Document · PDF

Novembernota 2025 - DEF

Raadsvergadering 17 december 2025, gemeente HeerlenBij agendapunt: Novembernota 202515.946 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Novembernota 2025

Inhoudsopgave 1. Bestuurssamenvatting

2. Leeswijzer

3. Ontwikkelingen

4. Novembernota 2025

5.1 Toelichting op de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma

5.1.0 Bestuur en Ondersteuning

5.1.1 Veiligheid

5.1.2 Verkeer en Vervoer

5.1.3 Economie

5.1.4 Onderwijs

5.1.5 Sport, cultuur en recreatie

5.1.6 Sociaal Domein

5.1.7 Volksgezondheid en Milieu

5.1.8 Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing (VHROSV)

6. Bedrijfsvoering

6.1 Post onvoorzien

6.2 Ziekteverzuim

6.3 Inhuur derden

6.4 Bezuinigingsopgave

7. Budgettaire neutrale begrotingswijzigingen

Bijlagen

1.0 Budgettair neutrale begrotingswijzigingen op kernthemaniveau

2.0 Budgettair neutrale begrotingswijzigingen - detail

3.0 Ontwikkeling gemeenschappelijke regelingen

1. Bestuurssamenvatting Voor u ligt de novembernota van het lopende begrotingsjaar, 2025. Dit is de tweede en meteen ook laatste tussenrapportage van dit begrotingsjaar. Tevens is deze nota het laatste planning en control document dat wij als missionair college met u zullen delen. In deze bestuurssamenvatting duiden wij op hoofdlijnen de financiële huishouding van het tweede en derde kwartaal van dit jaar. Daarnaast geven wij een kort overzicht van enkele projecten die wij in die betreffende periode gestart zijn danwel gerealiseerd hebben in de stad. Centraal onderdeel van deze novembernota is de begrotingsprognose voor het lopende begrotingsjaar. Deze prognose stellen wij samen op basis van positieve en negatieve ontwikkelingen die gedurende de afgelopen maanden zichtbaar zijn. Het uitgangspunt daarbij is de prognose zoals wij die in de zomernota aan u hebben voorgelegd. In de zomernota moesten wij u een geraamd tekort voorleggen ter hoogte van 1,3 miljoen euro. In dat saldo waren wij niet in staat een aantal fundamentele ontwikkelingen op te nemen zoals de CAO ontwikkelingen, de gemeenschappelijke regelingen en de Meicirculaire. Hierdoor had deze voorspelling een zeer voorlopig karakter. In de raadsvergadering van juni jl. konden wij u vervolgens wel informeren over de uitkomst van de meicirculaire 2025 die een voordelig resultaat liet zien van € 5,2 miljoen.

Inmiddels zijn ook de effecten van de Septembercirculaire bekend met een positief effect ter hoogte van € 7,7 miljoen en de vrijval van integratie uitkeringen (€ 0,3 miljoen). Andere belangrijke positieve ontwikkelingen zien we bij de opvang en het beschermd wonen (4,2 miljoen), bij de verwachte rentebaten (€ 1,3 miljoen) en bij schuldhulpverlening (€ 0,5 miljoen). Er zijn ook enkele nadelen te melden waaronder de budgetoverschrijding bij JENS (€ 5,1 miljoen), de bijstelling van de wet toekomst pensioenen (€ 3,4 miljoen) als gevolg van de overgang van de pensioenen van politieke ambtsdragers per 2028 naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP), bij jeugdhulp constateren we dat het steeds moeilijker wordt om tijdig passende hulp te organiseren bij de gecontracteerde aanbieders wat leidt tot hogere kosten (€ 3,4 miljoen), enkele posten als woningbouwopgave (€ 1 miljoen), het extra vrij maken van middelen voor groenonderhoud (€ 0,9 miljoen) en tegenvallende aanvragen voor omgevingsvergunningen (€ 1 miljoen). Gezamenlijk tellen de plussen en de minnen hierboven op tot een voordeel van € 4,3 miljoen totaal. De resultaatbestemming van het geforecast voordeel zal bij jaarrekening aan de Raad worden voorgelegd. Dit is aldus de prognose van deze nota.

Samen met de samenwerkingspartners van de maatschappelijke opvang in Parkstad hebben we nog voor het zomerreces een verbeterplan opgesteld om de opvang van dak- en thuislozen te verbeteren. Door als gemeente per persoon precies in kaart te brengen wat de begeleidingsbehoefte is, optimaliseren we de toegang tot de maatschappelijke opvang en zijn we in staat de door- en uitstroom te verbeteren. In april maakten we bekend dat we samen met de Universiteit Maastricht 6 miljoen euro gaan investeren in onze samenwerking. Hiermee kunnen de faciliteiten voor universitair onderwijs in Heerlen worden gerealiseerd. Voor ons, de regio en de Universiteit Maastricht is dit een belangrijke stap richting een duurzame samenwerking. Bij de Regio Deal-aanvraag, die door de Universiteit Maastricht is ingediend, is een bedrag gevraagd van in totaal € 2.956.100. Deze aanvraag is goedgekeurd door de Stadsregio Parkstad onder de voorwaarde dat daar eenzelfde bedrag in de vorm van cofinanciering tegenover wordt gesteld. Daarvan betalen wij en de Universiteit Maastricht ieder de helft. Voor het zomerreces werd bekend dat de Provincie Limburg één miljoen euro toekent aan de Royal voor het restaureren en energiezuinig maken van het gebouw.

De Royal en de nieuw te bouwen Rivoli wordt een levendige plek met drie moderne filmzalen, horeca en ruimte voor nieuwe technologieën zoals virtual reality, e-sports en gaming. In het stadhuis hebben we op 1 juli het Heerlens Ouderen Akkoord 2025-2030 officieel ondertekend. Daarbij was een groot deel van de partijen aanwezig die hebben meegesproken en meegedacht over de inhoud van dit nieuwe ouderenbeleid. Dat gebeurde tijdens 23 bijeenkomsten in de stad, waarbij naast honderden senioren ook vertegenwoordigers van seniorenverenigingen, woningcorporaties, onderwijsinstellingen, huisartsen en fysiotherapeuten aanwezig waren. Tijdens die gesprekken werd veel waardevolle informatie opgehaald die ook tot veel nieuwe initiatieven 3

heeft geleid. Eind juni werd bekend dat het Rijk ruim 20 miljoen euro in de woningbouw en leefbaarheid van Heerlen-Noord gaat investeren. Daarmee werd het aanbod dat we eerder deden tijdens de Woontop in 2024, officieel bekrachtigd. De afspraken zijn een stevige impuls voor Heerlen-Noord. Tussen 2025 en 2029 start hier naar verwachting de bouw van 2.350 nieuwe woningen, waarvan 1.775 in het betaalbare segment. Deze plannen dragen bij aan het doel om in heel Parkstad in totaal 5.000 woningen te bouwen. We hebben ons woonbeleid, waar we steeds vaker te maken kregen met woekerhuren, leegstand en malafide verhuurders, aangescherpt met ‘Grip op Wonen 2.0’. Met dit beleidspakket nemen we een reeks krachtige maatregelen: verhuurders die zich misdragen krijgen een boete, vergunningen worden verplicht in meer buurten, woningen mogen niet langer misbruikt worden voor tijdelijke verhuur en leegstaande huizen worden actief aangepakt. Samen met Brunssum en Kerkrade zijn wij nog een stap verder gegaan. Wij voeren de zogenaamde ‘Rotterdamwet’ in. Hetgeen betekent dat we geen nieuwe kwetsbare bewoners meer toelaten in onze probleemwijken. Lege woningen wijzen wij toe aan mensen met werk, die vervolgens zorgen voor meer stabiliteit in een buurt. Het betreft formeel de Wet Bijzondere Maatregelen Grootstedelijke Problematiek (Wbmgp).

Doel is om te voorkomen dat nieuwe kwetsbare inwoners van buiten de regio terechtkomen in wijken waar de leefbaarheid onder druk staat. We hebben negentien van deze buurten geselecteerd waar minimaal de helft van de bewoners kwetsbaar is, vanwege armoede, schulden of een crimineel verleden. Die buurten liggen in Heerlen-Noord en in delen van Molenberg en Heerlerbaan.

2. Leeswijzer In deze Novembernota zijn de afwijkingen opgenomen ten opzichte van de programmabegroting 2025. In hoofdstuk 3 komt de ontwikkeling tot uiting (niet direct financiële impact). In hoofdstuk 4 staat de prognose weergegeven. Dit betreft de huidige prognose tot ultimo 2025. Deze is toegelicht per programma in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 zijn relevante aspecten rondom de bedrijfsvoering opgenomen. Tevens worden hier de concern brede afwijkingen en toelichtingen getoond, maar ook de voortgang van de bezuinigingsopgave (6.4). In het laatste hoofdstuk (7) zijn de budgettair neutrale begrotingswijzigingen verwerkt. In de bijlagen is opgenomen de begrotingswijzigingen per kernthema en de individuele detailwijzigingen. Daarnaast is als informatiebrief ook de actualisatie/ontwikkelingen van de gemeenschappelijke regelingen opgenomen. In de tabellen worden de lasten gepresenteerd met een - en de baten met een +. Indien er een - bij baten staat, betekent dat minder baten; dus een nadeel. In de tabel prognose worden afwijkingen gekenmerkt met een I of S. Een I staat voor incidenteel, een S staat voor structureel.

3. Ontwikkelingen In dit hoofdstuk komen zowel de inhoudelijke en beleidsmatige ontwikkelingen in relatie tot onze begroting 2025 tot uiting (indien aanwezig). Omslagrente Als gevolg van lagere rentes en veel vooruit gefinancierde specifieke uitkeringen is de treasury vraag voor kort/langlopende leningen minder aan de orde. Hierdoor is de omslagrente ook afwijkend ten opzichte van de begroting 2025. We passen in deze novembernota 2025 de omslagrente aan van 2% naar 1,5%. Financiering Gemeenschappelijke Regeling Solido Per 1 januari 2025 werd de huidige centrumregeling Parkstad-IT omgezet in een zelfstandige gemeenschappelijke regeling met de naam Solido. Deze organisatie levert ICT-diensten aan de deelnemende overheden (zoals Heerlen). Solido neemt alle bezittingen én schulden van ParkstadIT over. De waarde hiervan is vastgesteld op € 9,9 miljoen. Solido heeft op dit moment niet genoeg eigen geld om deze € 9,9 miljoen aan de gemeente Heerlen te betalen. In theorie kan Solido extern geld lenen (bijvoorbeeld bij een bank), maar dat is nu ingewikkeld omdat de deelnemers dan garant moeten staan. Ook is het omslachtig als meerdere gemeenten afzonderlijk gaan lenen aan Solido. Het voorstel is om een bedrag van € 9,9 miljoen vanuit Heerlen aan Solido te lenen ter omzetting van de overgenomen bezittingen en schulden.

Solido zal hierover rente betalen en het bedrag van de lening in termijnen aflossen. Daarnaast wil Heerlen een aanvullende rekening-courantfaciliteit, tot maximaal € 500.000, aan Solido beschikbaar stellen om tijdelijke piekuitgaven, bijvoorbeeld voor investeringen, op te vangen.

4. Novembernota 2025 In deze Novembernota tonen wij de prognose ultimo 2025 ten opzichte van de begroting 2025. Daarmee geeft de Novembernota voornamelijk inzicht op de financiële afwijkingen. In voorgaande P&C-producten hebben wij al verbeteringen doorgevoerd, door ook op het gebied van beleidsontwikkeling, inzichtelijkheid en duiding afwijkingen, verheldering te geven. De toelichting op de afwijkingen ten opzichte van de programmabegroting komen in hoofdstuk vijf aan de orde. Voor de leesbaarheid hebben we de bedragen afgerond op duizendtallen, met uitzondering van de in de bijlage opgenomen bedragen. Hierdoor kunnen mogelijk afrondingsverschillen ontstaan. Onderstaande tabel geeft de prognose weer. Programma / onderwerp

Prognose novembernota 2025

0. Bestuur en Ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer en Vervoer 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport Cultuur en Recreatie 6. Sociaal Domein 7. Volksgezondheid en Milieu 8. VHROSV Totaal

11.124.000 -106.000 80.000 100.000 -125.000 -1.340.000 -4.510.000 -220.000 -727.000 4.276.000

Bedragen x € 1

In onderstaande grafische weergave geven wij inzicht in de grootste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting en op de volgende pagina ten opzichte van de zomernota 2025: Wijzigingen t.o.v. de begroting 2025

Wijzigingen t.o.v. de zomernota 2025

* In miljoenen euro’s.

De prognose voor bestemming van de programma’s bij de novembernota telt op tot € 4,3 miljoen voordeel. De resultaatbestemming van het geforecast voordeel zal bij jaarrekening aan de Raad worden voorgelegd. De programma’s waar de meeste afwijkingen te melden zijn in de novembernota betreffen programma 0. Bestuur en Ondersteuning en programma 6. Sociaal Domein. Hieronder melden we de grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting. In programma 0. Bestuur en Ondersteuning bestaan de afwijkingen uit de circulaires die na de vaststelling begroting 2025 hebben plaatsgevonden. Middels deze meldingen is de bijstelling, zoals gemeld in de raadsinformatiebrief van juni en de doorrekening gemeentefonds septembercirculaire, € 15,1 miljoen voordeel die nu is meegenomen in deze forcecast ten opzichte van de begroting. Door de Wet toekomst pensioenen (WTP) gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers per 2028 over naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP), op basis van de huidige waardebepaling is geconcludeerd dat er een aanvulling aan de pensioenvoorziening noodzakelijk is van € 3,4 miljoen. Ook zijn hier de personele budgetten (en secundaire personeelsbudgetten) die een nadeel van € 1,5 miljoen laten zien.

Verder valt nog te melden dat de rentelasten voordeliger uitvallen opgeteld € 1,8 miljoen, maar is er rondom de woningbouwopgave vertraging in gerealiseerde opbrengsten waardoor we een nadeel melden van € 1 miljoen. Als laatste melden we hogere OZB baten € 0,8 miljoen als gevolg van de herwaarderingscijfers woningen en niet-woningen. In programma 6. Sociaal Domein zijn de volgende grote afwijkingen te melden; er is een voordeel te melden op opvang en beschermd wonen van € 4,2 miljoen als gevolg dat vanuit het Rijk dit jaar een bedrag is overgeheveld in het kader van de LPO-middelen en het overschot in de subsidie uit het samenwerkingsverband Beschermd Thuis Parkstad. Een andere negatieve verwerking is te melden voor de bijdrage in Jens, op dit moment vinden er gesprekken plaats waarbij de prognose € 5,1 miljoen is. Hiertegenover staat een tegemoetkoming van het Rijk opgenomen in de circulaires. Een andere grotere ontwikkeling is een nadeel op jeugdhulp € 3,4 miljoen, We constateren dat het steeds moeilijker wordt om tijdig passende hulp te organiseren bij de gecontracteerde aanbieders. Maar ook een voordeel in de schuldhulpverlening van € 0,5 miljoen.

Daarnaast is er nog per saldo € 3,8 miljoen aan diverse negatieve afwijkingen te melden bij andere programma’s waaronder de extra middelen die we vrij maken voor groenonderhoud (programma 5) € 0,9 miljoen en minder beschikte omgevingsvergunningen (programma 8) € 1 miljoen. 8

5. Ontwikkelingen per programma In dit hoofdstuk komen de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025 aan de orde. Indien een kernthema niet voorkomt in dit hoofdstuk, dan zijn er geen, danwel geringe afwijkingen ten opzichte van de lopende begroting te melden. In paragraaf 5.1 komt de prognose van financiële ontwikkelingen per programma aan bod, deze posten zijn onvermijdelijk.

5.1 Toelichting op de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma In deze paragraaf komen de financiële ontwikkelingen per programma aan bod. De structurele (S) afwijkingen hebben een meerjarig effect op onze begroting, incidentele (I) afwijkingen hebben betrekking op 2025 of zijn vanaf 2026 (zo veel mogelijk) opgenomen in de Begroting 2026. Daarnaast is het nog het vermelden waard dat veel van de posten al benoemd zijn in de zomernota 2025 en hier enkel zijn opgenomen om de totaalaansluiting te krijgen met de afwijkingen op totaalniveau. Programma

Kernthema

Onderwerp Pensioenen Ambtsdragers / Wet Toekomst Pensioenen (WTP)

0. KT Bestuurskracht Dividend BNG

190.000 I

Drukw erk

-100.000 S

Gecentraliseerd budget contributies en lectuur

-100.000 S

Gemeentefonds ICT Licentiekosten Parkeeropbrengsten

150.000 I

Onroerende Zaak Belasting (OZB)

800.000 I

Parkeerboetes

-114.000 S

Personele budgetten

-1.510.000 I/S

Rente

1.800.000 I

Stadskantoor

-100.000 I

Vandalisme en schade

-150.000 I

0. KT Middelen en heffingen Experiment gesloten coffeeshopketen 1. KT Crisisbeheer Dw angsommen Handhaving & Toezicht Veiligheid Gladheidbestrijding

84.000 -50.000 I -53.000 I -190.000 -125.000 I 300.000 I

Parkeergarage Heerlerheide Kosten van beheer

-60.000 S

2. KT Wegen, straten en pleinen Efficientere samenw erking gemeenschappelijke regelingen 3. KT Economie

-35.000 I 80.000 150.000 I

Markten en Kermissen

150.000 -50.000 I

Onderw ijshuisvesting

-50.000 -415.000 S

3. KT Economische promotie Herstel vandalisme

90.000 I

Minder calamiteiten

200.000 I

4. KT Onderwijs Groenonderhoud

-125.000 -900.000 S

Binnensportaccommodaties

-900.000 -340.000 I/S

5. KT Groen Brede Maatschappelijke Voorziening 5. KT Sport

6. Sociaal Domein

14.524.000 84.000 I

Kosten /opbrengsten nutsbedrijven Schoonhouden w egen straten pleinen

5. Sport C ultuur en Recreatie

53.000 I -1.000.000 I

-87.000 I

1. KT Veiligheid

4. Onderwijs

PM I -150.000 S

Woningbouw opgave

3. Economie

-464.000 I 15.070.000 I

Leasekosten Nieuw e Bedrijfsw agens

Vastgoed gebouw en (overig)

2. Verkeer en vervoer

-3.400.000 149.000 I

Dividend Enexis

Gemeenschappelijke regelingen

1. Veiligheid

Novembernota I/S 2025 -3.400.000 I

Implementatie Participatiew et in balans Participatiew et BUIG Budget

-100.000 I -440.000 300.000 I -400.000 I

Schuldhulpverlening

500.000 I

Wet Kinderopvang (SMI)

-100.000 S

6. KT Inkomensondersteuning

300.000 -5.131.000 I

JENS Jeugdhulp

-3.442.000 I

6. KT Jeugdzorg Informele Zorg

-8.573.000 118.000 I

Openbare (geestelijke) gezondheidszorg

-110.000 S

Hulpmiddelen

8.000 -125.000 S

Opvang en beschermd w onen

4.200.000 I

6. KT Sociale basisvoorziening

Woningvoorzieningen

-320.000 S

6. KT Volwassenen maatwerkvoorzieningen 7. Volksgezondheid en Begraafrechten Milieu Prijsstijgingen

3.755.000 -70.000 I

7. KT Begraafplaatsen

-220.000 -46.000 I

8. VHROSV

Specialisme inhuur en advies

8. KT Centrum

Huuropbrengsten

65.000 I

Bouw start projecten

204.000 I

Baten Omgevingsvergunningen 8. KT Ruimtelijke ordening Totaal B edragen x €1

-150.000 S

223.000 -950.000 I -950.000 4.276.000

5.1.0 Bestuur en Ondersteuning Kernthema Bestuurskracht Pensioenen Ambtsdragers/ Wet Toekomst Pensioenen (WTP) –/– € 3.400.000 Door de Wet toekomst pensioenen (WTP) gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers per 2028 over naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). Vanaf dat moment betalen overheidsorganisaties premies aan het ABP voor de pensioenopbouw van hun politieke ambtsdragers. De reeds opgebouwde pensioenrechten worden financieel afgewikkeld en overgedragen aan het ABP. Op basis van de landelijke berekeningen, verstrekt door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, is een aanvulling op de pensioenvoorziening noodzakelijk van € 3,4 miljoen. Deze aanpassing heeft een incidenteel negatief effect op het resultaat 2025, maar is structureel budgetneutraal, aangezien de toekomstige pensioenlasten na 2028 niet langer ten laste van de exploitatie komen. Kernthema Middelen en Heffingen Dividend BNG € 149.000 Het dividend Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is op basis van het dividend in 2024 begroot op € 917.000. De daadwerkelijke dividenduitkering in 2025 is hoger, een voordeel ten opzichte van de begroting. Dividend Enexis € 190.000 De dividenduitkering Enexis is op basis van het dividend in 2024 begroot op € 75.000. De daadwerkelijke dividenduitkering in 2025 bedraagt € 265.000 (€ 0,85 per aandeel).

Dit resulteert in een voordeel ten opzichte van de begroting. Drukwerk -/- € 100.000 De bezuiniging op drukwerk blijkt lastig te halen door prijsstijging in de sector. Ondanks inzet op noodzakelijke kosten voorzien we een financieel tekort. Gecentraliseerd budget contributies en lectuur -/- € 100.000 Door met name verhoging van bijdragen van contributies (o.a. GGU Fonds) is een financieel nadeel ontstaan. Gemeenschappelijke regelingen -/- € 464.000 Op basis van met name prijsontwikkelingen stijgt de bijdrage van Heerlen aan gemeenschappelijke regelingen met € 419.000. Daarnaast zorgt de verzelfstandiging van Solido voor een kostenverhoging door een BTW-effect van €45.000.

Gemeentefonds € 15.070.000 Septembercirculaire 2025 De septembercirculaire is gebaseerd op de Miljoenennota 2026. De uitkering van het gemeentefonds wordt aangepast op basis van ontwikkelingen binnen de rijksbegroting, actualisatie van (verdeel) maatstaven, taakmutaties en wijzigingen van integratie- en decentralisatieuitkeringen. Voor 2025 zijn er incidentele voordelen, vanaf 2026 is er een negatief saldo-effect door een neerwaartse bijstelling van het accres. De circulaire is te vinden via Septembercirculaire gemeentefonds 2025. Gezien het korte tijdsbestek tussen het verschijnen en uitwerken van de circulaire en de afronding van de begroting 2026 is evenals in voorgaande jaren de septembercirculaire niet verwerkt in onze meerjarenbegroting. Conform de richtlijn van de provincie een bestendige gedragslijn. In de volgende tabel wordt het financiële effect van de septembercirculaire 2025 voor Heerlen ten opzichte van de meicirculaire weergegeven. Bedragen * € 1.000

Septembercirculaire 2025

2025

2026

2027

2028

2029

Algemene uitkering

698

-12

-603

-941

-1.190

Jeugd 2023 en 2024

5.956

BTW-Compensatiefonds

1.585

Effect op voorgaande jaren

-569 -12

-603

-941

-1.190

Saldo - effect septembercirculaire 2025

7.669

Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen

289

Overige taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen

800

587

485

111

345

Integratie uitkeringen

391

529

635

284

283

1.480

1.116

1.120

395

627

4.075

9.149

5.179

599

-465

-482

Taakbestemming - budgetneutraal effect Omzetting SPUKs in decentralisatie-uitkeringen Totaal septembercirculaire 2025

Algemene uitkering Het accres voor 2025 is in de meicirculaire definitief vastgesteld. Op basis van de geactualiseerde raming van het Centraal Planbureau (MEV 2026) is het accres vanaf 2026 neerwaarts bijgesteld. Andere mutaties in de algemene uitkering zijn het gevolg van actualisatie van diverse (verdeel)maatstaven, zowel landelijk als het aandeel voor Heerlen. Jeugd 2023 en 2024 De Commissie van Ark adviseerde om de kostenoverschrijdingen voor jeugdzorg in 2023 en 2024 te verdelen. Het demissionair kabinet heeft besloten tot compensatie van de incidentele tekorten op jeugdzorg in 2023 en 2024 en verwerkt in de septembercirculaire. BTW-compensatiefonds De verwachte onderschrijding van het BTW-compensatiefonds (BCF) voor 2025 is verwerkt en betreft een voordeel ten opzichte van de begroting. De afrekening over 2025 volgt in de meicirculaire 2026. Effect op voorgaande jaren Dit betreft nog een effect op de jaren 2023 en 2024, voornamelijk door de bijstelling van aantallen zowel landelijk als voor Heerlen. Taakmutaties, integratie- en decentralisatie-uitkeringen In de septembercirculaire zijn taakmutaties en wijzigingen van integratie- en decentralisatieuitkeringen verwerkt. Onderzocht wordt in hoeverre de middelen benodigd zijn voor de bijbehorende taken. Vooralsnog gaan we ervan uit dat deze niet vrij besteedbaar zijn.

Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen Eenmalig aanvullende middelen in verband met de vervroegde Tweede Kamerverkiezing in 2025. 12

Omzetting specifieke uitkeringen (SPUKs) in decentralisatie-uitkeringen Het streven is om specifieke uitkeringen zoveel mogelijk over te hevelen naar het gemeentefonds. In de septembercirculaire worden voor Heerlen enkele SPUKs deels omgezet naar decentralisatieuitkeringen. Geen extra middelen, maar een verschuiving. Gemeentefonds saldo Het saldo-effect van de septembercirculaire is voor 2025 € 7,7 miljoen positief. De taakmutaties en bijstellingen van integratie- en decentralisatie-uitkeringen van voorgaande circulaires zijn inmiddels onderzocht, hetgeen een positief effect oplevert. De prognose voor het gemeentefonds in 2025 wordt bijgesteld tot € 15 miljoen positief conform onderstaande tabel. Bedragen * € 1.000

Gemeentefonds

2025

September- en decembercirulaire 2024 cf Zomernota 2025

1.835

Meicirculaire cf Raadsinformatiebrief juni 2025

5.230

Vrijval taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen voorgaande circulaires

336

Septembercirculaire 2025 saldo-effect

7.669

Totaal

15.070

ICT Licentiekosten PM De verplichtingen op basis van de ICT-contracten zijn lager dan begroot. De verplichtingen zijn gebaseerd op de actuele contractafspraken die gemaakt zijn met leveranciers. In het kader van leveranciersmanagement wordt met leveranciers onderhandeld over de contracten om zo de kosten te verlagen. Leasekosten Nieuwe Bedrijfswagens -/- € 150.000 Door stijgende kosten van nieuwe auto's nemen ook de leasekosten toe. Deze zijn eerder niet begroot. Parkeeropbrengsten € 150.000 We verwachten een hogere parkeeropbrengst in 2025 dan is begroot. Onroerende Zaak Belasting (OZB) € 800.000 Bij het opstellen van de begroting wordt gerekend met concept herwaarderingscijfers van de BsGW. Het herwaarderingsproces (waardebepaling) van woningen en niet-woningen is dan nog niet volledig afgerond. De definitieve herwaardering valt hoger uit, waardoor een voordeel op de OZBinkomsten voorzien wordt. Parkeerboetes -/- € 114.000 Baten zijn aanzienlijk lager doordat er minder boetes zijn geïnd dan begroot door ondercapaciteit handhavers (hoog ziekteverzuim). Personele budgetten -/- € 1.510.000 De CAO-stijging voor 2025 is deels opgevangen binnen de bestaande personeelsbudgetten. Het resterende deel is verwerkt in deze forecast en leidt tot een nadelig effect van € 610.000.

De negatieve ontwikkeling kan deels worden gecompenseerd door een positieve financiële prognose als gevolg van de implementatie van HR21, die een voordeel van € 300.000 oplevert. Daarnaast zijn de effecten van individuele salarisontwikkelingen separaat in beeld gebracht, wat resulteert in een voordeel van € 100.000. Beide ontwikkelingen blijven, gezien de omvang van de totale personeelslasten, binnen de bandbreedte van de begroting. Verder wordt – zoals ook vermeld in paragraaf 6.4 Bezuinigingsopgave – een nadeel van € 500.000 gemeld in verband met de incidentele opgave rondom de vacaturestop. Het aantal vacatures bij gemeenten daalde in 2025. 13

Tot slot is er binnen de personele budgetten nog een afwijking door een bijstelling van de WW/WIA- en secundaire budgetten, die als gevolg van autonome ontwikkelingen een negatief effect van € 800.000 laat zien. Rente € 1.800.000 Rekening houdend met de ontvangsten van subsidies en investeringsvolume is minder (kort en lang) vreemd vermogen benodigd dan begroot. Daarnaast is er een voordeel op rente kort vreemd vermogen, doordat het rentepercentage lager is dan voorzien als gevolg van aanzienlijke renteverlagingen. Stadskantoor -/- € 100.000 Tijdelijk borgen van veiligheid rondom stadhuis. Vandalisme en schade-/- € 150.000 Budget is niet toereikend en de schatting is dat er € 150.000 tekort is om (toenemende) schades en vandalisme te dekken. Vastgoed gebouwen (overig) € 53.000 Door vertrek van UWV uit Maanplein 88 per 1 september zullen er minder huurinkomsten binnenkomen, deze worden gedekt door ook lagere kapitaallasten. Hogere huurinkomsten als gevolg van nieuwe overeenkomsten. Woningbouwopgave -/- € 1.000.000 De fasering in projecten voor de woningbouwopave leidt er vooralsnog toe dat de kosten voor de baat gaan.

5.1.1 Veiligheid Kernthema Crisisbeheer Experiment gesloten coffeeshopketen € 84.000 In juni 2024 is de overgangsfase gestart, waarin legale en illegale hennep naast elkaar worden verkocht. Vanwege tekorten bij de legale telers is de start van de experimenteerfase, waarin uitsluitend legale hennep verkocht wordt, verschoven naar 2025, maar tot op heden is nog geen uitvoering gegeven aan dit project en zal bij de jaarrekening worden gekeken naar eventuele overheveling van deze middelen. Kernthema Veiligheid Dwangsommen -/- € 50.000 Het tekort ontstaat doordat de beoogde bezuiniging op de dwangsommen niet is behaald. Er zijn minder dwangsommen opgelegd dan verwacht, en bovendien brengen de inning en afhandeling van deze dwangsommen extra kosten met zich mee. In de begroting voor 2026 is de bezuiniging daarom naar beneden bijgesteld. Handhaving & Toezicht -/- € 53.000 Door personele dynamiek (verloop en wisseling van personeel) zijn extra kosten noodzakelijk om de continuiteit van de dienstverlening te waarborgen en voldoen aan de wettelijke en organisatiorische eisen (dienstkleding) Veiligheid -/- € 87.000 Tekort ontstaat doordat beoogde incidentele bezuiniging van € 300.000 op kernthema veiligheid niet volledig is behaald.

5.1.2 Verkeer en Vervoer Kernthema Wegen, Straten en Pleinen Gladheidbestrijding -/- € 125.000 Meer uitrukken door langdurige sneeuwval in het begin van 2025 en drie verwachte preventieve uitrukken in de komende wintermaanden van 2025 zorgen voor meer kosten dan begroot. Kosten /opbrengsten nutsbedrijven € 300.000 Er zijn meer aanvragen glasvezel. De reële inkomsten overstijgen de begrote inkomsten (€ 1,3 miljoen) daartegenover staat dat door meer aanvragen glasvezel ook de kosten in een bepaalde verhouding toenemen (€ 1 miljoen). Parkeergarage Heerlerheide Kosten van beheer -/- € 60.000 Kosten van beheer en onderhoud van de parkeergarage. Schoonhouden wegen straten pleinen -/- € 35.000 De opbrengsten vanuit de Singele Used Plastics zijn bijgesteld en verwacht wordt dat er € 35.000 meer opbrengsten zijn. Er zijn in 2025 meer kosten gemaakt aan het schoonhouden van de wegen/pleinen/straten dan begroot, vanwege meer vervuiling (€ 70.000).

5.1.3 Economie Kernthema Economie Efficiëntere samenwerking gemeenschappelijke regelingen € 150.000 In het kader van het naderende ravijnjaar gaan wij slimmer en effectiever samenwerken tussen en met (economische) partners zoals het ondernemersfonds, Brightlands, Stadsregio Parkstad, ESZL etc. Kernthema Economische promotie Markten en kermissen -/- € 50.000 Er zijn minder legesinkomsten vanwege niet doorgaan voorjaarkermis.

5.1.4 Onderwijs Kernthema Onderwijs Onderwijshuisvesting -/- € 415.000 Hogere kosten verzekeringspremies onderwijshuisvesting € 100.000, maar ook hogere huurkosten voor de onderwijshuisvestingsgebouwen € 150.000; als laatste hogere OZB kosten voor de onderwijshuisvesting € 165.000. Herstel vandalisme € 90.000 Minder herstelwerkzaamheden met betrekking tot vandalisme aan schoolgebouwen. Minder calamiteiten € 200.000 Minder uitgaven met betrekking tot overige uitgaven onderwijs als gevolg van minder calamiteiten en acute problematiek.

5.1.5 Sport, cultuur en recreatie Kernthema Groen Groenonderhoud -/- € 900.000 We maken extra middelen vrij voor groenonderhoud. In de begroting 2026 zijn deze middelen structureel verwerkt. Kernthema Sport Binnensportaccommodaties -/- € 340.000 Er zijn hogere kosten voor inhuur door de gewijzigde en langere openingstijden (€ 200.000), daarnaast zijn door diezelfde gewijzigde openingstijden ook hogere energiekosten (€ 140.000). Brede Maatschappelijke Voorziening -/- € 100.000 Voor de brede maatschappelijke voorzieningen zijn de kosten structureel hoger geworden, met name door het actualiseren van de schoonmaakprogramma's en een nieuwe aanbesteding hiervan.

5.1.6 Sociaal Domein Kernthema Inkomensondersteuning Implementatie Participatiewet in balans € 300.000 In de septembercirculaire is budget ontvangen voor de implementatie van de Participatiewet in balans. Vanwege een latere invoering van de wet zullen de bijbehorende kosten pas in 2026 worden gemaakt. Wij stellen daarom voor om het grootste deel van dit budget door te schuiven naar 2026. Participatiewet BUIG Budget -/- € 400.000 Wij ontvangen van het Rijk een budget voor de uitvoering van de Participatiewet. Uit dit budget worden onder meer bijstandsuitkeringen, loonkostensubsidies, en uitkeringen op grond van de IOAW, IOAZ en het BBZ bekostigd. In de begroting 2025 zijn de lasten gelijkgesteld aan het verwachte bijstandsbudget. Inmiddels heeft het Rijk het definitieve budget vastgesteld op € 70,5 miljoen. De verwachte uitgaven bedragen € 70,9 miljoen, wat resulteert in een tekort van € 0,4 miljoen. Schuldhulpverlening € 500.000 Het te verwachten financiële voordeel heeft twee hoofdoorzaken: • Lagere inzet van budgetbeheer; Dit hangt samen met een tijdelijke vermindering van de dienstverlening binnen onze organisatie. Die vermindering is het gevolg van ziekteverzuim en het vertrek van enkele collega’s. Daarnaast hebben we sinds de uittreding bij KBL extra taken opgepakt, waarvoor momenteel sollicitatieprocedures lopen om de benodigde bemensing aan te trekken.

Deze werving verloopt voorspoedig. De tijdelijke vermindering van dienstverlening leidt tot een afname in de inzet van instrumenten zoals budgetbeheer. Daarnaast wordt bij de inzet van externe dienstverlening een meer kritische afweging gemaakt: budgetbeheer wordt toegepast waar dit noodzakelijk is, terwijl waar mogelijk gekozen wordt voor alternatieve interventies. • Lager schadebedrag; Het geprognotiseerde schadebedrag is lager dan verwacht door een hoger fiscaal voordeel. Daarnaast verloopt de afname van lopende trajecten en dienstverlening bij de Kredietbank Limburg (KBL) trager dan oorspronkelijk geraamd. Deze ontwikkelingen leiden gezamenlijk tot een lagere te betalen schadevergoeding aan de Kredietbank Limburg in verband met het vertrek uit de Gemeenschappelijke Regeling. Wet Kinderopvang (SMI) -/- € 100.000 Er is een toename van dossiers waarbij sprake is van multiproblematiek, wat leidt tot meer aanvragen en hogere kosten. Daarnaast is er een toename van dossiers van grote gezinnen met meerdere dagen opvang, wat eveneens leidt tot hogere kosten. Kernthema Jeugdzorg JENS -/- € 5.131.000 Zoals eerder gemeld in de zomernota is de afgelopen jaren sprake geweest van structurele overschrijdingen op de lumpsumfinanciering van JENS. Ook in 2025 wordt een tekort voorzien.

Door toepassing van de bestaande beheersmaatregelen stabiliseert het tekort van JENS ten opzichte van voorgaande jaren. De resultaten van het in de zomernota aangekondigde onderzoek naar de passendheid van de lumpsum zijn inmiddels beschikbaar. Uit dit onderzoek, “Op weg naar een passende lumpsum”, blijkt dat de lumpsum passend kan zijn, mits gestuurd wordt op werkelijke kosten. De gemeente onderschrijft de koers van het onderzoeksrapport. Samen met JENS wordt gewerkt aan de opdracht ‘sturen op werkelijke kosten’, met als doel te komen tot een financieel houdbare en toekomstbestendige uitvoering van de jeugdhulp. Daarnaast zijn extra middelen voor jeugd vanuit het Rijk beschikbaar gesteld in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Deze middelen worden separaat toegelicht en verwerkt in de novembernota.

Jeugdhulp -/- € 3.442.000 We constateren dat het steeds moeilijker wordt om tijdig passende hulp te organiseren bij de gecontracteerde aanbieders. Daardoor is vaker maatwerk nodig, wat leidt tot hogere kosten omdat niet-gecontracteerde aanbieders steeds hogere tarieven vragen. Het aantal ambulante trajecten tijdens verblijf (ATV) stabiliseert terwijl de kosten toenemen door toename van één-op-één maatwerkbegeleiding en toename van duurdere behandeltrajecten. Binnen het segment GIKJ (Gespecialiseerde Intensieve Kortdurende Jeugdhulp) zien we vooralsnog een afname van het aantal jeugdigen, wat leidt tot lagere zorgkosten. Ondanks dat binnen dit segment de inzet van één-op-één begeleiding toeneemt, waarvoor een extra toeslag geldt. In het segment Wonen stabiliseren zowel de aantallen als de bijbehorende zorgkosten. De eerder vastgestelde taakstelling op beheermaatregelen is grotendeels gerealiseerd, onder andere door sturing op de verlengde Jeugdwet 18+. Hoewel het aantal maatregelen bij de gecertificeerde instellingen is afgenomen, blijven de kosten gelijk door de invoering van het nieuwe landelijke tarief. Daarnaast zijn er aanvullende kosten voorzien voor de uitbreiding van de formatie van het Inkoopteam Maastricht (S) en het dossier XONAR (I).

Kernthema Sociale basisvoorziening Informele Zorg € 118.000 Het geconstateerde voordeel is ontstaan doordat wij een specifieke uitkering hebben ontvangen. De bijbehorende taken voerden wij al uit binnen onze reguliere werkzaamheden. Openbare (geestelijke) gezondheidszorg -/- € 110.000 Jaarlijks wordt de gemeentelijke bijdrage geïndexeerd op basis van de CPB-raming van september. Ten tijde van het opstellen van de begroting 2025 was de afrekening van de indexering 2024 nog niet beschikbaar. Inmiddels is duidelijk dat dit leidt tot een tekort van € 110.000. De indexafrekening over 2025 verwachten we binnenkort te ontvangen en ook het uiteindelijke jaarrekeningresultaat is nog van invloed op de financiële forecast. Kernthema Volwassenenzorg Hulpmiddelen -/- € 125.000 Momenteel blijft het aantal verstrekte hulpmiddelen nagenoeg gelijk. Door de nieuwe contractuele afspraken hebben we dit jaar te maken met een ingroeimodel, waarbij voor lopende verstrekkingen nog een hoger tarief geldt. Opvang en beschermd wonen € 4.200.000 Binnen het beleidsveld Beschermd Wonen/ Maatschappelijke opvang wordt een budgettair overschot van € 4,2 miljoen verwacht. Dit heeft te maken met de volgende ontwikkelingen: • •

Vanuit het Rijk is dit jaar een bedrag van € 1,7 miljoen overgeheveld in het kader van de LPO-middelen. Dit komt boven op het budget dat al beschikbaar was. Met ingang van 1 januari 2023 is het samenwerkingsverband Beschermd Thuis Parkstad (BTP) van start gegaan. De zorg is hiermee op een andere wijze verworven, namelijk via een subsidietender. Mondriaan is de pen- en regievoerder. Daarnaast is de toegang tot het beschermd wonen anders georganiseerd. De eerste twee jaren van deze nieuwe tender hebben in het teken gestaan om hier vorm en uitvoering aan te geven. Deze tijd is nodig geweest om de zaken goed in te regelen. Daardoor is niet het volledige beschikbare subsidie over 2023 en 2024 benut door het samenwerkingsverband. Urgente gevallen zijn uiteraard direct opgepakt. Het samenwerkingsverband maakt bezwaar tegen het besluit om een bestemmingsreserve aan te mogen leggen van 1,8 miljoen in plaats van hun verzoek het totale overschot van 2023 en 2024 ter hoogte van 4,3 miljoen. Wanneer dit bezwaar gegrond wordt verklaard kunnen we het verschil ter hoogte van 2,5 miljoen niet terugvorderen.

De komende jaren wachten ons forse opdrachten met betrekking tot de maatschappelijke opgaven bij beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Dat betekent dan ook dat er qua middelen een beroep zal worden gedaan op beschikbare budgetten om deze opdrachten uit te voeren. Woningvoorzieningen -/- € 320.000 Het aantal woningaanpassingen blijft o.a. door gebrek aan alternatieve huisvesting en vergrijzing licht toenemen. Daarbij zijn er ook dit jaar een aantal grote woningaanpassingen. Verder zijn de prijzen in de bouwsector gestegen. Dit samen leidt tot een overschrijding van het budget.

5.1.7 Volksgezondheid en Milieu Kernthema Begraafplaatsen Begraafrechten -/- € 70.000 De trend dat steeds minder gekozen wordt voor een begraving of het verlengen van een graf zet verder door. Prijsstijgingen -/- € 150.000 Om dezelfde werkzaamheden en kwaliteit te kunnen leveren, is sprake van een forse prijsstijging vanwege doorrekening van kosten door de aannemer.

5.1.8 Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing (VHROSV) Kernthema Centrum Specialisme inhuur en advies -/- € 46.000 Huuropbrengsten winkels en woningen versus eigenaars- en onderhoudskosten vallen nadeliger uit. Huuropbrengsten € 65.000 Huuropbrengsten winkels en woningen versus eigenaars- en onderhoudskosten. Bouwstart projecten € 204.000 Lagere kosten als gevolg van latere start bouw bij projecten Kernthema ruimtelijke ordening Baten omgevingsvergunning -/- € 950.000 Minder legesinkomsten omgevingsvergunningen doordat een aantal grotere projecten die voor dit jaar verwacht en geraamd worden zijn vertraagd. Daarnaast zien we nu pas het daadwerkelijke effect van de Wet kwaliteitsborging. De bouwtechnische toetsing van woningen wordt meer en meer door kwaliteitsborger uitgevoerd.

6. Bedrijfsvoering In dit hoofdstuk komen de bedrijfsvoeringsposten en indicatoren aan bod. Paragraaf 6.1 de post onvoorzien, 6.2 de KPI-verzuim en 6.3 inhuur.

6.1 Post onvoorzien Bij de begroting 2025 hebben wij de post onvoorzien opgenomen als structurele post in de begroting ter grote van € 1.500.000. De post is gevormd om incidentele uitgaven die als onvoorzien en of onuitstelbaar en/of onvermijdbaar worden aangemerkt, op te vangen. Het benutten van de post onvoorzien vergt een collegebesluit. Door gebruik te maken van de mogelijkheid tot mandatering wordt de snelheid van besluitvorming (en uitvoering) bevorderd. Wij hebben aangegeven tijdens de P&C-producten (zomernota en novembernota) te rapporteren over de uitputting van de post onvoorzien. Onderstaande tabel geeft de uitputting weer t/m september 2025. In geval van voorfinanciering wordt bij toezegging gelden (mogelijk in het volgende jaar) het reeds bestede/besloten bedrag teruggestort in de post onvoorzien. Onvoorzien – Totaalbudget

€1.500.000

Collegevoorstel

Nummer

Budget beheer en onderhoud Heliostaat

Parafenbesluit d.d. 8 juli 2025; 24. g.2

€ 110.000

Onvoorzien – totaal voorstellen

110.000

Vrije ruimte onvoorzien

1.390.000

* Indien de post onvoorzien niet (volledig) wordt benut is dit nog een extra voordeel bij de jaarrekening 2025. De gemelde vrije ruimte is nog niet als voordeel in deze forecast meegenomen.

6.2 Ziekteverzuim Kerncijfers en trend Het gemiddelde ziekteverzuimpercentage van gemeente Heerlen over het eerste half jaar van 2025 bedraagt 7,18%. Dit is lager dan het verzuimpercentages over de eerste helft van 2024: 7,44%. In het derde kwartaal 2025 is er wel een stijging van het verzuimpercentage te zien in vergelijking met het derde kwartaal van vorig jaar. Dit is opvallend want normaal is er een daling zichtbaar in de zomermaanden. Hiervoor is geen eenduidige oorzaak aan te wijzen. De meldingsfrequentie ligt met 0,95 iets onder het landelijk gemiddelde van 1,0. Dit betekent dat medewerkers zich niet vaker ziekmelden, maar dat de duur van het verzuim langer is. Het percentage medewerkers met nul-verzuim blijft stabiel op 44%, vergelijkbaar met 2024. Het frequent verzuim (drie of meer ziekmeldingen in 12 maanden) blijft stabiel rond de 10% van de medewerkers. Analyse en duiding Het ziekteverzuim wordt vooral bepaald door langdurig verzuim (6 weken tot 1 jaar), het eerste half jaar van 2025 bedroeg dit 4,2%. In vergelijking met het eerste half jaar van 2024 is dit afgenomen (4,6%). We zien echter ook hier dat in het derde kwartaal van 2025 het lange verzuim toeneemt t.o.v. het derde kwartaal van 2024. Dit is een aandachtspunt. Het verzuim langer dan een jaar is licht afgenomen.

Psychische klachten – zowel werk- als privé gerelateerd – blijven de belangrijkste oorzaak van uitval. Dit sluit aan bij landelijke ontwikkelingen. Acties en lopend beleid In 2025 is ingezet op het versterken van de preventieve aanpak en het vergroten van de duurzame inzetbaarheid. Vooruitblik De komende periode blijft de aandacht gericht op het verkorten van de verzuimduur, het voorkomen van langdurig verzuim en het structureel terugdringen van frequent verzuim. Samen met de arbodienst wordt verdiepend gekeken naar trends en oorzaken, zodat gerichte maatregelen kunnen worden genomen waar dat nodig is.

6.3 Inhuur derden In 2025 daalt het inhuurpercentagepercentage verder naar een percentage van rond de 6 procent. Dit is onder de in 2018 gestelde norm van 10 procent. Op deze norm wordt intensief gestuurd. Bij gemeentes van vergelijkbare omvang is het inhuurpercentage aanmerkelijk hoger: 20,2 procent in 2024 (bron: Personeelsmonitor 2024, A&O-fonds).

* Percentages externe inhuur zijn afkomstig van het A&O fonds: https://www.aeno.nl/ Hierin wordt de externe inhuur gedeeld door vaste loonsom + externe inhuur.

6.4 Bezuinigingsopgave De bezuinigingen die wij in deze paragraaf toelichten zijn allemaal onderdeel van de forecast en hebben geen additionele impact op het jaarrekening resultaat /prognose. Bezuinigingen boekjaar 2025 OPGAVE (x 1.000)

Begroot

Realisatie

Organisatie (incidenteel)

2.700

*1.406

Organisatie (structureel)

2.500

2.561

Contracten

615

201

Subsidies

GR'en

9.016

8.451

14.831

12.619

Overige bezuinigingen Totaal *tot en met augustus 2025

Organisatie: Deze bezuiniging wordt gerealiseerd door vacatures 3 maanden open te laten staan alvorens deze worden ingevuld. Over de maanden januari tot en met augustus is daarmee een bezuiniging van € 1.406.000 gerealiseerd. Wij gaan er van uit dat de geprognosticeerde bezuiniging grotendeels behaald zal worden (€ 2,2 miljoen), de niet gehaalde bezuiniging (door minder vacatures) is opgenomen als onderdeel van de personele budgetten in de forecast. Contracten: Op de contractwaarde van de lopende contracten is een generieke bezuiniging van 5% ingeboekt. In de praktijk bleek echter dat dit voor een aantal contracten niet realistisch was. Redenen hiervoor lagen vooral in de looptijd, aanbestedingsregels en gestegen kosten. Dit is onderkend tijdens het samenstellen van de begroting 2026 en is daarin structureel opgelost. Het incidentele tekort voor 2025 is nog niet opgelost. Dit tekort van € 414.000 is verwerkt in de bovenstaande financiële forecast. Overige bezuinigingen: Een aantal posten binnen de “overige bezuinigingen” bleken niet haalbaar. Dit is onderkend tijdens het samenstellen van de begroting 2026 en is daarin structureel opgelost. Het incidentele tekort voor 2025 is nog niet opgelost. Dit tekort van € 565.000 is verwerkt in de bovenstaande financiële forecast.

7. Budgettaire neutrale begrotingswijzigingen Dit hoofdstuk beperkt zich tot de budgettair neutrale mutaties. In de novembernota worden geen voorstellen tot wijziging van de begroting gedaan die impact hebben op het saldo. In de ontwikkelingen worden alleen de belangrijkste afwijkingen tot op heden gegeven. Onderstaande tabel laat het effect van deze budgettair neutrale mutaties op programmaniveau zien. In bijlage 1.0 is een tabel opgenomen op kernthema en bijlage 2.0 laat de wijzigingen op taakveld niveau zien. Deze budgettair neutrale begrotingswijzigingen zijn een onderdeel van de novembernota omdat deze, conform de financiële verordening en de begrotingsrechtmatigheid, aan de Raad ter accordering voorgelegd moeten worden. Alle wijzigingen zijn slechts administratieve verschuivingen en bevatten géén nieuw beleid en géén wijziging van het bestaande beleid. Lasten Programma

Prim. Begroting

Baten

Bijgest. November Realisatie Begr. Tot nota 2025 t/m sept. november 2025 nota

Prim. Begroting

Saldo

Bijgest. November Realisatie Begr. Tot nota 2025 t/m sept. november 2025 nota

Prim. Begroting

Bijgest. November Realisatie Begr. Tot nota 2025 t/m sept. november 2025 nota

0. Bestuur en Ondersteuning

-72.314

-75.976

3.292

-53.810

389.200

391.205

4.201

319.904

316.887

315.229

7.493

266.094

1. Veiligheid

-15.526

-15.657

-3.532

-15.956

1.142

1.323

3.166

986

-14.384

-14.334

-366

-14.970

2. Verkeer en Vervoer

-16.491

-16.476

562

-10.087

1.783

2.084

-14.707

-14.692

562

-8.003

3. Economie

-7.766

-7.596

-1.136

-6.027

1.206

1.900

349

608

-6.560

-5.696

-787

-5.418

4. Onderwijs

-22.477

-25.917

-22.330

5.515

8.991

541

12.799

-16.962

-16.926

564

-9.530

5. Sport, C ultuur en Recreatie

-45.688

-47.064

-1.095

-38.374

6.983

8.163

820

6.746

-38.705

-38.901

-275

-31.629

6. Sociaal Domein

-281.736

-289.367

-13.443

-240.077

71.160

77.787

4.760

57.425

-210.576

-211.580

-8.683

-182.652

7. Volksgezondheid en Milieu

-26.654

-27.715

-4.419

-22.685

25.369

26.495

2.122

22.568

-1.285

-1.220

-2.297

-117

8. VHROSV

-13.536

-13.425

-1.133

-11.703

2.882

1.686

3.346

-10.653

-10.543

553

-8.357

Totaal saldo van baten en lasten

-502.186

-519.192

-20.882

-421.049

505.241

520.529

17.645

426.467

3.055

1.337

-3.237

5.418

0. Bestuur en Ondersteuning

-7.775

-9.823

3.429

450

3.429

-4.345

-6.394

450

-6.394

1. Veiligheid

2. Verkeer en Vervoer

3. Economie

-200

424

474

269

224

274

269

4. Onderwijs

-254

-80

630

377

-80

5. Sport, C ultuur en Recreatie

-64

-60

548

-19

548

-60

6. Sociaal Domein

-15

-11

1.619

492

1.604

492

-11

1.472

1.708

1.472

1.708

-1.148

-1.646

-360

-894

366

2.911

130

2.546

-783

1.266

-230

1.652

7. Volksgezondheid en Milieu 8. VHROSV Bestemming

-9.455

-12.001

-360

-10.868

6.401

10.664

3.597

5.975

-3.055

-1.337

3.237

-4.893

0. Bestuur en Ondersteuning

-80.088

-85.799

3.292

-63.633

392.629

394.634

4.651

323.333

312.541

308.835

7.943

259.701

1. Veiligheid

-15.526

-15.657

-3.532

-15.956

1.142

1.407

3.166

986

-14.384

-14.250

-366

-14.970

2. Verkeer en Vervoer

-16.491

-16.476

562

-10.087

1.783

2.084

-14.707

-14.692

562

-8.003

3. Economie

-7.966

-7.796

-1.136

-6.027

1.630

2.374

618

608

-6.336

-5.422

-518

-5.418

4. Onderwijs

-22.731

-26.170

-22.410

6.146

9.621

541

12.799

-16.585

-16.549

564

-9.611

5. Sport, C ultuur en Recreatie

-45.751

-47.127

-1.095

-38.435

7.028

8.208

1.368

6.746

-38.724

-38.920

273

-31.689

6. Sociaal Domein

-281.751

-289.382

-13.443

-240.089

71.195

79.406

5.252

57.425

-210.556

-209.976

-8.191

-182.664

7. Volksgezondheid en Milieu

-26.654

-27.715

-4.419

-22.685

26.841

27.967

3.831

22.568

187

252

-589

-117

8. VHROSV

-14.684

-15.071

-1.493

-12.597

3.248

5.793

1.816

5.892

-11.436

-9.277

323

-6.705

-511.642

-531.193

-21.242

-431.918

511.642

531.193

21.242

432.442

524

Resultaat Bedragen x € 1.000

Bijlagen 1.0 Budgettair neutrale begrotingswijzigingen op kernthemaniveau 0. Bestuur en Ondersteuning Totaal

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Resultaat voor bestemming Lasten Baten Bestemming Resultaat na bestemming

KT Bestuurskracht (Comm.+reg. samenw) KT Dienstverlening KT Middelen en heffingen

KT Bestemming P. 0

-249.257 -527.438 4.292.094 3.977.627 7.493.027 0 449.703 449.703 7.942.730

1. Veiligheid Totaal

KT Crisisbeheer KT Veiligheid

KT Bestemming P. 1

Lasten Baten Lasten Baten Resultaat voor bestemming Lasten Baten Bestemming Resultaat na bestemming

-3.531.724 3.165.637 -366.087 0 0 0 -366.087

2. Verkeer en Vervoer Totaal

Lasten Baten Lasten KT Wegen, straten en pleinen Baten Resultaat voor bestemming Lasten KT Bestemming P. 2 Baten Bestemming Resultaat na bestemming KT Mobiliteit

22.004 540.058 562.062 0 0 0 562.062

3. Economie Totaal

Lasten Baten Lasten Baten

KT Economie KT Economische promotie

Resultaat voor bestemming Lasten Baten

KT Bestemming P. 3

Bestemming Resultaat na bestemming

-1.060.197 348.972 -76.251 -787.476 0 269.000 269.000 -518.476

4. Onderwijs Totaal

KT Onderwijs

KT Bestemming P. 4

Lasten Baten Resultaat voor bestemming Lasten Baten Bestemming Resultaat na bestemming

22.817 540.816 563.633 0 0 0 563.633

5. Sport, Cultuur en Rereatie Totaal

KT Sport

Lasten Baten

62.307 27.754

KT Cultuur

Lasten Baten

738.268 323.035

KT Cultureel Erfgoed

Lasten Baten

-1.654.981 214.851

KT Groen

Lasten Baten

13.498

Resultaat voor bestemming KT Bestemming P. 5

-275.270

Lasten Baten

0 548.282

Bestemming

548.282

Resultaat na bestemming

273.012

6. Sociaal Domein Totaal

KT Sociale basisvoorzieningen

Lasten Baten

-932.056 126.510

KT Jeugdzorg

Lasten Baten

-340.420 -63.121

KT Volwassenenzorg

Lasten Baten

-2.484.915 828.729

KT Arbeidsmarktbeleid

Lasten Baten

-4.930.062 42.516

KT Inkomensondersteuning KT Buurtgericht werken KT Integraal ouderenbeleid

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Resultaat voor bestemming

30.000 -30.000 -8.683.056

Lasten Baten Bestemming

0 492.000 492.000

Resultaat na bestemming

-8.191.056

KT Bestemming P. 6

-4.809.628 3.855.732 23.659

7. Volksgezondheid en Milieu Totaal

Lasten KT Volksgezondheid Baten Lasten KT Duurzaamheid, afval, riool en milieubeheer Baten Lasten KT Begraafplaatsen Baten Resultaat voor bestemming Lasten KT Bestemming P. 7 Baten Bestemming Resultaat na bestemming

-4.399.938 2.122.367 -19.271 -2.296.842 0 1.708.164 1.708.164 -588.679

8.Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Totaal

KT Ruimtelijke Ordening

Lasten Baten

-800.970 1.135.840

KT Centrum

Lasten Baten

-373.144 550.128

KT Wonen

Lasten Baten

41.006

Resultaat voor bestemming KT Bestemming P. 8

552.860

Lasten Baten

-360.000 130.000

Bestemming

-230.000

Resultaat na bestemming

322.860

2.0 Budgettair neutrale begrotingswijzigingen - detail Onderstaande tabel laat alle budgettair neutrale wijzigingen op taakveld niveau zien. In de laatste kolom ‘Afletteren’ is te zien welke posten bij elkaar horen. Bijvoorbeeld letter ‘a’ hoort bij ‘a’ en valt onder taakveld ‘0.4 Overhead’. Sommige begrotingswijzigingen gaan over taakvelden en kernthema’s heen. 0.4 Overhead – Overheveling budget handhaving naar IM - 105.000 a 1.2 Openbare orde en Veiligheid – Overheveling budget handhaving naar IM 105.000 a Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal. Kernthema

Taakveld

Omschrijving

Lasten/ Baten

Saldo 2025 Aflette ren

Programma 0. Bestuur en Ondersteuning 0. KT Bestuurskracht (C omm.+reg. samenw)

0.1 Bestuur

0. KT Dienstverlening

0.2 Burgerzaken

0. KT Middelen en heffingen

0.3 Beheer ov. gebouwen en Bijstellen kapitaallasten 2025 gronden C orrectie verhuurinkomsten agv vertrek UWV per 1-9-2025 van Maanplein Afroep algemene reserve tbv daktuin Parallelweg Q Park

0.4 Overhead

0.5 Treasury

0.7 AU en ov. uitkeringen Gemeentefonds

Budget city marketing naar economie

95.601 as

Afroep sept circ.-25 NP vitale regio's (NPVR)

-346.500 az

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

1.642 be

Afroep sept circ.-25 Vervroegde 2e kamerverkiezingen

-288.585 az

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-238.853 bo

332.689 h

-265.212 i

-49.490 af

Afroep reserve sloopfonds tbv sloop G. Flinckstraat

-15.000 af

Afroep reserve sloopfonds tbv sloop Wingerdweg, Nazarethstraat, F. Flinckstraat Afroep reserve sloopfonds tbv sloop woning onder hoogspanning

-102.950 af

-132.263 af

Verhuuropbrengst Bovengrondse vakschool Passartweg 150

14.955 bb

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

-90.915 be

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-76.251 bo

Wijziging detacheringen demotie frictie

200.000 a

Wijziging detacheringen demotie frictie

-200.000 a

Overhevelen budget verharding naar leasekosten t.b.v. bus stratenmakers Aansluiting Afas met Decade

-35.000 d

156.336 f

Bijstellen kapitaallasten 2025

358.618 h

Herverdelen budgetten Historisch Goud

107 m

Afvoeren 0,6 fte Projectleider II

48.456 r

Opvoeren 0,89 fte Medewerker Ontwikkeling I

-107.815 r

Opvoeren 0,5 fte Medewerker Beleidsuitvoering I

-46.694 r

Opvoeren 1 fte Adviseur IV

-93.387 r

C orrectie ZN 2025 uitbreiding 0,5 fte medewerker beleiduitvoering III

18.523 ab

C orrectie ZN 2025 uitbreiding 2 fte medewerker beleiduitvoering I

91.767 ab

Kosten Solido betaald door gemeente (overgang)

80.000 ai

Kosten Solido betaald door gemeente (overgang)

-80.000 ai

Bijstelling personele inzet WMO

-150.000 aj

Opvoeren 0,22 fte Medewerker Ontwikeling II

-23.659 ao

Opvoeren 0,77 fte Projectleider III

-20.702 ap

Afroep sept circ.-25 Implementatie Participatiewet in balans

-338.449 az

Afroep reserve tbv parkeerkosten personeel

-150.000 ba

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

157.596 be

Overhevelen budget Historisch Goud naar Romeins Museum

240.000 bf

Bedrag Roxit SGIV aandeel Heerlen

-50.494 bi

1 fte tbv MMR (project Meten Monitoren Rekenen) jaar 2025

-72.206 bk

Aframen budget duurzaamheid tgv beleid ruimte

-450.000 bn

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

5.163.858 bo

Bijstellen kapitaallasten 2025

1.622 h

Bijstellen kapitaallasten 2025

-1.423.370 h

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

7.798 be

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

-1.841.719 be

Afroep mei circ.-25 Alleenverdienersproblematiek

243.608 q

Afroep mei circ.-25 Faciliteitenbesluit opvangcentra

140.000 q

Afroep mei circ.-25 IBO problematische schulden

102.000 q

Afroep IU Participatie

1.617.807 t

Afroep mei circ.-25 Aanpak laaggeletterdheid

200.542 t

Afroep mei circ.-25 Antidiscriminatie voorziening

12.186 t

Afroep mei circ.-25 Begeleiding jongeren naar werk

444.233 t

Afroep mei circ.-25 Beschermd wonen

1.739.061 t

Afroep mei circ.-25 Impulsbudget sociale infrastructuur

1.414.956 t

Afroep mei circ.-25 Maatschappelijke opvang en OGGZ

-43.165 t

Afroep mei circ.-25 Natuur bij energieprojecten

326.166 t

Afroep mei circ.-25 Toekomstigbestendig maken energiebeleid

370.500 t

Afroep mei circ.-25 Versterken arbeidsmarktregio's

248.468 t

Afroep mei circ.-25 Vrouwenopvang

-16.491 t

Kernthema

Taakveld

Omschrijving

0. KT Middelen en heffingen

0.7 AU en ov. uitkeringen Gemeentefonds

Afroep dec circ.-24 Betaalbare huur

0.8 Overige baten en lasten

Lasten/ Baten B

Saldo 2025 Aflette ren 107.589 t

Afroep sept circ.-25 Implementatie Participatiewet in balans

338.449 az

Afroep sept circ.-25 NP vitale regio's (NPVR)

346.500 az

Afroep sept circ.-25 Rijksvaccinatieprogramma

12.193 az

Afroep sept circ.-25 Vervroegde 2e kamerverkiezingen

288.585 az

Afroep mei circ.-25 landelijke beëindigingsregeling veehoudersbedrijven

37.223 bg

Afroep sept circ.-25 DSD-03 Participatie

306.487 bg

Afroep sept circ.-25 Impulsbudget sociale infrastructuur

19.902 bg

C orrectie onterechte onttrekking algemene reserve

124.669 e

Bijstellen kapitaallasten 2025

-2.047.420 h

C orrectie verhuurinkomsten agv vertrek UWV per 1-9-2025 van Maanplein Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

265.212 i

Subtotaal Programma 0

Kernthema

Taakveld

613.714 be 7.493.027

Omschrijving

Lasten/ Baten

Saldo 2025 Aflette ren

Programma 1. Veiligheid 1. KT Veiligheid

1.2 Openbare orde en Veiligheid

Bijstellen kapitaallasten 2025

-2.707 h

Opvoeren 0,5 fte Medewerker Beleidsuitvoering I

46.694 r

Bijstellen budget kansrijke wijk doorbraakmethode

-115.637 am

Bijstellen budget kansrijke wijk doorbraakmethode

115.637 am

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

1.480 be

Begroten SPUK Preventie met Gezag

-3.000.000 bh

Begroten SPUK Preventie met Gezag

3.000.000 bh

Project C iticess

-50.000 bj

Project C iticess

50.000 bj

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-411.554 bo

Subtotaal Programma 1

Kernthema

Taakveld

-366.087

Omschrijving

Lasten/ Baten

Saldo 2025 Aflette ren

Programma 2. Verkeer en Vervoer 2. KT Wegen, straten en 2.1 Verkeer en vervoer a pleinen

2.2 Parkeren 2. KT Mobiliteit

2.1 Verkeer en vervoer b

Overhevelen budget verharding naar leasekosten t.b.v. bus stratenmakers Bijstellen kapitaallasten 2025

35.000 d

399.834 h

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

269.654 be

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-168.156 bo

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

15.341 be

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-11.614 bo

Bijstellen kapitaallasten 2025

11.271 h

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

Subtotaal Programma 2

Kernthema

Taakveld

10.733 be 562.062

Omschrijving

Lasten/ Baten

Saldo 2025 Aflette ren

Bijdrage volkshuisvestingsfonds voor programmabureau Heerlen-Noord

-82.000 aq

Bijdrage volkshuisvestingsfonds voor programmabureau Heerlen-Noord

82.000 aq

Subsidie SPUK tbv project kansrijke wijk Heerlen-Noord

-266.972 ar

Subsidie SPUK tbv project kansrijke wijk Heerlen-Noord

266.972 ar

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-121.194 bo

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-28.279 bo

Budget city marketing naar economie

-95.601 as

Afroep reserve FES (Fonds Economische Structuurversterking) tbv TC MS

-50.000 ax

Afroep reserve FES tbv route 443

-50.000 ax

Afroep reserve FES tbv Vebego

-300.000 ax

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-66.152 bo

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-76.251 bo

Programma 3. Economie 3. KT Economie

3.1 Economische ontwikkeling

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3. KT Economische 3.4 Economische promotie promotie Subtotaal Programma 3

-787.476

Kernthema

Taakveld

Omschrijving

Lasten/ Baten

Saldo 2025 Aflette ren

Programma 4. Onderwijs 4. KT Onderwijs

4.1 Openbaar basisonderwijs Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-14.644 bo

4.2 Onderwijshuisvesting

Bijstellen kapitaallasten 2025

1.313.788 h

Bijstellen kapitaallasten agv rentewijziging van 2% naar 1,5%

152.066 be

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-74.736 bo

Bijstellen kapitaallasten 2025

454 h

Opvoeren 0,89 fte Medewerker Ontwikkeling I

59.359 r

Afroep mei circ.-25 Aanpak laaggeletterdheid

-200.542 t

Afroep subsidie tbv volwasseneneducatie

-420.166 ag

Afroep subsidie tbv volwasseneneducatie

420.166 ag

Subsidie rijk tbv volwasseneneducatie

-120.650 ah

Subsidie rijk tbv volwasseneneducatie

120.650 ah

Afroep mei circ.-25 Aanpak laaggeletterdheid correctie

-200.542 aw

Afroep mei circ.-25 Aanpak laaggeletterdheid correctie

200.542 aw

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-672.112 bo

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Subtotaal Programma 4

Kernthema

Taakveld

563.633

Omschrijving

Lasten/ Baten

Saldo 2025 Aflette ren

C orrectie bijdrage Regioarcheoloog

-2.924 ac

C orrectie bijdrage Regioarcheoloog

2.924 ac

Ontvangen nalatenschap voor Romeins Museum

63.206 bd

Ontvangen nalatenschap voor Romeins Museum

-63.206 bd

Overhevelen budget Historisch Goud naar Romeins Museum

20.000 bf

Overhevelen budget Historisch Goud naar Romeins Museum

-537.000 bf

Bijstelling 2025 salaris naar taakvelden

-123.719 bo

Subsidie provincie Limburg voor projec Via Belgica

99.084 c

Subsidie provincie Limburg voor projec Via Belgica

-99.084 c

Bijstellen kapitaallasten 2025

-160.576 h

Herverdelen budgetten Historisch Goud

-50.000 m

Herverdelen budgetten Historisch Goud

-116.783 m

Afroep RNUTVW t.b.v. Jaar van het erfgoed

-548.282 n

Administratieve correctie huisvesting Kasteel

-150.000 o

Administratieve correctie huisvesting Kasteel

150.000 o

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerlen&id=4277c010-cb77-4739-89f8-4dee9b97b90e