rapport-samen-maken-we-heerlen-braining-the-future.pdf

Openbare ruimte • Er zijn plannen voor bestrating • Er zjn plannen voor opknappen van het Romeins Kwartier Nieuwe architectuur • Maankwartier is een architecturale aanwinst • Het nieuwe stadskantoor is een grote verbetering • Maankwartier esthetisch gezien / Mooi station • Er is inspiratie buiten de gebaande paden (Huisman) Bestaande architectuur • Mooie gevels worden in ere hersteld (atelier stadsrevisie) • De gevels in de Saroleastraat worden hersteld • De Luciushof Slopen • Slopen is in sommige gevallen de beste optie

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Rommel • De stad kan veel schoner • De perifere winkelstraten zijn rommelig • Er is veel zwerfafval– ook naast containers • Voorbeelden zijn kauwgom, sigarettenpeuken, afval en vieze hoekjes • De liften in het maankwartier zijn vies • Zwerfafval moet voorkomen worden • Er moet elke dag schoongemaakt worden • Het tegengaan van de verrommeling is een quick win Uitstraling • De uitstraling van het centrum is stenig en oud • De kwaliteit van veel gevels blijft achter • Trespa luifels geven een lelijke uitstraling • De groenwand in de Geleenstraat is bruin geworden • Het onkruid is doorn in het oog • Het uitzicht in Romeins kwartier is rommelig als je in de hoogte kijkt • De kwaliteit van Doutzenbergstraat is onder de maat • Het aanzicht van panden net buiten kern te rommelig • Het contrast tussen Eijkerveld en maankwartier is te groot • De markt is niet aantrekkelijk genoeg • De invulling van de pleinen kan beter

Bestaande architectuur • Architectuur zorgt voor beleving • Laat bestaande architectuur meer zien • Maak de iconen van de stad zichtbaar • Benut de Jugendstil, verbind die panden • Laat de sfeer van de jaren ‘30 en ‘60 terugkomen Slopen • Kopgebouwen afbreken Gevels • Ga door met opknappen gevels – nog grootser aanpakken • Historische gevels bewaren & restaureren • Gevels nog meer aandacht geven Verrommeling • Haal de plastic luifels weg • Haal overbodige attributen (zoals paaltjes) weg • Maak vaker schoon (geen sigaretten, kauwgom, etc.) • Verbeter bekendheid gemeente-app om meldingen te doen • Neem Brisbane als voorbeeld

70

Verzorgde omgeving Wat gaat goed en wat kan beter? Wat gaat goed?

Wat kan beter?

Wat moeten we doen?

Murals • Er is een mooie collectie muurschilderingen • Murals zijn schitterend en sieren de stad • Murals maken Heerlen • Liefst nog meer murals

Gebouwen • De kopgebouwen op de promenade zouden gesloopt moeten worden • Het erfgoed mag duidelijker in beeld komen • De uitstraling van het centrum is lastig doordat de grote ketens die niet meewerken

Locaties • Verbeter de beleving op de Saroleastraat door paraplu’s bij Parapluiehuis te hangen • Pak de Bongerd aan • Camoufleer de muur Aretz om de entree naar de Oranje Nassaustraat te verbeteren

Verlichten • In de avond is het donker in het centrum • Er is onvoldoende verlichting

Verlichting & Veiligheid • Verbeter de verlichting in de binnenstad (ledverlichting)

Overlast • De veiligheid is de laatste 20 jaar verbeterd • Operatie hartslag tegen drugsaanpak werkt • Geen overlast van drugsgebruikers • Geen last van veiligheid als niet-bewoner Overige • Versierde prullenbakken • De kleuren van de stad • Place to buy, place to be, place to love

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Overlast • De veiligheidservaring moet verder verbeterd worden (o.a. bij het station) • Er is overlast van jongeren (scooters, schreeuwen, etc.) • Er is overlast verslaafden • Zwervers maken Heerlen vies en rommelig • Er moet meer aandacht zijn voor handhaving

71

Verzorgde omgeving Inspiratie Verlichting in de binnenstad Het toevoegen van innovatieve, sfeervolle verlichting in de openbare ruimte draagt bij aan het terughalen van de leefbaarheid in een centrum.

Parkeren in het groen Het aankleden van parkeergarages met groen. Zo worden de gebouwen opgenomen in de natuur en dragen bij aan vergroening van de stad.

Foto: Inbo

Foto: Signify

Herstel van gevels Gevels in ere herstellen zoals Atelier Stadsrevisie doet, draagt bij aan een eenduidiger centrum en kan nieuwe ondernemers trekken.

Stadsbrigade Maak een stadsbrigade, samengesteld uit mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Streef bijvoorbeeld naar snel zichtbaar resultaat: een schoner centrum en het geeft voldoening.

Foto: Nijkerk.nieuws.nl

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Foto: Limburger.nl

72

Verzorgde omgeving Focus De volgende punten zouden de komende jaren focus kunnen krijgen:

Ga de verrommeling tegen Pak de verrommeling van de binnenstad aan. Kijk daarbij vooral naar de quick wins: maak vaker schoon, verwijder kauwgum en sigaretten, verwijder overbodige attributen die het staatbeeld vervuilen (zoals paaltjes die geen functie meer hebben). Ga daarnaast het gesprek aan met de eigenaren van gebouwen en vraag om hun medewerking, bijvoorbeeld door plastic luifels te verwijderen. Sloop panden die weinig waarde hebben en niets meer toevoegen, zoals de kopgebouwen op de Promenade. Besteed aandacht aan de meest belangrijke plekken, bijvoorbeeld de muur bij Aretz (entree Oranje Nassaustraat), de Bongerd, de Sarolaestraat en de Geleenstraat. Blijf doorgaan met het opknappen van gevels – schaal op Er zijn veel fraaie gevels die momenteel niet goed zichtbaar zijn en opgeknapt moeten worden. Verschillende gevels zijn (of worden binnenkort) opgeknapt. Ga hiermee door en haal daarmee ook de sfeer van de jaren ‘30 en de Jugendstil naar voren.

Verbeter de verlichting Verlichting is een belangrijke voorwaarde voor (het gevoel van) veiligheid. Deelnemers geven aan dat het ‘s avonds donker is in het centrum. Verbeter de verlichting in de binnenstad. Kijk ook hoe verlichting gebruikt kan worden om de beleving nog verder te versterken, bijvoorbeeld door bepaalde gebouwen in de spotlight te zetten.

Blijf inzetten op handhaving Deelnemers geven aan dat de veiligheid de afgelopen jaren aanzienlijk verbeterd is. De overlast van zwervers en verslaafden is beperkt, maar heeft wel blijvend aandacht nodig.

Heerlen – Samen maken we Heerlen

73

De openbare ruimte als toegankelijke omgeving

74

Toegankelijke omgeving Wat gaat goed en wat kan beter? Wat gaat goed?

Wat kan beter?

Wat moeten we doen?

Algemeen • Alles compact en goed bereikbaar • Fijne rustige eenvoudige stad met goede infrastructuur

Fietsen • Weinig fietsenstallingen • Veiligheid fietsenstallingen • Ontbreekt aan een fietsenstalling aan alle zijden • Meer e-bike parkeerplekken in fietsenstalling • Aanrijdingen met fietsers

Verbindingen • Verbeter de inloop van het centrum (bijvoorbeeld via Akerstraat) • Rijg de pareltjes aan elkaar • Maak de as Saroleastraat up to date • Maak de as Promenade up to date • Verbeter de doorloop via de Oranje Nassaustraat • Verbeter de verbinding tussen ’t Loon / Theater en het centrum • Verbeter de verbinding tussen het buitengebied en het centrum • Betere overgang bij spoor (centrum – noorden)

Lopen • Genoeg wandelpaden Fietsen • Bewaakte fietsenstalling • Mooie fietsroutes (bijvoorbeeld via IVN) Auto • De ring • 1e uur gratis parkeren • Gratis parkeren bij Mijnmuseum Openbaar vervoer • Aanwezigheid van station • Veel bussen Minder validen • Wandelroutes toegankelijk voor rolstoelen • Toegankelijk Luciushof en nieuw stadskantoor • Openbaar toilet: deur gaat niet dicht met rolstoel

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Auto • Parkeren is duur • 1e uur gratis parkeren is te kort • Niet overal genoeg parkeergelegenheid • Slechte verkeerscirculatie/ veel omrijden • Infrastructuur Maastricht – Heerlen Openbaar vervoer • Verbinding vanuit Nuth – bushaltes zijn daar weg Verbindingen • Verbinding Maankwartier – Centrum mist • Verbinding Maankwartier – Noordkant mist Overlast • Overlast van scooters in centrum • Overlast van auto’s in centrum: o Te hard rijden op Geerstraat, Looierstraat o Te veel auto’s

Kwartieren • Verbeter de herkenbaarheid van de verschillende wijken • Verbeter de herkenbaarheid van de verschillende kwartieren in het centrum Lopen • Maak het centrum een voetgangersgebied • Verbeter de toegankelijkheid van het Maankwartier Fietsen • Vergroot het aantal fietsenstallingen • Faciliteer bewaakt stallen voor scooters • Zorg voor meer oplaadpunten voor elektrische fietsen • Verbeter de fietsroutes • Deelvervoer: o Faciliteer Felyx scooters o Faciliteer elektrische steps o Combineer verhuur fietsen met citybranding (zie bijvoorbeeld houten fietsen Kopenhagen) • Rem de fietsers bij het maankwartier af

75

Toegankelijke omgeving Wat gaat goed en wat kan beter? Wat gaat goed?

Wat kan beter?

Wat moeten we doen?

-

Bewegwijzering • Geen duidelijke bewegwijzering bij station • Geen duidelijke bewegwijzering in centrum

Auto • Maak het centrum autovrij / autoluw • Beperk de snelheid, bijvoorbeeld op de Geerstraat • Waardeer de cityring af • Verbeter de autoroutes • Zorg voor meer oplaadpunten voor elektrische auto’s • Parkeerplaatsen beter benutten • Maak het parkeren goedkoper / behoud 1e uur gratis parkeren

Minder validen • Te weinig oog voor gehandicapten • Maankwartier moet toegankelijker • Parkeren voor minder validen is lastig en duur

Bewegwijzering • Verbeter de bewegwijzering • Verbeter de aanwijzingen bij het maankwartier Minder validen • Besteed meer aandacht aan minder validen, zeker in het kader van de vergrijzing • Zorg voor een drempelvrij centrum • Zorg voor een aantrekkelijk centrum voor visueel beperkten (bijvoorbeeld betere geleide lijnen van Grunsvenplein naar theater)

Heerlen – Samen maken we Heerlen

76

Toegankelijke omgeving Projecten die al lopen

Foto: Gemeente Heerlen

Fietsenstalling Maankwartier Nieuwe fietsenstalling bij het Maankwartier.

Heerlen – Samen maken we Heerlen

77

Toegankelijke omgeving Inspiratie

“Houten fietsen Stockholm” “Tijdlijn in Metaal (Valkenburg, Via Belgica)

Zonering & Toegangspoorten Toegangspoorten benadrukken een specifieke straat of het begin en het einde van een centrum.

Foto: Ruud Rogier

Felyx scooters De elektrische deelscooters van Felyx kunnen voor 30 cent per minuut worden gehuurd. De scooters zijn een aanvulling op het openbaar vervoer.

Foto: Algemeen Dagblad

Groene singel – Antwerpen De Groene Singel maakt de stad Antwerpen aantrekkelijk en toegankelijk voor de mens, flora en fauna. In het plan wordt een eenheid gevormd voor het landschap, ecologie, openbare ruimte, infrastructuur en de gebouwen.

Foto: Karres en Brands

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Bewegwijzering en zones in de stad De buurten in de binnenstad van Arnhem hebben ieder een eigen naam en icoon gekregen. Dit draagt bij aan de nieuwe voetgangers-bewegwijzering en zorgt voor zichtbaarheid.

Foto: Studio Het Mes

78

Toegankelijke omgeving Focus De volgende punten zouden de komende jaren focus kunnen krijgen:

Verbeter de bewegwijzering en de herkenbaarheid van de verschillende kwartieren In de openbare ruimte kan nog beter zichtbaar worden wat Heerlen te bieden heeft. Dat kan bijvoorbeeld door de bewegwijzering voor voetgangers te verbeteren en door duidelijker te markeren waar het centrum start en waar het eindigt. Daarbij zouden de verschillende kwartieren sterker benadrukt kunnen worden, waardoor de unieke karakters én de samenhang versterkt wordt.

Maak het lopen aantrekkelijker Verbeter de inloop naar het centrum. Sommige toegangswegen (zoals de Akerstraat) zijn niet aantrekkelijk, terwijl ook deze straten kwaliteiten hebben. Leg daarnaast prioriteit bij de belangrijke assen, zoals de Saroleastraat en de Promenade. Verbeter de doorloop naar specifieke straten, zoals de Oranje Nassaustraat. Beperk overlast van fietsers, scooters, motors en auto’s. Maak het fietsen aantrekkelijker Zorg voor fietsenstallingen aan alle zijden aan het centrum. Zorg dat deze ook geschikt zijn voor e-bikes en scooters. Kijk ook naar de mogelijkheden voor deelscooters en elektrische steps. Beperk de overlast van het autoverkeer in het centrum, maar verbeter ook de faciliteiten voor de automobilist Deelnemers geven aan dat parkeren in het centrum relatief duur is. Het huidige initiatief, waarbij het eerste uur gratis is, wordt gewaardeerd. Zekers als meer functies naar het centrum gehaald worden, zou hiernaar gekeken moet worden (‘als ik elke week opnieuw moet betalen voor het parkeren tijdens muziekles, dan haak ik snel af’). Daarnaast leidt het autoverkeer op specifieke plekken tot overlast voor voetgangers. Bekijk of het centrum nog meer autovrij gemaakt kan worden, bijvoorbeeld door de cityring af te waarderen.

Blijf bij elk project aandacht besteden aan minder validen Minder validen geven aan dat zij tegenwoordig in een vroeg stadium betrokken worden bij nieuwe plannen. Tegelijkertijd lijkt ook nog vaak het esthetische aspect voorrang te krijgen. Voor rolstoelers is bijvoorbeeld het Maankwartier (met de steile helling) moeilijk te bereiken. Blijf ook bij het inrichten van de openbare ruimte aandacht houden voor minder validen door daarbij rekening te houden met geleide-lijnen, drempelvrije gebieden en het type steen dat gebruikt wordt.

Heerlen – Samen maken we Heerlen

79

Conclusies

80

Conclusies Openbare ruimte

De openbare ruimte als… Binnentuin 1. Voeg veel meer groen en water toe 2. Permanente locatie voor Stadstuin 3. Zoek mogelijkheden voor Stadspark 4. Betrek bewoners en ondernemers bij vergroenen

Sport- & Speelplaats 1. Zet de plannen voor Urban Sports door 2. Kijk naar kleinere spelgelegenheden (speeltuin, jeu de boules, etc.)

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Museum 1. Breng kunst naar openbare ruimte (méér dan Murals, mijnen, Romeinen)

Podium 1. Meer laagdrempelige evenementen 2. Introduceer culturele vrijplaatsen 3. Nieuwe mega-evenement

Verzorgde omgeving 1. Ga verrommeling tegen 2. Schaal opknappen gevels op 3. Verbeter verlichting 4. Blijf handhaven

Toegankelijke omgeving 1. Bewegwijzering & kwartieren 2. Verbeter beleving voetgangers 3. Verbeter beleving fietsers 4. Beperk overlast automobilist, maar verbeter ook faciliteiten 5. Continue aandacht minder validen

81

4. Aanpak Organisatie & Communicatie 82

Aanpak Inleiding Inleiding In de vorige hoofdstukken hebben we omschreven welke functies in het centrum terug kunnen komen en hoe de openbare ruimte eruit kan zien. Maar een levendige stad is meer dan dat. Een levendig centrum maak je niet alleen als overheid, maar vooral mét de mensen uit de stad. Initiatieven die ‘bottom-up’ worden georganiseerd, zoals de Stadstuin, krijgen buitengewoon veel waardering. De vraag is dan ook hoe de komende jaren de kracht van dergelijke initiatiefnemers beter ingezet kan worden.

In dit hoofdstuk staan we stil bij de organisatorische aspecten. We hebben de resultaten uit het participatieproces geclusterd op basis van de volgende 2 thema’s: • Organisatie • Communicatie

“Veel neuzen staan dezelfde kant op” “Er zijn genoeg ideeën”

“Projecten mogen meer op elkaar worden afgestemd. De ontwikkeling van het Romeins museum vindt gescheiden plaats van het Romeins kwartier. Het blijft afwachten hoe dit samen gaat vallen, terwijl er veel wederzijdse versterking mogelijk is”

Per thema geven we weer: • Wat goed gaat en wat beter kan • Wat de focus voor de komende jaren zou kunnen zijn “De stad kantelt, maar het ambtelijk apparaat nog niet”

“Ik ben al lang betrokken bij de Stadstuin. Ik snap niet waarom wij niet betrokken worden bij het vergroenen van de Promenade en het Van Grunsvenplein.”

Aanpak Organisatie

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Communicatie

“Veel plannen zijn nog onzichtbaar”

”Heerlen benadert veel vanuit stenen, nog te weinig uit mensen”

83

Organisatie

84

Organisatie Wat gaat goed en wat kan beter? Wat gaat goed?

Wat kan beter?

Wat moeten we doen?

Algemeen • Veel neuzen staan dezelfde kant op • Er zijn genoeg ideeën • Er zijn goede en diverse projecten • Bij uitvoering alle plannen wordt het top

Prioriteiten • Twijfel over prioriteiten gemeente • “Ik denk vaak: ja leuk idee, maar als inwoner heb ik hier niks aan” • “Te weinig geld voor structurele problemen (klimaat, sociale inclusie, etc)” • “Veel initiatieven, maar aan het grote geheel verandert weinig”

Algemeen • Blijf positief en betrokken • Doen, durf en zelfvertrouwen • Pak door en toon lef • Kijk vooruit – blijf niet hangen in het verleden

Betrokkenheid • Er kan heel veel in Heerlen • Er wordt geluisterd • Er worden meer mensen betrokken, zoals inwoners • Er is meer samenwerking tussen cultuurmakers • Iedereen helpt als je goed idee hebt • Gemeente denkt mee met jongeren • Er is een duidelijk aanspreekpunt voor minder validen • Betrokkenheid minder validen van plan tot uitvoering • Betrokken wethouder voor ouderenbeleid • Partijen verenigen elkaar, zoals de Vrienden van het Maankwartier en MijnHeerlen Bottom-up • Pop up initiatieven worden goed ontvangen • Er ontstaan meer bewonersinitiatieven • Initiatief om het beter te laten gaan

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Consistentie • Te veel aandacht voor verbeteringen op korte termijn • Veel initiatieven maar weinig bestendigheid • Te weinig consistentie in bestuur en beleid • Integraliteit - meer samenhang projecten (te veel losse flodders aan initiatieven) Aandacht • Optimaal centrum voor alle Heerlenaren • Meer aandacht voor jongeren 15/16 jaar • Meer aandacht voor mensen met beperking • Meer aandacht voor inclusiviteit Uitvoering • Er zijn veel beloftes, maar veel komt niet tot uitvoering • Drempel om initiatief te starten te hoog • Alles kost veel geld • Te veel lokale regels • Te stroperig • Wisseling wijkregisseurs verslapt burgerinitiatieven • “Meer kans op idee voor 1 ton dan voor 5.000 euro, want dan bemoeien minder mensen zich ermee”

Visie & Beleid • Behoud het pragmatische, maar investeer ook in een visie en strategie voor de lange termijn • Blijf vasthouden aan de visie • Beperk het beleid en regulering, zodat uitvoering eenvoudig wordt Uitvoering • Voer de snelheid op • Sla sneller piketpalen bij ontwikkelingen • Pak projecten integraal aan Participatie • Vergroot de participatie met inwoners • Breng partijen bij elkaar, zodat zij elkaar beter begrijpen • Acteer sneller op initiatieven van externe partijen • Besteed minder aandacht aan kleine initiatieven • Benut de denkkracht van makers uit de stad • Geef ruimte aan experimenten • Geen een motivatie als iets niet kan

85

Organisatie Wat gaat goed en wat kan beter? Wat gaat goed?

Wat kan beter?

Wat moeten we doen?

Terugkoppeling • Beter reageren op mails • Geen reguliere terugkoppeling naar belangrijke stakeholders • Soms weet linkerhand niet wat de rechterhand doet

Gemeentelijke samenwerking • Verbeter de afstemming tussen verschillende projecten • Pak de regio functie en trek samen op • Werk meer samen met externe partijen • Stimuleer ambtenaren om naar buiten te gaan en contact te houden met externe partijen

Organisatie • Meer aandacht voor samenwerking – samen dingen voor elkaar krijgen • De ambities van het college moeten gaan leven in organisatie • Te veel ego’s van grote instituties: de stad is van de mensen • Openstaan voor een breder Urban Samenwerking • Samenwerking tussen ondernemers kan beter (Hart voor Heerlen vs Heerlen mijn Stad)

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Politiek • Verbeter de kwaliteit van het bestuur • Minder publiek gevecht

86

Levensbestendige woongroep “Ik wil me inzetten om een leeftijdsbestendige woongroep in het centrum te realiseren. Hier ben ik met verschillende mensen al mee bezig sinds 2018. Ik heb hierover zo’n 7 keer met de gemeente gesproken, zowel met ambtenaren als met bestuurders. Ik heb telkens opnieuw uitgelegd wat het idee is. Iedereen is enthousiast en toch kom ik niet verder. Ik hoef geen geld, ik zoek alleen ondersteuning, bijvoorbeeld om ingangen te creëren bij partijen die vastgoed hebben. Als het niet kan, dan kan het niet. Maar ik krijg gewoon geen antwoord en ik kom niet verder.”

Bezoeker aan #SamenMakenWeHeerlen

87

Organisatie Focus De volgende punten zouden de komende jaren focus kunnen krijgen: Betere ondersteuning voor initiatieven vanuit de stad De grootste frustratie lijkt bij deelnemers te zitten in de ondersteuning vanuit de gemeente voor bottom-up initiatieven. Voor sommige onderwerpen lijkt dit goed geregeld te zijn, bijvoorbeeld voor evenementen. Voor onderwerp waar niemand (of meerdere afdelingen) verantwoordelijk zijn ontbreekt de ondersteuning vaak. Voorbeelden zijn de langere termijn ondersteuning voor de Stadstuin en een initiatief vanuit inwoners om levensbestendige woningen te realiseren. Het zou één van de top-prioriteiten moeten zijn om binnen de gemeente toe te werken naar een structuur die beter bijdraagt aan deze initiatieven. Start bijvoorbeeld met het organiseren van doorbraak-sessies (waar meerdere afdelingsmanagers bij aanwezig zijn) waar besproken wordt óf en hoe een initiatief ondersteund kan worden. Start meer kleine projecten De projecten die nu uitgevoerd worden zijn allemaal omvangrijk (bijvoorbeeld in kosten en in doorlooptijd). Er zijn voldoende mogelijkheden voor kleine projecten die sneller gerealiseerd kunnen worden en die ook impact hebben.

Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan tijdelijk groen om bepaalde winkelstraten een impuls te geven, tijdelijke bankjes, tijdelijke fietsenstallingen, het schoonmaken van de stad, het verwijderen van lelijke elementen, etc. Bekijk bijvoorbeeld welke punten uit dit document op korte termijn uitgevoerd kunnen worden en ga daar direct mee aan de slag. Zoek samenwerking rondom alle initiatieven Bekijk per initiatief wie betrokken kan worden bij het project (van ontwerp tot uitvoering). Er is veel kennis en ervaring in de stad aanwezig – maak daar gebruik van. Dit zorg voor meer gedragenheid, meer trots en betere resultaten. Visie – Strategie - Uitvoering Deelnemers waarden (over het algemeen) de initiatieven die opgestart worden. Tegelijkertijd geven verschillende deelnemers aan dat voor hen de overkoepelende visie ontbreekt. Waar werken we met zijn allen naar toe? Hoe ziet het centrum er over een aantal jaren uit? Wie heeft daarin welke rol? Zorg dus voor een duidelijke lijn in de visie, strategie en de uitvoering.

Heerlen – Samen maken we Heerlen

88

Communicatie

89

Communicatie Wat gaat goed en wat kan beter? Wat gaat goed?

Wat kan beter?

Wat moeten we doen?

Profilering • Heerlen profileert zich steeds beter als stad • Er is steeds iets nieuws te zien

Identiteit • Imago / trots op de stad – inwoners en bezoekers • Wat is ‘Urban’? Waar staat de stad voor?

Uitstraling • Er ontstaat een duidelijke uitstraling (‘urban identity’) • De uitstraling is onderscheidend • De keuze voor urban en innovatie

Negatieve sfeer • ‘Het wordt toch niks’ gevoel • De negatieve sfeer: negatief over gemeente en stad • Communicatie barrière tussen generaties / bewoners • Negatieve reacties op urban initiatieven

Imago / bekendheid • Bekendheid creëren • Zorgen dat het slechte imago verdwijnt • Minder imago – meer doen • Promotie – Marketing • Locatieprofielen maken • Zet verhalen vertellers in: verleden en toekomst • Vertel het verhaal van Heerlen • Deel onze trots en maak het zichtbaar • Niet alleen Urban maar ook gewone Heerlenaren • Betere positionering • Minder zonering in kwadranten / kwartieren

PR • Betere PR • Mensen weten niet wat er gebeurt • Te weinig mensen komen op bezoek • We bereiken de mensen niet • Beter vertellen wat er gaat gebeuren • Gewone mensentaal spreken • Verhaal van de stad vertellen - ook mijnverleden • Meer onderscheidend /ondeugendheid Regio • Aantrekkingskracht – regio functie • Niet meer zeuren over Maastricht

Plannen • Zichtbaarheid van plannen en wat er gebeurt • Concepten communiceren: bioscoop in combi met andere activiteiten / verblijf • Maak initiatieven en initiatiefnemers beter zichtbaar en verbind ze – mogelijk een coöperatie • Maak zichtbaar op locatie, bijv. met Abri’s • Zet grote broden in het centrum over projecten • Folders voor ouderen ipv internet • ‘Schön Heerlen’ verder vertellen Algemeen • Beter communiceren met bewoners • Ik zie ik zie wat jij niet ziet • Helder en eenvoudig communiceren • Ook buiten de app communiceren • Bewustwordingscampagne over inclusie: samen zijn we de stad • Toegankelijk maken van website (tel. goed vindbaar)

Heerlen – Samen maken we Heerlen

90

Communicatie Inspiratie Tijdelijke pilaren Leeuwarden Leeuwarden communiceert via tijdelijke pilaren in de binnenstad. Ook Heerlen kan op locaties pilaren plaatsen om te laten zien wat er staat te gebeuren. Plaats bijvoorbeeld een pilaar op het Van Grunsvenplein om het nieuwe ontwerp en de planning te laten zien.

Citymarketing / positionering Met een visuele identiteit en positionering herkenbaarheid voor het centrum creëren. Ondernemers, evenementen, bouw, scholen, openbare ruimte etc. kunnen zich hierop aansluiten waardoor één verhaal ontstaat.

Foto: TheSign

Projecten IBA Parkstad IBA Parkstad communiceert op (o.a.) LinkedIn regelmatig over alle IBA projecten. Blijf ook op de kanalen communiceren over de verschillende initiatieven.

Foto: IBA Parkstad

Heerlen – Samen maken we Heerlen

91

Communicatie Focus De volgende punten zouden de komende jaren focus kunnen krijgen: Communiceer – online, offline én op locatie Het was heel opvallend hoeveel deelnemers niet op de hoogte waren van alle projecten die momenteel lopen. Communiceer daarom veel uitgebreider over de centrumstrategie en over alle initiatieven. Plaats tijdelijke informatieve zuilen op locaties ‘waar iets staat te gebeuren’, waarop het nieuwe ontwerp en de planning zichtbaar is. Communiceer via de gemeentelijke online en offline kanalen – liever iets te veel dan te weinig. Pas het ‘Talk – Show – Tell’ principe toe. Praat vooraf met de stad over de plannen (talk), maak deze waar (show) en licht nóg een keer toe waarom je doet (tell). Citymarketing Zorg voor een passende citymarketing campagne om mensen te verleiden opnieuw naar Heerlen te komen. Veel deelnemers lieten ons weten “al zó lang niet meer in Heerlen te zijn geweest, maar zó verrast te zijn door alles wat veranderd is”. Laat mensen dus opnieuw kennis maken met Heerlen!

Trots Opvallend is dat de bezoekers aan onze tijdelijke locatie een heel verdeeld beeld geven op de vraag hoe trots zij op het centrum zijn. Bezoekers geven het centrum óf een hele lage waardering óf juist een hele hoge. Een tussenweg lijkt er bijna niet te zijn. Gebruik de energie van de positief gestemden en breng dit over naar de minder positief gestemden. Gebruik storytelling om deze trots ‘een gezicht te geven’ en vanuit de mensen te vertellen waarom zij trots zijn. Schud het Calimero-gedrag van je af!

Heerlen – Samen maken we Heerlen

92

Conclusies

93

Conclusies Aanpak

Aanpak Organisatie Zorg voor een betere ondersteuning voor bottom-up initiatieven 2. Start meer kleine projecten die direct impact hebben Zoek samenwerkingspartners en meedenkers rondom de verschillende initiatieven 4. Zorg voor een duidelijke lijn tussen visie, strategie en uitvoering

1.

3.

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Communicatie 1. Communiceer over alle projecten – online, offline, én op locatie 2. Verleid bewoners uit de regio om opnieuw naar Heerlen te komen met een marketingcampagne 3. Breng de trots van de koplopers over op anderen door gebruik te maken van storytelling

94

5. Conclusies Conclusies & Vervolg 95

Conclusies In onderstaande tabel hebben we de conclusies uit de voorgaande hoofdstukken samengevat. Deze lijst is een samenvatting van de ambities die deelnemers tijdens de workshops of ‘op locatie’ hebben aangedragen. Een aantal van deze ambities worden al opgepakt door de Gemeente Heerlen, een aantal punten is nieuw. Natuurlijk is het vrijwel onmogelijk om al deze punten op korte termijn te realiseren. Daarnaast vallen niet alle activiteiten binnen de verantwoordelijkheid en invloed van de gemeente. Zoals ook eerder is weergegeven (zie bijvoorbeeld pagina 9) moeten onderstaande punten gezien worden als slechts één van de bouwstenen om tot een nieuwe centrumstrategie te komen.

Een centrum waar je kunt… Winkelen 1. Blijf werken aan aantrekken nieuwe winkels 2. Werk gerichter aan het imago van een straat of wijk 3. Blijf werken aan het compacter maken van het winkelgebied 4. Maak leegstaande panden aantrekkelijker

Wonen 1. Blijf werken aan transformatie van winkels naar woningen, maar heb aandacht voor specifieke doelgroepen 2. Verken nieuwe woonconcepten 3. Let op verpaupering en onderhoud

Werken 1. Stimuleer kleine bedrijven om zich in het centrum te vestigen 2. Creëer laagdrempelige banen in het centrum 3. Maak het centrumgebied een experimenteergebied voor andere bedrijven

Leren 1. Blijf inzetten op het terughalen van het onderwijs naar het centrum 2. Zorg voor specifieke voorzieningen voor studenten in het centrum 3. Zorg voor een ontdekgebied voor kinderen

Recreëren 1. Blijf het terrasenleven stimuleren 2. Cultureel programma voor alle doelgroepen 3. Realiseer een kiosk om op te treden 4. Geef blijvende ruimte aan creatievelingen

De openbare ruimte als… Binnentuin 1. Voeg veel meer groen en water toe 2. Permanente locatie voor Stadstuin 3. Zoek mogelijkheden voor Stadspark 4. Betrek bewoners en ondernemers bij vergroenen

Sport- & Speelplaats 1. Zet de plannen voor Urban Sports door 2. Kijk naar kleinere spelgelegenheden (speeltuin, jeu de boules, etc.)

Museum 1. Breng kunst naar openbare ruimte (méér dan Murals, mijnen, Romeinen)

Podium 1. Meer laagdrempelige evenementen 2. Introduceer culturele vrijplaatsen 3. Nieuwe mega-evenement

Verzorgde omgeving 1. Ga verrommeling tegen 2. Schaal opknappen gevels op 3. Verbeter verlichting 4. Blijf handhaven

Toegankelijke omgeving 1. Bewegwijzering & kwartieren 2. Verbeter beleving voetgangers 3. Verbeter beleving fietsers 4. Beperk overlast automobilist, maar verbeter ook faciliteiten 5. Continue aandacht minder validen

Aanpak Organisatie Zorg voor een betere ondersteuning voor bottom-up initiatieven 2. Start meer kleine projecten die direct impact hebben Zoek samenwerkingspartners en meedenkers rondom de verschillende initiatieven 4. Zorg voor een duidelijke lijn tussen visie, strategie en uitvoering

1.

3.

Heerlen – Samen maken we Heerlen

Communicatie 1. Communiceer over alle projecten – online, offline, én op locatie 2. Verleid bewoners uit de regio om opnieuw naar Heerlen te komen met een marketingcampagne 3. Breng de trots van de koplopers over op anderen door gebruik te maken van storytelling

96

Vervolg En hoe nu verder..? De échte vervolgstappen worden natuurlijk in de nieuwe centrumstrategie beschreven. Hierbij alvast enkele activiteiten die ook in deze ‘schrijfperiode’ al genomen kunnen worden.

• Deel de uitkomsten met de deelnemers - Heel eenvoudig (en heel logisch) om te beginnen: deel dit verslag met de deelnemers, zodat zij zien wat er met hun input is gebeurd. Het geeft ook een beeld wat standpunten van andere deelnemers zijn. Geef daarbij duidelijk aan dat de komende maanden de centrumstrategie op wordt gesteld. Geef daarbij ook alvast aan dat er keuzes moeten worden gemaakt en dat niet alle punten één op één overgenomen kunnen worden (zie ook pagina 9). • Werk toe naar een nieuwe centrumstrategie - Motiveer waarom bepaalde punten wel of niet zijn meegenomen. Stuur ook de nieuwe centrumstrategie naar alle deelnemers. Organiseer een bijeenkomst, waar een toelichting wordt gegeven en waar vragen kunnen worden gesteld. • Blijf communiceren - Te veel communiceren is (bijna) niet mogelijk. Plaats bijvoorbeeld banieren in de stad waarop te zien is wat er gaat gebeuren, zoals op de Promenade en het Van Grunsvenplein. Maak een gemeentelijke pagina met meer informatie over de projecten. En zorg ervoor dat geïnteresseerden zich kunnen aansluiten bij participatie-projecten die nog gaan lopen. Laat dus vooral zien dat er ook de komende jaren continue gewerkt wordt aan het centrum van Heerlen! Natuurlijk wensen wij de gemeente én alle betrokken partijen heel veel succes met de vervolgstappen!

Heerlen – Samen maken we Heerlen

97

Colofon Opdrachtgever Gemeente Heerlen Opdrachtnemer Braining the Future Projectteam Gemeente Heerlen • Karel Stikkelbroeck • Richard van Beek • Yvette Petit • Sanne Claessens • Katja Huijsmans • Britt Jamar • Eduard Reinders • Hannah Kamps Braining the Future • Meindert Willems • Lili Mostard • Anne de Grijs

Foto’s & Illustraties Braining the Future Rechtenvrije foto’s, tenzij anders vermeld Datum September 2021 Status Definitief www.brainingthefuture.nl