Rapportage Veiligheidsanalyse gemeente Heerlen 2016 tot en met 2019.pdf
Tekst van het document
0,50
in 2019 al 28.
0,00
2016 Heerlen
2017
Maastricht
2018 Sittard-Geleen
2019 Nederland
50
Thema georganiseerde/ ondermijnende criminaliteit (vervolg) Belangrijkste bevindingen (vervolg) •
in 2019 zijn er 143 fraudemisdrijven geregistreerd. Gekeken naar de ontwikkeling zien we een lichte stijging op het totale aantal fraudemisdrijven. Het merendeel van de fraudemisdrijven heeft te maken met horizontale fraude. Hiervan is sprake als burgers andere burgers oplichten. Het wordt verticale fraude genoemd als burgers de overheid oplichten. De laatste jaren is vooral sprake van digitale fraude zoals Marktplaats- en WhatsAppfraude. 2017 was een jaar waarin relatief minder fraudemeldingen zijn geregistreerd. Opvallend in dat jaar was een daling in vals geld uitgeven en identiteitsfraude ten opzichte van 2016. In 2018 is er weer een stijging waar te nemen en dat heeft vooral betrekking op de categorie overige horizontale fraude waar bijvoorbeeld de babbeltruc een voorbeeld van is.
Bibob •
Met een Bibob-onderzoek controleert de gemeente de betrouwbaarheid van een bedrijf en de daarbij betrokken personen. Door middel van een Bibob-onderzoek wil de gemeente voorkomen dat een bepaalde vergunning, subsidie of aanbesteding wordt afgegeven die voor criminele activiteiten gebruikt gaat worden. Met een Bibob-onderzoek wordt onderzoek gedaan naar de integriteit. De gemeente kan de achtergrond van een ondernemer of van een bedrijf in een aantal gevallen onderzoeken. Bijvoorbeeld bij de aanvraag van een drank- en horecavergunning (ook bij een coffeeshop behorende onder de horecavergunning) of een exploitatievergunning, de aanvraag voor een speelgelegenheid, de vergunning voor autoverhuur, een ontheffing voor een avondwinkel, maar ook bij een omgevingsvergunning met betrekking tot aankoop van vastgoed. Aan de hand van het Bibob-onderzoek kunnen voorschriften worden verbonden aan een vergunning.
•
In 2019 zijn er in totaal 35 Bibob-onderzoeken uitgevoerd en dat zijn er meer ten opzichte van 2016. Dat heeft te maken met het toegenomen aantal vergunningen die worden aangevraagd, maar ook met het gegeven dat de beleidsregel voor de toepassing van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen in 2017 voor Heerlen is aangepast. Wanneer er bij aanvraag van een vergunning aanvullende vragen in het kader van de Bibob-onderzoek worden gesteld, kan de aanvrager besluiten om de aanvraag weer in te trekken. Dit komt relatief vaak voor. Bij autoverhuur zien we vaker dat de ingediende aanvraag voor vergunning weer wordt ingetrokken in verband met de vergunningplicht
•
Als de gemeente na een Bibob-onderzoek nog twijfelt over de integriteit van de onderneming is een aanvraag bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB) mogelijk waarbij uitgebreider onderzoek wordt gedaan of de gemeente advies kan inwinnen. In 2018 is in Heerlen hier twee keer gebruik van gemaakt en in 2019 drie keer.
51
Thema veilige publieke taak Indicatoren Veilige publieke taak Bron 2016* Registraties Geweld Tegen PolitieAmbtenaren (GTPA) politie 99 Registraties Veilige Publieke Taak (VPT) - geweld jegens boa's politie 0
Uitleg thema 2017 136 0
2018 125 0
2019 124 1
*in 2016 geen registratie van volledig jaar
Werknemers met een publieke taak worden regelmatig geconfronteerd met agressie en geweld bij het uitoefenen van hun taak. Denk aan verpleegkundigen, politiemensen, gemeentelijke handhavers, leraren, medewerkers van gemeenteloketten. Maar ook politieke ambtsdragers zoals raadsleden, burgemeesters en wethouders. De maatschappelijke
Belangrijkste bevindingen
omgeving kan zich intimiderend, bedreigend, soms letterlijk
GTPA staat voor geweld tegen politieambtenaren. Het betreffen zaken jegens politiepersoneel en
gewelddadig opstellen. Dit is onacceptabel, om meerdere
personen die werkzaam zijn bij/voor de politie, bijvoorbeeld ingehuurde arrestantenbewakers. De cijfers
redenen. Het functioneren van de man of vrouw zelf wordt erdoor
zijn bekend vanaf 2016 in verband met de start van deze registratie. Vanaf 2017 zijn respectievelijke
beïnvloed. De uitvoering van publieke taken heeft ervan te leiden.
hoge aantallen bekend waarin er geweld tegen politieambtenaren heeft plaatsgevonden. In 2019 zijn er
De integriteit en ‘goed bestuur’ komen onder druk te staan. Het
in Heerlen 124 GTPA registraties geregistreerd. Bij eventuele aangiften van Boa’s met betrekking tot
vertrouwen in de overheid kan aangetast raken (- staat de
geweld, bedreiging en dat soort zaken, wordt de code VPT (veilige publieke taak) als projectcode
overheid nog wel voor robuuste uitvoering van haar taken?). En
toegevoegd. Met betrekking tot boa’s is enkel in 2019 één registratie bekend.
bij gedogen van het geweld groeit de ‘onaantastbaarheid’ van daders. Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak hebben een ondermijnend effect op de overheid en moeten stevig aangepakt en zoveel mogelijk voorkomen worden.
52
Veiligheidsveld 5
Integriteit en veiligheid
Samenvatting en aandachtsvelden Thema georganiseerde/ ondermijnende criminaliteit Dit veiligheidsveld omvat verschijnselen die een inbreuk vormen op onze
Drugshandel
‘maatschappelijke integriteit’. Ze schenden normen, regels en andere afspraken die
Heerlen kampt al jaren met drugsproblematiek en in vergelijking met Nederland scoort
cruciaal zijn voor de veiligheid en stabiliteit van onze samenleving. In dit
Heerlen nog steeds bovengemiddeld hoog. Heerlen staat al twee jaar lang op plek 2 in
veiligheidsveld hebben we specifiek gekeken naar indicatoren behorende tot de
de top 10 van Nederland qua drugshandel. In 2019 komt drugshandel per 10.000
volgende thema’s: (1) polarisatie en radicalisering (2) georganiseerde/ ondermijnende
inwoners 26,6 keer voor in Heerlen. In 2019 hebben 231 geregistreerde misdrijven
criminaliteit en (3) veilige publieke taak. Thema’s die binnen het veiligheidsveld sterk
met betrekking tot drugs plaatsgevonden. Ten opzichte van voorgaande jaren is hier
naar voren kwamen, zijn hoge aanwezigheid van druggerelateerde problematiek,
een stijging in waar te nemen. De stijging heeft vooral te maken met de toename in
wapenhandel en de verschuiving van traditionele criminaliteit naar cybercrime en
het in bezit hebben van harddrugs, 66% meer dan in 2018. In mindere mate heeft dit
fraude.
te maken met toename in het bezit van softdrugs, 28% meer ten opzichte van 2018.
Thema polarisatie en radicalisering
Wapenhandel
Discriminatie
De afgelopen jaren zien we een stijging bij de misdrijven wapenhandel. Dit heeft vooral
Discriminatie is al jaren onderwerp van gesprek. Discriminatie is onder andere door de
te maken met het bezit van vuurwapens en overige wapens in plaats van de handel in
internationale beweging Black Lives Matter een onderwerp van gesprek in de
deze soorten wapens. In Heerlen zien we vooral een stijging in het bezit van overige
hedendaagse samenleving. Uit de politieregistratie komt voort dat in 2016 vier
wapens. Met name in Heerlen Centrum is relatief veel sprake geweest van wapenbezit.
discriminatie incidenten zich hebben voorgedaan waar ook aangifte van is gedaan. In
Ook bij drugsvondsten worden vaak wapens gevonden die dan mede in beslag worden
2018 betreft dit drie incidenten. De cijfers hebben beperkte zeggingskracht ten aanzien
genomen.
van de totale omvang van discriminatie, omdat we niet weten welk deel van het brede fenomeen in de registraties terugkomt.
Mensensmokkel In de politieregistraties is in 2019 één geval van mensensmokkel geregistreerd. Op
Terreur- en radicaliseringsdreigingen
Zuid-Limburgse schaal worden complexe casuïstiek en trends besproken inzake
In 2017 en 2019 twee dreigingen geweest voor een terreurdreiging. Dit hangt ook
mensensmokkel en -handel.
samen met radicalisering. Personen waarvan radicaliseringssignalen worden opgevangen, worden besproken in een lokaal en provinciaal overleg met ketenpartners. Het aantal meldingen van personen met radicaliseringssignalen heeft in 2017 vooral betrekking op moslimradicalisering. In 2019 heeft dit meer betrekking op rechtsextremisme.
53
Veiligheidsveld 5
Integriteit en veiligheid
Samenvatting en aandachtsvelden (vervolg) Cybercrime en fraude We zien een verschuiving van de meer traditionele vormen van criminaliteit naar
(gedigitaliseerde) fraude en cybercrime. De toename van de cybercriminaliteit is een landelijke ontwikkeling die ook duidelijk in de Heerlense cijfers is terug te zien. Onder cybercrime vallen delicten die worden gepleegd met een ICT middel en tevens hierop gericht zijn. Vaak wordt dit door elkaar gehaald met digitale criminaliteit zoals WhatsApp fraude. Gekeken naar de ontwikkeling van fraude zien we een lichte stijging op het totale aantal fraudemisdrijven. Het merendeel van de fraudemisdrijven heeft te maken met horizontale fraude. Hiervan is sprake als burgers andere burgers oplichten.
Thema veilige publieke taak Geweld tegen politieambtenaren komt respectievelijk vaak voor in Heerlen. Vanaf 2017 zien we jaarlijks ongeveer 130 registraties die betrekking hebben op GTPA. Met betrekking tot boa’s is enkel in 2019 één registratie bekend.
54
De cijfers die besproken zijn in de veiligheidsanalyse laten over het algemeen een positieve ontwikkeling zien op het gebied van veiligheid voor Heerlen. Voorbeeld hiervan is de afname van geregistreerde criminaliteit en
high impact crimes. Dit bevestigt dat we op de goede weg zijn. Maar er zijn ook een aantal thema’s die een negatieve ontwikkeling laten zien, zoals het aantal overlastmeldingen. Het verder versterken en verbinden van de zorg- en veiligheidsketen biedt kansen om veiligheids- en leefbaarheidsproblematiek in een vroeg stadium te
Conclusie
signaleren, waardoor escalatie kan worden voorkomen. De noodzaak hiertoe blijkt uit de sterke groei van overlast door personen met verward gedrag en een groeiende sociale problematiek die steeds complexer wordt. Ook de overlast door jeugdigen neemt toe en vraagt om extra inzet om (verdere) criminalisering bij jongeren aan te pakken en bij voorkeur te voorkomen. Verder blijft het thema ondermijning een onverminderd aandachtspunt. Deze vorm van criminaliteit, die zich vaak buiten de radar afspeelt, blijft toenemen. Zo zien we een sterke stijging op het gebied van fraude en cybercriminaliteit en wapenhandel. Tenslotte wordt nog veel overlast ervaren die te relateren is aan drugs en zien we dit ook terug in de objectieve cijfers van de politie. Mede met het oog op de start van het experiment gesloten coffeeshopketen in 2021 is het goed hier alert op te zijn te blijven Op basis van de bovengenoemde constateringen wordt voorgesteld om de volgende thema’s te prioriteren: 1. Sociale kwaliteit (overlast) 2. Verbinding zorg en veiligheid 3. Jeugdoverlast 4. Ondermijnende criminaliteit 5. Drugsproblematiek Dit betekent concreet dat we aan deze thema’s de komende twee jaar extra aandacht gaan besteden binnen de mogelijkheden die we daarvoor hebben. In de kadernota zullen deze thema’s verder worden uitgewerkt. Dit betekent overigens niet dat de overige thema’s geen aandacht krijgen.
Deze worden opgepakt vanuit de reguliere aanpak. Uiteraard is het veiligheidsdomein geen statisch geheel. De lokale driehoek kan op elk moment nieuwe prioriteiten stellen (o.a. inzet politie en handhaving) als daar aanleiding toe bestaat.