Notulen raadsvergadering gem Heerlen 8 juni 2022.docx

notulen raadsvergadering

Presentielijst Vergadering:

Gemeenteraad Heerlen Vergaderdatum:

8 juni 2022 Tijdstip vergadering:

18.00 uur

Aanwezig: Leden: K. Adema, S. Bayraktar, M.E.E. de Beer, M.M.M. van den Berg, J.P. Bertholet, M.T. Bosch, S. Bottenberg-Brylka, M.T.A. Butink, J.M.M. Clemens, F.W.S. Daamen, A. Damen, T. Dragstra, J.L.M. Ermers, C. Gelderblom, E.A.N.M. Géron, T.G.M.M. de Groot, J.A. Heine-van Dartel, J.T.M. Hendriks, A.M.G. Hendriks-Berg, P.E.J. Hoogers, D.C. IJzerman, S. Jacobs, A.L.B. Janssen, B. Karabacak, P.C.C. Kastrop, A.W.A. Keulen, R.H.F. Leers, T. Nefjodov, A. Oulad Lmaroudia, P.A. Pauwels, M.P.G.M. Peters, T. Reijnders, R.W.T.A. Rozestraten, A.A.W.G.M. Santegoeds, M.H. Schreurs, A.A.M. Stöcker-Bus, P.S.G.M. Vaessen-Stollman, I.J. Vermeulen-Klamerek, H.M.A.M. Verreck, A.E.H.T. Vrusch en P.M.A. van Zutphen Voorzitter: R. Wever Griffier: T.W. Zwemmer Verslaglegging: O.H.M.H. Toirkens-Geurts

Pagina 2/39 Agenda 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering

pag. 03

2. Benoeming leden commissie onderzoek geloofsbrieven raadsleden en benoeming leden commissie onderzoek geloofsbrieven wethouders

pag. 03

3. Toelating en beëdiging raadslid B. (Besir) Karabacak (CDA)

pag. 03

4. Vaststellen notulen raadsvergaderingen 28 maart 2022 en 30 maart 2022

pag. 04

5. Vaststellen van de lijst ingekomen stukken en de wijze van afdoening

pag. 04

6. Coalitieakkoord 2022 – 2026

pag. 04

7. Benoeming wethouders

pag. 31

8. Toelating en beëdiging nieuwe raadsleden (i.v.m. benoeming raadsleden tot wethouder)

pag. 37

9. Aanwijzing waarnemend voorzittter(s) raad

pag. 38

10. Benoeming voorzitters, plv. voorzitters en (plv.) leden raadscommissies

pag. 38

11. Benoeming leden en plv. leden werkgeverscommissie

pag. 39

12. Benoeming leden Werkgroep Financial Audit

pag. 39

Pagina 3/39 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering De voorzitter Dames en heren, ik open de vergadering van de gemeenteraad van Heerlen. Welkom bij deze vergadering. Welkom ook aan de grote opkomst op de publieke tribune, die vast verband zal houden met heel veel procesmatige beslissingen die we vanavond gaan nemen. Ik stel dan ook voor om de agenda echt per punt door te lopen. We gaan niet aan de voorkant kijken wat we wel of niet afhameren. We gaan de agenda gewoon door lopen en we gaan kijken hoe we dat zo snel en zo efficiënt mogelijk, maar waar nodig ook inhoudelijk kunnen doen. Ik denk dat het ook goed is om aan de voorkant stil te staan bij dat er over anderhalf uur in onze buurgemeente een stille tocht is voor een jongen die op vreselijke wijze om het leven is gebracht. Dat heeft veel gemeenten in onze omgeving geschokt, niet in de laatste plaats de drie gemeenten die er nauw mee te maken hebben gehad. Dit zijn afschuwelijke dingen die nooit zouden mogen plaatsvinden in onze samenleving. Helaas geschiedde dit toch. Heel veel sterkte voor de mensen die daar vanavond in Kerkrade mee te maken hebben. Ik kondig vast aan dat we vanavond drie keer gaan schorsen. Dan bent u niet verrast dat dit zo veel is. Dat doen we, omdat we straks als eerste punt de samenstelling van de commissie voor de geloofsbrieven gaan accorderen.

Dat betekent dat die commissie nog nooit bij elkaar is geweest en dus straks iets zal moeten vinden over de beëdiging van een nieuw raadslid, de toetreding van nieuwe raadsleden later op de agenda en de benoeming van de wethouders. Dus die drie keer zal ik de vergadering even schorsen, zodat de commissie even hierachter in een zaaltje kan plaatsnemen. Bij de benoeming van de wethouders zal ik daar zelf ook even bij plaatsnemen, omdat ik natuurlijk de informatie heb gekregen over het onderzoek dat we naar de wethouders hebben laten doen, zoals gebruikelijk. Dan weet u in ieder geval een beetje dat dit gaat plaatsvinden. We gaan eens kijken waar we terechtkomen. Heeft er nog iemand opmerkingen over de agenda? Dat vragen we wel altijd. Dat is niet het geval. 2. Benoeming leden commissie onderzoek geloofsbrieven raadsleden en benoeming leden commissie onderzoek geloofsbrieven wethouders De voorzitter Het gaat om drie leden en drie plaatsvervangend leden. Kunt u daarmee instemmen? Dat is het geval. Dan is dat vastgesteld. 3. Toelating en beëdiging raadslid B. (Besir) Karabacak (CDA) De voorzitter Ik ga nu voor een aantal minuten schorsen om de commissie voor de geloofsbrieven de kans te geven om de geloofsbrieven van de heer Karabacak te onderzoeken. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter Dames en heren, ik hervat de vergadering.

Ik was in alle snelheid vergeten om te melden dat we vanavond drie afwezigen hebben, namelijk mevrouw Géron, de heer Bosch en de heer Kastrop. Er zijn vanavond dus 34 raadsleden aanwezig. Dat is wel interessant voor de eventuele stemmingen. De commissie voor de geloofsbrieven is eruit. Mag ik de voorzitter van de commissie vragen om het woord te voeren? Meneer Verreck. De heer Verreck, PvdA Dank u wel, meneer de voorzitter. We hebben de geloofsbrieven van meneer - ik probeer het goed uit te spreken, maar ik zal het gaan oefenen - Karabacak gecontroleerd. Hij is goed bevonden. Hij kan zonder bezwaar worden toegelaten tot de raad.

Pagina 4/39 De voorzitter Dank u wel. Kan de raad ermee instemmen om de heer Karabacak toe te voegen en toe te laten tot onze raad? Dat is het geval. Dan ga ik nu de belofte afnemen bij de heer Karabacak. Hij mag naar voren komen. Goedenavond, meneer Karabacak. "Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen". De heer Karabacak, CDA Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter Dank u wel. Dan mag ik u namens de raad van harte feliciteren met uw toelating tot de gemeenteraad van Heerlen. 4. Vaststellen notulen raadsvergaderingen 28 maart 2022 en 30 maart 2022 De voorzitter Kunt u instemmen met de notulen? Dat moest ook nog een keer formeel gebeuren. Dat is het geval. Dank u wel. 5. Vaststellen van de lijst ingekomen stukken en de wijze van afdoening De voorzitter Kunt u hiermee instemmen? Meneer Leers, gaat uw gang. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter. Ik heb een korte vraag.

Hoe zit het inmiddels met de telefonische bereikbaarheid van de gemeente Heerlen? De voorzitter De telefonische bereikbaarheid van de gemeente Heerlen kan nog beter; laat ik u dat maar meteen vanaf deze plek verzekeren. Op deze avond die een beetje een hybride karakter heeft, is het de beste mogelijkheid dat ik daar antwoord op geef. Ik kan u vertellen dat ik u met heel veel vriendelijkheid te woord sta, als u de gemeente Heerlen belt, maar dat u helaas nog te vaak in een wachtstand terechtkomt die te lang duurt en die niet goed is. In de organisatie kijken we er momenteel naar, omdat het echt met spoed moet veranderen. Het is namelijk niet goed. Ik werd er toevallig vandaag ook zelf weer op aangesproken. Wil nog iemand anders het woord voeren over de lijst met ingekomen stukken? Dan stellen we deze lijst op deze manier vast. 6. Coalitieakkoord 2022 - 2026 De voorzitter Het akkoord is natuurlijk een zaak van betrokken partijen. Het coalitieakkoord an sich staat hier niet ter discussie. Daarom staat deze ook als beslispunt 1 ter kennisname. Maar er zit wel een beslispunt 2 bij. Dat is de vraag of u het college de opdracht wil geven om het akkoord te gebruiken als kader voor het opstellen van het meerjarig bestuurlijk programma. Wij peilen natuurlijk graag de mening van de partijen.

Willen partijen het woord voeren op dit punt? Ik zie een aantal partijen die het woord willen voeren. Dan begin ik bij de grootste partij, de OPH.

Pagina 5/39

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Geachte voorzitter en leden van deze raad. Het voorliggend akkoord druipt van de ambitie. En dat is maar goed ook. Onze stad is namelijk nog lang niet klaar. Dit college zal hard moeten werken om de gestelde ambities waar te maken. Daar gaan we ze scherp op toetsen. Niet om ze een hak te zetten, maar om het beste voor alle mensen van Heerlen te bewerkstelligen. Geen plek voor gemakzucht, wegduiken en incompetentie in dit college. Wij verwachten transparantie, samenwerking en het nakomen van beloftes. Maar voordat ik namens de OPH nader in ga op de inhoud, nog kort het volgende. Geloofwaardigheid en rechtvaardigheid zijn tegenwoordig aspecten die niet meer vallen weg te denken als we het hebben over politieke zaken. Niet alleen landelijk en provinciaal, maar ook op gemeentelijk niveau draagt het gebrek aan geloofwaardig handelen veel bij aan het steeds verder afbrokkelen van het vertrouwen dat burgers hebben in de door hen gekozen volksvertegenwoordigers. Neem nou de formatieperikelen zoals die zich hebben afgespeeld in Heerlen. Daar zijn de winnaars Ouderenpartij en Jongerenpartij - zij zijn samen goed voor vier zetels winst - na de afgelopen verkiezingen op een uiterst geraffineerde manier buitenspel gezet.

Landelijke partijen CDA, VVD, D66 en SP lieten zich hierbij van hun bekende kant zien door al in een vroeg stadium achterlangs een onderlinge deal te sluiten en hiermee de lokale winnaars ofwel af te schepen met kruimelportefeuilles danwel richting de oppositie te duwen. En dat terwijl er eveneens afspraken liepen om elkaar te steunen in een machtsverdeling die recht zou doen aan de verkiezingsuitslag. Het politieke spel slim gespeeld? Dat lijkt misschien in eerste instantie zo. Uiteindelijk kent deze uitkomst echter enkel verliezers, de inwoners van Heerlen voorop. Wij vinden dat de politiek geen spel mag zijn. Het moet recht doen aan waar kiezers voor kiezen en waar zij hun vertegenwoordigers vertrouwen om op de beste manier manier hen, het volk, te vertegenwoordigen. Dat de OPH als grootste partij ervoor heeft gekozen om geen genoegen te nemen met kruimelwerk en een onevenredige machtsverhouding, zien wij als een krachtig signaal richting de toekomst. Want toegeven aan deze aanpak waarbij de ene partij de ander dikke kussens op het pluche toeschuift, onder het mom van een gelijkwaardige verdeling, laat zien dat deze partijen het onzuiver handelen nog steeds hoog in het vaandel dragen. Er is niets geleerd. Sterker nog, onder de belofte van terugwinnen van vertrouwen, doen deze onderdanen van Rutte, Hoekstra, Kaag en Marijnissen er nog een schepje bovenop.

En dit zijn natuurlijk opgelegde keuzes die niet zullen bijdragen om de verschillen in onze stad te verkleinen. Sterker nog, het zal alleen maar bijdragen aan nog meer verwijdering. Hiermee zet deze kortzichtige move namelijk niet alleen de politieke verhoudingen op scherp. Nee, ook het vertrouwen van burgers in de politiek en de machtsspelletjes die daar worden gespeeld, zal alleen maar verder afnemen. Een opkomstpercentage dat bij de laatste verkiezingen in Heerlen alweer was gezakt naar 42%, zal vast en zeker nog verder zakken. Het nieuwe coalitieakkoord in Heerlen, opgesteld door niet twee maar in de praktijk door vier SPwethouders en bij het kruisje ondertekend door een ambitieus politiek talent, wordt nu voorgelegd aan de raad met als titel ’Uit liefde voor onze stad’. Het valt te bezien of de inwoners van de stad Heerlen deze ‘liefdevolle’ bestuurders de komende vier jaar ook zo zullen gaan ervaren. Dan enkele vragen welke betrekking hebben op de inhoud van dit akkoord. De Lokale Inclusieagenda is sterk afgezwakt ten opzichte van de conceptversie in het coalitieakkoord. In plaats van in 2024 de nummer één gemeente te zijn qua toegankelijkheid voor mensen met een handicap, gaan we nu ons best doen om zo veel mogelijk verbeteringen door te voeren. Waarom laten we die ambitie varen? We zijn er toch voor álle Heerlenaren? Buurtgericht werken.

De OPH had in het conceptakkoord een heldere paragraaf besteed aan de doorontwikkeling van het buurtgericht werk in Heerlen. Mag ik vragen waar die paragraaf is gebleven? Het werk in de buurten en de noodzakelijke support wordt nu, met alle respect, gestald in een hoekje onder de vlag van de burgemeester. De burgemeester heeft al zo’n drukke agenda. Dat er echt goed bij doen, is bijna onmogelijk. Het is een schoffering van de vele hardwerkende vrijwilligers in de buurten, daar lijkt het op.

Pagina 6/39 Centrumontwikkeling. Ook het plan van de OPH met betrekking tot de realisatie van een cityoutlet is geschrapt in dit akkoord. Een unieke kans om leegstand in het centrum zo goed als te elimineren. Om horeca en overige retail een boost te geven. Om de stad weer aantrekkelijk te maken voor de regio. Helemaal niets hiervan vinden wij terug in het coalitieakkoord. Deze cityoutlet is nota bene een burgerinitiatief. Het lijkt erop dat het wordt begraven onder het mom van ‘de vastgoedbazen in het centrum moeten dit maar zelf initiëren’. Nou, ik kan u zeggen dat het vertrouwen van vastgoedeigenaren en potentiële investeerders in het bestuur van deze stad tot een minimum is gedaald. Op dit dossier hebben we amper actie gezien van de kant van de wethouder Economie. En helemaal nul initiatief van de zijde van de wethouder Centrumontwikkeling. Hoezo partnership? Hoezo samen de schouders eronder? Waar zijn de visie en het elan van dit college om hier een succes van te maken? Door naar de verfraaiing van de binnenstad. Treffender kan het niet worden geduid dan door middel van de soap rondom Atelier Stadsrevisie dat met veel bombarie is binnengehaald door de heer Van Zutphen. Aanbesteding, vergunningen, het was allemaal niet nodig. Gewoon aan de slag. Totdat de vergoeding ter sprake kwam. Er kwam veel tegengas vanuit met name de oppositie.

En zie, opeens deugde er niet veel meer van en liet het college Stadsrevisie vallen als een baksteen. Dat was allemaal gebaseerd op een in elkaar geflanst evaluatierapport. Opportunisme ten top voorzitter. Er is recent alsnog een aanbesteding uitgeschreven die faliekant is mislukt. Maar wat nu? Wat is nu de visie van het college met betrekking tot verfraaiing van de gevels in de binnenstad? De markt haar werk laten doen? Dat zal hier en daar best werken. Zoals we onlangs konden lezen, wordt de heer Huisman door een rijke investeerder nu voor heel veel geld ingehuurd om vijf gevels op te knappen. Maar de minderdraagkrachtige eigenaren in het centrum dan? Die kunnen dit soort kosten echt niet opbrengen. Pas op hè, wat een ontwerp alleen al kost in de markt, laat staan alle overleguren met eigenaar en gemeente. En dan moeten de maak- en materiaalkosten ook nog geteld worden. Wellicht was de oude constructie met Atelier Stadsrevisie helemaal zo slecht nog niet, maar is het ook daar weer stuk gelopen op het maken van wazige afspraken, slechte communicatie en elkaar niet steunen richting een gemeenschappelijk resultaat. De verantwoordelijk wethouder als regisseur was ook hier in geen velden of wegen te bekennen. Ouderenbeleid. De heer Peters heeft onlangs aangegeven dat hij werk wil gaan maken van het Ouderenbeleid.

Alsof daar niet al enorme stappen in gezet zijn in de afgelopen periode. Hij wil ouderen aan de slag krijgen als vrijwilliger. Dit soort gebabbel doet totaal geen recht aan de realiteit. Heeft hij überhaupt enig idee hoeveel ouderen inmiddels al actief zijn als vrijwilliger? En hoe ziet hij dat in relatie tot al die 55plussers die graag betaald werk willen doen, maar amper aan de bak komen, zelfs in deze tijd van ruimte op de arbeidsmarkt? Wat gaat de verantwoordelijke bestuurder Ouderenbeleid hier concreet aan doen? Burgerbetrokkenheid. Het is positief dat dit item standaard wordt belegd in de portefeuilles van de wethouders. Maar wie is dadelijk regisseur en daarmee verantwoordelijk voor zaken als burgerberaden naar het voorbeeld van Eupen, en wijkbudgetten als daarmee geëxperimenteerd gaat worden? Of kijken de wethouders elkaar dan aan en neemt uiteindelijk niemand hiervoor de eindverantwoordelijkheid? Heerlen-Noord. Een enorm belangrijk project met enorme ambities en dito kosten. Laat duidelijk zijn dat de OPH volledig achter dit plan staat om de kloof tussen stadsdelen in meerdere opzichten te dichten. Dat is alleen maar goed voor alle Heerlenaren. Dat kost wel wat, letterlijk. Nu de eerder toegezegde miljoenen van het Rijk in de diepvries staan, ontstaat een financieel hiaat. Alliantiepartners willen wel meedoen, maar komen niet over de financiële brug.

Een subtiele verwijzing hierover zien wij terug in het coalitieakkoord. Er moet budget worden gezocht. Maar over welke bedragen hebben we het dan? Welke criteria worden hieraan gekoppeld? Toekomstige collegeleden hebben zelfs uitgesproken: wat nodig is moet gebeuren om Noord succesvol te laten zijn, desnoods halen we het weg uit andere domeinen. Met alle grote ambities in dit coalitieakkoord en de daaraan gekoppelde uitgaven, wat betekent deze uitspraak dan? Hebben we dadelijk te maken met een bodemloze put? Bouwen wij binnen de kortste keren weer een schuldenprobleem op zoals we de afgelopen jaren hebben gekend en dat nog veel erger wordt dan dat? Met dreiging van onder curatelestelling door de provincie tot gevolg? Dan is het snel afgelopen met de doorontwikkeling van Heerlen. Dat geef ik u op een briefje.

Pagina 7/39 Gelukkig heeft het financieel beleid onder aanvoering van de OPH in het vorige college geleid tot een plus in de begroting. Maar wij houden ons hart vast als hier niet paal en perk aan wordt gesteld. Ik roep dan ook alle raadsleden op om extra alert te zijn op gevraagde investeringen door dit college die de financiële positie van onze stad aan het wankelen kan brengen. Het rechtvaardigt in ieder geval de discussie hoe de enorme investeringen in het centrum financieel verantwoord gaan zijn in relatie met de ambities in HeerlenNoord. Ik breng daarbij in herinnering de noodzakelijke extra miljoenen waar nog dekking voor moet worden gezocht met betrekking tot het Centrumbad, en zeker rondom Rivoli en het Romeins museum. Voorzitter. Er staan veel goede ideeën in dit akkoord, maar ook klinkklare onzin, zoals een lumineus CDAidee: laten we flitspalen in eigendom nemen door de gemeente en de uitvoering hiervan doen door boa’s. Voorzitter. Wij krijgen op korte termijn en zeker op middellange termijn geen extra blauw op straat door middel van politie. Onze insteek is natuurlijk dat we zo veel mogelijk boa’s zouden moeten uitbreiden om de veiligheid van onze inwoners te garanderen. En dan komt dit plan op tafel. Daar zit niemand in Heerlen op te wachten. Voorzitter. Inhoudelijk kan ik nog wel even doorgaan, maar daar komen nog genoeg momenten voor.

Dus, voor nu laat ik het hier even bij. Wij wensen dit college veel succes toe om de hoge ambities waar te maken. Wij kijken uit naar de reactie op onze vragen. Dank u. De voorzitter Dank u wel, meneer De Groot. U begrijpt dat reacties vandaag heel ingewikkeld zijn, want het is een hybride vergadering. Wij gaan hier niet een college aanspreken. Wij zullen in de uitwerking van heel veel van dit soort plannen, ook bij het meerjarig bestuurlijk akkoord, de discussie vooralsnog heel goed gaan voeren. Maar vanavond geven we vooral de eerste reacties op elkaar. U ziet het al, het college c'est moi vanavond. Tot straks dan natuurlijk. De heer Clemens, SP (interruptie) Ik wil graag een vraag stellen aan de heer De Groot. Daarbij zal ik het hele verhaal over het complot van de landelijke partijen met Hoekstra, Marijnissen en Rutte en ongetwijfeld ook president Biden, de paus en weet ik wie allemaal buiten beschouwing laten. Maar ik heb één hoofdvraag: waarom liep de OPH weg? Die vraag kan ik wel toelichten. De SP heeft er vanaf de avond voor de verkiezingen geen geheim van gemaakt dat wij het allerliefste samen met de OPH verder zouden willen gaan. In de afgelopen jaren hebben wij namelijk goed samengewerkt. Daar hebt u net aan gerefereerd. Wij hebben bijzondere dingen gedaan voor deze stad. Wij wilden daar dus graag mee doorgaan.

Volgens mij is het feliciteren van mevrouw Keulen met de overwinning het eerste dat ik op de verkiezingsavond heb gedaan. Het tweede dat ik volgens mij die avond heb gedaan, is het geven van een interview met L1. Daarin ben ik namens de SP superduidelijk geweest. Namelijk dat we het allerliefste met de Ouderenpartij verder zouden willen gaan. Vervolgens heb ik ook nog op allerlei momenten, waaronder de nacht van de verkiezingen - ik kan me voorstellen dat dit iets te snel was - aangegeven dat de SP het allerliefste met de Ouderenpartij samen verder zou willen gaan. De onderhandelingen gaven daartoe ook heel veel hoop. U hebt daar net zelf ook aan gerefereerd. Op de inhoud ging dat heel erg snel. Dat ging goed. We maakten afspraken en we zorgden dat er voor beide partijen aansprekende dingen in het conceptakkoord kwamen. Uiteindelijk kwamen we bij de bespreking over de portefeuilleverdeling. We wisten dat dit een moeilijk punt zou worden. We wisten dat er nog een aantal dingen uitgediscussieerd moesten worden. Toch hebben wij één keer bij elkaar gezeten, volgens mij anderhalf uur, waarin we met elkaar vaststelden dat het moeilijk is, maar waarbij wij in de veronderstelling verkeerden dat de onderhandeling op dat moment begon. Tot mijn verbazing hoorde ik in dat weekend via via - ik hoorde dat niet van u - dat de OPH uit de onderhandeling is gestapt.

Ik ben geen super ervaren onderhandelaar, maar ik denk dat iedereen zich wel kan voorstellen dat als je iets moeilijks met elkaar uit te discussiëren hebt, je dat niet in een bijeenkomst van anderhalf uur doet. Daar moet je de tijd voor nemen. Je moet verschillende onderhandelingssessies doorlopen. Misschien moet je informeel met elkaar

Pagina 8/39 praten. Maar dat is allemaal niet gebeurd. Dat frappeert mij. Dat begrijp ik gewoon niet. Daarom stel ik nogmaals mijn vraag: waarom liep de OPH van tafel? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Allereerst wil ik ingaan op wat de heer Clemens aangeeft over de nacht van de verkiezingsuitslag. Het klopt inderdaad dat niet alleen de SP ... De OPH heeft zelfs al in een eerder stadium, ook informeel, naar de heer Clemens aangegeven dat wij van plan waren om samen verder te gaan als het ongeveer op die uitkomst zou komen. Zelfs in de nacht van de uitslag is al contact gezocht met onze lijsttrekker, mevrouw Keulen, om zo snel mogelijk de koppen bij elkaar te steken om te praten over hoe we een en ander vorm zouden kunnen geven. Wij hebben ervoor gekozen om in dit proces alle partijen te horen en alle partijen de ruimte te geven om hun zegje te doen. We wilden niet op voorhand al met de SP of met welke andere partij dan ook zaken voorbespreken. Dat is een bewuste keuze. We hebben daar veel bijval voor ontvangen van verschillende vertegenwoordigers van partijen in de gemeentelijke omgeving. Maar goed, dat even terzijde. Wij trokken inderdaad inhoudelijk goed met elkaar op. Absoluut. Tot het moment van portefeuilleverdeling. Ik ben het volledig met de heer Clemens eens dat dit een onderhandelingsproces is.

Ik denk dat de heer Clemens nog veel meer ervaring heeft dan ik of anderen in deze zaal met betrekking tot onderhandelen. Maar toch weten ook wij wel: onderhandelen is onderhandelen. Als je onderhandelt, kun je zeker in het begin strak insteken, maar je moet wel de ruimte geven om met elkaar in gesprek te blijven. Het is niet alleen het eerste gesprek dat wij met z'n allen hebben gedaan. De formateur die het proces heeft begeleid, heeft daarna nog informeel met alle afzonderlijke partijen gesprekken gevoerd. Op het moment dat wij uit elkaar gingen, is ook gezegd dat die gesprekken in ieder geval ruimte zouden moeten bieden om nog verder te kunnen onderhandelen. Daar was iedereen het ook mee eens. De terugkoppeling die wij hebben gekregen van de onafhankelijke formateur was dat die ruimte er in ieder geval op de hoofdportefeuilles, op de hoofdzaken, absoluut niet was, van geen enkele partij. Dan kun je natuurlijk wel zeggen: je kunt ook wel over andere zaken praten. Dat klopt natuurlijk. Er waren een heleboel zaken die nog niet verdeeld waren. Maar waar het in de basis om ging, was dat er een evenredige verdeling van de belangrijkste portefeuilles zou plaatsvinden. Natuurlijk kun je dan discussiëren over wat een zware portefeuille is, maar ik denk dat we allemaal aan tafel daar wel een redelijk goed gezamenlijk beeld van hadden. Die ruimte werd niet geboden.

Wij hebben serieus gevaren op de integriteit van de formateur die dat proces heeft begeleid. Die ruimte werd absoluut niet gegeven. Hiermee was het voor ons voldoende duidelijk dat er op de een of andere manier al andere afspraken waren gemaakt dan het uitgangspunt was voorafgaande aan de gesprekken. Dat bleek heel duidelijk uit de manier waarop we die terugkoppeling kregen. Voorafgaande aan de gesprekken hebben wij gezegd: wij gaan ervan uit dat wij de verdeling doen als zijnde een evenredige uitkomst van de verkiezingsuitslag. Die insteek was zo scheef. Het klopt dat de SP een stapje had gezet, maar het was bij lange na niet hetgeen je eigenlijk zou mogen verwachten als zijnde een evenredige uitkomst op basis van 50/50. Ik wil het er dan echt niet over hebben dat het precies 50/50 moet zijn. Hetgeen wij hebben gevraagd, is echt niet te veel geweest. Integendeel. Maar er was geen enkele ruimte om daar überhaupt nog over te spreken. Dus dat is het antwoord op uw vraag, meneer Clemens. De voorzitter Dank u wel, meneer De Groot. Meneer Clemens, wilt u een reactie geven op het akkoord? De heer Clemens, SP (interruptie) Mag ik nog een laatste vraag stellen? De voorzitter Prima.

Pagina 9/39

De heer Clemens, SP (interruptie) Laat ik heel duidelijk zijn over het frame dat nu wordt neergezet over afspraken vooraf. Daar is geen sprake van. Daar is gewoon geen sprake van. Meneer De Groot, in de constellatie zoals nu in coalitievorm bij elkaar zit, hebben wij pas voor het eerst gesproken op de zondag nadat wij hebben begrepen dat u uit de college-onderhandelingen stapte. Niet eerder. Laat ik daar heel duidelijk over zijn voor iedereen die daar nog vragen over heeft: niet eerder. Dan het volgende. De titel van het coalitieakkoord gaat over liefde. Ik heb net al gezegd dat de SP heel graag met de Ouderenpartij verder wilde gaan. In die zin zou je kunnen zeggen dat we misschien wel een blauwtje hebben gelopen in deze onderhandeling. Ik zou dan toch nog een keer een vraag willen stellen, misschien ook als les voor de toekomst. Als u terugkijkt naar het eerste overleg over de portefeuilleverdeling van anderhalf uur dat wij toen hebben gehad, denkt u dan misschien: was het niet goed geweest om toch nog een keer rechtstreeks contact te zoeken met een van de andere partijen of om misschien een extra overleg te beleggen waarin u zou aangeven dat u er nog uit wilde komen in plaats van eenzijdig van tafel te gaan? Nogmaals, ik vind dat heel erg zonde.

Hebt u dat overwogen? Zou u dat misschien de volgende keer anders doen? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Meneer Clemens, we zijn natuurlijk niet over één nacht ijs gegaan, laat dat duidelijk zijn. We hebben een heleboel zaken overwogen. We hebben als onderhandelaars ook een terugkoppeling gedaan naar onze fractie en naar ons bestuur. Op basis van de situatie zoals deze voorlag en de informatie die wij hadden, hebben wij unaniem met elkaar bepaald dat wij totaal geen ruimte zagen. U kunt zeggen wat u wilt ten aanzien van dat er geen afspraken vooraf zijn gemaakt. Wij denken daar heel anders over. Daar blijven wij ook bij. Op basis van hetgeen voorlag, hebben wij een keuze gemaakt. Daar staan we nog steeds achter. De voorzitter Meneer Clemens, voor een inhoudelijke reactie. De heer Clemens, SP Tot slot daarover. Dank voor die toelichting. Die keuze valt natuurlijk alleen maar te respecteren. Het coalitieakkoord. Wie weleens in het Thermenmuseum is geweest, is misschien verbaasd geweest over het feit dat hét topstuk dat je daar vindt, heel klein is. Het topstuk van het museum is een piepklein vaasje dat door pottenbakker Lucius in ongeveer 150 na Christus hier op Heerlense grond is gemaakt. In dat vaasje kraste hij niet alleen het alfabet, maar ook de naam van zijn geliefde Amaka.

Daarmee is Lucius niet alleen een van de eerste Heerlenaren ooit die we bij naam kennen, maar ook een van de eerste Heerlenaren die op zijn manier aan deze stad heeft gebouwd. Daarmee staat hij ook symbool voor een ontluikende stad, een stad die steen voor steen wordt opgebouwd, en voor een stad van werkers, van doeners, van mensen die van deze stad een beter stukje op deze aarde willen maken. In de reeks van mensen die door de eeuwen heen deze stad hebben gebouwd, kennen we er nog maar heel weinig bij naam. We weten dat het allemaal harde werkers waren, mensen met visie, mensen met dromen, mensen die kerken en kastelen bouwden, mensen die mijnen en schachtgebouwen neerzetten. Maar voor wie het ook nooit kwam aanwaaien. Zij hebben altijd de schouders eronder moeten zetten en hard moeten werken om dat hier voor elkaar te krijgen. Dat is tot op de dag van vandaag in deze stad niet veranderd. Nog steeds komt niets hier vanzelf. Nog steeds moeten we hier keihard werken om het voor iedereen in deze stad goed te maken, om iedereen mee te kunnen nemen in wat deze stad te bieden heeft en ook om voor hen die het moeilijk hebben het leven hier een stukje beter te maken. Het is daarom maar goed dat wij een stad zijn van werkers, een stad van doeners, een stad van aanpakkers, een stad van mensen die de schouders eronder willen zetten, want de opgaven hier zijn enorm.

Ik noem de grote sociaal-economische problemen in onze stad. Te veel

Pagina 10/39 Heerlenaren hebben het ongelofelijk moeilijk om rond te komen. Te veel Heerlenaren moeten zelfs met een baan rondkomen van een te klein inkomen. Ze kunnen hun gezin daar nauwelijks van onderhouden. Te veel Heerlenaren hebben op dit moment moeite om de energierekeningen of andere rekeningen te kunnen betalen. Te veel Heerlenaren leven ongezonder dan nodig is en te veel Heerlenaren zijn niet aan het werk, terwijl ze dat mischien wel zouden willen. Een andere enorme opgave is het feit dat er binnen onze stad zo’n grote verschillen zijn. Het maakt zo veel uit of je in een buurt woont, waar het de mensen gemiddeld net wat beter gaat of dat je in een buurt woont waar het met de mensen gemiddeld net wat slechter gaat. We weten allemaal dat dit jaren scheelt in levensverwachting. Dit scheelt tientallen jaren in gezondheidsbeleving. Het scheelt procenten als het gaat over zorggebruik. Het gaat over miljoenen als het gaat over zorginzet. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de intrinsieke onrechtvaardigheid van dat verschil. Dat het uitmaakt waar je wiegje staat, dat het uitmaakt waar je opgroeit, dat het uitmaakt wie je ouders zijn, als je ze al kent. We hebben dus ook een enorme opgave waar het gaat over het bieden van goed onderwijs aan onze kinderen en van passend werk aan hen die willen bouwen aan deze stad. We hebben enorme opgaves in de ruimtelijke omgeving.

Heerlen-Centrum is net al genoemd. Ik denk ook aan het centrum van Hoensbroek, waar we een enorme taak hebben. Er zijn heel veel buurten waar we op het vlak van onderhoud nog veel moeten doen. We moeten nog veel meer doen als het gaat over het bij de tijd brengen van woningen. Dat is allemaal extreem moeilijk. Dat zijn enorm grote taken. We doen die niet omdat ze makkelijk zijn, maar we doen dat omdat we onze stad daarmee een betere plek willen maken voor onze inwoners. Daarom is een ambitieus coalitieakkoord voor deze stad niet een kwestie van luxe, niet een kwestie van iets leuks of iets moois, maar is het gewoon een keiharde noodzaak. Daarom is de SP ontzettend trots dat het akkoord dat nu voorligt zo’n akkoord is. Het akkoord legt de lat hoog. Wie er doorheen bladert, ziet dat. Dit akkoord draagt namelijk een ontzettend sterke sociale koers en dat is hard nodig. Zoals ik zei, hebben heel veel mensen het zwaar in onze stad. Dat is al generatie van generatie zo. Dat betekent ook dat als je die problemen wilt oplossen, je dat niet eventjes in een paar jaar kunt doen We moeten daar generatie op generatie opnieuw de schouders onder zetten. Dit coalitieakkoord doet dat op allerlei manieren. Denk aan het uitbreiden van het bereik van het armoedebeleid, waardoor meer mensen die recht hebben op voorzieningen of voorzieningen nodig hebben, deze ook krijgen.

Denk aan de aanpak van kinderarmoede, die we tot absolute topprioriteit verheffen. Dit doen we onder andere door de inzet van een familieschool, waarmee we heel laagdrempelig in alle buurten van onze stad kunnen inzetten op zorg, onderwijs en ook armoedebestrijding. Denk aan de verschillende richtingen die in het coalitieakkoord genoemd zijn over het omlaag brengen van die duivelse energierekeningen die zoveel mensen nu in de problemen brengen. Dit kan onder andere door het isoleren van woningen. Kijk naar wat er staat over het betalen van minimaal €14, niet alleen aan mensen die direct voor de gemeente werken, maar ook aan mensen die indirect via verschillende organisaties werken of die ingehuurd zijn om voor de gemeente te werken. Daarmee help je mensen echt. Daarmee zorg je echt dat werken loont. Ik ben even trots op het feit we de inmiddels legendarische Ladder van Lodewijks opnieuw hebben opgenomen. Hij moet genoemd worden, vind ik. Daar hebben we ook nog iets aan toegevoegd dat volgens mij passend is voor deze tijd. Het allerlaatste wat dit college gaat doen voordat alle lichten uitgaan, burgemeester, is namelijk het schrappen of inkrimpen van maatregelen die juist de allerarmste mensen in onze stad raken. Ik ben ontzettend trots dat deze coalitie dat durft te zeggen. Een ander belangrijk punt zien we als we om ons heen kijken in de stad.

De leefbaarheid van onze buurten staat op een aantal plekken ontzettend onder druk. Dat maakt dat voor sommige Heerlenaren hun eigen huis, hun eigen buurt niet eens meer als een thuis voelt. Daar moeten we als college, coalitie en als hele raad mee aan de slag gaan. We doen dit door te zorgen voor voldoende betaalbare en goede woningen voor iedereen, door de kwaliteit van het openbaar onderhoud te verhogen, door meer handhavers de buurten in te sturen om ervoor te zorgen dat daar waar die leefbaarheid in het gedrang komt, wij ook optreden, zodat burgers op ons kunnen rekenen. We pakken huisjesmelkers en andere malafide figuren

Pagina 11/39 keihard aan, omdat zij de leefbaarheid in onze buurten bedreigen. We staan ook voor buurtvoorzieningen. We staan voor buurten die goed bereikbaar zijn met het OV, maar ook voor de buurtsuper. We staan die buurtsuper niet toe om uit de buurt te verhuizen, omdat deze op andere plekken meer geld kan verdienen. Eveneens kiezen we opnieuw voor kwaliteit. Dat doen we in het verder uitbouwen van ons stadscentrum, waar we topkwaliteit willen, waar we die kwaliteit voelbaar en zichtbaar willen maken. Ook gaan we definitief een einde maken aan Heerlen betonstad, Heerlen grijze stad, Heerlen asfaltstad. Deze stad kan niet groen genoeg worden. Ik denk dat het voorliggende coalitieakkoord dat ook uitstraalt. Groen, water, kunst, speelsheid op straat, er is allemaal een start mee gemaakt, maar het mag allemaal nog wel een tandje meer. Dat gaan we doen ook. Dan zijn er ook een aantal dingen waar de SP heel trots op is dat we ze bestendigen, onderstrepen en misschien wel een stapje verder brengen. Denk aan de samenwerking in de zorg via de coöperatiemodellen. Denk aan een aantal belangrijke dingen die we al eerder in gang hebben gezet, zoals de komst van het centrumbad, maar ook het feit dat de Royal opnieuw de deur heeft geopend en open zal houden in de komende jaren. Mensen kunnen daar films blijven kijken.

Elke dag zitten daar weer volle zalen, ook met kinderen die meekrijgen wat deze stad allemaal te bieden heeft. Denk aan gelijke kansen voor diezelfde kinderen door het schoolzwemmen niet alleen in stand te houden, maar ook uit te breiden naar middelbare scholen. Denk aan mondzorg voor kinderen, omdat dit niet vanzelfsprekend is in onze stad. Denk aan muziek, dans, erfgoed en sport op school. En denk aan het te vuur en te zwaard bestrijden van eenzaamheid, want te veel mensen in onze stad voelen zich eenzaam. Dat mogen we niet accepteren. Met andere woorden, wie kijkt naar dit coalitieakkoord ziet dat deze stad al een stevige basis heeft, dat we doorbouwen met hetzelfde lef, dezelfde daadkracht en dezelfde creativiteit die we in de afgelopen jaren tentoon hebben gespreid, maar dat we daar nog wat bij gaan doen. De tegenwind die er nu aankomt, de tegenwind die we aan zien komen op het vlak van economie, die we zien in de scheuring met private belangen, bijvoorbeeld van zorgcowboys die geld willen verdienen over de leefbaarheid van onze buurten. De problemen op de woningmarkt, de groeiende armoede, niet alleen in Heerlen, maar op heel veel plekken in het land. Die tegenwind motiveert ons om juist een tandje bij te zetten. Dan is het maar goed dat wij een stad zijn van doeners, van aanpakkers, van de schouderseronderzetters.

Ook al heten die nu niet meer Lucius de pottenbakker of koempel Sjeng, maar heten die nu juf Romy en geven ze les op de Wegwijzer, of heten ze Henny en Marco en hebben ze een prachtig bedrijf gezet op een onwaarschijnlijke plek, heten ze Jacky en voeren ze actie voor betere huizen in Meezenbroek, of heten ze Sjaak en Fried en voeren ze actie voor rechtvaardigheid waar het gaat over de slachtoffers van het Chroom-6-schandaal. Al die mensen staan schouder aan schouder met het komende college en met de komende coalitie om deze stad verder vooruit te helpen en om te bouwen aan een nieuw verhaal van Heerlen. Een verhaal van een trotse stad die kracht put uit het verleden, maar die ferm de blik op de toekomst richt. Het is een stad waar we naar elkaar omkijken en een stad waar we zeggen dat als het voor anderen, bijvoorbeeld aan de andere kant van de Maas, net iets te gek is, het net wat voor ons is. Beste collega-raadsleden. Een aantal van u heb ik in de afgelopen tijd leren kennen. Ik heb een aantal van u ook beter leren kennen. Wat ik bij elk van u heb gezien, is betrokkenheid, ambitie en een breed gedeeld gevoel om met de mensen die ik net noemde verder aan deze stad te bouwen. Dat belooft wat voor de komende tijd. De SP-fractie kijkt ernaar uit om dat samen met u te gaan doen.

We hebben ook gezien, ik denk dat ik dat namens allen hier zeg, dat ook onze ambtelijke organisatie onvoorstelbaar veel inzet, creativiteit en deskundigheid tentoon heeft gespreid in de afgelopen tijd. Ik denk dat het ook op zijn plek is om de ambtenaren die ons in de totstandkoming van het coalitieakkoord hebben ondersteund, te bedanken, maar ook om de ambtenaren te bedanken die dag in dag uit op hun manier aan deze stad bouwen. Nogmaals, ik zeg: inzet, creativiteit, deskundigheid en er zijn nog veel meer loftuitingen die daar op hun plek zijn. Die mag je er allemaal bij denken, want ik denk dat elk van u daar een aan kan toevoegen. Maar ik zeg ook dat we het zonder de inzet van die mensen in de komende jaren ook niet gaan doen. Tot slot. Ik weet niet of Lucius de pottenbakker ooit had kunnen vermoeden dat het vaasje waarin hij in zijn Heerlense werkplaats zal te krassen, ooit een topstuk in een museum zou worden. Wat ik wel weet, is

Pagina 12/39 dat toen Lucius dat zat te doen, met de gedachte aan zijn geliefde Amaka en met trots op zijn nieuw gevonden Romeinse inborst, hij dat deed met een bepaalde overtuiging en met liefde, omdat hij het allerbeste wilde doen. Dat allerbeste en die bezieling en die wil om kwaliteit te leveren, kun je na 2000 jaar nog altijd aan dat vaasje zien. Wat mij betreft, wat de SP-fractie betreft en ik denk ook wat de hele coalitie betreft, zijn die liefde, die aandacht en dat kiezen voor het allerbeste, ook als dat soms wat moeilijker is, daarom ook niet toevallig kernwoorden bij dit coalitieakkoord. Het zijn namelijk waarden die maken dat we samen kunnen bouwen aan de mooiste stad die er is, en dat is onze stad. Wat mij betreft, is dit daarom een nieuw moment om met elkaar het volgende vast te stellen: we hebben dat vaasje in handen. We hebben die penseel in handen. Laten we aan die stad gaan bouwen. De voorzitter Dank u wel. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik had nog even een korte vraag aan de heer Clemens over de vraagstelling die u aan de heer De Groot van de OPH stelde. Ik hoorde u zojuist zeggen dat u dolgraag met de OPH het college had gevormd, niet alleen voor de verkiezingen, maar op de verkiezingsavond. Ook tijdens de onderhandelingen hebt u een soort liefde voor elkaar uitgesproken.

Vervolgens bereikt u via via het bericht dat op grond van de verdeling van de portefeuilles de OPH uit de onderhandelingen wil stappen. De beruchte zondag, klopt dat? De heer Clemens, SP Ja, zaterdagavond. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) U kiest er vervolgens voor om niet de telefoon te nemen en de lucht met de OPH te klaren. U kiest er ook voor om niet de telefoon op te nemen en de Jongerenpartij te bellen. U kiest ervoor om diezelfde zondagavond met de drie kleine linkse partijen aan tafel te zitten. Wij horen dat ook via via. In zoverre, hoe moeten wij uw ambities om samen te werken nog serieus nemen als u op die manier zo'n formatieproces aangaat? De heer Clemens, SP Er was een formatieproces. Dat was er vanaf het moment dat dit door de Ouderenpartij in gang is gezet. Dat is er geweest tot het moment dat deze nieuwe samenstelling een coalitieakkoord presenteerde. De Jongerenpartij is op enig moment uit dat proces gestapt. Het is geen geheim dat dit was, omdat u een wethouder wilde leveren. Dat kon niet. Ook de Ouderenpartij is er om de net genoemde redenen zelf uit gestapt. Dat betekent dat we nog met een aantal partijen in een formatieproces zaten. We hebben met elkaar gezegd dat we hier nu uit moeten komen. We moeten nu tot een coalitie gaan komen, omdat deze stad op korte termijn een stabiel bestuur verdient.

Toen hebben we elkaar ook aangekeken en gedacht: welke partijen zouden dat kunnen en willen doen? We hebben ons gemeld bij de drie kleine, linkse partijen. Die waren bereid om met ons dit proces verder vorm te geven en tot een goed einde te brengen. Dat is hoe het is gegaan. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Dat klopt, maar ik heb de volgende vraag. U geeft aan dat het signaal van de Ouderenpartij u via via bereikt. In mijn beleving, als iemand om welke reden dan ook met zo'n zware discussie over die portefeuilleverdeling van tafel gaat, dan kun je er ook over nadenken om de telefoon te nemen en te proberen de lucht te klaren. Zo ga je vaak met mensen om. U kiest bewust om dat niet te doen. U kiest ervoor om een andere weg te gaan. Dat staat u natuurlijk vrij, maar dat zegt wel heel veel over de waarde die we kunnen toekennen aan hoe serieus uw ambitie was om met de Ouderenpartij en wellicht ook met de Jongerenpartij daadwerkelijk verder te gaan.

Pagina 13/39

De heer Clemens, SP Ik constateer alleen maar dat de SP in de formatie is gebleven en dat de Ouderenpartij op enig moment is weggelopen uit die formatie. Iemand die wegloopt, heeft al het besluit genomen dat hij niet verder wil praten. Dat is de consequentie. Als je wegloopt, valt er niet meer te praten. Ik constateer dus dat het niet de SP is die niet wilde praten, maar dat het de Ouderenpartij is die niet wilde praten. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Daar wil ik natuurlijk toch even op reageren. Het woordje ‘weglopen’ wordt heel makkelijk gebruikt in deze situatie. Maar laten we wel wezen, we hadden natuurlijk wel een situatie waarin duidelijk was dat er duidelijke afspraken waren gemaakt door de partijen met wie wij aan tafel zaten rondom de portefeuilleverdeling. Dat was voor ons evident. Ons reste op dat moment eigenlijk niets anders dan ofwel de keuze te maken om akkoord te gaan met, ik noem het maar het kruimelwerk, de kleinere portefeuilles, ofwel te kiezen voor de oppositie. Wij wisten, het was overduidelijk dat op het moment dat wij bijvoorbeeld zouden zeggen "wij willen verder praten, wij gaan niet akkoord met deze insteek" al die andere partijen elkaars rug zouden dekken. Dat was overduidelijk.

Als je dat helder hebt, en je hebt een nipte meerderheid met het kleine blokje Hoensbroeks Belang, die daar ook in mee zouden doen, dan was het voor ons duidelijk dat er voor ons geen andere optie meer restte. Dat is de keuze die wij hebben gemaakt. Het wordt een beetje een technisch verhaal. Voor de leek wordt het denk ik wat lastiger, maar de insiders weten heel goed waar ik het over heb. Die situatie was voor ons onmogelijk om daar nog in te slikken en te zeggen "dan gaan we maar aan de slibjas van met name de SP die coalitie in". Of we zeggen: nee, we zijn de grootste partij. We hebben minimaal recht op een even zware portefeuilleverdeling als de andere grote partij, de SP. Dat is hetgeen wat er is gebeurd. De heer Clemens, SP Op dat laatste kan ik slechts zeggen: als u het daarover had willen hebben, dan had u niet van tafel moeten gaan. Dan had u aan tafel moeten blijven zitten. Dan konden we het daarover hebben. Alleen, de onderhandeling is geopend. U gaat na het eerste anderhalf uur van tafel. Dan valt er natuurlijk weinig meer te spreken. Over de complottheorieën dat er al vanalles achter de schermen bekokstoofd was, heb ik al gezegd dat dit gewoon feitelijk onjuist is. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dan hebt u niet goed geluisterd naar hetgeen ik net heb verteld, meneer Clemens. U blijft bij dat anderhalf uur, maar er is veel meer gebeurd.

Niet alleen formeel, maar ook informeel. Dat weet u donders goed. Ik vind de manier waarop u het vestje probeert schoon te vegen niet prettig. Sorry. De voorzitter Ik denk dat dit voldoende is over het verlaten van ... Meneer Leers nog en dan gaan we naar de volgende spreker. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik zou de heer Clemens willen vragen wat hij bedoelt met "dat kon niet" toen hij het had over het feit dat de Jongerenpartij een wethouder wilde leveren. U gaf aan: dat kon niet. Nu we toch dermate de diepte ingaan, waarom kon of mocht de Jongerenpartij dat niet en anderen wel? Hoe zat dat in elkaar, zodat ik dat "kon niet" wat u daar uitte, wat beter kan duiden. De heer Clemens, SP Er was toen overeenstemming aan tafel over het feit dat er maximaal zes wethouders zouden komen. Met de Jongerenpartij zou er een zevende wethouder komen. Dat is er dus één meer dan de toen onderhandelende partijen wilden. Toen heeft de Jongerenpartij - dat is hun goed recht en ook heel

Pagina 14/39 begrijpelijk - gezegd: als wij wel mogen aanschuiven, maar geen wethouder kunnen leveren, dan willen wij geen onderdeel uitmaken van de coalitie. Dat is te respecteren en te begrijpen. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik voeg daar het volgende aan toe. Wij waren het er in de basis niet mee eens dat de ruimte er op dat moment niet was. Er had echt wel ruimte gevonden kunnen worden. Wij zijn inderdaad opgestaan met de mededeling: op het moment dat de ruimte er wel komt, zijn wij in ieder geval bereid om ook meteen weer terug aan te sluiten. Het is een beetje vreemd, gezien de opmerking die de heer Clemens net maakte, zo van: voor de snelheid en dat soort dingen gaan we naar de andere kant. We hebben te allen tijde gezegd ook meteen weer terug aan te sluiten. Er was toen wel weer ruimte. De voorzitter Is er nog behoefte aan een reactie? Dan gaan we naar de volgende. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, als die reactie uitblijft, dan heb ik wel een vraag. Waarom hebt u dan niet de Jongerenpartij gebeld en wel het linkse blok? Met de Jongerenpartij was u al veel langer aan het praten dan met het linkse blok. Als we zo ver gaan, dan interesseert dat mij ook. De heer Clemens, SP Zoals gezegd, was de Jongerenpartij eerder van tafel gegaan.

Er ontstond nu een nieuwe situatie, waarin de nog formerende partijen zich de vraag stelden: hoe kunnen we ervoor zorgen dat deze coalitie een stevigere basis krijgt? Toen zijn we tot de conclusie gekomen dat we het liefst nu contact zouden opnemen met de drie linkse partijen om aan te voelen of er met hen te spreken viel over deelname, zowel inhoudelijk als ook straks in de portefeuilleverdeling. Dat bleek te kunnen. Dat heeft ons uiteindelijk tot overeenstemming met elkaar gebracht, waar we heel trots op zijn. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, als ik mag? De voorzitter De laatste interruptie op dit punt, want we hebben het volgens mij aardig uitgediscussieerd. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voor mijn helderheid. Als u al een hele tijd met de Jongerenpartij aan het praten bent en op een hele hoop vlakken overeenstemming vindt, behalve over het feit dat men een wethouder wil leveren, maar dat niet mag doen. U weet dat ze daarom zijn opgestapt. Ze hebben er een punt achter gezet. Er ontstaat een nieuwe situatie. U weet dat er een nieuw iemand kan komen. Een nieuwe partij kan aanschuiven. U hebt lange tijd met de Jongerenpartij gesproken. U weet dat zij graag willen aanschuiven en een wethouder willen leveren. Toch belt u hen niet, maar wel de linkse fracties. Dat begrijp ik niet.

Kunt u dat nader duiden? De heer Clemens, SP Ik kan blijven zeggen dat de toen nog formerende partijen, de partijen die wel nog aan tafel zaten, toen een afweging met elkaar hebben gemaakt. Ik zou het eigenlijk veel liever willen hebben over het college dat er dadelijk wel komt, de samenstelling van de coalitie zoals deze er dadelijk wel is, de ambitie die daarvan uitstraalt en de goede samenwerking die er ook nu al is. Volgens mij is dat veel interessanter dan als-dan, wat-als en noem maar op wat voor discussies. De voorzitter

Pagina 15/39 Ik ga nu verder met de discussie. Meneer Peters van het CDA wilde ook het woord voeren. Gaat uw gang. De heer Peters, CDA Voorzitter. Mijn bijdrage is wel wat korter hoor. Ik wilde het eigenlijk meteen hebben over het coalitieakkoord. Het CDA Heerlen is heel erg trots op voorliggend onderhandelingsresultaat, namelijk ons coalitieakkoord waarmee we de stad in de komende jaren nog mooier, beter en sterker gaan maken. Waarin we de grote uitdagingen van dit moment met beide handen aanpakken, samen met onze inwoners. Veel onderwerpen die wij als CDA Heerlen belangrijk vinden, komen hierin terug. In de komende jaren gaat heel veel extra aandacht naar onze buurten en wijken, naar de directe leefomgeving van onze inwoners. Als de gemeente zijn zaken op orde heeft, zijn inwoners ook eerder bereid om zelf de handen uit de mouwen te steken. We investeren in meer groen, meer onderhoud, meer toegankelijkheid, meer kwaliteit, veiliger verkeer, een voorzieningenniveau dat overal op peil moeten zijn, maar ook in meer boa's. Kortom, we investeren nadrukkelijk in de leefbaarheid van onze buurten en wijken. Hetzelfde geldt voor de kwaliteit van onze woningen. Plekken waar al tientallen jaren niet meer is gerenoveerd, staan bovenaan ons prioriteitenlijstje. Die plekken waarvan het onderhoud al decennialang vooruit wordt geschoven.

De torenhoge energieprijzen maken deze open wond nog veel pijnlijker. Wij pakken het op. Ook investeren we in mensen zelf. We versterken onze verenigingen. We versterken ons ouderenbeleid. We betrekken onze jongeren meer bij onze samenleving. Maar ook kiezen we voor een krachtige start van het Programma Heerlen-Noord, waarvan wij met alle liefde de aanjager willen zijn. De aanpak van achterstanden heeft topprioriteit. Vooruitgang in Heerlen-Noord betekent vooruitgang in de hele stad. Met frisse energie en met veel enthousiasme gaan we ertegenaan. Voorzitter. Ten slotte nog even dit. Iedereen in deze raad, maar ook in het aanstaande college, zit er voor het belang van de inwoners van onze stad. Coalitie of oppositie, samen halen we hier het beste uit. Onze deur tot samenwerking staat altijd open. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Wil iemand van de Jongerenpartij het woord voeren? Meneer Hendriks, gaat uw gang. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Beste voorzitter, geachte raadsleden. Allereerst onze felicitaties aan het nieuw te vormen college. We denken dat het goed is dat er na een intensieve periode een coalitieakkoord ligt. We willen hier van de gelegenheid gebruikmaken onze visie op het akkoord te geven en tegelijkertijd aan te geven hoe wij naar de totstandkoming van het akkoord en de nieuwe coalitie kijken.

Het is een akkoord dat we met veel interesse hebben gelezen. Het staat bol van initiatieven en ambities voor de stad. We zijn verheugd dat er enkele punten die we als Jongerenpartij hebben aangedragen, nog steeds terug te vinden zijn. Helaas zien we ook nog behoorlijk wat punten die aardig wat vraagtekens oproepen. We missen ook cruciale thema’s, zoals bijvoorbeeld de voortdurende impact van de afgelopen coronaperiode op onze ondernemers en jongeren, de aanpak van de aanbesteding jeugdzorg, de positie van onze multiculturele samenleving en de mogelijke uitbreiding van onze bedrijventerreinen. Aangezien wij geen onderdeel zijn geweest van het volledige proces, zijn we wel verbaasd dat er ons inziens maar weinig “harde keuzes” zijn gemaakt in het akkoord. Onze beleving was dat dit een akkoord zou moeten zijn van de concrete inhoud, iets wat van begin af aan is verkondigd door met name de SP. Nu treffen we een akkoord aan dat bol staat van vaagheden waarmee het college nog alle kanten uit kan. Er staan termen in als: ‘we onderzoeken’, ‘we bekijken’, ‘we gaan zichtbaar maken’ of ‘we gaan verkennen’. Zo kunnen we zo’n 36 pagina’s doorgaan. Dit zijn geen termen waar wij nou concreet aan af kunnen leiden welke keuzes dit college nu echt gaat maken, laat staan dat onze burger hier wijs uit komt. Op de meest essentiële onderwerpen missen we de rigoureuze aanpak. O nee, die is er.

Echter alleen in het vergroenen

Pagina 16/39 van de stad. Daar gaan we rigoureus, of is het nu radicaal, te werk. Tijdens de onderhandeling met onze ‘strijdbare’ – dat is ook al niet zo’n handige woordkeuze - vrienden hebben we al uitgelegd dat radicaal in deze tijd en eigenlijk nooit een slimme woordkeuze is. Als het niet-consequent bezigen van termen de opmars is voor deze gehele raadsperiode, dan houden wij ons hart vast. Over harten gesproken: het nieuwe coalitieakkoord heet: ‘Uit liefde voor onze stad”. Met andere woorden, liefde voor Heerlen, en vooral voor onze inwoners. Want volgens ons gaat het daar allemaal om: de liefde voor onze burgers. Dat raakt de kern van de essentie waarom de meesten van ons als raadslid hier zitten. De liefde voor het bestuur was en is niet wederzijds, tenminste uit de afgelopen verkiezingen is klip-en-klaar gebleken dat vooral deze coalitie uit verliezers bestaat. Zware verliezers voorop met een SP die 30% van haar stemmen verloor, maar ook partijen zoals de VVD, D66, PvdA en de Partij voor de Dieren hebben allen meer dan 15% van hun stemmers verloren. Alleen het CDA heeft welgeteld 84 stemmen meer dan vier jaar geleden. Beste voorzitter, deze coalitie zoals hier vertegenwoordigd, heeft opgeteld 4.459 stemmen verloren. Dat zijn 4.459 Heerlens burgers die geen vertrouwen meer hebben in de partijen die nu de coalitie vormen. En de basis van echte liefde is juist vertrouwen.

De wederkerigheid van de liefde tussen burger en bestuur staat met deze coalitie wat ons betreft dan ook enorm onder druk. Een coalitie zonder de grote verkiezingswinnaars zoals onze Jongerenpartij is dan ook moeilijk uit te leggen aan onze burgers en kiezers. De kiezers, al is het maar 42% van de Heerlense bevolking, hebben ons allen, hier vanavond vertegenwoordigd als gemeenteraadsleden, verkozen en de opdracht gegeven een vernieuwend stadsbestuur te vormen en er is gevraagd een coalitieakkoord te schrijven waarin men zich kan herkennen. Een akkoord waar Heerlenaren enthousiast van worden, een akkoord dat de basis legt in het terugwinnen van het vertrouwen van deze burgers. Hoewel het akkoord ambitieus is, zetten wij hier toch onze vraagtekens bij. Zeker ook omdat er met de nodige schimmigheid in de achterkamertjes politiek is gedreven, zo lijkt het. Op de zondag dat de OPH aankondigde om met twee wethouders uit de coalitie te stappen, hebben wij uit de krant moeten vernemen dat de drie linkse partijen met elk één zetel al in de wachtkamer klaarstonden met een gezamenlijke wethouder. Een wethouder die vanuit Italië de volgende dag al aan tafel zat en die binnen een tijdsbestek van drie dagen namens de drie linkse eenpittertjes een bestaand lijvig coalitieakkoord heeft getekend.

Het laat zich raden hoeveel concrete inbreng op inhoud deze partijen nog hebben toegevoegd aan dit akkoord. Nergens vinden wij bijvoorbeeld termen als ‘woke’ terug, een duidelijk statement van mevrouw Géron die ten tijde van het Cultuurhuisdebat toeterde dat Heerlen woke moest worden. Biodiversiteit, echter natuurlijk ook een belangrijk punt van D66, was al opgenomen en inderdaad, op pagina 29 gaan we nog ‘onderzoeken’ hoe we dierenwelzijn kunnen bevorderen. Concreet dus helemaal niks. De punten op inhoud van specifiek PvdA en GroenLinks kunnen wij nergens vinden. Deze zullen waarschijnlijk ergens nog verkent, onderzocht, of bekeken moeten worden. Voorzitter. Hoe serieus moeten wij dit akkoord nemen? Of worden we gedurende deze periode verrast door radicale, of rigoureuze, politiek die onze burgerbetrokkenheid alleen maar verder onder druk zet? Dit is een uiterst opmerkelijke gang van zaken, aangezien gedurende het coalitieproces de Jongerenpartij op inhoud volgens alle overige partijen niet van tafel hoefde. Maar goed, beste voorzitter, we kunnen nog lang doorpraten over de totstandkoming van dit akkoord en vooral over de niet echt aanwezige inhoud in dit akkoord. Maar voor nu willen we het hier even bij laten voor wat betreft onze reactie.

Wij willen wel nog enkele eerste cruciale vragen stellen, te weten: - Heeft er een financiële doorrekening plaatsgevonden van dit coalitieakkoord, en zo ja: wanneer ontvangen wij deze dan? Zo nee, hoe moeten wij dit coalitieakkoord dan kwalificeren? - Afgaande op het ambitieuze coalitieakkoord waarin met zekerheid te stellen is dat niet alle plannen financieel haalbaar en uitvoerbaar zijn, vragen wij het komende college de volgorde van expliciet prioriteiten aan te geven. - Is het aankomend college het met ons eens dat onder andere bijvoorbeeld al de thema’s nazorg coronabeleid, de positie van onze multiculturele samenleving, de mogelijke uitbreiding van onze

Pagina 17/39 bedrijventerreinen en de aanbesteding in de jeugdzorg, niet of nauwelijks benoemd zijn in dit coalitieakkoord? - En is dit aankomende college het met ons eens dat deze thema’s belangrijk zijn voor onze burgers? Zo ja, is het aankomend college voornemens om op deze thema’s een heldere visie aan te geven en gedegen toe te voegen aan het coalitieakkoord? - Buurtgericht werken – dat is misschien wel een van de sleutels in het verkleinen van de kloof tussen de stad en zijn bestuur - zoals benoemd in de eerste alinea van dit akkoord, is niet of nauwelijks terug te vinden in dit akkoord. Waarom is de keuze gemaakt om dit belangrijke onderdeel af te vlakken en, met alle respect, weg te duwen in de portefeuille van de burgemeester? - Hoe is de portefeuilleverdeling tot stand gekomen? Wij zien een sterk wisselende zwaarte van de portefeuilles. De portefeuille van bijvoorbeeld de heer De Beer is zoals wij het inschatten een bijna niet te behappen portefeuille voor één persoon.

Is het komende college het met ons eens dat de zwaarte van de portefeuilles niet gelijk is? Zo ja, waarom is deze keuze gemaakt? Zo nee, hoe kan het komende college dan verantwoorden dat het voor onze stad zo belangrijke punt coördinatie Heerlen-Noord is weggezet in de in onze ogen al zwaarste portefeuille? Was een zesde wethouder niet alleen op dit punt al te verantwoorden geweest? - Vanaf welke datum is er contact geweest met de drie linkse eenpitters en is een mogelijke toetreding van de coalitie besproken? Is de huidige coalitie bereid om volledige openheid rondom deze gang van zaken te geven? Wanneer is het linkse blok ontstaan? Wanneer is de heer Gelderblom benaderd voor een mogelijke wethouderspositie? Heeft het linkse blok voorafgaand aan zondag de 22ste mei inzage in het conceptcoalitieakkoord gehad? Zo ja, vanaf wanneer en van wie hebben ze dit dan ontvangen? - Vanaf welke datum heeft de formateur of een van de overgebleven coalitiepartijen het linkse blok uitgenodigd voor de onderhandelingen? Tot zover onze eerste vragen. Beste voorzitter. Zoals reeds aangekondigd bij het meedoen aan de verkiezingen en bij het verlaten van de onderhandelingstafel, staat onze Jongerenpartij Heerlen voor een positieve, transparante en begrijpelijke manier van politiek voeren.