van effectieve crisisteams. Regulier zijn dit jaar diverse basisopleidingen crisisbeheersing en rampenbestrijding georganiseerd, zowel voor crisisfunctionarissen als voor bestuurders. Daarnaast bestond het aanbod uit GRIP workshopdagen, die in het teken stonden van militaire dreiging en incidenten in verzorgingshuizen. De oefeningen voor het Commando Plaats Incident (COPI) werden dit jaar op het Chemelot terrein gehouden en bij een zorginstelling in Sittard. In het najaar werd er grootschalig geoefend op het gebied van uitval van elektriciteit. Gedurende twee dagen werd zowel een COPI als het ROT en Regionaal beleidsteam (RBT) beoefend. Bijzonder tijdens deze oefeningen was dat ook de aflossing en overdracht van een crisisteam werd beoefend.
Een andere bijzonderheid was dat een van deze oefendagen onderbroken werd door een daadwerkelijk GRIP 2 incident, waarbij de oefening moest omschakelen naar een daadwerkelijk crisisinzet. Ook werden in 2025 nog meerdere malen trainingen georganiseerd voor bestuurders. Voorbeelden hiervan zijn de training ‘burgemeestersgame’ en een bestuurlijke basisopleiding crisisbeheersing en rampenbestrijding. Extra werd dit jaar ook nog een bestuurlijke dilemmatraining georganiseerd op het gebied van het scenario hoogwater. Deze training werd samen met Veiligheidsregio Limburg-Noord georganiseerd. Nieuw in onze oefenkalender waren de introductietrainingen voor nieuwe functionarissen COPI/ROT en basistrainingen voor liaisons van crisispartners. Beide nieuwe trainingen zijn erg succesvol gebleken en zullen ook komende jaren
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 18/89
deel uitmaken van ons trainingsaanbod. Opvallend is dat dit jaar ook in kleiner verband hebben stilgestaan bij het thema uitval van elektriciteit, bijvoorbeeld middels doorleefsessies met groepen crisisfunctionarissen. Risico- en crisiscommunicatie Op het gebied van risico- en crisiscommunicatie participeren we in verschillende projecten. In 2022 is het project ‘Samen Veilig Rondom Chemelot’ officieel van start gegaan en dit project loopt eind 2025 af. Het project heeft tot doel om burgers bewust te maken van de veiligheidsrisico’s die een chemisch industrieterrein met zich meebrengt voor omwonenden. Wekelijks wordt hierover gecommuniceerd (zowel online als offline), met de nadruk op handelingsperspectieven. Er is veel aandacht voor het vergroten van de zelfredzaamheid bij incidenten en inwoners meer bewust te maken van allerhande risico’s. Het continu verbeteren van de risicocommunicatie en daarmee meer risicobewustzijn bij de bevolking creëren, het kwalitatief verbeteren van de crisiscommunicatie op basis van belevingsonderzoeken en veiligheidsvisies, het intensiveren van de samenwerking met partners om sneller de juiste informatie te kunnen delen in crisissituaties maar ook de continue aandacht voor de Veiligheidsregio als organisatie, neemt dus een belangrijk deel van het werk in. In april 2025 is het platform Zuidlimburgveilig gelanceerd in de vorm van een website en app.
Dit is de nieuwe centrale plek voor risico- en crisiscommunicatie. Inwoners kunnen deze app op hun telefoon zetten en door middel van voorkeursinstellingen ontvangen zij notificaties van incidenten in hun directe omgeving. Tijdens incidenten maken de woordvoerders van VRZL een blog, waarbij inwoners live het verloop van een incident kunnen meevolgen. Daarnaast biedt de app een uitvoerige module met handige tips om beter voorbereid te zijn op zo’n twintig verschillende soorten incidenten. De website en app tonen tevens de meest recente P2000pagermeldingen, noodmeldingen uit de Duitse en Belgische grensregio en de dichtstbijzijnde AED’s. Ook zijn er links naar handige externe websites met veiligheidsinformatie verzameld. Landelijk is dit jaar veel aandacht voor risicocommunicatie ter voorbereiding op een grootschalige en langdurige uitval van nutsvoorzieningen. Hiervoor is de campagne Denk Vooruit ontwikkeld die tot doel heeft dat de samenleving weerbaarder wordt. In onze regio is deze campagne in samenwerking met de zestien Zuid-Limburgse gemeenten op regionale schaal doorvertaald. Hiervoor zijn on- en offline communicatiemiddelen ontwikkeld.
Centrale boodschap is dat mensen een noodpakket in huis zouden moeten hebben, de Zuidlimburgveilig-app moeten downloaden, een noodplan moeten opstellen voor hun directe omgeving en het gesprek over dit thema aangaan met familie en vrienden. Naast gedrukte en digitale campagnemiddelen, is er nadrukkelijk ook ingezet op direct contact met inwoners. Zo hebben vertegenwoordigers van VRZL diverse evenementen, jaar- en veiligheidsmarkten bezocht om aandacht te vragen voor bovenstaand thema. Om de operationele continuïteit van het proces crisiscommunicatie te borgen tijdens een grootschalige en langdurige stroomuitval, is onder andere onderzocht op welke wijze dit proces wordt geraakt en welke oplossingen hiervoor mogelijk zijn. Daarbij zijn ook diverse externe partners betrokken om de keten van informatievoorziening aan het publiek te sluiten. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor de calamiteitenzender L1. Daarnaast is er nadrukkelijk aandacht besteed aan het verbeteren van het crisiscommunicatieproces rondom incidenten bij Chemelot. Samen met Chemelot is er gewerkt aan verbeterde werkprotocollen. Dit heeft onder meer geleid tot standaardteksten die snel kunnen worden ingezet bij een incident.
Diverse communicatieadviseurs zijn bovendien vertegenwoordigd in landelijke en regionale werkgroepen, onder andere rondom waterveiligheid, de veiligheidsrisico’s rondom de energietransitie, NL-Alert en de weerbare samenleving. Eind 2025 heeft ook een groot burgerbelevingsonderzoek naar veiligheid plaatsgevonden. Kwaliteitszorg KMS In 2025 heeft het team Kwaliteitszorg belangrijke stappen gezet in het verder versterken van de kwaliteitszorg binnen de Veiligheidsregio. Het team werd in januari volledig op sterkte gebracht met de komst van een nieuwe adviseur kwaliteit. Hierdoor kon de nieuwe organisatiebrede opdracht op het gebied van kwaliteitszorg met nog meer focus en samenhang worden opgepakt.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 19/89
Gedurende het jaar is intensief gewerkt aan het vergroten van bewustwording rondom kwaliteitsgericht werken, het versterken van kennis over kwaliteitsinstrumenten en -processen, en het ontwikkelen van een gezamenlijke taal binnen de organisatie. Via trainingen, kennissessies, presentaties, de visitatie en ondersteuning is een belangrijke basis gelegd voor een gezamenlijke cultuur van continu verbeteren. Het team Kwaliteitszorg heeft ook een proactieve rol gespeeld in het versterken van het landelijke netwerk kwaliteitszorg voor veiligheidsregio's. Dit netwerk is gericht op kennisdeling, verbinding en het ontwikkelen van een gezamenlijke taal en kader voor kwaliteitszorg. Onze deelname in de kerngroep, maakt dat wij actief meedenken over de gezamenlijke uitdaging waar wij voor staan en die ook wettelijk is vastgelegd. Team Kwaliteit is in 2025 actief betrokken bij het project operationele continuïteit, waarin wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een organisatie breed bedrijfscontinuïteitssysteem (BCMS) bij langdurige en grootschalige stroomuitval. Team kwaliteit ondersteunt de borging van kwaliteit, samenhang en kritieke processen binnen dit cruciale thema, zodat de continuïteit van de dienstverlening onder diverse omstandigheden beter is gewaarborgd. Visitatie De compacte visitatiecyclus is afgerond met de uitvoering van de visitatiedag op 27 mei 2025.