Rapportage Integraal Huisvestingsplan (IHP) Heerlen__66017__

Dit niveau van begrenzing zou op 400 leerlingen plus bijkomende voorzieningen voor opvang, welzijn en zorg bepaald kunnen worden.

Taalschool De Werelddelen Nederland neemt, mede door oorlogen in de hele wereld, mensen op. Deze zijn te verdelen in asielzoekers, Oekraïners en doorstromers (mensen met een status, die een vaste plek krijgen). Veel van deze mensen en dus ook hun kinderen, moeten in eerste instantie de taal leren om hun inburgering goed te kunnen starten. Voor Parkstad vinden de kinderen een eerste leerplek op de Taalschool De Werelden. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van INNOVO en MOVARE. De taalschool valt onder het bestuur van basisschool De Vlieger, Taalschool de Werelddelen heeft zijn hoofdvestiging op Heerlerbaan. De projectgroep taalschool/taalsterke voorziening werkt momenteel een visie uit om NT2-onderwijs in de regio nieuw vorm te geven. Daarbij gelden een aantal uitgangspunten: Kinderen starten met een startperiode op een gespecialiseerde “taalschool”. Daar krijgen de kinderen toegespitst onderwijs, dat is gericht op de Nederlandse taal. Deze speciale opleiding duurt maximaal 1 jaar. Als capaciteit wordt uitgegaan van 12 groepen van 15 kinderen. Samen met de andere gespecialiseerde aandachtscholen in de regio wordt gestreefd naar het tijdig uitstromen naar scholen waar extra aandacht kan worden besteed aan de kinderen met een minimale kennis van de Nederlandse taal. Doel is dat samen met alle partners de onderwijscapaciteit optimaal wordt benut.

Streven is dat in een nieuwe Taalschool de volledige capaciteit gebundeld wordt op één locatie. Omdat de kinderen vanuit de brede regio, vaak met hun ouders, naar de school toe reizen is een goed bereikbare plek een toegevoegde waarde. Principe 1. Samenwerking in (Integrale) kindcentra Taalschool de Werelddelen voorziet in onderwijs aan jonge nieuwkomers, die een taalachterstand hebben. Kinderen komen in het algemeen als zijinstromer binnen en vinden daarna via een gerichte aanpak een weg naar een “thuisnabije” buurtschool met speciale aandacht voor mensen met een achterstand in de Nederlandse taal. Momenteel is op één van de twee locaties van Taalschool de Werelddelen peuteropvang aanwezig. Conclusie: Voldoet.

DMS 23010292

46

Principe 2b. Beter door een bovenlokaal aanbod De Taalschool De Werelddelen biedt een gespecialiseerd aanbod, gericht op het snel leren van de taal door mensen met een niet-Nederlandse achtergrond. Ze is de enige in zijn soort in de regio. De school is gericht op korte interventies en vult het reguliere aanbod aan. Conclusie: Voldoet. Principe 3. Inclusief en passend De Taalschool is gericht op korte gespecialiseerde interventies en draagt kinderen daarna over aan een dichtbije buurtschool in de omgeving van het kind. Dat zal in veel gevallen de school zijn, waar het kind in eerste instantie werd aangemeld. De Werelddelen werkt daarmee volgens de uitgangspunten van passend onderwijs en is bij uitstek gericht op integratie van kinderen in de Nederlandse maatschappij. Conclusie: Voldoet. Principe 4. Toekomstvast met een scope van 30 jaar Voor de Taalschool geldt dat nieuw beleid wordt ontwikkeld, waarbij ook ingezet wordt op passende huisvesting. De huidige locaties zijn in meerdere opzichten ongeschikt voor het onderwijs dat gegeven wordt: de panden zijn gedateerd, te klein voor een bundeling van de 180 leerlingen waar de taalschool zich beleidsmatig op wil richten en ook bereikbaarheid via openbaar vervoer is onvoldoende voor de doelgroep.

Daarbij geldt als uitgangspunt dat de partijen zich vastleggen op de beleidsintenties, zoals die zijn geformuleerd om te voorkomen dat er snel nieuwe keuzes voor huisvesting gemaakt moeten worden. Met name het management van de restcapaciteit op de aandachtscholen is daarvoor van belang. Conclusie: Voldoet niet. Advies Taalschool de Werelddelen: De school voldoet aan de ordeningsprincipes voorwaarden voor een bovenlokale voorziening. Ze wordt in haar ontwikkeling gehinderd door kwaliteit en omvang van de beschikbare gebouwen alsook door de nog in te richten samenwerking met een aantal buurtscholen. Deze maatregelen zijn zorgplicht vanwege de kwaliteit van de gebouwen en de omvang in relatie tot de afgesproken vraag voor 180 leerlingen. Nb.: Kanttekening bij de ontwikkeling is dat er een helder perspectief gewenst is ten aanzien van de ontwikkeling c.q. begrenzing van de taalschool in Parkstad. Daarmee kan voorkomen worden dat maatregelen nu achterhaald worden door toekomstige groei binnen afzienbare tijd.

Monseigneur Hanssen De school biedt gespecialiseerd onderwijs en ondersteuning aan kinderen met een auditieve en/of communicatieve problematieken. Monseigneur Hanssen is sinds de 50er jaren in Hoensbroek gevestigd en werkt sinds jaar en dag op het terrein van Adelante intensief samen met deze zorginstelling, met name met het audiologisch centrum. De school is gevestigd op twee locaties op en bij het terrein, de ene locatie is regulier in eigendom van Vitus-Zuid (stichtingsbestuur van Monseigneur Hanssen), de andere locatie is door de gemeente gehuurd van Adelante. Het verzorgingsgebied van de school is groot, en bedient heel (zuidelijk & midden) Limburg. De nevenvestiging in Valkenburg is geopend om de kinderen uit de omgeving Maastricht en Heuvelland een plek dichterbij te kunnen bieden en gelijktijdig een

DMS 23010292

47

capaciteitstekort in Heerlen te kunnen oplossen. Zodat ook kinderen uit de omgeving Heerlen/ Parkstad dichterbij naar school kunnen en bijv. niet naar Roermond verwezen hoeven te worden. Principe 1. Samenwerking in (Integrale) kindcentra De school is gericht op korte interventies, waarbij het streven is dat kinderen terugstromen naar het reguliere basisonderwijs. De leerlingen worden niet alleen ondersteund op school maar ook begeleid in de eigen leefomgeving en op de nabijschool. Vaak zijn de kinderen zij-instromer, waardoor kinddiensten geen relevante aanvullende dienstverlening is. Conclusie: Voldoet. Principe 2b. Beter door een bovenlokaal aanbod Monseigneur Hanssen heeft een ketensamenwerking met Adelante en Kentalis. De nabijheid van een zorgcampus wordt als prettig ervaren. De school biedt aanvullend en gespecialiseerd onderwijs. Door ruimtegebrek kunnen niet alle kinderen meer gehuisvest worden. Deze kinderen worden doorverwezen naar locaties die verder weg zijn van de eigen woonplaats. Conclusie: Voldoet. Principe 3. Inclusief en passend De school biedt passend onderwijs. De interventies zijn kort en specialistisch inclusief begeleiding op de buurtschool. De school werkt nauw samen met de ketenpartners in de omgeving waaronder Adelante en Kentalis. De school kent veel ambulante werknemers (m.n. logopedisten) die kinderen intensief begeleiden.

Het personeelsbestand is circa een factor 5 groter dan het reguliere onderwijs. Dit zorgt er ook voor dat de school een specifieke ruimtevraag heeft, met een zeer hoog aantal overlegruimten. Conclusie: Voldoet. Principe 4. Toekomstvast met een scope van 30 jaar De hoofdlocatie (uit 1978) is volgens de quickscan van matige kwaliteit. Het schoolbestuur heeft recent geïnvesteerd in verduurzaming door zonnepanelen en groene daken aan te leggen. Hier zijn enkele bouwkundige aandachtspunten aan de orde, met betrekking tot vocht, installaties en binnenklimaat in de zomer. De school maakt daarnaast ook gebruik van een gebouw uit 2007, dat gebouwd is voor medisch professionals. Het gebouw is eigendom van een groep chirurgen en zij verhuren een deel van het gebouw aan Mgr. Hanssen (en ook een deel aan Kentalis). Deze locatie voldoet niet aan de belangrijkste voorwaarden voor Speciaal Onderwijs. Naast kwalitatieve aspecten zoals klimaatneutraliteit en binnenklimaat (warmte in zomer) zijn er onderwijsinhoudelijke issues: er is geen speelterrein, de indeling is ongeschikt en er zijn weinig overlegruimten. Ook ligt het gebouw ver van het hoofdgebouw en dat is vanwege de efficiëntie van het onderwijs een aandachtpunt. Bij verbeteringen in de dependance door de eigenaar zal dat leiden tot een hogere huur voor de gemeente en een aangepaste huurtermijn. Conclusie: Voldoet niet.

Het hoofdgebouw is gedateerd en de gehuurde voorziening is in gebruik genomen met het oog op tijdelijkheid. Vanwege de gewenste kwaliteit is er behoefte aan een permanente unilocatie. Er heeft recent slechts minimaal onderhoud plaatsgevonden in afwachting van een meer definitief perspectief.

DMS 23010292

48

Advies Mgr. Hanssenschool: De school vult onderwijs in de regio aan met een specialistisch aanbod. Ze voldoet aan de ordeningsprincipes voor een bovenlokale voorziening. De school heeft te maken met doorgaande groei maar wordt gehinderd door de kwaliteit en de omvang van de beschikbare gebouwen. Het is van belang om de huisvesting van de Mgr. Hanssenschool te verbeteren en vanwege een aantal samenhangende vraagstukken is het advies om nader te onderzoeken wat een duurzame en toekomstvaste oplossing is. Te wegen aspecten zijn: de vraag afgezet tegen een nevenvestiging in Maastricht/ Valkenburg om te komen tot een toekomstvaste capaciteit, de gebouwelijke kwaliteit van de gebouwen in relatie tot de inhoudelijke waarde (onderwijskwaliteit, afstand van de hoofdvestiging). In samenwerking tussen schoolbestuur en gemeente is een economisch duurzame oplossing te ontwikkelen voor de Heerlense vraag. Idealiter wordt in een toekomstige situatie in Hoensbroek huisvesting geboden voor enkel leerlingen uit Heerlen en omgeving.

De Buitenhof Stichting Alterius heeft meerdere locaties, waaronder de hoofdlocatie en dislocatie in Heerlen. Op de hoofdlocatie wordt onderwijs verzorgd voor leerlingen speciaal onderwijs (SO) en leerlingen onderbouw voortgezet speciaal onderwijs (VSO). De dislocatie in Heerlen biedt onderwijs aan bovenbouw VSO leerlingen. (V)SO de Buitenhof is een school die voortgezet speciaal onderwijs biedt aan leerlingen met een psychiatrische problematiek en specifieke ondersteuningsbehoeften. Beide locaties streven naar een veilige en gestructureerde leeromgeving met maatwerkonderwijs en individuele aandacht voor de leerlingen. De dislocatie aan de Heldevierlaan die sinds 2012 in gebruik is, dateert uit de jaren '70 en heeft achterstallig onderhoud. Ze biedt echter een waardevolle open en functionele schoolomgeving met de mogelijkheid om verbinding te maken met het regulier voortgezet onderwijs in de omgeving. Veiligheid en structuur spelen een essentiële rol in het pedagogische klimaat van beide locaties, met bijzondere aandacht voor de onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van de leerlingen. Principe 1. Samenwerking in (Integrale) kindcentra De Buitenhof is een bovenregionale school voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs.

Leerlingen ondervinden specifieke problemen in de omgang met hun omgeving waarvoor tijdelijk binnen andere onderwijsvormen geen adequate oplossing voorhanden is. De Buitenhof werkt nauw samen met Mondriaan Kinderen & Jeugdigen en andere zorgpartners via het IZEO model, Integrale Zorg En Onderwijs. Alle leerlingen worden toelaatbaar verklaard door een SWV en hebben een Toelaatbaarheidsverklaring (TLV) voor het (V)SO ontvangen. Voor leerlingen die opgenomen zijn binnen Mondriaan kinderen & jeugdigen geldt dat zij vanwege de residentiële status een toelaatbaarheidsverklaring hebben. Deze hoeft niet aangevraagd te worden bij het SWV. De SO-afdeling binnen de Buitenhof is bestemd voor leerlingen in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar. De wet kwaliteit (V)SO geeft aan dat alle leerlingen aan het eind van het schooljaar waarin zij 14 jaar worden, het SO moeten verlaten. Zodoende kan het zijn dat in een enkel geval een leerling ouder dan 12 jaar nog onderwijs volgt. Het onderwijs binnen deze afdeling kan vergeleken worden met het onderwijs van een reguliere basisschool. De VSO-afdeling binnen de Buitenhof biedt onderwijs aan leerlingen in de leeftijd van 12 tot en met 18 jaar. In enkele, gevallen wordt dit verlengd. Leerlingen van het VSO hebben als uitstroomprofiel vervolgonderwijs arbeid of dagbesteding.

Binnen de VSO-onderbouw unit wordt onderwijs verzorgd op vier niveaus: Projectonderwijs (thematisch onderwijs met veel praktische activiteiten op basisschoolniveau); VMBO-BB (basis beroeps); VMBO-TL (theoretisch); HAVO

DMS 23010292

49

Samenwerking met andere partners in onderwijs is aan de orde wanneer leerlingen terugstromen naar andere onderwijsinstellingen. In het kader van inclusie wordt nauw samengewerkt met het Bernardinuscollege. Conclusie: Voldoet. Principe 2b. Beter door een bovenlokaal aanbod Gezien de specifieke doelgroep vervult De Buitenhof een bovenregionaal aanbod. De Buitenhof zorgt voor een gestructureerde, veilige leeromgeving en geeft de leerlingen kansen om zich sociaal, emotioneel en cognitief verder te kunnen ontwikkelen. Het onderwijs draagt zo bij aan het zo optimaal mogelijk kunnen functioneren als actief burger in de samenleving. Vanuit deze centrale opdracht heeft De Buitenhof de ambitie elke leerling een passend onderwijsarrangement aan te bieden. Conclusie: Voldoet Principe 3. Inclusief en passend De school geeft invulling aan passend onderwijs en opereert binnen de afspraken van het samenwerkingsverband. Met name met het Bernardinuscollege wordt intensief samengewerkt om inclusief onderwijs te realiseren. Met andere onderwijsorganisaties wordt onderzocht om ook daar inclusietrajecten op te starten. Conclusie: Voldoet. Principe 4. Toekomstvast met een scope van 30 jaar De hoofdlocatie van Alterius voldoet uitstekend aan de voorwaarden. Het gebouw is gaandeweg verbeterd en is in het verleden goed toegerust voor de doelgroep.

De mogelijkheden om op het terrein tot uitbreiding te komen zijn (fysiek) beperkt. De stichting heeft om te komen tot een toekomstvaste oplossing voor haar huisvesting drie uitdagingen: 1. Gemeente en Alterius hebben overleg gepleegd over de beslissing van Mondriaan om haar vestiging in Maastricht te verhuizen naar Heerlen. De daaraan gerelateerde dependance van Alterius zal meeverhuizen en de gemeente Heerlen ondersteunt dit. De huisvestingsvraag voor de Buitenhof, die daardoor ontstaat, zal door gemeente en Alterius samen worden opgelost. Hier is zorgplicht aan de orde. De intentie is om huisvesting (gehuurd) binnen gebouwen van Mondriaan te zoeken en niet te kiezen voor een investering in de hoofdlocatie van de Buitenhof. 2. Bij de hoofdlocatie is een gymzaal beschikbaar. Vanwege het leerlingenaantal is er behoefte aan (en recht op) een tweede gymzaal. In overleg met de gemeente is een alternatief gymprogramma aangeboden. De school kan gebruik maken van de faciliteiten van Mondriaan. 3. Het VSO-gebouw aan de Heldevierlaan wordt sinds 10 jaar gebruikt. In het gebouw wordt onderwijs verzorgd op basis van het IZEO-principe (Integraal Zorg En Onderwijs). Het gebouw is onderwijsinhoudelijk geschikt. Vanwege de beoogde tijdelijkheid is weinig in het pand geïnvesteerd en in kwalitatief opzicht is daarom zorgplicht aan de orde. Conclusie: Voldoet niet.

Advies Alterius: Voor het VSO aan de Heldevierlaan is sprake van zorgplicht. Gezien de tevredenheid met het gebouw en de locatie (in de nabijheid van voorgezet onderwijs) ligt levensduur verlengende renovatie voor de hand. Daarbij is nader te onderzoeken in hoeverre de samenwerking met het VO op lange termijn geborgd is vanuit investeringen in de huisvesting in het voorgezet onderwijs.

DMS 23010292

50

Catharinaschool In het vorige IHP was de gedachte dat de dislocatie aan de Oude Lindestraat zou kunnen worden afgestoten na ingebruikname van het kindcentrum Bekkerveld. Het leerlingenaantal laat dat voor de komende periode niet toe. Aandachtpunt blijft daardoor de verkeerssituatie rondom de locatie. De onwenselijke situatie wordt veroorzaakt door de busjes van het leerlingenvervoer, die staan geparkeerd op de straat en het trottoir in de buurt van de school. Dit leerlingenvervoer is inherent aan deze SO/VSOschool. Vanwege de veiligheid zijn hier maatregelen noodzakelijk.

DMS 23010292

51

08 Uitvoeringsplan Het huisvestingsplan voor primair en speciaal onderwijs in Heerlen is gebaseerd op een gedragen visie op onderwijs en opvang (hoofdstuk 5). De uitvoeringsagenda sluit aan bij de prioriteiten op basis van de toegepaste ordeningsprincipes (hoofdstuk 7). Op grond van de analyse is vastgesteld voor welke scholen in Heerlen gemeentelijke zorgplicht aan de orde is. Deze zijn in paragraaf 08-1 opgesomd en hebben (ook in tijd) een prioriteit gekregen. Hierin zijn de maatregelen benoemd om tot een passende huisvesting voor onderwijs en kindvoorzieningen te komen gedurende de scope van het IHP. In dit hoofdstuk worden de businesscases voorgesteld, voorzien van prioritering en een tijdsfasering over de komende jaren. Betrokkenen hebben in goed overleg een integrale afweging gemaakt. Bijlage 5 omvat een overzicht / samenwerking van alle in dit hoofdstuk beschreven businesscases. Bijlage 6 omvat kaarten met de ruimtelijke uitwerking van de businesscases. De gemeente, schoolbesturen en kindpartners werken samen aan integrale kindcentra in Heerlen. Het is van belang om verbinding te leggen tussen onderwijs, kind-, buurt- en aanvullende (zorg)functies, in aansluiting op de behoefte en mogelijkheden op de betreffende locaties. Bij de uitwerking van de businesscases kunnen de plannen worden verdiept en verbreed.

Partijen verkennen samenwerking in organisatie, vormgeving en toekomstbestendige huisvesting. De businesscases zijn een opdracht aan de bouwheer en zijn ook zo geformuleerd. De gebruikte cijfers geven de actuele stand van zaken begin 2023. Als gevolg van (onvoorziene) ontwikkelingen kan het gewenst zijn dat businesscases moeten worden geactualiseerd. Dit hoofdstuk is als richtinggevend document te beschouwen, geen blauwdruk. Bij afwijking van het eindbeeld is altijd aandacht vereist voor een integrale benadering van de planuitvoering; investeringen op de ene locatie kunnen en zullen vaak consequenties hebben voor omliggende scholen. Uitgangspunt bij de uitvoering is dat de benodigde investeringen getoetst worden aan de inhoudelijke keuzes uit voorliggend IHP en de maatschappelijke ontwikkelingen waarop deze is gebaseerd. Zo wordt een discussie primair gevoerd op inhoud in plaats van op kosten. Daartoe is het van belang dat het schoolbestuur, de gemeente en andere betrokken (kind)partners gezamenlijk blijven optrekken bij de uitwerking van de businesscases.

08-1

Uitgangspunten

In het IHP zijn de ordeningsprincipes toegepast op de stadsdelen en scholen. Op basis van deze analyse is een investeringsagenda ontwikkeld. Deze bestaat uit drie onderdelen: Wettelijke Zorgplicht Op grond van de analyse is vastgesteld voor welke scholen in Heerlen gemeentelijke zorgplicht aan de orde is. Deze zijn in onderstaand overzicht opgesomd en hebben (ook in tijd) een prioriteit gekregen. Samenwerken in (integrale) Kindcentra Beleidsmatig voornemen is om op locaties tot complete kindvoorzieningen te komen. Daarom is voor zorgplichtopgaven aanvullend een indicatie gegeven van de extra voorzieningen voor onderwijs, opvang en zorg: voldoende peuteropvang en bijzondere voorzieningen als een startklas of ruimte voor taalonderwijs in taalsterke voorzieningen. Ook ruimte voor de ontwikkeling tot familieschool is meegenomen. Ook voor investeringen in opvangvoorzieningen voor kinderen zijn middelen opgenomen. Daarbij is overigens sprake van voorfinanciering, waar uiteindelijk kostendekkende huur voor maatschappelijke partners tegenover staan.

DMS 23010292

52

In een thuisnabij netwerk SPUK Kansrijke Wijk | Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Gemeente en IHP-partners hebben afgesproken om scholen beter aan te sluiten op de wijk. Dat Om de impact van Vroeg- en Voorschoolse Educatie (VVE) te vraagt op locaties ruimte voor zorg en vergroten is een vroege start noodzakelijk. Dit betekent dus dat ontmoeting. In sommige businesscases is ook gemeente, schoolbesturen en kindpartners inzetten op voldoende capaciteit om een vroege start voor meer peuters mogelijk te opgenomen dat de samenwerking met buurtcentra maken. Dit sluit ook aan bij de ambitie om gelijke kansen voor alle wordt verbeterd, in andere situaties is de opdracht kinderen te creëren. Doel is om in samenwerking met de opgenomen om te bezien of een lokale alliantiepartners de opvangcapaciteit voor VVE uit te breiden. buurtvoorziening door realisatie van het Ambitie is een uitbreiding van het bereik van 50% naar 80% voor de leeftijd 2-4 jaar. Dit vraagt een inspanning in uitbreiding van kindcentrum vervangen kan worden. Per personele capaciteit maar ook een gerichte uitbreiding van de businesscase zal in onder verantwoordelijkheid beschikbare ruimte. In alle uitvoeringsprojecten wordt daar van de bouwheer een programma van eisen tot aandacht aan besteed. stand moeten komen, waarin de samenwerkingskansen verder uitgewerkt worden tot een te realiseren gebouw.

Aan het voorliggende investeringsplan zijn een aantal aanvullende overwegingen aan de orde: Leerlingenprognoses laten soms een afwijkend beeld zien van de ervaren ruimtebehoeften van scholen. In onderstaande planning van voorzieningen wordt ingezet op de werkafspraak om bij realisatie van een project door middel van nieuwe gedetailleerde leerlingenprognoses opnieuw grip te krijgen op de actuele ontwikkeling van de onderwijsvraag. Vanuit de beleidswens uit het IHP om te investeren in het doorontwikkelen van schoollocaties naar bredere wijkvoorzieningen ontstaat op plekken behoefte om aanvullend te investeren in gebouwen, waar geen voorziening aan de orde is, zodat ze geschikt blijven voor gebruik in hun maatschappelijke context. De ontwikkeling van NT-2 onderwijs is een uitdaging. De vraag is slechts ten dele voorspelbaar. De visie van taalschool De Werelddelen is om samen te werken met taalsterke scholen in de regio, zodat kinderen snel instromen in het thuisnabije reguliere onderwijs in de eigen omgeving om de integratie te bevorderen. Het aanwijzen van deze taalsterke scholen is onderdeel van de aanpak. Het zorgdragen op die plekken voor voldoende personele en ruimtelijke capaciteit is een aandachtpunt.

08-2

Businesscases Uitvoeringsprogramma Fase 1

Vanuit de gebouwanalyse (onderwijsvraag, kwaliteit van gebouwen en relatie met beleid (IHP)) zijn de businesscases benoemd waar gedurende de komende investeringsperiodes direct actie ondernomen dient te worden. Deze zijn onderstaand benoemd en gerubriceerd in categorieën.

Onderzoek Locatiestudie/ onderzoek centrumschool Programma

m² bvo

Onderwijshuisvesting

n.t.b.

Kind diensten onderwijs

n.t.b.

Maatschappelijk

n.t.b.

Totaal

n.t.b.

Realisatietermijn

2024

Fin. vertaling Businesscase

P.M.

DMS 23010292

53

Achtergrond Het locatieonderzoek voor het realiseren van een mogelijke ‘centrumschool’ van Heerlen richt zich op de haalbaarheid van een onderwijslocatie in het centrum zelf. Momenteel gaan centrumkinderen elders naar school, wat capaciteitsproblemen veroorzaakt. Het vergt nader onderzoek om te bepalen of er behoefte is aan een centrale onderwijsvoorziening in Heerlen-centrum, mogelijk in de vorm van een integraal kindcentrum. In de huisvestingsmaatregelen voor Heerlen-Stad wordt specifiek aanbevolen de mogelijkheden van een centrumschool nader te bekijken. Opdracht Voer een locatieonderzoek uit naar de haalbaarheid van een centrumschool in Heerlen-Stad om tegemoet te komen aan de onderwijsbehoeften van centrumkinderen en het ruimtegebrek bij scholen in de omgeving. Onderzoek de mogelijkheden, kosten en praktische uitvoerbaarheid van dit voorstel. Realisatietermijn De businesscase wordt opgestart onmiddellijk na besluitvorming door de gemeenteraad over het voorliggende IHP. Afronding onderzoek in 2024. Uitwerking Onderzoek de oprichting van een centrumschool in Heerlen-Centrum als reactie op het ontbreken van basisonderwijs in het centrum en het ruimtegebrek bij omliggende scholen. Inclusief het evalueren van bestaand vastgoed/ beschikbare bouwgronden en het onderzoeken van de behoefte naar een onderwijsinstelling in het centrum van Heerlen.

DMS 23010292

54

Voorziening De voorstellen zijn gebaseerd op een brede weging van de facetten en urgenties van schoolbesturen. Bovendien zijn de voorgestelde maatregelen gebaseerd op onze inschatting van de best passende maatregelen. Het voorstel is om voor al deze scholen een investeringsindicatie te ramen en mee te nemen, waarbij uiteraard op basis van beschikbaar budget investeringen in goed overleg in een volgende uitvoeringsperiode kunnen worden gepland. Businesscase Basisschool Windekind Programma

m² bvo

Onderwijshuisvesting

346 leerlingen o.b.v. leerlingenprognose 2038

1940 m²

Kind diensten onderwijs

1 groep POV, minimaal 2 groepen BSO. Voor KDV behoefte onderzoeken

Circa 300 m²

Maatschappelijk

Aansluiting met de wijk, inpassing Maatschappelijke voorziening

Circa 200 m²

Totaal

Circa 2.440 m²

Geplande oplevering

2026

Fin. vertaling Businesscase

Vervangende nieuwbouw

€ 8.821.974

Achtergrond Basisschool Windekind is ontstaan in 1980. In januari 2021 zijn vanwege ruimtetekort op de school noodlokalen toegevoegd. Omwonenden hebben toen bezwaren geuit en daarop is de toezegging gedaan dat de uitbreiding van de school van tijdelijke aard zou zijn. Onderzocht zou worden of voor de basisschool op langere termijn gebruik kan worden gemaakt van leegstand in een ander schoolgebouw. In de praktijk is gebleken dat het niet gaat om een piek aar dat de toegenomen leerlingenaantallen van structurele aard zijn. Dit is ook terug te zien in de herijkte leerlingenprognose (2023). Verder uit prognoses dat het leerlingenaantal vanuit het eigen voedingsgebied stabiel zal zijn. Verplaatsing van de school is daardoor geen optie meer. De kwaliteit van het gebouw is slecht en het heeft zijn eindtermijn bereikt. De school werkt intensiever samen met de peuteropvang en buitenschoolse opvang en wil deze samenwerking uitbreiden en het bestaande gebouw is daar moeilijk op aan te passen. Vanwege het structurele tekort aan ruimte, het aflopen van de vergunning voor noodlokalen per 1.1.2026 (binnen 2 jaar) en de kwaliteit van het gebouw is zorgplicht voor vervangende nieuwbouw aan de orde. De opgave heeft daarom hoge prioriteit.

Opdracht Realiseer op de huidige locatie een voor de wijk een toekomstvast kindcentrum door vervangende nieuwbouw met de intentie om de locatie geschikt te maken voor een zo volledig mogelijk aanbod van kinddiensten. Daarbij dient gezocht te worden naar een compacte oplossing, die aansluit op de behoeften van de bewoners ten aanzien van verkeersstromen. Grondslag Basisschool Windekind heeft een ‘’Rooms-katholieke’’ grondslag. Stichting INNOVO is bevoegd gezag. Locatie

DMS 23010292

55

Het uitgangspunt is vervangende nieuwbouw op de bestaande locatie om te komen tot een verbrede voorziening met een op de wijk afgestemd dienstenpakket. Schoolbestuur en de gemeente onderzoeken de beste manier om inpassing tot stand te brengen en kansen voor verdere integratie te optimaliseren. Realisatietermijn De businesscase wordt opgestart onmiddellijk na besluitvorming door de gemeenteraad over het voorliggende IHP. Gezien de hoge prioriteit van dit dossier dient de planning gericht te zijn op een spoedige voorbereiding/ uitvoering. Voor de realisatietermijn wordt een termijn van 2024 t/m 2026 voorzien. Uitwerking De businesscase voorziet in voldoende structurele ruimte voor het geprognosticeerde aantal leerlingen op de middellange termijn. Intussen mag geen ruimtetekort ontstaan. Daarnaast wordt voldoende ruimte toegevoegd voor integratie tussen kind partners en de school. Verder dient voldoende ruimte te blijven voor de inpassingen van aanvullende functies. Randvoorwaarde Vanwege de druk op de tijdelijke huisvesting is snel duidelijkheid gewenst, zowel voor de school als de buurt. Een belangrijke opgave is om in vroegtijdig overleg met de buurt draagvlak voor het plan en ontwerp te krijgen. Intentie is dat verkeersafhandeling/parkeren geen verdere belasting voor de buurt mag veroorzaken.

Vanwege eerdere afspraken met de buurt is het wenselijk om een participatietraject te starten, waar de voortgang met de buurt samen wordt opgepakt.

Businesscase Vrijeschool Helianthus Programma

m² bvo

Onderwijshuisvesting

333 leerlingen o.b.v. prognose 2038 (bouwopgave voor 400 leerlingen)

2.212 m2

Kind diensten onderwijs

Ruimte voor kinddiensten (op unilocatie).

Circa 300 m2

Maatschappelijk

n.v.t.

Totaal

Circa 2.512 m2

Geplande oplevering

* Businesscase samen met Broederschool oppakken, Broederschool aanvangen na afronding businesscase Vrijeschool.

2027

Fin. vertaling Businesscase

Vervangende huisvesting – unilocatie

€ 9.080.880,-

Achtergrond Vrijeschool Helianthus maakt een stabiele groei door. Het ‘vrijeschools’ onderwijs is moeilijk in prognoses te vatten en steeg de afgelopen jaren onverwachts hard. In 2015 betrok de school een op hun wensen afgestemde nieuwbouwvestiging. Vrijeschool Helianthus vormt samen met de Broederschool en het Broederhuis BMV Molenberg in een monumentaal complex. Zowel Vrijeschool Helianthus als de Broederschool heeft een tekort aan beschikbare onderwijsruimte in BMV Molenberg. De groei van de Vrijeschool zette daarna door en intussen is als tijdelijke maatregel een nevenvestiging gestart in Heerlerbaan (Dr. Clemens Meulemanstraat 6). Deze bleek te klein om verdere groei te faciliteren en de kwaliteit van het gebouw is onvoldoende. Intussen zijn bij de dislocatie zes noodlokalen

DMS 23010292

56

geplaatst, waarvan op 1 januari 2025 de vergunning afloopt. Vanwege de voorgaande groei en de contractuele eindigheid van de tijdelijke huisvesting heeft deze opgave hoge prioriteit. Zorgplicht op grond van leerlingengroei en gebouwkwaliteit (dislocatie). De ontwikkeling van een verbetering heeft hoge prioriteit vanwege de eindigheid van de tijdelijke oplossing (voor de dislocatie en noodlokalen). Afhankelijk van de verwachte realisatietermijn is rekening te houden met een formele verlenging en aanvulling van de tijdelijke voorziening. Aan te raden is om tot een bestuurlijke bekrachtiging te komen tussen gemeente en schoolbestuur van een maximalisering op 400 leerlingen voor Heerlen. Daarmee kan voorkomen worden dat de vrijeschool later opnieuw in huisvestingsproblemen komt. Opdracht Vervangende huisvesting op een unilocatie voor 400 kinderen op een goed bereikbare locatie vanwege de regionale toestroom vanuit Parkstad (Kerkrade, Heerlen en Landgraaf). Daarbij dient rekening te worden gehouden met de mogelijkheden om (in de omgeving) ook huisvesting te vinden voor de kindpartner. Grondslag Vrijeschool Helianthus biedt onderwijs op ‘antroposofische’ grondslag. Stichting Pallas is bevoegd gezag. Locatie Gemeente en schoolbestuur (en overige partners) kiezen samen een locatie voor de unilocatie voor de vrije school, waarbij regelgeving en het belang van het kind voorop staan.

Vanwege de regionale toestroom vanuit Parkstad (Kerkrade, Heerlen en Landgraaf) is bereikbaarheid en verkeersafwikkeling belangrijk. In de omgeving van de school moet (voldoende) huisvesting beschikbaar zijn voor de kindpartner. Daarbij is de gemeente wettelijk gehouden om (bouwrijpe) grond beschikbaar te stellen of een bestaand gebouw over te dragen of anderszins beschikbaar te stellen (huur). Vanuit haar vastgoedportefeuille kan de gemeente voorstellen voor mogelijke locaties voorstellen. Realisatietermijn Vanwege de huisvestingsdruk in de dislocatie start de uitvoering na vaststelling van het IHP. Helianthus heeft daarbij behoefte aan duidelijkheid, zodat aan ouders en andere belangstellenden een helder perspectief kan worden gepresenteerd. Tijdschema is de start van de businesscase na vaststelling van het IHP, keuze voor en beschikbaar maken van een locatie in 2024 en realisatie binnen drie jaren. Voor de periode 2025 – 2027 dient er mogelijk een tijdelijke oplossing gezocht te worden voor de leerlingen van de dislocatie. Uitwerking In de businesscase wordt een programma ontwikkeld, dat op de unilocatie ruimte biedt aan het onderwijsprogramma van vrijeschools onderwijs: vrijeschools onderwijs stelt aanvullende ruimtelijke eisen aan een gebouw en Helianthus heeft in de huidige hoofdlocatie een specifiek op hen toegesneden gebouw gerealiseerd.

Ook antroposofische kinderopvangorganisatie stichting Istia, die samenwerkt met Helianthus, dient bij de uitwerking worden meegenomen. Het is verstandig dat de gemeente en het schoolbestuur afspraken maken om het maximale aantal leerlingen op 400 vast te stellen, en dus af te wijken van de leerlingenprognoses. Hierdoor kan worden voorkomen dat de vrijeschool in de toekomst opnieuw te maken krijgt met huisvestingsproblemen. Randvoorwaarden De gemeente en Stichting Pallas maken in een businesscase afspraken over de locatie. Binnen de businesscase zal een programma van eisen worden samengesteld voor zowel de school als voor de gerelateerde kindpartner (op een plek dicht bij de school). Daarnaast is het van belang om oog te hebben voor voldoende huisvesting in de tussentijd.

DMS 23010292

57

Aandachtpunt Een substantieel deel van de leerlingen van de school is afkomstig van buiten de gemeente Heerlen. Verdere groei kan in de toekomst leiden tot nieuwe uitdagingen voor de huisvesting. Het is in het belang van de gemeente en schoolbestuur dat vervangende huisvesting is gebaseerd op een helder perspectief ten aanzien van de toekomstige omvang van de school. Voor de hand ligt een gezamenlijke bekrachtiging door gemeente en schoolbestuur van een maximalisering van de school (op 400 leerlingen). Op termijn kan voorrang voor leerlingen vanuit de gemeente en de onmiddellijke omgeving aan de orde zijn. Omdat de tijd die nodig is voor de voltooiing van een nieuwe permanente huisvestingsoplossing langer is dan de beschikbaarheid van de noodlokalen op de dislocatie, kan het nodig zijn om een tussenoplossing te overwegen. Het vrijkomende schoolgebouw van basisschool De Windwijzer zou in dit geval geschikt gemaakt kunnen worden voor maximaal 200 leerlingen. Hier zouden de leerlingen van de huidige nevenvestiging tijdelijk ondergebracht kunnen worden tot de definitieve oplossing beschikbaar is.

Businesscase Taalschool de Werelddelen Programma

m² bvo

Onderwijshuisvesting

180 leerlingen. Door onderwijsvorm is de norm voor SO toegepast

1.934 m2

Kind diensten onderwijs

Inpassing 0 tot 4 jarigen, verder kinddiensten nader te onderzoeken

Circa 200 m2

Maatschappelijk

Inpassing Taalonderwijs Volwassenen

Circa 300 m2

Totaal

Circa 2.434 m2

Geplande oplevering

2027

Fin. vertaling Businesscase

Vervangende nieuwbouw – unilocatie

€ 8.798.910,-

Achtergrond Taalschool de Werelddelen biedt op twee locaties NT-2 onderwijs aan kinderen in de leeftijd van 4 tot 12 jaar. Dit onderwijs is van groot belang om kinderen van nieuwkomers met een taalachterstand te kunnen laten integreren in de samenleving. De schoolgebouwen, die momenteel gebruikt worden, zijn aan het einde van hun economische levensduur en vertonen bouwtechnische en functionele tekortkomingen. De huisvesting in meerdere locaties vormt daarbij een belemmering voor de onderwijsaanpak en maakt programmatische samenwerking en een goede inzet van personeel onmogelijk. Dit zorgt voor exploitatieproblemen voor het schoolbestuur. De Taalschool is vanwege het NT-2 onderwijs zowel een lokale als regionale voorziening. Voor beide locaties van de school is zorgplicht aan de orde, waarbij bundeling van de school in een unilocatie op een passende plek de oplossing is. Het gebouw aan de Celsusstraat zal binnenkort op kleine schaal worden aangepast om de meest dringende tekortkomingen te verhelpen en dit gebouw voor de tijdelijkheid geschikt te maken voor het NT-2 onderwijs. De financiering van deze aanpassingen kan deels plaatsvinden middels een van het Rijk ontvangen subsidie. Het schoolbestuur ziet kansen om te komen tot een gespecialiseerd onderwijscentrum met een hoogwaardig aanbod voor de regio. Onderdeel daarvan is de combinatie met opvang van 0 -4 jarige kinderen.

Daarbij kan overwogen worden de ontwikkeling te beschouwen als expertisecentrum voor taal en integratie, waarbij andere doelgroepen en leeftijdscategorieën ingepast kunnen worden. Doel is activiteiten en voorzieningen af te stemmen op de behoeften, mogelijkheden en omstandigheden van de zeer diverse betrokkenen. Voor kinderen van (bij voorkeur 0-12 jaar) wordt een uitdagende en positief ontwikkelingsklimaat gerealiseerd door een doorgaande leerlijn verbonden.

DMS 23010292

58

De school werkt vanuit de visie samen met taalsterke wijkscholen in de regio. Doel is dat kinderen zo snel mogelijk instromen in het thuisnabije reguliere onderwijs in de eigen maatschappelijke omgeving. Het aanwijzen van taalsterke wijkscholen is onderdeel van de aanpak. Zorgplicht op grond van ruimtebehoefte en kwaliteit van huisvesting. De ontwikkeling van een oplossing heeft hoge prioriteit vanwege de behoefte om de kwaliteit van NT2-onderwijs voor de regio op hoger niveau te brengen door concentratie van kennis. Opdracht Realiseer door nieuwbouw één geïntegreerde centrale voorziening voor taalonderwijs aan asielzoekers, arbeidsmigranten en statushouders voor kinderen (0-12) met een NT-2 onderwijsbehoefte. Grondslag Taalschool de Werelddelen heeft een ‘Rooms-katholieke’ grondslag. Stichting MOVARE is bevoegd gezag. Locatie Gemeente, schoolbestuur en maatschappelijke partners kiezen samen een locatie, die past bij de regelgeving en het belang van het kind. Daarbij geldt dat de unilocatie goed bereikbaar moet zijn vanwege de regionale instroom en inhoudelijk samenwerking met verwante (taal)instellingen. De voorziening kan daarmee een maatschappelijke versterking van het centrum van de gemeente vormen en een antwoord bieden op de wens om ook primair onderwijs in het hart van de gemeenschap te vestigen.

De gemeente is wettelijk gehouden om (bouwrijpe) grond beschikbaar te stellen of een bestaand gebouw over te dragen of anderszins beschikbaar te stellen (bruikleen). Vanuit haar vastgoedportefeuille kan de gemeente mogelijke locaties voorstellen. Realisatietermijn Vanwege de vestiging op twee locaties die allen van matige kwaliteit zijn is deze opgave urgent. Start van de businesscase na afronding van de besluitvorming en realisatie binnen 3 jaren. Uitwerking Momenteel beschikt Taalschool de Werelddelen over ruim 185 leerlingen. De uiteindelijke omvang van de school nader is te bepalen in overleg tussen gemeente en schoolbesturen in het perspectief van de verwachte instroom van nieuwkomers. Vooralsnog verwacht MOVARE een langjarige capaciteitsbehoefte voor 180 leerlingen. Gezien de onderwijsvorm (kleine groepen en aanvullende expertise) wordt uitgegaan van een ruimtecapaciteit volgens de normen voor het special onderwijs. Het doel is dat kinderen hun achterstand ten opzichte van Nederlandstalige kinderen inlopen, zodat ze daarna snel kunnen integreren in het reguliere basisonderwijs. In de businesscase is de mogelijkheid te onderzoeken om de taalschool te combineren met opvang aan 0-4 jarige kinderen.

Ook is te bekijken in hoeverre op deze locatie een (centrale) maatschappelijke voorziening kan ontstaan voor taal en integratie, waar ook andere doelgroepen/leeftijdscategorieën ingepast kunnen worden. Bij de uitwerking is rekening te houden met voldoende doorstroomcapaciteit bij de taalsterke wijkscholen in de regio. Aandachtpunten Vanuit de visie werkt de taalschool samen met taalsterke scholen in de regio. Daarbij is om de integratie te bevorderen het doel dat kinderen snel instromen in het thuisnabije reguliere onderwijs in de eigen omgeving. Het aanwijzen van deze taalsterke scholen is onderdeel van de aanpak. Daarentegen is het organiseren van voldoende personele en ruimtelijke capaciteit een aandachtpunt.

DMS 23010292

59

Businesscase Basisschool De Schakel Programma

m² bvo

Onderwijshuisvesting

209 leerlingen o.b.v. leerlingenprognose 2038

1.251 m2

Kind diensten onderwijs

Startklas, Extra taalklas Antillen, Schakelklas, PSZ en BSO

Circa 450 m2

Maatschappelijk

Alliantie Heerlen-Noord, inpassing buurtpunt ’t Heitje

Circa 300 m2

Totaal

Circa 2.051 m2

Geplande oplevering

2028

Fin. vertaling Businesscase

Vervangende nieuwbouw

€ 7.234.591,-

Achtergrond Basisschool De Schakel beschikt over twee schoolgebouwen, waarvan de dislocatie uit 1940 sterk verouderd is en niet meer geschikt is voor onderwijs. De hoofdlocatie dateert uit 1982 en is net als de dislocatie sterk verouderd. In het hoofdgebouw is tussentijds een mechanisch ventilatiesysteem aangebracht en recent hebben er (grote) onderhoudswerkzaamheden plaatsgevonden. De flexibiliteit van de beide gebouwen is beperkt, en door ouderdom zijn er exploitatieproblemen. Bovendien is de dislocatie regelmatig het doelwit van vandalisme, wat resulteert in een extra kostenpost. De wijk Vrieheide heeft in het kader van ‘Nationaal programma Heerlen-Noord’ extra aandacht. De gemeente maar ook de woningcorporatie hebben een start gemaakt om extra te investeren in de wijk. De gedachte is om bewoners hier actief bij te betrekken en medeverantwoordelijk te maken bij het verder uitwerken van plannen. Het realiseren van een nieuw schoolgebouw wordt ook in het kader van het programma voor Vrieheide als urgentie aangegeven. Dit biedt kansen en mogelijkheden voor het realiseren van een integraal centrum waar rekening wordt gehouden met de extra zorgvraag voor leerlingen uit de wijk. Zorgplicht op grond van kwaliteit van de beide schoolgebouwen.

Vanuit zakelijke overwegingen en de leeftijd, functionaliteit en kwaliteit van zowel de hooflocatie en de dislocatie is een voorziening aan de orde. Vervangende nieuwbouw voor beide schoolgebouwen in één gebouw is een kwalitatieve, toekomstbestendige en kostenefficiënte (vanwege de langere afschrijvingstermijn van nieuwbouw) oplossing. Opdracht Realiseer door vervangende nieuwbouw, op een nader te onderzoeken locatie in de wijk Vrieheide, een moderne geïntegreerde voorziening. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de volledige vervanging van beide schoolgebouwen. Onderzoek daarbij welke extra (zorg)voorzieningen er nodig zijn in het kader van ‘nationaal programma Heerlen-Noord’. De intentie is om daarmee ook de samenwerking met kindpartners te bevorderen. Dit zou in het kader van het programma voor Vrieheide als pilotproject voor burgerparticipatie kunnen dienen. Grondslag Basisschool De Schakel heeft de 'Rooms-katholieke' grondslag. Het bevoegd gezag is Stichting INNOVO.

DMS 23010292

60

Locatie Door vervangende nieuwbouw wordt een herkenbare faciliteit gerealiseerd, die aansluit bij de wijk. De beste locatie is samen met gemeente Heerlen en mogelijke andere partners (zoals de woningcorporaties) nader te bepalen. Realisatietermijn De kwaliteit van het gebouw en de speciale aandacht voor de wijk Vrieheide in het kader van het 'Nationaal Programma Heerlen Noord' maken deze businesscases prioritair. We plannen om de businesscases aan te pakken in de eerste fase van de uitvoeringsperiode, bij voorkeur vóór eind 2025, met een geplande uitvoeringstermijn van drie jaar. De ontwikkeling moet nauw afgestemd worden met andere wijkontwikkelingen in Vrieheide. Uitwerking Gezien de kwaliteit van het gebouw en de speciale focus op de wijk Vrieheide in het kader van het 'Nationaal Programma Heerlen Noord', heeft deze businesscase hoge prioriteit. Het streven is uitvoering van de businesscases te starten in 2025, met een uitvoeringstermijn van drie jaar. De ontwikkeling van deze businesscases moet nauwkeurig worden afgestemd met andere wijkontwikkelingen in Vrieheide. Randvoorwaarden In het programma wordt ruimte gemaakt voor een sociaal-maatschappelijk programma dat aansluit op de buurt door de relatie te leggen met de nabijgelegen maatschappelijke voorziening ‘t Heitje. In de plannen wordt gestreefd naar flexibel bouwen en het delen van ruimtes.

De bouwheer zal een efficiënt en doeltreffend financieel voorstel presenteren, gebaseerd op de genoemde uitgangspunten, inclusief een voorstel voor tijdelijke huisvesting. Een goede coördinatie en afstemming met andere ruimtelijke ontwikkelingen via de Alliantie Heerlen-Noord is daarbij wenselijk. Aandachtpunt Het schoolbestuur heeft in eerste instantie de wens uitgesproken voor vervanging van de dislocatie. Vanuit zakelijke overwegingen en de leeftijd en kwaliteit van de dislocatie en hoofdlocatie is een voorziening op grond van de WPO door vervangende nieuwbouw op het gewenste kwaliteitsniveau een meer toekomstvaste oplossing.

DMS 23010292

61

Businesscase Basisschool Eikenderveld Programma

m² bvo

Onderwijshuisvesting

124 leerlingen o.b.v. leerlingenprognose 2038

824 m2

Kind diensten onderwijs

BSO realiseren in basisschool Eikenderveld. Realiseren van een taalsterke voorziening.

Circa 200 m2

Maatschappelijk

Inpassing Wijkcentrum, activiteiten Alliantie Heerlen Noord

Circa 300 m2

Totaal

1.324 m2

Geplande oplevering

2028

Fin. vertaling Businesscase

Vervangende nieuwbouw

€ 4.785.248,-

Achtergrond Basisschool Eikenderveld, gebouwd in 1955, is ruim over de afschrijvingstermijn heen. In de loop der jaren zijn problemen ontstaan met de vloeren in het gebouw. De kwaliteit van het gebouw, en met name de vloerconstructie, behoeft op korte termijn aandacht. Ook kampt de school met een ruimtetekort. Hoewel het leerlingenaantal onder de opheffingsnorm van 156 leerlingen zit, wil schoolbestuur een onderwijsvoorziening op deze locatie in stand houden. De leerlingen van basisschool Eikenderveld komen uit een compact voedingsgebied vanuit voornamelijk de wijk Eikenderveld. Het schoolbestuur vindt het van maatschappelijk belang dat voor het compacte en gesloten voedingsgebied in deze wijk onderwijs aanwezig blijft. De kwaliteit van het onderwijs blijft op niveau gewaarborgd. Zorgplicht is aan de orde op basis van ruimtetekort, gebouwkwaliteit en functionaliteit. Handhaving van een school in de wijk wordt van maatschappelijk belang beschouwd. Opdracht Realiseer door vervangende nieuwbouw een kindvoorziening voor de wijk. Vanwege maatschappelijk belang is de integratie van (functies van) het nabijgelegen wijkcentrum te onderzoeken. Aandachtpunt is de aansluiting op beleidskeuzes voor het Nationaal Programma Heerlen-Noord. Grondslag Basisschool Eikenderveld heeft een ‘’Rooms-katholieke’’ grondslag. Stichting INNOVO is het bevoegd gezag.

Locatie Vernieuwing van het bestaande gebouw op of nabij de huidige locatie. Realisatietermijn Binnen de aanvangsperiode van de uitvoeringsagenda, wordt de planvorming geïnitieerd in 2026, met de beoogde oplevering gepland voor 2028. Uitwerking Bij de uitwerking dient rekening te worden gehouden met ruimtebehoefte voor zorg- en welzijnspartners en het toevoegen van een wijkfunctie door vervanging van de naastgelegen wijkvoorziening. Ook is rekening te houden met ontwikkelingen van Alliantie Heerlen-Noord.

DMS 23010292

62

Randvoorwaarden In het IHP worden (vanwege zorgplicht) voldoende middelen gereserveerd en gealloceerd. De bouwheer ontwikkelt een effectief en efficiënt financieel voorstel op grond van de financiële uitgangspunten, waarbij rekening wordt gehouden met mogelijke tijdelijke huisvesting. Aandachtspunten De school valt onder de opheffingsnorm voor basisonderwijs. Niettemin hechten gemeente en schoolbestuur er grote waarde aan om onderwijs te blijven aanbieden vanwege het maatschappelijke belang in dit compacte en afgebakende voedingsgebied.

Businesscase Basisschool De Regenboog Programma

m² bvo

Onderwijshuisvesting

257 leerlingen o.b.v. leerlingenprognose 2038

1.492 m2

Kind diensten onderwijs

Kinddiensten uitbreiden en peuterspeelzaal samenvoegen in de Brede School Mariarade.

Circa 200 m2

Maatschappelijk

Verbetering Toegankelijkheid en wijkontmoeting, versterken in kader van nationaal programma Heerlen-Noord

Circa 300 m2

Totaal

Circa 1.992 m2

Geplande oplevering

2028

Fin. vertaling Businesscase

Vervangende nieuwbouw

€ 7.203.647,-

Achtergrond Basisschool De Regenboog is gehuisvest in twee schoolgebouwen. De dislocatie, gelegen op circa 5 minuten loopafstand van de hoofdlocatie, is gebouwd in 1955 en wordt ingezet voor de onderbouw en peuteropvang. Het schoolgebouw van de dislocatie is verouderd en aan het einde van zijn economische levensduur. Het gebouw vertoont gebreken in bouwtechnische kwaliteit en de flexibiliteit van het gebouw biedt ook slechts beperkte mogelijkheden voor interne veranderingen. Het hoofdgebouw van basisschool De Regenboog huisvest de volledige midden- en bovenbouw. De hoofdlocatie is in 2014 functioneel aangepast en uitgebreid. Daarnaast heeft in 2005 nieuwbouw plaatsgevonden voor de kindpartner (Bromtol) en dit pand is vanwege de inhoudelijke samenwerking bouwkundig verbonden met de hoofdlocatie. Het schoolgebouw is samen met kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang onderdeel van Brede School Mariarade. Zowel schoolgebouw als kindpartners ervaren in het hoofdgebouw ruimtetekorten, de kindpartners hanteren daarom een wachtlijst. De verdeling van de school in twee afzonderlijke gebouwdelen leidt tot operationele uitdagingen. De intentie is om, in samenwerking met Humankind, de dienstverlening in deze wijk te versterken. Daarbij hoort een unilocatie waarin de onder-, bovenbouw en kinddiensten zijn gevestigd.

Zorgplicht is aan de orde op grond van gebouwkwaliteit van met name de dependance. De vraag van het schoolbestuur richtte zich primair op integrerende vervanging van de dependance. Vervangende nieuwbouw voor de gehele locatie is een kwalitatief betere, meer toekomstbestendige en kostenefficiënte (vanwege de langere afschrijvingstermijn voor nieuwbouw) optie.

DMS 23010292

63

Opdracht Realiseer door vervangende nieuwbouw op het terrein van Brede School Mariarade een moderne geïntegreerde voorziening. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de samenvoeging en volledige vervanging van de Brede School Mariarade. Onderzoek daarbij welke extra voorzieningen er nodig zijn in het kader van ‘nationaal programma Heerlen-Noord’. De intentie is om de samenwerking met kindpartners te bevorderen. Grondslag Basisschool de Regenboog heeft een ‘’Rooms-katholieke’’ grondslag. Stichting MOVARE is het bevoegd gezag. Locatie De voorkeur gaat uit naar herontwikkeling op de huidige locatie nabij Brede School Mariarade , waarbij door vervangende nieuwbouw een herkenbare faciliteit wordt gerealiseerd die goed aansluit bij en ruimte geeft voor de wijk. Realisatietermijn Binnen de aanvangsperiode van de uitvoeringsagenda, wordt de planvorming geïnitieerd in 2026, met de beoogde oplevering gepland voor 2028. Uitwerking Via de voorgestelde oplossing ontstaat een gecoördineerde centralisatie van faciliteiten van het onderwijs met partners in de opvang, zorg en kinderwelzijn. Bovendien kan ruimte ontstaan voor verbeterde samenwerking met sociale en maatschappelijke diensten en wijkvoorzieningen (binnen het programma voor wijkontwikkeling volgens het Nationaal Programma Heerlen-Noord).

Bij de uitwerking dient bovendien rekening te worden gehouden met het gebruiken van de dislocatie voor de gehele school met mogelijk het realiseren van tijdelijke huisvesting. Randvoorwaarden Uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP) worden middelen gereserveerd voor de vervangende nieuwbouw. De uitbreiding van de onderwijsruimte moet voldoen aan de normatieve ruimtebehoefte. De bouwheer zal een efficiënt en doeltreffend financieel voorstel presenteren, gebaseerd op de genoemde uitgangspunten, inclusief een voorstel voor tijdelijke huisvesting.

DMS 23010292

64

Businesscase Basisschool De Wegwijzer Programma

m² bvo

Onderwijshuisvesting

240 leerlingen o.b.v. leerlingenprognose 2038

1.538 m2

Kind diensten onderwijs

Uitbreiding POV, BSO en KDV in PvE te bepalen. Startklas & Taalsterke voorziening.

circa 450 m2

Maatschappelijk

Verbetering samenhang BMV SamSam

Circa 100 m2

Totaal

Circa 2.088 m2

Geplande oplevering

2028

Fin. vertaling Businesscase

Levensduurverlengende renovatie

€ 7.075.278,-

Achtergrond Basisschool De Wegwijzer is in 1984 gerealiseerd. Rond 2005 is het complex uitgebreid met een sporthal en maatschappelijke voorzieningen en is BMV SamSam ontstaan. In basisschool de Wegwijzer is een Startklas aanwezig, de school zou graag ook voorzien in een ‘taalsterke wijkvoorziening’. De school kampt verder met structureel ruimtetekort, dat de komende jaren alleen maar zal toenemen. Ook blijkt uit de voor het IHP uitgevoerde quickscan en onderzoek door Bremen Bouwadviseurs (2023) dat het gebouw in belangrijke bouwkundige facetten renovatie behoeft (vooral binnenklimaat en installaties). Voor de school is in ruimtelijk-functioneel (capaciteit), bouwkundigen technisch opzicht gemeentelijke zorgplicht aan de orde. POVH wil in deze school bovendien een tweede peutergroep starten. Momenteel kampt POVH met grote wachtlijsten. Bij een onderzoek naar de renovatie van het pand dient ook aandacht te worden besteedt aan de mogelijkheden tot uitbreiding van de peuterspeelzaal. Zorgplicht op grond van de kwaliteit van het gebouw is aan de orde. Daarbij zijn er inhoudelijke wensen ten aanzien van een betere samenhang tussen school, opvang en zorg en andere voorzieningen in de BMV. Vanwege beleid en wachtlijsten is er behoefte aan uitbreiding van peuteropvang en dit dient in de uitwerking van de plannen te worden opgenomen.

Opdracht Realiseer voor Basisschool De Wegwijzer binnen het kader van BMV Samsam een toekomstvaste oplossing. In een Businesscase is een inhoudelijke en technische afweging te maken tussen vervangende nieuwbouw of levensduur verlengende renovatie, waarbij levensduur verlengende renovatie voor de hand ligt. In afweging tussen gemeente en schoolbestuur kan gekeken worden naar een kortere scope dan 25 jaar of vervangende nieuwbouw. Grondslag Basisschool de Wegwijzer heeft een ‘’Rooms-katholiek’’ grondslag. Stichting INNOVO is het bevoegd gezag. Locatie De oplossing dient gezocht te worden op de huidige locatie van basisschool de Wegwijzer. Op deze locatie liggen in BMV SamSam ook buurtvoorzieningen, gymzaal, kindpartners en andere buurtgerichte voorzieningen.

DMS 23010292

65

Realisatietermijn Binnen de aanvangsperiode van de uitvoeringsagenda, wordt de planvorming geïnitieerd in 2027, met de beoogde oplevering gepland voor 2028. Uitwerking De te realiseren oplossing voorziet in goede onderwijshuisvesting en een efficiënte samenwerking met maatschappelijke partners. Daarbij kunnen inpassingskosten aan de orde zijn voor hergebruik van ruimte en herindeling van het te handhaven gebouwdeel (openbare ruimten) met meervoudig ruimtegebruik in het belang van het kind. Het is ook belangrijk dat de ruimtelijke situatie in BMV SamSam wordt verbeterd en de wens tot uitbreiding van POVH wordt onderzocht. Onderdeel van de Businesscase is het onderzoeken van een levensduurverlengende renovatie of (gedeeltelijke) nieuwbouw, met daarbij een zakelijke afweging naar het herstructureren van de huidige en mogelijk aanvullende functies van BMV SamSam in het huidige en nieuwe bouwdeel. Randvoorwaarden In het IHP worden (vanwege zorgplicht) voldoende middelen gereserveerd en gealloceerd. De bouwheer komt met een effectief en efficiënt financieel voorstel op grond van de financiële uitgangspunten, waarbij rekening wordt gehouden met tijdelijke huisvesting. Aandachtpunt Gezien de samenhang van het gebouw met BMV SamSam ligt levensduur verlengende renovatie (25 jaar) als voorziening voor de hand.

In de businesscase kan in afweging tussen gemeente en schoolbestuur gekeken worden naar vervangende nieuwbouw of een kortere renovatiescope. In dat laatste geval is het mogelijk om de eindtermijn opnieuw vast te leggen.

Businesscase Mgr. Hanssen Programma

m² bvo

Prognose 2038

363 o.b.v. leerlingenprognose 2038 (bouwopgave voor 400 leerlingen)

Kind diensten onderwijs

n.v.t.

Maatschappelijk

n.v.t.

4.370 m2

Totaal

Circa 4.370 m2

Geplande oplevering

2028

Fin. vertaling Businesscase

Vervangende nieuwbouw unilocatie in 2028

€ 15.797.550

Achtergrond Mgr. Hanssen is in Hoensbroek gevestigd in twee gebouwen. Zowel het hoofdgebouw als de nevenvestiging voldoen inhoudelijk en kwalitatief niet aan de eisen voor onderwijs aan de doelgroep. Bovendien is de huur van de nevenvestiging in Hoensbroek kostbaar. Mede daardoor zijn investeringen in de gebouwen om de kwaliteit te verbeteren niet rendabel zonder perspectief op de langere termijn. Vanwege de leerlingengroei zijn vier groepen verhuisd naar een nieuwe nevenvestiging in Valkenburg en Mgr. Hanssen wil deze graag continueren omdat ze dichter bij de herkomstgebieden (Heuvelland) van een deel van de leerlingen ligt. De vestiging in Hoensbroek blijft intussen groeien en de oorzaak daarvan is (nog) onduidelijk. Voor Mgr. Hanssen is zorgplicht op grond van gebouwkwaliteit aan de orde is en vervangende nieuwbouw in een unilocatie op de huidige locatie nabij de ketenpartners ligt voor de hand.

DMS 23010292

66

Het is wenselijk om definitieve keuzes over vorm en omvang uit te stellen tot duidelijkheid ontstaat over de gewenste omvang. Opdracht Realiseer in 2028 vervangende nieuwbouw voor Mgr. Hanssen in de vorm van een passende unilocatie. Houd daarbij rekening met het ingezette beleid om leerlingen onderwijs te bieden met waar mogelijk een beperking van de reiskosten. Grondslag Mgr. Hanssen in Heerlen heeft een 'Algemeen Bijzondere' grondslag. Bevoegd gezag is Stichting Vitus Zuid. Locatie De unilocatie wordt gerealiseerd als vervangende nieuwbouw op de huidige plek in goede afstemming met samenwerkingspartner Adelante. Het schoolbestuur en de gemeente onderzoeken daarbij de beste manier om verdere integratie te optimaliseren. Realisatietermijn Nadat duidelijkheid ontstaat over de beoogde omvang van de unilocatie in het perspectief van de ontwikkeling van passend onderwijs (regionaal) en de nevenvestiging in Valkenburg wordt gestart met de businesscase met de intentie voor realisatie in 2028 of zo snel mogelijk daarna. Uitwerking De vervangende nieuwbouw realiseert voldoende, kwalitatief hoogwaardige onderwijsruimte voor de dan af te spreken leerlingenaantallen, in goede afstemming met de voorziening in Valkenburg en Roermond. Voor nu gaat het schoolbestuur uit van een ruimtebehoefte voor 400 leerlingen.

DMS 23010292

67

Businesscase Broederschool Programma

m² bvo

Onderwijshuisvesting

184 leerlingen (prognose 2038)

1.126 m2

Kind diensten onderwijs

Al onderdeel van BMV Molenberg, uitbreiding faciliteren. Taalsterke voorziening realiseren.

200 m2

Maatschappelijk

Inpassing aanvullende wijkdiensten en mogelijk andere maatschappelijke, welzijnsen zorgpartners.

400 m2

Totaal

Beschikbare onderwijsruimte Broederschool (1.085 m2) en Vrijeschool Helianthus (1.236 m2)

1.726 m2 (invulling overmaat n.t.b.)

Geplande oplevering

* businesscase volgend op businesscase Vrijeschool Helianthus (2027).

2028

Fin. vertaling Businesscase

Inpassing in BMV Molenberg (gebouwdeel Vrijeschool Helianthus)

€ 500.000,-

Achtergrond De Broederschool is sinds 1922 gevestigd in een monumentaal pand, centraal in het voedingsgebied. In 2015 is het gebouw volledig gerenoveerd. In een uitbreiding van het complex is de Vrije School gehuisvest in een nieuwbouw. Samen met het gerenoveerde Broederhuis vormen partijen de BMV Molenberg. De school opereert als kindcentrum met kindpartners. In het Broederhuis zijn verschillende initiatieven voor de wijk gevestigd. Het gebouw is in de gemeente Heerlen het oudste nog voor basisonderwijs in gebruik zijnde schoolgebouw. Van oudsher is het gebouw voorzien van brede gangen en een inflexibele gebouwstructuur. Door recente leerlingengroei kampt de school met ruimtetekort en deze heeft volgens de prognoses een structureel karakter. Ruimtetekort wordt versterkt door de monumentale gebouwstructuur. Voor samenwerkende kindpartners als voor onderwijs is tijdelijk een oplossing in de wijk gevonden. Vanwege stabiele leerlingenprognoses is voor uitbreiding van de capaciteit zorgplicht aan de orde. Zorgplicht op grond van structureel ruimtegebrek. Daarbij is momenteel in de omgeving van de school geen geschikte locatie te vinden. Deze is pas te vinden na realisatie van vervangende nieuwbouw voor Helianthus. Opdracht Maak, na realisatie van een unilocatie voor Vrijeschool Helianthus, het gebouwdeel van Vrijeschool Helianthus in BMV Molenberg geschikt voor de Broederschool.

Waar nodig kunnen enkele aanpassingen aan het gebouw plaatsvinden om het bouwdeel passend te maken voor het onderwijsconcept van de Broederschool. Verder dient nagedacht te worden over de normatieve overmaat die ontstaat, deels kan worden opgevangen door kindpartners, waar mogelijk aangevuld met zorg-, wijk- en welzijnspartners. Grondslag De Broederschool heeft een ‘’Rooms-katholiek’’ grondslag. Stichting INNOVO is het bevoegd gezag.